Sastra Jawa

Program Digitalisasi Sastra Daerah

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Sri Papara, Purbadipura, 1928, #469 (Pupuh 12-23)

Katalog:Sri Papara, Purbadipura, 1928, #469
Sambung:
1.Sri Papara, Purbadipura, 1928, #469 (Pupuh 01-11). Arsip dan Sejarah | Kasunanan #1224.
2.Sri Papara, Purbadipura, 1928, #469 (Pupuh 12-23). Arsip dan Sejarah | Kasunanan #1225.
3.Sri Papara, Purbadipura, 1928, #469 (Pupuh 24-38) . Arsip dan Sejarah | Kasunanan #1226.
4.Sri Papara, Purbadipura, 1928, #469 (Pupuh 39-52). Arsip dan Sejarah | Kasunanan #1227.
5.Sri Papara, Purbadipura, 1928, #469 (Pupuh 53-66). Arsip dan Sejarah | Kasunanan #1228.

--- 58 ---

12. Dhandhanggula

1. nêngna wau sarkara gumanti | kawarnaa ing arinya Sukra | ping sanga likur tanggale | maksih nunggil sitèngsu | wancinira wus gagat enjing | gumyah swaraning sata | myang sawung kaluruk | cing-cing goling mawurahan | amêlingi lir mungu kang samya guling | dening wus mèh raina ||

2. binarungan ocèhing sri gunting | mencok anèng pucuking wit soka | amunya sru cêthithuthèt | mawèh lamlaming kalbu | wus byar enjang purwèngrat kèksi | sumirat hyang aruna | marbangbang kadulu | lir soroting sandyakala | anyunari saisining bawana tri | yêkti wèh yêming driya ||

3. iyêg para ri sanggyaning janmi | mèngêt dera mangudi pakaryan | wijah-wijah pamandume | tan ana galap gangsul | jamakira manambut kardi | pra bakul sambiwara | pan samya lumaku | anglur-sêlur maring pasar | janma tani samya lumaku mring sabin | lawan mring patêgilan ||

4. samya nuntun rajakaya sapi | wênèh ana kang nuntun maesa | lan mikul garu lukune | ana kang nyangking pacul | dhampyak-dhampyak dera lumaris | sinambi sêsindhenan | lêlagon ing dhusun | kêmbang blimbing kula eman | maya-maya wong ayu kang lêncir kuning | nolèha kowe ya mas ||

5. wus mangkana sapraptaning sabin | kêbo sapi pan samya pinasang | ing garu lan walukune | sampun pinasang rampung | gya kinarya magawe sabin | kalawan patêgilan | pêcutnya munya sru | cêthèr-cêthèr sinêndhonan | hir yog hir yog ulêr kambang sabèng sabin | satitahe we ya mas ||

6. wênèh ana kang sindhèn nambungi | golak-galok sora swaranira | kêmbang gêdhang kula radèn | patute kowe gêndhuk | yèn manganggo asarwa [a...]

--- 59 ---

[...sarwa] lurik | jarike galondhongan | kêmbên kêmbang suruh | kulambine têlu lima | gêlung gondhèl gumandhul tumibèng gigir | ngalèwèr adhuh ya mas ||

7. dènya sindhèn samya gênti-gênti | wèh asrine kanang patêgilan | myang padesan apadene | sabin-sabin sadarum | rarasira amilangoni | nênangi jroning driya | dening miyat sagung | tata caraning padesan | para janma samya sayuk nambut kardi | ingkang kadi mangkana ||

8. wus mangkana sapangu hyang rawi | kawistara mungup graning arga | sru kumênyar sêsorote | dirgantara kadulu | anarawang sumilak wêning | wênèh ana kawuryan | kadya sisikipun | minarda jroning samudra | ngombak banyu ting jalèrèh myang kaèksi | mega malang ngragancang ||

9. yèn sinawang saking ing pratiwi | mega malang satuhu kawuryan | lir kali Sarayu mangke | nulya wontên kadulu | mega seta pindha rasêksi | ngrêgunuk lumaksana | ngalor wênèh ngidul | saèsthane kang mangkana | lir nambrama ing gusti jêng sri bupati | dènira apêpara ||

10. linulusna maharjaning aji | anjrah maring para kang tut wuntat | winantu mong sukèng tyase | ngantya salaminipun | pan kalêbêt ingkang manggurit | ywa kênèng sambekala | lulusa rahayu | yuwana gung parisuka | kaayoman pambèbèring bandera ji | ing praja Surakarta ||

11. ya ta mangkya winarna sang aji | pungun-pungun wungu saking nendra | myang sori dalêm pamase | tanapi sanggyanipun | para garwa dalêm paminggir | sampun wungu sadaya | sawadyèng sang prabu | enggaling kang cinarita | wusnya lênggah sami sêsarapan roti | ingkang mawi martega ||

12. lan winoran irisaning bêstik | ulam [u...]

--- 60 ---

[...lam] lêmbu myang kèju irisan | wênèh ana sêkul gorèng | komplit pangruktinipun | pangunjukan wedang tan kari | kopi kalawan prêsan | myang wedang tèh sampun | waradin sawadyabala | wus mangkana jêng sang prabu lawan sori | jumênêng samya têdhak ||

13. maring kamar pandadosan aji | myang sorindra ugi wus mangkana | sowang-sowang ing kamare | kalawan sanggyanipun | pra garwendra paminggir sami | sampun manjing sadaya | dhatêng kamaripun | padandosannya priyôngga | para wadya narendra jalu lan èstri | wus malbèng têngganira ||

14. myang wus sami samêkta migati | yun tut wuntat ing gusti sang nata | ya ta wau sri pamase | apan sampun mangrasuk | busana di cara Walandi | general mayor seta | myang agêm sang prabu | bintang sinotya kancana | ordhê saking oranyê nasao grutkris | myang ingkang rêrèntèngan ||

15. plak oranyê nasao lan malih | plak komandhuring leyo nèdêrlan | tan ngagêm sabêt pamase | sêpatu dalêm pingul | sampun datan anguciwani | sang prabu duk samana | dènira mangrasuk | busana wus paripurna | nulya lênggah satata nèng jroning loji | siniwèng sori nata ||

16. miwah putra myang garwa paminggir | sapandhèrèk wus samya sumewa | kawuryan supênuh andhèr | prasamya makidhupuh | tarab wontên ngarsèng narpati | sang prabu rum ngandika | mring risang kasumbung | sumbaga ngêntasi karya | Dyan Mas Bèi Sujanapura wêwangi | dhawuh sabdèng narendra ||

17. Janapura rêngênta sirèki | mêngko sira ywa umiring ingwang | nanging karsaningsun kowe | lawan adhi-adhimu | ingkang padha sakolah kaki | nèng Bandhung kene padha | ngêtutna bibèkmu | kang

--- 61 ---

wus sun dhawuhi padha | nonton pasar lan padusan Cipaganti | samêngko ge budhala ||

18. ingkang antuk sabdaning narpati | marikêlu kalawan wotsêkar | nuwun sandika ature | datan winarnèng ênu | wus budhalan prasamya nitih | otomobil sadaya | lêpas lampahipun | nêngna gantya kacarita | têdhak dalêm ing kantor dhepartêmèning | pan orloh yun pêpanggya ||

19. lawan sira risang èksêlènsi | nênggih lègêr komandhaning para | wadyatôntra samoane | sudirèng pêrang pupuh | Kangjêng Tuwan Krusên wêwangi | winarna duk samana | kangjêng tuwan sampun | samêkta jroning kantoran | sagotranya sami arsa anampèni | rawuh dalêm sri nata ||

20. jêng sri mulki sakalihan sori | dhinèrèkkên sira narpatmaja | rayi dalêm sri pamase | risang narendra sunu | kasub ing rat ingkang wêwangi | Jêng Pangran Cakraningrat | lawan kang kasumbung | siwi bantyaning narendra | Jêng Pangeran Arya Mataram sarimbit | tanapi malihira ||

21. Tuwan Dhoktêr Balnêr kang wêwangi | sami ngrasuk cara Wlandi ingkang | warni seta samoane | myang para wadyèng prabu | sadaya wus samêkta sami | samya nganggya sadaya | ing rasukanipun | winastan atelah seta | kêkomplitan sampun datan nguciwani | dupi wus jam sadasa ||

22. dyan umarêk titihan narpati | puspaka di ingkang sinung aran | Kyai Rara Kumênyare | sopir myang kênèkipun | lulus datan mawa ginanti | ya ta mangkya winarna | Rahadèn Tumênggung | Atmadiningrat anulya | ngrênggêp songsong agêm dalêm jêng sang aji | pinrada byur binara ||

23. satêpining songsong apan mawi | pinandara kancana plintiran | sêkar sêdhah ing wastane |

--- 62 ---

ngarompyoh têpi têpung | winêgarkên kawuryan kadi | kumênyaring baskara | tan katawêng mêndhung | sru sumirat mrabangkara | sinongsongkên ing gusti jêng sri bupati | lawan jêng pramèswara ||

24. kanthèn asta tumêdhak sang aji | sampun nitih puspaka narendra | myang sagung para pandhèrèk | wus wahana sadarum | ring oto kang môngka pangiring | anulya tan darana | wau kang jêjuluk | Dyan Mênggung Atmadiningrat | wus tumamèng sopiran rata narpati | enggale wus lumampah ||

25. lampahira ponang otomobil | lon-alonan mung madya kewala | totêr klatson myang somprèteslomprète. | samya munya sadarum | bêbarungan umyung kapyarsi | samana para janma | kang sami kayungyun | yun wikan gusti narendra | wiwit hotèl Homan janma kang ningali | rèntèp têpining marga ||

26. tanpa pêdhot jêjêl jalu èstri | bêbusêkan samya rêbut papan | lir tawon kambu swarane | pan ngantya praptanipun | dhepartêmèn pan orloh maksih | ajêjêl yêl-uyêlan | samya rêbut dhucung | pra polisi gung prayitna | jagaruna wiyos dalêm jêng sang aji | tata lir sabênira ||

27. nêngna wau mangkya jêng sang aji | sampun rawuh ing kantor samana | Tuwan Krusên sagotrane | duk wikan mring sang prabu | sampun rawuh amaksih têbih | pan sami gurawalan | lumaksana gupuh | malajêngi mring sang nata | sampun tundhuk têtangkêpan asta sami | Tuwan Krusên nambrama ||

28. sarawuhnya paduka sang aji | sakalihan gusti pramèswara | sami sugêng sri pamase | dhawuh sabdèng sang prabu | inggih kula sami basuki | paranta saudara | prasamya rahayu | Tuwan Krusên aturira |

--- 63 ---

pangèstunta kawula sami basuki | langkung suka sri nata ||

29. Tuwan Krusên gya tumundhuk nganthi | ring paduka gusti sri duhita | de paduka sri pamase | amunggwing kananipun | ing paduka jêng pramèswari | tan mawi kanthèn asta | tindak dalêm prabu | lamun tinon kawistara | rantap-rantap kawuryan ta ngrêspatèni | karsa dalêm narendra ||

30. mariksani saidêring panti | tinut wuntat pra wadyèng narendra | wus binuka kantorane | sagatra-gatranipun | wontên ingkang môngka têtindhih | wontên palinggih jendral | myang sawênèhipun | kolonèl palinggihira | lan sawênèh oprêstê kanang palinggih | kawaratan sadaya ||

31. sabên gusti kangjêng sri bupati | mariksani wênèhing kantoran | ingkang môngka têtindhihe | sami gupuh tumundhuk | ring paduka jêng sri bupati | tuwin tangkêpan asta | ge-binage hayu | gantya-gantya patrapira | ri wusira mangkana samya tut wuri | ring tindak dalêm nata ||

32. sarwi sambèn ngandikan sang aji | wêwijanging ulah prajuritan | myang palagan sêsamine | Tuwan Krusên turipun | tan tumpang suh turut patitis | nistha madya utama | wus katur sadarum | jêng sang prabu kawuryannya | dahat dera karênan jroning panggalih | Tuwan Krusên sagotra ||

33. ugi samya karênan ing galih | midêr-midêr ngidêri suyasa | mriksani liya- liyane | prantining kantoran gung | ingkang sampun samya rinukti | tinata bêbanjêngan | tan kuciwèng sêmu | wus waradin sadayanya | Tuwan Krusên nulya matur ngacarani | ing gusti sri pamasa ||

34. dhuh sang prabu paran wus dumugi | gèn paduka mriksani punika | lamun sayah sayogine | ngaso lênggah rumuhun | duk sang

--- 64 ---

prabu sampun nampèni | aturing sang sudira | nulya ngandika rum | lah inggih ta saudara | katuwone kaliwat kapasang yogi | margi kula wus sayah ||

13. Sinom

1. jêng sri nata sakalihan | gusti jêng sri juwita ji | wus lênggah kursi satata | lawan para ri sanggyaning | risang wira nung sami | sumawana sanggyanipun | sadhèrèk myang sutendra | kang winênang munggwing kursi | tharik-tharik nganan ngering bêbanjêngan ||

2. samadyanirèng suyasa | rêgêng kawuryan raras sri | yèn rinaras esthanira | kadi duk caritèng nguni | Narendra Maèspati | Sang Aprabu Sasrabahu | nuju lênggah sewaka | siniwèng para sagunging | wadyanira narendra sèwu nagara ||

3. anggênu gènyarsa nglawan | sayêmbara ingajurit | mring nagari ing Manggada | para sagunging narpati | sèwu nagara sami | dahat gambiraning kalbu | makatên pindhanira | nalika jêng sri bupati | lênggah kursi wontên madyaning suyasa ||

4. sinewa ring sanggyanira | wira nung manggalèng jurit | widagda ulahing yuda | maksih tangèh yèn winarni | pêpindhaning sang aji | lawan wira di sawêgung | pinunggêl mung cinêndhak | dupi gusti jêng sri mulki | sampun lênggah lan para manggalèng yuda ||

5. tan antara dangunira | wus têngange sang hyang rawi | kawistara prabanira | mangkara-kara mawrêdhi | sumirat maratani | saindênging bawana gung | marêngi ungêlira | tabuh sajuga kapyarsi | sung pratôndha jam satêngah kalih wêlas ||

6. sang aprabu rum ngandika | ring sira manggalèng jurit | Tuwan Krusên wahyanira | babo saudara mugi | ywa cuwa jroning kapti | rèh mangkya wus ragi dangu | kalawan wus warata | nutug gèn kula pêpanggih | lan sudara sumrambah sagotranira ||

7. marma [mar...]

--- 65 ---

[...ma] mangke saudara | kula sadaya minta mit | arsa wangsul saudara | nulak nulyarsa palêsir | midêr-midêr ngidêri | sajroning kutha sadarum | Tuwan Krusên duk myarsa | dhawuh sabdaning narpati | anoraga jumurung karsèng narendra ||

8. gya umarêk ngarsèng nata | sagotrane gênti- gênti | dènira tangkêpan asta | sampun palastha waradin | Tuwan Krusên nambung ling | adhuh lae jêng sang prabu | ing mangkyamba sadaya | sakalangkung nuwun sami | gèn paduka karsa têdhak ring kantoran ||

9. mariksani wontênira | upakartining ajurit | botên langkung sri narendra | kawula sadaya sami | atur pudya sêsanti | kondurira jêng sang prabu | myang rinta pramèswara | tumrah sapandhèrèk sami | dhèrèkakên widadaning kasugêngan ||

10. jêng sang prabu rum ngandika | inggih sangêt trima kasih | kantuna sami raharja | Tuwan Krusên atanapi | sagotranira sami | dupi antuk sabdèng prabu | umanthuk sêsarêngan | myang umatur saurpaksi | sabdèng tuwan dahat ing panuwun kula ||

11. Tuwan Krusên wus mangkana | anulya tumundhuk nganthi | ring gusti jêng pramèswara | sampun datan siwah kadi | duk têdhakira nguni | wau ta enggaling wuwus | mung cinêndhak kewala | wus kondur jêng sri bupati | sawadya wus praptèng Sapêlkul sadaya ||

12. amborong barang dagangan | nêngna wau dyan winarni | anênggih ri sanggyanira | ing garwa dalêm paminggir | ingkang kinèn palêsir | ngidêri saidêripun | pasar toko jro kitha | myang padusan Cipaganti | wus kawratan ngantya têpung têmu gêlang ||

13. ri sampunnya kang mangkana | sagungira otomobil | kinèn laju lumaksana | gêgancangan jujug maring | toko Sapêlkul [Sa...]

--- 66 ---

[...pêlkul] sami | nusul ring gusti sang prabu | sigra wus samya mêsat | sanggyanira otomobil | gung sinêru sêsandêran lampahira ||

14. enggalira sampun prapta | anèng don ingkang kinapti | yeka anèng sangajêngnya | toko Sapêlkul winarni | sagung kang samya nitih | ing otomobil pan sampun | tumêdhak saking rata | myang wus malbèng toko sami | dyan umarêk ing ngarsa dalêm sang nata ||

15. sampun samya ngèstu pada | tan ana sangsayèng galih | tut wuntat ring jêng sang nata | ya ta wau jêng sang aji | nalika udani mring | garwendra paminggir sagung | kang kinèn palêsiran | kawuryan ta jêng sri mulki | dahat dènya karênan jroning wardaya ||

16. myang sarwi rum sabdanira | babo kabèh bae sami | mau padha tuku apa | kang antuk sabdèng narpati | sumungku tur wotsari | kula nuwun jêng sang prabu | abdi dalêm sadaya | dhuh gusti rêtnaning bumi | samya tumbas bôngsa suwèk balapêcah ||

17. atanapi sawarninya | lisah ingkang wangi-wangi | duk gusti jêng sri narendra | tumiling myarsa aturing | garwa dalêm paminggir | kang mangkana jêng sang prabu | dahat pirênèng driya | puwara rum dènira ngling | lah mara ge tumuli padha miliha ||

18. ing kene paran sêdyanta | apa kang sira sênêngi | matur nêmbah kang liningan | nuwun sandika sang aji | anulya mundhut sami | paran kang sinêdyèng kalbu | bêbadhenan busana | bôngsa sutra myang sêmbagi | sumawana barang liya-liyanira ||

19. maksih tangèh yèn winarna | sakèhing borongan sami | wus pinunggêl ananira | borongan dalêm sang aji | ing mangkya wus dumugi | nulyarsa kondur sang prabu | dhatêng pakuwon nata | ing hotèl Homan winarni | jêng

--- 67 ---

sang prabu dhawuh samêktaning lampah ||

20. kang antuk sabdaning nata | tur sandika myang wotsari | titihan dalêm narendra | myang rata pandhèrèk sami | sampun samêkta sami | datan kuciwa ing sêmu | wus sampat paripurna | mangkana jêng sri bupati | sakalihan gusti jêng narpadayita ||

21. sampun tindak kanthèn asta | tinut wuntat ri sanggyaning | garwendra paminggir samya | myang wadyendra jalu èstri | gung alit wus tan kari | gumarêdêg lampahipun | sang prabu sakalihan | gusti jêng narpamaisi | tuwin garwa dalêm paminggir sadaya ||

22. wus nitih oto sadaya | myang para wadyèng narpati | ugi wus sami wahana | ing sakatha otomobil | sapangu wus lumaris | galur sêlur lampahipun | ing marga tan winarna | karsa dalêm jêng sri mulki | mrantun têdhak dhatêng toko wastanira ||

23. Moris Wolêp kang winarta | sade sotya kancana di | wus tanpa wis yèn winarna | ananing dagangan sami | mung cinêndhak ing tulis | nihan gusti jêng sang prabu | tuwin jêng sri dayita | sampun rawuh têdhak mampir | manjing jroning toko Moris Wolêp ingkang ||

24. sampun winarna ing ngarsa | para garwendra paminggir | myang sagunging wadyabala | sadayanggung atut wuri | umiring jêng sang aji | ya ta wau jêng sang prabu | borong barang dagangan | kang binorong ring sang aji | warni karsèt kêncana gangsal kèhira ||

25. karsa dalêm sri narendra | pinaringakên dumadi | ganjaran dalêm sang nata | mring pulunan dalêm aji | ingkang samya marsudi | kasidaning budya sadu | sêsadon mardi basa | basukining kang sastra di | mrih widada dumadining kang parasdya ||

26. lawan maring sanggyanira | wayah dalêm sri bupati | myang para atmajanira | wadyendra ingkang prasami | kêkuwu anèng [a...]

--- 68 ---

[...nèng] panti | pawiyataning pangawruh | nistha madya utama | kang tumancêp nèng pratiwi | sajronira ing kutha Bandhung prajarja ||

27. de kang antuk gêgancaran | kang puruhita kariyin | myang urut awuning wrêdha | winarna ingkang kariyin | pulunan dalêm aji | Dyan Mas Suripta jêjuluk | yaiku putranira | suwargi sang narpasiwi | Jêng Pangeran Ariya Prabu Mijaya ||

28. yeka rayi dalêm nata | anulya malih winarni | wayah dalêm sri narendra | ingkang dahat listyèng warni | pantês pinudyèng krami | sira Radyan Mas Tamtanus | anênggih putranira | sang narpatmaja wêwangi | Kangjêng Pangran Ariya Kusumayuda ||

29. kang wus kasub asmanira | warata ring lèn nagari | widagda mangulah budya | budyambêk santosèng galih | gung marta amartani | mring sama-samèng tumuwuh | marsudi pangawikan | wikan wadining sastra di | tur lêgawa bèrbudi bawa lêksana ||

30. layak wus pantês kewala | pinarcayèng jêng sri mulki | wau risang narpaputra | pinulung têtêp dumadi | pramodaning jro puri | anênggih pangagêngipun | parentah dhatulaya | labêt dening narpasiwi | dahat dera môndraguna ing aguna ||

31. lawan malih katrinira | Dyan Mas Iskak awêwangi | wêkaning wadya narendra | kaliwon gêdhe palinggih | golong nayaka Jawi | bakuning têtabonipun | tur maksih wandawendra | pinudyèng krama wêwangi | sira Dyan Mas Ngabèi Sumadipura ||

32. nulya malih kacarita | wadya dalêm sri bupati | ingkang samya kapatêdhan | ganjaran dalêm sang aji | ya karsèt kancana di | Walandi sêsupiripun | oto titihan nata | ingkang wus winarnèng ngarsi | Tuwan W H Isêman sakênèkira ||

33. myang para wadyèng narendra | kalawan lènira sami | ugi samya kapatêdhan |

--- 69 ---

gancaran ganjaran. tan siwah kadi | kang wus winarnèng ngarsi | waradin ganjaran prabu | satuhu kang mangkana | ingkang samya ananggapi | sih kadarman ganjaran dalêm sang nata ||

34. sakamantyan sukaning tyas | marwata suta tan sipi | munjuk nuwun sru kalingga | ing murda pinundhi-pundhi | cinêndhak dyan winarni | gusti kangjêng sang aprabu | tuwin jêng pramèswara | sampun nitih swandana di | otomobil sapangu wus lumaksana ||

35. kêbut saha wadyabala | ing ênu wus tan winarni | gêgancangan lampahira | samantara sampun prapti | pakuwon dalêm aji | ing hotèl Homan sadarum | mangkana sri narendra | sakalihan pramèswari | sampun sami tumêdhak saking ing rata ||

36. ginarêbêg sanggyanira | para garwendra paminggir | myang sagunging wadyabala | rêroncène tan winarni | muhung pinèt gampiling | caritanirèng pangapus | palastha jêng sri nata | sapandhèrèkira sami | sampun manjing pakuwon dalêm sadaya ||

37. lulus lastari raharja | sawadyabalèng narpati | gung suka myang parisuka | sukanting tanpa ngêndhani | tan ana ing sawiji | nir sambekalaning kalbu | baya ta kang mangkana | ingkang mangriptèng palupi | dahat dènya kasmaran jroning wardaya ||

14. Asmaradana

1. sumambunge kang winarni | nênggih maksih ari Sukra | wanci gathita nêm sore | lampu èlêktris sadaya | sampun sami sumalad | pakuwon dalêm sang prabu | kaliwat byor kawuryannya ||

2. dupi wus jam pitu muni | wimbuh wêning urubira | ing marga gung sangsaya byor | kawuryan madyaning marga | kumênyar lir raina | narawang padhang sumunu | ing ngawiyat kawistara ||

3. rarase sru milangoni | lintang anjrah byor kawuryan |

--- 70 ---

ting pancorong ujwalane | sumilir kang samirana | ngirid gandaning sêkar | gung anggadag marbuk arum | ngambar ngèbêki sasana ||

4. mawèh êntyarsaning kapti | ya ta mangkya winursita | karsa dalêm sri pamase | yun kontrah pisitê marang | sira lègêr komandhan | Jêng Tuwan Krusên jêjuluk | samana jêng sri pamasa ||

5. mangagêm cara Walandi | klintêni dhin sêkudêrnya | ngagêm bintang samoane | gudhên plis rodhê adhêlar | leyopol sumawana | ingkang winastan komandhur | Nèdêrlansên leyonira ||

6. myang sinotya kancana di | mindêng kênyaring sêsotya | ngilat thathit ujwalane | pranajanta sri narendra | sawastu kawistara | mangkara-kara sumunu | sumunar andingwangkara ||andiwangkara.

7. lan mangagêm jêng sang aji | sabêt leyo lêlarakan | ajênar byur warangkane | sangkêp busanèng narendra | samêndhang tan kuciwa | dahat rêspati dinulu | wèh erame kang tumingal ||

8. yèn cinôndra jêng sri mulki | kurang côndra luwih warna | kawarnaa ing samangke | gusti jêng sri naranata | lawan jêng sri duhita | dènira sami mangrasuk | busana wus paripurna ||

9. para garwendra paminggir | myang para cèthi parêkan | datan samya kinon dhèrèk | mung kinèn lêrêm kewala | nèng jroning hotèl Homan | sapalih kang wadya jalu | pan kinèn kantun rumêksa ||

10. wadya jalu kang sapalih | samya kinèn atut wuntat | dhèrèk gusti jêng sang katong | duk ing wau wancinira | marêngi tabuh astha | paduka jêng sang aprabu | pan sampun lênggah satata ||

11. lan gusti jêng pramèswari | wontên jroning hotèl Homan | siniwèng para pandhèrèk | marikêlu lungguhira | kawuryan bêbanjêngan | tinata sajuru-juru | samya [sa...]

--- 71 ---

[...mya] wontên ing ngarsendra ||

12. samantara jêng sang aji | sung sasmita majêngira | motor titihan sang katong | Kiyai Rara Kumênyar | kang antuk sasmitendra | tur sandika myang wotsantun | wus mêsat sing ngarsèng nata ||

13. dhawuhkên karsaning aji | majênging rata samana | wus kacakup sadayane | nahênta wusnya mangkana | datan dangu anulya | titihan dalêm sang prabu | lawan rata pangiringnya ||

14. wus samya marêk cumawis | samakta nèng sangajêngnya | paretaning ponang hotèl | sigra wau cundakendra | wus marêk ngarsèng nata | amabukuh nêmbah matur | samêktaning ponang rata ||

15. jêng sang prabu duk miyarsi | nulya têdhak sri narendra | sakalihan sori katong | kanthèn asta lampahira | wau ta pandhèrèknya | pra wadyendra gung tut pungkur | gumarêdêg lampahira ||

16. kawuryan ta ngrêspatèni | ya ta wau kawuwusa | wus mangkana jêng sang tong |Kurang satu suku kata: wus mangkana jêng sang katong. sakalihan pramèswara | pan sampun nitih rata | titihan dalêm sang prabu | kiyai rara kumênyar ||

17. ri sampunnya nitih sami | Dyan Mênggung Atmadiningrat | gya trangginas wus tumamèng | supiran rata narendra | mangrênggêp ampilannya | songsong dalêm jêng sri mulku | sri narendra rum ngandika ||

18. mring wadya Walandi sopir | nênggih sira Tuwan Isman | mangkana ta ing dêlinge | uwis Isman lakokêna | Tuwan Isman sakala | duk nampèni sabdèng prabu | aturnya nuwun sandika ||

19. nulya ponang otomobil | sapangu pinutêr sigra | anggêrêng ririh swarane | dyan lumampah tinut wuntat | sagunging ponang rata | kang môngka pandhèrèkipun | rut-urutan lampahira ||

20. anglur-sêlur urut margi | lampunira [lampu...]

--- 72 ---

[...nira] ponang rata | sampun sumalad sagunge | gumêbyar andiwangkara | ing ênu kawistara | narawang nglangut sumunu | datan pae lan raina ||

21. para janma kang ningali | arèntèp têpining marga | pipit tan ana sêlane | jalu èstri bêbusêkan | pan samya rêbut papan | dening samya tyas kayungyun | yun wikan jêng sri narendra ||

22. nêngna wau kang winarni | mangkya gantya kacarita | anênggih ta ing anane | jro palising sang sudira | manggalaning ayuda | lègêr komandhan jêjuluk | Jêng Tuwan Krusên samana ||

23. ing palis sampun rinukti | ing saupakartinira | sajuru-juru tatane | tangèh lamun winuwusa | endahing rêrêngganya | enggaling pangruktinipun | sampun sampat paripurna ||

24. tan kuciwa jroning palis | sumalading kang panjuta | èlêksêtris kawuryan byor | ambyaring ponang ujwala | satuhu lir raina | papan ingkang siluk-siluk | sumilak padhang sadaya ||

25. Jêng Tuwan Krusên winarni | lan para Walandi nyonyah | ting jaligut tumamèng don | jroning palis asamêkta | nampèni rawuhira | ing paduka sang aprabu | Narendra di Surakarta ||

26. ing netyasmune kaèksi | mangayun-ayun sadaya | ing rawuh dalêm sang katong | wus mangkana samantara | anulya kapiyarsa | suwaraning uluk-uluk | slomprèt klatson myang totêrnya ||

27. wurahan umyung kapyarsi | sung pratôndha kang mangkana | lamun gusti jêng sang katong | wus andungkap rawuhira | sagunging para janma | ingkang samya kapiluyu | yun wikan gusti sang nata ||

28. orêg satêpining margi | pating craèk minta papan | amrih cêtha tumontone | wênèh guyu cukakakan | sawênèh gundam-gundam |

--- 73 ---

liwung dening mambu êntut | êntut tani bêntil desa ||

29. wênèh ana kang grunêngi | wong wêtênge lagi lara | têka nganggo bisa nonton | yake bae wonge ika | gudhigên ususira | wong ngêntut pèh ora tuku | ambune langu blarongan ||

30. irungku lah nganti pêrih | tak pithês ênggêng-ênggêngan | saka tan bêtah ambune | iki êntut karanjingan | gèk marine suk apa | apa ora tau jamu | bok ngombe cabe lêmpuyang ||

31. ya ta malih kang winarni | saguning kang para janma | ingkang kapiluyu nonton | saurut têpining marga | winulat sing mandrawa | anênggih saèsthanipun | kadyangganing sètubanda ||

32. jalu èstri pit-pinipit | anggung jêjêl yêl-uyêlan | datan ana ing sêlane | nêngna wau kawarnaa | lampahing ponang rata | titihan dalêm sang prabu | lawan rata pandhèrèknya ||

33. wus lêpas dènya lumaris | sapangu praptèng udyana | sangajêngnya ing palise | Jêng Tuwan Krusên sakala | lan pra tuwan myang nyonyah | gurawalan lampahipun | malajêngi ring sang nata ||

34. gupuh-gupuh ananggapi | rawuh dalêm sri narendra | wus tumêdhak jêng sang katong | sami têtangkêpan asta | myang sami kawistara | dahat suka jroning kalbu | binarunging pakurmatan ||

35. musik bataliyun muni | sru gumuruh gêndhingira | pan Wilhèlmês pan nasao | wèh gambiraning driya |Kurang satu suku kata: mawèh gambiraning driya. satuhu kang mangkana | lir rogantuk usada nung | nulya waluya nirmala ||

36. gêdêr kang samya ningali | liru papan rêbut papan | nèng ngajênging palis mangke | samya jêjêl yêl-uyêlan | tan ana sêlanira | dening samya sêdyanipun | yun wikan jêng sri narendra ||

37. maksih [ma...]

--- 74 ---

[...ksih] tangèh yèn winarni | untaping para sujanma | ingkang kapiluyu nonton | nêngna mangkya winuwusa | mangsuli ananira | rawuh dalêm jêng sang prabu | Kangjêng Tuwan Krusên sigra ||

15. Kinanthi

1. nganthi jêng sri narawadu | dene jêng sri narapati | tumamèng sakananira | ing gusti jêng pramèswari | tindak dalêm sri narendra | rarasira ngrêspatèni ||

2. bayak-bayak gumarudug | sakeca gènnya lumaris | jroning palis kawistara | rêgêng dadakan raras sri | sagung para wadyabala | gung tut wuntat ing sang aji ||

3. wusnya manjing jêng sang prabu | wontên jroning parsadadi | anulya ge ingacaran | ring Tuwan Krusên sang aji | wus lênggah kursi satata | atarap madyaning palis ||

4. anggênggêng kawuryanipun | samya sarju jroning galih | sagunging kang wadyabala | prasamya marêk sumiwi | ing ngarsa dalêm sang nata | gumuruh swaraning musik ||

5. minôngka pahargyanipun | ing rawuh dalêm sang aji | rarasing lêlagonira | dahat dènya milangoni | ing satuhu kang mangkana | wèh rêsêpe kang miyarsi ||

6. nêngna wau kang winuwus | sumambunge dyan winarni | kang sami mangayubagya | manggihi rawuh narpati | yèku jendral ingkang môngka | manggala aguling jurit ||

7. kasub ing rat ajêjuluk | Tuwan Pantèn Saldham nanging | tan kalawan nyonyahira | muhung lawan tinut wuri | ajudanira kewala | nulya malih kang winarni ||

8. jendral dhoktêr kang palungguh | sira Tuwan Nip wêwangi | mung kalawan ajudannya | sajuga kang mracihnani | dahat sudiraning yuda | mumpuni kridhaning jurit ||

9. samubarang sarwa saguh | sagah datan pindho kardi | pamungkase kawarnaa | kolonèling kapalêri | Tuwan [Tu...]

--- 75 ---

[...wan] Têrgas lan nyonyahnya | ajudane gung tut wuri ||

10. bêbanjêngan katonipun | nèng ngarsa dalêm sang aji | nganan ngering lênggahira | lêlajuran sêlang-sêling | pangruktining palênggahan | sampun datan nguciwani ||

11. wus mangkana dupi sampun | sinaroja munggwing kursi | sasuwukirèng pahargyan | Jêng Tuwan Krusên nulya glis | nambrama ring jêng sang nata | mangkana ta dènira ngling ||

12. kula nuwun dhuh sang prabu | kawula sadaya sami | ngaturakên kasugêngan | ing rawuh paduka aji | sakalihan sri dayita | tumrah sapandhèrèk sami ||

13. ya ta wau jêng sri mulku | dupi miyarsa aturing | Jêng Tuwan Krusên mangkana | angliring rum dènira ngling | inggih sugêng saudara | sambramanta trima kasih ||

14. lah saudara sadarum | paranta inggih basuki | Jêng Tuwan Krusên turira | kula nuwun dhuh sang aji | ing barkah pangèstu tuwan | kawula sami basuki ||

15. tan wontên sangsayanipun | nir sambekalèng sakalir | labêt dening kang mangkana | kapraban prabawèng aji | laju mangkya kacarita | tinungka sêgah lumadi ||

16. mêminuman tuwin srutu | myang sigarèt wus waradin | sawadya tan kaliwatan | myang wus rinêsêpan sami | ri sampunnya kang mangkana | ya ta wau jêng sang aji ||

17. sarwi sambèn jêng sang prabu | pangandikan sawatawis | maring para tuwan-tuwan | ingkang samya amanggihi | wigatining pangandikan | gêgujêngan warni-warni ||

18. ingkang rèmèh myang kang pêrlu | linalar dahat mranani | maring tyase ingkang samya | kapanduk sabdèng narpati | gêr gumêr gumujêng samya | gumarênggêng jroning palis ||

19. nahan mangkya dupi sampun | sêsampate gènnya sami | wawan sabda gêgujêngan | ngandika rum jêng sang aji | dhumatêng jêng sri dayita | mangkana sabdèng narpati ||

20. dhuh

--- 76 ---

dhi ajêng karsaningsun | lah rêngênta ing samangkin | wêkanira saudara | Tuwan Krusên ingkang maksih | kênya iku yogyanira | ingsun paringi liyontin ||

21. môngka tôndha cihnanipun | pusara trêsnaning kapti | gusti kangjêng sri dayita | duk tampi sabdèng narpati | tur sêmbah mangayubagya | ing karsa dalêm sang aji ||

22. sung sasmita jêng sri wadu | dhumatêng wadyèng narpati | kang ngampil kagungan nata | liyontin kancana murni | pinatik sêsotya endah | anarètès têpung têpi ||

23. ing têngah mawa panunggul | maniking manila wêning | wus katur ponang sangsangan | ingasta jêng pramèswari | anulya sutèstrinira | Tuwan Krusên dèn timbali ||

24. umarêk ngarsèng sang prabu | wus tumundhuk mangastuti | ing ngarsa dalêm narendra | sigra jêng sri juwita ji | jumênêng masang sangsangan | mring janggane kang antuk sih ||

25. ri wusnya pinasang rampung | kawuryan ta gêng kênya di | dahat sukaning wardaya | wus linilan sang kênya di | wangsul malih mring donira | karya erame kang sami ||

26. lênggahan wau sawêgung | wikan liyontin warna di | dening kênyaring sêsotya | datan pae yayah kadi | lintang ingkang tan kalingan | ing ngimarda manaputi ||

27. mancorong ujwalanipun | para nyonyah myang Walandi | ingkang samya lêlênggahan | gupuh-gupuh marêpêki | maring done sang kênyendah | kang antuk sih dalêm aji ||

28. kumêrap pating jaligud | rubungan jumênêng sami | ing sawênèhira ana | mangrênggêp ngiling-ilingi | lan wênèhnya malih ana | mung anjêngêr datan mosik ||

29. wurandhungan tyas mangungun | katêmbèn dènya umèksi | endahing suwarnanira | liyontin ingkang cinawi | pinatik sotya kancana | satuhu ngebat-ebati ||

--- 77 ---

30. wus waradin dènyandulu | warnanira kang liyontin | nulya wangsul tata lênggah | dènira sabilik-bilik | ri sampunnya kang mangkana | nihan wau sang wirasti ||

31. Jêng Tuwan Krusên umatur | ing gusti jêng sri bupati | wêdharing kang saddhawara | kula nuwun dhuh sang aji | sih kadarmanta sangsangan | kancanarda kang pinatik ||

32. sotya di mawa panunggul | maniking manila wêning | satuhu endahing warna | dhumatêng sutamba èstri | adhuh lae jêng sang nata | atur kawula saswami ||

33. sami sakalangkung nuwun | tuwin pamintamba mugi | dumadia ing jêjimat | ngantya praptaning salami | widada môngka sarana | pisaratirèng basuki ||

34. tumraping amba sadarum | mangkana ta jêng sri mulki | duk miyarsèng aturira | Jêng Tuwan Krusên sayêkti | kawuryan pirênanira | panggalih dalêm sang aji ||

35. sanadyanta sang wira nung | Jêng Tuwan Krusên anênggih | ing netyasmu kawistara | kasok kasuking kanang sih | sukèng tyas marwata suta | ya ta mangkya sampun wanci ||

36. atabuh sadasa dalu | anulya jêng sri bupati | sung sasmita arsa budhal | kondur mring pakuwon aji | ing hotèl Homan enggalnya | titihan dalêm narpati ||

37. myang rata pandhèrèk sagung | pan sampun samêkta sami | jêng sang prabu rum ngandika | dhumatêng risang wirasti | mangkana sabdèng narendra | dhuh babo sudara mugi ||

38. sampun cuwa jroning kalbu | kadarpaning tyas samangkin | rèh wus nutug pêpanggihan | lawan wus samya basuki | kula arsa wangsul nulak | kantuna lulus basuki ||

39. Jêng Tuwan Krusên umanthuk | dyan umarêk ngarsèng aji | prasami tangkêpan asta | patrapira gênti-gênti | wus waradin sadayanya | ri

--- 78 ---

wusnya mangkana nuli ||

40. Jêng Tuwan Krusên umatur | ing gusti jêng sang siniwi | kula nuwun jêng sang nata | kawula sadaya sami | dahat ing panuwunira | karawuhan jêng sang aji ||

41. botên langkung amba sagung | jumurung pudya sêsanti | ing kondur paduka nata | myang rinta jêng pramèswari | tumrah mring wadya sadaya | linulusna maharjanti ||

42. ya ta wau jêng sang prabu | dupi miyarsa aturing | Jêng Tuwan Krusên mangkana | dahat karênaning galih | apuwara rum ngandika | dhuh sudara ing sayêkti ||

43. pamudyanta kang kadyèku | sakamantyan trima kasih | datan liwat kang mangkana | inggih namung sami-sami | babo mugi kinabulna | ngantya praptaning salami ||

16. Mijil

1. mangkya gantya kang sêkar pamijil | wau jêng sang katong | sakalihan sori dalêm mangke | wus jumênêng saking jroning palis | gya lumampah aris | anggung tinut pungkur ||

2. sanggyanira pra wadyèng narpati | tan têbih gumolong | sira Kangjêng Tuwan Krusên age | tan lênggana wus mangrênggêp nganthi | ring sang duhita di | nênggih sori prabu ||

3. para tuwan tuwin nyonyah sami | anggarubyug bodhol | dhèrèkakên gusti sri pamase | muhung prapta sangajênging palis | anjirap kaèksi | posisi sadarum ||

4. wênèh ana ingkang maksih kari | rêrubungan katon | wontên jroning palis wigatine | dugèkakên kadarpaning kapti | prasamya ningali | ing liontinipun ||

5. sutèstrinya risang èksêlènsi | kang wus kacariyos | nèng asmara andana wiyose | samya maksih eram jroning galih | dening kang liyontin | endah warnanipun ||

6. amangsuli kang winarnèng ngarsi | gusti jêng sang katong | sakalihan sori dalêm mangke | sampun nitih ponang otomobil |

--- 79 ---

sagung kang umiring | satata tut pungkur ||

7. wus lumampah sanggyèng otomobil | rut-urutan alon | para ingkang samya dhèrèkake | muhung prapta sangajênging palis | nyonyah myang Walandi | pan samya umanthuk ||

8. jêng sang prabu sakalihan sori | animbangi gêntos | otomobil wus lulus lampahe | swaranira janma kang ningali | jalu lawan èstri | bêbusêkan umung ||

9. rêbut papan dènira ningali | pipit sok-dhinosok | rog-jinorog dènira arsa mèt | papan ingkang wikantuk sayogi | ginawe ningali | kondur dalêm prabu ||

10. wênèh ana janma anggarbini | ambalêndhang nonton | dupi oto titihan pamase | lumaksana prapta sangajênging | janma kang garbini | nulya janma wau ||

11. asru muwus wêtêng dèn kêbuki | jabang bayi galo | tumontona jêng sang prabu kae | nyuwun sawab gusti jêng sang aji | benjang lamun mijil | jabang bayi jalu ||

12. sinungana warna kang linuwih | kadi jêng sang katong | bagus brêgas rêspati wèt anèm | myang winantu mong suka basuki | pan ngantya salami | tan ana rêridhu ||

13. sanadyana kowe jabang bayi | benjang mijil wadon | rinobana kowe ing sawabe | gustinira kangjêng sri bupati | karêbèn sirèki | dumadya dyah ayu ||

14. marma jabang bayi dèn sangèni | mèt sawabing katong | akarana sawiji kaole | kalamun wus sinangènan yêkti | benjang lamun mijil | jabang bayi wau ||

15. adat kang wus kasinungan benjing | ing warna kinaot | luwih saking sêsama-samane | pan mangkana wursitaning nguni | para sarjana di | tuwin para jamhur ||

16. nahan wau janma kang garbini | mangsuli cariyos | kondur dalêm gusti

--- 80 ---

sri pamase | lampahira ponang otomobil | sangsaya sumêbit | ngutu nyindhung riwut ||

17. tutêr klatson suwaranira tri | munya sru ting krêgog | soprètira munya ting tarutèt | sampun lêpas dènira lumaris | wus sangsaya têbih | tan winarnèng ênu ||

18. gêgancangan ponang otomobil | lampahnya wus katon | pêrak lawan hotèl Homan mangke | lampahira tinahan mung rindhik | rut-urutan aris | nèng madyaning ênu ||

19. sagung para janma ingkang maksih | manganti tumonton | kondur dalêm gusti sri pamase | wontên hotèl Homan kang kawarti | dupi samya myarsi | tutêr klatson umyung ||

20. swaranira janma kang ningali | gumrênggêng tumawon | wênèh ana ingkang jêlah-jêlèh | anyêluki rowangnya ningali | mrih ywa pisah sami | nunggala gon kumpul ||

21. wênèh ana ingkang angulati | sutane tumonton | tan pêpoyan lawan wong tuwane | ngantya muyêng dènira ngulati | tan wignya pinanggih | têmahan mung jêtung ||

22. wênèh janma jalu angulari | kangsène wong wadon | bedhangane ingkang wus gêgambèn | wus pinanggih gènira ngulari | gapyuk gya kinanthi | maring gon kang lindhuk ||

23. jamakira wong mangkana yêkti | kalamun antuk gon | ingkang lindhuk dèn anggêp kamare | wus kinira tarêtip tan kèksi | maring lèning janmi | marma nir pakewuh ||

24. ting jagigik kang wadon murwani | anggablog anyêthot | ingkang jalu masang gêmblèngane | apilara ngadhuh pringas-pringis | kêkincêran sarwi | lambe nyêmbung langu ||

25. apuwara janma wau yêkti | kawuryan tan anggop | rênggang gula kumêpyur pulute | sing wus antuk papan kang sayogi |

--- 81 -- -

ginawe ningali | kondur dalêm prabu ||

26. nêngna wau gantya kang winarni | mangsuli cariyos | kondur dalêm gusti sri pamase | otomobil titihan narpati | sapandhèrèk sami | lêpas lampahipun ||

27. tan winarna ing ênu wus prapti | hotèl Homan mêngko | kawarnaa gusti sri pamase | sakalihan gusti pramèswari | wus tumêdhak saking | titihan sadarum ||

28. sagung para wadyaning narpati | satata gumolong | pan sajuru- juru ing lampahe | gumarubyug tinon ngrêspatèni | wus lulus lumaris | tut wuntat sang prabu ||

29. jêng sang prabu sakalihan sori | wus manjing samêngko | maring hotèl Homan sawadyane | rêroncène jro hotèl ing ratri | wus datan winarni | gantya kang sumambung ||

30. rinuwiya rinya tumpak enjing | akiring pancorong | ping tri dasa anênggih wulane | maksih nunggil Mukaram ing warsi | sinida dumadi | karsa dalêm prabu ||

31. sakalihan jêng sang juwita ji | nênggih sori katong | arsa têdhak dhumatêng ing hotèl | hotèl Lembang yeka kang kawarti | têbihira saking | jroning kitha Bandhung ||

32. mung sadasa êpal datan luwih | miwah kacariyos | inggilira saking samodrane | kawan èwu sangang atus luwih | wolung dasa siki | kaki ukuripun ||

33. dumunungnya pan wontên sukuning | arga gêng kinaot | sing mandrawa amênggêr katone | wastanira wau ponang wukir | anênggih ing ngardi | Tangkuban Parahu ||

34. ênêngêna caritaning wukir | mangkya kacariyos | pangagêman dalêm sri pamase | mung cinêndhak busanèng narpati | ngrasuk cara Jawi | jas atelah klawu ||

35. kawuwusa kang samya umiring |

--- 82 ---

ring gusti sang katong | pra garwendra paminggir myang sakèh | ningkang para wadya jalu èstri | wus samya sumiwi | ngarsa dalêm prabu ||

36. sanggyanira wus samêkta sami | nulya jêng sang katong | sung sasmita mring wadya majênge | titihanta ponang otomobil | wus umarêk sami | sapandhèrèkipun ||

37. dupi sampun wanci jam sangenjing | gusti jêng sang katong | sakalihan sori dalêm mangke | kanthèn asta jumênêng lumaris | kang samya umiring | tut wuntat sadarum ||

38. gumarêdêg kawuryanira sri | tindak dalêm alon | ya ta wau gusti sri pamase | sakalihan gusti pramèswari | sampun samya nitih | otomobilipun ||

39. Kyai Rara Kumênyar winarni | wus lumampah alon | tinut wuntat oto pandhèrèke | rut-urutan lumaksana aris | samantara nuli | lampahnya sumêbut ||

40. ing bantala kadi gênjot gonjing | prakêmpa tumêmpoh | ing gurda gêng gumêrot swarane | gumarubug pôncawôra tarik | sanggyaning kang ardi | katon monggat-manggut ||

41. kang mangkana saèsthane kadi | nambramèng sang katong | dènya karsa pêpara wiyose | pajampua widada arjanti | tan ana sawiji | sapandhèrèkipun ||

42. nêngna wau enggale wus prapti | hotèl Lembang mêngko | samangkana gusti sri pamase | sakalihan jêng sri dayita ji | wus tumêdhak saking | otomobil laju ||

43. kanthèn asta lumaksana aris | raras sri tinonton | sagung para pandhèrèk lampahe | atut wuntat gusti jêng sri mulki | gumarêdêg kèksi | ing sajuru-juru ||

44. ri sampunnya mangkana sang aji | lawan sori katong | sampun samya ma-

--- [0] ---

...

--- [0] ---

[Grafik]

--- [0] ---

2. Sampeyan Dalêm Ingkang Wicaksana Ingkang Sinuhun Kangjêng Susuhunan Pakubuwana ingkang kaping X sakalihan pramèswari dalêm Gusti Kangjêng Ratu Êmas, saha para priyantun dalêm lênggah wontên kamar bolah Hotèl Lembang ing Bandhung.

--- [0] ---

...

--- 83 ---

njing jroning hotèl | sapandhèrèk tan ana kang kari | jroning hotèl kèksi | rêgêng myang raras rum ||

45. dyan winarna kang nuju marêngi | anunggil umanggon | wontên jroning hotèl Lembang mangke | Wlandi mèstêr dhoktêr kang wêwangi | Tuwan Soman nguni | kang satuhu sampun ||

46. têpang sae lawan jêng sang aji | marma dupi anon | wikan maring gusti sri pamase | Tuwan Soman agupuh sumiwi | ngarsa dalêm aji | ing mangkya wus tundhuk ||

47. sakalihnya kawuryan prasami | karênan ing batos | têtabean rumakêt katone | ri sampunnya abage-binagi | maharjanta sami | sakalihanipun ||

48. nulya sami lênggah munggwing kursi | enggaling cariyos | Tuwan Soman nulya rum ature | kula nuwun anggèn paduka ji | lêrêm wontên ngriki | paran maksih dangu ||

49. sang aprabu arum dènira ngling | kula ing samêngko | botên nyare namung tulak bae | lêrêm wontên hotèl Homan malih | pakuwon ing nguni | ing Kutharja Bandhung ||

50. Tuwan Soman dupi amiyarsi | sabdaning sang katong | kang mangkana malih rum ature | botên langkung kalamun sang aji | kondur ing samangkin | amba tur pudya yu ||

51. salêbêting pêpara sang aji | lulusa kemawon | karaharjan tumrah sapandhèrèk | kadugèna sabarang kinapti | gung sukaning galih | ing salaminipun ||

52. jêng sang prabu arum dènira ngling | dahat sukaningong | kula ugi muji salamête | maring saudara ing salami | lan kula asung sih | nêngginênggih. gambar ingsun ||

53. minôngkaa pêpèngêting ati | Tuwan Soman gupoh | anampèni dahat nuwun ture | datan dangu nulya nyuwun pamit | linilan [lini...]

--- 84 ---

[...lan] wus tabik | gya bibaran sampun ||

17. Sinom

1. ya ta malih jêng sri nata | sakalihan pramèswari | duk wontên ing hotèl Lembang | karsa dalêm jêng sang aji | mlampah-mlampah ngidêri | jroning hotèl Lembang wau | myang mriksani wêngkonnya | têpis wiringing kang wukir | muhung tinon saking mandrawa kewala ||

2. tinut wuntat sanggyanira | para garwendra paminggir | tuwin para wadyabala | jalu myang parêkan cèthi | gumarêdêg kaèksi | mangkana ing lampahipun | rêspati kawuryannya | nahanta têpis wiringing | ponang arga myang hotèl mangkya winarna ||

3. kèh pêthètaning puspita | argulo kalak saruni | lawan liya-liyanira | kawuryan bang seta wilis | myang biru wungu kuning | ting parêlok warnanipun | sinranging samirana | sagunging kang puspita di | gung anggadag marbuk arum gandanira ||

4. ananduki maring grana | manjing jroning sanubari | mawèh sarjuning wardaya | lawan mobahing sêsari | rikala sinêranging | samirana miyat-miyut | sawênèh ting karoyag | saèsthane rêbut ngarsi | suk-êsukan pan kadi asung sasmita ||

5. bok tumuli pinêthika | ing gusti jêng sri bupati | pinaringkên sri dayita | myang para garwa paminggir | pratignyanirèng sari | baya ta kinarya cundhuk | paranta mung kinarya | sêbaran ing tilamsari | mung sumôngga ing karsendra tan lênggana ||

6. makatên kawuryanira | pasêmoning puspita di | mindêng sung sugandanira | gônda rum kang maratani | mangambar milangoni | mring sanggyaning kang para rum | tangèh yèn winarnaa | raras srining ponang wukir | myang rêrênggan sajronirèng hotèl Lembang ||

7. nulya malih winuwusa | gusti kangjêng sri bupati | sakalihan [sakali...]

--- 85 ---

[...han] pramèswara | myang garwa dalêm paminggir | wus sampat dènya sami | mriksani saidêripun | ing hotèl sawêngkonnya | karsa dalêm jêng sang aji | lêrêm wontên palênggahan hotèl Lembang ||

8. salêbêtirèng lênggahan | lawan gusti pramèswari | tanapi para garwendra | kang paminggir samoaning | anulya dèn ladosi | pangunjukannya sadarum | sampanyê myang minuman | limunadhê toya Wlandi | wus waradin nulya ingunjuk sadaya ||

9. gusti kangjêng pramèswara | lawan garwendra paminggir | sumawana para wadya | jalu myang parêkan cèthi | tan kantun samya manjing | jroning kamar hotèl sampun | pininta sowang-sowang | sajuru-juru mantêsi | wus mangkana nêngna gantya kacarita ||

10. dupi wus antaranira | kèndêl jam sadasa enjing | dhirèkturing hotèl Lembang | wêwarta kinèn mangrukti | dhahar dalêm sang aji | nèng meja kang wus tinamtu | tinata bêbanjêngan | wowohan maneka warni | amêpêki tharik-tharik katonira ||

11. ri wusing pangruktinira | kênyaring baskara wanci | tabuh kalih wêlas siyang | dhirèkturing hotèl nuli | sampun atur udani | ing saupakaryanipun | dhahar dalêm narendra | wus sampat dera mangrukti | ya ta mangkya gusti jêng sri naranata ||

12. sakalihan sri dayita | tan dangu têdhak lumaris | tinut wuntat sanggyanira | para garwendra paminggir | wau ta jêng sang aji | ing mangkya enggaling wuwus | sampun lênggah satata | kalawan jêng pramèswari | tuwin garwa dalêm paminggir sadaya ||

13. datan kantun para wadya | jalu lan parêkan cèthi | nanging pangruktining meja | tan nunggil mejèng narpati | nihanta jêng sang aji | sampun laju dhahar kêmbul | sagunging wadyabala |

--- 86 ---

jalu lan parêkan cèthi | ugi sampun anadhah kêmbul sadaya ||

14. rêroncèning lêladosan | wus datan mawa winarni | gancanging ponang carita | gènnya dhahar jêng sang aji | sapandhèrèknya sami | pan sampun sampat sadarum | samana wancinira | jam kalih siyang wus muni | karsa dalêm gusti kangjêng sri narendra ||

15. nulya arsa kondur nulak | dhatêng pakuwon narpati | anênggih ing hotèl Homan | dhawuh sabdaning sang aji | ring wadya kang sumaji | ngabyantarèng jêng sang prabu | kang wus nimpunèng karya | bêbasan tan madal sumbi | sira Radyan Tumênggung Atmadiningrat ||

16. mangkana wêdharing sabda | Atmadiningrat sirèki | warahên pra wadyaningwang | kon padha samêkta sami | sarta Si Isman nuli | warahên ngajokke laju | yaiku rataningwang | sun arsa kondur saiki | dyan tumênggung tur sêmbah nuwun sandika ||

17. dyan tumênggung wus umêsat | saking ngarsa dalêm aji | trangginas tur parikrama | wèh rêsêpe kang ningali | anulya sung pawarti | dhawuhakên sabdèng prabu | dhumatêng sanggyanira | para wadyaning narpati | wus kacakup waradin sadayanira ||

18. sagunging kang wadyabala | duk sampun sami nampèni | dhawuh timbalan narendra | kang mangkana nulya sami | sarêngan saurpaksi | nuwun sandika wotsantun | kalawan kawuryan ta | samya êntyarsaning kapti | sampun mêpak gambira solahing bala ||

19. dyan tumênggung gya cangkelak | wangsul marêk ngarsèng aji | angrêpèpèh lampahira | pan kadya mêrak kasimpir | puwara wus sumiwi | ing ngarsa dalêm sang prabu | mabukuh myang wotsêkar | umatur dera tinuding | pan mangkana wêdharing kang saddhawara ||

20. dhuh gusti jêng sri narendra | kawula

--- 87 ---

nuwun pun dasih | sampun mastutyèng sabdendra | dhawuhkên timbalan aji | dhumatêng ri sanggyaning | pra wadya dalêm sadarum | ing mangkya para wadya | pan sampun samêkta sami | ngèstokakên dhawuh dalêm sri narendra ||

21. sang aprabu duk miyarsa | atur mangkana kaèksi | karênan jroning wardaya | sigra gusti jêng sang aji | tuwin jêng pramèswari | samantara nulya laju | jumênêng kanthèn asta | wus têdhak lumampah aris | tinut wuntat para pandhèrèk sadaya ||

22. wunwus. nitih oto sang nata | sakalihan pramèswari | para pandhèrèk sadaya | wus tumamèng otomobil | datan dangu lumaris | titihan dalêm sang prabu | gumlêsêr lon-alonan | kang oto pandhèrèk sami | gung tut wuntat titihan dalêm narendra ||

23. dupi wus antuk samadya | lampahira otomobil | sru sumêbut pindha kilat | anggêrêng sora kapyarsi | sinranging bajrapati | amêsês kadya pinusus | sumêmbur ngering nganan | lir nambrama ring sang aji | linulusna sagotra sami raharja ||

24. ananing ênu samana | wus ênêngna tan winarni | nênggih gancanging carita | lampahira otomobil | sangsaya sru sumêbit | sinêru tan tolih pungkur | mangkya gantya kinôndha | pakuwon dalêm sang aji | hotèl Homan wus pêrak myang kawistara ||

25. sanggyèng sopir gung prayitna | dènira mangrênggêp sêtir | sêpitdêrnya tan pinidak | darapon kang otomobil | lampahnya dimèn rindhik | dening mangkya wus kadulu | parêk lan hotèl Homan | wau ta kang otomobil | ting saliri lampahnya rindhik sadaya ||

26. wus datan antara lama | yeka ponang otomobil | titihan [titi...]

--- 88 ---

[...han] dalêm sang nata | sapandhèrèkira sami | wus prapta dyan umanjing | marang jroning èrêpipun | hotèl Homan sadaya | jêng sang prabu lawan sori | gya tumêdhak sing oto rata narendra ||

27. kanthèn asta lampahira | sagung garwendra paminggir | tuwin para wadyabala | jalu lan parêkan cèthi | prasamya atut wuri | umiring jêng sang aprabu | gumrêdêg kawuryan ta | sakamantyan ngrêspatèni | wus umanjing jroning hotèl sadayanya ||

28. sampun datan winursita | rêroncène jêng sang aji | wontên jroning hotèl Homan | muhung cinêndhaking tulis | paduka jêng sang aji | tuwin sapandhèrèkipun | tan ana sangsayanya | lulus mong suka basuki | wus kapungkur raras srining hotèl Lembang ||

18. Pangkur

1. nêngna wau kang winarna | sêkar pangkur paripurna gumanti | ya ta mangkya kang sumambung | maksih nunggil ri Tumpak | hyang aruna sampun mracima kadulu | gumiwang tumamèng arga | mèh silêm mring jalanidhi ||

2. samantara hyang aruna | sêsorote wis sirna tan kaèksi | sanggya sato ing wana gung | wus mapan tilêm samya | sagung kaga samya mèt pencokanipun | cumêngèring kidang-kidang | sami arsa mapan guling ||

3. ting galêrêng kang sardula | lumaksana asarwi nolah-nolih | ngungak-ungak gon kang singup | ungaping kang sardula | bok kalamun wontên ing sêsatonipun | yun tinubruk dyan minôngsa | dening dahat dènira nglih ||

4. dirgantara kawistara | sru gumilang-gilang sumilak wêning | lintang anjrah byor kadulu | ting pancorong sorotnya | anyunari saisining bawana gung | sumilir kang samirana | ngirid gandaning sêsari ||

5. mênuhi jroning

--- 89 ---

sasana | sakamantyan wèh êntyarsaning kapti | lampu èlêktris sadarum | sampun sami sumalad | jroning panti pakuwon dalêm sang prabu | lawan samadyaning marga | sru gumilang milangoni ||

6. duk ing wau wancinira | kapiyarsa jam pitu sampun muni | karsa dalêm jêng sang prabu | lawan jêng sri duhita | arsa têdhak dhatêng Kabupatèn Bandhung | pisitê karsèng narendra | mring sira ingkang bupati ||

7. têtêping sumitra darma | amartuwi lulusnya basukining | sira Rahadyan Tumênggung | Wiranata Kusuma | lan swamine tumrah sakukubanipun | wus ênêngna kang mangkana | nihanta malih winarni ||

8. wau jêng sri naranata | amangrasuk busana cara Jawi | rasukan dalêm sang prabu | dhasar seta burdiran | bêdhahannya Langênarjan wastanipun | kinomplit mangagêm bintang | kancanarda kang pinatik ||

9. sêsotya di nawa rêtna | sumunaring tejanira ngranuhi | anênggih bintang komandhur | Nèdêrlansên leyonya | lan grutkrèis saking ing Cina radya gung | myang oranyê nasaonya | gya bintang ingkang mungkasi ||

10. Nèdêrlansên leyonira | sampun purna busananing narpati | nahanta enggaling wuwus | dupi sampun jam sanga | jêng sang nata lawan jêng sri narpawadu | datan dangu sigra têdhak | nitih rata otomobil ||

11. Kiyai Rara Kumênyar | tan darana para narendra siwi | rayi dalêm jêng sang prabu | tuwin putri narendra | sumawana siwi bantyaning sri mulku | wus nitih oto sadaya | myang sampun sami lumaris ||

12. nulya mangkya sumambungnya | sagung para garwa dalêm paminggir | myang wadyendra èstri jalu | sampun sami wahana | otomobil tut wuntat ing jêng sang prabu | rut-urutan lampahira |

--- 90 ---

wus lêpas dènya lumaris ||

13. ing ênu wus tan winarna | nahan mangkya gantya ingkang winarni | nênggih Kabupatèn Bandhung | sira ingkang bupatya | Dyan Tumênggung Wiranata Kusuma wus | samêkta dènira arsa | naggapi rawuh narpati ||

14. narendrambêk martotama | kang martani mring sanggyaning pra dasih | gung alit myang èstri jalu | kawaratan sadaya | pan mangkana labuhan dalêm sang prabu | Narendra di Surakarta | musthikaning nuswa Jawi ||

15. gêdêr jroning kabupatyan | para janma gung alit jalu èstri | samya usrêk swaranipun | dènira andum karya | sowang-sowang pininta sajuru-juru | rêrêngganirèng suyasa | sampun datan nguciwani ||

16. ting sariwêt para janma | ngetan ngulon ngalor ngidul lumaris | nyampatakên wajibipun | saupakaryanira | pahargyaning rawuh dalêm jêng sang prabu | dening mangkya wus antara | mèh rawuh jêng sri bupati ||

17. wus sampat sagung pakaryan | sanggyèng pandam-pandam sampun kaèksi | samya sumalad sadarum | kawuryan ting kalêncar | sumawana ting pancorong katonipun | sajronirèng kabupatyan | raras srine ngrêspatèni ||

18. punggawa rèh kabupatyan | jalu èstri sadaya kinèn sami | sarimbitan sowanipun | prasamya nèng pandhapa | lungguh kursi sowang-sowang dunungipun | ingkang jalu sisih wetan | sisih kilèn kang pawèstri ||

19. tangèh lamun winuwusa | raras srine kabupatèn samangkin | kunêng gantya kang winuwus | gancanging kang carita | jêng sang prabu ing mangkya pan sampun rawuh | dumugi ing kabupatyan | wau ta ingkang bupati ||

20. sarimbitan gurawalan | tinut wuntat para rèh jalu èstri | kawistara gumarubyug | wus marêk ngarsèng

--- 91 ---

nata | anampèni rawuh dalêm jêng sang prabu | sang aprabu kawuryannya | dahat pirênaning galih ||

21. wus tumêdhak sri narendra | sakalihan gusti jêng pramèswari | sing rata titihan prabu | lumampah kanthèn asta | tinut wuri para pandhèrèk sadarum | apêpanthan bayak-bayak | rarase sru ngrêspatèni ||

22. sumambunge kang tut wuntat | yèku sira dyan tumênggung sarimbit | lawan rèhnya èstri jalu | umiring sri narendra | sampun praptèng palênggahan jêng sang prabu | wontên sajroning suyasa | mangkana ingkang bupati ||

23. ngacarani ring sang nata | sakalihan gusti jêng pramèswari | lênggah ing kursi linuhung | sang prabu duk samana | wus nampèni aturnya radyan tumênggung | ri saksana tata lênggah | munggwèng kursi lawan sori ||

24. putri dalêm sri narendra | sumawana risang narendra siwi | siwi bantyaning sang prabu | kalawan sanggyanira | para garwa narendra paminggir sagung | wus umarêk ngarsèng nata | tan kantun parêkan cèthi ||

25. tatane gènnya sumewa | ing sajuru-jurunira mantêsi | sagung para wadya jalu | tarap sami sumewa | bêbanjêngan nèng madyaning pandhapa gung | pra punggawa kabupatyan | wus prasamya wangsul linggih ||

26. manggèn gènnya sowang-sowang | wênèh ana ingkang among manggihi | mring sanggya wadyèng sang prabu | jalu lawan wanita | wus pininta pênêde sajuru-juru | ing sêmu pasêmonira | sampun datan nguciwani ||

27. ing sakala kabupatyan | kawistara dènira ngrêspatèni | anggênggêng rêgêng kadulu | nahanta kawuwusa | sira radyan tumênggung marêk mabukuh | nèng ngarsendra tur wotsêkar | dhuh gusti pakuning bumi ||

28. dasih tuwan tuwin semah | cumanthaka sumêngka [su...]

--- 92 ---

[...mêngka] jroning kapti | atur kasugêngan prabu | sakalihan sorindra | tumrah dhatêng para pandhèrèk sadarum | duk myarsa jêng sri narendra | anulya rum ngandika ris ||

29. dhuh tumênggung aturira | kang mangkana iya wus sun tampani | bangêt panarimaningsun | lah samêngko ta sira | apa iya padha basuki sadarum | dyan tumênggung tur wotsêkar | dhuh gusti sotyaning bumi ||

30. barkah pangèstu narendra | nuwun inggih sami lulus basuki | botên nyana sagalugut | tuwin botên katênta | de paduka gusti kangjêng sang sri mulku | sakalihan sri dayita | myang garwa dalêm paminggir ||

31. kasambadan ing wardaya | tan sangsaya èstu têdhak sang aji | dhumatêng sudhunging ulun | lah sapintên kewala | bingah amba binabar sanepanipun | upami gurda mangarang | ngorong tan katrahan riris ||

32. wus sawarsa laminira | têmah ruru rondhonira gègrègi | anggung kasat mata kusut | ing mangkya dyan kawarsan | ing siyang myang ngantya pantaraning dalu | lumintu datanpa mêndha | lir môngsa kasapta gusti ||

33. samantara ponang gurda | dyan rumêmbe rondhonira kaèksi | rumamba kariyu-riyu | purna jati nimalanirmala. | sagung janma gung alit kawuryanipun | samya sarjuning wardaya | makatên sanepèng dasih ||

34. puwara raosing driya | apan kadya rinoban tasik sari | sakukuban marbuk arum | sagunging para janma | kang kataman sugandaning puspita rum | sru karênan jroning driya | kawuryan rumêsêp sami ||

35. mila mangkya tur kawula | pan kalingga ing murda gu gung. pinundhi | sumawana sangêt nuwun | dènira sri narendra | sakalihan gusti jêng dayita prabu | tumêdhak wismèng kawula | kalawan pirênèng galih ||

--- 93 ---

36. muhung panuwun kawula | lamun kirang parikramaning dasih | aksamanta jêng sang prabu | sampun kirang samodra | nadyan ngriki jroning kitha nanging lamun | tinimbang lan Surakarta | lajêng dados tani bêntil ||

37. èstunipun sarwa kirang | bêbasannya doh ratu pêrak wukir | tangèh wrin ing unggah-ungguh | mênggah ing parikrama | tatacara marêk ngarsa dalêm prabu | dhuh baya ta kang mangkana | botên sande nguciwani ||

38. wau ta jêng sri narendra | duk miyarsa aturirèng bupati | dahat pirênaning kalbu | anulya rum ngandika | kang mangkana sira aja walang kalbu | lah wus ora dadi apa | dyan mênggung dhêku wotsari ||

39. wus mangkana winursita | pasugatan ingkang môngka sêsaji | toya Wlandi tuwin limun | kalawan ès prongkolan | sês sigarèt sumawana rèk sarutu | sampun lumados sadaya | waradin sawadya aji ||

40. wus sami ngunjuk sadaya | wênèh ana ingkang sês srutu sami | tuwin sês sigarètipun | pinunggêl kang ladosan | nulya malih jêng sang prabu ngandika rum | lah tumênggung karsaningwang | lamun sira nambadani ||

41. ingsun pan arsa uninga | sajêroning èrêpira ing wuri | dadyèngsun wikan sadarum | ing kene ananira | ya ta wau dyan tumênggung aturipun | kawula muhung sumôngga | ing karsa dalêm sang aji ||

42. sigra têdhak jêng sang nata | sakalihan gusti jêng pramèswari | dhinèrèkkên sanggyanipun | kang samya lêlênggahan | jalu èstri sadaya wus anggarubyug | dyan tumênggung ingkang môngka | panuntunira ing margi ||

43. wus rawuh jêng sri narendra | nèng wurining wismanira bupati | mriksa pasang rakitipun | kèh pêthètan puspita | argulo [argu...]

--- 94 ---

[...lo] myang kalak saruni lan mênur | sagunging kang sêsêkaran | kawuryan ta môncawarni ||

44. wontên rêkta biru seta | jambon wungu wilis dadu myang kuning | ting parêlok warnanipun | sinêranging maruta | gung anggadag marbuk arum gandanipun | ananduki maring grana | sung suka rêsêping galih ||

45. mangkana kangjêng sri nata | langkung suka dènira wus udani | wus têlas pamriksanipun | gya wangsul mring sasana | ingkang sampun ingagêm lênggah rumuhun | kalawan samoanira | kang mêntas dhèrèk sing puri ||

46. wus prasami tata lênggah | datan pae lawan duk rawuh nguni | bêbanjêngan tan tumpang suh | dupi wus sawatara | kapiyarsa wanci jam sadasa dalu | karsa dalêm sri narendra | pan arsa kondur tumuli ||

47. andhawuhkên mêpak bala | ing sakala sampun samêkta sami | oto titihan sang prabu | myang rata pandhèrèknya | wus sumaos anèng don kang wus tinamtu | jêng sang prabu rum ngandika | mring sira ingkang bupati ||

48. wus tumênggung kari arja | sarirèngsun arsa kondur samangkin | dyan tumênggung tur wotsantun | nuwun inggih sang nata | dasih tuwan tuwin semah sangêt nuwun | ingêmbun mugi dumadya | sarat yuwananing dasih ||

49. botên langkung pamudyamba | siyang lawan pantaranirèng ratri | mugi gusti jêng sang prabu | dinirgakna ing yuswa | myang awèta ambawani ing kaprabun | praja di ing Surakarta | ngantya tumrah praptèng wuri ||

50. sang prabu malih ngandika | ya tumênggung sun bangêt trima kasih | sigra jumênêng sang prabu | lan gusti sri duhita | kanthèn asta tindak dalêm ginarubyuk | para pandhèrèk sadaya | gung tut wuntat ring sang aji ||

51. gumarêdêg kawuryan ta | tan sangsaya tindak dalêm narpati | tinon rê-

--- [0] ---

...

--- [0] ---

[Grafik]

--- [0] ---

3. Sampeyan Dalêm Ingkang Wicaksana Ingkang Sinuhun Kangjêng Susuhunan Pakubuwana ingkang kaping X sakalihan pramèswari dalêm Gusti Kangjêng Ratu Êmas, saha para priyantun dalêm wontên palêrêman dalêm Hotèl Homan, ing Bandhung. Badhe têdhak dhumatêng Bètênsorêh, parlu ngaturakên panuwun dhumatêng ingkang eyang agêng Sri Maharaja Putri Wilhèlminah ing Nèdêrlan, anggènipun mêntas tampi bintang grut kris in dhê ordhê pan oranyê nasao mawi swardhên, lumantar Kangjêng Tuwan Ingkang Wicaksana Guprênur Jendral Mistêr Dhepog.

--- [0] ---

...

--- 95 ---

spati satuhu | lawan duk têdhakira | wus tan siwah mangkana enggaling wuwus | wus nitih oto sadaya | samantara gya lumaris ||

52. datan dangu lampahira | sagung oto mobil samya sumêbit | ing marga datan winuwus | mung cinêndhak kewala | jêng sang prabu pan ing mangkya sampun rawuh | ing pakuwon hotèl Homan | sawadya samya basuki ||

19. Mêgatruh

1. mung dinuduk saratri wus tan winuwus | nahan mangkya kang winarni | karsa dalêm jêng sang prabu | ing arinya Dite enjing | malêthèke kang mancorong ||

2. nênggih nuju tanggal sapisan sitèngsu | Sapar maksih nunggil warsi | arsa têdhak jêng sri mulku | sakalihan pramèswari | mring Bètênsorêh samêngko ||

3. dyan winuwus pangagêman dalêm prabu | busana cara Walandi | dhasar wilis jendral mayur | ngagêm bintang kancana di | kang pinatik sêsotya byor ||

4. wastanipun wau ta bintang komandhur | Nèdêrlansên leyo tuwin | grutkrèingrutkrèis. bintang linuhung | saking Cina ing radya di | lawan malih kacariyos ||

5. kang sumambung maksih agêm dalêm prabu | bintang alit kang rinukti | ridêr rèntèng wastanipun | tuwin ngagêm jêng sang aji | bintang oranyê nasao ||

6. sumawana amangagêm jêng sri mulku | bintang kang môngka pangiring | wus datan kuciwèng sêmu | pasêmone ngrêspatèni | yèku Nèdêrlansên leyo ||

7. gudhên plis Hèndrêk dhê leyo pan bronswik wus | sampat agêmnya sang aji | nênggih sanggyèng bintang wau | ngagêm atêlas sri mulki | kinomplit katon kinaot ||

8. gya winuwus para pandhèrèk sang prabu | kêbut tan na ingkang kari | sampun samêkta sadarum | samya tapsilèng ngarsa ji | anjrah katon gung

--- 96 ---

gumolong ||

9. sadaya wus wotsari myang marikêlu | jalwèstri sabilik-bilik | ing netyasmu katonipun | manganti enggala nuli | praptèng wanci laju bodhol ||

10. wus pinugut samêktanya wadyèng prabu | sumambunge kang winarni | kang kaonang sudira nung | senapatining ajurit | ing Surakarta kinaot ||

11. Arya Prabu Prangwadana kang jêjuluk | ugi dhèrèk anyarêngi | ing rawuh dalêm sri mulku | mring Bètênsorêh praja di | dadakaning kang cariyos ||

12. jêng sang prabu sakalihan narpawadu | lawan garwendra paminggir | putri dalêm kang sumambung | sadhèrèk dalêm narpati | tuwin siwi bantyèng katong ||

13. sigra laju nitih otomobil sampun | sawadyendra jalu èstri | tan darana nulya sampun | gumarêdêg samya munggwing | sajronirèng rata motor ||

14. ya ta wau Jêng Pangeran Arya Prabu | Prangwadana lawan swami | sawadya wus mêpak sagung | sigra laju samya nitih | munggwèng jroning rata motor ||

15. dupi sampun jam satêngah gangsal esuk | karsa dalêm jêng sri mulki | têdhak dhatêng sêtatsiun | ing Bandhung winarnèng ngarsi | ri saksana sampun bodhol ||

16. enggalipun para pandhèrèk sadarum | sampun sami atut wuri | umiring ing jêng sang prabu | ing marga wus tan winarni | wau ta jêng sang akatong ||

17. sampun rawuh anèng jroning sêtatsiun | sanggyanira kang umiring | samya dhêrak makidhupuh | wontên ngarsa dalêm aji | sajuru-juru gumolong ||

18. wontênipun jroning sêtatsiun Bandhung | paduka jêng sri bupati | kinurmatan ungêlipun | musik saking kang bupati | ing Bandhung kang wus winartos ||

19. mangkana wus ananira sêtatsiun |

--- 97 ---

cinêndhak kewala nuli | dupi wus jam gangsal esuk | yeka ponang rata agni | sampun prapta dumarojog ||

20. gya dumunung anèng don kang wus tinamtu | wus samêkta kapiyarsi | kumarangsang swaranipun | pasêmone kang ratagni | lir nambrama ring sang katong ||

21. rawuhipun anèng jroning sêtatsiun | sapandhèrèkira sami | samya lulusa rahayu | tuwin enggala tumuli | anitih jêng sang akatong ||

22. dening sampun wancinira rata latu | datan dangu yun lumaris | samantara jêng sang prabu | sapandhèrèkira sami | sampun nitih munggèng grêbong ||

23. tan winuwus ananing grêbong sadarum | nahên mangkya kang winarni | sawontêning sêtatsiun | ri wusnya kang samya nitih | ya ta untaping ponang wong ||

24. katonira wus tan ana sêlanipun | jalu èstri pit-pinipit | swaranira kumaruwuk | kadya rijal wanci enjing | dening sêdyaning ponang wong ||

25. arsandulu suwarnaning gustinipun | musthikaning wong sabumi | bumintara kang wus kasub | ing Surakarta praja di | tangèh lamun kacariyos ||

26. untapipun sanggyèng para janma wau | amangsuli kang ratagni | dupi wus jam gangsal esuk | langkung sèkêt gangsal mênit | duk samana kacariyos ||

27. swaranipun rata latu yèn rinungu | saya wimbuh barêbêgi | kumarangsang sarwi mêngung | loncèng wus tinatap muni | kaping tiga laju bodhol ||

28. wontênipun salêbêting grêbong sêpur | pangunjukan dalêm aji | lumados myang tinut pungkur | minuman maneka warni | wus tan kari ès parongkol ||

29. nulya laju tinungka lumadosipun | roti sêkul ingkang mawi | martega myang mawi sinung | ulam pate [pa...]

--- 98 ---

[...te] wênèh mawi | irisaning lidhah winor ||

30. lawan kèju sinarêng lumadosipun | tarcis ingkang warni-warni | makatên pangruktinipun | sajronira nèng ratagni | waradin sawadya katong ||

31. gumaludhug swarane kang rata latu | rèmnya maksih dèn kêncêngi | maksih rindhik lampahipun | dupi sampun sawatawis | sagung rèmnya wus kinêndhon ||

32. pan kumêlun wêdalira ponang kêbul | myang asêpnya ngèsès mijil | laju ponang rata latu | anggêndring tan tolih wuri | gung sumiyut lumayu por ||

33. sru ambêrung waringutên lampahipun | kadya ge-agea prapti | ing dunung kang wus tinamtu | aywa lalumangsèng wanci | praptanira anèng Bogor ||

34. tan winuwus lampahira anèng ênu | enggalira kang winarni | pan ing mangkya wancinipun | kawuryan ta sang hyang rawi | wus gumiwang amangulon ||

35. nênggih sampun wanci jam satunggal langkung | ploitira kang ratagni | munya sru sumênthit galur | pratôndha yèn kang ratagni | wus dungkap mèh praptèng ngêndon ||

36. milanipun lampahira saya mamprung | sapandurat sampun wanci | jam satunggal siyang langkung | sèkêt wolu mênit nuli | ratagni wus praptèng Bogor ||

37. kunêng wau mangkya gantya kang winuwus | dutanya sang èksêlènsi | ing paduka jêng guprênur | general ingkang wêwangi | kasub ing rat Mistêr Dhepok ||

38. kang jêjuluk Tuwan Kramswèngkêl wira nung | sudirèng prang kang palinggih | kapitin ajudanipun | paduka sang èksêlènsi | kang pinatah ing samêngko ||

39. gantung laku mêthuk ing gusti sang prabu | maring sêtatsiun nuli | wus sawega sang wira nung | myang wahana titihaning | tuwan bêsar Mistêr Dhepok ||

40. kareta gung lan [la...]

--- 99 ---

[...n] dhowêr pangiridipun | kuda Ostrali sarakit | tinut wuntat lampahipun | rata pandhèrèk sawiji | kang winastan rata motor ||

41. pan puniku minôngka pêthukanipun | Jêng Gusti Pangran Dipati | Prangwadana Arya Prabu | sadaya wus amiranti | samantara laju bodhol ||

42. tan winuwus lampahira anèng ênu | nulya wau sampun prapti | paretaning sêtatsiun | ing Bètênsorêh praja di | tan kantun kang rata motor ||

43. sang wira nung sampun mijil sing rata gung | tan darana laju manjing | sajronirèng sêtatsiun | manganti-anti rawuhing | paduka jêng sang akatong ||

44. datan dangu lampahira rata latu | titihannya jêng sang aji | sampun prapta gumaludhug | mênggah-mênggah kapiyarsi | asêpnya ngèsès tan anggop ||

45. dyan dumunung anèng don kang wus tinamtu | katon minggu datan mosik | sigra gusti jêng sang prabu | sakalihan pramèswari | wus tumêdhak saking grêbong ||

46. sanggyanipun para pandhèrèk sadarum | datan ana ingkang kari | jalu èstri katonipun | busêkan dènya lumaris | ambarubul saking grêbong ||

20. Dhandhanggula

1. kunêng ingkang winursitèng kawi | kawarnaa kang sêkar sarkara | maksih nunggil caritane | ya ta risang wira nung | kang sudira prawirèng jurit | anênggih sira Tuwan | Kramsuwèngkêl wau | duk wikan ring jêng sang nata | sakalihan gusti jêng sang pramèswari | sampun rawuh samana ||

2. gupuh-gupuh dènya malajêngi | sapangu wus marêk ngarsèng nata | mèsêm manthuk puwarane | gusti jêng sang aprabu | ugi nulya gantya nganthuki | laju tangkêpan asta | ge-binage hayu | Tuwan Kramsuwèngkêl nulya | nganthi maring gusti jêng sang pramèswari | lulus ing tindakira ||

--- 100 ---

3. karsa dalêm gusti jêng sang aji | sakalihan gusti sri dayita | manjing ing wahkamêr mangke | muhung lêrêm sapangu | tinut wuntat ing senapati | Jêng Pangran Adipatya | Sang Nararya Prabu | Prangwadana saha garwa | wus tan kantun manjing mring wahkamêr sami | samya lênggah satata ||

4. sagung para wadya jalu èstri | samya marêk wontên ngarsèng nata | dhêrak andhèr kawuryane | wus nêmbah marikêlu | lan gumolong sabilik-bilik | tan ana ngrasa sayah | malah katonipun | samya êntyarsaning driya | dening wikan saba paran lèn nagari | dhèrèk jêng sri narendra ||

5. wus mangkana sang sudirèng jurit | sira Tuwan Kramsuwèngkêl sigra | matur ing jêng sri pamase | dhuh gusti jêng sang prabu | dhawuhipun eyang ta gusti | jêng guprênur general | amba kinèn mêthuk | rawuh tuwan sri narendra | tuwin bêkta rata lan dhowêr sawiji | môngka titihan tuwan ||

6. myang sajuga rata otomobil | yeka ingkang môngka titihannya | pulunanta sri pamase | sira Sang Arya Prabu | Prangwadana ingkang wêwangi | ing mangkya samoanya | kula nuwun sampun | sami cumawis sadaya | jêng sang prabu langkung suka ngandika ris | iya kaptin prayoga ||

7. sri narendra angandika malih | lah ta kaptin ing mêngko ta ingwang | apadene sira thole | si kulup arya prabu | arsa lêrêp hotèl Bèlêpi | sun nèng up gêbo ngarsa | dene arya prabu | anèng up gêbo ing wuntat | sira Tuwan Kramsuwèngkêl turira ris | nuwun gusti sandika ||

8. samantara gusti jêng sri mulki | sakalihan jêng sri maèswara | pangran prabu lan swamine | wus jumênêng sadarum | budhal maring hotèl Bèlêpi | Tuwan Kramswèngkêl nulya |

--- 101 ---

marêk ngarsèng prabu | nganthi mring jêng sri duhita | sampun têdhak gusti kangjêng sri bupati | mangkana kacarita ||

9. sri narendra sakalihan sori | sampun nitih manjing jroning rata | Tuwan Kramsuwèngkêl age | laju manjing jronipun | ing ratendra manggèn bak ngarsi | enggaling kang carita | wus nitih sadarum | tan kantun kang wadyabala | sigra budhal urut-urutan lumaris | mangkana winursita ||

10. sagung janma kang samya ningali | bêbusêkan satêpining marga | wus tan ana ing sêlane | pan ngantya rêbut dhucung | dhêdhèncèngan jalu lan èstri | tèmbun tembak kawuryan | kalamun dinulu | kadyangganing wadyatôntra | ingkang arsa amangun ngadoni jurit | ngrabasèng satru dibya ||

11. swaranira gumrênggêng kapyarsi | wênèh ana ingkang rêrangkulan | saking dahat sukèng tyase | labêt bisa kêpêthuk | mitranira darma sajati | sawênèh janma priya | kapinujwèng kayun | wikan marang bedhangannya | wanodyendah kang dumadya woding ati | wus lama tan pêpanggya ||

12. gya pinasang ponang sambang liring | dumadakan pagut liringira | dadya sami sukèng tyase | kang priya balang anthuk | tinampenan anthuk mung ririh | myang mèncêp sawatara | reka apitambuh | labane wadon mangkana | dening maksih anyaran dènya nglakoni | murang sèdhèng dhêlikan ||

13. mêlanging tyas bok kongsi udani | mring janma kèh kang kadi mangkana | maksih mawa rikuh tyase | ananging wus kêtrucut | manjing alam musibat jati | jatine jroning driya | kêrasa kêduwung | nanging malih kadi paran | paran baya têmahane wus kajodhi | dening juru pangalap ||

14. gung kaleban têmbung arum manis | myang rinoban ing arta busana | wêdhak [wê...]

--- 102 ---

[...dhak] pupur esuk sore | kalawan puspita rum | kang winoran ing lênga wangi | kongasing gandanira | wèh brangtaning kayun | makatên ing purwanira | puwarane bisantuk bathi sathithik | mèbrèt sugih èsêman ||

15. ingkang priya dupi wus udani | pambalange anthuk tinampènan | dahat gambira solahe | kawêkèn jroning kalbu | kadi paran bisane panggih | kaliwat ewuhaya | ing darunanipun | kèh pra janma kang tumingal | rawuh dalêm gusti kangjêng sri bupati | têmahan katilapan ||

16. dadya manggung brôngta jroning kapti | karêrantan rêntênging wardaya | dening nirdeya sêdyane | mangunêng tyas wulangun | ngungun maring sira dyah adi | lah têka manggis jênar | maleca inganthuk | gèk nyang ngêndi bae baya | de tan wêlas mring janma kang nahên brangti | tiwas tan lêbda karya ||

17. karya èmêng myang onênging kapti | tinaliti têtela tan ana | wanodya kang gondrèng-gondrèng | mindêng dera wèh gandrung | kadêrênging driya tan dadi | kasidaning parasdya | mung kari ngalênthung | lumaku ambônda tangan | wirandhungan gung ketang kang mawèh brangti | tiniti wus tan ana ||

18. wus pinunggêl janma kang ningali | nulya mangkya mangsuli carita | têdhak dalêm sri pamase | ing marga tan winuwus | lampahira ratèng narpati | myang rata pandhèrèknya | tan sangsayèng laku | lulus samya rut-urutan | tan antara dangu dènira lumaris | ing mangkya sampun prapta ||

19. sapêraknya ing hotèl Bèlêpi | nahan mangkya gantya kang kinôndha | dhirèkturing ponang hotèl | Tuwan Wolêp jêjuluk | dupi wikan ring jêng sang aji | wus mèh rawuh samana | ing pasêmonipun | kawuryan sarjuning driya | dyan samêkta nampèni [na...]

--- 103 ---

[...mpèni] rawuh narpati | ya ta enggaling kata ||

20. ponang rata titihan narpati | sampun prapta ing hotèl tan taha | wus dumunung saparlune | rata pandhèrèkipun | gung tut wuntat mangkya wus prapti | dumunung sowang-sowang | ring don kang tinamtu | wau ta jêng sri narendra | sakalihan gusti jêng sang pramèswari | wus têdhak saking rata ||

21. gôngsa ingkang tinata rinukti | anèng marga ing sacêlakira | ing hotèl Bèlêpi mangke | tinatap munya umyung | urmat rawuh dalêm narpati | wèh sêsêking pra janma | kang samya andulu | rawuh dalêm sri narendra | horêk samya salah tunjang rêbut ngarsi | nihan malih winarna ||

22. sira Tuwan Kramsuwèngkêl aglis | anganthi mring jêng sang maèswara | sigra tindak sri pamase | ginrubyug sanggyanipun | para wadya pandhèrèk sami | myang pangran adipatya | sira Arya Prabu | Prangwadana saha garwa | sumawana sapandhèrèkira sami | umiring sri narendra ||

23. dyan winarna dhirèktur Bèlêpi | yèku sira Tuwan Wolêp sigra | gupuh-gupuh pamêthuke | ing rawuh dalêm prabu | dupi sampun parêk sang aji | Tuwan Wolêp anulya | sung urmat umanthuk | gusti jêng sri naranata | ugi sampun sung sasmita anampèni | laju tangkêpan asta ||

24. Tuwan Wolêp nulya ngacarani | myang nambrama rawuh dalêm nata | mangkana ta ing ature | dhuh gusti jêng sang prabu | amba mangkya dahat kumawi | kumawa kumawignya | miguna ing atur | sumêngka pangawak braja | cumanthaka atur kasugêngan aji | tumêrah sadayanya ||

25. botên langkung kalamun ta gusti | amba sisip tan wrin parikrama | mugi gusti sri pamase | aparinga satuhu | samodraning kang pangaksami |

--- 104 ---

sang prabu rum ngandika | aturira iku | iya Wolêp wus sun tômpa | andadèkke sarjuning tyas trima kasih | lan ora dadi apa ||

26. balik sira apa ya basuki | Tuwan Wolêp umatur noraga | nuwun gusti sri pamase | barkah dalêm sang prabu | sakukuban kawula gusti | samya manggih raharja | tan sangsayèng kayun | yumana gung parisuka | botên sanès kang makatên wau gusti | saking pangèstu tuwan ||

27. sri narendra mèsêm sarwi ngliring | wus mangkana Kaptin Swèngkêl nulya | matur malih pamêdhare | dhuh gusti jêng sang prabu | rèhning mangkya risang maha ji | tuwin jêng sri dayita | sapandhèrèk sagung | sampun rawuh ing sasana | nênggih hotèl Bèlêpi miwah basuki | mila mangkya kawula ||

28. mugi wontên lilahnya sang aji | amba nyuwun madal ing pasilan | arsa lapulapur. sawontêne | anggèn amba ingutus | ring eyangta jêng èksêlènsi | umêthuk rawuh tuwan | duk gusti sang prabu | miyarsa atur mangkana | langkung suka lawan nulya ngandika ris | iya kaptin mundura ||

29. lan matura eyang èksêlènsi | praptaningsun ing kene sagotra | wus tan ana sangsayane | sinartan sukèng kalbu | labaningsun mêngko wus tampi | sih kadarmane eyang | lah iya ingkang wus | sira istokke rumagang | mêthuk ingsun sakamantyan trima kasih | Kaptin Suwèngkêl nulya ||

30. anoraga myang turira aris | nuwun gusti adhatêng sandika | dahat rêna sri pamase | wus mêsat sang wira nung | sing ngarsanta jêng sri bupati | gancanging kang carita | tan winarnèng ênu | ing mangkya sang sudirèng prang | sampun prapta laju manjing jroning palis | marêk jêng tuwan bêsar ||

31. myang wus matur solahnya tinuding | purwa madya praptaning wasana | wus kacakup sadayane |

--- 105 ---

kangjêng tuwan guprênur | duk miyarsa aturing dasih | cundaka di sudira | prawirèng prang pupuh | mangkana jêng tuwan bêsar | sakalangkung pirêna jroning panggalih | mèsêm manggut jêng tuwan ||

32. wus luwaran ing mangkya mangsuli | caritaning gusti jêng sri nata | wus manjing kamaring hotèl | nênggih up gêbo ngayun | ingkang sampun winarnèng ngarsi | cinêndhak sanggya para | pandhèrèk sadarum | ugi wus manjing sadaya | mring kamare priyôngga sabilik-bilik | tan ana sangsayanya ||

33. apan ngantya dumugi saratri | datan miyos basiyar sang nata | mung migati ngasokake | sarira dalêm prabu | sumarambah pandhèrèk sami | sampun ngaso sadaya | ananirèng dalu | sampun datan winursita | gya pinunggêl tan mawa rinênggèng kawi | winarna enjangira ||

34. nuju ari Soma Wage kaping | kalih Sapar maksih nunggil warsa | karsa dalêm sri pamase | nuhoni jroning kalbu | anêtêpi ubayèng galih | yun pisitê kang eyang | jêng tuwan guprênur | general ingkang misesa | saindênging bawana ing nuswa Jawi | kasub jêng tuwan bêsar ||

21. Gambuh

1. sêkar gambuh winuwus | pangagêman dalêm jêng sang prabu | abusana grut nigala cara Wlandi | akêlêm sêkudêripun | myang sabêltasnya kinaot ||

2. kulbag lan sèrêpipun | sampun datan kuciwa ing sêmu | sabêtira parapiye amantêsi | tuwin ngagêm jêng sang prabu | bintang oranyê nasao ||

3. myang bintang wastanipun | Nèdêrlansên leyo sarta sinung | sinaroja ing bintang karajan Jawi | duk ing nguni agêmipun | Sri Suryawasesa katong ||

4. rinukti wus pinatut | winor lawan bintang wastanipun | gudhên plis Hèndrêk dhê leyo pan bronsuwik |

--- 106 ---

myang bintang grutkris sumambung | bintang oranyê nasao ||

5. anulya kang winuwus | bintang ingkang môngka pungkasipun | Komandhuring Nèdêrlansên leyo murni | sadaya êmbananipun | samya kancana kinaot ||

6. kalawan samya sinung | sêsotya di kang endah linuhung | anarètès ing têpi têpung kaèksi | têngahnya mawa panunggul | sêsotya di gung mancorong ||

7. mangkana jêng sang prabu | pranajanta kawuryan dinulu | muncrat mancur ting pancorong angranuhi | kèbêkan teja ngênguwung | ngawêngi ing jêng sang katong ||

8. lir kartika kang nuju | kang katawêng ing ima sadalu | sêsorote sru sumirat maratani | saindênging bawana gung | panggêng dera sumunar byor ||

9. makatên pindhanipun | pranajanta ing gusti sang prabu | duk mangagêm sanggyèng bintang kancana di | pinatik sotya linuhung | tangèh lamun kacariyos ||

10. endahing bintang wau | kalawan ta ing rêspatinipun | saranduning sarira dalêm narpati | ya ta wau kang winuwus | winawas wosing lêlakon ||

11. wus lênggah jêng sang prabu | anèng kursi up gêbo ingayun | myang siniwèng rayi dalêm narpasiwi | tuwin siwi bantyèng prabu | ingkang sampun kacariyos ||

12. kalawan sanggyanipun | para wadyabala èstri jalu | tapsilanya tinata sabilik-bilik | tarap wontên ngarsèng prabu | amabukuh lan wotsinom ||

13. nêngna wau dupi wus | jam sadasa enjang wancinipun | ajudannya kangjêng tuwan èksêlènsi | lautan bagianipun | Tuwan Bolam wus sumaos ||

14. nampani dhawuhipun | ing paduka jêng tuwan guprênur | apan kinèn siyaga arsa tinuding | umêthuk ring jêng sang

--- 107 ---

prabu | mring hotèl Bèlêpi mêngko ||

15. kinèn wahana laju | maring rata gung titihanipun | ing paduka kangjêng tuwan èksêlènsi | dèn êblakna tendhanipun | pangiridnya turôngga ro ||

16. Ostrali tanahipun | piniliha kang sayogyèng laku | ri sampunya Tuwan Bolam anampèni | dhawuhira jêng guprênur | tur sandika sigra bodhol ||

17. ing marga tan winuwus | mung cinandhak ing rêroncènipun | Tuwan Bolam samangkya pan sampun prapti | ing hotèl Bèlêpi laju | sumiwi ring jêng sang katong ||

18. tangkêpan asta laju | kalawan wus ge-binage hayu | jêng sang prabu sung sasmita ngacarani | Tuwan Bolam mèsêm manthuk | mangèstu sasmitèng katong ||

19. rumêsêp sampun lungguh | anèng kursi marêk ring sang prabu | samantara umatur dera tinuding | ing paduka jêng guprênur | General Sang Mèstêr Dhepok ||

20. mangkana aturipun | dhuh sang prabu pisowaning ulun | pan ingutus eyangta jêng èksêlènsi | kinèn mêthuk ing sang prabu | ing mangkyamba wus mirantos ||

21. tanapi dhawuhipun | ing eyangta jêng tuwan guprênur | badhe rawuh paduka dhumatêng palis | kamantyan ingayun-ayun | kalihan sarjuning batos ||

22. wau ta jêng sang prabu | duk miyarsa sanggyèng aturipun | Tuwan Bolam kawuryan pirênèng galih | dening kapranan ing kayun | anulya rum ngandika lon ||

23. hèh Bolam sun mêngko wus | anampani aturira iku | sakamantyan kapasang yogya sajati | mungguh kadarpaning kayun | eyang guprênur maringong ||

24. kaliwat ngayun-ayun | sanadyan ta sajroning tyas ingsun | wus tan siwah lawan eyang èksêlènsi | tumulia apêpangguh |

--- 108 ---

lawan eyang karsaningong ||

25. marma Bolam karsèngsun | ing sarèhning mêngko sarirèngsun | lawan kadang sarta siwi bantyèng mami | apadene kadang ingsun | wus rumanti kari bodhol ||

26. tuwan litnan duk antuk | sabdanira ing gusti sri mulku | kang mangkana dahat êntyarsaning kapti | myang umanthuk aturipun | kaluhuran sabdèng katong ||

27. ya ta malih sang prabu | samantara angandika arum | marang Tuwan Bolam mangkana sabda ji | rêngên ta Bolam karsèngsun | lah samêngko payo bodhol ||

28. kang antuk sabdèng prabu | tur sandika trangginas umanthuk | sigra mêsat sing ngarsanta jêng sang aji | wêwarta samêktanipun | rata titihaning katong ||

29. wus samêkta sadarum | kalawan wus umarêk dumunung | nèng panggonan ingkang wus tinamtu sami | tuwan litnan wus umatur | anggènira wus rumantos ||

30. sakala jêng sang prabu | duk miyarsa maring aturipun | tuwan litnan kang mangkana pan kaèksi | dahat karênaning kalbu | ngusap wèni jêng sang katong ||

22. Sinom

1. ya ta mangkya winursita | kang umiring jêng sang aji | rayi dalêm sri narendra | anênggih sang narpasiwi | ingkang pinudyèng krami | kaswarèng rat ajêjuluk | Jêng Pangran Cakraningrat | myang siwi bantyèng narpati | ya ta Kangjêng Pangeran Arya Mataram ||

2. sampun sami abusana | sadaya cara Walandi | kang winastan grut nigala | de wadya kang ngampil-ampil | bupati mung kêkalih | kalawan kaliwonipun | cinukup muhung tiga | tanapi panèwu mantri | wus pinantês kêkalih tan pindho karya ||

3. kinomplit busananira | kulambi atelah langking | mawa topi pètcis krêsna | sampun datan nguciwani | sagung [sa...]

--- 109 ---

[...gung] wadyèng narpati | jalwèstri satirahipun | kinèn kantun sadaya | anèng pakuwon narpati | yeka hotèl Bèlêpi wigatinira ||

4. rumêksa maharjanira | sori dalêm sri bupati | kalawan putri narendra | sumawana ri sanggyaning | garwa dalêm paminggir | ingkang samya maksih kantun | nglêrêmakên sarira | wontên ing hotèl Bèlêpi | sampun sami mangèstu dhawuh sadaya ||

5. amangsuli wadyabala | ingkang badhe atut wuri | umiring jêng sri pamasa | wus pêpak sami sumiwi | kalawan sampun sami | mangrênggêpi wajibipun | pininta sowang-sowang | kadi wus tan madal sumbi | sambadaning pra wadya dalêm narendra ||

6. nahan wau winuwusa | wus sampat dera mangrukti | satataning sanggyanira | para wadyaning narpati | samana sampun wanci | jam sawêlas siyang laju | gusti jêng sri narendra | jumênêng têdhak lumaris | Tuwan Bolam gung tut wuntat jêng sri nata ||

7. sampun lulus lampahira | sanggya para kang umiring | tan têbih dera tut wuntat | ing gusti jêng sri bupati | kawuryan ngrêspatèni | pan ing mangkya enggalipun | gusti jêng sri narendra | sampun nitih kang rata di | Tuwan Bolam tan kantun dhèrèk sang nata ||

8. sampun munggwing jroning rata | nèng kering dalêm narpati | myang Jêng Pangran Cakraningrat | tan lênggana jroning galih | nulya wus manjing maring | rata titihan sang prabu | umanggèn ing bak ngarsa | saksana wadyèng narpati | sira Dyan Mas Ngabèi Sujanapura ||

9. mangrênggêp songsong narendra | winêgarkên sêblak kadi | soroting hyang bagaskara | mangkara-kara mawrêdhi | mawèh eraming kapti | prabanya sumunar mancur | mancorong gilar-gilar | dyan mas bèi sigra munggwing |

--- 110 ---

nèng goncengan nongsongi ring jêng sri nata ||

10. sagunging kang wadyabala | tan darana wus umanjing | jroning rata pandhèrèknya | wus tan ana ingkang kari | ri saksana lumaris | titihan dalêm sang prabu | satata tinut wuntat | ing rata pandhèrèk sami | rut-urutan mung samadya lampahira ||

11. nêngna wau kang carita | mangkya gantya kang winarni | para janma ingkang mulat | têdhak dalêm jêng sang aji | jalu lawan pawèstri | agung alit rêbut dhucung | tan ana sêlanira | arèntèp têpining margi | kut-sinikut bêbusêkan rêbut ngarsa ||

12. pinunggêl caritanira | para janma kang ningali | gancanging ponang carita | titihan rata narpati | sapandhèrèknya sami | sampun lêpas lampahipun | sagunging ponang rata | wus tan ana kang kaèksi | kalawan wus tan ana sangsayèng marga ||

13. nahan mangkya kacarita | ingkang wontên jroning palis | para tuwan kang sumewa | ing jêng tuwan èksêlènsi | dahat manganti-anti | ing rawuh dalêm sang prabu | Narendra Surakarta | kang ambêk tyas ngumaladi | dèrèng dangu mangkana dyan winursita ||

14. ya ta wau jêng sri nata | sampun rawuh ing samangkin | Tuwan pan dhêr Marêl sigra | gurawalan anampèni | ing rawuh dalêm aji | sapangu pan wus tumundhuk | umanthuk têtabean | wus mangkana jêng sang aji | laju kanthèn asta nulya lumaksana ||

15. sapraptane panataran | ingkang ngandhap jêng sang aji | maksih laju tindakira | praptèng kori kang kaping dwi | kinurmatan anhèi | prasamya jêjongosipun | ing kangjêng tuwan bêsar | dumunung nèng kanan kering | parabote kulambi atelah seta ||

16. tuwin sinungne sêlira | udhêng-udhêngan bêthithit | calanan sinayut wastra |

--- 111 ---

wastra congok cêkak kèksi | sinarungkên dumugi | sanginggiling dhêngkulipun | samangkya sri narendra | tindak dalêm wus dumugi | sangajênging kori palênggahanira ||

17. paduka jêng tuwan bêsar | porcèripun apan maksih | katon tinutup kewala | tindak dalêm jêng sang aji | laju kèndêl manganti | sawênganing porcèripun | puwara mangkya sira | Tuwan Brèwêr awêwangi | kang palinggih oprêstê ajudanira ||

18. paduka jêng tuwan bêsar | dupi wikan yèn sang aji | Nata di ing Surakarta | sampun rawuh praptèng palis | dahat gitaning kapti | datan taha dyan lumaku | kawuryan gurawalan | angutu tan tolih wuri | dening dènya mangèstu mring wajibira ||

19. gupuh-gupuh lampahira | wus prapta ngajênging kori | ingkang maksih porcèrira | kawuryan tinutup nuli | Tuwan Brèwêr turnya ris | wontên sajawining pintu | mangkana aturira | dhuh jêng tuwan èksêlènsi | kangjêng tuwan bêsar guprênur general ||

20. wayah dalêm sri narendra | ing Surakarta praja di | sampun rawuh kangjêng tuwan | datan dangu porcèr kèksi | arsa binuka dening | jongos kalih ingkang sampun | samêkta yun ambuka | porcèr sampun binuka glis | jêng sang prabu sampun wudhar kanthèn asta ||

21. samana jêng tuwan bêsar | sampun jumênêng kaèksi | para tuwan kang sumewa | samya nut ngadêg posisi | jêng tuwan èksêlènsi | kalawan jêng sang aprabu | prasami kawistara | langkung trusthaning panggalih | ing puwara gusti kangjêng sri narendra ||

22. maksih lulus tindakira | sapangu jêng sri bupati | sampun praptèng ngarsanira | kangjêng tuwan èksêlènsi | sung tôndha tanggap liring | samantara sampun tundhuk | anulya têtabean | salêbêting

--- 112 ---

gènnya sami | têtabean paduka jêng tuwan bêsar ||

23. mêdharakên sabdatama | nambrama mring jêng sang aji | tumanduking parikrama | linuding têmbung mêmanis | mangkana gènira ngling | wayah kula sang aprabu | punapa sarawuhnya | nèng ngriki sami basuki | tanggap sabda jêng sang prabu rum ngandika ||

24. inggih eyang pangèstunta | kula pan sami basuki | sasampating kang mangkana | kangjêng tuwan èksêlènsi | tuwin jêng sri bupati | maksih jumênêng sadarum | asarwi yun-ayunan | plênggahanta sang ayogi | kangjêng tuwan bêsar guprênur general ||

25. ing sasana kang rinêngga | sarwendah tan nguciwani | wontên madyaning suyasa | kangjêng tuwan èksêlènsi | nèng têngah sakiwaning | paduka jêng sang aprabu | nulya sampun alênggah | sumambunge kang sumiwi | ugi sampun satata lênggah sadaya ||

26. kang kaprênah keringira | ing jêng tuwan èksêlènsi | sampun pinèt pênêdira | satuhu wus amantêsi | yeka lit rad pan Indhi | sêdhêng ing bawana kasub | mumpuni sanggyanira | ing kagunan agal rêmit | Kangjêng Tuwan Idhêlir Harlop pêparap ||

27. nulya wontên kang tatanan | kursi malih nganan ngering | ambanjêng ngencong lajuran | kawuryannya tharik-tharik | manggèn radi kapering | ing ngarsanta jêng guprênur | kang manggèn sisih kanan | kangjêng tuwan kang wêwangi | pan dhêr Marêl residhèn ing Surakarta ||

28. kêkalih pangarakira | sêsêdhiyan kang nglênggahi | Kangjêng Pangran Cakraningrat | myang siwi bantyèng narpati | kang wus winarnèng ngarsi | rawis capang ngulêr jêdhung | sumêdhêng kasub ing rat | lir satriya Jodhipati | ajêjuluk Jêng Pangran Arya Mataram ||

29. kang sisih kering samana | sêsêdhiyan kang nglênggahi | sira [si...]

--- 113 ---

[...ra] wèltêr Kangjêng Tuwan | Algêmènês sèkrêtaris | pangaraknya kêkalih | anênggih ta sang wira nung | sira plat slêk komandhan | Tuwan Kildhê mistêr nuli | asistèning Residhèn Bogor pêparap ||

30. Tuwan pan His kang winarna | sawuntat tyas lênggahaning | paduka jêng tuwan bêsar | kang samya marêk sumiwi | ajudan mung kêkalih | prasamya ngadêg sadarum | sajuga sira tuwan | Kaptin Kramswèngkêl wêwangi | kang sajuga ajudan wadyèng lautan ||

31. yèku sira Tuwan Bolam | laju sira kang palinggih | nênggih oprêstê ajudan | Tuwan Brèwêr awêwangi | ngadêg nèng sisih kering | umarêk dumunungipun | satêngah-têngahira | plênggahan ta sang wirasti | Tuwan Kildhê mistêr plat sêlêk komandhan ||

32. myang satêngah-têngahira | ing kursi palênggahaning | kang wus winarna ing ngarsa | yèku sira Tuwan pan His | asistèn residhèning | jro kuthèng Bogor praja nung | sira jêng tuwan bêsar | sagotranya wau sami | amangrasuk grutni kostin baludiran ||

33. nahan mangsuli sang nata | mangkya ngandika rum malih | eyang mênggah prapta kula | ing palis ngriki migati | nuhoni jroning kapti | ngaturakên ing panuwun | katur paduka eyang | agung sri mahraja putri | Wilhèlminah nata di prajèng Nèdêrlan ||

34. kalawan katur ing eyang | anggèn kula ing samangkin | wus nanggapi sih kadarman | tôndha supêkêting kapti | myang môngka pusaraning | katrêsnan salaminipun | anênggih warni bintang | kang winastan ridêr grutkris | indhê ordhê pan oranyê nasaonya ||

35. mawi swardhên sumawana | kalangkung endahing warni | wênêsing teja mangkawa | kawangwang sru ngrêspatèni | pantês môngka tutusing |

--- 114 ---

katrêsnan salaminipun | rakêt-kumrakêt kadya | puluting widara putih | sayêktinya mawèh brangtaning wardaya ||

23. Asmaradana

1. duk jêng tuwan èksêlènsi | nanggapi sabdèng narendra | kang mangkana ing wiyose | sru karênan jroning driya | kalawan rum ngandika | dhuh wayah kula sang prabu | mênggah sagunging sabdanta ||

2. wus sami kula tampèni | botên langkung kang mangkana | lah sami-sami kemawon | dening kula mung sadarma | minôngka lêlantaran | dene benjang têmbenipun | kula arsa sung uninga ||

3. ring eyangta gung narpati | paduka jêng sri bagendha | mahraja putri wahyane | ngaturakên sanggyanira | aturing wayah kula | ingkang wus winahya wau | wus kapyarsèng jêng sri nata ||

4. mangkana jêng èksêlènsi | laju ngacarani lênggah | sampun lênggah samoane | jêng sang prabu lênggahira | wontên ing kananira | ing paduka jêng guprênur | de sagunging para tuwan ||

5. lawan risang narpasiwi | Jêng Pangeran Cakraningrat | myang siwi bantyèng pamase | Jêng Pangran Arya Mataram | samana lênggahira | sowang-sowang wus dumunung | nèng kursi winarnèng ngarsa ||

6. sang prabu ngandika malih | dhumatêng jêng tuwan bêsar | mangkana ta pamêdhare | kajawi saking punika | kula atur uninga | benjang jumênênganipun | eyang agung sri bagendha ||

7. Wilhèlminah nata dèwi | wus têtêp salawe warsa | dènnya ngasta pusarane | radya di prajèng Nèdêrlan | lulus tanpa sangsaya | dêrênging driya satuhu | kula badhe anyundaka ||

8. wêka kula kang wêwangi | Pangeran Kusumayuda | dhatêng Nèdêrlan badhene | sumiwi ing ngarsanira | eyang jêng sri bagendha | maharaja narpawadu | eyang mênggah kang mangkana ||

9. botên sanès mung migati |

--- 115 ---

ngaturakên kasugêngan | sumawana ngaturake | pisungsung warni panitran | sapala damêlannya | wadya kula kang palungguh | dumadya Bupati Kalang ||

10. ingkang kula sungi nami | Tumênggung Wrêksadiningrat | sumawana wadanane | wadya sarawèdi kula | sadhèrèk kula wrêdha | apalinggih narpasunu | Kangmas Kusumadiningrat ||

11. dene ingkang atut wuri | Pangeran Kusumayuda | ing benjang eyang badhene | wadya kula palungguhnya | bupati dhoktêr ingkang | kula sungi wastanipun | Tumênggung Wedyadiningrat ||

12. myang wadya kula palinggih | kaliwonirèng ordhênas | pulunan kula wastane | Ngabèi Sujanapura | lan benjang lampahira | ing cundaka kula wau | kula minta pitulungan ||

13. ing eyang sang èksêlènsi | kadi pundi pênêdira | kula mung nyumanggakake | sih pitulungipun eyang | ya ta jêng tuwan bêsar | duk nanggapi sabdanipun | ingkang wayah jêng sri nata ||

14. kawuryan pirênèng galih | nulya rum waluyanira | dhuh wayah kula sang katong | karsanira kang mangkana | eyangta sakamantyan | mangayubagya satuhu | myang dahat kapasang yogya ||

15. mangkana jêng èksêlènsi | nulya malih rum ngandika | ring paduka sri pamase | rawuhipun wayah kula | saking Bandhung praptanya | wontên ing Bogor sang prabu | lah punapa botên sayah ||

16. rum ngandika jêng sang aji | inggih eyang sangêt sayah | labêt dening darunane | kadangon nèng sêpur eyang | sumôngga kagaliha | anggèn kula numpak sêpur | dangunipun anèng marga ||

17. mirid wadya kula sopir | pun Isman nalikanira | anggènira nglampahake | motor kula duk samana | ri wusnya kalampahan |

--- 116 ---

bidhal kula praptanipun | sêtatsiun Bandhung eyang ||

18. pun Isman tan dangu nuli | nulak wangsul panyopirnya | motor kula dhatêng hotèl | hotèl Homan wartanira | nulya adus kewala | sasampating saking adus | datan dangu nulya dandan ||

19. rampung dènya dandan nuli | anêdha sarapanira | sarampungnya sarapane | ngrukti prabot kang binêkta | sapragating mangkana | samantara nulya laju | nglampahakên motor kula ||

20. dhatêng ing Bogor praja di | praptaning Bogor samana | rumiyin Isman dhatêngi | lah samantên dangunira | anggèn kula anumpak | wontên jroning rata latu | umèsêm jêng tuwan bêsar ||

21. sang prabu ngandika malih | lènipun ingkang mangkana | kula pêrlu mêdharake | mênggah anggènipun eyang | ngwontêni tuwanggana | residhèn môngka panuntun | maharjaning Surakarta ||

22. sajuga ingkang wêwangi | Tuwan Arlop kang samangkya | winisudha palungguhe | pinantês tan pindho karya | kalawan kawignyanta | agal alus wus winêngku | dadya lid rad pan Indhia ||

23. kêkalihnya kang wêwangi | Tuwan pan dhêr Marêl eyang | kalih wau sajatose | saraosing manah kula | sami cocog sadaya | sanggya kang rinênggêp rampung | widadarja tan sangsaya ||

24. kangjêng tuwan èksêlènsi | duk myarsa sabdèng narendra | kang mangkana kawuryane | karênan jroning wardaya | myang ngliring mring sang nata | sarwi mèsêm manggut-manggut | ri sampunnya kang mangkana ||

25. antara dwi dasa mênit | jêng tuwan bêsar ngandika | dhuh wayah kula sang katong | sarèhning ta wayah kula | mangke sontên punika | badhe tindak malih wangsul | dhumatêng ing pura

--- 117 ---

kula ||

26. mila mangkya pan sayogi | wayah kula sri narendra | lajêng kondur dhatêng hotèl | jêng sang prabu tanggap sabda | puwara rum ngandika | lah inggih eyang guprênur | sayogi kadi karsanta ||

27. ya ta kangjêng èksêlènsi | sakalihan jêng sri nata | wus jumênêng sakalihe | pra tuwan ngadêg sadaya | wus sami têtabean | samyandum bage rahayu | Tuwan pan dhêr Marêl sigra ||

28. umarêk ngarsèng sang aji | kanthèn asta ananira | tan siwah lan duk rawuhe | tindak dalêm sampun prapta | doning rata narendra | gusti kangjêng sang aprabu | wus umanjing jroning rata ||

29. rayi dalêm narpasiwi | Jêng Pangeran Cakraningrat | ingkang kinarsakkên dhèrèk | nunggil titihan narendra | wus manjing jroning rata | kadi duk ing rawuhipun | wus budhal kondur sang nata ||

30. kang rata pandhèrèk sami | sampun samya atut wuntat | titihan dalêm sang katong | nêngna wau kawuwusa | para janma kang mulat | kondur dalêm jêng sang prabu | maksih rèntèp têpyèng marga ||

31. wontên janma jalu èstri | sêsomahan samya mulat | kondur dalêm sri pamase | dening duk rawuh narendra | janma wau tan miyat | datan wikan têdhakipun | ing gusti jêng sri pamasa ||

32. mila maksih amanganti | sakondur dalêm narendra | labêt kang wadon yêktine | apan dèrèng nate wikan | warna dalêm sang nata | ngucap maring lakinipun | pakne gêndhuk kaya paran ||

33. warnane gusti sang aji | musthikaning Surakarta | kok warna-warna kabare | sawênèhe ana janma | ngarani sarirendra | ajênar sumunar mancur | kadi wulan kapunarman ||

34. ana manèh kang ngarani | sarira dalêm sang nata |

--- 118 ---

sumringah bang pamulune | kêlumrahe kang ingaran | iya ambambang awak | kang mangkono pakne gêndhuk | lah ta êndi kang sanyata ||

35. lakinira sru nauri | kandhane wong kang wus wikan | warna dalêm jêng sang katong | ing praja di Surakarta | tan mêsthi ujarira | nora sok uwonga wêruh | sanadyan ta ya wêruha ||

36. nging kawruhe warni-warni | sawênèhe ana janma | ngarani jêng sri pamase | pamulu dalêm nyarkara | sawênèh ana janma | ngarani yèn jêng sang prabu | pidêksa pangadêgira ||

37. sarira ambêngle keris | ambaranyak tur sarigak | kanthèt rêspati katone | ana manèh kang wêwarah | yèn gusti jêng sang nata | asêmu jatmika ruruh | cêkakane warna-warna ||

38. pandulune para janmi | jamakira kang mangkana | sarira dalêm pamase | tan kêna dèn aranana | piniyagah kewala | ngene ngono ini itu | karana wursitanira ||

39. para jamhur jaman nguni | ratu iku nurbuwatnya | rong bagian lah jarene | lamun wiyahing sujanma | nurbuwate sajuga | siji bae dunungipun | sok durung pasthi karuwan ||

40. têgêse durung pinasthi | arang wong antuk mangkana | lamun tan mawi linakon | lawan mêsu tapa brata | ananging yèn narendra | bineda dumadinipun | lawan wiyahing sujanma ||

41. dadi ratu wus tan kêni | pinadha wiyahing janma | mangkono ta wursitane | para jamhur jaman kuna | mulane pra narendra | sinuyudan wadyanipun | praptaning kawulanira ||

42. ngidhêp ambathara sami | sumurupa wus têtela | yèn ratu iku kodrate | môngka musthikaning jagad | kalamun ta pinadha | lan wiyahing janma iku | iya padha-padhanira ||

--- 119 ---

43. nanging gèsèhe ngranuhi | ayake prêsènanira | ana samliyun kacèke | alah kôndha dene tôndha | dhèk aku isih mudha | wis tau dolan ngaluyur | nganti praptèng Surakarta ||

44. nuju Ramêlan marêngi | malsalikur samana |Kurang satu suku kata: malêm salikur samana. aku mubêng sajêrone | ing praja nut ombyakira | priyayi bumi Sala | dhèk samana aku mlêbu | baluwartining kadhatyan ||

45. umume priyayi bumi | jêron bètèng karanira | gonku mubêng sêsayahe | wola-wali têmu gêlang | duk iku ananira | janma mubêng nganti pênuh | lanang wadon yêl-uyêlan ||

46. tontonan maneka warni | ana ting ingkang saèstha | kaji muji kawuryane | monthak- manthuk andêdonga | lan ana ting pinindha | pabrik bagus wêktu mau | wonge ingkang nambut karya ||

47. ginatra golekan cilik | pukirane lir Walônda | mobah kabèh gêgolèke | wênèh ana kang sarupa | anyrêmpêng nambut karya | mêmaloni ting karanthuk | nganggo graji kayu barang ||

48. mobahe saka piranti | ing jinôntra lakunira | sinêntor ilining kang we | ana manèh ting pinindha | para janma tayuban | sajak gobyog katonipun | nganggo gamêlan têmênan ||

49. lan gêndhinge solan-salin | boyong banjur pangkur barang | anganyut-anyut rarase | sawusira kang mangkana | anulya gêndhingira | ginanti kinanthi sandhung | mangkya gantya sêkarira ||