Sastra Jawa

Program Digitalisasi Sastra Daerah

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Namining Ringgit Samarang, Pigeaud, 1953, #1428

Katalog:Namining Ringgit Samarang, Pigeaud, 1953, #1428
Sambung:-

Namining Ringgit Samarang

1. Kinanthi

1. pijêr ngungun kêmbang mênur | kang sumawur milangêni | saka taman ing Samarang | linuting gambir malathi | argulo lan pacartoya | pudhak sruni lan taluki ||

2. dilêm katongkèng myang tanjung | mariyêm rus marang sari | kalak cêlak pacarcina | kamuning anggrèk lan kanthil | pinêthèt nèng Surakarta | kèh kasmaran kang ningali ||

--- 4 : 141 ---

3. tur kang sêkar maksih kudhup | puwara mèdêm sawiji | suprandene pra satriya | akèh sêngadine pamrih | yèn kêna kadi mêthika | pedahe kinarya sumping ||

4. rèhne datan kêna amung | nrima nyawang lan nunggoni | anyênyiram asung toya | mrih sêgêr mêgaring sari | owêl yèn alum kang warna | karya cuwa kang ningali ||

--- 4 : 142 ---

Punika sêndhon langênswara, anggitan dalêm Kangjêng Gusti Pangeran Adipati Ariya Mangkunagara ingkang kaping: IV, kagêm bilih bujana kalihan para putra santana, wadya, mawi kabawanan ura-ura, katampèn ing gôngsa, gêndhingipun manut laguning sêkar, imbal kalihan sindhènipun ing ringgit.

Wondene têgêsipun, sêndhon, purba saking: sêndhu, langên: dolan, swara: inggih swara, pikajêngipun, anangèkakên panggraita ingkang jalaran kalangênan mêdal saking swara, tumandukipun: wontên salêbêting mangun suka, kados ing ngandhap punika urutipun:

I. Bawa: têmbang utawi sêkar agêng: citra mêngêng. Têgêsipun, têmbang = laguning têmbung, sêkar: kêmbang = têmbang, agêng = gêdhe, citra = tulis = rupa, mêngêng = muni, pikajêngipun, têmbanging para gêdhe kang muni ing tulis, lampah: 12, 6, wangsul kaping 4, dhawah gêndhing: langêngita, salendro pathêt sanga, lampah: 10, 12, 12, sadaya wau amung guru wicalan. Têgêsipun [Têgêsipu...]

--- 4 : 143 ---

[...n] langên = dolan, gita = anggit = rikat, pikajêngipun, anggit dêdolanan, utawi: dolanan ingkang dèn anggit. Ing ngriku amratelakakên, warni, tuwin paedahipun satunggiling sêkar, uran-uranipun kados ing kaca ôngka 149 - 152.

II. Bawa: têmbang utawi sêkar agêng: kumudasmara, têgêsipun, têmbang = laguning têmbung, sêkar: kêmbang = têmbang, agêng = gêdhe, kumuda = kêmbang: kumadaha, asmara = sêngsêm, pikajêngipun, têmbanging para gêdhe kang kumudu kasêngsêm, lampah: 15, {7, 8} wangsul kaping: 4, dhawah gêndhing: walagita, pelog pathêt nênêm. Lampah: 12, 8, 8, guru wicalan, têgêsipun, wala = pagêr = lare, gita = anggit = rikat, pikajêngipun: bocah nganggit, utawi: anggitan bocah. Ing ngriku amratelakakên sêkar ingkang tumrap pasêmon kalakuhanipun ing tiyang, uran-uranipun kados ing kaca ôngka: 153 - 156.

III. Bawa: têmbang utawi, sêkar agêng: pamularsih, têgêsipun, [têgê...]

--- 4 : 144 ---

[...sipun,] têmbang = laguning têmbung, sêkar: kêmbang = têmbang, agêng = gêdhe, pamular = pamothah, sih = asih, pikajêngipun: têmbanging para gêdhe kang amrih sinihan ing dasih, lampah: 15, {7, 8} wangsul kaping 4, dhawah gêndhing: rajaswala, salendro pathêt sanga, lampah: 11, 8, 6, 6, guru wicalan, dene rajaswala wau, sampun dados satêmbung wontên ing Sêrat Bratayuda, têgêsipun: sêsindhenan. Ing ngriku amratelakakên isèn-isèn, tuwin wêwarnèn ing donya ingkang maedahi dhumatêng manusa, uran-uranipun kados ing kaca ôngka: 156 - 157.

IV. Bawa: têmbang utawi sêkar agêng: kusumastuti, têgêsipun, têmbang = laguning têmbung, sêkar : kêmbang = têmbang, agêng = gêdhe, kusuma = kêmbang, astuti = sêmbah, pikajêngipun, têmbanging para gêdhe kang kongas panêmbahe, lampah: 13, {7, 6} wangsul kaping: 4, dhawah gêndhing: sitamardawa, pelog pathêt barang, lampah: 13, dhawah nglêgêna, 10: taling, 8:

--- 4 : 145 ---

nglêgêna, têgêsipun, sita = cipta = kira, mardawa = lêmês = alus. Pikajêngipun: agadhah kintên alus. Ing ngriku amratelakakên: wulangipun priyantun ingkang badhe sumêrêp bab pangolahing nagari tumrap ing wangsalan, uran-uranipun kados ing kaca ôngka: 158 - 159.

V. Bawa: têmbang utawi sêkar agêng: mintajiwa, têgêsipun, têmbang = laguning têmbung, sêkar: kêmbang = têmbang, agêng = gêdhe, minta = anjaluk = pangkat, jiwa = umur, pikajêngipun: têmbanging para gêdhe kang mangkat marang kauripan, lampah: 16, {8, 8} wangsul kaping: 4, dhawah gêndhing: puspawarna, salendro pathêt manyura, lampah: 12, 6, 6, 6, 6, guru wicalan, têgêsipun, puspa = kêmbang, warna = anggit = rupa, pikajêngipun: kêmbang môncawarna, ing ngriku amratelakakên pasêmon solah bawanipun ing tiyang, uran-uranipun kados kaca ôngka: 160 - 162.

VI. Bawa: têmbang utawi sêkar têngahan: palugon,

--- 4 : 146 ---

têgêsipun, têmbang = laguning têmbung, sêkar: kêmbang = têmbang, têngahan = inggih têngahan, palugon = paprangan = lugu, pikajêngipun: têmbanging para priyayi kang prasaja, lampah: 8, dhawah nglêgêna, 8: suku, 8: taling tarung, 8: suku, 8: taling tarung, 8: nglêgêna, 8: suku, tuwin 8: taling tarung, dhawah gêndhing puspanjala, pelog pathêt nênêm, lampah: 12, 8, 8, 8, 6, guru wicalan, têgêsipun, puspa = kêmbang, jala = banyu. Pikajêngipun unthuk, suraosipun: rêgêd, utawi carobo, awit ing ngriku anêmbungakên pamêlèh ingkang tumrap ing paprênesan, uran-uranipun kados ing kaca ôngka 163 - 166.

VII. Bawa: têmbang utawi sêkar têngahan: pranaswara, têgêsipun, têmbang = laguning têmbung, sêkar: kêmbang = têmbang, têngahan inggih têngahan, prana = ati = watêk = budi, asmara = sêngsêm. Pikajêngipun: têmbanging para priyayi kang watak kasêngsêm, lampah: 8 dhawah nglêgêna, 11: taling, 12: taling, 8:

--- 4 : 147 ---

nglêgêna, 8: nglêgêna, 8: suku, dhawah gêndhing: tarupala, salendro pathêt manyura, lampah: 8, 8, 8, 8, 12, 6, 8, guru wicalan, têgêsipun, taru = wit-witan = godhong, pala = uwoh = prayoga. Pikajêngipun: wit-witan ingkang awoh, utawi: wohing wit-witan. Ing ngriku amratelakakên: palakirna, uran-uranipun kados ing kaca ôngka: 167 - 169.

VIII. Bawa: têmbang utawi sêkar têngahan: pangajapsih, têgêsipun, têmbang = laguning têmbung, sêkar: kêmbang = têmbang, têngahan = inggih têngahan, pangajap = andhandhang, sih = asih. Pikajêngipun, têmbangipun priyayi kang ngarêp-arêp ing sih, lampah, 12 dhawah suku, 8: suku, 12: suku, 12: suku, 12: suku, 12: suku, 8: nglêgêna, 8: ulu, 6: suku, 8: ulu, dhawah gêndhing: puspagiwang, pelog pathêt barang, lampah, 8: suku, 8: nglêgêna, 8: nglêgêna, têgêsipun, puspa = kêmbang, giwang = angglewang = miring = gesot. Pikajêngipun: [Pikajêngipu...]

--- 4 : 148 ---

[...n:] kêkêmbanging ati kagiwang. Ing ngriku amratelakakên, padudoning tiyang jalêr lan èstri, tumrap ing wangsalan. Uran-uranipun kados ing kaca ôngka: 169 - 171.

IX. Bawa: têmbang utawi sêkar macapat: kinanthi, cengkok sêkar gadhung, têgêsipun, têmbang = laguning têmbung, sêkar: kêmbang = têmbang, macapat = prênca, kinanthi = dipun kancuh, pikajêngipun, têmbanging para priyayi ngamônca kang nêdya dèn kanthia, lampah: 8: dhawah suku, 8: ulu, 8: nglêgêna, 8: ulu, 8: nglêgêna, 8: ulu, dhawah gêndhing: lêbdasari, salendro pathêt manyura, lampah: 8, 8, 8, 8, 6, 8, 8, 8, 8, 8, guru cicalan,wicalan. têgêsipun, lêbda = tarampil = angsal, sari = kêmbang = sadintên. Pikajêngipun: kang makolèhi sadinane, ing ngriku amratelakakên cacah naminipun pantun tuwin palawija, uran-uranipun kados ing kaca ôngka: 171 – 175.