Sastra Jawa

Program Digitalisasi Sastra Daerah

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Sri Papara, Purbadipura, 1928, #469 (Pupuh 39-52)

Katalog:Sri Papara, Purbadipura, 1928, #469
Sambung:
1.Sri Papara, Purbadipura, 1928, #469 (Pupuh 01-11). Arsip dan Sejarah | Kasunanan #1224.
2.Sri Papara, Purbadipura, 1928, #469 (Pupuh 12-23). Arsip dan Sejarah | Kasunanan #1225.
3.Sri Papara, Purbadipura, 1928, #469 (Pupuh 24-38) . Arsip dan Sejarah | Kasunanan #1226.
4.Sri Papara, Purbadipura, 1928, #469 (Pupuh 39-52). Arsip dan Sejarah | Kasunanan #1227.
5.Sri Papara, Purbadipura, 1928, #469 (Pupuh 53-66). Arsip dan Sejarah | Kasunanan #1228.

39. Sinom

1. tindak dalêm jêng sri nata | sakalihan pramèswari | kanthèn asta wus tan siwah | lan duk rawuhirèng nguni | ya ta wau winarni | gusti kangjêng sang aprabu | myang gusti pramèswara | sampun lênggah dhahar sami | Kangjêng Tuwan Idhêlhir Harlop sanyonyah ||

2. ugi samya dhèrèk dhahar | ing gusti jêng sri bupati | rêroncèning pasugatan | datan [da...]

--- 181 ---

[...tan] winursitèng tulis | cinêndhak gènnya sami | abojana sampun nutug | tan ana sangsayanya | tan antara dangu nuli | sabibaring dhahar jumênêng sadaya ||

3. jêng tuwan idhêlhir sigra | nganthi ring sri juwita ji | gusti kangjêng sri narendra | kinanthi nyonyah idhêlhir | tindak dalêm sang aji | mlampah-mlampah nèng jronipun | suyasa samantara | midêr- midêr saidêring | suyasa di ngantya praptèng têmu gêlang ||

4. ri sampunnya kang mangkana | gya lênggah kursi prasami | tan pae lan duk têdhaknya | sapangu gusti sang aji | wawan sabda rum maring | jêng tuwan idhêlhir namung | sêsambèn gêgujêngan | sawontênnya sawatawis | samya dahat karênan jroning wardaya ||

5. dènya samya mangun suka | wus nêlas myang wus dumugi | gènira môngka onêngan | datan dangu jêng sri mulki | angandika rum malih | maring sira sang kasumbung | idhêlhir kangjêng tuwan | saudara rèh samangkin | wus pêpanggih lawan samya karaharjan ||

6. sinartan wus sawatara | marmèngsun sadaya sami | arsa nulak bêbudhalan | wangsul mring hotèl Bèlêpi | botên langkung prasami | kantuna lulus rahayu | dupi wau jêng tuwan | ananggapi sabdèng aji | anoraga asarwi rum aturira ||

7. kula nuwun dhuh sang nata | sabdanta mangkana yêkti | dahat ing panuwun kula | myang ulun sasemah sami | sung pudya mantrastuti | ing paduka jêng sang prabu | tuwin jêng sri dayita | tumrah para ri sanggyaning | wrahatbala jalu tanapi wanita ||

8. mugi-mugi linulusna | karaharjanira sami | winantu sukaning driya | nir sambekalèng sakalir | sang prabu duk miyarsi | atur mangkana satuhu | dahat sukaning driya | myang ngandika trima kasih | gya tabean waradin agantya-gantya ||

9. wus mangkana

--- 182 ---

kacarita | tindak dalêm jêng sri mulki | tan pae lan duk rawuhnya | enggalira jêng sang aji | wus nitih otomobil | sawadya wus datan kantun | samana sanggyanira | yeka ingkang otomobil | katon gêtêr anggêrêng sora swaranya ||

10. datan dangu gya lumampah | kawistara maksih rindhik | tinut wuntat sanggyanira | ing oto pandhèrèk sami | dupi wus sawatawis | saonjotan lampahipun | sumêbut sêsandêran | tuwin mawa dèn jajari | ing pit motor pijèn pan muhung sajuga ||

11. kang sasisih sinungan bak | dumunungnya anèng kering | gung ginandhèng datan ginggang | tinumpakan prawira di | kêkalih ingkang munggwing | ing bak wau wastanipun | palungguhirèng wira | pan Walandi komasaris | myang Walandi pèl polisi wastanira ||

12. lawan malih kang sajuga | nênggih samya pèl polisi | wira nung jawi walaka | panumpakira anèng pit | sadaya wau sami | kawuryan samya mangèstu | rumêksa jagaruna | sajronira ngrênggêp kardi | kinalisna sagunga kang sambekala ||

13. winarna ananing marga | sajronira otomobil | lampahira sêsandêran | ing dirgantara kapyarsi | kumarusuk tan sipi | yeka tumêrahing kang truh | dahat drêsing warsaya | têmah kang para wira di | ingkang munggwing ing pit motor katonira ||

14. kalocut sranduning angga | labêtnya katêmpuh dening | tumêrahing kang warsaya | nanging tan rinasèng kapti | yêkti samya kaèksi | dahat gambiraning kalbu | gumrêgut solahira | labanira jroning kapti | amituhu ing ayahanirèng praja ||

15. nahan gantya kang winarna | para garwendra paminggir | tuwin sagung wadyabala | kang kinèn [kinè...]

--- 183 ---

[...n] bojana sami | nèng hotèl Konêng sêplin | duk samana ananipun | dènira abojana | wus sampat sadaya sami | mung cinêndhak enggaling ponang carita ||

16. wus nitih oto sadaya | dyan samêkta anèng jroning | èrêping hotèl samoa | mangantyèng kondur narpati | sapangu wus kaèksi | titihan dalêm sang prabu | lampahe sêsandêran | dupi prapta sangajênging | konêng sêplin lampahira kawistara ||

17. sinayut aris kewala | nulya kèndêl sawatawis | nanging gusti jêng sang nata | datan tumêdhak pan maksih | munggwing wontên sajroning | rata titihan sang prabu | asarwi rum ngandika | nimbali wadya kêkasih | sira Radyan Ngabèi Atmasuwida ||

18. mangkana sabdèng narendra | Atmasuwida sirèki | payo ge sira manjinga | mring konêng sêplin dèn aglis | ingsun tukokna nuli | konyak kèhe têlung gêndul | kalawan pilihêna | ingkang enak nomêr siji | yèn wus antuk banjur nuli paringêna ||

19. marang komasaris ika | sakancanira polisi | binagia kang warata | rampakkên dènirambagi | siji-sijining janmi | paringana anyagêndul | kang antuk sabdèng nata | tur sandika myang wotsari | dyan umêsat sing ngarsa dalêm sri nata ||

20. mangèstu dhawuh narendra | cinêndhak kewala nuli | konyak sampun tinanggapan | myang sampun dinum waradin | samana komasaris | sakancanira sadarum | prasamya sêsarêngan | matur sora saurpaksi | dahat nuwun pinundhi kalingga murda ||

21. myang sampun ingombe samya | anyadhasar gya kaèksi | ambaranang mukanira | rumasantuk usada di | ingkang umijil saking | kadarman [kadar...]

--- 184 ---

[...man] dalêm sang prabu | puwara ing samangkya | ponang saranduning dhiri | tan katisên prêbêng-prêbêng raosira ||

22. ri sampunnya kang mangkana | titihan dalêm rata di | dyan sumêbut lampahira | kêbut sawadya tan kari | pit motorira maksih | anjajari mugwingmunggwing. ngayun | wus datan sêmang-sêmang | lampahe lulus anggêndring | waringutên sumiyut tan tolih wuntat ||

23. sangsaya drêsing warsaya | sinrang pôncawôra tarik | sumawur sumyaring warsa | mawèh limênganing margi | ananging komasaris | dalah pèl polisinipun | tan ketang pringgabaya | malah latah-latah sami | samya suka parisuka urut marga ||

24. nêngna malih kacarita | lampahe ponang rata di | titihan dalêm narendra | andêdêr madyaning margi | sumiyut ngilat thathit | sapandurat tan kadulu | gancanging kang carita | ing mangkya jêng sri bupati | sampun rawuh ing Bèlêpi saha bala ||

40. Kinanthi

1. kanthi êntyarsaning kayun | kawuryan kangjêng sang aji | sakalihan pramèswara | dènya sampun kondur saking | pisitê ring Kangjêng Tuwan | Idhêlhir Harlop wêwangi ||

2. tuwin mring panti musiyum | myang toko kang dèn wastani | Ondêrling Hèlêp samana | sapandhèrèkira sami | winantu ing karaharjan | lawan sukaning panggalih ||

3. mangkana kangjêng sang prabu | sakalihan pramèswari | wus tumêdhak saking rata | tindak dalêm jêng sang aji | nganthi mring jêng sri dayita | yun manjing hotèl Bèlêpi ||

4. ginarubyug sanggyanipun | ing garwa dalêm paminggir | tuwin para wadyabala | myang parêkan para cèthi | gumarêdêg lampahira | rarase sru ngrêspatèni ||

5. ya ta mangkya enggalipun | tindak dalêm jêng sang aji | wus umanjing

--- 185 ---

sajronira | ing kamar hotèl Bèlêpi | sagunging kang wadyabala | lan parêkan para cèthi ||

6. sowang-sowang lampahipun | ugi wus samya umanjing | jroning kamar têngganira | dumunung sabilik-bilik | wus lêrêm samoanira | anane wus tan winarni ||

7. kunêng mangkya kang sumambung | sontênira amarêngi | gumiwanging hyang aruna | sumilêm mring jalanidhi | ri sêdhêngnya kang mangkana | sumalading pandam sami ||

8. loji-loji lurung-lurung | kawuryan byor maratani | datan ninang lir raina | ing ngawiyat kawuryan sri | kênyaring kartika sumyar | sumirat ngumala wêning ||

9. sumêrang sumiliripun | samirana amangidit | ngirid gandaning puspita | marbuk aruming sêsari | mawèh rêsêping wardaya | yayah nèng jroning pura di ||

10. wus pinunggêl kang raras rum | nahan mangkya amangsuli | ingkang wus winarnèng ngarsa | anênggih jêng sri bupati | sakalihan pramèswara | arsa plêsir angidêri ||

11. sajronirèng kitha têpung | têmu gêlang mung migati | ngenggar-enggaring wardaya | kawarnaa jêng sang aji | mangrasuk lugas kewala | abusana cara Jawi ||

12. sêsawitan latar pingul | cêplok dhêmpêl ngrêspatèni | kalawan ngagêm rasukan | jas atelah ingkang warni | kalawu mêlês kawuryan | yêkti wus tan pindho kardi ||

13. dene sori dalêm prabu | abusana dèn wastani | muhung padinan kewala | ukêl kondhe sang suputri | tuwin mawi sinayutan | susuk ukêl kancana di ||

14. pinatik sotya linuhung | amangapit nganan ngering | narètès traping sêsotya | pêpasêkan tan ngowani | ing têngah mawi sinungan | panunggul mirah rêspati ||

15. sumirat mancorong mancur | ting pancurat ngilat thathit |

--- 186 ---

yèku prabaning sêsotya | sru sumawur maratani | ingukêlnya sri dayita | lir kartika asêsiring ||

16. tuwin ngagêm sang sri wadu | nyamping ingkang dèn wastani | garis miring latar seta | sêsêratan udan riris | rasukan kêbayak cêkak | sutra di ngangrangan wilis ||

17. ing ngarsa sarwi sinayut | tinutupan ing paniti | sêsotya di nawa rêtna | ingêmbanan kancana di | sinalaga karawangan | pindha kudhuping sêsari ||

18. rinukti jinajar têlu | mangandhap traping paniti | amalipis rêrentengan | kumênyaring sêsotya di | winoring ujwalanira | êmbanan ta kancana di ||

19. rêbut sorot katonipun | anggung dènya silih ungkih | datan ana kang kasoran | yèn rinaras-raras kadi | ingkang taranggana sumyar | ujwalaning sêsotya di ||

20. maksih tangèh yèn winuwus | busananta sang suputri | wus pinunggêl enggalira | kang para pandhèrèk sami | sampun samêkta sadaya | nèng ngarsa dalêm sang aji ||

21. ngèstu pada amabukuh | siyaga dera sang aji | karsa dalêm arsa têdhak | midêr-midêr angidêri | saidêrirèng jro kitha | wus mangkana dyan winarni ||

22. titihan dalêm sang prabu | swandana di otomobil | Kiyai Rara Kumênyar | myang sagung rata pangiring | ugi wus sami siyaga | anèng don sabilik-bilik ||

23. yeka ingkang wus tinamtu | titihan dalêm narpati | dumunung nèng bale rata | ngajênging hotèl Bèlêpi | sagung rata pangiringnya | nèng wuri ragi kapering ||

24. ri saksana kang winuwus | dupi wus samêkta sami | sigra têdhak sri narendra | sakalihan pramèswari | kanthèn asta tindakira | sumambunge kang umiring ||

25. garwendra [garwe...]

--- 187 ---

[...ndra] paminggir sagung | gung tut wuntat ring sang aji | ginarubyug sanggyanira | kang para pandhèrèk sami | gung alit jalu wanita | katonira ngrêspatèni ||

26. mangkya gusti jêng sang prabu | sakalihan pramèswari | sampun nitih suwandana | kang para pandhèrèk sami | ugi wus samya wahana | manjing jroning otomobil ||

27. samantara nulya laju | titihan dalêm narpati | tan darana wus lumampah | sapandhèrèk datan kari | ing ênu wus tan winarna | cinêndhak mangkya sang aji ||

28. dènya amêng-amêng sampun | têmu gêlang angidêri | saidêrirèng jro kitha | karsa dalêm jêng sang aji | gya dhawuh kondur kewala | dhumatêng hotèl Bèlêpi ||

29. gêgancangan lampahipun | sagunging kang otomobil | sampun lêpas tan kawuryan | samantara sampun prapti | pakuwon dalêm narendra | nênggih ing hotèl Bèlêpi ||

30. mangkana ta jêng sang prabu | sakalihan pramèswari | wus tumêdhak saking rata | ingayap kang para cèthi | myang sagunging wadyabala | datan dangu wus umanjing ||

31. dhumatêng ing sajronipun | kamaring hotèl Bèlêpi | rêroncène tan winarna | sadaya wus lêrêm sami | saratri tanpa sangsaya | widada ayu arjanti ||

41. Dhandhanggula

1. dyan winarna kang sêkar artati | ya ta rinya Wrahaspati enjang | kaping pônca lèka lèke | Sapar ingkang lumaku | ing Jimawal sangkalèng warsi | mung pinèt gampilira | mantri tatanipun | mangèsthi jêng sri narendra |§ (1853) [Sengkalan: mantri tatanipun mangèsthi sri narendra (1853 A.J., 1922 A.J.)]. karsa dalêm sakalihan pramèswari | yun têdhak umbul Comal ||

2. tuwin têdhak dhatêng batu tulis | mangkya ingkang winursitèng basa | gusti kangjêng sri pamase | mangrasuk busana nung | sinangkaya ing cara Jawi | sawitan latar

--- 188 ---

krêsna | sêsêratanipun | winastan rêngga puspita | tumapaking ponang canthing angarawit | awig pakirtyanira ||

3. pukiraning têtembokan kèksi | lir puspita malathi sumêbar | ting parêlik kawuryane | warata soganipun | kandêl tipisira pan sami | maya-maya sumringah | ing babaranipun | kalawan wêdêlanira | cêmêng mêlês dumêling kadya minangsi | anggalès katonira ||

4. myang mangagêm paningsêt sang aji | dhêdhasarnya sutra kuning maya | sinayuting ponang èpèk | baludru krêsna mungguh | sinulam ing bênang sutra di | pinindha sêsêkaran | argulo myang mênur | wênèh ana katonira | sampun mudhar sing salaga rêkta putih | sawênèhira ana ||

5. maksih kudhup warnaning sêsari | pan piningit salaganing patra | patrapnya mingis pucuke | ting prêlok yèn dinulu | sumawana pating parêlik | kawuryan mônca warna | rêkta wilis pingul | jambon kuning maya-maya | pan cinathok cathokan cangkoking simping | ingêmbanan kancana ||

6. lan pinatik ing nawa rêtna di | lir uliran maju pat trapira | myang têngah rapêt pasange | pinindha lunging gadhung | ting talolèr ponang cêcawi | tumeja amangkawa | kawangwang umancur | mancoronging ujwalanta | wus tan pae lan kartika kang sêsiring | myang ngagêm jas atelah ||

7. bêbadhenan sing ruslenah putih | tuwin ngagêm kang minôngka tôndha | bêbintang kasenapatèn | sinotya mas umancur | mancurating ujwala kadi | prabaning hyang aruna | tan kalingan mêndhung | nèng pranaja dalêm nata | gung mangkara anyunari bawana tri | makatên pindhanira ||

8. ri sêdhêngnya sumambunging tulis | muhung amèt gancanging carita | ya ta wau sri pamase |

--- 189 ---

myang gusti jêng sri wadu | sampun sampat dènira sami | busana duk samana | sapandhèrèk sagung | ugi wus sami samêkta | ngabyantara anèng ngarsa dalêm aji | mabukuh ngèstu pada ||

9. samantara ponang otomobil | swandana di titihan narendra | wus marêk ngajênging hotèl | kalawan sanggyanipun | oto ingkang môngka pangiring | ugi wus asiyaga | myang dumunungipun | wus ingangkah sayogyanta | tarap wontên ing natar ragi kapering | mangkana kacarita ||

10. sri paduka gusti jêng sang aji | sakalihan jêng sang pramèswara | sampun têdhak ing samangke | tindak dalêm sang prabu | anganthi mring jêng pramèswari | ingayap sanggyanira | kang para raras rum | garwa paminggir narendra | putri dalêm lan rayindra narpasiwi | myang siwi bantyèng nata ||

11. sumawana para brêtyapati | agung alit jalu lan wanita | tan pae lan kamulane | ingkang sampun winuwus | anênggih duk jêng sri bupati | têdhak mring Batawiah | sawadya sawêgung | ya ta wau sri narendra | sakalihan gusti jêng sang pramèswari | wus nitih rata dibya ||

12. samangkana yèku kang rata di | sigra laju lumampah kewala | sagung kang rata pandhèrèk | ugi sampun lumaku | gung tut wuntat ratèng narpati | sapangu lampahira | sangsaya sumêbut | gancangan tan tolih wuntat | sampun datan winarna ananing margi | wus lêpas lampahira ||

13. datan dangu kang sinêdyèng galih | yeka umbul Comal wus kawuryan | anggarêmbêl kêkayone | lampahing rata laju | sinayutan ing sawatawis | nulya lon lampahira | lawan uluk-uluk | tutêr klatsonira munya | bêbarungan kapiyarsa amêlingi | nahan gantya winarna ||

--- 190 ---

14. para janma kang samya pêpanti | têpis wiringira umbul Comal | dupi ngrêngên suwarane | tutêr klatson sru umyung | bêbarungan dahat mêlingi | jalu lawan wanita | gung alit sadarum | samya gupuh gurawalan | wus anyipta yèn gusti jêng sri bupati | èstu arsa tumêdhak ||

15. dhatêng umbul Comal kang kawarti | marma para sanggyaning sujanma | kang pêrak têpis wiringe | ing umbul Comal wau | ting balêbêr gumêdêr sami | sami gêndra dadakan | wênèh ngalor ngidul | tambuh-tambuh sêdyanira | paran ingkang rinênggêp têmah grègèli | mangkana ananira ||

16. ingkang samya ngliwêt tilar kêndhil | ingkang samya adang tilar dandang | kang nusoni atmajane | nilar pasusonipun | ingkang lagya adus prasami | agupuh têtapihan | mung anggêr kacakup | kacêkaping parlunira | wus tan mawi ngupasanta anjêkining | kasêlak tan sarônta ||

17. kaconthalan dènira lumaris | dening dènya katêmbèning driya | yun tumingal sri pamase | rèntèp nèng têpinipun | ing marga gung jalu lan èstri | prasamya bêbusêkan | mèt rêbut ing ngayun | gumrênggêng swaraning janma | pindha kumbang kambu yun mangisêp sari | ri sampunnya mangkana ||

18. ri saksana titihan narpati | datan dangu anênggih wus prapta | ing umbul Comal samangke | rata pandhèrèk sagung | wus tan kari samya tut wuri | titihan dalêm nata | ya ta jêng sang prabu | sakalihan pramèswara | wus tumêdhak saking rata gya lumaris | aris tindak narendra ||

19. ginarubyug pra pandhèrèk sami | bayak-bayak ing kawuryanira | wus tumamèng sri pamase | dhumatêng sajronipun | capurining umbul kawarti | gusti jêng sri narendra | myang sri narawadu | midêr-midêr [midêr-...]

--- 191 ---

[...midêr] tindakira | wus waradin dènira samya mriksani | nulya gusti sang nata ||

20. sakalihan ingkang pramèswari | lêrêm lênggah ing kursi satata | sagung kang para pandhèrèk | wus marêk ngarsèng prabu | datan têbih sabilik-bilik | mabukuh ngèstu pada | duk nalika wau | kawuryaning jêng sri nata | sakalihan gusti jêng sang pramèswari | dahat sarjuning driya ||

21. dupi sampun lêrêm sawatawis | karsa dalêm gusti jêng sang nata | arsa kondur ing samangke | myang laju arsa mrantun | mariksani mring batu tulis | marma nulya dhêdhawah | mêpak wadya sagung | kang samya tampi sabdendra | tur wotsêkar sandika sampun miranti | saupakartinira ||

22. wus jumênêng gusti jêng sang aji | kanthèn asta lan jêng sri duhita | cinêndhak mangkya enggale | gusti jêng sang aprabu | sakalihan jêng pramèswari | pan sampun nitih rata | sawadya tan kantun | wus samya tumamèng rata | sampun sami lumampah kang otomobil | ing ênu tan winarna ||

23. sampun lêpas dènira lumaris | datan ana sangsayaning marga | sapandurat bêbasane | ing mangkya sampun rawuh | kang winastan ing batu tulis | mangkana sri narendra | myang sri narawadu | wus tumêdhak saking rata | sagung para pandhèrèk samya umiring | tut wuntat ring sri nata ||

42. Sinom

1. wau ta jêng sri narendra | sakalihan pramèswari | tindak dalêm kanthèn asta | tinut wuntat ring sanggyaning | garwa dalêm paminggir | putri dalêm kang sumambung | rayi dalêm narendra | myang siwi bantyèng narpati | atanapi kang para cèthi parêkan ||

2. sumawana sanggyanira | para pratiwa kang sami | sampun winuwus ing ngarsa | rantap-rantap ngrêspatèni | samana jêng sang aji | satuhu kawuryanipun | dahat [da...]

--- 192 ---

[...hat] pirênèng driya | midêr-midêr angidêri | saidêrnya ing batu tulis sadaya ||

3. mangkana ta winuwusa | caritaning batu tulis | siti parêdèn kawuryan | wontên selanya sawiji | gêngira angranuhi | amênggêr munggul dinulu | sinêrat dhêdhêkokan | labêtnya tinatah sami | sastra kina kang winastan budhakala ||

4. anamung kuciwanira | dene kang mangriptèng kawi | datan wikan wardinira | sagung suraosing tulis | budhakala kang mungging | bêbadaning sela wau | labêting mudha dama | tangèh wikaning sastra di | botên langkung minta gunging pangaksama ||

5. dene wau ponang arga | sing Bètênsorêh kawarti | kalih têngah pal têbihnya | dupi wus samya dumugi | gènira mariksani | karsa dalêm jêng sang prabu | anulya adhêdhawah | arsa kondur nulak nuli | maring hotèl Bèlêpi gusti sang nata ||

6. sakalihan pramèswara | sampun nitih ing rata di | sagunging para pratiwa | jalu lan parêkan cèthi | tan ana ingkang kari | wus numpak rata sadarum | sapangu nulya sigra | sagunging kang otomobil | sru sumêbut gêgancangan lampahira ||

7. ing ênu wus tan winarna | samantara sampun prapti | hotèl Bèlêpi sadaya | wau ta jêng sri bupati | tuwin jêng pramèswari | wus tumêdhak sing jronipun | ing rata di samana | tindak dalêm jêng sang aji | kanthèn asta lan gusti jêng pramèswara ||

8. ingayap ing sanggyanira | para pandhèrèk prasami | araras sri kawuryannya | mangkana jêng sri bupati | tuwin jêng pramèswari | wus umanjing sajronipun | ing hotèl samoanya | para wadya kang umiring | wus umanjing mring tênggannya sowang-sowang ||

9. saari wus tan winarna | ananing hotèl Bèlêpi |

--- 193 ---

dupi mangkya wancinira | sampun silêming hyang rawi | ponang lampu èlêktris | ing loji myang lurung-lurung | sampun sami sumalad | padhang nrawang maratani | jroning loji myang urut madyaning marga ||

10. yèn sinawang sing mandrawa | sru kumênyar milangoni | dumipaning prabanira | sumilak nirmala wêning | kawuryan jroning loji | sumawana lurung-lurung | satuhu wus tan siwah | lawan raina sayêkti | ya ta mangkya enggaling ponang carita ||

11. karsa dalêm jêng sri nata | sakalihan pramèswari | pan ing mangkya arsa têdhak | pisitê ring sang palinggih | anênggih dhirèkturing | lanbao tanêm tumuwuh | iyeka Kangjêng Tuwan | Sibingah Muldhêr wêwangi | winursita pangagêman dalêm nata ||

12. cara Walandi wastanya | Halêp Keledhên yas langking | clana klawu ngagêm bintang | oranyê nasao tuwin | Nèdêrlansên leyo di | kalawan komandhuripun | Nèdêrlansên leyonya | tanapi bintang grutkrèis | ing oranyê nasao samoanira ||

13. ingêmbanan kancanarda | pinatiking sêsotya di | gumêbyar kadi baskara | mangkara-kara mawrêdhi | sumirat ngrêspatèni | maksih tangèh yèn winuwus | endahing sri narendra | gènnya ngrasuk busana di | dyan winarna dupi sampun wancinira ||

14. sontên nuju tabuh astha | gusti jêng sri narapati | sakalihan pramèswara | sampun sampat dènya sami | mangrasuk busana di | tan darana gya dhêdhawuh | samêktaning wadyendra | kang samya kinèn umiring | sampun sami siyaga kang wadyabala ||

15. sangkêp kapraboning lampah | sang prabu myang pramèswari | sampun têdhak nitih rata | swandana di otomobil | ingkang sampun cumawis | nèng paretan ngajêngipun |

--- 194 ---

ing hotèl duk samana | titihan dalêm narpati | kang ingagêm Kiyai Rara Kumênyar ||

16. sampun budhal lampahira | wau titihan narpati | tinut wuntat sanggyanira | ing oto pandhèrèk sami | kêbut tan ana kang kari | sampun lêpas lampahipun | ing ênu tan winarna | nahan gantya kang winarni | ananira jroning loji pantinira ||

17. kaswarèng rat Kangjêng Tuwan | Sibingah Muldhêr wêwangi | rinêngga sagunging sêkar | kang dahat endahing warni | mawarna mônca warni | binokèt-bokèt linuhung | myang wontên kang agêngnya | satampah-tampah kaèksi | ting parêlok marbuk arum gandanira ||

18. yèn rinaras-rarasira | kang mangkana yayah kadi | jroning alam palemunan | suwarnaning kadhaton jim | kang kasub angratoni | pêri pêrayangan mungguh | tembok- tembok sadaya | sinungan puspita sami | pan mangkana pangrênggane tan kuciwa ||

19. labêt saking anggènira | arsa karawuhan aji | Narendra di Surakarta | kang ambêk tyas ngumaladi | marma tuwan dhirèktir | angêtog ri sanggyanipun | pasrèning lojinira | sawarnaning puspita di | pan minôngka pahargyan rawuh narendra ||

20. wus pinunggêl ananira | rêrênggan sajroning loji | laju mangkya kawuwusa | Sibingah Muldhêr Dhirèktir | sanyonyahira sami | kawistaranirèng sêmu | mangayun-ayun dahat | ing rawuh dalêm sang aji | tan antara dangu mangkya kapiyarsa ||

21. aloking para sujanma | ingkang samya aningali | lamun titihan narendra | sampun kawuryan lumaris | lampuning otomobil | sumalad byor katonipun | myang tutêr klatsonira | samya munya amêlingi | bêbarungan datan ana mêndhanira ||

--- 195 ---

22. duk samana Kangjêng Tuwan | Sibingah Muldhêr lan swami | dupi samya amiyarsa | tôndha cihnanta kang yêkti | tutêr klatson mêlingi | prasamya gitaning kalbu | puwara sakalihnya | prasamya ngadêg posisi | nèng ngandhaping taritis mêthuk sang nata ||

23. rata titihan narendra | datan dangu wus umanjing | jro èrêping lojinira | tuwan dhirèktur kawarti | ya ta kang otomobil | dumarojog wus dumunung | madyaning bale rata | sangajêngira ing loji | jêng sang prabu sakalihan pramèswara ||

24. wus tumêdhak saking rata | tinampèn tuwan dhirèktir | kalawan sanyonyahira | têtangkêpan asta sami | tumrêcêp wus waradin | nulya sang sri narpawadu | kinanthi Kangjêng Tuwan | Sibingah Muldhêr kariyin | Nyonyah Muldhêr gya nganthi mring jêng sri nata ||

25. bayak -bayak tindakira | kang para pandhèrèk sami | umiring samya tut wuntat | tindak dalêm jêng sri mulki | wau ta jêng sang aji | sakalihan narpawadu | wus manjing ing jronira | lojinya tuwan dhirèktir | kalawan wus samya ingaturan lênggah ||

26. gusti kangjêng sri narendra | sakalihan pramèswari | wus lênggah kursi sadaya | myang sagunging brêtyapati | jalu lawan pawèstri | wus samya nêmbah mabukuh | sumiwi ngarsèng nata | ginatra sabilik-bilik | wus mangkana tuwan dhirèktur nambrama ||

27. kula nuwun sri narendra | sakalihan pramèswari | kawula kalihan semah | ngaturkên maharjèng aji | sang prabu rênèng galih | asarwi ngandika arum | lah inggih saudara | sakamantyan trima kasih | saudara punapa sami raharja ||

28. Tuwan Muldhêr aturira | kula nuwun dhuh sang aji | saking pangèstu paduka | kawula sasemah [sase...]

--- 196 ---

[...mah] sami | samya lulus basuki | tan wontên sangsayanipun | sang prabu duk miyarsa | aturnya tuwan dhirèktir | kang mangkana dahat pirênaning driya ||

29. sêsampating pangandikan | bage-binage basuki | tan antara dangunira | sêsêgah nulya lumadi | minuman warni-warni | toya Wlandi tuwin limun | kalawan ès putêran | srutu sigarèt tan kari | wus waradin sampun sami rinêsêpan ||

30. dupi sampun sawatara | dènira jêng sri bupati | onêng tuwin ingonêngan | lan sira tuwan dhirèktir | anulya ngandika ris | dhumatêng tuwan dhirèktur | dhuh babo saudara | rèhning ta wus sawatawis | anggèn kula panggihan lan saudara ||

31. kula arsa wangsul nulak | dhatêng ing hotèl Bèlêpi | sami kantuna raharja | andhêku tuwan dhirèktir | kalawan turira ris | nuwun inggih jêng sang prabu | kawula tuwin semah | sangêt panuwuning kapti | tuwan dahat suka bingahing wardaya ||

32. anggèn paduka sang nata | sakalihan pramèswari | anênggih ratri punika | tumêdhak rawuh mariki | amila jêng sang aji | botên langkung mangkya ulun | kalihan semah samya | andhèrèkakên basuki | sapandhèrèk winantua sukarêna ||

33. jêng sang prabu duk miyarsa | aturing tuwan dhirèktir | kang mangkana kawistara | dahat pirênaning galih | puwara ngandika ris | dhuh saudara dhirèktur | sagunging pamudyanta | lah sampun kula tampèni | sakamantyan trima kasih saudara ||

34. wus mangkana sri narendra | adhêdhawuh mring wadya ji | pan kinèn mêpak samêkta | kondur dalêm jêng sang aji | wadyabala gung alit | pawèstri kalawan jalu | sampun sami samêkta | rata titihan narpati | wus siyaga nèng |

--- 197 ---

madyaning bale rata ||

43. Pangkur

1. gantya pangkur paripurna | kawarnaa wau jêng sri bupati | myang gusti sri narawadu | wus samya nitih rata | sanggya para pandhèrèk èstri lan jalu | wus mungging rata sadaya | titihan dalêm narpati ||

2. sigra laju lumaksana | tinut wuntat sagung rata pangiring | tri gumuruh swaranipun | lir tumrahing warsaya | ingkang dahat tinêmpuhing ponang lesus | gora rèh bajra prakêmpa | sumêrang kang angin-angin ||

3. umêsês samarga-marga | lêbu-lêbu kombul katiyup ngangin | pêtêng dhêdhêt lir pinusus | binarung swaranira | tutêr klatson datan ana mêndhanipun | pindha cumêngèring kidang | myang kadya panggrênging èsthi ||

4. sêsandêran lampahira | lulus datan ana sandeyèng margi | ing marga wus tan winuwus | wus lêpas lampahira | dupi sampun sawatara dangunipun | lampahing rata narendra | myang rata pandhèrèk sami ||

5. ing samangkya sampun prapta | jroning èrêpira hotèl Bèlêpi | titihan dalêm sang prabu | lon-alonan lampahnya | sampun prapta ngajênging hotèl dumunung | samadyanirèng paretan | kang rata pandhèrèk sami ||

6. nèng natar dumunungira | pan sajuru- juru ragi kapering | kang para pandhèrèk sagung | wus tumurun sing rata | dyan marêki titihan dalêm sang prabu | jêng sang nata saha garwa | wus tumêdhak sing rata di ||

7. tindak dalêm sri narendra | kanthèn asta lawan jêng pramèswari | ginarêbêg sanggyanipun | para kang wadyabala | agung alit jalu èstri gumarudug | ginatra sapangkat-pangkat | bayak-bayak ngrêspatèni ||

8. ya ta gusti sri narendra | sakalihan gusti jêng pramèswari | wus umanjing sajronipun |

--- 198 ---

kamaring hotèl samya | sumawana para pandhèrèk sadarum | ugi wus manjing jronira | têngganya sabilik-bilik ||

9. wus lêrêm sadayanira | apan ngantya dumugi ing saratri | tan ana sangsayanipun | widada sukarêna | rêroncène wus datan mawa winuwus | pinunggêl kanang carita | mangkya gantya kang winarni ||

10. ing arinya Sukra enjang | nuju tanggal kaping nêm sitarêsmi | awaling Sapar lumaku | maksih warsa Jimawal | pan cinôndra sangkala angkaning taun | mantri tata ngèsthi arja |§ 1853 [Sengkalan: mantri tata ngèsthi arja (Jumungah, 6 Sapar 1853 A.J., Jum'at, 29 September 1922 A.D.)]. amarêngi jam nêm enjing ||

11. karsa dalêm sri narendra | arsa pindhah nglèrèg mring Sukabumi | mênggah Sukabumi wau | kawarti têbihira | apan saking ing Bètênsorêh praja gung | nênggih kawan dasa êpal | inggilira sing jaladri ||

12. wus ingukur duk samana | sèwu sangang atus sadasa kaki | nêngna wau dyan winuwus | busana dalêm nata | amangrasuk cara Jawi kang linuhung | sêsawitan latar seta | sêsêratan udan riris ||

13. paningsêt cindhe puspita | dhêdhasarnya wilis maya kaèksi | lung-êlungan corakipun | pinindha sêsêkaran | rêkta kuning seta lawan dadu wungu | angrawit muyêg kawuryan | ting parêlok ngrêspatèni ||

14. sinayuting èpèk dibya | bludru sutra wungu noja dumêling | sêsimping cathokanipun | ingêmbanan kancana | pinatiking sêsotya endah linuhung | mungging madyaning cathokan | myang narètès urut têpi ||

15. dêringing ponang sêsotya | pan winangun winastan ginosok mis | adu pojok adu pucuk | pinatar pêpingulan | mahanani ujwalaning sêsotya nung | sumunu pating pancurat | lir kartika kang sêsiring ||

16. ri sampuning [sampu...]

--- 199 ---

[...ning] kang mangkana | sumambunge mangkya ingkang winarni | mangrasuk jêng sang aprabu | êjas atelah seta | bêbadhenan pan saking kasmir linuhung | kawuryannya seta mêmplak | kadi kapuk dèn wusoni ||

17. tuwin ngagêm jêng sang nata | bintang Nèdêrlansên leyo tanapi | Pranês Yosèp miwah linut | grutkris mikaèl lawan | bintang sela sangsangan mirah linuhung | ngarompol endahing warna | nèng pranaja dalêm aji ||

18. tinon saking ing mandrawa | kawawangingkawangwanging. pranaja dalêm aji | apindha baskara murub | marab- marab mangkara | sru gumêbyar kadi wanarga tinunu | wèh erame kang tumingal | dening endahing sotya di ||

19. nêngna gantya winuwusa | rêroncèning gusti jêng pramèswari | busana sri narpawadu | ukêl kondhe kewala | sinayuting susuk ukêl kancana nung | pinatik sotya barliyan | anarètès gosokan mis ||

20. traping susuk ukêlira | amangapit rapêt nèng kanan kering | rinaras lamun dinulu | kadya sêkar sapasang | dening dahat endahing sêsotyanipun | kênyaring ujwalanira | kadi kartika sêsiring ||

21. myang mangagêm wastra dibya | latar seta winastan udan riris | kêkêmbaran lan sang prabu | sinayuting kasmêkan | sêsutra di palangi dhasarnya wungu | sinêkaring jêjumputan | seta dadu jambon kuning ||

22. amangagêm kang rasukan | sutra wilis maya-maya kaèksi | winangun bêdhahanipun | nênggih kabayak cêkak | tinutupan paniti rèntèng têtêlu | êmbanan kancana mulya | pinatiking sêsotya di ||

23. pinindha-pindha ginatra | apan kadya angganing puspita di | argulo bang ingkang sampun | mudhar saking salaga | saesthane rumamba karondhonipun |

--- 200 ---

sirunging ron tumaruna | lir mingit kang puspita di ||

24. maksih tangèh yèn winarna | pangagêman dalêm jêng sri bupati | tuwin jêng sri narpawadu | ing mangkya enggalira | muhung mamèt gampiling caritanipun | dupi jêng sri naranata | sakalihan pramèswari ||

25. wus sampat dènya busana | gya dhêdhawuh majênging otomobil | titihan dalêm sang prabu | kang antuk sabdèng nata | nêmbah mêsat dhawuhakên sabdèng prabu | samêktaning ponang rata | titihan dalêm narpati ||

26. samantara wus samêkta | swandana di titihan dalêm aji | sumaji sampun dumunung | paretan ngajêngira | nênggih hotèl Bèlêpi ingkang winuwus | sagung rata pangiringnya | ugi wus samya cumawis ||

27. nèng natar dumunungira | pan sajuru-juru ragi kapering | wus mêpak sawadya sagung | sigra jêng sri narendra | sampun têdhak kanthèn asta lampahipun | lan gusti jêng sri dayita | sagung wadya kang umiring ||

28. jalu lan para wanita | agung alit sampun samêkta sami | mangkana kangjêng sang prabu | myang gusti pramèswara | sampun samya anitih rata sadarum | myang sanggyaning wadyabala | wus tumamèng otomobil ||

29. sapangu rata narendra | wus lumampah satata tinut wuri | ring rata pandhèrèk sagung | sumêbut sêsandêran | sampun kêbut datan ana ingkang kantun | klatson lawan tutêrira | anggung munya amêlingi ||

30. janma ingkang samya mulat | bêbusêkan gung alit jalu èstri | rèntèp satêpining lurung | gumrênggêng swaranira | lir bramara mara amangrêngih kambu | brêngêngêng madyaning taman | yun mangisêp madu sari ||

44. Dhandhanggula

1. kang rata di titihan narpati | tuwin rata pandhèrèk sadaya | sampun lêpas ing lampahe |

--- 201 ---

datan winarnèng ênu | Krunê mangkya gantya winarni | ananing pantinira | nênggih lojinipun | Tuwan Krunê kang pêparab | sampun samya rinêsikan myang rinukti | saupakartinira ||

2. nyamêktani dènira sang aji | arsa têdhak mampir mring lojinya | Tuwan Krunê ing samangke | kalawan sanggyanipun | atmajane jalu lan èstri | wus sami asiyaga | nèng têpining ênu | sangajênging lojinira | mêthuk rawuh dalêm jêng sri narapati | netyasmu kawistara ||

3. sakamantyan pirênaning kapti | sumawana ngayun-ayun dahat | ring rawuh dalêm pamase | Tuwan Krunê myang sagung | atmajane jalu lan èstri | anggèning tyas mangantya | rawuh dalêm prabu | apan sarwi mlampah-mlampah | wola-wali wontên satêpining margi | ngajênging lojinira ||

4. wus mangkana winursita malih | têdhak dalêm gusti jêng sang nata | ya ta wau ing lampahe | titihan dalêm prabu | myang sagunging rata pangiring | satata sêsandêran | tutêr klatson umyung | sampun lulus lampahira | samantara ing mangkya pan sampun prapti | wontên dhusun winastan ||

5. ing Cituruh nulya têdhak mampir | mring lojinya Tuwan Krunê mangkya | kawarna mung mèt enggale | gusti jêng sang aprabu | sakalihan jêng pramèswari | wus rawuh mring lojinya | Tuwan Krunê wau | wus tumêdhak saking rata | tinampenan mring Tuwan Krunê sasiwi | laju tangkêpan asta ||

6. gantya-gantya pan sampun waradin | tan darana Tuwan Krunê sigra | umarêk tumundhuk age | nganthi mring jêng sri wadu | gusti kangjêng sri narapati | kinanthi sutèstrinya | Tuwan Krunê sampun | bayak-bayak lampahira | tinut wuntat sagunging pandhèrèk sami | mangkana kacarita ||

7. tindak dalêm gusti jêng sang aji |

--- 202 ---

sakalihan jêng sang pramèswara | kalawan sagung pandhèrèk | sampun manjing sadarum | maring jroning loji winarni | ananing sanggyanira | lulus tindakipun | amriksani saidêrnya | loji wau têmu gêlang wus waradin | sawadya gung tut wuntat ||

8. jêng sang prabu sakalihan sori | samya dahat karênaning driya | sira Tuwan Krunê age | matur ring jêng sang prabu | kula nuwun sri narapati | tuwin jêng pramèswara | pamintaning ulun | botên ketang mung sakêdhap | mugi karsa alênggah lêrêm rumiyin | suwawi sri narendra ||

9. sri narendra karênan nampèni | nênggih atur kang kadi mangkana | nambadani puwarane | lawan sukaning kalbu | sigra gusti jêng sri bupati | tuwin jêng pramèswara | wus lênggah sadarum | munggwing kursi asatata | para wadya wus umarêk ngarsèng aji | mabukuh ngèstu pada ||

10. pan ginatra ing sabilik-bilik | Tuwan Krunê kawistarèng netya | sakalangkung sukèng tyase | karana sajronipun | lojinira rêgêng raras sri | wau ta kacarita | dupi sanggyanipun | wus sami lênggah satata | tan antara dangunira pan tumuli | lumadosing sêsêgah ||

11. mêminuman limun toya Wlandi | sumawana linut ès prongkolan | wus waradin sadayane | myang wus ngunjuk sadarum | dupi mangkya wus sawatawis | karsa dalêm narendra | arsa bidhal laju | mring kang wus winarnèng ngarsa | nênggih têdhak dhumatêng ing Sukabumi | mangkana winursita ||

12. ya ta wau gusti jêng sang aji | rum ngandika maring sira tuwan | Krunê mangkya pamêdhare | dhuh babo sudarèngsun | aywa dadya cuwaning kapti | rêngênta saudara | rèhning ta mangkya wus | sampat myang wus sawatara | anggoningsun mriksani sagunging panti | lojine [lo...]

--- 203 ---

[...jine] saudara ||

13. mêngko ingsun arsa budhal nuli | maring Sukabumi saudara | lan ingsun parlu mêdharke | sarasaning jro kalbu | anggonira wus nambadani | karsèngsun kalaksanan | anon warnanipun | lojinira saudara | kang mangkana sakamantyan trima kasih | lan dahat sukaning tyas ||

14. nora liwat kariya basuki | Tuwan Krunê duk tampi sabdendra | andhêku rum ing ature | kula nuwun sang prabu | sabda tuwan dahat kapundhi | mugi dadya jêjimat | ing pisaratipun | kayuwanamba sadaya | ingkang ngantya tumêrah salami-lami | antuk pangèstu tuwan ||

15. milanipun jêng sri narapati | pan ing mangkya kawula sadaya | matur paran saraose | gêng sukaning jro kalbu | karawuhan jêng sri bupati | pan kadi kagunturan | ing prabata santun | marbuk aruming puspita | angèbêki saindênging bawana tri | makatên sanepannya ||

16. apuwara kawula myang siwi | sami matur anuwun sadaya | botên langkung sri pamase | kawula tuwin sunu | dhèrèkakên sugêng sang aji | tumrah mring garwa putra | sapandhèrèk sagung | winantuwèng sukarêna | lulus ngantya dumugining têmbe wuri | kalis ing sambekala ||

17. jêng sang prabu maluyèng sabda ris | lah ya trima kasih saudara | wus mangkana sri pamase | jumênêng bidhal laju | tindak dalêm jêng sri bupati | myang sorindra tan siwah | lan duk rawuhipun | prasamya anitih rata | dyan sumêbut lampahing kang swandana di | kêbut sawadyabala ||

18. sampun lêpas tan winarnèng margi | kunêng mangkya gantya kacarita | Sukabumi kahanane | ing hotèl Selabatu | ingkang badhe dipun rawuhi | minôngka palêrêman | ing gusti sang prabu | wus rinukti myang rinêngga | sampun [sa...]

--- 204 ---

[...mpun] datan ana ingkang nguciwani | saupakartinira ||

19. tuwin ingkang môngka dhirèkturing | hotèl Tuwan Dhêli wastanira | myang Tuwan Bos sanyonyahe | mênggah Tuwan Bos wau | duk ing nguni dadya palinggih | asistèn residhènnya | bawah dalêm prabu | ing Bayalali prênahnya | kitha têpis wiringing ardi Marapi | ing mangkya sira tuwan ||

20. wus tan ngrênggêp ulahing praja di | pinènsiyun lawan kaurmatan | sami mêthuk sri pamase | nèng hotèl Selabatu | samya katon mangarsi-arsi | ing gusti sri narendra | tumuntêna rawuh | dèrèng dangu anggènira | samya katon mangarsa-arsa ing kapti | rawuh dalêm narendra ||

21. nulya sami miyarsa pramati | ingkang môngka tôndha cihnanira | rawuh dalêm sri pamase | tutêr klatson gumuruh | wantu-wantu dahat mêlingi | myang horêk para janma | kang samya andulu | rawuh dalêm sri narendra | alok lamun gusti jêng sri narapati | wus rawuh saha bala ||

22. tan darana sira Tuwan Dhêli | tuwin sira Tuwan Bos sanyonyah | gupuh-gupuh ing lampahe | nulya kèndêl dumunung | paretaning hotèl kawarti | prasami asiyaga | kadarpaning kayun | mêthuk rawuh dalêm nata | ya ta mangkya titihan dalêm sang aji | wus manjing mring jronira ||

23. èrêpira ing hotèl nulya glis | kang rata di wus praptèng paretan | ingkang para mêthuk age | sigra sami tumundhuk | jêng sang prabu kalawan sori | wus têdhak saking rata | tinampenan gupuh | mring Tuwan Bos sanyonyahnya | myang Dhirèktur Tuwan Dhêli nulya sami | tangkêpan astanira ||

24. gantya-gantya pan sampun waradin | nulya sira Tuwan Bos mangarsa | tundhuk astanira age | nganthi

--- 205 ---

mring jêng sri wadu | myang Nyonyah Bos tumundhuk aglis | nganthi mring sri narendra | tindak dalêm prabu | bayak-bayak wirandhungan | Tuwan Dhêli tut wuntat ragi kapering | kang para wadyabala ||

25. agung alit jalu lawan èstri | datan têbih tut wuntat sang nata | ya ta wau sri pamase | sampun manjing jronipun | up gêboning hotèl prasami | mangkana sri narendra | myang dayita prabu | wus lênggah kursi satata | lan Tuwan Bos sanyonyah tuwin dhirèktir | sagung kang wadyabala ||

26. sampun nêmbah marêk ngarsèng aji | pan sajuru-juru tapsilanya | sira Tuwan Bos nulya ge | nambrama ring sang prabu | kula nuwun sri narapati | kawula tuwin semah | myang Dhêli Dhirèktur | ngaturakên kasugêngan | rawuh tuwan sakalihan pramèswari | mèsêm jêng sri narendra ||

27. myang ngandika dahat trima kasih | lawan malih ngandika sang nata | mangkana ta pamêdhare | saudara sadarum | punapa ta sami basuki | kang antuk sabdèng nata | sami rum turipun | kula nuwun sri narendra | pangèstunta kawula sami basuki | ri sampunnya mangkana ||

28. pangunjukan sampanyê lumadi | wus waradin ing sadayanira | nulya gusti sri pamase | angasta gêlas sampun | lawan asung sasmita maring | Tuwan Bos sanyonyahnya | tumêrah sadarum | maring para kang sumewa | sêsarêngan dènira ngunjuk prasami | môngka tus kasugêngan ||

29. duk ing wau rèh wus sawatawis | karsa dalêm gusti sri narendra | arsa ngaso ing samangke | anulya ngandika rum | mring Tuwan Bos sabdaning aji | dhuh babo saudara | sarèhning mangkya wus | sawatawis dangunira | kula laju badhe angaso rumiyin | bibaran saudara ||

--- 206 ---

30. sira Tuwan Bos aturira ris | nuwun inggih suwawi bibaran | wus luwaran sri pamase | tuwin sri narpawadu | sampun manjing jro kamar sami | sagunging wadyabala | èstri lawan jalu | sampun malbèng têngganira | ingkang sampun tinata sabilik-bilik | wus lêrêm samoanya ||

31. pan saari wus datan winarni | ananira ing hotèl samana | mung pinunggêl mèt enggale | sajrone jêng sang prabu | amakuwon lulus basuki | tan ana sambekala | sawadya sadarum | gung suka myang parisuka | datan ana ngrasa sayah dènya sami | dhèrèk mring jêng sri nata ||

45. Sinom

1. kawarnaa ing arinya | malêm Tumpak tanggal kaping | sapta maksih nunggil wulan | Sapar kang winarnèng ngarsi | karsa dalêm sang aji | gusti kangjêng sang aprabu | tan miyos basiyaran | nglêrêmakên sarira ji | wontên jroning hotèl kewala sawadya ||

2. saratri tanpa sangsaya | saya wimbuh jroning galih | gung suka myang parisuka | sawadyabala gung alit | jalu lawan pawèstri | sadaya rêroncènipun | satuhu kang mangkana | maksih tangèh yèn winarni | mung pinunggêl enggaling ponang carita ||

3. ing arinya Tumpak enjang | maksih Sapar kang lumaris | karsa dalêm sri narendra | sakalihan dayita ji | umiyos mariksani | sajroning kitha sadarum | mangkana kacarita | pangagêman dalêm aji | cara Jawi sêsawitan latar krêsna ||

4. cêcêplokan wastanira | satriya wibawa sarwi | sinayuting paningsêtnya | sutra di palangi wilis | pinandara rêspati | pinindha kang puspita rum | jumputan mônca warna | rêkta seta dadu kuning | ting parêlok lir pendah sêkar sataman ||

5. sinasapan èpèk di-

--- [0] ---

...

--- [0] ---

[Grafik]

--- [0] ---

7. Sampeyan Dalêm Ingkang Wicaksana Ingkang Sinuhun Kangjêng Susuhunan Pakubuwana ingkang kaping X sakalihan pramèswari Dalêm Gusti Kangjêng Ratu Êmas, saha para priyantun dalêm tuwin Tuwan Asistèn Bos sanyonyah, tilas Asistèn Bayalali, wontên Hotèl Selabatu, Sukabumi.

--- [0] ---

...

--- 207 ---

bya | bludru wungu sinulaming | bênang sutra kang ginatra | kadyangganing puspita di | dinulu mônca warni | kuning rêkta jambon pingul | sirunging ponang patra | patrapira kadya mingit | ring puspita kang wus mudhar sing salaga ||

6. ijo royo rumambaka | witing patra ngêlung pakis | ting talolor pêpulêtan | ngarawit muyêk kaèksi | satuhu ngrêspatèni | labêt saking endahipun | pakirtyaning panyulam | sampun datan madal sumbi | sumbalinga pantês ingagêm sang nata ||

7. pinathêting cêcathokan | sêsimping endahing warni | ing têngah mèsi gambarnya | gusti kangjêng sri bupati | Pakubwana mandhiri | ping sadasa sudibya nung | kaonang tri bawana | mahambêk tyas ngumaladi | kang ngadhaton Surakarta Hadiningrat ||

8. ingêmbanan kancanarda | ing têpi sarwi pinatik | sêsotya di nawa rêtna | narètès sorote murni | kadya jagung sapipil | anênggih suwarnanipun | gumêbyar prabanira | lir kartika kang sêsiring | pêputêran kênyaring ujwala sumyar ||

9. mangagêm kanang rasukan | jas sakèt dhasaring warni | kalawukulawu. mêlês kawuryan | badhenan moèr ing nguni | wêlingan dalêm saking | ing Paris nagari agung | ing mangkya wus ênêngna | gantya kang winarnèng kawi | winursita busananing sri dayita ||

10. mung ukêl kondhe kewala | sinayuting kanaka di | susuk ukêl pinandara | sêsotya di gosokan mis | mangapit kanan kering | arapêt pangagêmipun | kumênyaring sêsotya | ting pancurat ngilat thathit | ngagêm nyamping ugi cêplok latar krêsna ||

11. nênggih satriya wibawa | ngarawit tapaking canthing | kêkêmbaran lan sang nata | ngagêm sumêkan sutra di | palangi maya kuning | jêjumputan [jêjumpu...]

--- 208 ---

[...tan] corakipun | pinindha sêsêkaran | ting parêlok mônca warni | wilis rêkta biru dadu wungu noja ||

12. amangagêm kang rasukan | sutra di ngangrangan wilis | wanguning bêdhahanira | kêbayak cêkak pan sarwi | tinutupan paniti | datan pae lan ingkang wus | winarna anèng ngarsa | wus sampat busanèng aji | sakalihan gusti kangjêng sri dayita ||

13. ya ta wau kang pratiwa | agung alit jalu èstri | wus sami mêpak sadaya | ngabyantara ngarsèng aji | wus ngèstu pada sami | mabukuh sajuru-juru | ri sampunnya mangkana | titihan dalêm narpati | swandana di Kiyai Rara Kumênyar ||

14. sumawana sanggyanira | kang rata pandhèrèk sami | sampun mêpak asiyaga | anèng don sabilik-bilik | lawan sampun prasami | mangun kapraboning laku | mangkana kacarita | dupi mangkya sampun wanci | jam sangenjang gusti kangjêng sri pamasa ||

15. sakalihan sri dayita | sampun nitih swandana di | sagunging kang wadyabala | agung alit jalu èstri | tan ana ingkang kari | wus wahana rata sagung | titihan dalêm nata | samangkana wus lumaris | tinut wuntat ing rata pandhèrèk samya ||

16. wus kêbut budhal sadaya | gumuruh swaraning margi | sampun lulus lampahira | tan ana sangsayèng galih | ing marga tan winarni | sampun lêpas lampahipun | sapangu sampun prapta | wontên sangajênging panti | rèsturansi sêtit parêt sri narendra ||

17. sakalihan pramèswara | wus tumêdhak sing rata di | ginarêbêg para wadya | agung alit jalu èstri | bayak-bayak rêspati | wau ta jêng sang aprabu | tuwin jêng sri duhita | sampun manjing rèsturansi | saha bala gung tut wuntat ring sang nata ||

18. karsa dalêm sri na-

--- [0] ---

...

--- [0] ---

[Grafik]

--- [0] ---

8. Sampeyan Dalêm Ingkang Wicaksana Ingkang Sinuhun Kangjêng Susuhunan Pakubuwana ingkang kaping X sakalihan pramèswari dalêm Gusti Kangjêng Ratu Êmas, saha para priyantun dalêm tuwin Bandara Kangjêng Pangeran Arya Cakraningrat, Bandara Pangeran Arya Mataram sakalihan Kangjêng Ratu Alit, têdhak wontên ing Toko Sêkitêpèr, Sukabumi.

--- [0] ---

...

--- 209 ---

rendra | amborong sêsadeaning | rèsturansi sêsaminya | bôngsa buwah myang kang warni | dhaharan bôngsa roti | tuwin liya-liyanipun | namane tan winarna | pinunggêl enggaling tulis | sampun sampat pamborong dalêm sang nata ||

19. sigra gusti jêng sri nata | nimbali wadya kinasih | Dyan Mênggung Atmadiningrat | ingkang wus dinuking angling | gya ngabyantarèng aji | ngèstu pada amabukuh | dhawuh dalêm narendra | Atmadiningrat sirèki | gya warahên sagunging kang wadyabala ||

20. karsaningsun arsa budhal | kondur mring hotèl saiki | kon padha mêpak samêkta | sakapraboning lumaris | kang antuk ing sabda ji | awotsêkar rum turipun | nuwun dhatêng sandika | wus umêsat sing ngarsa ji | gupuh-gupuh gêgancangan lampahira ||

21. tuwin sampun mêdhar sabda | dènira dinutèng aji | maring sagung wadyabala | agung alit jalu èstri | kabyawara waradin | pan sampun sami kacakup | sagunging wadyabala | aturira saurpaksi | sampun sami sandika datan lênggana ||

22. dyan tumênggung duk samana | sêmparèt cangkelak bali | gung andhadhap lampahira | ngrêpèpèh-ngrêpèpèh kèksi | sarigak ngrêspatèni | sarwa cêpêt cikat-cakut | wêdharing saddhawara | tètèh titih ngati-ati | putusing rèh wêweka tur parikrama ||

23. dyan tumênggung tur wotsêkar | ing ngarsa dalêm sang aji | kula nuwun jrih kawula | kaabdèkakên sang aji | amba sampun mastuti | ing dhawuh timbalan prabu | pan kinèn dhawuhêna | kabayawara waradin | dhatêng para wadya dalêm sri narendra ||

24. dhuh gusti jêng sri narendra | para wadya dalêm aji | tur sandika tan darana | sampun [sampu...]

--- 210 ---

[...n] samêkta prasami | dupi jêng sri bupati | miyarsa ing aturipun | dyan mênggung kang mangkana | dahat karênaning galih | samantara rinaras enggaling kata ||

25. wus nitih rata sang nata | sakalihan pramèswari | saha sagung wadyabala | wus tan ana ingkang kari | ing marga tan winarni | titihan dalêm sang prabu | myang rata pandhèrèknya | sapangu pan sampun prapti | rawuh hotèl Selabatu sri narendra ||

26. sakalihan sri duhita | wus tumêdhak sing rata di | tindak dalêm kanthèn asta | ginarêbêg mring sanggyaning | wadyabala gung alit | gumarêdêg lampahipun | gusti jêng sri narendra | sakalihan pramèswari | saha bala wus manjing hotèl sadaya ||

27. wus lêrêm samoanira | saari wus tan winarni | rêroncèning ananira | cinêndhak kewala dening | muhung mamèt gampiling | amarna caritanipun | wus lulus parisuka | sukanting lawan basuki | paripurna wus kapungkur kang winarna ||

46. Pangkur

1. gantya ingkang winursita | anujwari malêm Dite tanggal ping | astha pan maksih sitèngsu | Sapar ingkang lumakya | karsa dalêm gusti kangjêng sang aprabu | sakalihan sri duhita | pan arsa pisitê maring ||

2. mitra dalêm sri narendra | sira Tuwan Rapênswai wêwangi | asistèn residhènipun | Sukabumi prajarja | myang pisitê maring Tuwan Bos jêjuluk | jinujuk enggaling kata | wuwusên jêng sri bupati ||

3. ya ta mangkya wus busana | cara Wlandi kinomplit ngagêm roki | bêbadhenan kasmir pingul | kalawan ngagêm bintang | pan oranyê nasao lan malihipun | Nèdêrlansên leyonira | myang bintang karajan Jawi ||

4. tuwin kang môngka pamungkas | tinrap anèng pranaja dalêm aji | sinaroja [sina...]

--- 211 ---

[...roja] katonipun | sami endahing warna | kawarnaa bintang wau wastanipun | gudhên plis rodhê adhêlar | sinotya ing kancana di ||

5. sinawang saking mandrawa | kawuryannya pranaja dalêm aji | pan kadi baskara murub | marab-marab mangkara | amrabani saindênging bawana gung | gêbyaring sêsotya sumyar | sumawur sumirat wêning ||

6. sayêktine kang mangkana | wèh eraming janma ingkang udani | mindêng dènira andulu | dening katêmbèn mulat | warna ingkang kaliwat endah linuhung | maksih tangèh yèn winarna | busana dalêm sri mulki ||

7. kunêng gusti sri dayita | ukêl kondhe tan siwah lan ingkang wis | ngagêm wastra latar pingul | garis miring wastanya | nênggih kagok parang suh brastha linuhung | wus datan rinênggèng basa | asangkêp tan pindho kardi ||

8. sagung kang para pratiwa | agung alit kalawan jalu èstri | wus samya mêpak sadarum | umarêk ngarsèng nata | makidhupuh lawan wotsêkar sumungku | ginatra sapangkat-pangkat | myang sampun samêkta sami ||

9. sakaprabonirèng lampah | swandana di titihan dalêm aji | myang rata pandhèrèk sagung | ugi wus asiyaga | nèng ngajênging hotèl ingkang wus tinamtu | dupi sampun wancinira | jam sanga jêng sri bupati ||

10. sakalihan sri duhita | sigra têdhak wus nitih swandana di | kang para pandhèrèk sagung | sampun sami wahana | otomobil wus tan ana ingkang kantun | titihan dalêm narendra | tan darana gya lumaris ||

11. tinut wuntat sanggyanira | otomobil ingkang môngka pangiring | sumêranging lampahipun | sumêbut pindha kilat | sapangu pan sampun lêpas tan kadulu | ing marga wus tan winarna | mangkya gantya kang kawarti ||

12. kaananing [kaa...]

--- 212 ---

[...naning] lojinira | yeka wau Tuwan Rapên Suwai | sumawana lojinipun | Tuwan Bos kang wus kocap | anèng ngarsa sadaya pan sampun rampung | rinêsikan myang rinêngga | saupakartining panti ||

13. tuwin wus sami samêkta | sanyonyahnya dahat dènya manganti | rawuh dalêm jêng sang prabu | mangkana winursita | duk samana tan antara dangunipun | kawuryan obah ing jaba | para janma kang ningali ||

14. gêdêring pawartanira | samya alok lamun jêng sri bupati | pan ing mangkya wus kadulu | tutêr klatson swaranya | bêbarungan dahat dènya tri gumuruh | ri sampunnya kang mangkana | sira Tuwan Rapên Swai ||

15. lawan nonah sutèstrinya | gupuh mêthuk rawuh dalêm sang aji | sumaji nèng ngajêngipun | lojinira priyôngga | kawuryannya samya karênaning kalbu | titihan dalêm sang nata | mangkya sampun rawuh prapti ||

16. manjing jroning èrêpira | lojinira Tuwan Rapên Suwai | lumampah sampun dumunung | wontên madyèng paretan | sampun kèndêl titihan dalêm sang prabu | wus tumêdhak saking rata | sakalihan pramèswari ||

17. sigra laju tinampenan | maring Tuwan Rapên Swai lan swami | myang sutèstrinya wus tundhuk | sarwi tangkêpan asta | gantya -gantya waradin sadayanipun | Tuwan Rapên Swai sigra | nganthi gusti pramèswari ||

18. gusti kangjêng sri narendra | tan darana laju nulya kinanthi | dhumatêng sutèstrinipun | Tuwan Suwai ingkang | maksih kênya lon- alonan lampahipun | gumolong kang wadyabala | tut wuntat gusti sang aji ||

19. tindak dalêm jêng sri nata | sakalihan gusti sri juwita ji | sampun manjing sajronipun | ing loji samangkana | Tuwan Rapên Swai ngacarani [ngacara...]

--- 213 ---

[...ni] gupuh | sang prabu myang sri dayita | ingaturan lênggah kursi ||

20. wus lênggah jêng sri narendra | sakalihan gusti jêng pramèswari | siniwèng wadya sadarum | andhèr ngarsèng sang nata | wus manêmbah sru sumungku makidhupuh | Tuwan Rapên Swai nulya | lênggahnya marêk sang aji ||

21. Nyonyah Swai sasutanya | ugi sampun marêk gusti sang aji | sêlang-sêling lênggahipun | lawan putri narendra | sumawana lawan sang narendra sunu | anulya sumambungira | siwi bantyaning narpati ||

22. dupi wus lênggah satata | tan darana Tuwan Rapên Suwai | sigra manambramèng atur | kula nuwun sang nata | amba tuwin semah samya tur pudya yu | sarawuhnya sri narendra | sakalihan pramèswari ||

23. tumrah dhatêng sanggyanira | para ingkang samya dhèrèk sang aji | gusti kangjêng sang aprabu | dahat sarjuning driya | duk nampèni sadaya ing aturipun | Tuwan Swai kang mangkana | rum ngandika trima kasih ||

24. lah ing mangkya saudara | punapa ta inggih samya basuki | Tuwan Rapên Swai matur | dhuh kangjêng sri narendra | pangèstunta kawula sami rahayu | tan wontên sangsayèng driya | wus mangkana gya lumadi ||

25. pahargyaning pasugatan | pait brèndhi limun toya Walandi | ès prongkolan datan kantun | kalawan tinut wuntat | lumadosing sês sigarèt tuwin srutu | komplit sampun tan kuciwa | lumadosa wus waradin ||

26. sampun samya rinêsêpan | tumrah praptèng wadya dalêm narpati | wus datan kuciwèng sêmu | samana kawistara | samya dahat sukarêna jroning kalbu | sesambèning pangandikan | kang mawèh rêsêping galih ||

27. dupi sampun sawatara | anggènira wawan sabda sang aji | laju malih [ma...]

--- 214 ---

[...lih] ngandika rum | umaring sira tuwan | Rapên Swai mangkana sabdèng sang prabu | adhuh babo saudara | rêngênta darmaning kapti ||

28. mangkya sira saudara | sun paringi warna têkên sawiji | sanadyan sapala namung | muga ta katampana | kang kalawan sukapirênaning kalbu | Tuwan Rapên Swai sigra | gurawalan anampèni ||

29. kalawan rum aturira | kula nuwun dhuh kangjêng sri bupati | pasihanta sang aulun | warni têkên sajuga | ingkang mawi sinotya kancana luhung | atur amba sri narendra | anuwun dahat kapundhi ||

30. duk gusti jêng sri pamasa | myarsa turing Tuwan Rapên Suwai | dahat karênaning kalbu | puwara kang mangkana | ngandika rum malih gusti jêng sang prabu | mung kewala saudara | ywa dadya cuwaning kapti ||

31. rèhning ta wus sawatara | lan wus samya pinanggih ing basuki | kula mangkya arsa mrantun | pisitê saudara | maring Tuwan Asistèn Bos kalamun wus | kula laju arsa nulak | wangsul mring pakuwon malih ||

32. kantuna sami raharja | Tuwan Rapên Swai dupi nampèni | dhawuh sabdaning sang prabu | andhêku parikrama | turira rum kula nuwun jêng sang prabu | kapundhi dhawuh narendra | andhèrèkakên basuki ||

33. kunêng gancanging carita | sampun budhal gusti jêng sri bupati | sapandhèrèk sampun kêbut | ing marga tan winarna | ponang rata sapandurat lampahipun | sampun praptèng lojinira | Tuwan Bos kang wus kawarti ||

34. ya ta ingkang winuwusa | dupi mangkya Tuwan Bos wus udani | kalamun ta jêng sang prabu | wus rawuh saha bala | gurawalan sanyonyahnya dènya mêthuk | wus tumundhuttumundhuk. ngarsèng nata | têtangkêpan asta sami ||

35. nulya laju kanthèn asta | tindalêm gusti

--- 215 - --

jêng sri bupati |Kurang satu suku kata: tindak dalêm gusti jêng sri bupati. tan siwah lawan ingkang wus | winarna anèng ngarsa | anênggih duk rawuh dalêm jêng sang prabu | pisitê ring sira Tuwan | Rapên Suwai wêwangi ||

36. winangun wênganing basa | bêbasannya dènira mrih basuki | mangkana wênganing wuwus | Tuwan Bos nuli sigra | ngacarani ing gusti jêng sang aprabu | sakalihan sri dayita | ingaturan lênggah kursi ||

37. nambadani sri narendra | ugi sampun samya lênggah ing kursi | siniwèng wadya sadarum | tarap anèng ngarsendra | wus wotsêkar mabukuh sajuru-juru | rinasa rarasing driya | kadi mas kentaring warih ||

47. Maskumambang

1. wus mangkana Tuwan Asistèn Bos aglis | umatur nambrama | ing gusti jêng sri bupati | wêdharing kang saddhawara ||

2. kula nuwun dhuh babo sri narapati | kawula sasemah | ngaturkên pudya sêsanti | kasugêngannya sang nata ||

3. sakalihan rayinta sri juwita di | tumrah sanggyanira | kang para pandhèrèk sami | duk gusti jêng sri narendra ||

4. wus nampèni ing atur pudya sêsanti | kang kadi mangkana | dahat karênaning galih | puwara rum sabdanira ||

5. saudara pamudyanta trima kasih | mênggah saudara | punapa sami basuki | Tuwan Bos dhêku turira ||

6. kula nuwun barkah pangèstuning aji | kawula sadaya | prasamya lulus basuki | tan wontên sangsayanira ||

7. ri sampunnya sampat dènira prasami | ge-binage arja | datan dangu gya lumadi | sagunging ponang pahargyan ||

8. yeka porêt tuwin limun toya Wlandi | linut ès prongkolan | sigarèt srutu tan kari | sampun lumadi sadaya ||

9. sumawana sampun sumaos waradin | myang wus rinêsêpan | sawadya dalêm narpati | datan ana kaliwatan ||

--- 216 ---

10. dupi sampun mangkana Tuwan Bos nuli | malih rum turira | kula nuwun sri bupati | mênggahing tindak paduka ||

11. sanèsipun karsanta têdhak mariki | paran ta sang nata | arsa basiyaran malih | dhatêng liya-liyanira ||

12. sri narendra dupi miyarsa aturing | Tuwan Bos mangkana | ngandika rum jêng sri mulki | dhuh rêngênta saudara ||

13. satuhune sadèrènge sun mariki | malah wus basiyar | midêr-midêr mariksani | saidêrirèng jro kitha ||

14. mung kewala gèn kula badhe mariki | wau saudara | kula sampun mêntas saking | pisitê mring saudara ||

15. Tuwan Rapên Swai amung sawatawis | nulya bêbudhalan | amrantun dhatêng mariki | dene kadarpaning driya ||

16. kalamun wus sampat gon ingsun pêpanggih | lawan saudara | wus datan basiyar malih | nulak mring hotèl kewala ||

17. ya ta Tuwan Asistèn Bos duk miyarsi | sabdaning narendra | kang mangkana pan sayêkti | dahat sukaning wardaya ||

18. tuwin Tuwan Asistèn Bos matur malih | nuwun dhuh sang nata | mênggah anggèn paduka ji | pisitê ring saudara ||

19. Tuwan Rapên Suwai paduka aji | tuwin sri dayita | myang para pandhèrèk sami | paran samya sukèng driya ||

20. rum ngandika malih jêng sri narapati | duk wau sudara | kula sagotra prasami | dahat sarjuning wardaya ||

21. Asistèn Bos manggut-manggut turira ris | sokur sri narendra | kalamun ta sri bupati | samya sukaning wardaya ||

22. amba inggih dhèrèk bingah jêng sri mulki | mugi kang mangkana | linulusna praptèng wuri | gung suka myang parisuka ||

23. jêng sang nata sigra angandika aris | sagung pamudyanta | sakamantyan trima kasih | dhuh rêngênta saudara ||

24. pamudyèngsun [pamu...]

--- 217 ---

[...dyèngsun] marang sira praptèng wuri | samya linulusna | kasambadaning dumadi | mindênga tyas parisuka ||

25. wau Tuwan Asistèn Bos duk miyarsi | sabdaning narendra | andhêku rum turira ris | dhuh kangjêng sri narèswara ||

26. sabda tuwan kang mangkana sru pinundhi | kalingga ing murda | ingêmbun salami-lami | tumanêm jroning wardaya ||

27. mugi antuk barkah pangèstuning aji | pinuji kabula | dadya sarat kang pramati | manjing dhatêng maharjamba ||

28. tumrah praptèng sakukuban amba sami | mangkana winarna | dupi sampun sawatawis | anggènira wawan sabda ||

29. wus wanci mèh ri sêdhênging madya ratri | ya ta duk samana | ing dirgantara kaèksi | sumilak wêning nirmala ||

30. sêsadara pan maksih alpa sapalih | myang sampun gumiwang | amracima kawuryaning | sorotira tan sumirat ||

31. rêmu- rêmu mèh arsa sumilêm maring | jronirèng samodra | samantara wus tan kèksi | gya ginantyan sorotira ||

32. kartikabyor anjrah kawuryan ta sami | ing sêsorotira | sumirate milangoni | sumilir kang samirana ||

33. sarwi ngirit sagung gandaning kang sari | argulo capaka | kalak mênur myang saruni | marbuk aruming puspita ||

34. amangambar ngèbêki sajroning loji | anjrahing suganda | anggadag mindêng nanduki | maring sranduning jiwangga ||

35. sangsaya sru mawèh rumêsêping kapti | sapangu kapyarsa | suwaraning ponang mliwis | ting calêring angumbara ||

36. nèng ngawiyat sambêr-sinambêran sami | kêkalangan kadya | nambrama ring jêng sri mulki | dènira têdhak pêpara ||

37. winantua ing suka lawan basuki | ngantya praptanira | benjang kondurnya sang aji | mring praja di Surakarta ||

38. kinalisna sambekalaning [sambekala...]

--- 218 ---

[...ning] lumaris | pinunggêling basa | mangkya malih amangsuli | caritanira ing ngarsa ||

39. samangkana gusti jêng sri narapati | nulya rum ngandika | dhatêng Tuwan Bos sabda ji | dhuh rêngênta saudara ||

40. sarèhning ta samangkya wus sawatawis | gèn kula panggihan | lawan saudara sami | wus sami lulus raharja ||

41. ywa cuwèng tyas karsaningsun ing samangkin | yun nolak kewala | maring Selabatu nuli | kantuna sami raharja ||

42. sira Tuwan Bos andhêku turira ris | dhuh sri naranata | kawula sadaya sami | sakalangkung kasmarannya ||

48. Asmaradana

1. kula nuwun sri bupati | karsa tuwan arsa nulak | amakuwon ing samangke | nuwun inggih sri narendra | mênggah anggèn paduka | sampun karsa têdhak rawuh | dhumatêng griya kawula ||

2. atur amba sri bupati | dahat bingahing wardaya | myang anuwun sri pamase | puwaramba ing sagotra | sami jumurung suka | andhèrèkakên rahayu | ya ta wau jêng sang nata ||

3. dupi sampun anampèni | ing atur kadi mangkana | dahat karênan sang katong | gya jumênêng sakalihan | gusti jêng sri dayita | têtangkêpan asta sampun | waradin sadayanira ||

4. tindak dalêm jêng sang aji | satuhu wus datan siwah | kalawan duk ing rawuhe | gusti kangjêng sri pamasa | tuwin jêng sri duhita | sigra nitih rata sampun | sawatara lumaksana ||

5. tinut wuntat mring sanggyaning | rata pandhèrèk sadaya | gêgancangan ing lampahe | ing ênu wus tan winarna | wus lêpas tan kawuryan | sapangu pan sampun rawuh | ing Selabatu sadaya ||

6. jêng sang prabu lawan sori | wus tumêdhak saking rata | myang wus manjing jroning hotèl | ginarêbêg sanggyanira | para [pa...]

--- 219 ---

[...ra] ingkang pratiwa | agung alit èstri jalu | gumarêdêg lampahira ||

7. sampun lêrêm jêng sang aji | lawan gusti sri dayita | myang sagung para pandhèrèk | ananira duk samana | wus tan rinênggèng basa | mung pinunggêl kewala wus | saratri tanpa sangsaya ||

8. nêngna gantya kang winarni | ing ari raditya enjang | kaping astha ri kanang lèk | maksih Sapar kang lumakya | karsa dalêm sang nata | sakalihan narpawadu | arsa têdhak basiyaran ||

9. amêng-amêng mariksani | mring hotèl Selabintana | kang kawarti ing têbihe | saking pakuwon narendra | Selabatu etangnya | pan namung nêm pal winuwus | inggilira sing samodra ||

10. nênggih tigang èwu kaki | kunêng malih kacarita | gusti jêng sri narakatong | mangagêm busana dibya | cara Jawi samana | ngrasuk jas atelah pingul | kinomplit busanèng nata ||

11. myang gusti jêng pramèswari | sampun datan pindho karya | dènya ngrasuk busanane | sampun sampat paripurna | gusti jêng sri pamasa | tuwin jêng sri narawadu | wus sami lênggah satata ||

12. nèng up gêbo mungging kursi | pinarêk para pratiwa | agung alit lanang wadon | andhèr ngarsa dalêm nata | mabukuh tapsilanya | atarap sajuru-juru | ri sampunnya kang mangkana ||

13. ngandika rum jêng sang aji | maring risang narpatmaja | rayi dalêm sri pamase | mangkana wahyaning sabda | Adhi Mas Cakraningrat | dina iki karsaningsun | lah iya bok ayunira ||

14. ni mbok ratu lan sagunging | kakang-kakangira dhimas | garwèngsun paminggir kabèh | arsa sun jak palêsiran | mubêng-mubêng kewala | lan ingsun arsa andulu | ing hotèl Selabintana ||

15. rêngênta karsèngsun yayi | sira

--- 220 ---

lan atmajanira | Arya Mataram sakloron | apa manèh sutanira | yèku Si Janapura | nora dhèrèk sarirèngsun | ananging padha budhala ||

16. ing samêngko lah ta yayi | anontona ananira | Palabuhan Ratu kabèh | kang saka kene dohira | têlung puluh wolu pal | ingkang antuk sabdèng prabu | tur sêmbah nuwun sandika ||

17. myang wus mêsat sing ngarsa ji | wahana rata sadaya | sampun budhal ponang oto | sêsandêran lampahira | gumuruh swaranira | tutêr klatson amunya sru | bêbarungan urut marga ||

18. ing marga wus tan winarni | nêngna malih kacarita | gusti kangjêng sri pamase | sakalihan sri duhita | gya têdhak kanthèn asta | tinut wuntat sanggyanipun | garwa paminggir sadaya ||

19. lan parêkan para cèthi | myang sagunging wadyabala | arantap-rantap lampahe | gusti kangjêng sri narendra | tuwin jêng sri duhita | sigra nitih rata sampun | myang sagunging wadyabala ||

20. wus wahana oto sami | sapangu rata narendra | pan sampun lumampah alon | tinut wuntat sanggyanira | otoning wadyabala | rut-urutan lampahipun | dupi sampun saonjotan ||

21. lampahira otomobil | sinêru tan tolih wuntat | suwaraning tutêr klatson | tri gumuruh tanpa mêndha | umyangan urut marga | sampun lêpas lampahipun | ing ênu wus tan winarna ||

22. enggalira sampun prapti | ing hotèl Selabintana | duk samana sri pamase | sakalihan sri duhita | wus têdhak saking rata | dhirèkturing hotèl laju | gya tumundhuk ngarsèng nata ||

23. nampèni rawuh narpati | anulya tangkêpan asta | wus waradin sadayane | gu-

--- [0] ---

...

--- [0] ---

[Grafik]

--- [0] ---

9. Sampeyan Dalêm Ingkang Wicaksana Ingkang Sinuhun Kangjêng Susuhunan Pakubuwana ingkang kaping X sakalihan pramèswari dalêm Gusti Kangjêng Ratu Êmas, saha para priyantun dalêm, mariksani wontên Hotèl Sela Bintana, Sukabumi.

--- [0] ---

...

--- 221 ---

sti kangjêng sri duhita | sapangu nuli sigra | kinanthi tuwan dhirèktur | wus tindak jêng sri pamasa ||

24. wadyabala agung alit | jalu èstri gung tut wuntat | tindak dalêm sri pamase | rantap-rantap lampahira | puwara samoanya | sampun manjing sajronipun | ing hotèl Selabintana ||

25. tuwan dhirèktur nulya glis | ngacarani parikrama | ing gusti jêng sri pamase | sakalihan sri duhita | prasamya ingaturan | lênggah ing kursi sadarum | anulya lênggah satata ||

26. kang para pandhèrèk sami | wus sumiwi ngabyantara | ring ngarsa dalêm sang katong | amabukuh ngèstu pada | ri sampunnya mangkana | anulya tuwan dhirèktur | nambrama ring jêng sang nata ||

27. kula nuwun sri bupati | amba ngaturkên pambagya | kasugêngan sri pamase | sakalihan sri dayita | karênan sri narendra | apuwara ngandika rum | trima kasih saudara ||

28. paran ta sira dhirèktir | uga padha karaharjan | tuwan dhirèktur ature | ing barkah pangèstu nata | kawula sakukuban | pan samya lulus rahayu | datan wontên sangsayanya ||

29. mangkana kangjêng sang aji | nulya malih rum ngandika | ring tuwan dhirèktur mangke | dhuh rêngênta saudara | praptaningsun sagotra | mung migati arsa wêruh | ing kene kahananira ||

30. marma yèn sira dhirèktir | kapanujoning wardaya | karsaningsun ing samêngko | yun uninga saidêrnya | jroning hotèl prasamya | mangkana tuwan dhirèktur | duk tampi sabdaning nata ||

31. dahat karênaning kapti | aturnya nuwun sumôngga | kapasang yogi yêktine | suwawi jêng sri narendra | myang rinta sri dayita | amba dhèrèkkên sang prabu | gya jumênêng sri pamasa ||

32. sakalihan pramèswari |

--- 222 ---

tindak dalêm wus tan siwah | kalawan duk ing rawuhe | midêr-midêr saidêrnya | jroning hotèl sadaya | sampun kawratan sadarum | kawarnaa ananira ||

33. dahat dènya kawuryan sri | ing sapasang rakitira | bêbanjêngan ing ujure | adu cukit dêging wisma | ginatra kamarira | amaju pat rapêt têpung | anggênggêng rêgêng kawuryan ||

34. wimbuh endahing pangrukti | pêpasrèn sajroning wisma | pan mèbêlmèn sasamine | yêkti wus tan pindho karya | gusti jêng sri narendra | sakalihan narpawadu | dahat karênaning driya ||

35. maksih tangèh yèn winarni | endah srining ponang wisma | kunêng mêne jêng sang katong | sakalihan sri dayita | anulya ingacaran | ring sira tuwan dhirèktur | ing hotèl Selabintana ||

36. kula nuwun sri bupati | sakalihan sri dayita | kalamun ta ing samangke | wus dumugi anggènira | mriksani wontênira | salêbêting hotèl sagung | sumôngga jêng sri narendra ||

37. sayogi lênggah rumiyin | nglêrêmakên ing sarira | gusti kangjêng sri pamase | sakalihan pramèswara | duk myarsa aturira | ing sira tuwan dhirèktur | anulya lênggah satata ||

38. para wadya jalu èstri | gung alit wus ngabyantara | ring ngarsa dalêm sang katong | amabukuh ngèstu pada | atarap bêbanjêngan | lêlirangan katonipun | marikêlu lungguhira ||

39. sawusnya mangkana nuli | tuwan dhirèktur mangarsa | marêk ring gusti sang katong | nyuwun pamit yun rumagang | mangrênggêp nambut karya | ngrukti dhahar dalêm prabu | wus linilan gya umêsat ||

40. datan dangu gya lumadi | pangunjukan dalêm nata | sampanyê wus winoran ès | jêng sang prabu sakalihan | gusti jêng sri dayita |

--- 223 ---

myang garwa paminggir sagung | wus sami ngunjuk sadaya ||

41. dupi sampun sawatawis | gusti kangjêng sri pamasa | dhawuh mring wadya gêgambèn | Dyan Mênggung Atmadiningrat | mangkana winursita | wahyaning sabda sang prabu | rêngênta Atmadiningrat ||

42. mara priksanên dèn aglis | dhirèktur pangruktinira | dhahar ingsun lah samêngko | apa ta wus paripurna | sampat panatanira | dyan tumênggung nêmbah matur | kulok non dhatêng sandika ||

43. dyan tumênggung anulya glis | mêsat saking ngarsèng nata | gupuh-gupuh ing lampahe | kalawan wus asajarwa | dhatêng pramodanira | ing hotèl tuwan dhirèktur | purwa madya myang wusana ||

44. tuwan dhirèktur nauri | kalamun pangruktinira | sampun sampat sadayane | dyan tumênggung gya cangkelak | awangsul ngabyantara | ing ngarsa dalêm sang prabu | tur sêmbah dera dinuta ||

45. miwiti malah mêkasi | wus mangkana jêng sang nata | myang gusti juwita katong | wus jumênêng sigra têdhak | tindak dalêm narendra | kanthèn asta tinut pungkur | garwa paminggir sadaya ||

46. rêroncène tan winarni | muhung pinunggêl kewala | wus sampat bojana mangke | wau gusti sri narendra | ngandika maring wadya | kang wus marêk ngarsèng prabu | Dyan Mênggung Atmadiningrat ||

47. Atmadiningrat sira glis | warahên kang wadyabala | kinon mêpak samoane | pikirên prayoganira | aywa kongsi kuciwa | kalamun ta wus kacakup | ingsun arsa nuli nulak ||

48. amakuwon ing saiki | dyan tumênggung awotsêkar | nuwun sandika ature | kalawan wus sinambadan | sagung karsèng narendra | lulus tan kuciwèng sêmu | myang tan ancung jroning driya ||

49. Pocung

1. ya ta

--- 224 ---

wau enggalira kang winuwus | kang para pratiwa | agung alit jalu èstri | apan sampun sami samêkta sadaya ||

2. tuwin sampun manggèn gon kang wus tinamtu | mabukuh wotsêkar | jalu lawan para cèthi | lungguhira pan ginatra sowang-sowang ||

3. dupi sampun mangkana jêng sang aprabu | myang jêng sri dayita | anggènira aprasami | abojana sampun sampat paripurna ||

4. sigra laju jumênêng jêng sang aprabu | gusti pramèswara | gya kinanthi jêng sang aji | tindak dalêm aris lawan wirandhungan ||

5. tinut pungkur garwendra paminggir sagung | gumrêdêg lampahnya | kawuryan kangjêng sang aji | ing netyasmu karênan jroning wardaya ||

6. jêng sang prabu sakalihan narpawadu | lulus tindakira | pan ing mangkya wus dumugi | samadyaning up gêbo gusti sang nata ||

7. myang sri wadu sampun lênggah kursi laju | mangkya sanggyanira | para garwendra paminggir | sampun sami ngabyantara ngarsèng nata ||

8. tuwin sampun ngèstu pada marikêlu | dupi duk samana | lênggah dalêm sawatawis | animbali Dyan Mênggung Atmadiningrat ||

9. pan sapangu dyan tumênggung marêk gupuh | ngarsa dalêm nata | makidhupuh myang wotsari | sêsampunnya mangkana jêng sri narendra ||

10. ngandika rum Atmadiningrat rèh ta wus | sampat paripurna | ingsun arsa nolak nuli | kondur marang ing Selabatu samangkya ||

11. marmanipun sanggya para wadyaningsun | padha dhawuhana | kinon mêpaka cumawis | dyan tumênggung tur sêmbah nuwun sandika ||

12. nulya sampun mêsat saking ngarsèng prabu | myang sampun dhêdhawah | miwiti malah mêkasi | wus kacakup paran ta rèhing dinuta ||

13. pra wadya wus sami ngrênggêp wajibipun | kapraboning [kapra...]

--- 225 ---

[...boning] lampah | sampun datan nguciwani | pan sajuru-juru ing dumunungira ||

14. ya ta wau dyan tumênggung sigra wangsul | ngabyantarèng nata | makidhupuh tur wotsari | purwa madya ngantya praptèng wusananya ||

15. wus kacakup gusti kangjêng sang aprabu | myang jêng sri dayita | wus jumênêng anulya glis | kanthèn asta tindak dalêm tinut wuntat ||

16. sanggyanipun garwa dalêm paminggir wus | lulus lampahira | rantap-rantap ngrêspatèni | wus tan pae kalawan duk tindakira ||

17. yèn winuwus rêspatining lampahipun | ing gusti sang nata | maksih tangèh datanpa wis | wus pinunggêl mangkya enggaling carita ||

18. jêng sang prabu sakalihan narpawadu | sampun nitih rata | sagung para brêtyapati | jalwèstri wus wahana oto sadaya ||

19. dupi sampun mangkana ta sigra laju | titihan narendra | gya lumampah tinut wuri | mring sanggyaning ponang oto pandhèrèknya ||

20. samana wus saonjotan lampahipun | pinêlakginêlak. kewala | sêsandêran urut margi | sampun lêpas ing ênu wus tan winarna ||

21. datan dangu ing mangkya pan sampun rawuh | pakuwon narendra | Selabatu myang wus sami | manjing jroning hotèl wus tanpa sangsaya ||

22. kunêng wau mangkya gantya kang winuwus | nênggih duk samana | ingkang saking mariksani | Palabuhan Ratu datan dangu nulya ||

23. sami rawuh ing hotèl Selabatu wus | umanjing jronira | kamaring hotèl prasami | rêroncène sampun datan winursita ||

24. mung pinugut enggalira sadaya wus | nglêrêmkên sarira | ing saari wus lastari | karaharjan lawan suka parisuka ||

25. nêngna wau sumambunge kang winuwus | winursitèng basa |

--- 226 ---

malêmnya ri Soma kaping | sanga maksih wulan Sapar kang lumakya ||

26. duking wau maksih nunggil warsanipun | karsa dalêm nata | sakalihan pramèswari | arsa têdhak Sukabumi kadipatyan ||

27. parlunipun yun pisitê jêng sang prabu | dhumatêng ing sira | bupati ing Sukabumi | Rahadyan Tumênggung Suryanatabrata ||

28. dyan winuwus pangagêman dalêm prabu | baya tan kuciwa | amangrasuk cara Jawi | nyampingira sêsawitan latar krêsna ||

29. wastanipun cuwiri sratannya bagus | cêcêg sawutira | katon muyêg myang ngarawit | awit saking endahing pakirtyanira ||

30. miwah wimbuh tembokaning lar dinulu | wêtah seta mêmplak | ting parêlok lir sêsari | malathi kang sampun mudhar sing salaga ||

31. pan sumawur awarata katonipun | lir sêkar sataman | kerut samadyaning warih | myang tinrapan paningsêt palangi rêkta ||

32. kang jinumput sêsêkaran wilis pingul | kuning kapurônta | sumawana biru langit | sinayutan èpèk bludru sutra krêsna ||

33. têngahipun binalodir katon pênuh | gim salaka seta | sumawana winoran sri | gim kancana silih-asih wastanira ||

34. pinindha lung nging gadhung sêdhêng alêdhung | ing rêrondhonira | rowe-rowe linur brêji | ting pancorong ujwalane lir kartika ||

35. ingkang nuju tan kalingan ponang mêndhung | ri sêdhênging môngsa | kacatur ing madya ratri | kawuryan byor pan makatên pindhanira ||

36. myang sinayut ing katimang kancana nung | pinatik sêsotya | barliyan kang ginosok mis | nênggih jagung sapipil wangunanira ||

37. muncar-mancur pancoronging sorotipun | tumeja mangkawa |

--- 227 ---

kawangwang sru ngrêspatèni | gung sêsiring sumunaring prabanira ||

38. myang mangrasuk rasukan atelah pingul | bêbadhenanira | kasmir saking nagri Paris | binalodir gim kancana kang minulya ||

39. tuwin sinung ing rêrênggan pratôndha nung | kaonanging jana | bintang ingkang dèn wastani | komandhuring Nèdêrlansên leyonira ||

40. lawan linut Nèdêrlansên leyo mungguh | winoring bêbintang | Pranês Yosêp ing Ostênrik | myang karajan Jawi prajèng Surakarta ||

41. kalawan grutkrèis Cina ing praja gung | kang môngka pamungkas | nèng pranaja dalêm aji | gudhên plisên migaèl samoanira ||

42. bananipun kanaka di luru sêpuh | pinatik ing sotya | sêsorote silih ungkih | lan êmbanan sru gumêbyar lir baskara ||

43. marab-murub amarkata katonipun | janma ingkang mulat | samya eram jroning kapti | mung satata ngêthêg-ngêthêk ngêthêk-ngêthêk. tutukira ||

44. tangèh lamun pinandarèng basa sagung | busanèng narendra | wus sangkêp tan madal sumbi | sumambunge sêkar Pangkur paripurna ||

50. Pangkur

1. nêngna wau winursita | pangagêman dalêm jêng pramèswari | ukêl kondhe kang ingêlus | malipis pinandara | ing panêtêp kancana sinotya murub | marab-marab mrabangkara | ujwalaning sêsotya di ||

2. yèn tinon saking mandrawa | sru kawangwang sumorot ngilat thathit | lir kartika wanci dalu | sêsiring rêrukêtan | wênèh ana kang saestha lir kapupuh | sumyaring ponang ujwala | sumawur lir tibèng siti ||

3. wênèh malih kawuryannya | ujwalane tumètès myang kêkicir | kacurnan dera tumêmpuh | têmpuking rananggana | ting pancurat rêbut titih sorotipun |

--- 228 ---

puwara ri sanggyanira | pur tan ana kang katitih ||

4. têtela tilasing sotya | myang kancana samya pêlikan luwih | makatên satuhunipun | warnaning kang kancana | myang sêsotya agêmnya sri narpawadu | ngagêm nyamping latar seta | garis miring parang wèsthi ||

5. sumêkan palangi sutra | sutra wilis maya-maya kèksi | jêjumputan pindhanipun | puspita di kawuryan | ting parêlok kuning rêkta dadu wungu | winangun sêkar sataman | sumawur amônca warni ||

6. rasukan kabayak cêkak | wungu noja badhenan sing sutra di | ngangrangan cêcorakipun | rineka sêsêkaran | argulo myang mênur katut rondhonipun | kang rumêmbe rumambaka | rowe-rowe ngrêspatèni ||

7. traping ngarsa tinutupan | pinathêting paniti sêsotya di | tinata jajar têtêlu | rèntèng rapêt mangandhap | kang pinindha kadyangganing puspita rum | kang wus mudhar sing salaga | mêkaring ponang sêsari ||

8. umêkrok kawuryanira | kadyangganing puspita rum saruni | kuning maya warnanipun | sawênèhira ana | maksih kudhup piningit ing rondhonipun | ingkang nêdhêng rumambaka | sagung kudhuping sêsari ||

9. samya mungup kawistara | mingis saking salaga ting parêlik | rompyoh-rompyoh katonipun | esthane kang mangkana | lir mangarsa-arsa tumrahing ponang truh | darapon enggala mêkar | saking salaganing sari ||

10. pan makatên pindhanira | sêsotya di ingkang môngka paniti | agêmnya sri narpawadu | satuhu yèn winarna | ananira endahing suwarnanipun | datan ana wusing basa | bêbasannya datanpa wis ||

11. wus pinunggêl dyan winarna | amangsuli kang wus winarnèng

--- 229 ---

ngarsi | dupi sampun wancinipun | silêming hyang aruna | amarêngi gathitastha wus tinabuh | titihan dalêm narendra | swandana di otomobil ||

12. wus cumawis asiyaga | nèng ngajênging hotèl wau kawarti | gusti kangjêng sang aprabu | tuwin jêng sri dayita | sigra têdhak anitih swandana sampun | sagunging kang wadyabala | wus wahana otomobil ||

13. sapangu rata narendra | wus lumampah kalawan tinut wuri | ing rata pandhèrèk sagung | tutêr myang klatsonira | tri gumuruh urut marga amunya sru | bêbarungan mawurahan | mawèh raras srining margi ||

14. ing marga wus tan winarna | sampun lêpas lampahing otomobil | nêngna wau kang winuwus | gantya kang winursita | Kabupatèn Sukabumi ananipun | wus rinukti tan kuciwa | sanggya sêsaputing panti ||

15. ya ta dupi wus mangkana | kacarita sira ingkang bupati | kalawan suwaminipun | ing mangkya wus samêkta | nèng madyaning pandhapa kawuryanipun | amangayun-ayun dahat | ing rawuh dalêm sang aji ||

16. laju gancanging carita | tan antara dangu nulya kapyarsi | swaraning klatson binarung | kalawan tutêrira | amêlingi umyunging swara gumuruh | gumêrah swaraning janma | ingkang samya aningali ||

17. lir tumrahing kang warsaya | môngsa labuh kasapta truh sêmèni | tinêmpuh ing ponang lesus | sumêmbur kang prakêmpa | kapiyarsa kumarasak-kumarusuk | suk-dhinêsuk solahira | dening yun wikan sang aji ||

18. wus pinunggêl ananira | sagung para janma ingkang ningali | cinêndhak mangkya winuwus | titihan dalêm nata | sumawana rata pandhèrèk sadarum | sampun lulus lampahira | ing ênu wus tan winarni ||

19. kunêng enggaling carita |

--- 230 ---

jêng sang prabu tuwin jêng pramèswari | pan ing mangkya sampun rawuh | wontên ing Kabupatyan | Sukabumi swandana di wun dumunung | nèng madyaning bale rata | Kabupatèn Sukabumi ||

20. dyan tumênggung myang swaminya | gurawalan gupuh- gupuh lumaris | malajêngi ring sang prabu | dènira ing samangkya | sampun rawuh sakalihan narpawadu | wus tumundhuk ngarsèng nata | ngapurancang myang wotsari ||

21. ya ta wau jêng sang nata | sakalihan gusti jêng pramèswari | samantara nulya sampun | tumêdhak saking rata | kanthèn asta tindalêm jêng sang prabu | Kurang satu suku kata: kanthèn asta tindak dalêm jêng sang prabu. dyan tumênggung myang swaminya | samyandhêku mangastuti ||

22. duk samana sri narendra | sakalihan gusti jêng pramèswari | langkung karênaning kalbu | wus lulus tindakira | kalawan wus manjing jroning suyasa gung | dyan tumênggung parikrama | tur wotsêkar ngacarani ||

23. ing gusti jêng sri pamasa | sakalihan gusti jêng dayita ji | samya ingaturan laju | lênggah kursi sadaya | jêng sang prabu sakalihan narpawadu | wus lênggah kursi satata | para garwendra paminggir ||

24. lan para cèthi parêkan | sampun sami umarêk ring sang aji | ngèstu pada marikêlu | anulya sumambungnya | dyan tumênggung sarimbit lan swaminipun | wus umarêk ngarsèng nata | amabukuh myang wotsari ||

25. sanggyaning kang wadyabala | bupati myang kliwon panèwu mantri | sumiwi nèng pandhapa gung | mabukuh ngèstu pada | lungguhira atarap sajuru-juru | ri sampunnya kang mangkana | dyan tumênggung tur wotsari ||

26. manambrama parikrama | amêmangun wênganing lukita di | sumundhul ing jêng sang prabu | mangkana wêdharira | kula nuwun dhuh gusti jêng sang aprabu | dasih tuwan tuwin semah | sumaos ngarsa sang aji ||

27. ngaturakên kasugêngan |

--- 231 ---

rawuh dalêm gusti jêng sri bupati | sakalihan narpawadu | tanapi sanggyanira | para garwa dalêm paminggir sadarum | tumrah dhatêng para wadya | jêng sang prabu duk miyarsi ||

28. atur kang kadi mangkana | sakamantyan karênan jêng sang aji | anulya ngandika arum | dhuh babo aturira | wus sun tômpa bangêt trima kasih ingsun | jêng sri nata duk samana | sarwi ngliring ngusap wèni ||

51. Sinom

1. jêng sri nata rum ngandika | mangkana sabdaning aji | hèh ta Surya Natabrata | apa ta sira sarimbit | padha lulus basuki | dyan tumênggung tur wotsantun | dhuh gusti sri narendra | barkah pangèstu narpati | dasih tuwan sadaya sami raharja ||

2. sêsampating pangandikan | datan dangu dyan lumadi | sêsêgah môngka pahargyan | minuman mawarni- warni | limun toya Walandi | por tuwin lan malihipun | brèndhi tuwin bitêran | ès prongkolan datan kari | myang sarutu sigarèt wus tan kuciwa ||

3. sawatawis dangunira | gya tinungka kang lumadi | dhêdhaharan nyênyamikan | bôngsa tarcis warni-warni | sumaos ngarsèng aji | waradin sadayanipun | myang sampun rinêsêpan | sawadyabalèng narpati | sampun datan ana ingkang kaliwatan ||

4. ya ta mangkya kacarita | dupi sampun sawatawis | lênggah dalêm sri narendra | myang wus sampating wigati | karsa dalêm sang aji | laju arsa nulak kondur | dhumatêng palêrêman | pakuwon dalêm narpati | hotèl Selabatu kang winarnèng ngarsa ||

5. ngandika rum sri pamasa | dhumatêng ingkang bupati | mangkana wahyaning sabda | linuting têmbung mêmanis | konusing lukita di | mawèh êntyarsaning kalbu | hèh Surya Natabrata | muga ywa cuwa ing kapti | rèh praptèngsun ing kene wus sawatara ||

--- 232 ---

6. lawan sira sakukuban | wus padha lulus basuki | mangkya ingsun arsa nulak | kondur mring pakuwon nuli | marmanta ora luwih | padha winantuwèng kalbu | gung suka parisuka | kariya bage basuki | kajabane kang mangkana karsaningwang ||

7. kalamun pinujwèng driya | sira mêngko sun paringi | môngka tôndha cihnanira | katrêsnèngsun mring sirèki | ya iku rupa kêris | mung sajuga dhapuripun | pasopati arannya | kêris mau sun paringi | jênêngira Kiyai Jaka Sarkara ||

8. warôngka ladrang sunggingan | mawa sèrêp mung sawiji | gayaman kayu timaha | paraboting ponang kêris | ukiran nunggak sêmi | kayune tayuman mulus | sinêlut ing barleyan | lawan sinêlang-sinêling | jumêrut lan mirah komplit samêndhaknya ||

9. ingêmbanan kancanarda | pêndhoke balewah rukmi | cinawi tinatah pindha | lunging pakis angarawit | lowung lamun kinardi | padinan bae wus patut | marma nadyan sapala | tampanên lan sukèng kapti | dyan tumênggung andhêku matur wotsêkar ||

10. kula nuwun jêng sang nata | musthikaning nuswa Jawi | pêpakuning praja wirya | ing Surakarta nagari | ila-ila punapi | kawula kumawèng atur | anggèning sri narendra | sakalihan pramèswari | karsa têdhak dhumatêng griya kawula ||

11. dhuh gusti jêng sri pamasa | kawula sasemah sami | matur raosing wardaya | agêngnya sawukir siwi | sumawana pan kadi | kagunturan wukir santun | ingkang dahat mangambar | marbuk aruming sêsari | angèbêki ing Sukabumi prajarja ||

12. satuhu atur kawula | botên lêlamisan gusti | tarlèn kang kadi mangkana | saking kotamaning aji | ingkang anggung ngalèbi | dhatêng sakukuban ulun | puwara atur [a...]

--- 233 ---

[...tur] amba | sasemah kawula gusti | sangêt nuwun tumanêm jroning wardaya ||

13. botên langkung sri narendra | kawula sasemah sami | dhèrèkakên kasugêngan | maharjanta jêng sang aji | tuwin jêng pramèswari | tumrah dhatêng sanggyanipun | para pandhèrèk samya | ngantya praptèng têmbe wuri | mugi-mugi kinalisna sambekala ||

14. tuwin paring dalêm tuwan | gêganjaran ingkang warni | wangkingan dhatêng kawula | pan sampun amba tampèni | dahat nuwun kapundhi | kalingga murda ingêmbun | pinurwèng ri punika | ngantya praptèng têmbe wuri | dumadosa pusakamba salaminya ||

15. myang dhawuh dalêm sang nata | alowung lamun kinardi | padinan amba kewala | kang makatên kosokwali | malah-malah dumadi | pusaka pêpundhèn ulun | botên kangge padinan | kanggenipun mung sawarsi | kaping tiga lamun amba nuju bakdan ||

16. tuwin sanès-sanèsira | bilih nuju wontên kardi | ingkang agung garêbêgan | kadi ta lamun marêngi | wiyosannya sang aji | kangjêng sri mahrajawadu | punika sêsaminya | ing sawastu amba wangking | lamun botên makatên pan botên mêdal ||

17. duk sang prabu amiyarsa | aturipun sang bupati | dahat karênaning driya | myang ngandika rum sang aji | turira sun jurungi | gya jumênêng jêng sri mulku | myang nganthi sri dayita | tindak dalêm jêng sang aji | wus tan siwah kalawan duk rawuhira ||

18. myang sampun anitih rata | sawadyabala tan kari | ri sampunnya kang mangkana | titihan dalêm narpati | tan dangu gya lumaris | tinut wuntat sanggyanipun | oto pandhèrèkira | pinêlakginêlak. dènya lumaris | sêsandêran sru gumuruh swaranira ||

19. kawangwang saking mandrawa | lêlampuning otomobil |

--- 234 ---

sumalad gumêbyar pindha | andaru ingkang sêsiring | sumorot pating sliri | lêliwêran sru sumunu | sunaring kang ujwala | mênuhi madyaning margi | wus pinunggêl enggaling ponang carita ||

20. sampun lêpas lampahira | ing ênu wus tan winarni | lampahing rata narendra | myang rata pandhèrèk sami | ing mangkya wus dumugi | nênggih hotèl Selabatu | titihan dalêm nata | sampun kèndêl myang wus mungging | samadyaning paretan hotèl samana ||

21. wus tumêdhak saking rata | sang prabu myang pramèswari | tindak dalêm wus tan siwah | lawan duk têdhak sang aji | para wadya gung alit | jalu èstri gumarubyug | pêpanthan rantap-rantap | tut wuntat gusti sang aji | sampun manjing sajroning hotèl sadaya ||

22. ananging ta ananira | ing hotèl bantya saratri | sampun tan rinênggèng basa | enggale sadaya sami | lulus suka basuki | wus samya lêrêm sadarum | tan ana sangsayanya | ngantya praptanirèng ari | Soma enjang widadarja parisuka ||

23. nêngna wau winursita | ing arinya Soma enjing | tanggal ping sanga candrama | maksih Sapar kang lumaris | karsa dalêm sang aji | sakalihan narpawadu | yun têdhak Sindhanglaya | ingkang têbihira saking | Selabatu tigang dasa kalih êpal ||

24. inggilira sing samodra | wunwus. dèn ukur duking nguni | dhatêng punggawaning praja | juru ngukur bôngsa Wlandi | wus datan pindho kardi | tigang èwu kalih atus | salawe kaki kèhnya | nora kurang nora luwih | wus mangkana kunêng gantya winursita ||

25. pangagêman dalêm nata | abusana cara Jawi | sêsawitan latar seta | parang-parung garis miring | paningsêt cindhe sari | ting parêlok katonipun | sinayut [si...]

--- 235 ---

[...nayut] èpèk krêsna | bludru sutra kang tinêpi | untu walang saking gim kancana mulya ||

26. katimang maksih tan siwah | lawan kang winarnèng ngarsi | kancanarda kang sinotya | anênggih jagung sapipil | mangrasuk jêng sang aji | rasukan dhêdhasar pingul | ruslenah jas atelah | gantya kang winarnèng kawi | busananta gusti sri narpadayita ||

27. kalamun rinênggèng basa | bêbasan wus datanpa wis | marma cinêndhak kewala | mung mamèt enggaling tulis | ya ta wau sang aji | sakalihan narpawadu | sampun lênggah satata | nèng up gêbo munggèng kursi | animbali Dyan Mênggung Atmadiningrat ||

28. dyan tumênggung wus sumewa | ing ngarsa dalêm sang aji | amabukuh ngèstu pada | dhawuh sabdaning narpati | Atmadiningrat yêkti | lah ing mêngko karsaningsun | yun marang Sindhanglaya | nanging ingsun arsa mampir | iya marang hotèl Cianjur sadhela ||

29. marma kabèh wadyaningwang | lanang wadon gêdhe cilik | padha warahên dèn enggal | dimène samêkta sami | kang antuk sabdèng aji | marikêlu tur wotsantun | nuwun dhatêng sandika | wus umêsat sing ngarsa ji | kalawan wus awêwarta kabyawara ||

30. sagung para wadyabala | pan sampun samêkta sami | dyan tumênggung tan darana | wangsul marêk ring sang aji | mabukuh turira ris | purwa madya wusana wus | kacakup sadayanya | wau ta jêng sri bupati | sakalihan gusti sri narpadayita ||

31. wus jumênêng sigra têdhak | nitih rata otomobil | kêbut saha wadyabala | datan winarna ing margi | sanggyaning otomobil | sampun lêpas lampahipun | cinêndhak jêng sri nata | ing mangkya pan sampun prapti | wontên hotèl Cianjur angguladrawa ||

--- 236 ---

52. Dhandhanggula

1. jêng sang prabu sakalihan sori | sampun sami tumêdhak sing rata | nulya tindak sri pamase | tinut wuntat mring sagung | para wadya jalu lan èstri | gumrêdêg lampahira | ing sajuru-juru | ri saksana duk samana | dupi sira ingkang môngka dhirèkturing | hotèl sampun tumingal ||

2. rawuh dalêm gusti jêng sang aji | laju gupuh- gupuh lumaksana | dhirèkturnya mêthukake | sapangu wus tumundhuk | têtangkêpan asta sri mulki | sami dahat kawuryan | karênaning kalbu | sampun lulus tindakira | ya ta tuwan dhirèktur anggung tut wuri | umiring ring sang nata ||

3. sagung para garwendra paminggir | tuwin sagung para wadyabala | jalu èstri sêpuh anèm | lampahnya gumarubyug | pangkat-pangkat prasamya mungging | pêngkêran dalêm nata | rêspati dinulu | lulus tindaking narendra | amriksani sauparêngganing panti | myang sêsaputing wisma ||

4. wus tan ana ingkang nguciwani | tangèh lamun pinandarèng basa | sagunging uparênggane | cinêndhak kewala wus | wus mangkana sri narapati | myang gusti sri dayita | dènira kayungyun | mariksani wêwangunan | lan rêrênggan sêsaputirèng pêpanti | wus kèdêran sadaya ||

5. dhirèkturing hotèl anulya glis | matur ngasih-asih angrêrêpa | ing gusti jêng sri pamase | mangkana aturipun | kula nuwun sri narapati | sarèhning anggènira | paduka sang prabu | mariksani wontênira | dêging wisma rêrêngganing hotèl ngriki | sampun têpang kèdêran ||

6. mila lamun pinujwèng panggalih | tuwin sampun dumugi sadaya | kajawi karsèng pamase | saking panuwun ulun | mugi mangkya sri narapati | myang sri narpadayita | lênggaha rumuhun | anglêrêmakên [anglêrêma...]

--- 237 ---

[...kên] sarira | nèng jronira ing up gêbo sawatawis | wau ta sri narendra ||

7. duk miyarsa aturing dhirèktir | ing netyasmu karênaning driya | nambadani sri pamase | kalawan ngandika rum | aturira iku dhirèktir | trima kasih prayoga | sigra jêng sang prabu | sakalihan sri duhita | sampun manjing up gêbo lênggah ing kursi | sagunging wadyabala ||

8. agung alit jalu lawan èstri | sampun sami ngabyantarèng nata | myang wus nêmbah mênggêp andhèr | sampun datan winuwus | ananira ponang sêsaji | muhung mèt enggalira | dupi jêng sang prabu | sampun lêrêm sawatara | gya jumênêng sakalihan pramèswari | yun têdhak Sindhanglaya ||

9. tuwin sampun nitih otomobil | datan kantun sagung wadyabala | wus tan siwah duk rawuhe | sampun budhal gumuruh | swaranira kang otomobil | ing ênu tan winarna | samantara sampun | rawuh hotèl Sindhanglaya | dhirèkturing hotèl wasta Tuwan Prêkil | duk wikan yèn sang nata ||

10. sampun rawuh sawadya tan kari | gurawalan gupuh lumaksana | mêthukkên ring sri pamase | tan dangu sampun tundhuk | marêk ing jêng sri narapati | mulung asta tabean | prasamya kadulu | dahat sarjuning wardaya | ya ta wau sapangu tuwan dhirèktir | nganthi ring sri dayita ||

11. duk samana tindak dalêm aji | nèng ngarsanta gusti sri dayita | wadya dalêm sri pamase | gung alit èstri jalu | gumarubyug samya tut wuri | rantap-rantap kawuryan | tindak dalêm prabu | wus manjing jroning sasana | nênggih hotèl Sindhanglaya anulya glis | Tuwan Prêkil sajarwa ||

12. ngacarani ing gusti sang aji | sakalihan gusti sri dayita | kula

--- 238 ---

nuwun sri pamase | suwawi jêng sang prabu | kula turi lênggah rumiyin | nglêrêmakên sarira | lamun mangke sampun | lêrêm sawatawis nulya | laju têdhak mariksani saidêring | hotèl ngriki sadaya ||

13. duk sang prabu sampun anampèni | aturira dhirèktur mangkana | sru karênan sri pamase | anulya ngandika rum | aturira iku dhirèktir | iya bangêt prayoga | wau ta sang prabu | sakalihan pramèswara | sampun samya nambadani lênggah kursi | sagung para pratiwa ||

14. tandya samya ngabyantarèng aji | pan sajuru-juru tapsilanya | myang wus ngèstu pada andhèr | adhêrak marikêlu | wus mangkana tuwan dhirèktir | nambrama ring sang nata | mangkana turipun | kula nuwun dhuh sri nata | rawuh tuwan kawula atur sêsanti | maharjanta sadaya ||

15. jêng sang prabu ngandika rum aris | wus sun tômpa dhirèktir turira | iya bangêt andadèkke | tarima kasih ingsun | apa sira padha basuki | dahat sukaning driya | duk tuwan dhirèktur | nampèni sabdèng narendra | gya andhêku umèsêm sarwi tumiling | wêdharing saddhawara ||

16. kula nuwun jêng sri narapati | saking barkah pangèstu paduka | kawula sadaya mangke | sami lulus rahayu | botên wontên sangsayèng kapti | ya ta wau sang nata | duk myarsa turipun | tuwan dhirèktur mangkana | tuhu dahat karênan kangjêng sang aji | kunêng mangkya winarna ||

17. toya Wlandi limun ès lumadi | lan dhaharan tarcis myang rêmikan | pundhutan dalêm pamase | sampun sami angunjuk | tuwin dhahar rêmikan sami | waradin saha bala | tan kuciwèng sêmu | samana jêng sri narendra | dupi dènya lêrêm sampun sawatawis | karsa dalêm sang nata ||

18. mangkya arsa têdhak mariksani |

--- 239 ---

saidêre ing hotèl sadaya | jêng sang prabu rum dêlinge | maring tuwan dhirèktur | adhuh babo sira dhirèktir | rèhning wus sawatara | mangkya karsaningsun | arsa wikan saidêrnya | jroning loji ing kene payo dèn aglis | sira ge umiringa ||

19. duk dhirèktur nampèni sabda ji | tur sandika gupuh gurawalan | anjajari ing lampahe | wus têdhak jêng sang prabu | sakalihan jêng pramèswari | sagunging wadyabala | samya gumarubyug | tut wuntat ing jêng sang nata | wus kèdêran saidêring hotèl sami | tan ana kaliwatan ||

20. ri sampunnya mangkana sang aji | laju lênggah ing hotèl sadaya | lan para wadyabalane | anane tan winuwus | datan mawa rinênggèng kawi | winarna duk samana | wus lêrêm sadarum | lulus anggung parisuka | pan saari tan ana sangsayèng galih | gumolong paripurna ||