Sastra Jawa

Program Digitalisasi Sastra Daerah

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Bausastra: Jarwa Kawi, Padmasusastra, 1903, #11 (Bagian 1: ha-ka)

Katalog:Bausastra: Jarwa Kawi, Padmasusastra, 1903, #11
Sambung:
1.Bausastra: Jarwa Kawi, Padmasusastra, 1903, #11 (Bagian 1: ha-ka). Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #198.
2.Bausastra: Jarwa Kawi, Padmasusastra, 1903, #11 (Bagian 2: da-la). Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #199.
3.Bausastra: Jarwa Kawi, Padmasusastra, 1903, #11 (Bagian 3: pa-nga). Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #200.

Bausastra

(Jarwa Kawi)

--- 0 ---

Sêrat Bausastra: Jarwa Kawi

Kawêdalakên ing Pahêman Radyapustaka Awit saking karsa dalêm Bêndara Kangjêng Radèn Adipati Sasradiningrat, Opisiring ordhê oranyê nasao, opisiring krun, ordhê ing Siyêm, pêpatih karaton dalêm ing Surakarta. Ingkang kadhawuhan anggarap Ngabèi Wirapustaka. Abdi dalêm mantri pamijèn ing kapatihan Taun 1828 -1898 Kaêcap ing pangêcapanipun babah: Sie Dhian Ho. Ing Surakarta 1903

--- 0 ---

Para liding pahêman Radyapustaka sasampunipun nyumêrêpi bausastra Kawi ingkang ngalamat

Kawi Javaansch Woordenboek

Karanganipun Tuwan C. F. Winter ridêring ordhê Nèdêrlansên leyo, juru basa ing nagari Surakarta, sarta ingkang sampun kaêsahan dhatêng Tuwan H. N. van der Tuuk, pujôngga Kawi ingkang kapatah ngimpun têmbung wau wontên ing Bulèlèng tanah Bali, kaecap ing kantor pangêcapanipun kangjêng guprêmèn, ing nagari Batawi, nalika taun 1880. Ing mangke sampun sumêbar waradin sapulo Jawi, têtiyang sampun botên kawêkèn dhatêng panganggenipun têmbung Kawi, anggêripun sampun èngêt dhatêng têmbungipun Kawi inggih lajêng sumêrêp têgêsipun, kados upaminipun èngêt dhatêng têmbung Kawi: sanityasa, inggih lajêng gampil kemawon sumêrêpe dhatêng têgêsipun têmbung wau, lajêng amriksani têmbung: sanityasa, ing ngriku manggih têgêsipun: sanityasa = langgêng, utawi: tansah, ananging saupami têtiyang botên sumêrêp dhatêng têmbung kawi: sanityasa, môngka badhe ngangge Kawininipun têmbung: langgêng, utawi: tansah, punika botên sagêd madosi kalayan gampil Kawinipun têmbung Jawi kêkalih wau, kêdah madosi kaurut saking aksara: ha, sarêng dumugi: sa (sanityasa) sawêg pinanggih, môngka têtiyang [têti...]

--- 0 ---

[...yang] Jawi kalêbêt pêrlu angangge têmbung Kawi tumrapipun ing sêkar wontên ing anggitanipun, saha têtiyang Jawi mèh sadaya sami rêmên anganggit-anggit mawi sêkar sarta sinêlanan mawi têmbung Kawi.

Awit saking punika para liding pahêman Radyapustaka amanah pêrlu, sêrat Bausastra Kawi wau kaudhal sarta lajêng kawalik, jarwanipun wontên ngajêng, Kawinipun wontên wingking, lajêng saos atur konjuk ing panjênêngan dalêm bêndara kangjêng radèn adipati, dhawuh dalêm kêparêng, sarta namanipun namung winalik kemawon dados.

Javaansch-Kawi Woordenboek utawi Bausastra Jarwa Kawi

Mênggahing pangangkah sagêd anggampilakên pangupadosipun têmbung Kawi ingkang dèrèng sagêd dipun sumêrêpi, saupami badhe ngangge têmbung Kawi, punapa ingkang dipun kajêngakên lajêng sagêd gampil pangupadosipun, saking têmbungipun jarwa sarta sagêd anyêkapi kabêtahanipun tuwin sagêd mêmilih sasênêngipun, kados ta: badhe ngangge têmbung: kawining susah, inggih lajêng madosi têmbung: susah, ing ngriku badhe manggih têmbung Kawi: onêng sapanunggilanipun ngantos wontên 125 têmbung Kawi, sami atêgês susah sadaya, sarta gampil pangupadosipun, awit inggih ugi kaurutakên dêntaywanjananipun.

--- 0 ---

Sampun kanyataan, kala jumênêng dalêm Ingkang Sinuhun Kangjêng Susuhunan Pakubuwana kaping IX pikantuk 25 taun, para abdi dalêm panèwu mantri badhe saos unjuk panêmbrama mawi sinawung ing sêkar, pados têmbung Kawi ingkang atêgês: panyungga-sungga, kawêkèn botên sagêd pikantuk, ingkang makatên punika nelakakên yèn ing jaman sapunika awis ingkang sagêd dhatêng têmbung Kawi, wontên satunggiling abdi dalêm mantri kaparak têngên nama Mas Ngabèi Jayasupana (= R. Ng. Gitto wadono onder regent politie van Sragen) punika sagêd talatos madosi têmbung Kawi wau ing dalêm Bausastra Kawi, ngantos rumaos bosên mêksa dèrèng sagêd manggih, sarêng dumugi aksara: ba (biwadha = panyungga- sungga), sawêg pinanggih, punika ingkang pantês dados têtêngêring unjuk biwadharaja, sasampunipun pinanggih têmbung wau têtiyang lajêng amastani gampil, utawi rèmèh kemawon, punika sampun dados kalimrahan sabarang kawruh ingkang sampun pinanggih kaanggêp sapele, beda kalihan ingkang rêmên marsudi kados Mas Ngabèi Jayasupana wau. Makatên malih pangudhalipun Bausastra Kawi mawi kawêwahan têmbung Kawi malih, saking sanès-sanèsipun sêrat ingkang dèrèng kalêbêt ing Bausastra Kawi, kados ta: saking Sêrat: Dasanama Kawi, Carakabasa, Panitisastra Kawi, Côndrasangkala sasaminipun. Mila Bausastra Jarwa wau dadosipun badhe langkung agêng tinimbang kalihan: [kali...]

--- 0 ---

[...han:] Bausastra Kawi.

Ing pangrêmbag: amurih ringkês sarta kacêkaping pêrlunipun, inggih ing têmbung ing Bausastra Jarwa ingkang kadamêl baku namung woding têmbung utawi lingganipun kemawon, rimbaganipun katunggilakên kalêbêt wontên ing ngriku pisan, botên dipun kaping kalihi wontên ing ngandhap utawi ing nginggil uruting dêntaywanjananipun, kados satatanipun Bausastra Jawi, dados upaminipun ngupadosi têmbung: linuwih, kaluwihan sapanunggilanipun: botên sagêd pinanggih, kêdah namung ngupadosi lingganipun kemawon: luwih, ing ngriku sampun manggih rimbaganing têmbung: luwih, sapêpakipun.

Sarèhning têtiyang jawi sampun kirang mangrêtosipun dhatêng pasang sarta rimbaging têmbung Kawi, mila sêsêratanipun têmbung Kawi ing bausastra jarwa punika: kasêrat Jawi lugu, kados ta: pujangga kasêrat pujôngga, makatên sasaminipun.

Ingkang kapatah anggarap padamêlan wau Ngabèi Wirapustaka, abdi dalêm mantri pamijèn ing kapatihan, kabiyantonan para liding pahêman Radyapustaka. nalika taun 1828-1898.

--- 1 ---

A: mapa

a: mape

I: Ing

i: hing

E: ce

e: ha, E, he, O, Ah, Ahe, hahe, Ahah, hahah, hume

Ih: hih

Ih: hi

ih: hi

eh: ha, he, hah, Eh, hèh, Ahah, hahah, harah, hadoh, Adha, hadhah, hayo, Om, hom, ceha, dik, toh, dhoh, dhêhêh, dhik

I I: hihi

ehe: II, hehe, OO

--- 2 ---

hihhi, Ahahe, hahahe, AhAh, haye, hayay, cehahah

ihih: Ahi

eih: hihih

IhIh: hihih

èhèh: hehe, hahhah, hèhhèh, Ahahah, hahahah, hayay, OmOm, homhom, Umom, humom, dikhah, dhikhah, mom

Èhèhèh: cehaha

ehehe: UhUh, Ahodha, hehahcehah, cehacehah

uhêm: hêhêh

aos: hèsèl

ahlah: Arah

Ahli waris: yadungsa

èêm: II

Aub: [= aub]: hêb, Anghêb, rênêk, rênêp, sangêb, singub; [ngaub]: masangêb, manghêb

--- 3 ---

mangahêbi, mangêb; [ngaubi]: rumahab, mangêbi, ngahêbi, ngêbi; [kauban]: kasongan, syangsyang; [pangauban]: hêban, hêbanan, papayu, panghêb, panghêban, pangêban, ngêban.

Aong: [= aèng]: helok, nèdi, diwwi, pèni.

ana: Ana, hana, hane, hanan, Anya, hanya, honya, hadha, hoya, hannya, na, nya, kan, kane, wantên, wwantên, woya, wyantên, yana, gêlar; [nganani]: humadha, madha;

--- 4 ---

[nganakake]: mawêkta; [kahanan]: kagêlaran; [ana ing]: nunggwing, ring, kanni, munggwing; [saanane]: sahana; [sarta ana]: sahana

êna: muwuh

ina: kahinan, kobêng, buta

uni: huna, huni, hulon, haba, hungêl, nuni, swara, sabda, wuni, wunang, wunnyi, waca, watêk, mantra, môntra, dhunnyi, buni, bawa; [unining]: huning; [muni]: he, hawu, hume, humuni, humunya, numuni, cêngga, dhumawuh, muni, moni, mun- ya

--- 5 ---

munnya, murawa, muwara, bunnyi, nguwuh; [ngunèkake]: maca, mangunyakên, ngunyakên, ngunnya; [ngunèk-unèkake]: mangunyakên, ngruhun- ruhunakên, ngujari, ngamah-hamah; [mêmuni]: momonang; [muni-muni]: monang-monang

anèh: biyu

aniaya: [nganiaya]: nangsaya

unandika: [pangunandika]: locita

ênar: [ênar-ênaran]: sumamput, sumamburat

ênêr: dunung; [ênêr-ênêr]: widik-widik; [ênêran]: dunungan; [ngênêr]: tumênggêl, mênêr, mangungkuli, nginte; [ngênêri]: ngucupi; [ngênêr-ênêrake]: mênêr-mênêrake

anak: anak, Atma, Atmaja, nanak, nak-ranak

--- 6 ---

tênaya, tama, sunu, sunya, suta, siwi, siwaya, suputra, sya, sya, wêka, wêkaja,, putra, ja,, yanak, yyranak, yoga, mêja, banu; [anak-anak of manak]: hatanaya, susuta, wêwêka, mata, yyatma; [anak-anakan]: mayoga, nakanaka, suputra, prasuta; [anak wadon]: suputri, putri; [anak mantu]: suta, suta biwêh, siwi bantya; [anak kaponakan]: pahulunan, pulunan

enak: hinak, enak, henak, hica, heca, nica, surasa,

--- 7 ---

weca, jênêk, minak, menakak, mirasa; [rumasa enak]: pakenak, pakeca niet, sakeca; [ngenaki]: sambrama, nyinaki, mahinaki, mahenaki, minaki, menaki, manyinnaki, mamenaki, manginaki, mangenaki, nginaki; [kapenak]: hawicarita, sakenak, sakaweca, pahenak, menak; [kapenakên]: kujênêk; [kenakên]: kajênêkan

unadika: [ngunandika]: nglocita

ênêt, mênêt: mêtêk

ênês: [ngênês]: kumêl, twês, purês, puring, mangênês, mangre, giligirin, gêgês ati, ngêpuk

inêp: [nginêp]: rêrêp

--- 8 ---

[panginêpan]: rêrêpan

inêb: inêb, bapra; [minêb]: manangkêb

unang: [konangan]: kacêthikan, katalika, kabikana

uning: [= uninga]: uninga, udani, hudan-ya, huda-nya, hudwani, awas, upaksi, hudhakani, hidhêp, hingêt, riksa, rêksa; [nguningani]: wihikan, pêksi, piksa, nahuwi, tumahu; [kauningan]: kahidhêp

once: suji; [oncèn-oncèn]: gubahan; [ngonce]: hanggubah, nuji, nujya, sumuji, manênun, ngikêt; [pangoncèn]: pasujiyan

ancêr: arah; [ancêr-ancêr]: arah-arah

ancur: hancur, pihêr, pihir; [ngancur]: mihêr,

--- 9 ---

mihir

incêr: [ngincêr]: nginte

uncar: [muncar]: danumaya

èncèr: luluh

oncèr: [ngoncèri]: nênêri; [moncèr]: mure

ancak: èncèk

ancik: [ancik-ancik]: bancêt; [ngancik]: humambah

encok: [mencok]: coda, mapihêr

ancit: [oncat-ancit]: manguntit; [ngoncat-ancitake]: huntitake, nuntitake

oncat: asêm, huwa (= ngowani), huwan, halês, halis, halès, hilag, humoh, anglès, ringga, kahasêman, tiwal, tajin, sah, salusut, singgah, wiwal, licin, lariwa,

--- 10 ---

lès, los, lêpas, inggar, pahil, mahuwan, mendra, miruda, matenggal, mosah, muwah, gingsir, ngucira; [oncatan]: asêman; [ngoncat]: ngingkut, ngingsêt; [ngoncati]: tumajin, nyawatti, miwal, mawali, malung, mangendrani, nguhahi, nguwahi, nguwani, ngapuni; [kaoncatan]: kahuwan; [pangoncat]: panguwah; [pangoncatan]: pahilan, pamiwal, pangohan, pangindhatan, panguwan; [paoncatan]: pahindhatan, pahuwahan, pahilan, pawiwalan

uncal: [nguncalake]: dumuk;

--- 11 ---

[nguncal-uncalake]: mundhondhe

onclang: rundhondhe

èncêp: rêngat, dhêndha

ancam: [ngancam]: mangêbang; [ngancam-ancam]: mangêbang-hêbang, ngayam-ayam, ngangkas-angkas; [pangancam-ancam]: panônta

incêng: incêr; [ngincêng]: manginte, mangintya, ngêne, nginte; [pangincêng]: panginte; [pangincêngan]: panginteyan

uncang: [panguncang]: êlêm

èncèng: [èncèng-èncèng]: tèngtèng

anda: wancahane: nda

andi: wancahane: ndi

êndi: andi, ndi, ndya, nêdhya, di, din, mana, minang; [ing ngêndi]: rindi, ngêdya

êndah: wancahane: ndah

endah: andê, andah, endaha, heba,

--- 12 ---

raras, ramya, daha, listya, mendah; [mendah]: daya; [ngendahake]: mangendahkên, ngendah

anadene: hanapwe

undêr: [undêr-undêr]: tuk, wunga-wunga, wonga-wonga, bulan-bulan

undur: lèrèn; [unduran]: munduran; [ngundur]: matyat; [ngunduri]: mangunduri; [mundur]: humundur, humurud, numundur; [mundur]: sumurud, lumèrèn, lumurud, lumingsir, murud; [pamundur]: pamurud; [paunduran]: punduran, ponduran

endra: bathara … zie asuradipa en cakra; [endralaya, kaendran]: kayangane bathara endra

andaru: andaru, hadaru, darus, wilaba

endrakila: araning gunung

endrasuta: jêjuluke panêngahing pandhawa

indrajit: [= begananda]:

--- 13 ---

putrane prabu dasamuka ing ngalêngka

endragiri: = endrakila

andik: andik

andika: hangdeka; [sandika]: kalasadya, payan; [pangandika]: sabda, wuni, wyajanan

andêl: [andêl-andêl]: kondhang, toh, pakêmit, bajowani; [ngandêl]: ambênda, makêmit, makêbêl; [ngandêlake]: mananggêni, marcaya; [ngandêlan]: hidhêpan; [kumandêl]: cacaya; [pangandêl]: pangêbêl; [pangandêlan]: panalingan; [pakandêlan]: pakêbêlan

êndya: wancahane: ndya

êndyan: wancahane: ndyan

andum: [pandum]: pambagi, pambagya

êndêm: [mêndêm, uru: kramane wuru]: loyo, kayol, suwi, wuru, wêrêh, liwung, mu-rwa, moyo

indêng: [mindêng]: kumênnyêp;

--- 14 ---

[pamindêng]: kumênnyêp

undang: una, undang, suruh, sèng, sengya, pajar, panggil; [undang-undang]: sèngsèng; [undangan]: suruhan, sengan; [ngundang]: asèng, umundang, nundang, tawa, sumuruh, sumèng, sumangnya, sumengya, nyèngi, manang; [ngundang]: mundang, masèng, masèngsèng, mawuh, manggil, nguhuh, nguwuh; [ngundangi]: sumèng, sumèngi, sèng, sèngi, minangi; [pangundang]: pawuh, pamanggil; [pangundangan]: pasuruhan

anti: [= ênti]: kantya, kanteyan, paswa, panganti; [nganti]: Ahe, hanèr;

--- 15 ---

[nganti]: hèr, humèr, Anghèr, Anghing, hingga, kawangsi, kawangsya, kongsi, sumêne, tangwanga, sampe, lud, nyèr, mahanti, mahèr, manèr, mannyèr, mèr, mawas, manghèr, manganti; [nganti]: mangantya, mangèr, ngantên, ngantya, ngèr; [nganti-anti]: hèr-hèr; [ngêntèni]: hèri, humèrakên, mahèr, mahera, manyèri, merakên, ngantyani, ngèri; [ngantèkake]: mèrakên, mangantikên; [panganti]: Ahe, hahèr, hanèr, hèr, paheran,

--- 16 ---

panyèr, paswa, panghèr, pangantya, pangimbal; [panganti-anti]: hajap, pangantyantyan; [pangantèn]: anti, pangantyan, mahantin; [ambawahi pangantèn]: miwa, miwaha; [pangêntèn]: paheran; [pangantenan]: panyeran, pangheran

untu: untu, huntya, udaka, hungsa, danta, danti, dênta, dênti, waja; [untu kêsikan]: luruganaji; [kaya untu]: dumanta, dumanti

ônta: [pangônta-ônta]: hutpana

ontoh: [ngontoh-ontoh!]: rumpukan

antun!: sêngêt

intên: intên, hir, hira, hirra, tirya, haryas

--- 17 ---

hiryya, haryyas, ratna, rêtna, sotya, sela, sapathika, warna, wêrna, wêdhiyan, pasthika, pêsthika, mantên; [intên panunggul]: guwiratna; [intên barliyan]: niwarya

anut: zie tut lett c

ôntra: grama

untir: unir; [muntir]: muwêr, mulir

antara: hantara, halal, hayantara, caya, rêndhi, tuwang, tange, sêne, warta, wêrta, wartan, wêrtan, wardha, wyarta, wangwang, pantar, pantara, balal; [ngantarakake]: mantarakkên; [pahantaran]: pantaran;

--- 18 ---

[pahantaranan]: pantaran; [saantara]: saksepa; [saantaran]: saksepan; [ora antara]: tandu, tandya, tantara; [tan antara]: satatan; [panantara]: panawung; [amantara]: sumantara

antak: [ngantak-antak]: ngêntêg-êntêg, ngambak-ambak

antuk: mowa; [ngantuki]: mangantuki; [pakantuk]: pahala; [pakantukan]: pahalan

êntèk: ênti, êntya, êntyar, ênting, Iti, hiti, Ityèk, nir, nira, radin, danon, darin, ti, tandhês, titi, teta, têlas K., tapis, tampis, tuming, siksa, sesa, walutru, waga, palasta,

--- 19 ---

palêsta, palastan, palêstan, palastha, palêstha, palasthan, palêsthan, matêlas, bagna, ngêhang, ngisis, ngisyas; [êntekan]: wêkasan, palêstan; [êntèk-êntekan]: ênting-êntingan, tandêsan, tumpêk, wusana; [ngêntèk]: êntya, atiti; [ngêntèk]: umêntya, nampis, tuming, mêntya, mangênkya; mangêntya. [ngêntèkake]: nirnakkên, ngêntyakkên; [kaêntekan]: katuwon; [paêntekan]: darma

ôntakusuma: ambala, kambala (araning kulambi)

êntas: [mêntas]: tatas, mêntas

untal: ngêlêd; [nguntal]: ngêlêd

ontèl: [ngontèl]: rempong

antêp: tali-tali; [ngantêpi]: nêguhi;

--- 20 ---

[ngantêpi]: tahêni, suklapa; [mantêp]: wakwah, maran

antup: têngêt; [ngantup]: nêngêt, tumêngêt, sumêngêt, manyêngêt, masêngêt

intip: [ngintip]: mipi; [pangintip]: pangisêp; [pangintipan]: pangisêpan

untap: hamput

ôntaboga: hanantaboga

antêng: hênêng, hamênêng, humêm, nacara, nêng, tajêm, tajum, susila, wingit, mênêng, matajêm

anting: [anting-anting]: padaka

untung: [kauntungan]: kanohan, kaloban

unus: hunus, sah, liga; [ngunus]: nunus, lumiga, mraliga; [konus]: hasahkasah, praliga

êndha: srêb; [mêndha]: rêndha;

--- 21 ---

[mêndha]: rêrêm, sumrêb, sumrêbya, sumrêbi

indha: nindra

undha: hundhondhe, tundha, pangkat; [ngundha]: hundha, hundhi, tumundha, manundha, mundha, mangundha; [ngundha-undha]: rundhondhe, mundhondhe, mangundhondhe, ngudhondhe

undhi: rundhi; [ngundhi]: hundhi, mahundhi; [aundhi]: mahundhi

ôndha: sanggan

êndhih: [ngêndhih]: nacad, mêndhih; [kandhih]: kalilin, kalulun

undhuh: [ngundhuh]: mundhuh

indhan: [indhanan]: hiriban

andhèr: kahadha, tingkah

andharat: dharat, êndhak

êndhak: hêndhêk; [ngêndhak]: hor, manohor; [ngêndhak-êndhak]: hor- hor; [mêndhak]: mêndhak, mêndhêk

--- 22 ---

êndhok: triha, indhik; [mindhik-mindhik]: manyakman

undhak: [undhakan]: pataran; [undhak- undhakan]: ambal-ambalan, haban, tindakan, tataran, talundhag, panataran, pataran, batukandha; [mundhak]: tuhus, têwas, lakwan

undhuk: landhu, lindhuk, landhuy

êndhut: lod, latak, latêk, lumpur, lathêk; [paêndhutan]: palatêkan

indhit: [kaindhit]: kèndhit

undhat: [ngundhat-undhat]: mamu; [pangundhat]: panguman

êndhas: utamôngga, hulu, cêngêl, rajawèni, katumangga, katumôngga, kapala, kumba, têndhas, sirah K., swa

--- 23 ---

sidhira, pasuhunan, murda, mukyana, mastaka K. I.; [êndhas-êndhasan]: pahuluwan; [paêndhasan]: pahulon, pahuluwan

andhêm: [ngandhêmi]: kapihandhêm, kapiyandhêm

ôndhamohi: araning kalungguhan ing jaman kuna

undhamana: [ngundhamana]: majambatya

andhêg: ampir; [ngandhêg]: ngunêng, mahrêt; [ngandhêgi]: hrêti, ngunêngi; [pangandhêgan]: pahrêtan; [mandhêg]: hrêt, sumandhêg; [mandhêg tumolih]: mirandhungan; [kandhêg]: hrêt, kandhêg, kampir, kanggêg, mahrêt

êndhêg: [êndhêg-êndhêg]: langit-langit

êndhog: antêlu, antiga, têlur, têlor

undhagi: hintar, pakuya

êndhong: [ngêndhong]: ngêmu

--- 24 ---

indhang: kendhang: mur

indhung: [ngindhung]: guntung

undhang: syak, war, picarêngya, gindhala; [undhang-undhang]: sèngsèng; [ngundha]: ngêpyak; [ngundhangi]: nguwuhi; [pangundhangan]: pagindhalan; [kondhang]: swabawa, jêngkar

undhung: [ngundhung-undhung]: ngêndhukur

endhang: dhayang; [eendhangan]: dhadhayangan

endhong: trêkas, trêkasyu, tangkulak

ônja: [ônja-ônja]: anja -anja, ôngja

injên: [nginjên]: manginte, nginte, nginginte; [panginjên]: panginte; [panginjênan]: panginteyan

anjêr?: [nganjêr]: matêr, mutêr

unjar: [unjaran]: tohor; [ngunjar]: tumohor

anjrah: kambang, tuk, tangkar, wra, wran

--- 25 ---

wijah, lumrang, muwa, bap; [nganjrahake]: manjrahkên; [panjrah]: muwa

anjat: [nganjati]: nunggahi; [manjat]: mènèk

ênjêt: zie apu, kapur

onjot: [ngonjot]: ganjat, ngangsur; [ngonjoti]: nganjati

unjal: [ngunjal]: ngangsur

anjêm: bubul

unjêm: [konjêm]: jrêm, bukuh

anjog: mawibuh

anjing: [manjing]: humungsir, kaluya, tama, tumuluya, tumaya, luluya, mangungsir, ngandhu; [panjing]: lêbu, lêbêt, pasuk; [panjingan]: pusukan

anyaya: [aniaya, kaniaya, nganiaya]: apapa.

anyar: enggal, nyar,

--- 26 ---

krama, dan, tigas, saksepa, sipi, lila; [anyaran]: nyaran, tigasan; [ahanyar]: matêhêr; [nganggo sarwa anyar]: ngadaraga, ngadiraga, ngadiragi, murwasarira

unyêr: [ngunyêr]: musêr; [pangunyêr]: pamusêr

anyut: [nganyutake]: ngaling; [panganyut]: pangilang

anyang: [nganyang]: ngawis

ênyang: [mênyang]: miyang

unyêng: [unyêng-unyêngan]: huwra, hungsran, pundri, pundran, munnyêng, munnyung, bulan-bulan

inum: [inuman]: drawinan

entha: [ngentha-entha]: matra; [kentha-kentha]: pigaji

anthok: calumpring

unthuk: uruh, sahar, larub, pêtha

punthuk: unur

--- 27 ---

ènthèng: aringan, ampang

uci: [uci- uci]: galiga

ece: karaca, kumira, daki, sangsara

icak: [ngicak-icak]: ngrêncak, ngrênjak

ucêk: [ngucêk]: mêjêk

ucul: hurcyat, malês; [nguculi]: wahini, mudhali

icip: [ngicipi]: nicip, nicipi

ucap: huni, unang, uning, ucap, iwên of èwên, awiwaksa, ujar, nujar of nojar, nojara, cuti, racana, kata, kuwara, tucap of tocap, swabawa, warna of wêrna, wurcita, wursita, pikalpa, wuwus, wyakta, ling,

--- 28 ---

linga, gunita; [ucapan]: lingan; [ucap-ucapan]: wikalpan, ling-lingan, ngunangun; [ngucap]: ujar, umucap, angling, nêhêr, nanantya, nanda, nandya, nantya, nadha, nujar of nojar, nabda, kêcapan, kata, waktan; [ngucap]: wuwus, linga, mona, moni, monang, mucap, mangucap, gumunita of gumonita; [ngucap-ucap]: monangonang; [ngucapake]: miwên; [ngucapake sajroning ati]: matêk; [kumocap]: kumondhang; [kocap]: uni, uningan, iwên of èwên, nucap, caritan, rênga, rêngêng;

--- 29 ---

[kocap]: kuncara, kondhang, kacêtha, korak, kawuni, kowara, kawakan, kaling, tucap of tocap, warna of wêrna, warnan, wartan, wibawa; [kaucap]: kauningan, waksan; [pangucap]: ujar, nangling, cara, sojar, panantya, panabda; [pangucap]: pandêling, pakukur, pamikalpa, pangalpa, pangling; [pangucap lirih]: rapmona; [pangucap manis]: rasmona; [saucap]: sojar

acum: cêlor

ucêng: [ucêng-ucêng]: sumbu

ara: [ara-ara]: hambartala, têgal, lêbak, banarja, banayun, bacira

ari: [ari-ari]: adhi-adhi, ngantun-antun

--- 30 ---

are: [tanah ngare]: padhantên

ura: eyung, curah of corah; [ura-ura]: mahungara; [uran-uran]: gêndhing curing

ure: [ngure]: mangure, ngumbar; [diure]: panguraya

ora: [of nora]: A, ni, nora, datan, datar, tan, tanpa, tar, tara, tatan, tatar; [ora of nora]: tatwan, tapan, taya, taman, tamar, tamatan, tamatar; [ora ana of nana]: nora, nis, napi, tanna; [ora ana of nana]: tannya, taya, samudana, bagna; [ora antara suwe]: tatandhya; [ora owah]: langgêng; [ora karuwan]: prapônca; [ora katon]: niraya;

--- 31 ---

[ora katon]; silum; [ora taha]: niscaya; [ora têlangke]: tatandhya; [ora sarônta]: nirwikara; [ora wêruh]: tambuh, tambêt, tambung; [ora pêgat]: tètèr; [ora gêlêm]: wiyang, wiyanga; [ora bisa lumaku]: lèmpèr; [ora nganggo]: tanpa, tarpa, tamanpa

alah ora: tapi

ori: grêng

ore: [ngore]: ngure, nguraya

arah: harah, ukih; [arah]: hayat, himar, hagah, hangkuh, hanggah of hanggêh, tarka; [arah-arah]: hagah-hagah; [arahan]: hukihan, wrahat; [ngarah]: umarah of humarah, humanggêh, narah, narka, numarah, mahara, marah, musthi, mangarah, manganggêh, garêmêk of gêrêmêk, ngêndhih,

--- 32 ---

ngukih of ngokih, ngayat, ngangku, ngangkuh, nganglare, nganggah; [ngarah-arah]: narah-arah, ngarara; [ngarahi]: garêmêki; [pangarah-arah]: sigi-sigi; [piarah]: pihadha; [miarah]: mihadha

arih: [arih-arih]: rari-rari; [ngarih- ngarih]: Ari, asih, Umarih-arih, sumarih, manu (of mano) hara, mapak, mupasanta; [ngarih-arih]: mangari-ari, ngarihi, ngari-ari, ngrêrêmih, ngringih, nglimur, ngupasanta, ngamêr, ngamêr-amêr; [pangarih]: hasih, panarih, pangari, pangarya, pangamêr; [pangarih-arih]: amêr, pamapak, pangari-ari, pangrêmih, pangamêr

aruh: [ngaruhi]: mangurasi;

--- 33 ---

[ngaruh-aruhi]: manuhanuhi, pangucap-ucap, mangaruhi

uruh: langit, pusur; [muruh]: musur

aruhara: pracanca

aran: nama, ran, panêngran, mangaran, ngaran, ngarani; [ngarani]: mawangi; [ingaran]: ngaran

arèn: alingan, ampungan, onggok, kawung, kolang-kaling

irèn: hiryyan

urun: asêng, asêngsêng, turun, têrang, gara, bantu, bantya; [urun-urunan]: matwang

arak: arak, twak, tyak, sajêng, waragang

êrik: [ngêrik]: hrik, manghrik, mangrik, mangrok; [ngêrik-êrik]: mangrik-mangrik

urak:

--- 34 ---

[urakan]: utik-utik, curu, kele, kumpra of kompra, triya, tiryya, pracara, pracora, pracore, padarakan, bandarakan

èrèk: [pangèrèk]: pamantang

orêk: rindhung, rêngka, grenga

irid: [ngirid]: mandhiryyat, ngada-ada; [pangirid]: nayaka, karta; dêmang, pangiring; [pangiriding rata]: surata

arti: pangarti

êrut: [ngêrut]: miyungyung

irat: simbat; [ngirat]: sumimbat

urit: [uritan]: widhungan

urut: adulur, uyut, nik, tut, tambun, sipat, lunati, lur, parana, pradipta, pirit,

--- 35 ---

juntung, gurit, gurita, galur, galara of gêlara, banjar, banjêng; [urute]: ningking; [urutan]: urutan, tambana; [urut-urut]: lari-lari; [urut-urutan]: tambun-tambunan, galuran, banjaran, banjêngan, babanjêran; [ngurut]: sumipat, mirit, nguruta; [kerut]: kanyut; [turut]: lunati; [miturut]: lunati

arsa: [karsa]: hendraya

arus: amêng; [arusaning banyu]: wulusan; [ngarus-arusi]: cacampuri

iras: [ngiras]: hirasa, humiras, miras; [kairas]: kèndhit

iris: hêrêba

hèrsurya: hirarka

arêp: arê, arsa, arêpan, adan, apti, adhêp, Ajêng,

- -- 36 ---

ayun, karsa, pahayun, pranya, prêmbayun, pangarêp, yun, ywarêp, yyarêp, yyrarêp, maharsa, maharêp, mahyun of mahayun, mayun, mayuna, mayyun, ngarêp; [arêp-arêp]: ayun-ayun; [arêp-arêpan]: ayun-ayunan; [ngarêp]: harêpi, Ajêng of hajêng, muka, matên, byantara, nganjur, ngapti, ngayun; [kapara ngarêp]: kamukan; [ngarêp-arêp]: marêp-harêp, ngarêp-arêp, ngapti-hapti, ngayun-ayun, ngayam-ayam; [ngarêpan]: muka, byantara; [ngarêping baris]: nganjur; [ngarêpi]: arêpi, yuni, maharsani,

--- 37 -- -

maharêpi, mahyuni, ngahajêng, ngaptyani, ngayuni; [ngarêpake]: arêpi, umarêp, umarêpkên, umangkata, nayati, maharêpkên, marêp, marêpkên, ngarêpkên, ngawurywakkên, ngayati; [pangarêp]: urêp, hulu, Umadaka, niyaka, di, swawara, pianjur, panêndhas, pramuka, pramukya, prêmbayun, pamurda, pamukya, pambayun, pagnêndhas, pangharêp, panghula, panganjur, pangruhun, pangarsa of pangarsi, pangulu, pangayun, murda, muka, mapangharêp, manggala,

--- 38 ---

gra, ngumudaka; [pangarêp lima]: pôncawalimuka; [pangarêp-arêp]: arêp-arêp, pangarsa-harsa, pangapti, pangapti-apti, pangaptyapti, pangayun-ayun; [pangarêpan]: pangayunan, pangumadakan; [pangarêp-arêpan]: arêpan, pangajapan; [sapangarêpan]: samata; [pangarêp-arêp]: manganjuri; [mangarêpi]: ambabarêpi, mihanjuri, manjuri, mramukani, mramukyani; [karêp]: hyun, hayat, amrih, anggah, kaharsan, kaharêp, kaharêpan, kahyun, kerah, krama, keda, katê, katên, kawwan, kapti, kaptya, kayun, kaywan, kayyun,

--- 39 ---

kama, kaba, darya, daya, praya, paraya, prayojana, prayonyana, prayognyana, mayun; [kêkarêpan]: kaywan, kayyan; [sakarêp]: sêngaja; [nyakarêp]: nakatên, ngama; [karêpèn]: katênèn, katênyan; [pikarêpan]: pakapti; [ruwêding karêp]: mandanayun; [tunggal karêp]: sasati

arip: harip, kêjêp, lolya, pêdhyar; [karipan]: kaharipan

irup: rêbut; [ngirup]: numpu, rumêbut, rêbut

urap: [urap-urap]: ulêng-ulêng

urip: ahurip, Urip of urip, unur, hyatma, ruhat, daru, tuwuh, tumuwuh, tubuh, satmaka, yatma,

--- 40 ---

marta, mêrta of mrêta, matuwuh; [nguripi]: mahurip, mahyatmani, marta, mêrta of mrêta, martani, muripi; [kauripan]: mar(mêr en mrê)tana; [panguripan]: panuryyan, payatman, pangayatman; [dadining urip]: titah; [olèh urip]: lêbda jiwa

urup: cuku, wela, lambanga, jaja, masi, basi; [urup-urupan]: têbusan

arja: [ngarjakake]: mahaywa; [karaharjan]: pahayu, mahayu

arjuna: jêjuluke panêngahing pandhawa

arya: prawara, dhahyang

arum: sih, wangi, wangya, mar, mrik, mardu of mêrdu, marum, ngrum; [ngarumi]: sumari

irim: [irim-irim I]: araning kêmbang;

--- 41 ---

[irim-irim II]: araning têmbang gêdhe

eram: hascarya; [ngeram-eram]: ngisab- isab; [ngerami]: ngascaryani; [ngeram-erami]: manyangêngi, bibisana; [pangeram-eram]: pamibisaniyan, pangascaryyaniyan

èrêm: èmêr

urmat: Abimata, puja; [ngurmati]: umajêng, majêng, mangabiseka, mangabiwadha, ngupaksama, ngaji

kurmat: hargya, iwêh, abiseka, abimata, sulu, sulur, sugun of susugun, sugun-sugun; [pakurmat]: panyôngga- sôngga, pamuwah, pamulya; [pakurmatan]: pamuwahan, pamule, Abisekan of bisekan

arimurti: jêjuluke ratu ing dwarawati

urug: timbun; [urug-urugan]: titimbunan; [ngurug]: nimbun,

--- 42 ---

manimbun

orêg: aru(of haro)ara, hèwrêg, rêg, wrêg, lindhuk, guntur, giyung; [ngorêgake]: rumindhung, lumindhuk

irib: asmu, Impêr of hèmpêr; [iriban]: wilaca; [mirib]: asmu, sêmu, pindha, mindha; [sairib]: saksat, wima

urub: arkara, urub, ujwala, dilah, dilat, nulya, lasa, pradana, pradipta, basura; [murub]: arkara, urub, ujwala, hangkara, niswa, karana, dumilah, dumilat, dumulya, sumêng, lumasa, lumêng;

--- 43 ---

pradipta, muntab, mar(of mara)kata, mradana, mradipta, murub, makara, bra, baswara

arubiru: nukarta, sikara, sukarta of sukêrta, gura(of gora)gadha; [ngarubiru]: anggura(of anggora) gadha, dumêla, nyiwo

arang: nipas, raharang, rang, jarang, bahar; [arangana]: baharhoya; [ngarang-arangi]: ngahawis

arêng: harngwang

aring: rarêm of rêrêm, maring, maringa; [ngaring-aring]: maring-maring; [pangaring-aring]: pamaring-maring

irêng: itêm, umani, krêsna, wulung, gêmpung; [irêng mêlês]: jamus; [ngirêng]: anggêmpung, mulung, manggêmpung; [pangirêng]: panggêmpung

iring: iras, irasa,

--- 44 ---

imbang, dulur, tut, têpis wiring, ngiring; [iring-iring]: andulur, anduluri, adulur, adulur-dulur; [iringan]: iriban, duluran, ngiring; [iring-iringan]: madulur-dulur; [ngiring]: andulur, adulur, umiring, dulur, dumulur, tuta, sering, lumiring; [ngiring]: miring, madulur, mangiring; [ngiringan]: iring, angiring, ngiring, ngiringi; [ngiringi]: duluri; [ngiringake]: dumulurkên, miringkên; [pangiring]: dulur, pandulur, pamajati, pangirat; [pangiringan]: panduluran, paduluran; [miring]: singit, maringdwang; [mimiringi]: marèndèngi; [kêpering]: kahonggya

irung: idhung,

--- 45 ---

nasika, trisma, sika, wunggawa, parsana, grana

urang: udhang, pakêng, makara, mangkara, manggala, bakung; [urang-aking]: èbi; [urang watu]: udhang wahatu; [urang watang]: udhang gala

urang-urangan mata: (= wong-wongan), carana

urangayu: atwa byajêng

urêng: rêngut; [urêng-urêng]: urang-urang, wingwing; [urêng-urêng]: winga-winga; [urêng-urêng mripat]: caksu

uring: [uring-uringên]: waringutên; [nguring-uring]: ringut, waringut, mariwut-riwut, mawringut-wringut, gêmês; [pamuring-muring]: ringut

urung: [urung-urung]: sêngkêr-sêngkêr

erang: [merang]: umiras

ering: riringa, kering, sering; [eringan]: iriban; [keringan]: prasastra

èrèng: [èrèng-èrèng]: trêbis,

--- 46 ---

lawu, lumawu

aku: ha, hi, aku, ikwa, akya, akyi, ingwang, ku, kwa, kwi, kula, kami, mara, mwiy, mami, ngwa, ngwang, ngya; [kula]: ulun, hangkya; [kawula]: ulun, amba, dasih; [ring aku]: yyraku; [ngaku N. ngakên K]. hangkwa

ika: Ika, kunang, kapwa, punika, pwa, pwe, pwaka, pwaki, pwaya, pwayoga, pya, paya

iki: Ini, Iki, Iku,

--- 47 ---

Ike, iti, ite, itu, hikan, hikin, hikihên, naki, nika, niki, niku, nikihên, nikan, nikin, riki, rakwa, rakya, rakyra, ka, ki, kahi, kihên, kin, kapwaya, tinêhên, tika, tiki, tiku, teka, tèki, tèku, tèkihên, tikin, punika, ya; [iki ing]: ningking, nikèng

iku: Iku, ku, tèku, punika, ya ta,

--- 48 ---

buntut

eka: [paeka]: humaya, drigama, diggama, pangendra sangsara, dhasthi, dhêsthi; [paekan]: kira-kira, kartisampeka, kadaya, ngupaya; [maeka]: humaya, mandaya, ngupaya; [saeka]: ulaha

êkar: kambang; [mêkar]: nica, kambang, ja, masêkar; [mêkar]: mêlar, mayang; [pamêkar]: pamêlar, pamayang; [pamêkaran]: pamayangan

ukir: rancang, curik, cawi, cawih, lingir, pangukir; [ukir-ukiran]: cariwi, rancangan; [ngukir]: ukir, nukir, rumancang, lumingir, nyarana, ngrancang, ngracana

--- 49 ---

ukur: têpa, têpe, têpus, lanji, jangka; [ukuran]: têpan; [ngukur]: nêpus, lumanji

ukara: nampar, têmbung, lagu, basa gita, bangga

akrab: diwangsa

akak: [ngakak]: makikikan, ngukuk

akik: sasaki

ikat: haras; [pangikat]: pangaras

ikêt: hitung, racana, singhêl, singêl; [ngikêt]: ngitung, rumacana; [ingikêt]: katalika; [pangikêt]: sèlwana, patambang

akas: kas, wakas, pêra, gati

akal: adyana

ikal: [ngikal]: nikal, manarik

ukêl: kayuh, dhêkung, dalwang, dêlwang of daluwang, pêluk, mapêluk;

--- 50 ---

[ngukêl]: dumêkung, mayub, mayok, ngistha, ngayuh; [aukêl]: apêluk

akal bakal: pra(of par)wita; [akal bakal nagara]: witarêdya

ukum: pidana, pidosa, biksa; [ngukum]: midosa, misasa; [ngukumi]: midwasani; [pangukum]: pamidosa; [pangukuman]: pamidosan; [paukuman]: pidosa, pamidosan

aking: aka, akang, jêmar, making

adi: ade, adya, rasmi of rêsmi, di, luhung, linuhung, pèni, dhani, mulya, mapèni, maya; [adi-adi]: pèni-pèni, manggala; [ngadi-adi]: endaha, mèni; [ngadèkake]: mangendahkên; [kang adi-adi]: ngadi

adu: jugala,

--- 51 ---

bantah; [adon-adon]: hota, sasadon; [adon-adoning kayu kang rapêt]: = gôndamaru; [ngadu]: ngawung; [pangadu]: pangawung; [pangadon]: pawungan; [padu]: handata, data, sawala, suwala, pradondi, pra(par of pêr)data, padwan, padyan, padhu; [rêbut padu]: padudon, padudyan; [madu]: mradondi; [madu]: mra(mêr of mêr)data; [mêmadu]: madata, midata, madhu; [madoni]: hanjugalani, dumata, mandyopara, mandhata, makolihang; [padon]: padyan; [pêpadon]: papadatan; [parapadu]: pradondi of pradongdi, pradata

idi: [kaidèn]: kawidi

idu: ciwaya, kêcoh, luddha, luddhaka, ludhah;

--- 52 ---

[maido]: manindha

udi: [ngudi]: babana

adi-aèng: dutedya

adan: [ngadani]: ngayati

udan: hurur, hèrtati, Udan, hatru, ca(of cê)racah, ca(of cê)racap, riris, rêrêp, rarabi, krêmun, drês, dêrsa, trêh, truh of têruh, sra, surur, warsa, wêrsa of wrêsa, warsiha, wrêsti, wrêsthi, wawarsa, liris, jawah, jawih of jawuh, jalatarang, mahudan; [udan- udan]: truh-truh; [ngudan]: mariris; [ngudani]: nêruh, lumiris; [udan awu]: lêbur murca; [udan awor panas]: subamanggala; [udan angin]: nila warsa; [udan riwis-riwis]: racih, truh-truh, malutruh;

--- 53 ---

[udan gêtih]: parawanya; [katêrangan udan]: kabiyas; [kaya udan]: sumiris; [pusêring udan]: carat warsa

edan: idan, junun, gila; [kedanan]: kannyut, karungrungan

idêr: hirup, hidra, hedêr, cakra, caluwêt, limbung, langlang; [idêran]: kulinglingan, limbungan; [ngidêr]: mutêr; [ngidêri]: narandu, narandum, mahirup, manyirup, ngulilingi, ngalaya, ngayêngi, pangirup; [midêr]: edran, umidêr, nêdêr, lumanglang, ngalaya; [midêr-midêr]: midran- midran

udrêg: rundak, pêluk; [udrêg-udrêgan]: sudrêg; [ngudrêg]: ngrêjêng; [ngudrêg-udrêg]: ngulêng-ulêng

adrêng: asrêng, sêkung; [kapiadrêng]: kapiandhêm

--- 54 ---

sudarpa of sudêrpa

idak: [of idêk]: andêdêl, tanjak, mahi; [idak-idak]: ipak-ipak; [idêkan]: rambahan; [ngidak of ngidêk]: andêdêl, umambah, rambah, dumêdêl, manganjor, mangipak, nganjor, ngipak, ngambah; [ngidak-idak]: ngipak-ipak; [pangidak]: pangambah

udaraga: (araning sabuk)

udakara: [ngudakara]: mangunakara

addi?: pidak

êdêd: [mêdêd]: mêsês, musus, myus

idid: [ngidid]: sumusup, mêsês; [pamidid]: pamêsês

midid: humyus, mêsês

odod: of odot; [modod of modot]: andêdêng, numala, numalat, dudut, dêdêng

--- 55 ---

dudung, dumêdêng, dumudung, mure, madudung, mèdêm, mole, mulur, malat; [pamodod of pamodot]: pamure, pamalad of pamalat; [pamododan of pamodotan]: pamureyan

adat: [ngadat]: sringgêng

adus: adyus, hyadus, madus, madyus, masêbu, guhyang, guyyang; [pangêdus]: padus; [padusan]: patirtan

êdus: basu

adil: niti, sidya-sidana; [ngadili]: manidyasani, ngrajaniti; [luwih adil]: ambahudhêndha; [panggêdhening pangadilan]: prawara, mahasidyana

udal: ubal; [udalan]: umbul, umbalan, ubal, ubalan,

--- 56 ---

tataluwan; [udalan banyu]: tuk; [mudal]: muncar, mubal

idêp: hirpya, hitara, wiruya, wirumèksi

udamala: araning godhong

udamamah: manacah, mawêrêng

ut: hu, uuh

ati: (daging), kukulung, lêmbana

ati: (pikir), anala, har(hêr,hra of hrê)daya, Ambêk of hambêk, angên-angên, nala, cata, cita, cipta, drana, driya, drangsa, dyatmika, ti, twas, twasa, tyas, tyasa, sahita, sita, sota, war(of wêr)daya, lyali, prana, praya, paraya, padnyana, mana,

--- 57 ---

mane, manah, galih, budi; [atèn-atèn]: cicikatan; [ngati-ati]: tyas-tyas, prayitna, priyatna, pamiweka; [prihatin]: kingkin, duka cipta, turida, turidan, sak, sakhatin, suma, wiguhan, lara; [ati ala]: pisata; [ati kêndho]: tistati, tispraya; [ati kêras]: bawiswati; [ati linuwih]: sotama pranamya; [ati lômba]: lilahi, lagawamana; [ati panas]: pranala; [ati pêtêng]: imêng of èmêng; [ati murka]: lwambêk; [ati gêdhe]: sataprana, mahacita, mahacipta, mahaprana; [ati burus]: prasudambêk paramarta; [hawaning ati]: manangindriya; [kulung ati = pulung ati]: kulung mana; [kêgêdhèn ati]: lwambêk; [tunggal ati padhang]: wilasa; [sakarêntêging ati]: samusika;

--- 58 ---

[woding ati]: taru nala; [walang ati]: sônggarunggi; [linuwihing ati]: habisana; [lêganing ati]: yumana; [pulung ati = kulung ati]: prana, mudramana; [mêkaring ati]: padmana; [mêmatut ati]: ngraras ati; [burusing ati]: sida wisita; [bungahing ati]: subasita; [ngêrêsing ati]: tanala; [nglêgakake ati]: ngragadha

atoh?: matoh

utah: [utah-utahan]: luntakan; [mutah]:luntak

it-it: hah-hah

ut-ut: uu

atanu: jêjuluking panêngahing pandhawa

atêr: [ngatêr]: nguntap; [ngatêrakên]: nguntapkên

atur: ucara, ukara, krama, dunung, tur, tangguh, sahur, srama, sarama, saddhawara, swagata, saji, sya, pangucap; [atur-atur]: srana, sarana,

--- 59 ---

srama, sarama, bulu bêkti; [aturan]: hucarana, lêwasan; [atur pasaja]: mawantah ukara; [ngatur]: matur; [ngaturi]: naha, nawani, nuwagata, numoda, namudana, numodha, sirikan, wèh, mundang, misungsung, mawèh, ngacari; [ngaturi wilujêng]: ngaywani; [ngaturake]: umaturkên, sukakkên, sumungak, marêkakên; [paturan]: pangucarana; [matur]: atur, awarta, umatur, umajar, umanggêh, numundang, tumangguh, sajar, sumaji, wyajnana, manaddhawara, macarita; [katur]: kasung

otêr: hakrak, krak

utarayana: kahyangane bathara wisnu

--- 60 ---

itik: [ngitik-itik]: nênêki

otèk: juwawut, yapawut

atut: zie tut Lett a.

êtut: zie tut lett b.

otot: urata, uraba, anggota, paraddha

atas: [ingatase]: ngatasi

atus: [satus]: dasa wisati, sakupang, sata, satak, sabiting; [tikêl satus]: sumatus guna

atos: akas, kakong, totos, tos

utus: [utusan]: nibasara, caraka, cu(of co)daka, larapan, lukan, wimbasara, prajaka; [ngutus]: anduta, umutus, nangutus, kumon, manduta; [diutus]: kotus

utawa: atawa, aslam, astam, astama, asthami,

--- 61 ---

apituwi, ungga, katamapi, dwandwa, tanapi, tuwi of towi, tapi, tupwa, wanèh, pita, pituwi, mênèk, muwah, nguni-huni, nguniwèh

itil: krêntika, karêntya, kalêntik, sêmaracatra, sogokprana, wagaprana, purana

atop: sêgu

utama: hanunga, utama, ratna of rêtna, kotama, dibya, sahi, sapala, prahita, pratita, pariminta; [kautaman]: kanuragan, kanuragyan, kotama, kotaman, darma, dharma; [luwih utama]: sotama; [prayoga]: utama, nguparêngêng

--- 62 ---

atag: gumaha; [ngatag]: matag, gumaha

atob: twab

utang: utang, huminjêm, sambutan, piutang, pinjêm, potang; [ngutangi]: huminjêmi; [potang]: piutang; [kapotangan]: kautangan, kapiutangan, kapijowan

etung: twanga, wilis, wilang, pôncawara, ga(of gê)lara; [etungan]: ramal; [etungan]: wilisan, ga(of gê)lara; [ngetung]: môncawara, milanga, ngawis; [petungan]: panacahan, pôncawalimuka (= lima-lima ingadu êndhas: ngarêp lima); [metung]: milang; [metungi]: maratistha; [juru etung]: kridhawaran; [juru ngetungi]: pakridhawaran, pawidhan

as: Ah of hah, hêh

ês: I

is: hêh, humêh

us: Ihih

--- 63 ---

asu: anjing, asu, aswibuja, cika, camêro, kuwaka, sona, srênggala, swa, swana, sagawon, wêrka, purisika, basu, bugêl; [ason-ason]: kêrkêr

aso: aswa, rarêm, saranta, sumo, mawrênti, majrêm

isi: andêl, isi, isya, nisi, si, sesi, pangisi, mèsi; [isi buthêk]: mèsyuwal; [ahisi]: mèsi

èsi: [ngèsi-èsi]: èsi-èsi; [kaèsi-èsi]: kerang-erang

oso: [ngoso]: angas, soso

asah: asah; [ngasah]: hancani; [ngasah-asah]: cani; [pangasahan]: misan

--- 64 ---

isih: siha, maksih, misih

usah: kirda

as-as: ah-ah, hêh-hêh

is-is: hêh-hêh

asin: kathuka

isin: irang, erang, wirang, yerang, merang, merangên; [ngisin-isin]: ngirang-ngirangi, ngerang- ngerangi; [ngisin-isini]: ngirang-ngirangi, ngerang-ngerangi

asri: Ahalêp, ahalêp, endah, ica of eca, harjasa, orug of hurug, orug of horug, asri, awicarita, halêp, haywa, huyug, raras, rarasrum, rêrêng, rasmi of rêsmi, rumrum, ramya, rangên, rêngêng, kuwung, darpa of dêrpa, tama, sênêh,

--- 65 ---

sukêt, sadarpa, sasri, sasriya, suyug, suba of soba, laksmi, lêsmi, lawên, lêyêp, liyêp, lêmi, limut, langê, langêh, languha, langên, lênglêng, langêng, lêngêng, pênêd, parimita, pada, pasri, mahalês, mahalêp, mêhalêm, mararas, masya, masoba, malangêh, mênggêp, ngrawit; [ngasrèni]: rumaras, sumuyug, mahalêpi, malangêni, ngrêsmèni; [ngasrèkake]: humangiswapakên; [pangasrenan]: pangalêpan; [luwih asri]: sudarpa of sudêrpa,

--- 66 ---

mahèrêsmi; [gawe asri]: ngraras

asar: [wayah asar]: tibralayu

usar: [ngusar]: ngosèr

asuradipa: jêjuluke Bathara Endra

asrêng: har(hêr of hrê)daya; [asrêng liwung]: ahêngkara

asring: titir

asik: [osak -asik]: umalisak, julik, malisak

isik: [ngisik]: misik; [ngisik-isik]: misik-misik

esuk: enjang, Enjing of enjing, pagi, pengsuk; [byar esuk]: tatas kamantyan

osik: hanyana, pra(of pêr)kasa, prakosa, prakoswa, prakosya; [ngosikake]: prakasa; [osiking ati]: manobawa

asuksma: asari

èstu: patêh, byakta; [ngestokake]: nuhoni, nastyakkên, mahat, manuhu, mar(of mêr)singgih, ngastawa, ngidhêpi; [kaestokake]: patêh;

--- 67 ---

[dièstokake]: pituhu; [pangèstu]: pituhu, pangisthawa

êsit: mohana

èstra: estyra

èstri: K. N. palêstrèn of gisi-gisi

astakuswala, astakoswala: araning têmbang kawi

astuti: arcana; [pangastuti]: pangarcana; [mangastuti]: mangarcana

istigar: araning gêgaman ing jaman kuna

êsês: [mêsês]: myus

isis: silir; [ngisis]: karing, kèsis, maring; makaring; [ngisis-isis]: maring-maring

usus: husus, hiswa, sarisi, wiso, pêrod, pusdhara

asal: pita, pitya, polih

asil: [kasil]: pahala

usap: [ngusap]: kukur, laca, lumaca, makukur, musap, masapwa; [ngusapi]: musapi

--- 68 ---

asêm: hamla, kuranji, kuranjya, kurinjêm, kamal, kamalagi; [ngasêmi]: nyêmpaluki, ngrêmbun; [asêman]: (sêlaning dariji), hasman, hamlita, sumanjari; [kayu kalèsêm (wangsalan)]: panungsung guyu

èsêm: [mèsêm]: mihyun, miyum

asmara: onêng, hyun, hayun, nang, rimang, mangê; [kasmaran]: hanang, hunang of honang, hakung, katuridan, sêmaranala, sêmaratura, branta of brôngta; [ulah asmara]: mangê

asmaradana: araning têmbang macapat

istha: nisca; [nistha]: nistha, ciri, mendra; [nisthakake]: mandama; [panistha]: pamosèl

èsthi: [ngèsthi]: tumindhih, manganti,

--- 69 ---

ngèsthya; [pangèsthi]: tindhih

usung: haya; [kusung-kusung]: atawan

awu: tyapu, sawu; [pawon]: wirungan, busalèn

awe: [ngawe]: mawe, ngawaya; [ngawe-awe]: ngawayawa; [pangawe]: pangawa; [pangawe-awe]: pangawayawa

uwa: uwa; [uwa-uwa]: sulanjani, wauwa

ewa: andèh, ewo, hila of hela, hilik of helik, rêngu, toh, pacêh, mewa; [ngewani]: ngilani

èwu: iwu; [ewon]: ewwa, darunan; [pirang-pirang èwu]: mahiwu of mahewu of maèwu-èwu, mèwu; [sèwu]: sahasra, saiwu, sanambang, saksaya, sasra

uwuh: [nguwuh]: haswi, hasyang, hasèng,

--- 70 ---

nanantya, nantya, canti, santi, santya, sumantya, mahyang, manantya, manda, masanti, masantya, mawu, mangoha, nguhu, nguhna; [nguwuhi]: mangaruhi; [mawuhi]: katwangi; [panguwuh]: santya, panantwa, panantya, pawu, panguhuh; [panguwuh-uwuh]: pangoharumahah

ewuh: Iwêh of Ewêh en hewêh, epya, kawêh, sigun, wèsthi, pringga, mèwêh, mèwuh, gawat; [ewuh-ewuh]: sigan-sigun; [ngewuh-ewuh]: mèwêhi; [ngewuhi]: mewuh; [ngewuhake]: manêcêhakên; [pakewuh]: aya, runa,

--- 71 ---

rusit, kawêh, durga, durge, durgama, durbaya, sigan-sigun, wisthi of wèsthi, pôncabaya, pringga, pamèwêh, mah, baya; [pakewuh lima]: pôncabaya; [luwih pakewuh]: durgasahasa, durgama; [makewuh]: mikara, mèwêh, mawèsthi; [kewuhan]: niniwêh, kèwêhan; kewran, kepwan, kepyan, mèwêh

owah: upir, uya, uyah, wiwal, gandrung; [owah-owah]: uwah-uwah, gandrung-gandrung; [ngowahi]: ninggahi, wiwang, muwahi, miwal, miwalli, nguwahi; [pangowah]: pamiwal; [pangowahan]: pawiwalan; [ora owah]: têtêp

awan: hari,

--- 72 ---

api, dina, dhahinawa; [ngawan]: mahawan; [ngawani]: mahawani; [ngawanake]: mahawankên

awêr: [awêran]: rangkah

awur: [ngawur]: mawag, ngawag, ngiwung, ngayah; [ngawur-awur]: marawur, ngawag-awag; [mawur]: pudhèr; [mawur-mawur]: tumaking-taking

iwir: [miwir]: mêwêr, mawil

uwêr: [muwêr]: nyakra, musêr of mungsêr, musus; [pamuwêr]: pamusus

awak: Angga, angga of ôngga, nawak, raga, kawangga, kangka, tuhu, tubuh, sarira, suwanda, sulaksan, sula(of sulê)ksana, wahanda, wanda of wônda, wak, waksa, wakya,

--- 73 - --

lingga, linggana, pasikêpan, pangawak, dhiri, yyrangga, gatra, banda, badan, baddhi; [awak-awak]: linggan, linggana, masarira; [ngawaki]: mawak; [pangawak]: masarira; [pawakan]: lingga, suwandana, sula(of sulê)ksana, waksan, pangawak, panggan; [pawakan]: gatra; [awak pasaja]: gatiraga; [ulah awak]: amongraga; [mêsu awak]: matiraga; [ingawak]: ngaraga

awik: [pangawikan]: patunigan

iwak: [juru amèk iwak]: nyantrang; [iwak loh]: hoti, wiyaga, wiyangga, pika, jita, mina, mira, matsya, maswa

awad: humapi, sêngadi,

--- 74 ---

sêngadya, mapi; [pawadan]: saradi, sêngadi, sêngadya, pawad

awud: [ngawud]: ngiwung; [ngawud-awud]: ngowak-awik, ngiwad- iwud; [pangawud]: pangiwung; [mawud]: barasad

iwud: [ngiwud]: ngiwung

awat: [awat-awat]: panihung; [pangawat]: panihung

apit: Anu, Apan of hapan, hapwan

awit: krana of karana, tapan, tapya, sawitning, lila, pan, yyrawan, mapan, nguni-uni; [ngawit]: ngawat; [ngawiti]: ngawati; [kawitan]: kamulan; [sakawit]: sapurwa of sapurbya; [miwiti]: mungari; [awit saka]: witya

iwat: [ngiwat]: matrêywat, masibat

uwat: [uwat-uwat]: tagu, suki,

--- 75 ---

dhaya- dhaya; [sauwat]: tamah

uwêt: [nguwêti]: mawitya

uwit: [nguwiti]: ngawit

awas: awasa, sumata, waksa, lila, prastawa; [ngawasake]: mrastawakên; [mawas]: hinte, mawung, ngawasa; [pamawas]: pamawung, panganumata

uwas: [uwas-uwas]: bênjana

uwis: nguwus

awal: [ngawali]: mawah

uwal: singsal; [nguwalake]: jumaha

uwêl: [kuwêl]: kondhi

owêl: himan, Eman of eman, raba, rabah, deman, sayang, wêla; [ngowêl]: rumabah, sumayang, mirma, marimirma; [pangowêl]: tejan, parimirma

awag: [ngawag]: gagap

awang:

--- 76 ---

[awang-awang]: antara, antariksa, antarala, antariya, artadhya, udara, itaragana, awihawang, idhêp-idhêp, amun-amun, ambara, nawasanga, nayapada, namu-namu, dirgantara, dirgantarala, dik, dikdik, dikwidik, dikgantarala, tarang; tawang, taya, tabang, widikwidik, parhyang, jumantara, nyamu-nyamu, marja(of marga)gantang, margawutma, madyapantara, mataya, gana, gagana, gaganantara, gaganacara, gaganatara, bwamantara, byoma, byamoka, boma,

--- 77 ---

bomantara, ngantarala, ngambara; [awang-awang pêtêng]: bomantarala; [awang-uwung]: taya, nguwêng-uwêng

uwang: wêhang, wêgang, panggita

ala: arah, isa, awon, adha, adhah, hyala, ègrèk, ninda, nida, ku, kuhaka, danuran, dru, dur, dura, dru(of dro)haka, durhwaka, durni, durkara, durdanda, durta, durêta, drusti, durmala, dudu, dusta, dustha, wisaya, lah, pacêh, dhasta, dhustha;

--- 78 ---

[ngala]: mihalah; [ngala-ala]: mahala, mangala-ala; [ngalani]: nidran, mihala, madustha, madha; [ngalak-alak]: mahala, madrukên, madudrukên; [piala]: pihadha, pidura, dhasthi of dhêsthi; [miala]: mamihala; [mialani]: mahadha; [ala andarung]: druhôngsa; [ala ing ujar]: durcara; [alane]: durta; [alaning ati]: dhustha; [ala cêndhula]: dursahasa; [ila-ila ala]: dharmaduskêrta; [ênggoning ala]: duraka; [calathu ala]: duracara; [dalan ala]: durniminta, durnimita; [dalajat ala]: kadurlaksanan; [tata ala]: kala, durgama; [têtêngêr ala]: durniminta, durnimita, durnimitya; [solah ala]: kadursilan; [wong ala]: dursila, durjana; [laku ala]: kadurlaksanan, durlaksana; [luwih ala]: durniti, durtama, dursahasa, dusthami,

--- 79 ---

mahala; [panggawe ala]: kaduryasan, durniti, duryasa, dustami, wisaya, pihala, handurkara; [muni ala]: murid

ali: [ali-ali]: kalpa, kalpika, sêsra of sêsran, simsim, singsim, sweda, pangalpika

alu: lênjing

ila: [ila-ila]: hurup, hila, sangkêr; [ila-ila ala]: dharmaduskêrta;

ili: Is of his, hèsi, hili, tus, sahat, wulakan, li, polur; [ilèn-ilèn]: wulakan, pangahisan; [ngili]: kili, manghili; [ngilèni]: ngudakani; [ngilèkake]: ngudakakên; [mili]: Ahis, humihis, humilya,

--- 80 - --

numili, drasa, drawa, drawana, drawaya, sumahat, wimba, lumini, mahis, marawaya, madrawa, molur, malat, milya, mangahis, ngintir; [kèli]: Anyut, hiliran, halya, halyu, kahili; [kèli]: kentar, kèntir, kendhang, kenyut, kannyut, kèlir, larung, manut; [kilèn]: kinwam; [ngèli]: milir, ngannyut, nglarung; [ngèlèkake]: nguhut, ngannyut; [pangèli]: pangannyut; [pangalenan]: pangannyutan; [ilining banyu]: arus; [ora mili]: kumêmbêng; [brêbês mili]: drawayèng luh

ilu: ilun, ajak,

--- 81 ---

tular, tumut, milya; [ilu-ilu]: kapidulur; [ilon-ilonên]: twattumwatên; [ngiloni]: tuti, tuting; [ngilokake]: nurutakên; [milu of mèlu]: anut, umilya, anglud, niru, nurut, nimilya, dulur, tut, tutta, tumu; [milu of mèlu]: tumut, tumutur, lyus, bela, nglud, ngêlud; [kabanjur milu]: kamilu

ile: walepa

ilo: [ngilo]: carmin, crêmin, carêmin; [ngilokake]: hamyangake; [pangilon]: carmin, crêmin, carêmin

ula: hananta, hurar, hardawalika,

--- 82 ---

hastasura, haliman, nuwinda, naga, caksusrawa, taksaka, têksaka, sarpa, sawêr, wasu, wiswaka, wula, walika, mahasiwesa, minakala, basu, bujangga of bujôngga; [ula gêdhe]: hananta, nagabônda; [ratuning ula]: nagenda, nagaraja; [ratuning ula]: nagapati, nagaji, nagabasuki; [dewaning ula]: hanantanaga; [panggêdhening ula]: hananta, nagabêndana; [ula-ula]: (gêgêr), hadodaka, tanggola, lumungsir

ulu: [ulon-ulon]: pamurdan, pamujur; [ngulu]: hêlên, nêlên, mahêlên, manêlên, mêlên, mulur, ngulên,

--- 83 ---

ngêlên; [pangulu]: pangêlên; [kolu]: kêlên, kulên; [ulu cumbu]: wilaja

èlu: zie ilu; [mèlu]: miring, madulur, matutur, milêt, malya, milya, melya; [kèlu]: mirut, makiris

alah: harah, hadhah

alih: alih; [ngalih]: halèh, mapindhah; [pangalih]: pamindhah; [pangalihan]: sadeya

ulah: andon, adon, ota, ulaka, hulig, haji, hyulah, among, nulah, naya, rum, ruma, kirdya, krit, kar(kêr of krê)ti, kridha, darma, tênaga, tatwa, têgêng,

--- 84 ---

sala, wisik, lur, lêkas, lungit, pari, padi, meda, masak, misik-misiki, mulah, mayana, mong, gêndhing, gati, brata, bawa, ngulaha; [ulah-ulah]: sanggama; [ulahan]: pakridhan; [ngulah]: tumingkah; [ngulah]: madi, mulah of molah, mangre, ngandon, ngulig, ngupa; [ngulahi]: ngandoni; [ngulahake]: masikakên, ngandonakên; [pangulah]: pandon, pacala, patingkah, pawisik-wisik, pangrèh, pangupakara; [pangulahan]: pandonan; [polah]: ulah, gulang; [molah]: ulah, humba, ningkah,

--- 85 ---

cancala, cala, kêdal, kapita, kumyus; [solah]: ulah, raga, kridha, kedah, kêdal, kêtêg, kusala, don, titika, tingkah, wilasa, lwir, lalita, patya, patingkah, polaha; [solah]: dhatan; [solahan]: ulahan, ragan-ragan, lagyan; [solah-solah]: kêtêg-kêtêg; [solah-solahan]: lagyan; [nyolahake]: matingkah, ngulaha; [solah tingkah]: galeyah; [ngatokake solah]: manobawa; [ulah krama]: parikrama; [ulah tapa]: nastapa; [ulah gêgaman]: kridhasara, kridhastra, prasastra; [ulah bêcik]: wagadi; [ulah bawa]: hidan-hidan, rêngên

--- 86 ---

ulih: antuk, wulih; [ulihan]: wulihan; [ngulihi]: malyani; [ngulihake]: malyahakên; [mulih]: ulih, umulih, nulih, numulih, tulih, tolih, sumusuk, mantuk, mantwak, mulihi, mulya, ngulih; [mêmulih]: ngulih- hulih

elah: Adha

olah: ngulah

olih: ngolih; [luwih pakolih]: pakolihên

olèh: antuk, ulih, olih, odhil, umolih, nêptya, nêmu, namya of nêmya, karta, kêrta of krêtta, kulih, kolih, tuk, tulih, sambada of sêmbada, labda of lêbda, paka, mandon, makrêtta, mawuh,

--- 87 ---

molih; [ngolèhake]: molih; [pakolèh]: karta of krêtta, katêm, kaladesa, kalayuga, tuwas, sapala, sumapala, sakaya, wwalkala, wipala, laba, pahala, pralabda of pralêbda, pa(of pi)kêna, pakêrta of pakrêtta, pala, polih, pamolih, yu(of yo)gya; [pakolehan]: pahalan, pamolihan; [makolèh]: makolih, molir; [makolèhi]: makênani, ngudhili; [pikolèh]: ngulih; [mikolèh]: molih; [mikolèhi]: molih-ulih; [olèh bêgja]: kontung; [sarwa pakolèh]: wahyapala; [luwih pakolèh]: utpala, likên; [para pakolèh]: parakarta, pakrêtta

alun: alun, lun, lunda, yyrak,

--- 88 ---

galumbang; [pindha alun]: ngalun; [alun-alun]: bacira; [ngalun]: ngombak; [kaya alun]: lumunda, ngalun

alon: riri, ririh, rêrêh, rarat, rumini, lon, manda of mônda, ngaris; [alon-alonan]: rarat-raratan, mariri-riri; [ngêlon-êloni]: ngloni

alir: [kalirên]: karanglakên, kalingsirên

ilêr: galêr

ulêr: hurta, nitêh, ratyaka, krimi, kramira, kramika, krimika, wêrka, wêrki, wrêkka, wrêkkita, wêrkita, wogan; [ulêr sajroning awak]: racak

ulur: cicil, tuntun, sêlur, pulur, masêlur;

--- 89 ---

[uluran]: sêluran; [ulur-uluran]: sêlar-sêluran, madulur, madulur-dulur; [mulur]: mulur, malat

èlèr: [mèlèr]: drawa

alok: hawu, mahyang, mawu, nguhna; [alok-alok]: mahyang-hyang; [kalok]: karêngêng

êlik: tutung; [pangêlik]: pambêlik, bêlik-bêlik

êlèk: [mêlèk]: dan, tumanggal, matanggal, mungu

ulêk: [ulêkan]: limêngan, barkaka; [mulêk]: limêng, putêr

uluk: ambara; [muluk]: andêdêl, umambara, lawat, lawata

elik: [ngelikake]: ngirang-ngirangi

elok: nindyan, wiyu; [kaelokan]: kapana

alad: [ngalad-alad]: humalad, malad

--- 90 ---

êlêd: [pangêlêd]: pangulu

ulad: kantar, katar, sangkara, pamulad; [mulad]: hangkara, kumantar, marab, makantar; [mulad-mulad]: angkara-kara, kantar-kantar, katar-katar, marap-arap, marab- harab, makantar-kantar, makara-kara, makartara, mayangkara, mayanggakara

èlèd: [mèlèd]: humalad, numalad

alat: [kuwalat]: kawêlak; [walat]: sarik, singit, wingit

alot: Asrêt, têgah, têguh

êlêt: antara

ilat: hirta, lidhah of lilidhah, jiha, jihuna, jihwa, jihya, jiwana

ilêt: [milêt]: tumalya

ulat: haksa,

--- 91 ---

natya, nêtya, nitya, netya, naya, nayana, catya, wulat, wulata, liring, jaswa, yyrulatya; [ulatan]: iriban; [ngulat-ulatake]: humaksya-humaksyakên, nguniana; [ulat arum]: sita; [ulat liring]: naya-naya; [ulat mênêng]: santika

ulêt: okol, wilêt, dhampur, mawilêt; [mulêt]: lumanglang, wilêt, lumut, manol, mêkul, mawilêt, ngol, ngola; [mulêti]: milêti; [mulêtake]: ngolakên; [pamulêt]: pamilêt

èlèt: [mèlèt]: numalat

alas: hutan, hutyan, rimba, taratab(of tarataban), satambana, swi,

--- 92 ---

wana, wanna, wanantara, wanardi, wanadri, wanadurga, wanasa, wanwa, wanawasa, wanapringga, wanapada, wêlahan, wulusan, lirang, pringga, bana, baga; [kalasan]: kathukulan kayu alas; [alas tarataban]: kêtêbwana, wanawasa; [alas pagunungan]: wanarga, wanadri, prabana, giriwana; [alas pêgat- pêgat]: wanantara; [antaraning alas]: wanantara; [pêtênging alas]: grêng

alis: hêning, alis, imba, nahya, rasthi, kêning, drasthi of drêsthi, siratmaya, dhasthi of dhêsthi; [ing alis]: ngimba, carung

alus: [of êlus]: wêrdu, waradwija,

--- 93 ---

wèdi, mêntrik, mardu of mêrdu, gorata; [ngêlus]: ngêjum

êlas: wajik

ilês: idêg, rujak, kêdal; [ilêsan]: rambahan; [ngilês]: akêdal, rênjah, rumujak, rambah, kêdal, ngrujak, ngomba; [kèlês]: kèdêg, kèlêdya, komban

ulas: [ulas- ulas]: saji-saji, sigi-sigi

ulês: urung, kêkapa, salimut

alap: [alap-alap]: araning manuk; [ngalap]: alap, mohut; [ngalapi]: alapi; [ngalap opah]: rena; [pangalapan]: pametan

ulap: wangwang; [ngulapi]: rumuwat, petana, manapu, manapwa, malapi, mulapi, mangruwat,

--- 94 ---

nguwuhi; [sulap]: jantur; [ulapaning pandêlêng]: hiriban

ulupu: (niet ulupi), garwane radèn dananjaya

alam: panurat

alêm: hudang, hêla of êla-êla, êlêh, amêr, alêm, lêmbana, puji; [alêm- alêman]: êla-êla; [ngalêm]: ahêlêm, manadukara, mapuja, muja, muji, mujya; [ngalêm]: ngêla-êla; [ngalêmbana]: la-êla; [pangalêm]: alêmbana, pananghara, puja, puji, pujya, pangêla, pangamêr; [pangalêmbana]: lalita; [pangalêman]: pujin

alum: irsya, anglong sarira, anglong jiwa, sakara, suma, landhu, lara, luru, lêsah, lulya

--- 95 ---

lampus, malume, mangirsya, nglih, ngêlih, ngalaya, nglong sarira, nglong jiwa

ulêg: [mulêg]: putêr

alugora: alu-alu

alub: [alub-alub]: ngawuk- awuk

alang: alang, têlah, brastha; [alang-alang]: ala-ala, hambana, lalang; [alang-alang kêmangi]: sêre; [ngalang]: nanggêng, nanggung, ngandhang; [ngalangi]: ]: nalangi, nambêngi, manangguhi, nganthung, ngawêri; [ngalang-alangi]: bakilyani; [palang]: hut, canggya, tanggah, tanggêh, tanggul, tanggung, sayuk, sangkêr, wancak, wacak, wawal, walêr.

--- 96 ---

palang: puhut, pahung, pacêh, pawal, pampang, galang, bapang; [palangan]: walêran, puhutan; [pêpalang]: kuwangwang, tanggulang; [pêpalangan]: kalan, patangguhan, patanggungan; [malang]: nayut, nêngkêl, tumanggah, tumanggêh, tumangguh, mahung, muhut, matanggah, matanggêh, matangguh, matanggung, masayuk, mali; [malang, megung =]: malang sumirang, mawêr, mawal, ngayut; [malangi]: anggalang, nayuti of manayuti, nanggêni, nênggalani, nang(of nêng)gulang, nanggah, nanggêh, nangguh, tumanggah, tumanggêh, tumangguh,

--- 97 ---

tumanggul, tumanggung, sumangkêr, manayut, manangguh, mananggung, matanggah, matanggêh, mawêri, ngambêngi; [mêmalang]: mamancaka; [mêmalangi]: ngambêng-ambêngi, tangguh; [malangake]: ngayutakên; [kapalangan]: sangsara; [kêpalang]: kuwawal; [pamalang]: patambêng, patanggah, patanggêh, pasayut, pangawêr; [alangan]: (= pambêngan), kudur; [kalangan]: kalangwan, kambêngan

aling: [aling-aling]: zie gêbêr, andêl, awêr, amping, ampung, kêlir, ding- ding, tawêng, tawing, tawung, tampung, têbêng, tèbèng, sasangkrib, wrana of warana, widigda,

--- 98 ---

widigdya, widigdhya, lindhung, limun, limput, pasaput-saput, dhindhang, dhindhing, dhidhi, bètèng, basu, balu; [alingan]: alingan, anghêmbêng, ningar, têbêng, lingan, buwanan, ngandêli; [aling-alingan]: amping- ampingan, wing-ngawingan, mawarana, malindhungan, mangandêl, ngayang; [ngalingi]: niwa, nawêngi, dumingding, tumawêng, tumawing, tumawung, lumindhung, nyangkribi, manambêng, ngrahabi, ngawara, ngawêri, nglimput, ngapèn, ngimuri; [ngaling-alingi]:

--- 99 ---

ngapèn-apèn; [kaalingan]: kawidigdan, kaban; [kalingan]: ampungan, kapèn; [kalingane]: katuwon, kalinyan, kalinyani

ilang: ical, alya, alyu, Ilang, Ilung, nana, nir, nira, nire, nis, nasa, nisa; [ilang]: cuna, cuni, das, dyas, três, têpêt, taya, sirna, wur, wor, wisirna, wimurca, linang, laradan, lilang, lêpas, lunga, pangilangan, mur, mari, mura,

--- 100 ---

murca, murud, murta, murtya, muksa, moksa, bagna; [ngilangake]: nira, niri, sumirna, luminang, nyirna, gumilap, nganir, nganirakên; [kailangake]: inilang; [kelangan]: kailangan, katayan; [pangilang]: pamurut, pamuksa, pangênis; [pangilangan]: pamuksan; [ilanging pêpêtêng]: rismarini; [jaman kailangan]: kamuksan, kamuksapada, kamuksapadan

iling: limbang; [ngiling-ilingi]: manantra

ulêng: kêkêr, sumwus, limbung, masêlur; [ulêng-ulêngan]: kêkêran, kumusus, swus, limbungan, bilulungan

uling: wuling

ulung: [ulung- ulungan]: lung-lungan; [ngulungake]: mulung

--- 101 ---

eling: udahani, udani, udanya, udwani, udanya, ingêt, imut, nutur, raring, kadang, dêlwa, dêlya, tutur, sambega, lilin, prayitna, priyatna, pamèngêt, yatna, yêtna, yitna, mandêlwa; [ngeling-eling]: mangên-angên, mangikêt-ikêt, mangèngêt-èngêt; [ngèlingi]: ingêt-ingêti; [ngelingake]: nuturakên, mayatnakên; [pangeling-eling]: sriyatna, panambega; [kèlingan]: katutur, katuturan, kayatnan, kamadêlwan, sambega, lilinan, madêlwan; [peling]: wyatna; [pêpeling]: pandêlwan, sambega; [pèngêtan K. N.]: pandêlwan; [pamèngêt]: panambegan

--- 102 ---

oling: [ngolang-aling]: pongah-pangihan

op: [kaopan]: drêman

apa: Apa, opa, aparan, pa, panyapa, paran, parana, yapa, mapa, mape, ngapa; [apa-apa]: papa, papan, godhong apa-apa; [apadene]: Apituwi, tanapi

api: [api-api]: mahapi, maririwa, masangadi, mapi

opah: ujani, têhas, tupah, topah, tambang, mêjani; [opahan]: tambangan; [ngopahi]: manêhasi, ngujanèni; [ngopahake]: manêhaskên, ngujanèkên; [ngalap opah]: rena

apan: dumèh

opèn: tahwyan, pèsi; [ngopèni]: mêrlopa,

--- 103 ---

mèsi, ngiburi; [pangopèn]: pamesa

upacara: sawi, wali, pawya, gawi

apura: aksama, ampuni, kasana, palamarta; [ngapura]: paramarta, mapura, mupaksama, mopaksama, mupasama, mopasama, mangarnawa, ngaksama, ngalimi, ngupaksama, ngupasama; [pangapura]: waramarta, paramarta, pangupaksama; [luwihing pangapura]: adiraja

apik: pracura

èpèk: [èpèk-èpèk]: têpak, têpaswa, gumpita

upaka: paka

upiksa: pramosada

apit: apit, tihung, ngapiti; [apit-apit]: jajawat; [ngapit]: apit, mahat, maniyung, mapit;

--- 104 ---

[ngapit-apit]: marawit, ngawati, [pangapit]: paniung, paniyung, pilih, pangawat

ipat: [ipat-ipat]: upata, panapa, prasapa; [ngipat- ipati]: mrasapani, ngupatani

upêt: siking

upata: [ngupatani]: napa; [nêmu upata]: pacara

apês: lêk, lêlwa; [ngapêsake]: maribawa; [pangapês]: paribawa, pangabar; [pangapêsan]: pangabaran; [kapêsan]: kalêlwan

apus: [ngapus krama]: bêncana nglare

ngapusi: nipu, manali; [ngapus-apusi]: nanali, nali-nali, manacali, manali- nali

upas: wisa, baruwang, bubuk; [ngupasi]: misa, misu, misada, misaya

apsari: = psari?

upajiwa: utsaha, usaha; [pangupajiwa]: pangayatman

--- 105 ---

upaya: ulat, ulang, ulangan, apèt, apeta, upaya, luru, lalar, pwaya; [ngupaya]: amèt, lumêrah, lumalar, pangupaya, macari, mulang, ngrarah, ngrêrah, ngrêrêh, ngrurah, ngruruh, ngupadi; [ngupaya]: ngungsir; [ngupayani]: mèt, ngupaya; [pangupaya]: kira-kira, pangulangan

upama: anuna, andhe, undhe, ondhe, inthi, atur, Asham, istha, alib, upama, upaman, angga, hingga, engga, nupama, rasa,

--- 106 ---

ragan, taha, tôndhe, takwi, tulya, têpa, tupama, topama, saningga, sanèngga, srasa, sarasa, saksat, sawang, silir, saloka, salwir, sambega, wiwikda, lati, lwir, lwira, lwirnya, lila, pindhah, panawang, pariminta, parimita, pipindha, papanggih, padha, pama, pami, pame, pamah, yayan, manulad, gah, byak; [upamane]: pwanya, yyanya; [ngupama]: umatur,

--- 107 ---

matur; [ngupamani]: umandhe, umakwi, tumondhe, mandhe, mendhan; [ngupamakake]: umaturkên, maturkên, ngupama, ngupame; [saupama]: saingga, saengga; [kaya upamane]: lirnyan

adhi: antên, Ari, ari, a-rya, ar-ya, aryya, ri, rari; [ngadhèni]: ngarèn-harèni

udhun: [kodhun]: hiliran

udhar: dangka, lukar; [udharan]: ruhara; [ngudhar]: handangka; [ngudhari]: mure, mêdhar

udhar: [= wudhar]: wurah, wular, brêtol, mardi of mêrdi, mangura, mangure; [mudhari]: nuculi; [pamudhar]: pamure, pamuwar

udhêt: sampur, pasampur

--- 108 ---

udhal: ora, urèh; [udhalan]: urèn, orèn, u(of o)reyan; [udhal-udhalan]: oreyan; [ngudhal]: mudhal, ngunggar; [ngodhal-adhil]: ngobal- abil

adhêp: arêp, madahab; [adhêp-adhêpan]: pandêlyan; [ngadhêp]: umarêk, marêk, mayogapti, mayogabyantara; [ngadhêpi]: umarêki, marêki; [ngadhêpake]: ngadhêpkên; [pangadhêp]: pamante; [pangadhêpan]: pamanteyan; [madhêp]: umarêp, marêp, maptya

idhêp: [ngidhêp]: manatmata; [pangidhêp]: idhêp-idhêp; [pangidhêpan]: paidhêpan; [kèdhêp; [ngèdhêpake]: cacap, mèdhêp

adhêm: atis, adhêm, nyênnyêt, marta, mêrta, mrêtta, matis; [ngadhêmi]: paramarta

--- 109 ---

paramêrta, paramrêta, martani, madhêmi; [pangadhêm]: panawa, panyêp

idham: [ngidham]: nyidham; [nyidham]: ngidham

adhang: awêr, alang, kuya, sangkêr; [adhang-adhang]: alang-alang; [ngadhang]: ngadhanga; [ngadhangi]: nayuti, nanggulangi, tumanggulang, sumangkêr, ngawêri, ngalangi; [pangadhang]: pangawêr; [pangadhangan]: pangawêran

adhèng: marèng

udhêng: ubêng; [kodhêng]: kobêng

aja: aywa of ayya, ywa of yya

aji: una, uni, acitya, arga, citya, sungga, pôncasona, pôncaswana; [ngajèni]: asyang; [pangaji]: panghaji, pangargya; [pangaji-aji]: pangargya; [kajèn]: kahargyan; [araning aji]: suksmadnyana;

--- 110 ---

[matêk aji]: mamantra japa

aju: aju, angsah, angsya; [ngajoni]: majêngi, ngangsahi; [ngajokake]: majêngkên, ngangsahkên; [paju]: pado; [maju]: umara, angsah, nangsah, nangsêh, mara, maraya, maju, majêng, mabyantara, ngangsêh, ngangsya

iji: Eka, sruti, satu, yuwa; [ijèn]: Eka, edhang, edhing, anggana, nanggana, kawak, sowang, wahdat, wantah, wala, la(of lê)gawa, la(of lê)gawan, juga; [ijèn-ijèn]: sowang-sowang; [saiji-ijia]: jugaya; [ngijèni]: mriywaki, mriyawaki,

--- 111 ---

mriyanggani; [siji]: eka, nunggal, tatambang, saeka, siki, sikya, juga; [sawiji]: êsa, tunggal, tunggil, satu, sawiji, sajuga, juga; [salah sawiji]: salang siki; [miji]: mra(mar of mêr)dika, ngeka.

ijo: ijêm, wilis, gadhu, gathi; [pangijon]: pangijêman

uja: hambara; [nguja]: mangugung, nga(of ngu)mbara; [panguja]: pangugung

ijèh: lana

ajar: gocara; [ajar-ajar]: cicikat; [sosoraning ajar]: wasi

ajur: ancur, drawa

ijir: [ngijir]: manjinah; [pangijir]: panjinah

ujar: una, uni, Ujar, cana, cara,

--- 112 ---

rujar, dêling, tu, sojar, sabda, wunya, wa(of wê)cana, wicara, wyajnana, pwata, jar, jara, jambat, yrujar; [ujar sêru]: singanabda; [ambalèkake ujar]: hardawalepa, walepa; [kuwating ujar]: singanabda; [nyauri ujar]: makolihang; [tan owah ujare]: nala; [pamojar]: pamonang.

ujêr: panglinggan, ngyur

ujur: Ujur, lajur; [ngujur]: mujur; [pangujur]: pamujur; [mujur]: lumajur, jujur; [kojur]: sahaja, malya; [sakojur]: sarandu

ajak: [ngajak]: tumantang, tumangtang, mwalat

ojat: onang

ijol: salin, sêlang, lambang, pasalin,

--- 113 ---

ganti of gênti, gantya of gêntya, basi; [ijolan]: silih; [ijol sih]: silih asih; [ngijoli]: manghrapi, ngilèni; [ngijolake]: mitukarkên

ajap: Ajap, tantang of tangtang; [ngajap]: tumantang of tumangtang, dhandhang of dhangdhang; [ngajap-ajap]: angkas-angkas, dandan, mayam- ayam, ngayam-hayam; [ngajap ala]: êla-êla; [pangajap]: arêp, panonta; [pangajap-ajap]: arêp-arêp

ajêg: akram, kram, tajêm; [sajêg]: sadawan; [sajêg-jêge]: sadawan-dawane; [pajêg]: najêm; [pamajêg]: pangahyas; [pamajêgan]: pangahyasan

ajug: [ajug-ajug]: ompak-ompak, talajug, talajêng, saki

ajêng: pahajêng, parindyang, dhulang of dhudhulang

ujung: [ngujung]: ngusapujêng

--- 114 ---

aya: [ngaya]: ngayaya; [ngaya-aya]: kusung-kusung; [pangaya-aya]: pangayaya

ayu: arju, adi, asri, alêp, ajêng, Ayu, aywa, cintantya, cintya, raras, rêja, rayu, ramya, darma, sri, laksmi, lêmi, lêngêng, panulu, prati, yu; [ayu-ayu]: angganararas; [ngayoni]: numalandangi, mrandani; [mayu?]: catra; [kumayu]: kumajêng; [rahayu]: karta of kêrta, krêtta, pakrêtta

alo: Alo, suwawi, payo, mah, mara, maryan, mapapa

iya: Iya, nênggih,

--- 115 ---

nêngguh, singgih, ya, ye, yaya; [iya iki]: yèki; [iya iku]: yèku; [iya ika]: yeka; [iya ingkang]: yekang

oya: dwala

ayuh?: hipi

uyah: wuyah, garêm

uyuh: kêncing, sêne, mutra; [nguyuh]: ngêncing; [lara nguyuh]: halmutra

iyan: (= pêngêlèran sêga)

iyun: [iyunan]: gonjingan

uyun: (araning dhapuran têbu)

uyêk: pusus; [uyêk-uyêkan]: busêkan; [nguyêk]: musus; [pamuyêk]: pamusus; [muyêk]: musus

oyod: kurita, tambi, wod, wwad, wyad, lod, lot, lata, lwata, latha; [oyod-oyodan]: wêlun, lata of latan; [ngoyod]: malata;

--- 116 ---

[aoyod]: mawod

ayat: [ngayat]: tumiyang; [ngayati]: ngumiyangi; [ngayatake]: tumiyangkên; [mayat]: umayat

ayam: [ngayam-ayam]: nayam-ayam, ngancam-ancam, ngincim-incim

ayêm: inak of enak, hica of eca, ecan, awe, awicarita, muktya; [ngayêm]: ngaring; [ngayêmi]: madhêmi, ngarêmi; [ngayêmake]: madhêmkên; [ngayêmake]: ngarêmkên

ayom: [ngayom]: mangêb; [ngayomi]: mangêbi

iyêg: ngrantêg, ngrarangin

uyêg: pusus

oyag: nambah, timpa

oyog: [ngoyog]: masuyug

hyang: [kahyangan]: endraloka, endrabuwana, ariwanda, ariloka, aribuwana, amaraloka, narahyang, nirayapada, nuswakambangan,

--- 117 ---

cakrakêmbang, cakrapura, kadewatan, kamuksapada, dik, triloka, tayan, sunyapuri, suranadi, suralaya, surabuwana, suduk udal-udal, setragôndamayu, siwandahariloka, swargaloka, sêmaralaya, sêmarapada, sêmarabuwana, loka, pakahyangan, janaloka, jonggringsalaka, martyaloka, giriloka, bramapura, bayupura, ngun, nguntara, ngasmani; [kahyangane Bathara Endra]: endrabuwana, sanangindriya, suranadi, suratuwana, lokendra; [kahyangane Bathara Wisnu]: aribuwana; [kahyangane Bathara Guru]: parewarna; [Hyang Rudra]: hyang wisesa; [Hyang Wisesa]: hisa

oyong:

--- 118 ---

[sakoyongan = sêngkoyongan Spr]: giyuhan

êm: I

ame: [ngame]: dame, lamung of lamong, nglamung of nglamong; [pangame]: panglamung of panglamong

êmi: zie mi; [ngêmi-êmi]: mama; [pangêmi-êmi]: pangêma-êma

êmu: kêmbêng

emu: lênnyu

amoh: sêbit runting

umah: (= omah)

omah: umah, nasa, ragana, rangka, rangkan, rangkal, rangkalya, rangkang, dalêm, têpas, tomah, suwisma, swawisma, suyasa, syawisma, witana, wisma, wale, wangun, wangon, panti, pasuk, yasa, made, madeyasa, madhe, graha,

--- 119 ---

griha, gêrha, bale; [omahan]: kuma-kuma; [ngomah-omahi]: kuma-kuma, mawahi; [ngomah-omahake]: mawakên; [pomahan]: parigraba, pawisthan; [somah]: anakbi, anakbini, rabi, sanggraha, liswa, dhara, madara

ima-imantaka: (araning nagarane ratu buta zie manimantaka)

amun: [amun-amun]: amu-amu; [ngamun-amun]: ngundhat-undhat

uman: [nguman-uman]: nikwin, wikalpa, manumpah, maki, malingan, muman-muman, mangundhati, nguni-uni, ngujar-ujar; [panguman-uman]: pangundhatan

eman: imar, omêr, pirma

êmar: gupe

imur: [ngimur]: êmur;

--- 120 ---

[ngimur-imur]: nyuluh-nyuluh

umur: [ngumur]: yuswa, yusya

amarga: hawan, dening, mawan

amuk: [ngamuk]: anana, lugunar, manana, muk, mukmuk, mêta, mawuk, mangêr, mangrok, ngamah; [pangamuk]: wuk, pamuring, pamuk

êmak: [ngêmak]: manghêmat; [ngêmak-êmak]: pêkul-pêkul

umuk: sêngkung, sêngung, gura(of gora)gadha, gumêndhung; [ngumuki]: ngumbangi, ngumbangkên; [ngumukake]: asumbung; [komuk]: kuncara

amit: [pamit]: Amit, sajar, pamwit, muhun, mwit; [pamitan]: mumuhun

êmut: [ngêmut]: ngêmu

--- 121 ---

umêt: [mumêt]: mutêk

êmas: zie mas

umus?: hantus

himawan: (araning gunung)

impi: èpi; [impèn]: himpwan, swapnan; [ngimpi]: swapna, swapêna, sumêna Kw. = supêna K, pangipi, nyumêna Kw. = nyupêna K; [ngimpi-impi]: mèpi; [pangimpèn]: pangipyan

ampah: panggêh; [ngampah]: manayuti, manênggahi, ngamah

ampuh: ampêh, cacap, mandi; [ampuhan]: têdhuh

umpah: (pangucap ala); [ngumpah-umpah]: nala-ala = ngala-ala, ngundhati, ngamah-amah, ngamun-amun, nguman-uman, ngombal-ambil

êmpan: pangêmpan; [ngêmpakake]: marêkên, majarum, nguswakên; [pangêmpan]: panguswa; [mêmpan]: humêmpan

impun: jum; [ngimpun]: anjum, [ngimpuni]: nguyuni

ampir: [ampiran]: dunungan,

--- 122 ---

dunungi; [ngampirake]: dunungkên; [pangampiran]: pêrsinggahan; [mampir]: dunung, dumunung, ngampir

èmpêr: Impêr, reka, tembak, srapat, warna of wêrna, wistha, pindha, pirit, pêtha, byakta; [èmpêran]: iriban; [ngèmpêr]: nirib = mirib, mindha, mirit, malih; [ngèmpêr]: mayaya, mimindha, ngintha of ngentha, ngimêr, ngimba of ngemba; [ngèmpêr-èmpêr]: ngimêr-imêr; [ngèmpêri]: nuduhi, pindha; [pangèmpêr]: pamindha; [mèmpêr]: makadi, mapindha, bangun, rambi, pindha of pipindhan, patani

êmpritgantil: cucur, rês-rês, kadhasih, tadhah arsa, tidharsa, wlas harêp

--- 123 ---

ampak: [ampak-ampak] awun-awun, apaka, amuk-amuk, nawun-nawun, têdhuh, wun-wun, lawun-lawun, lamat-lamat, limut-limut, prata, pita, pawang; [ngampak-ampak]: tumêdhuh

umpak: ndhak-undhakan kayu, têngari, jêng, banci; [umpak undhak-undhakan]: jêng riwa-riwa; [umpak-umpakan]: talajul, gancaka

umpuk: undhung; [ngumpuk-umpuk]: ngundhung-undhung

ampad: [ngampad]: nyampad

ampat: [ngampat]: ngampat, ngambat; [ngampat-ampat]: ngamat-amat, ngambat-ambat

ampêt: pêgêng, pênggah, gêtêm; [ngampêt]: nahên, nahêni

--- 124 ---

naha(of nahê)nakên, nênggak, ngapinêng; [pangampêt]: panahên, pamêgêng; [pangampêtan]: panahênan, pamêgêngan

umpêt: pi, pên; [umpêtan]: alingan, umêt, nanghên, sênêtan, singidan, mar(mêr of mrê)gil, madhêmit, manghêt, bonglot; [ngumpêt]: api, nimpêt; [ngumpêt]: manumpêt; [pangumpêt]: sèngêh

ampuan: nampuwan

ampil: [ampilan]: pawa, pawira; [ngampil]: nômpa, suraksaka, mawira, manggung, ngahawin, ngawin; [pangampil]: pangawin; [pangampilan]: pangawinan; [kampil]: karwong, kawin

umplêng: ngurêng

ampang: amang

amping: [ngampingi]: marêki

--- 125 ---

ampung: [ampungan]: nawing, malindhung, mangandêl

êmpèng: [ngêmpèngi]: nginyani

amyang?: makatirah, mawyang

umyung: umung, sênggani

umum: [ngumum]: kyat

ambu: Amba of Ambê, Ambêh, ungas, cambu, sambu, winda of wenda, ganda of gônda, gandana; [ambu-ambunên]: ungas-ungasên; [ambon-ambon]: windaka of wendaka; [ambu kang ora enak]: pêcing; [ambu môncawarna]: kalênyit; [ngambu]: manawung, makuswa, ngisêp, ngambêh, ngambêt; [ngamboni]: nguswani; [ngambokake]: nguswakên; [pangambu]: pangaras; [kambu]: kongas; [mambu]: ngrasa

emba: [ngemba]: umirib, mirib;

--- 126 ---

[pangemba]: pangimpêr = pangèmpêr, pangimba = pangemba

ômba: asis, tara, têlar, sis, sêlar, wir, wira of wera, wirrya, wirya, wi-rya, wiraya, wêlar, wyara, wiyara, wyat, wiyat, waryya, leswa, lwa, lwah, lwan, pramu of pramo, paramu of paramo, pramu(of paramu)sita, pramu(of paramu)sesa; [ambaning ati]: pramusitaya; [ngambani]: ngawera; [ngambakake]: ngawerakên; [kamban]: kaweran; [saambane]: panghamban; [luwih ômba]: pramu(of paramu)dita, pramu(of paramu)ditaya

ombe: inum; [ombèn-ombèn]: amanya; [ngombe]: nayub, drawi, drawina,

--- 127 ---

mahêm, mandrawina, manginum, nginum; [pangombe]: panginum; [pangombèn of pangombenan]: panginuman

umob: umyab, kêla, kombak, mwab, myab

ambah: ura, uran, cacad, tampak, srambah; [ambah-ambahan]: huran-huran; [ngambah]: umambah, ambêh; [ngambah]: nacak, napak, nampak, nambah, tampak, tumampak, sumarambah, la(of lê)lana, mai, mahi, manambah, muwwah, mangura, ngura, ngamah; [pangambah]: panapak, panambah; [kambah]: nidu, kambêh

êmbuh: antah, êcih,

--- 128 ---

boh

imbuh: tanduk; [ngimbuhi]: ngimbahi

ambên: saput

ambèn: salu, salên, wayang, patani, made, bale

êmban: hêmbên, tanggung, sawung, sambita; [êmban-êmban]: saput, sambit; [ngêmban]: nawung, tumanggung, sumaput, sumambit, nyawung; nyambit, manawung, manambit, mawèng; [pangêmban]: panawung = panyawung, panambit = panyambit

êmbun: [êmbun-êmbunan]: uludwara, nabyuka, wungwunan, panuhun, pasundhulan

ômbra: [ngômbra-ômbra]: luluya

ambar: [ngambar]: asêng, angin, kumar, kyran, sumar, yamêr,

--- 129 ---

mar, mrik, marbuk, mêlêg

ambèr: ngalun; [ngambèri]: ngalabi

umbar: ugong = ugung, lunjar; [umbaran]: ugungan, lawung; [ngumbar]: lumunjar, lumawung, mangugya, ngudya = nguja, ngumbara, ngunggar; [pangumbar]: pangugung; [pangumbaran]: pangugungan

ombèr: tèlèng; [ngombèr]: masujya; [ngombèri]: masujyani; [pangombèr]: pangamban

ambara: hardhya

ambruk: hamruwak

ambêk: [ambêkan]: U(of O)swasa =, u(of o)swasa, U(of O)syasa =, u(of o)syasa, nilangga, swasa, syasa, wayuwita, wayuwiya; [ambêk wantêr]: bawisyati

êmbok: ibu, rena, dharani, biyung, bibi

umbuk: [ngumbuk]: ngambak;

--- 130 ---

[ngumbuk-umbuk]: ngambak-ambak

ombak: arus, luna, lunang, lenggang, yyrak, gurnita, gurnang; [ngombak]: lumunang; [ngombak-ombak]: ngumêk-umêk

êmbat: panthêng; [ngêmbat]: manthêng; [pangêmbat]: pamanthêng,

êmbut: gênjur; [êmbut-êmbutan]: gênjuran

umbut: lumbut

èmbèt: ajak, ambat; [embetan]: ambatan; [ngèmbèt]: umambat, manawak, ngambat; [pangèmbèt]: panawak, pangambat

ambus: [ngambus]: ngungas

êmbês: racah

ambal: [ambal-ambalan]: masanggaruwan; [kaambalan]: kaban

ambul: [ngambul]: napung, tawung

êmbêl: sulatêk, wa(of ba) lora

imbal: tawu, tula, tular, timbal,

--- 131 ---

limbang; [imbalan]: ujungan, timbalan; [paimbalan]: patimbalan

imbul: atambang

umbêl: tèlèr

umbul: dêdêl, tumbul; [ngumbulake]: madik; [mumbul]: andêdêl, dumêdêl, sumaksya, maudara, mahambara, mataya; [kombul]: uluk, kondhi; [umbul- umbul]: dwaja, daludag, tunggul, supralêmba; [umbul-umbul]: pugag, juluk-juluk

ombal: [ombal-ambil]: wawan

amblês: kandhêm

ambyar: awrah, êngka

ambyuk: byuh

umbag: sêngung, prasangsa

ambêng: tigasan, pahajang; [ambêngan]: asahan; [ngambêngi]: humuhuti, humawêr, nênggêh(of nangguh)i, muhuti, mawêr; [pambêng]: wêwêr; [mêmbêng]: humawêr; [pamambêng]: patangguh

--- 132 ---

ambung: aras, ajêng, ambya, kusa, kuswa; [ambungan]: kuswan; [ngambung]: hambyuh, hanguswa, naras of noras, kuswa, kasya, wasa, marum, musapi, mangaras, ngaras, ngusa, ngusana, nguswa, nguswan, ngisêp, ngambu; [ngambungi]: ngarasi, ngisêpi; [ngambungake]: ngaraskên, ngisêpkên; [pangambung]: panguswa of pangoswa, pangiswan of pangisyan, grêmêk; [pangambungan]: panguswan of pangoswan

imbang: marrwa; [imbang-imbangan]: singhit

amêng: [amêngan]: bolang; [amêng-amêng]: cumangkrama, cangkrama, sumewana, la(of lê)lana; [amêng-amêngan]: cahêng, wengwengan, lana,

--- 133 ---

lalanan, lalangan, palawija, mêngmêng; [paamêng-amêngan]: pacangkrama, pacangkraman

êmong: zie mong

umung: aahêm, ahêm, umrang, umyang, srang-srang, lumrang, gurnita, gurnang, gumrah of gumêrah, gumrêh of gumêrêh, gumuruh, bêgor

age: [age-age]: ngata; [iga]: uswaka, rusuk, rujingan

ige?: ucara

uga: oga, ogyan, dyuwa, towi, silih, wuga, wugya, juga, jugan

agar: [ngagar]: hoswan, ngoswan

êgar: [mêgar]: kumêlar = wumêlar van walar, kambang, mêkar

--- 134 ---

ugêr: ujar, guru; [ugêr-ugêr]: pradaksa of pradêksa, pratisara, pramoda, pramugari, gunungan; [paugêran]: tatagon, pakêm

agak: [ngagak-agak]: mangantak-antak, mangêntak- êntak

egak?: ingêk

ogèk?: ambyat

igit: [ngigit-igit]: unêk-unêk; [nginggit-inggit]: ngunggut-unggut

egla: [ngegla]: nawang, nampak, trawang, nglengela, ngeja

agal: kramu, maakas, ganal; [luwih agal]: sugal

igêl: wilung; [ngigêl]: tanjak, taya, mataya; [tangan ngigêl]: hasta kuswala

ugêl: [ugêl-ugêl]: sudipa, sudipra, sudhu, paglangan, panggri,

--- 135 ---

jurung, grita, gritha

aglar: madhang

agêm: kosa, sambut; [kagêman]: kapupu

ugêm: (araning dolanan)

agama: gama; [parentahing agama]: panatagama

agag: êbang, tingka; [agagan]: abaran; [ngagag]: abar, mayat, mangêbang, mangangkas, ngêbang; [ngagag- agag]: mangêbang-êbang, mangibang-ibang, ngangkak-angkak; [ngagagi]: abar, tumingka, mayati, mangêbang, ngayati; [ngagagake]: mayatkên, ngayatkên; [pangagag]: pangêbang

agung: hu, dyana

ugung: raya; [ugungan]: daman; [pangugung]: rakmi

abah: [abahan]: kulambi; [ngabah-abahi]: ngapa

abuh: hawêh, wuwah,

--- 136 ---

wêngkah

obah: êntrak, u(of o)sik, e(of o)wah, e(of o)ya, oyah, oyag, oga, cancala, kokih, kampi, tobah, sika, sikara, molah

abèn: [abèn-abèn]: luput-luput

abrah: anjrah, awra, a(of u)war

abra: hawyang, narawata, narawatah, corah, sinang, wra, wêk, jrah, bra

abar: [pangabaran]: abaran, candha, cundhamani, kamayan, diwyang, sampata, wimohana, wimana, wagmi, pracandha of pracôndha, prabawa,

--- 137 ---

paribawa; [pangabaran angin]: dhandha; [pangabaran kala]: candha(of côndha)birawa (of berawa)

abur, ibêr, ibur: nglayang, panglayang, manglayang; [mabur, mibêr, mibur]: nglayang; [kabur]: kabarasat

obor: suluh, silulunga, panjuta; [ngobori]: nuluhi, sumuluh, nyuluh of nyuluhi

ubrêk?: rurêk

ibarat: [ngibarat]: hindhi

ubrês: aroh, roh, wulik, walisak; [ngubrês]: aroh, umrês, umasit, umalisak, nus, musir, masit, masêng, mawulik, mawyêng, malisak, mulêng, mapaya, gumêmêt, ngroh, ngrarah, nguwos

--- 138 ---

abrag: [abrag-abrag]: palastan of palêstan

ibêk: [ibêkan]: wibra

ubak: kolah, badhondha; [ubak-ubak]: ngodha-hodha; [ngubak]: molah; [ngubak-ubak]: udhodha; [pangubak]: pangumêk; [diubak]: kolah

ubêk: limêng; [ubêkan]: limêngan

èbêk: [ngèbêki]: sumaput, pamalabari, mênuh, nglimput, nglumbari

obak: [ngobak- obak]: ngudhodha, ngumêk-humêk; [abdi]: partiwa, patêh, patik; [abdi kakasih]: patêh; [abdi dalêm]: patikhaji, patikbra, patik bupati

ubêd: kulad, tikal, talya, sêrut, siring; [ubêd-ubêd]: walun; [ubêd-ubêdan]: pawalunan

abit: = obit;

--- 139 ---

[ngobat-abitake]: huntitakên, ngubat-ubitkên; [mobat-mabit]: untit, malêbit of mubat-malêbit

ubêt: masiring; [pangubêt]: pasampur

ebat: [ngebat-ebati]: dugra, ngisab-isabi; [ngebat-ebatake]: ngisab-isabkên

obit: = abit; [mobat-mabit]; [malêbit of mubat-malêbit]

obat angêt: wêdhak angêt

ubas: bruwang

ubal: urub; [mubal]: muntap of muntab, murub; [mubal]: makantar, mulad, ngatar; [mubal-mubal]: angkara-kara, makantar-kantar, ngatar-hatar

abolêrêng: (arane wong adol arêng)

ubyar: [mubyar]: makara

ubaya: tatya

êbyuk: zie byuk

êbyok: zie byok

abab: uswasa; [ngababi]: mauswasa; [kaababan]: burbuwah

ubub: [ububan]: marapya, basuran

abang: awyang, amarah,

--- 140 ---

rakta of rêkta, janggi, jingga, marah, mirah, mabang, bambang, bang, bangbang; [abang tuwa]: wungu; [mulusing abang]: malerah, malèrèh

êbang: zie bang

ubêng: idra, èdêr, iswa, inga, hingan, cakra, rèh, kiyu, tira, tawing, taluh, lêkêr, langlang, prahara, pra(of para)mudita, pra(of para) muditaya, putêr, puyêng, mandhala, mayêng, giling, bandhala, banjêng, buwana, ngandha; [ubêngan]: ulangan, kulinglingan, putêran, puyêngan,

--- 141 ---

maputêran, banjêngan; [ubêng-ubêngan]: kulinglingan, wulingling, linglingan, munggwingan, bilulungan; [ngubêngi]: narandu, narandum, nawêngi, kumalingling, kumulingling, mahirup, mahirsya, ngulinglingi, nglanglangi; [ngubêngake]: midrankên, mutêr; [pangubêng]: pamutêr; [pangubêngan]: pangidranan; [mubêng]: ulang, umiswa, kulingling, lumêkêr, lumanglang, manyêng, munyêng, midêr, mutêr, miswa, musêng, muwêr, muling, midhêr, mayang, mayêng, muyêng, gayêng, ngayung; [pamubêng]: pamuyêng; [kobêng]: konêng,

--- 142 ---

kèbêng; [saubêng]: sarandur; [ubênging jagad]: pra(of para)mudita, pra(of para)muditaya, pra(of para)musesa

ubung: [ngubungi]: jodana

obong: tunu, tunwa, walagar, pratunu, gêsêng, baranang, bakar, basman, basmara, basmyan; [obong-obongan]: tunon, tunwan, tunuwan; [ngobong]: anggêsêng, nunu, tumunu, tumunwa, manunu, manunwa, mratunu, malagar, manggêsêng, gumêsêng, ngobar; [ngobongi]: nunuwi; [pangobong]: panunwa, pamalagar, pabongan, panggêsêng; [pangobongan]: panunuwan; [kobong]: kurung, kobar,

--- 143 ---

kabaranang, kabêsmi, kabasman, kabasmaran, kabasmyan, tunu, gêsêng, basma, bêsmi, basman, basmya; [kobongan]: tumangan, tobongan, pagubahan, basmyan

athi: [athi-athi]: carana

othe: [othe-othe?]: memengin

ethok: [methok]: ngatibing

othak: [othak-othak]: gopura

athung: [ngathungi]: mangathungi

ing: A = a, I = i, hring, Ang = ang, Ing = ing, Eng = eng, ning, ri, rikang, rang, ring, ka, kanang, te, tèng,

--- 144 ---

tekang, sa, ya, yan, yarya, ma, mang, ming, mèng; [ing kono]: Iriya; [ing kono ta]: Irikanta

ingu: [ingon]: ingwan; [ngingoni]: mangiwani, mèngèngi

engo: èwi, inge; [mengo]: inge, minge, mèngèng; [menga-mengo]: balingah-balinguh; [pamengo]: paminge

angan?: lungeyan

angên: [angên-angên]: unandika, unadika, tina, wêwêngkan, locita, prani, gar(of gêr)jita, barima; [angên-angênan]: ngên-angênan; [ngangên-angên]: rumindhu, munandika, munadika, marangên-angên, malocita, mangunandika, mangunadika,

--- 145 ---

mangên-angên, ngunandika, ngunadika, ngartika, ngartita; [pangangên-angên]: pangunandikan, pangunadika

angin: anila, anila-nila, anila-nilaandha, andha, erawati, uswasa, uswaswa, osya, aliwawar, hangin, nila, tarik, panca (of pônca), colatarik, tatawisaya, tipa, titipa, tapang, sindhung of sendhung, sindhung aliwawar (prahara), sindhung bisaka (prahara), saddhaka of sadhaka, samirana, sabdagati, wanta, warsawata, wawana, wayu, lesus, pôncaruka, panca(of pônca)wora (prahara), prahara,

--- 146 ---

pracôndha, pracalita, prati, pratipa, prabancana, pawana, mracôndha, maruta, marutowan, margana, gunanandu, barat, bajra, bajrapati (prahara), bayu, bayu bajra; [angin-angin]: anila-nila, nila-nila; [kanginan]: kamarutan; [angin ciptan]: prana prahara, prana praharana; [angin silir-silir]: marutapala; [angin pangabaran]: nila pracôndha; [angin gêdhe]: erawati, erawatya, lèswus, lèsyus, prahara; [swaraning angin]: herawati, herawatya; [anjungkarangin]: dukaranging

ingin, pengin: = ingêt, pèngêt; [kêpengin]: kenginan; [mengini]: kainginan; [menginake]: kainginkên

angur: Urên

ingêr: indêr; [ngingêr]: ngèndêr, ngligêr;

--- 147 ---

[kèngêr]: kèndêr; [mingêr]: sumantya

êngka?: ngka

êngko: [mêngko]: mane of mêne; [samêngko]: samêne

ingke?: ngke

inguk: [nginguk]: ninjo; [mingak-minguk]: mingah-mingêh

ungak: [ngungak]: ngungang

angkah: [ngangkah]: nglalare

angkuh: langguk

êngkan?: ngkan

angkêr: wêru, wingit, maswa; [pangangkêran]: pamimangan

ungkêr: gana

ungkur: [pungkur]: wuri, wurya, wawi, guri; [pungkuran]: wugyatan, buritan; [kêpungkur]: kawuntat, kawuri, kawurya, kawugyat, kêpungkur

ungkak: [ngungkak]: muntap

ingkêd: [mingkêd]: mindhad

angkat: Angkat, nyat, tua, war; [ngangkat]: anyat,

--- 148 ---

nyat, midhang, nganjat; [pangkat]: A(of a)ndha, rambah, tundha, sundha, wija, wijang, pana, parah, jat, bilik; [pangkatan]: rambahan, pataran]: of patarran; [pangkat-pangkat]: parah-parah; [mangkat]: hyangkat, u(of nu)mangkat, tumiang, tumundha, sumunda, yyrakat, marah, musung

êngkas: wêngkas

ungkul: hur; [ungkul-ungkulan]: hur-huran, tomtoman, tinggi-tinggiyan, songan, pahur-huran; [ngungkul-ungkul]: hur-hur; [ngungkuli]: anditya, angguli, nama, nunggwi, kawijayan, lumêhêngi, manjor,

--- 149 ---

murda, majori, mangungkuli, nganjor, ngasongi; [ngungkuli unggul]: kawijayan; [ngungkulake]: jaya-jaya; [kaungkulan]: kasênyan; [kongkulan]: batang, kasongan, kawibawan; [diungkuli]: kawidi; [pangungkulan]: pajoran; [paungkulan]: pasongan

angkup: tangkup

ingkêm: uji, poji; [mingkêm]: moji

ungkêb: [ngungkêb]: madhêm

angkang: [ngangkang]: hrik, mangungkung

ingkang: Inanang, hikana, Ikanang, hikanatang, Ikang, Ekang, Itang, ingkang, ingking, ingtang, nirang, nikanang, nikanatang, nakang, niking, nikèng, rikanang, rikatang,

--- 150 ---

rikang, ritang, ring, kanang, yatang

angêt: Angêt, kiya, sumêr; [angêt-angêtan]: Angêt-Angêtan; [mangêt-mangêt]: sumêr-sumêr, mêntèr

angot: ngêmbus

êngêt: [pangêngêtan]: pakiman, (= patiman Spr)

ingut: [mingut]: singut; [mingat-mingut]: gut-gutên

ongot: [ngongoti]: rahuti

angsu: [ngangsu]: mangangswa

angso?: kuyang, swa, sumêmêr

ungsi: ili; [ngungsi]: umungsi, umungsir, sraye, musi, mara, ngusi, ngili, ngungsya, ngungsiya; [pangungsi]: pakasraya; [pangungsèn]: hungsyi, pakasrayan, pangungsyan, bandara

ôngsa:

--- 151 ---

[ngôngsa]: manga; [ngôngsa-ôngsa]: mangah-mangah, mangangah-angah, ngangah- angah

angus: asthaga

angsah: angsya, êmpan, tama; [ngangsah]: ngangsya; [ngangsahake]: majarum; [mangsah]: umangsêh, umangsya, angsyah, numangsêh, nangsah of nangsêh, tandang, tumama, pranama, mwangsyang, mamara, ngêmpan; [mangsah]: ngangsêh, ngangsya

ingsih: hyasih

ingsun: hingya, kun, kwi, lukan

angsana: (kêmbang), hasana

ingsêr: [mingsêr]: umingsêr, minjurag, miryya; [kèngsêr]: kasulayah, kajurag, sulayah, jêngkar

usir: anglud, lud, purus, barasat;

--- 152 ---

[ngungsir]: indhung, ambra(of ambara)sat, numusir, dumuna, musir, mangroh, ngucir, nglud of ngêlud; [pangungsir]: marêp

angsoka: (araning kêmbang)

ungsêd: wudi; [ngungsêd]: marsudi, mrasudya, ngu(of ngo)kih; [kaungsêd]: kokih; [pangungsêd]: pangudèn

angus: ngusya

êngês: [mêngês]: mêlês

ingis: [mingis]: sisa

ungas: ngubal; [ngungasake]: satma, garagadha, ngubalkên

engos: [malengos]: athat

ungsêl: [ngungsêl-ungsêl]: usêr

ingsêp: [ngingsêp]: manginte, nginte of nginginte

ungsêp: [ngungsêp]: marsudya

angsêg: têtêr; [ngangsêg]: tumêtêr

ingsêg: [mingsêg-mingsêg]: ngingsêg-ingsêg

angsang: salang

anglo: pambus

angèl: iwêh, Angèl,

--- 153 ---

rungsit, sirung, mèwuh, ngèl, ngela; [ngangèlake]: anglih, anglong, nita, kaiyalan, panglih, ngèl, nglih of ngêlih

ingêl: [kèngêl]: tangêl

ungal: [mungal]: munggul

inglar: tingkir, singlar, mar(mêr of mrê)gil, masah; [minglar]: miruda; [singlar]: masèngsèng

anglês: muksa, matyês, galo

anglès: molês

anglung: tungkul; [manglung]: lungga, ngêlung, nglênging

angap: angyap; [mangap]: malatah, mangang, mangangka; [mangap-mangap]: ngamah-amaha; [mangapi]: mangangi

ungup: rungup

anggi: [anggi-anggi]: nalendran, guli

--- 154 ---

anggo: anggya, kuswa, sangdhang, pakêm, pustha; [araning panganggo]: sangupati, pêkak, padakatibing; [anggon]: agêm; [anggon-anggon]: kuswan, sandhangan, siwala, sambutan, wawan, pustha; [nganggo]: umawa, umagêm, nandhang, niwa, nangga, sikêp, sumandhang, sumambut, sanggrahèng, wawa, make, makêm, musthi, mawa, mawi, mawya, malayya, ngrênggêp, nguswa, nganggya; [nganggo-anggo]: mabusana, busana; [nganggoni]: nguswani; [nganggokake]: nguswakên; [kaanggo]: kawaca; [panganggo]: ulês, niwata,

--- 155 ---

rukuh, kuta, ku(of ko)swa, kasya, kawaca, sana, sandhang, saddhana, sasamawa, sewa, siwala, wikara, prabu, pustha, pawa, pawi, pamusthi, pamawa, dhana, gêgwan, busana; [manganggo]: busana; [kanggo]: rahab, katêlah, kawaca, têlah; [nganggo kêmbang]: asêkar; [ora nganggo]: datarpa; [araning panganggo]: pêpêkak; [manganggo]: marwwa; [manganggoni]: marwwati; [wis kanggo]: mabyasa

engga: [saengga]: angganya, dundyan, tuli, saksat

unggah: tapung, sêngkan, sunggu, panungsung; [unggahan]:

--- 156 ---

sêngkan of sêngkanan; [unggah-unggahan]: panataran, pancatan; [ngunggahi]: nunggahi, mangangsêhi, mangunggahi, nganjati; [ngunggahake]: mangangsêhkên, mangunggahkên, nganjatkên; [munggah]: acangla, numunggah, nungsung, sumêngka, sumunggu, pratikstha, mahanjat, manjat, nganjat, nganjati

ênggon: ekari, astana, aswa, aswana, asthana, ing, ênggèn K, Ung(ung of ong)gwan, Ung(of ung)gya, Ung(of ung)gyan, nyasa, kahanan, kahyangan, kundha, kara, kasana, kumara, don, doni, dunung,

--- 157 ---

desa, desi, têpas, sahana, sana, sêtana, sasana, swana, sya, syana, sanggraha, wana, loka, pehak, prahasana, parigraba, pada, petak, mandhala, graha, grahma, gata, gwan, gyan; [ngênggoni]: hanambat; [ênggon adhêm]: enjang; [ênggon ajar]: pajaran; [ênggon katela]: enz patelan enz; [ênggon kabêcikan]: gathayu; [ênggon têtêlu]: triloka; [ênggon wêwolu]: hasthraka; [ênggon pêrang]: ranapada; [ênggon gunêm]: pahman, pahêman; [ênggoning bun]: henjang; [ênggon banyu]: patirtan, pabongan; [ênggone]: nyan, de(of do)nira, de(of do)niran,

--- 158 ---

dènta, dè(of do)nya, dera, têkap, têkapi, têkapanira, têkapnya, têkapannya, wanya, mara, mahoga; [tunggal ênggon]: kasana; [panggonan]: atayan, haswana, ung(of ong)gwan, hung(of hong)gyan, kaanan, don, donan, doniran, dunungan, sana, sanaya, saba, wêr(of wrê)gil, padonan, padunungan, padakan, pataruan, patapan, pagraha, mar(mêr of mrê)gil; [panggonan iki]: lokika; [panggonan ala]: kurana; [panggonan dewa]: kahyangan = kayangan; [panggonaning wong wadon]: kagaluan; [panggonan mas]: pangêmasan; [panggonan banyu]: pahyaran, pabanyu-banyu;

--- 159 ---

[panggonan bajul]: pabuayan; [saênggon]: saloka; [kanggonan]: kasanan, kalokan; [manggon]: andon, andunung, anèng, asana, dumona, dumunung, sumanggraha, matuh, misil; [manggonake]: hanunung

agêr: hyrubi, pratita, tagya; [panganggêr-anggêr]: patagya-tagyana; [agêr arêp]: hyrubi mahyun; [layang hanggêr]: pratitasastra, pratyawilapa; [planggêran]: aogêm

anggur: [angguran, nganggur]: ngodhe; [ngangguri]: amèhi

anggèr: indya, ibu, ranak, rakrya, rakryan, laki

unggar: [ngunggar]: ngawug; [ngunggar-unggar]: ngawug-awug

anggrèk sitangsu: (araning kêmbang)

anggras: krokos; [nganggras]: ngrokos

--- 160 ---

ênggik: [mênggik]: anggênting, gêcing

enggak: inggên

enggok: eruk, tikung, porang; [enggokan]: porangan; [menggok]: nancah, nalimpang, tumikung, meruk, morang

anggit: ikêt, itung, rèh, reka, rumpaka, kupita, sawung, suji, pindha, gita, gupit, gupita, gubah, thika; [anggitan]: gubahan; [nganggit]: itung, umikêt, anggupita, nênun, nawung, rumancana, rumpaka, rumampaka, sumuji, manawung, manulad, mindha, marna, mursita, [mursita...]

--- 161 ---

[...,] mikêt, garêmêki, ngrancani, ngrante, ngracana, ngrumpaka, ngrampêki, ngikêt, ngapus; [nganggit kêmbang]: nyuji; [nganggit-anggit]: ngapus-apus; [panganggit]: panawung, pratali, pangripta, pangikêt, pangapus

ênggêt: grêt, [ênggêt-ênggêtan]: gêrêtan of gêgêrêtan

inggat: [nginggati]: mangindhiti; [minggat]: u(of nu)milag, miruda, milag

unggul: anjaya, hur, unggul, dwaya, digdaya, digjaya, songa, wijaya, lurah, puncak, panunggul, parmata, pangunggul, dhucung, jaya, mênang;

--- 162 ---

[ngunggul-unggul]: hur-hur; [ngunggulake]: manghurkên, ngajaya; [ngunggul-unggulake]: jaya-jaya; [kaunggulan]: kawijayan, kajayan; [munggul]: unggul, pangunggul, manjor; [pamunggul]: pangunggul, ma(of mu)staka; [amrih unggul]: jumaya-jaya; [luwih unggul]: widigdaya, widigjaya, wijayanti; [mêmuji unggul]: majaya-jaya

enggal: ati wega, age, aglis, agepya, agya, enggal, rikat, ganal, genjah, gathita; [enggal-enggalan]: agyan; [ngegalake]: agyakên

anggêp: idhêp, anggêh, sikêp; [nganggêp]: umanggêh, anggêhi, sumikêp, mêkuh, manganggêh, ngatag, nganggêh, nganggêhi; [panganggêp]: pamêngkuh,

--- 163 ---

pangidhêp, panganggêh

anggêg: [kanggêg]: mange

anggung: Anggêng, nityasa, tugur, sring, sringan, soka, manggung, gênggêng, bêtah

ênggêng: dêngdêng; [ngênggêng]: andêngdêng

anging: hing

niaya: siya, syarda, manyasat

nini: dyahhiyang

nanah: rahanah, nanêh

nanas: Ananas, nanyas, nanasya

nanyuh?: nyup

nenjing?: padholwa

nêr: [ênêr]: tênggêl, lud

narècès: naricis

naraka: rêsasana, kalkaosar Arb, siksa, sêmarapapa, waelul M. M. 12-7 v. o., papa, jahanam Arb, yama, yumani M. M. 12-8 v. o., yamaloka; [araning naraka]: blêgdaba

--- 164 ---

narawagra: (jêjuluke Bathara Wisnu)

narpèngkuru: (jêjuluke Prabu Duryudana)

narayana: (jêjuluke Bathara Wisnu)

nirbita: (jêjuluke Prabu Niwatakawaca)

nikah: ngawin; [panikah]: pado

nikmat: sumarasa, masukti; [kanikmatan]: swarga; [kanikmatan]: linuwih, kaswargan

nêdya: nêptya, numanah

nadyan: [sanadyan]: Apan

nêt: [mênêt]: mênyat

nêtra: = netra, aksa

nas: [pangênas]: pangre

nistha: hina, hine, hacala, nica, nisana, cora, cala, calar, cumèl, kumadama, kumadamya, kuthip, daridra, daridya, dama, tunca, tuca, tusca,

--- 165 ---

sudra, sudama, sampati, sampali, sapali, sangkwi, sèngsèng, moksèl, madama, mosil, mosèl, ngathastha; [nisthawolu, nêsthawolu]: asthaka; [luwih nistha]: madyama; [nisthani]: ngisab-isabi; [nisthakake]: ngisab-isabkên; [kanisthan]: kanican, kadaridran, kadaman, katucan, kaksudran, kasudaman, kumadaya, kumadamya, samosèl

nawasanga: narahyang

nawala: sastra; [nawalaning ratu]: sastraji

nila: nila; [nila manik]: nila manindra; [nila gêdhe]: nilahindri

nalar: alura, wulang, winyara; [nalarake]: mahalurkên

nêptu: nêptya

nêpsu: ah, èh, hru, êru,

--- 166 ---

ru(of ro)dra, krodha, kabangan, tibra, sarandu, moha, galak, bêndu, bramantya of bramatya; [nêpsune]: haruna; [hawa nêpsu]: rajah, sryabida; [awèh nêpsu]: bangbang pangalum-halum

napas: asa, hambêkan

nudha?: kangka

noja: (kêmbang), anuja, anujana, nuja

najan: = nadyan; [sanajan =]: sanadyan, apas, tapwan, yadya, yadyan, mon

na(of ni)yaka: W. A.. panunggul

niyat: niat

nam: [anaman]: nyaman; [nganam]: anyam, nanam, nyam, manênun; [nganam-anam]: manam-manama, mênêb-mênêb; [dianam]: tênun; [panganam]: panênun

nêm: sad; [nênêm]: anêm;

--- 167 ---

[ngênêm]: nênêm

nom: anwam of angnyam, nwam of nyam, nwama of nyama, anom of ênom, anyam, anyama, arywana, aryyana, nèm K, truna, truni, taruna, taruni, tumruna, mudha; [nonoman]: nuwaman-nuwaman, truna of taruna, tatarunan; [ngênom-ênomi]: ngênênomi; [kaênoman]: katarunan; [ênom sumêdhêng]: tumruna; [pareanom]: paremudha

nama: daha

nambrama: nêgêh

naga: naga, bujangga of bujôngga; [nagarante]: nagabandana

nagara: astana, nagara, radya, rêdya, rajaddhi, rajwa, rajadhiyan, rajya, rajyang, rajyangdhan, rajangdhan,

--- 168 ---

kitha, kutha, taji, tajya, pura, puraksa, praja, mudraka, bumintara of bumitara; [nagaran]: prajan; [nagara utama]: prajadhi; [nagaraning buta]: dhôngka; [nagara gêdhe]: rajatya, prajadhan, prajaya; [kaya nagara]: tumaji; [mêngkunagara]: witarêdya, witarêja

nugraha: par(pêr of prê)man, marma; [nguwèhi nugraha = nugrahni]: manigraha, manugraha; [kanugrahan]: nugraha, wilasa, parma

nagakusuma: Temb. ged. têgêse: nagasari

nagasari: nagakusuma, nagasantun K.D., nagapuspa, nagapuspita, sarpapuspa, bujônggapuspa

nagapasa: (pangabaraning ula)

nagabônda: Temb. ged. têgêse: ula gêdhe, utawa nagabônda = uragabônda

nabih?: nabah

nêng: ênêng,

--- 169 ---

nang, buda; [ênêng]: nahan, rarywan, wênêng; [ênêngna]: hata, na; [nênghêna]: kunêng, kêkêlakna; [ngênêng]: nahên; [ngênêng-ênêngi]: ngamêr; [ngênêngake]: mihênêngkên; [kaênêngan]: nahan, kahênangan, kanahan, kajatmikan; [mênêng]: hênang, humênang, nahan, kuna, data, dyatmika, sidhêm, sigêg, sêngsêm, mênang; [kapiênêng]: mangunêng; [pijêr mênêng]: ngapinêng

nôngka: [kênthongan kayu nôngka]: êndhol

nênggih: irika, hata, nahên, nahêm, niyata; [anênggih]: dah, deya

nênggala: nanggal, nanggala, dyarta, langgyala,

--- 170 ---

biniwala; [manah karo nênggala]: nênggalani

nanging: anya, ambangun, aming, hing, Anghing, nahing, nanghing, dapi, tapi of tatapi, tapyi, tapyu, tanya, wanya, ming, ngahing, ngêhing

cahak: [nyahak]: nahak

cahya: zie kaluwung, hadya, haskara, èsmu, ujwala, ujyala, nur, naya, kukuwung, kaluwung, kêdhap, dupôngka, teja, sunu of sumunu, sênên, wahyu, wangkawa, lawên, lêngkawa, pradipta, prawa, praba,

--- 171 ---

pulung, plangi, manda, mêrak; [cahya ulêkan]: prawaddha; [cahya padhang]: prabadumilah; [cahya mancur]: prabanarawata; [cahya murub]: prabaswara

cohung: zie mêrak

cènèng: cèwèng

cancut: cakut, sèbêt, bajong; [nancut]: nyèbêt

cêncêm: [nêncêm]: mayêm; [panêncêm]: panganyêm; [panêncêman]: panganyêman

cancang: [cancangan]: ambatan, tali; [nancang]: anggahit, tumali; [nancangi]: marah-marah; [panancang]: pugêr, panggêhan

cancing: [cancingan]: ancuta, sèdhêt

cincing: jinjing; [nincing]: ngincang

candu: pêtis; [nyandu]: mêtis, masthika

candrasa: (araning gêgaman jaman kuna)

côndrawilasita: Temb. ged. Têgêse: rêmbulan anglèng:, utawa: surup

côndramuka: Spr. = côndradimuka, (araning kawah ing kadewatan)

--- 172 ---

côndramêngêng: Temb. gêd. Têgêse: rupa kêmbang

cantrik: (bangsaning batur utawa sakabating pandhita, tunggale abêt-abêt puthukputhut. lan liya-liyane)

candha: (araning pangabaran); [candhi]: candi, candha, candhu, candhya, candhuya, kabuyutan, darma, tyandha; [nyandhi]: nandhi

cindhe: (araning jarit lêlêmêsan, utawa kêkêlingan)

cundha: (araning panah)

cêndhana: cêndhani, cêndhyana, ragas, kêtur, kayu ragas, gandara

candhak: cundhuk, rêgêp, rênggêp, sambut, pêkak; [candhakan]: sambutan; [nyandhak]: nambut, cumêkêl, rumêgêp, rumênggêp, rêgêp, rênggêp, dwani, dêmak, sumambut, sambut, nyambut,

--- 173 ---

manambut, mandêmak, manyambut, madêmak, gêgên, ngastita, ngayuh; [nyandhaki]: nambuti, sambuti, nyambuti

cêndhak: pêkak

cundhuk: cundhuk, susuk, susup of sususup, wilapa; [cêcundhuk]: susususup; [cundhuk kêmbang]: masêhi; [nyundhuki]: numpingi; [nyundhukake]: numpingakên; [cumundhuk]: dumêkung, sumusuk, sumusup

candhik ala: nirada, digda, sandyakala, sadhakala, lêlêntrih, lalayung

candhêt: talya; [nyandhêt]: tumalya, mahi, mêkak; [kacandhêt]: Anghrêt, kètrêk, katalya; [panyandhêt]: pamêkak

candhala: nalpaka, kêrpana, tuhaka, wamana

candhula?: walepa

--- 174 ---

cundhamani: (araning pangabaran lan araning panah linuwih tuwin araning gêgaman: ratnapadma lan ratnamani)

côndhabi(of be)rawa: (araning pangabaran kala); [panah côndhabirawa]: hasurastra

cêndhêng: candhang

condhong: campur, tut; [nyondhongi]: nayogyani, nayubagya

canthèl: hiping; [canthelan]: cakil

cênthula: angas, sahasa, mathangkus, banggya; [acênthula]: majanjan; [kacênthulan]: kabanggyan

condhong: condhong

cacah: etung, cacah, rujit, rajang, laca; [cacahan]: cacahan; [cacah-cucah]: cênggir-cênggir, lawa-lawa, menjuhmajanjan, beca-bècu; [nacah]: nacah, lumaca, nyanyah, manacah, ngrujit, ngrajang, ngrampêt, ngrampit; [cumacah]: lumaca

--- 175 ---

cocoh: [nocoh]: nucuh

cucur: (araning manuk kudhasih lan araning panganan)

cacak: (araning pirantining wong ngrajang bako lan abahane wong nênun)

cêcak: sêrpana, sêrpala, wêca, wêca-wêca, wêrca, murti; [anak cêcak]: sawiyah

cucuk: cucuk, kêrdha, lanat, patuk; [nucuk]: cucuh, lumanat, matuk, mlatuk

cacad: hèn, ina, ine, ino, ala, alpa, cantri, caca, ciri, ceda, cedaka, cuwa, cêla, cala(of cêla)ina, cadhang, cêngêl, tinda, tindha, tida, tidha,

--- 176 ---

saru, wada, wadaka, wadha, wadhaka, mada, meda, badha; [cacad rahayu]: inajêng; [cacad-cinacad]: saling wada; [cacadan]: wawadan, wawadhan; [nacad]: neda, nedha, cumacad, tuminda, tumindha, sumaru, maninda, manindha, mada, mawada, mawadha, madha, matinda, matindha; [kacacad]: kawa(of kawê)daka; [panacad]: prawada, prawadha; [panacadan]: patindan, patindhan; [pacacadan]: pawadan; [acacad]: masêla; [kang nacad rowang sapangan]: ambêg sudarga

cacat: wadaka; [nacat]: mrawada

cucul: of lukar, ure, rutyat; [lukaran]: ureyan

cacap:

--- 177 ---

(araning gêgaman ing jaman kuna)

cêcêp: isêp, sêpsêp; [nêcêp]: isêp, nê(of ni)cip, sumêsêp

cucup: [nucup]: nicipi

cocog: [cumocog]: cumundhuk

cacing: hanwil, huti, nahuti, sampik, war(of wêr)tika, war(of wêr)tija, wrê(of ware)jit, lusi of lungsi, mar(of mêr)cita, mayira

cêr: [ngacêri?]: rumangkah

cur: [= êcur]: cor, kucur, turuh; [ngêcuri]: nuruh, tumuruh, manênêr, mangucuri, ngucuri; [ngêcurake]: ngucurkên; [pancuran]: turuh, tulakan, sapunan, wulakan, pancuran; [mancur]: kungcur, turuha, tumuruh, tumuruha,

--- 178 ---

sumwuk, sumambirat

cor: = êcor, singi; [ngêcor]: sumingi

cara: cala, kitha, krama, tata; [cara-cara]: kintha-kintha, kentha-kentha, riwa-riwa; [nyarani, nyarakake]: tawa of tawi; [acaran]: sambe; [wicara]: sojar, pracara, pajar, ngling

ciri: rajah, tênghêr, wa(of wê)daka; [nyirèni]: nici, tumênghêr; [kêcirèn]: kawa(of kawê)daka

coro: curwa, karlaka, wragna, lipasa

carocos: [narocos]: umis; [carocosan]: kumucur

carik: [carak- carik]: rajah-rajah

caruk: campur; [nyaruk]: nahak

cêrik: [cêrik-cêrik]: cêri-cêri, kêrah-kêrèh

curêk: cuwar

corèk: carik; [corak-corèk]:

--- 179 ---

corah-carih

cirit: [nyinyirit]: anjrit

cèrèt: tiyarat, pacirat

carita: caritra, ka(of ko)ndha, kata, tata, tatwa, tatya, warah, wurcita; [acarita]: macarita, mawasita; [nyaritani, nyaritakake]: macarita; [kacarita]: nahên; [kacaritakna]: caritan

cariwis: nariwis

carya: [kacaryan]: lênglêng, mêngên-mêngên

cêrme: cêrmeca, crêmèl, kamalagi

carêm: campuh, campuh ing sih

crêmêd: [crêmêdan]: crada

carub: cambur = tjambor Mal., ramês; [caruban]: ramêsan, kasut, wora, wwara, pawuh; [nyarub]: mawuh; [panyarub]: pangasut

carobo: ubut, sapênuh,

--- 180 ---

parnoh

carang: carang

caring: [corang-caring]: corah-carih

curêng: curêng, mêlu; [nyurêng]: lurwa, mawêlu, mawinga, mangru

corong: [pancorong]: luru, pamêlar; [mancorong]: sumunu, luru, jumanda, mara, mar(of mara)kata, marong, mawêlar, mêlar, maluru

carèngkong: gakrang

cok: asing; [cokwonga]: asingwwanga

ceko: cêkoh

cekoh: (sêngkud ing pamangan)

cakra: catra, catratra, jantra, yantra; [nyakra]: nyakra; [cakradaksana]: (araning gêgaman); [Bathara Cakra]: (jujuluke Hyang Endra); [cakrawarti, cakrawartya, cakrawati, cakrawatya]: wêwêngku (of papayu)ning jagad;

--- 181 ---

[cakrabawa]: (ciptaning ujar)

cakar: [nyakar]: makar, mangrawis; [panyakar]: nida

cukur: kuris, paras; [nyukur]: maras; [acukur]: makuris

cèkèr: cèkèl

cêkak: darwaka, darbaka, luji

cêkaklak: (manuk), usaya, êla, cinana, ca(ci of ki)ntaka, triklaklak, tamuyana, nyintaka

cakêt: umèh, umèha, rakêt, prêk, parêk, parêpêk, pa(of pê)dhêk, dhakya, mèh, meha; [nyakêt]: rumakêt, mrêk of marêk, mrêpak of mrêpêk, marêpak of marêpêk, mêka, mêdhêk, ma(of mê)dhêk, ngawaka; [nyakêti]: humarêki, mêrlepa, mrêp(of mrêpê)ki,

--- 182 ---

ma(of mê)dhêki; [nyakêtake]: madhêkên; [kacakêtên]: kadhêkan; [acakêt]: maparêk

cakot: gilut, gigit; [cakotan]: gilutan, gigitan; [nyakot]: anggigit, nunas, manêrêb, majatha, ngrêmah

cikat: nêmbirang, cacatya

cukat: cangkêt

cukit: (araning wong adol trasi)

cêkêl: tanggung, sikêp, pustha, pusthi, mustha, musthi, mapihên, gamêl; [cêkêlan]: sikêp, pustha; [cêkêlan gandhewa]: tangkulak; [cêcêkêlan]: sikap; [nyêkêl]: andêmêk, agamêl, nikêp, rumêgêl, rêgêp, tumanggung, sumikap of sumikêp, pakambe, manambut, mikut, manggamêl,

--- 183 ---

manggêgyên, gamêl, ngrê (of ngrêng) gêp, ngagêm; [nyêkêli]: anggamêli, anggèmèli, manggamêli, ngrêgêpi; [kacêkêl]: karênggut; [panyêkêl]: pamusthi; [pacêkêlan]: pasikêpan

cukul: [cêcukulan]: ngrêngan

cukup: cawu, calimi, sahid, sêdhar, sampe; [nyukupi]: nyêdhari, manyêdhari

cêkathak: [cêkathakan]: malak

cidra: a(of o)nya, ala, alpa, niswa, cur, curi, cidora, culika, cumuri, camukara, kowana, kalpa, dra(of drê)sthi, duska, dusta, dustha, dyustha, tripu, tipu, silib,

--- 184 ---

sèp, linyat, linyok, lirwa, jihma, maleca; [nyidra]: nilib, sumilib, sumèp, mêncuri Mal.; [nyidrani]: madrêsthi; [kacidra]: kasilib; [kacidran]: kasindran; [acidra]: ahya, macuri

catu: [nyatu]: nutu, mijêjêr

catcat: cêtcêt

catcut: cêtcêt

catur: (têmbung), wuni, wikalpa; [catur (schak)]: bolang, tulis; [caturan]: ujaran, sabdan, panggusthian; [nyatur]: gumu(of gumo)nita, kasukan catur, amêngan bolang

citra: [nyitra]: maripwa; [citramêngêng Temb. ged.]: têgêse: aksara muni

cês: [cêscês]: asrêp

cis: [êcis]: angkus, tungkastra

cawi: kandha,

--- 185 ---

sawut, sungga; [cacawi]: kakandha of kakôndha; [nyawi]: sumungga, mangandha

cuwa: ara, conga, congah, ko(of kako)ciwa, tyuba; [kêcuwan]: kaarana

cuwo: sangku

cawuk: [nyawuk]: manyawuk; [nyênyawuk]: mudhodha, ngudhodha; [panyawuk]: pangudhodha

sawud: [asawud]: macawi

cawis: êni, adhang, rêpat, saji; [cêcawis]: ênu; [cêcawisan]: saji-saji; [nyawisi]: manyadhangi; [cumawis]: umadhang, sumadya, sumaji, madhang; [acawis]: ururuku

cuwil: pêthil; [nyuwil]: mêthil

cawang: cadaka, cabang, tyawang, tênggal, bancang; [cacawangan]: halangan

cul: uluk;

--- 186 ---

[ucul]: umbar, rucah, wêgil, lukar, lêpas, liga, nglugas; [uculan]: umbaran; [cucul]: wêdhar; [nguculi]: mudhari

cala: [acêcala]: macalang tingal

cêla: cantri, cintra

calon: karêngan, misana, gana

calèntrèng: [nyalèntrèng]: lamat, ngajajar-jajar

clunthang: [calunthangan]: gulang; [cacalunthangan]: gulang-gulang; [acacalunthangan]: mapacêhan

calacap: nanjung

calèrèt: obar-abir, talèrèt, waggyut, gaywana, gawyata, bayata; [caleretan]: wagyutan; [nyalèrèt]: anggyat; [panylèrèt]: pagyut, panggyat; [panyleretan]: pahanggyatan; [calèrèt taun]: urur, sindhung, sindhungkara,

--- 187 ---

wrêstibajra, bajrarumung

calorot: kêdhèp, payak; [nyalorot]: mayak; [cumlorot]: kumêdhap, lumari, lumarap

calêring: [cumalêring]: sumêngêr

cêlik: [kêcêlik]: kawanguran, kêlit

cêluk: [cêluk-cêluk]: masèngsèng; [nyêluk]: nyuk

cilik: airit, irit, iti, alit, cili, rênik, lit, lalit, lêngit, malalit, malêngit

ciluk: cilu

colok: oncong, cacal, kara

cilaka: cinana, cintraka, citraka, kajantaka, durbala, sangsara, wakala, pinun, pawuha, papa, jantaka;

--- 188 ---

[kacilakan]: kadurbalan, kapapan

culika: curi, mayakara

cêlêd: [nyêlêd]: manêlêd

colot: [colot-colot]: êncak-ênci

cêlup: [kêcêlup]: krêm

calumik: [calumikan]: garuniyan

calimut: culi, calomor

calumpring: (araning panganggo ing jaman kuna)

calêmpung: salu(of salo)kat; [nyalêmpung]: nyalukat

cêlub: cama, sanyub; [nyêlub]: nanyub, sumanyub, manyêb, manyub, masanub, madhêm, nganut; [panyêlub]: panganyêm; [panyêluban]: panganyêman

cilib: [= silib]: cidra

calathu: acana, asabda, ujar, nada, cana, cara, kita, toh, tatya, sabda,

--- 189 ---

jar, jugala, yujar, manaddha, manabda, mursita, majar, mu(of mo)jar, ngucap; [nyalathoni]: mucapi, mawuwusi; [dicalathoni]: inujaran; [calathu sêru]: mahyang; [calathu (sabda) manis]: wongsacipta; [pacalathon]: pawara, palingan, masabda, mawuni, mawacana; [pakolèhing clathu]: catur upaya; [mangsuli clathu]: anjugalaha

cèlèng: handhapan K., huwêg, nyara, cêlêngan K., kawêl, durgangsa, dêmalung de èoon van jantaka, su(of sung)kara, srênggi, wra(of wara)ha, wêk, wuk, wijung, wag, wêg, wêgang, jubris,

--- 190 ---

jubis, baki, bakwi, bapi; [kaya cèlèng]: mijung

colong: [colongan]: maliman;malingan. [nyolong]: dusta, macuri

calangap: sêlar

cap: tandharan; [ngêcapi]: manandhaharani

cêp: nêng

cape: lumèh; [acape]: malumèh

cupu: celung, gatha; [cupu nêstha wolu]: gathastha

cêpir: cêthèthèt

cêpuri: cêpurung of cêmpurung

cêprot: [cumêprot]: cêrêcêp, pyah

ciprat: [nyiprat]: sumamburat, sumaburat

cêpak: adhake, adhakya; [nyêpaki]: marêki

cêpaka: sumarsana, wratsari, wratsôngka

cipta: unandika, unadika, asa, ista, i(of e)sti, i(of e)sha, èsthi, I(of i)dhêp, angên, cakra,

--- 191 ---

caja, raras, kaharêp, kira, karma, kama, tutur, sarasati, sidikara, saddha, sa(of sê)dya, sota, sipta, lika, lulu, prana, yangê-angên = yyangên-angên, manahi, gêgyên, ngên-angên; [nyipta]: nyan, cita, kangên, tumutur, sumadya, dharyya, munatika, manungsêmara, mursita, marbudi, makèsthi, gumu(of gumo)nita, ngira, ngi(of nge)sthi; [nyiptani]: munadikani; [kacipta]: katutur; [panyipta]: panarantan, pamunadika, pamursita, pangarti, pangartika,

--- 192 ---

pangangên-angên; [cipta sajroning ati]: cakrabawa, mêngês; [linuwih ing cipta]: mandrajit

cupêt: capèt, tantung

caplêk: [nyaplêki]: ngrampaka

cêplèk: galang

cêplok: hèrèm, kundhala, tutup, sewala, pupuk, mêntura, bintulu, ba(of bê)sur; [cêcêplok]: babasur; [nyêplok]: tumutup

cèplês: [cumèplês]: tumarêcêp

caping: darani, tudhung, wasu(of waswa)nanda; [acaping]: macapi; [acêcaping]: macapi-capi

cêdhak: cêlêk, cêlêka, calêkya, praka, mèhi; [nyêdhak]: harêk, harêka, humarêk, mraka, ngadhakya; [nyêdhaki]: nunggwi, murêk, marêka, mangarêki;

--- 193 ---

[nyêdhakake]: mêrêkkên; [acêdhak]: amèhi

cidhuk: cibuk; [nyidhuk]: nyambit

codhot: codhot, cwatgora, syatrima, laboka

cadhang: êbang, angkas, gadhang, gagak; [cadhangan]: misana, gadhangan; [cêcadhangan]: alangan; [cêcadhanganing]: misanaha, misanang; [cadhang-cadhang]: angkas-angkas; [acacadhang]: cumadhaka

ciya: [ciya-ciya]: cia-cia

ciyut: ahut, u(of o)syasa, mubat

cam: kiyam; [pangêcam]: pangiyam

camu: [sapuluh camu =]: sakirna

camah: namah, camêh, camaha, cêlor; [cinamah ing kakung]: tampini

cêmêr: cumur

cêmara: (araning kayu) gawang

cimus: (bangsaning timun)

camli: (bangsaning sutra)

cêmpe: mendaka

campah: wawal; [campah- campahan]: wawal-wawalan;

--- 194 ---

[nyampah]: awah; [nyampahi]: awuhi, cumangka-cangka

campuh: otêr, wur, gêntur; [campuh ing sih]: carêm; [pacampuhan]: pasluring; [acampuh]: matampuh

campur: ura; [nyanyampuri]: manêgah-nêgahi

campaka: (araning kêmbang)

cêmplan?: kamang

cêmpaluk: [kacêmpalukan]: kabanggan

cêmpêlak: [kacêmpêlak]: kabanggan

cêmplang: cambar, kawamang

cêmplung: [nyêmplung]: masanyub

cumplung: (wong), kumwalo, kumbina, kumbara, sumpra, potaka, murdyaka

cumbu: nyunyu

cumbana: rêjang, pahayu, pindhang, picala; [nyumbana]: mahayu, mananggama, micala, murwagati, masanggama, mawisik- wisik, malangên, mapicala,

--- 195 ---

ma(of mi)dhudhuk, majang, ngêrja, ngarêja, ngarêjang, ngawin, ngapindhung, ngêpendhung, ngapicala, ngapilangên, ngapilangêng, ngapidhudhuk; [sacumbana]: harêjang, hasmara, haworsih (of jiwa), hapindhang, hapicala, hapidhudhuk, karon hasmara, (sih, lulut of jiwa), karasikan, kawin, salulut, sapindhang, sapendhang, sapindhung, sapendhung, sapicara, sapilangê, sadhudhuk, sanggama, worjiwa, wwakala, wwalkala, wwalkali, pipanca, lambangsantun (sari of sêkar), langên, lêngêng, pahayu,

--- 196 ---

pendhang, pendhung, pilangên, pulang asmara, (hyun raras rêsmi, sari, lulut of gati), pidhudhuk, pigati, yudasmara, monghyun, mongraras karasikan, mongrêsmi, gati; [sacumbanan]: pendhangan, pendhungan; [pacumbana]: picala

cêmêthi: cambul

cêgah: ampêh, tarak, tapa, tapi, tajin, tyala, sirih, ngah; [nyêgah]: tumajin, tumagwa, nguraka, ngarah; [panyêgah]: patamu, patamya, patamiy, patamuy, pasugata

cagêr?: [nyagêri]: nurusi

cagak: taju, tangkal, saka, gayor

cêguk: têguk

cêgat: alang,

--- 197 ---

cadhang; [kacêgatan]: katamèng

cabe: cabya, sahing, ladha (= lada Mal)

coba: inang, kuncang, dadar, sahu, pasang, gunturan; [nyoba]: huminang, nacak, nicip, dumadar, sumahu, minang, muncang, ngu(of ngo)ncang; [nyoba-nyoba]: balub- balub; [panyoba]: hêlêm, pangu (of ngo)ncang, panglèlèr; [panyobanan]: pangu(of ngo)ncangan

cibuk: sibu, gayung; [nyibuk]: masibu

cubak: gutuk

cebol: wwal, wol, wula, wujil, pandhak; [cêcebol]: wwal-wwal; [cêcebolan]: wwal-wwalan; [kaya wong cebol]: mujil

cubluk: hugong; [kacublukan]: kajugulan

cublês: carik;

--- 198 ---

[nyublês]: nêhêm; [cumublês]: cumarik

catho: [pating caratho]: wurandhungan

cêtha: cêtha, da(of dê)ling, dumaling, titih, tètèh, tela, tiling, tèlèng, wela, lêna, bayatara; [nyêtha]: nindhih, tumitih; [cinêtha-cêtha]: tiniti-titi; [ora cêtha]: sumamar

cèthi: cari, carika, cethya, kawuntên, manêh- manêh; [nyèthi]: marêkan, mawong, mangabêt

cotho: curwa

cêthak: ludhaka, pakima, galang

cêthik: tur, têkit, ludaka; [kacêthik, kacêthikan]: kawadaka

cithak: galang; [cithakan]: galangan

cêthot: jênol

cuthat: [nyuthat]: manacal,

--- 199 ---

makisil, midil

congah: laga

cêngku?: us

cangak: cangak

cêngkah: duwana, têbah; [nyêngkah]: manulak

cêngkir: sêpêt

congkrah: corah

cangkrama: kalêngêngan; [nyangkramani]: cumangkrama, lumalana, mituturana; [pacangkrama]: pamêngamêng; [pacangkraman]: pamêngamêngan, mêngamêngan

cengkok: wyaya

cangkêd?: anggêd

cangkol: talya, wilêt; [nyangkol]: milêd; [kêcangkol]: kêwilêd, parantan, mangêh; [panyangkol]: panarantan

cangklakan: kèlèk, kadhakya, goswa

cêngkolong: tambong; [nyêngkolong]: nambong

cangkêm: cucut, rukmuka, dukara, tutuk, wignyana, lesan, liswan, latha, pwayama, panglinga, jumara,

--- 200 ---

mukita

cangking: [nyangking]: daut, nyèbêt, mi(of me)ndhit

cêkung: [cumêkung]: makêncar

cêngêl: griwa, giwa

cungul: [pancungul]: tambang; [mancungul]: darrya, tumambang

congol: [nyongol-nyongol]: nyolo-nyolo

canggah: cangkah, canggah, tuwak, sagil, sangkang, garanggang; [nyanggah]: tumuwak, sumagil, sumangkang, mananggah; [panyanggah]: pananggah

cênggèrèt: cêngkèrèt

cênggèrètnong: ganeya

cêngêng: am-am

ri: duri, dhuri

ro: [= loro]: dwi, supta; [ngloroni]: makarrwan; [karo]: kanang, karrya, karryan, saha, sanggut; [sakaloron]: dwita, landhi;

--- 201 ---

[pinaro]: prahpa; [ngrong bêngi- ngrong bêngi]: rangwe-rangwe

rih: [ngarih-arih]: upasanta, namêr, rêngi, sarih

rèh: ônggakara; [rèrèh]: aris, umèr, nèr, danon, têra, têrêh, suranta, makandhat; [rerehan]: reyan; [angrèh]: grêg; [ngêrèh]: ambawah, mangrèh; [ngêrèhaje]: mêngrèhkên; [pangêrèh]: ajar; [sarèh]: inah, anti, ari, aris, upasanta, tambana, sadu, soma; [sarèhning]: rèhning, sawitnira, sawi(of sawe)tning, wi(of we)tning, wi(of we)tya, wyatna; [nyarèhake]: hanantya

rai: iktri, aswa, nana, nityaka,

- -- 202 ---

naya, na(of ni)yaka, rarai, tiktri, wa(of wê)dana, wa(of wê)dhana, wiwi, paraupan, pasuryan, moha, muka, giwras, golaka; [abanging rai]: barabak; [sumuking rai]: mingis

raharja: [karaharjan]: kasidhan, sidhaya; [luwih raharja]: dirja

rahayu: arja,harju, arjana, arjaya, asapta, ajêng, ayu, aywa, rahaywa, rêdya, rêju, kala(of kali)yuga, dirja, dirjya, tabya, saharja, sônta, swanta, swarju, swasta, swasti,

--- 203 ---

pararta, parakarta, pakrêtta, yu, yukti, yuwana, mahaywa, munita, mudita, muwah, basuk, basuki; [ngrahayoni]: asastani, ngarjani; [karahayon]: pasaptan; [ora rahayu]: du(of dhu)skarta; [ulah rahayu]: para(of pala) krama

rahina: raina, rainaya, tatas, ngwe

rahsa: nutpah, sêkak, raras, kawadi, kawathi, tatir, tambula, saritim, sota, sawadi, wuku, wati, waji, wathi, pêh, manikêm, manyi, madi, madhi

--- 204 ---

raup: arcamana, rahwas, toya rai; [rêraup]: macamana, ngarcamana; [ngraup]: rumaup, ngarcamana, ngiswa; [araup]: marahup, mangangsyasowa

rahmat: kamudhahan

rahab: ruwêkul, têgêg

rana: [= warana]: kêlir, tawêng, sasab, masu, basu; [awarana]: matawêng-tawêng

rêna: harsya, nah, karên, trustha, sra(of srê)ju, sar(of sêr)ju, sarje, sarjya, sota, swarju, wabra, gurnan, bra; [karênan]: kahastaman; [arêna]: Arêna

rina: arina, angwan, rina, siyang, dhahina, mastuna; [kaya rina]: dumina; [bangun rahina]: gagat

--- 205 ---

rini: (araning widadari)

rena: [parenan of prena]: praki; [mena]: marèki; [saprene]: saprakihên

rênca: [parênca]: yênca; [marênca]: mayênca

ronce: [ngronce]: mence

rèncèh?: rancu

ra(of rê)ncana: rêncaka, pisaka; [ngrancana]: rumuwat, rumupak; [pangrancana]: mayabancana; [beka rêncana]: durgandana

rêncak: [ngrêncak]: mangrênjah

rancap: [rancapan]: lanjam; [rinancapan]: tingas

rancang: [ngrancang]: rumantam, ngrantam

rêncang: rêjang

rinding: [parinding]: puriring; [ruminding]: masanyêb, muliring

ranti: [rumanti]: hadan, aparanta, saswi, sa(of si)yaga, paranta, madan; [piranti]: hota, ulaha, upaya, u(of o)payasandi, nik,

--- 206 ---

cali, kasangsaya, kalasesa, desa, dèsi, wega, pandaya, paranta, pranji, prasuti, padaya, pasang, pangikis, jala, ngupaya; [pirantining]: niking; [pirantining ngrajang bako]: cacak; [pirantèn]: pasangan, pamisayan; [miranti]: namatan, sayaka, sayaga, mandaya, mawega, miwaga, miwega; [pamiranti]: pangrukti, pangadesa, pangaladesa; [apiranti]: asaya

rante: anggit, rantya, kurita, talya, sarimpang, sang(of sêng)kal, sangkala, sang(of sêng)kali, pusara, bante; [ngrante]: sumarimpang,

--- 207 ---

sumangkal, sumangkala, musara; [pangrante]: pamusara; [pangrantèn]: pamusaran; [rante rangkêp]: talirukuk; [rante kalung]: bate-bate

rônta: [ngrônta]: raras; [karantan]: kawaji, dasihan; [karônta-rônta]: atahat, lara-lara

rintih: [rintih-rintih]: rêngih-rêngih; [ngrintah]: ngriring; [ngririntih]: ngririh, ngrêngih, rêngik; [pangrintih]: rêngih

runtuh: ruru, rêkan, tigal, sapa, luru, luruh, dhawuh; [ngrêruntuh]: naragal; [ngruntuhake]: sumapa, lumurah, lumuruh, lumorah, manruhkên, marwyakên; [karuntuhan]: kaluruhan; [pangruntuh]: pangrêrêh

rantan: [karantan]: nawi, maji; [karônta-rônta]: maji-maji; [karantan-rantan]: maji-maji;

--- 208 ---

[ngrantanake]: nawanakên

rantun: [ngrantun]: mangrandha

rêntak: [ngrêrêntak]: huhu

runtik: hêru

rontèk: papadhèn

runtut: ramya; [panaruntut]: pangambat

rantas: rampung

rèntèp: rèngès

rontog: tragal, jagra; [ngrontog]: tumragal, tuma(of tumê)ragal

rantab: bayak

rêntêng: tikbra; [karêntêngan]: karêncakan

runtung: [rêruntungan]: rêrêncangan, ruruncangan; [runtung-runtung]: runcung-runcung; [aruntungan]: aduluran

rèntèng: [rêrentengan]: siringan

randhu: randhêh, randya

rindhik: rêrêh, kêle; [mlaku rindhik]: undhuk-undhuk

randhat: [ngrandhat]: ngrantun; [ngrandhati]: nglêlêbi

rêndhêng: rêndhang; [môngsa rêndhêng]: warsaya

rênyah: marênyah

rênyuh: rêncêm; [ngrênyuh]: ngrêncêm; [arênyuh]: rumêncêm

rinming?: [marinming]: muriring

--- 209 ---

rêca: arca, kuma, pratima, gana, gu(of go)pala

racah: cêracah

rucah: widhak; [balarucah]: durbala

rècèh: naricis, somwa, somya

racik: [racikan]: rêsni; [ngracik suruh]: nêmpèlèng; [racikan mênyan]: pulawadupa

ricik: [ricikan]: côndra

racut: pèt, pulu, mulung, buluk

rucat: kenas, timaja; [ngrucat]: hambanjut, ngenas, ngenasa, ngrujah, ngalah; [rurucatan]: paramoran; [arucat]: atimaja

rêcêp: [kumrêcêp]: kumusup

ruru: rarah

ririh: dhara

rare rasiki: (araning widadari)

raras: arja, awicarita, rasa, sari, masya; [ngraras]: ambangun, milangah,

--- 210 ---

mangun, gu (of go)pita, ngapilangêh; [araras]: magu(of mago)pita

riris: têrêh

rarasati: (araning widadari), = raraswati Kw.

rêrêp: talyus, parsan, dhêdhêp

rêrêm: [rêrêm atine]: upasônta, ramyan, somya

riring: [muriring]: kangês

rik: [ngêrik]: hrêng, jrit, thir

rêke: rêkya, si

riku: [ngriku]: niya

reka: rèh, ruri, rèkên, reya, tah, tikah, tulas, tingka, tingkah, wangun, pralapita, gurit, ngantêh; [rêreka]: riwa-riwa, kunthara; [rêrekan]: wangunan;

--- 211 ---

[reka-reka]: niniwèh; [ngreka]: tumikah, tumulas, tumingka, ngentha; [ngrekakake]: nyungkyagakên; [areka-reka]: marimariwa

rikuh: rigung, sasêh, sigun; [rikuhan]: sigungan; [rikah-rikuh]: sigan-sigun

rukun: adulur, atut, alyus, alyusa, tutalyus, patut, bêdhami

rokok: rêsêh

rukti: [ngrukti]: ngayani, ngayadi; [ngruktèni]: matah

rakêt: arahat, rakat, rakati, kandhah, kulina, kulita, sêlir, wi(of we)ragya, lêkêt, luta, lumêkêt, pêt, pêta, panglul, ga(of gê)rêmêk; [rakêtan]: sêliran; [ngrakêt]: nakta, lumêkêt, mangarêk, nguswa; [ngrakêti]: mangarêki, mangrakêti, garêmêki, ngucumbi, ngarêkêti; [ngrakêtake]: nguswakên; [karakêt]: inajêng, kanyawa; [karakêtan]: karahatan, kaweragyan; [rumakêt]: sumêlir, lumêkêt, lumuta, makuswa, ga(of gê)rêmêk; [rumakêting awak]: sumarira; [rumakêting dewa]: angrêktadewa

rakit: rukti, rakêt, kana, kucumbi, kusa, kulina, tatrap, tingkah, lêkas, patah, pasang, pi(of mi)luta; [ngrakit]: atingkah, tumingkah, lumêkas, madan, matah, matingkah, masang, miluta; [pangrakit]: panulah;

--- 213 ---

[rakitaning kareta]: turangga rata; [pasang rakit]: uparukti

rikat: hancuta, hêlêk, agya, cukat, calak, renggal, kanyita, kasana, kathi, tandang, tarik, lêkas, megal, gurawalan, gurewelan, gadgata, gita, gilis; [rikatan]: inilan, hancuta, hêlêkan, pagyan, gya; [ngrikatake]: gumi; [pangrikat]: panggumi

rukêt: urêk, cêcêh, campur, rupêk, rok, kiwul, kulina, kangsi, suyug, wukta, parêk, pragola, murêk, makangsi,

--- 214 ---

gola; [rukêtan]: pulangan; [ngrukêt]: amor, angrok, rumurêk, sumuyug, maro, murêk, mragola, mangrurêk, mangrok; [ngrukêti]: murêki; [ngrukêtake]: murêkkên; [pangrukêt]: parok; [arukêt]: makol

rêkutuk: bêbêrandu

rêksa: u(of o)ninga, cêngkara, cêngga, jaga, bra; [rêrêksan]: raksakan, tutunggwan; [ngrêksa]: ra(of rê)ksa, danaga, maraksa; [rinêksa]: ngu; [pangrêksa]: rêksaka, pacim, patunggwa; [pangrêksan]: pajagran; [rumêksa]: ra(of rê)ksaka, kumêmit, suraksa, suraksaka, parimita, jagra, mêrjagra, makêmit, mangrêksa; [arumêksa]: majagra

rada: èsmu,

--- 215 ---

radi K.D., ragi K., sada, sadha, sêmu, sagi, lêpar, lamat, ma(of mo)nda; [rada-rada]: lamat-lamat, masmu; [rada patrap]: ragisata

radèn: nah, rakran, rakryan, rakriyan, rakwan, rakyan, kèn, kyan, kyana, dèn, dyah, dyan, bapa zie dèn, WH. verk. v. rahadi, durya, sosotya, bagus

radon: [ngradon]: ngrêmbaka

radèn mas: WH. sêsotya, êmbanan kêncana

radèn bagus: WH. sêsotya bêcik

ru(of ro)dra: (jêjuluke Bathara Guru lan Sang Hyang Wisesa)

rudramurti: (jêjuluke Bathara Guru)

rudramamurti: (jêjuluke Bathara Kala) rodamala: (araning gêgodhongan) [gê...]

--- 216 ---

[...godhongan)]

rat: [= êrut]: rimpus, wiyuyêng; [ngêrut]: ngrimpus; [ngêrut-êruti]: ngulap-ulapi; [pangêrut]: pambinas

rata: [= warata]: ar, apês, abra, radin, rat, rate, rataya, tiwi, tangkilan, sarandu, srang, wra, wraha, wra(of wrê)ha, wra(of wêra)ha, wrata, wrataya, lran, lumrah, picarêm, par, prah, praha, pramada, papan, padhati, jrah, jraha, jimrah, mèr, mawra, gara, byah; [ngrata]: lumêpar,

--- 217 ---

macarênya, maradin, mapar, bra, bèbèr; [ngratakake]: mawrankên; [rinata]: pèr; [arata]: marata; [mratani]: kwaki, tawra, sumrah, sumarambah, sumaput, sumyar, lumra, mar, marata, mawra, muyêk

rêti: [mangrêti]: upaya

ratu: indra, endra, ari, èrêng, hyasa, adipati, iswara, aji, nara, narahendra, naraharya, narahiswara, narahaji, narehaji, narendra, narendradipa, naranata, nararya, nararyadipa, naradipa, naradipati,

--- 218 ---

naradipatya, narèswara, narpa, narpati, nrapati, narapati, nata, nararya, ri, raja, reja, rajèng, raywa, katong, kasitipati, kasipu, hiranyakasipu (jêjuluk utawa araning ratu), kangjêng, dipa, ddhapa, ddhipa, ddhipati, dipati, dipatya, sinuhun, sri, sri narahaji, sri narendra, sri naranata, sri nararyya, sri naradipa, sri nareswara, sri narpa, sri naraprabu, sranda, srinda, srindra, sri nata, sri pamasa, sri maha, sri maharaja, sri mulku,

--- 219 ---

sri bupati, sitipati, susuhunan, sang hulun, sang nata, sang siniwi, sang sri, sangaji, partiwa, prabu, pati, pamasa, pangêmpyan, dhatu, ji, maharaja, mahadipa, mahiswara, mangkubumi, buhpati, buhpala, buhpalaka, banwa, bra, bupati, bupala, bupalaka, buminata, bumipala, bumipalaka; [raton]: ratyan; [rêraton]: narendran, raratyan; [ngratoni]: ratwa; [karaton]: kahiswaran, karatyan, kartyan, kapamasan, kadhatyan, pura, mabuwati; [ratu adil]: damaraja;

--- 220 ---

[ratu kuwasa]: bumipala; [ratu susuhunan]: darmaraja; [ratu waskitha]: darmaraja; [ratu luhur]: darmaraja; [ratu pandhita]: bagawan; [ratu korawa]: narpèng kuru, kurunata, kurawendra, duryudana, suyudana; [ratu gêdhe]: raja manggala; [ratu bêcik]: darmaraja; [ratu bala]: kêrtyapati; [kaluwihaning ratu]: mahendra; [turuning ratu]: satriya; [ratu W.H.]: nyarambahi; [ratu fr.]: narendraswari, narendramahisi, narendragarini, narèswari, narpa duhita, narpa dayita, narpa wadu, narpa mahisi, nata dèwi, nata mahisi, raja nari, raja rèni, raja mahisi, duhita, dayita, sori, sri supadniswara, sri supadniswari, sri yodati, sotyaswapani, supanaswari, supadni, supadniswari, wara mahisi, lêksmiwati,

--- 221 ---

prawara mahisi, pramèswara, pramèswari, padni, padniswara, padèswara, padèswari, padmi of padêmi, maharêni, mahisi, garini, binihaji

rêti: [karêtèn]: kartika

reta: [of kareta]: rata, ratangga, sakatha, sakatya, swa(of suwa)ndana, dhati; [kareta pangirid gajah]: guthaka, gilangan; [kareta grêbong]: rata gothaka

ratih: (araning widadari)

rêtnajiwa: Temb. ged. Têgêse sêsotya gumêbyar utawa: sumorot

ratri kalalun: (lingsir wêngi)

ratus: tila, tigasan, pulanggêni, gula, gule; [raratus]: gugula; [ratus-ratus]: gula-gula

ratêng: olah

rês: = êrês; [ngêrês]: êrês, asrêp,

--- 222 ---

angrês, lara, mahangrês, mlarati, ngrês; [ngêrês- êres]: tidharsa, lara-lara; [ngêrês-êrêsi]: mangrêsi; [ngêrêsake]: malad; [pangêrês]: karêngês; [angrês]: Angrês, kas, kasap

ros: [= êros]: urus, atha, ros, têtêk, têmbu

rêsa: arsa, iping, rahatan

rasa: rahasa, rahasya, rantan, rêcêp, raras, rasa, raswa, raswe, driya, sir, sota, wêrdi, wati, waji, pê, pêh, mahra, masuki, brasa, bawa; [rêrasan]: ahahêm,

--- 223 ---

ahêm, caturan, tuwapan, wikalpa, wawyajunan, pocapan, makêcap; [rêrasanan]: pocapan, gunita, gusti, gosthi; [rasa-rasa]: widik-widik; [ngrasa]: umahah, rasa, rumarônta, sumrasa, nyana, nyip, mahah, marasa, manginê, ngrarasa, ngrasani]: ambawani, ngucap-ucap; [ngrasakake]: rumaras; [karasa]: rasa, karantan, katutur, kawaji; [karasan]: kajênêkan, jênêk; [karasa-rasa]: hêla-hêlê; [rinasa]: araras; [pangrasa]: abirama, sarasa; [sarasa]: surahsa, sawadi, sapêh; [wirasa]: dalên, wirahsa; [mirasa]: mirahsa, miraswa,

--- 224 ---

mamursita; [rumasa]: rahat, drêman; [rumasa enak]: pakenak, pakeca; [rasa-rumasa]: dham-dhaman

rasa: (ilat); [amla: kêcut]: P.S. mla: kêcut Tj. S. watak VI; [kayasa: sêpêt]: P.S. kyasa: gurih; [katuka: pêdhês]: P.S ...; [tikta: pait]: P.S. tikta: pait; [...]: P.S. sarkara:lêgi; [lawana: asin]: P.S. lona: pêdhês; [madura: lêgi]: P.S. dura: asin; têmbung: mla, kyasa sarta lona, ing Wbk. Kw. ora ana: dura, atêgês: adoh, ala lan anglêngkara, ora lêgi, utawa: asin.

rasa: wijining ...: [asin]: lawana; [kêcut]: amla; [tawa]; [rasaning ati]: nala nitus; [rasa nênêm]: kastha; [rasa linuwih]: anungnung; [rasa môncawarna]: kalênyit; [gunêm rasa]: gênu rasa; [lêgi]: madura; [pait]: tikta, zie K. T. 28 art. 54.

--- 225 ---

rase: andaka, raswa, warwaga, widarsa, widarpa, widata, lôndha, januka, julung wangi, mêrga nabi, gandana

rêsi: hyang, yatiwara

risi: rumisi

rosa: akral, akola, asa, ujwala, ampu, ampêh, abut, roda, kur, krêtarta, kral, kuwasa, dirgya, daya, digdaya, talakas, tipa, tipana, saha, sahasa, singadaka, widikdaya of widigdaya, prakasa of prakosa, pêrkasa of pêrkosa, prakoswa of prakosya, prati, pragalba, dhiri,

--- 226 ---

muhang, gana, gra(of grê)ndaka, gagah, gang, baka, bakat, buta, bêgèr, bagas, bangga, banggarda; [rosan-rosanan]: agah-agahan; [ngrosani]: ngayang; [ngrosakake]: ambagas; [karosan]: kadayan, kawidigdayan, dayan; [pangrosa]: pangênthahasa; [sarosa]: daryya, sahasa, sahama, pragamba, bangga, ngênthahasa; [luwih rosa]: koncat; [ngluwihi rosa]: mangênthahasa

rusuh: cawêh, cawuh, cêlor, calawênthah, campur, ruhara, dur, durkara, weswa; [ngrusuhi]: andurkara, mangrêsêhi

rasuk:

--- 227 ---

[rêrasuk]: rêrêsêp; [ngrasuk]: markawat, makuswa, masarira, masikêp, ngrangkud, ngrangkut; [rumasuk]: rakêt, rumêsêp, matuluya

rêsik: halêp, nirmala, nilaka, rasika, kuras, dri, dre, suci, sugaha, prama, putih, jrêna, jrêni, jrênih, makurah, gêre, gada, brastha, buta, basija, bêbrêsih; [ngrêsiki]: dumra, dumre, srênggara, mangrêsikani, bandi, ngrencang, ngurasa; [ngrêsikake]: umangiswapakên; [arêsik]: mahêning

rusak: anyang,

--- 228 ---

acak, arug, asak, asyah, ala, alah, ala-ala, alang, ilang, hyalah, nana, nanang, nir, nira, nadah, nawa, cundhang, sondhang, caro, curna, cute, cutaka, rêncêm, rêncêp, ruru, rurah, rêkka, ruksa, rusyak, rêmpa, rêmpak, rumpêk, rumug, rug, rabasa, rêngka, drawasa, darwasa, duryana, dastha, tunah, tandrin gati,

--- 229 ---

trênnyuh, tutah, têwas, suh, suha, sirna, sarabasa, sak, swuh, swuhan, salah, syah, syuh, sumyak, wor, wuk, wikara, wasa, wipala, wuga, wigêna, lah, lwanga, lula, lyas, lyang, lyanga, lang, long, longa, punah, prawasa, parwasa, parawasa, dhyasta, dhyastha, jênar, jur, jor, jamuh, yalah, mayang,

--- 230 ---

glusak, gêmpang, barasad, barasat, baki, bagna, bengkas, bangga; [rusakan]: rêkan; [ngrusak]: hanana, hanasa, hanjor, harug, humalah, hambrasat, hambarasat, hambengkas, nanjak, nuca, nuras, nyuh, numana, numuras, rusyak, rumanjap, rumarah, rumurah, rumêkta, rumuksa, rumusak, rumupak, rumêmpa, rumêmpak, rumêmpêk, rumug, rumabasa, dumas, tumunah, tumutah, sumuh, sumuha, sumwuh,

--- 231 ---

sumawak, sumalah, sumyah, sumyuh, lwangi, lyangi, lumah, luminang, lumwang, lumwangi, lumula, lumyang, lumyanga, lumang, lumong, lumanga, lumonga, munah, manana, macundhang, macondhang, murak, mrawasa, marwasa, mêrwasa, mrêwasa, marawasa, mralaya, marlaya, mêrlaya, mrêlaya, maralaya, mrajaya, marjaya, mêrjaya, mrêjaya, marajaya, marêmpak, marugul, marunggul, musus, mawuk,

--- 232 ---

malah, malwang, malong, mapas, mangrurah, mangruksa, manggapal, ngrêncêm, ngrarah, ngrêrah, ngrêrêh, ngrurah, ngruk, ngrêpak, ngrêmpak, ngrumpak, ngrumapaka, ngrabasa, nglêbur, [ngrêrusak]: ngawuk-awuk; [ngrusaki]: nurasi, mrawasani, marwasani, mêrwasani, mrêwasani, marawasani, ngrêmpaki; [ngrusakake]: nanahakne, nuraskên, numanakên, munahkên, mawukkên; [karusak]: kaala, karêmpak; [karusakan]: kailangan, korugan, karabasan, kadrawasan, kolahalan; [rinusak]: kawasa, linang; [rusak-rinusak]: lwangalwangi;

--- 233 ---

[pangrusak]: pacundhang, pacondhang, pamunah, pamapas, pamapasan, pangruksa, pangasuh, gata; [arusak]: mapunah

rosok: rusêh

rêsula: [ngrêsula]: manyêsêl Ml. manesel., masoswambêk, mangraswaddhira; [pangrêsula]: pangraswaddhikara

rêsêp: [ngrêsêpake]: citarêsmi; [rumêsêp]: marsuka, ngisêp

rêspati: arjaya, kêmis zie wrahaspati; [ngrêspatèni]: mahalêpi; [rêspati linuwih]: harjanti

rêsmi: araras, asri, asmara, halêp, cumbana, rasika, jiptar, ngasmara; [karêsmèn]: raras karasikan, sêmara, sanggaman; [ulah karêsmèn]: kirda, kirdya, kirdha, kirdhya; [maling rêsmi]: maling kung lulut

risang: rakrya

--- 234 ---

rawa: têlar

rewa: [rewa-rewa]: kasir-kasir, pura-pura (= Ml. poerak2), panggil

rowa: Abirawa, Abirama, singgah, wuga, dhakah, birawa, birowa, berawa, berowa, birama, biroma, berama, beroma, bakah, bidhawa; [ngrowa]: suminggah; [luwih rowa]: abirawa

rawuk: [of bêrawuk]: baruwun

riwuk: [ngrêriwuk]: mangariwuk

riwud: [riwad-riwud]: balingah-balinguh; [ngriwad-ngriwud]: ngiwad-ngiwud

ruwêd: rêntêng, mandana

rawat: hrawat; [ngrawati]: ambyakti, ambyati, simpên, manamun, mamuniya

rawit: rênik; [ngrawit]: mêntrik; [karawitan]: rênik

riwut: ribwat, moha,

--- 235 ---

malêm

ruwat: [ngruwat]: rumuwat, maruwat, mêruwat, muksa, moksa, mabulung; [pangruwating papacintraka]: kuruswa

ruwit: cuwiri

rawis: kandha, kundhala, surèngpati

riwis: [riwis-riwis]: malês of mêlês

rèwès: [ngrèwès]: matahwi

rewang: [of rowang]: kanthi, kawula, tandang, sahaya, sraya, srayan, pakasraya, mitra, [rewangan]: srayan, pakasrayan; [rêrewangan]: kahit, kukulan; [ngrewangi]: upasaraya, naraya, dyasta, masraya; [parewangan]: padulur, pasrayan; [rewang suwita]: môntra; [môngka rowang]: nakasraya

rowang-rawing: nguwir-ruwir

rila: of lila; [ngrilakake]: malêgawakên

--- 236 ---

rêp: rêm; [rêrêp]: rêrêm; [rêp-rêp]: rêm-rêm; [rêp-rêp sirêp]: rêm-rêm rêrêm

rapu: arih-arih, saji; [ngrapu]: sumaji, manapu, mêrta; [ngrarapu]: umarih-arih, marih-arih, modana, mawiwadha, ngarih-arih, ngupaksama

rêpa: [ngrêrêpa]: sadhara, manuhara, manohara, mararêm

rêpi: [rêrêpi]: candrakanta, côndrakanta, rêngih, kakawin, kidung, palupu, gupi; [rêrêpèn]: rudita gita, kidung; [layang rêrêpèn]: wilapa kalangyan, kaswasih, pakidungan, gêndhing curing, gita, basa rudita; [ngrêrêpi]: malupu

rupa: hrupa, agra, angga,

--- 237 ---

neka, naya, côndra, citra, caywa, tênaya, suwarna, sipat, warna, wêrna, wimba, pakra, dhapur, yah

rupa-rupa: [aneka of aneka-neka, nawanta; [ngrupa]: macintra, marna, ngontha; [ngrupakake]: mamarnakên; [rinupakake]: rinekakên; [sarupa]: sawarna, suwarna, suwêrna; [sarupaning]: sirining; [rupa kang luwih bêcik]: adiwarna; [rupa kang luwih bagus]: rupadab; [rupa kang murub]: citrakara; [ala rupane]: kurapa, gusinên

rapih: marapoh; [ngrapih]: anapih

rapuh: marapoh

ropoh: êram, rangkah; [ngropohi]: rumangkah, marupuhi

--- 238 ---

rêpak: [ngrêpak]: hruk

rupêk: rupêk, pipi; [ngrupêk]: mrêp, mêrêp, ngrupêk, ngingkut

rapêt: [ngrapêti]: antip

rêpêt: [rêpêt-rêpêt]: masilurupan

rêpit: sandi, pingit, guthit

repot: epon, epya, mèpu; [karepotan]: kepon, kepwan; kepyan, kangelan, puh; [arepot]: mepya

rupêk: sumpêk, pipi

ridhu: [ngridhu]: mancana; [pangridhu]: dur(of dru)biksa

raja: arya, arya, aryya, haji, rajèng; [raja kaputran]: (panganggoning putra); [raja kaputrèn]: (panganggoning putri); [rajakaya]: gunakaya; [rajasinga]: mahawagra; [rajawêrdi]: rajacêtha;

--- 239 ---

[rajawali (araning manuk)]; [rajapèni]: rajatadi (= dandanan kang adi-adi); [raja putra]: raja sunu, raja putra, raja putraka, raja manggala; [raja putri]: rajaswala, raja putri; [raja muka]: raja manggala; [rajabrana]: rajahadya, rajatadi, dyanawimala; [rumaja putra]: rumaja putraka; [rumaja putri]: rumaja swala

rujak: [ngrujak]: ngrunjang

rujuk: rêju; [rijêki]: paritim

rajakaputran: zie raja

rajakaputrèn: zie raja

rajakaya: zie raja

rujit: arêk, arêka, gubah, barubah; [rêrujitan]: sewal; [ngrujit]: sumewal, manêtês

rêjasa: rajasa

rajawêrdi: zie raja

rajawali: zie raja

rajapèni: zie raja

rajaputra: zie raja

rajaputri: zie raja

rajamuka: zie raja

rajêg: talajah, talajak

rujag: rujag; [ngrujag]: rumujag, ngrunjang

rajabrana: zie raja

--- 240 ---

rajang: (araning gêgaman) en, cacah, rujit, rajang; [ngrajang]: nacah, rumampak, marawis, ngrawis, ngrujit, ngramês, ngrampês; [ngrêrajang]: marawis-rawis; [pangrajang]: pangrawit

rajung: rajungan (araning iwak sêgara)

raya: [karaya-raya]: kusung-kusung

riya: (araning sêsêbutane wong gêdhe)

rayah: bahak; [rayahan]: jarahan; [ngrayah]: ambahak

reyoh: [ngreyoh]: ngrêncoh

riyak: jalagra

rayap: astaki, layap, dhudhuk; [ngrayap]: masulung- sulung; [ratuning rayap]: gundhik; [kaya rayap]: masulung

rayêg: [ngrayêg]: ngrarangin

rayung: rayung

reyong: [reyong-reyongan]: rêrêncêngan, ruruncangan

rêm: = arêm; [arêm-arêm]: rari-rari; [ngarêm-arêm]: ngarip-arip;

--- 241 ---

[ngarêm-arêmi]: raryya; [karêm]: kyarêm, dar(dêr of drê)da, dar(dêr of drê)dya; [pakarêman]: dasandriya; [marêm]: ararya, arêm, rarêm, rêrêm, wênêh, bêsur

rêm: [= êrêm]: kêjêp; [mêrêm]: êrêm, Aturu, ruru, kuru, kêjêm, kumwata, lumiyêp, mrêm, gar(gêr of grê)mus, garêmus; [pamêrêm]: prêm

rum: [= arum]: rêsmi, sumrêg; [arum-arum]: rum-rum; [ngungrum]: êla-êla; [pangungrum]: hakung, ru- mrum

rama: rama

rame: andrês, ora, hakrak, hatri, otêr, asran, asrang, awu, aywang, amyang, umyung, umung,

--- 242 ---

cêrah, ramya, ramyan, krak, tri, sora, srang, sumyak, wu, wurahan, wrêg, prakatha, par(pêr of prê)katha, pasrang, jrah, mawu, mangkrak, gotra, gumwah, gumyah; [rame-rame]: mawu-mawu, gurnita; [arame-rame]: maprameya; [karamèn]: katri; [pangrame]: pawu; [paramean]: pêkên, yatri; [rame uyêk-uyêkan]: aruhara, gênturan; [luwih rame]: subaga, sangra

rèmèh: core, rècèh, rambah

romah: [ngromahi]: rambuti

rêmak: rênyuh, rênyêk, rimpêk, trênyuh; [ngrêmak]: sumyuh

--- 243 ---

rêmêk: nwuh, cur, cêrêh, curna, curni, rêncêm, ruk, rusak, rêmus, rêmpu, rêmpuh, rêmpak, rug, rêngka, danaga, dadaka, tannyu, tênnyuh, trênnyuh, suwa, syuh, parêpêh, pitundha, pyuh, mêh, gêrêm, gityês, gyuh; [ngrêmêk]: rumêncêm, rumênyêk, rumêmpuh, rumêmpak, mangrêncêm, ngramês, ngaramês, ngrêmpuh, ngrêmpak, ngrêmpêk, ngrimpêk; [ngrêmêki]: pangrêncêmi

rêmuk: curna, rahêk,

--- 244 ---

rênyuh, rêmak, rêmêk, rêmuk, rêmpu, rêmpuh, rimpêk, swuh; [rêrêmukan]: rêrêmpon; [ngrêmuk]: rumahêk, rumêmpuh, rumêmuk, sumwuh, ngrêmpuh, ngrimpêk

rimuk: [ngrimuk]: maripe; [ngrêrimuk]: mangririnding

rêmêd: ura, cêcêh, ramês; [rêmêdan]: ramêsan; [ngrêmêd]: rumamês, mangura, ngura; [rinêmêd]: cinêmêd

ramês: tigas; [ramêsan]: tigasan

rêmpu: syuhan

ramaparasu: (araning pandhita)

rampak: napuk, kapwa, tarap; [arampak]: matarap

rampèk: [ngrampèk]: mawêh

rumpaka: rancana, rêncana, gupita, gopita; [ngrumpaka]: nawung, rancana,

--- 245 ---

rêncana, marna, mawarna, mawêrna, mangabimata, gumapita; [pangrumpaka]: pamarna

rampêd: racut

rampid: [ngrampid]: ngrampêd

rêmpid: [arêmpid]: mawatya

rampêt: rawut

rampit: [ngrampit]: ngrampêt

rêmpit: dhêmit

rimpil: lirip

rumpil: dhingkil

rêmpêlu: ngampêlu

rêmpayak: rêmbaka; [ngrêmpayak]: ngrêmbaka

rêmpêga: ngrantêg, ngrarangin

ramping: tamping

rampung: casa, dasa, dasah, tite, tatas, têlas, têlasa, sah, saha, sudhang, sampurna, sampat, wêkas, lêsta, pancas, purna, prasta, paripurna,

--- 246 ---

pragata, par(pêr of prê)gata, putus, palasta, palastha, palêstha, matêlas, misyan, maputus, thethas; [ngrampungi]: arancap, nablas, twasi, sahi, ludhang, mrasta, mragata, mar(mêr of mrê)gata, misasa; [pangrampung]: pamutus, palastan, palêstan; [pangrampungan]: palasthan, palêsthan; [karampungan]: kawêkas, kawi(of kawu)san, putusan; [layang karampungan]: sastranimpuna

ramayana: (1. jêjuluke Bathara Wisnu, 2. wong lêpas budine, 3. araning bathikan)

ramyang: [ramyang-ramyang]: awu, sirêm-sirêm; [ngramyang]: arang, arangên, hawu

rambu: [rambon]: luwa

--- 247 ---

rêmbe: [pangrêmbe]: panêkar, graha

rambah: [sarambah]: saranta

rêmbaka: [ngrêmbaka]: rêmbun, marêmbun, masukêt

rambat: rumu, rabat, dulur; [rambatan]: duluran; [mrambat]: dumulur, ngurarambat, ngawèr; [rumambat]: rumumu, rumabat

rambut: ri(re of ro)ma, ki(of ke)swa, kesawa, kèlu, dyata, wèni, wristi, wulwita, pasrang, jata, gurnita; [rambut putih]: wan; [ngore rambut]: ngurema, zie sinom

rambutan: (wit), suwèni, wunglon of wuwunglon, wunglwan, wunglyan; [rambutan alas]: wung-lon of wu-nglon, wunglwan, wunglyan

rimbit: [sarimbit]: saka-rwa-rwan;

--- 248 ---

[sarimbitan]: karaktan

rêmbês: drawa, drawaya, tus, mudal, barabas; [rêmbêsan]: udalan, brêbêsan

rêmbulu: (kayu), krêsula, (= rêssul Spr.)

rêmbulan: enu, indu, indupati, i(of e)ndung, indhung, hyangwulan, nisaka, ca(of co)ndra, candrama, rahu, ranti, rati, ratih, kirana, tèngsu, tanggal, soka, si(of so)trêsmi, sitang(of sitèng)su, sasi, sasadara of sasadhara, sasalancana, sasang(of sasong)ka, sala(of salê)ncana, soma, sôngka, warawirasmi, wulan, lèk, leka, lekya, lalwun,

--- 249 ---

purnama, prabanca, prabancana, maherêsmi, man, badra, basanta of basônta, bulan; [rêmbulan kôntha]: candra (of côndra)kantha; [rêmbulan karainan]: candrawasa, sasadhara kawêkas; [rêmbulan kagrahanan]: lêntrih, lêntrèh, lêlêntrih, lêlêntrèh; [rêmbulan purnama]: sukla; [rêmbulan panglong]: padasasi; [rêmbulan mancur]: côndramaya

rumbaya: (aran sarta dhapuring prau)

rêmbuyut: (araning kayu alas)

rêmbyung: [ngrêmbyung]: rêmbun, rêmbaka, ngrêmbaka

rêmbuyung: [ngrêmbuyung]: ngrêmbaka

rêmbug: anang, nang, rena, daya, partana, gunêm, gosita; [rêmbugan]: hêm-hêm; [ngrêmbug]: mahêm, manggu (of manggo)sthi, gumu(of gumo)nita;

--- 250 ---

[pangrêmbug]: panggu(of panggo)sthi; [pirêmbug]: pagênu, pigustya, pigu(of pigo)sthi; [arêmbug]: marêmbag

rimbag: nastha, limbaga; [rimbagan]: krêndha, kar(kêr of krê)dha

rêmêng: rêp; [rêmêng-rêmêng]: puru-puru, rêp; [ngrêmêng]: lumêng, murngwang

rimong: [ngrimong]: mirong

raga: awak, ragi; [nglugas raga]: namurkula, wintaraga; [linuwih ing raga]: suraga

rêga: una, ucarana, aji, sruti, paji; [rêgan]: galang; [rêrêgan]: galangan

rogoh: [ngrogoh]: ragna, ngrêgih

rêgênêng: [ngrêgênêng]: ngêndhukur

ragakarana: (pasaja utawa pantês)

rêgêd: cêmêr, cumur, durbala, lêtuh, lesa, leswa, lesya,

--- 251 ---

lêthak, lêthêk, jênês, mala, bolotan, byosa; [rêrêgêd]: ka(of ke)smala, kalesa, durmala, durbala, talutuh, tyali, sudirga, leswa, leswa-leswa, leswa-leswan, lesya, lesya-lesya, lesya-lesyan, mala, gêlah, gêlah-gêlah, gêlêh-gêlêh; [ngrêgêdi]: andurmalani, andurbalani, lumesa, lumeswa, lumesya, maleswani, maleswaleswana; [arêgêd]: macêmêr, [rêrêgêding ati]: sudirga; [rêgêding awak]: bulut; [luwih rêgêd]: wimala

rêgês: rêngês

regol: [juru regol]: dwararaksaka, bapraka

rêgulo: hèrtambang, hèrwara, hèrmawa,

--- 252 ---

hèrgundhang, ar(of èr)gulo

rêgêmêng: rêb; [ngrêgêmêng]: rêb

rêb: [ngrêrêb]: rumêb

rob: wimbuh, bwat; [ngêrobi]: ]: humembuhi, malwat, malyat; [ngêrobi tikêl sapuluh]: dumasaguna; [karoban]: karuban, kalindhihan, kabran

rabi: rabya, krama, pètsiwi; [ngrabèni]: mananggrahani; [parabi]: parabya

ruba: [ruruba]: sarna, sra(of sara)ma, pula; [ngruruba]: majanihane; [ngrubani]: dumarna, manaramani, mule; [aruruba]: mule, mêjani

rubuh: rug, rugrug, rêbah K., luru; [ngrubuhi]: rêbahi, ma(of mê)rêwah; [ngrubuhake]: rumêpêh

rabuk: [parabuk]; [mra(of mar)buk]: marmat, marmwat

--- 253 ---

rêbda: [ngrêbda]: asrêb

ribêd: hêr(of hrê)daya, rêncaka, rêntêng, ribêng; [ngribêdi]: rumancaka; [ngribêdake]: manêcêhkên, mênêsêhkên

rubêd: har(of hrê)daya

rêbut: harwat, abuta, rêjêng, rêbut, dudya, dudyan, lampu, jarah, madudwan, madudyan, buta; [rêbutan]: alap-alapan, rêjêngan, kadudwan, kadudyan, madudwan, madudyan; [ngrêbut]: irup, narwat, rumêjêng, ngrêbut, marêbut, mangarwat, ngrêjêng, ngrêmbasa; [ngrêbuti]: ngrêmbuti; [pangrêbut]: pangirup; [arêbut]: ngiri; [butarêpan verk v.]; [rêbut arêpan]: paranggowan; [rêbut padu]: padudon;

--- 254 ---

[rêbut dhucung]: asrang; [rêbut bênêr]: arwatsidi; [rêbut bêcik]: mèt sulistya

rêbab: arbyab, astaku(of ko)swala

rubung: tub; [ngrubung]: rumubung, manub

rong: [= êrong]: lèng

rangu: [ngrangu]: ngrantun

rêngu: andaka, ewa, ila, nêrêng, rêngwa, rêngya, kaharangêt, tanggir, tênggêr, sarwo, srêng of sêrêng, srênga, luru, lurik, ngugut-ugut; [rêngu ing mripat]: lumêsmata; [ngrêngoni]: nêrêng, ngilani; [pangrêngu]: panikêl

ringa: [riringa]: naha, kuwang-wang, taha, wikara; [ringa-ringa]: sigan-sigun; [ngriringa]: naha, tumaha; [pangriringa]: pamigih

rungu: rumênga, rumêngêh, rumêngên,

--- 255 ---

rênga, rêngêh, rêngên, rêngwa, rêngya; [rungon]: rêngyan; [ngrungu]: rumêngwa, rumêngya, rumêngêng, rêngêh, rêngên, rêngya, mirêngwa; [ngrungokake]: rumêngwakên, karêngwakên, midhêngêrkên; [rungokna]: rêngên, pirêngyakna; [rinungokake]: rinêngyakên; [pangrungu]: tiling-tilingan, sas, pirêngwa; [karungu of krungu]: rêngik, konang, karêngêng, sumas, mêdhêngêr; [parungu]: parungya; [parungon of prungon]: parungyan; [kêprungu]: rêngêng

rongo: (araning buron cilik gumrêmêt ing banyu)

rêngih: rêngis, kêtêr; [rêngih-rêngih]: kêtêr-kêtêr, laragara; [pangrêngih]: rêngih, kêtêr

rongèh: ringas

--- 256 ---

ringin: [= waringin]: kanoya, kroya, waniri, wandiri, prih, prèh, mandira, gurda, bringin

rungrum: [ngungrum]: arum-arum, hrênging, langê, nyolo-nyolo, nyuluh-nyuluh, mano(of manu)hara, mriyêmbada, mriyêmbadan, ngrêrêmih, ngamêr, ngamêr-amêr; [ngungrumi]: nênggarani, mano(of manu)harani; [pangungrum]: hamêr, karasikan, srênggara, sênggara, wuruk, priyêmbada, priyêmbadan, pangrêngrum, pangudasmara, pangamêr; [têmbung pangungrum]: wilapa raras

rarang: [ngarang]: morang

rurung: [karung-rungan]: rungrung

rêngka: rêtu, jahat

rêngku?: bawah

--- 257 ---

rôngka: [of warôngka]: sarung, palangkan; [ngrangkani]: sumarung

rangkah: anggra

rêngkuh: [ngrêngkuh]: mêkuh; [pangrêngkuh]: pangakuh

ringkih: ègrèk, (= ora santosa), dhikih

rêngkêd: [rarêngkêd]: mala

rungkad: burukuh; [rurungkadan]: padhela

rungkud: grèng

rangkus: rurun; [ngrangkus]: kumol; [karangkus]: karurun

ringkês: ikêt, sêngkwa, sêngkung, gar(gêr of grê)ba; [ringkêsan]: gar(gêr of grê)ban; [rêringkêsan]: gagarban; [ngringkês]: kukud, sumêngkwa, ngringkêl; [ngringkêsi]: ngucupi; [riningkês]: maladang

rangkul: kol, kayuh, pêkul, pêluk, pêngkul; [rangkulan]: kayuhan; [ngrangkul]: Anghol, angol, tumangkul, manol, maratup, mêkul,

--- 258 ---

mapêluk, mugut, manghol, ngrêngkul, ngisapu, ngol, ngola, ngayuh, nguyung; [rinangkul]: kinol; [pangrangkul]: pangèl

rangkêp: rangkêp, tembo, sa(of sê)roja, bandhu; [rangkêpan]: sa(of sê)rojan; [ngrangkêpi]: ngatipa

rungkêb: andhêm; [rungkêban]: andhêman; [ngrungkêbi]: ngandhêmi; [kêrungkêb]: konjêm

rêngat: asa, cah, caca, rêtu, luru, jahat; [rêrêngatan]: pajahatan; [ngrêngatake]: anggêtêmakên

rêngês: rêngêh

ringas: ruci

rungsit: i(of e)wêh

rangsang: gayuh; [ngrangsang]: mangantap, ngancap, ngantap, nguyu, ngayuh; [ngrangsang pucuk]: naradagra

rangap:

--- 259 ---

[ngrangap]: sumahab, ngragancang

rêngga: hu, hini, uncarana, urug, ukarta, hêlêh, aji, aywana, amêr, côndra, ra(of rê)ncana, randhi, ranthya, racana, ramya, ramyan, rang(of rêng)ga, runggya, kar(of kêr)ta, krêtya, kuswa, titiwaha, sawung, sungga, waha, wiweha, pênêd, pratiwa, pajang, marna, busana, bawah; [rênggan]: amêr, ra(of rê)smi, rumpaka, karawistha, wala, pajang, bayangkari;

--- 260 ---

[rêrêngga]: wiwaha; [rêrênggan]: unadi, halêp, uparêngga, upakara, carana, ra(of rê)ncana, racana, raras rum, rum, rang-rangcapi, rang(of rêng)ga, kari(of kare)rangga, kari(of kare)rêngga, salimpêt, wiwungan, lawên-lawên, langên, langên wangi, pahyas, pracara, ngangrangcapi; [rêngga-rênggan]: kêrta-krêtya; [ngrêngga]: upadrawa, umiwarna, nancanga, nukarta, niwêh, ra(of rê)ncana, rumancana, rumandhi, rumacana, rumang(of rumêng)ga, sumungga, lumangên, nyarana, mihalêp, mahyas, mênêd, ma(of mê)ncana, manukarta,

--- 261 ---

manupaka, macarana, macapiri, maracana, mracaya, marwa, mêr(of mur)wa, murwaka, marunggya, miwa, miwêh, muwah, miwaha, miwarna, mapajang, majang, mamajang, manguncarana, mangucarana, mangra(of mangrê)ncana, mang-racana, ma-ngracana, mangabiseka, busana, ngucarana, ngrancana, ngracana, ngrumpaka, ngarang, nguswa, ngawên, ngupacarana, nguparêngga, ngupakara, nguyu; [ngrêngga asri]: dumiwala; [ngrêngga gawe]: ambayangkari; [ngrêngga nganggo godhong têbu]: matêbu; [ngrênggani]: nuruyi, rumang(of rumêng)ga, mahyasana,

--- 262 ---

muwahi, myawaha, ngucaranani, ngrêsmèni, nguwahi; [rinêngga]: hinayyana, cinôndra; [rinêngga adi]: diwala; [pangrêngga]: pacarana, parunggya, pamurwa, pamurwa, pamêwah, pamêwêh, pamuwah, pamiwaha, panguncarana, pangucarana, pangracana, panguwah, pangawên, pangupacarana, pangupakara, pangupasanta, pangupasama, pangamêr, mandara; [inguparêngga]: êla-êla, winursita, mangabiseka

rênggu?: [ngrêrênggu]: nguyu-uyu

rungug: [parungug]: panimbun

ranggah: (= mênjangan lanang), randhi

ranggon: [ngranggoni]: ahla

rênggunuk: [ngrênggunuk]: maluruk-luruk

rênggêt: rênggi; [rêrênggêt]: rêrêngkêt, rêrênggi

--- 263 ---

rênggut: [ngrênggut]: nyênggut

ringgit: [ngringgit]: mayang

runggut: rênggêt; [runggut-runggut]: grong-agrong

rênggês: [karênggês]: kèngês

rênggang: cerang

rêngêng: [rêngêng-rêngêng]: kêtêr-kêtêr

rungu: [krungu]: dhêngêr, myarsa of miyarsa, ngrênga, ngrêngêh, ngrêngên, ngrangya, ngrêngya, ngrêngêng; [ngrungu]: myarsa of miyarsa, myarsi of miyarsi; [ngrungoni]: dhêngêri; [ngrungokake]: dhêngêrkên; [pangrungu]: pirêngwa, parungyan

ringkêl: [kêringkêl]: kasulayah, pêngêl

rangsangtuban: Temb. ged. Têgêse: umobing banyu

rungga: [mirungga van pirungga]: ngodhe

rôngga: W. A. wêngku

ki: verk. v. kyai, kya

kèh: [= akèh]: ana, andrês, anjrah,

--- 264 ---

akwèh, èsèl, hya, nanya, nista, naya, rècèh, kèh, kaha, kirna, kuswa, kwèh, kyèh, katha, dasa, ta, tanta, saring, wah, waha, wara, wera, wèt, widhung, lra, lwir, dhèr, jrah, mahakwèh, makwèh, gung, gunga, bara, balabur, thah; [akèh-akèh]: ana-ana; [ngakèhi]: mêrlobani, [ngakèhake]: mêrlobakên; [ngakèh-akèhake]: mêrloba;

--- 265 ---

[sakèhe of sakèhing]: Ananya, nistanya, kahana, dèsèn, tantani, sahana, sahane, saniskara, sirining, sarwe, sakwèh, sakwèng, sasaman, sawêgung, silir, salwir, syaring, sayagung, samudaya, sangkan, lwirnyan, pra, pratanah, masanggya, ngudaya; [sakèhe]: kirna, kirne, lwir; [sakèh-kèhe]: sahana-hana; [akèh pangucape]: rècèh

kau: kagu, kidhung, kithung

kae: kaye

kait: [sakait]: nyakait, nikait

kaul: janji

kaum: W. A. jêjênêng

--- 266 ---

kon: opa, pawu; [akon]: inujaran, utus, atag, ajar, umatag, nakon, nuding, kon, kwan, kumon, têdah, tuduh, tuding, tumêdah, tumuduh, tumuding, samuru, sambat, makon, makyan, mu(of mo)tus, matag, ngutus; [kongkon]: utus, nuding, dangu, suru, suruh; [kongkonan]: utusan, nibasara, krama, dar(dêr of drê)sana, duta, tir, tuduh, tuduhan, suruhan, sadu, sêdhahan, lumakya,

--- 267 ---

prajaka, putusan; [kongkonan dhisik]: macarlang tingal; [kongkonaning dewa]: hini, nabasara, sudarsana; [ngongkon]: nuding, nutus, mu(of mo)tus H. T, ngutus; [ngongkoni]: nuti; [kinon]: inilan; [pangongkon]: pangutus; [pakon]: atag, piyang, panduta, pakwan, pakyan, patihan, pangutus, yagnyaka, ganya; [sapakon]: apragnya, sagnyan

kana: rika, ka, kana, kasana, sana; [ing kana]: anan, irika, nikanang, rikan, madi

kêna: cundhuk, cur, kani, kêna, kêni, kêno, kanan,

--- 268 ---

kênang, kannya, katuluyan, katama, kengang, tiksna, tuluya, tama, tumuluya, tuga, sèbêt, wênang, wigêna, picu (of pico)ndhong, prana, pracu(of praco)ndhang, par(pêr, pra, prê of para)jaya, ngênani; [kênane]: pangêne; [ngênani]: nacan, nungga, cundhuk, lumaksa, mahi, manduki, micu(of mico)ndhang, mranani, mracu(of mraco)ndhang, mar(mêr, mra, mrê of mara)jaya, makêcêp, mangêne, mangênani, ngêne, ngênèni, nglalare; [ngênakake]: ngênakên; [kakênan]: hinawagata, karahatan, koratan, katiksnana, katuluyan,

--- 269 ---

kataman, katamèng, kasèbêt, kawênang, kapranan, kapracu(of kapraco)ndhang, kapracundha, kapar(of kapra)jaya, kamikêna, kabranan, watgata, picondhang, pracu(of praco)ndhang, pikêna; [pakênan]: catur upaya, mikênani, ma(of mi)lare

kuna: nunya, ruhun, riya, kina, karuhun, dyangu, dangu, tambi, purwa, ngunya; [ing kuna]: rina

kene: ringki, ki, kasini; [ing kene]: ngêne

kono: ri, riku, riya, kan, kana; [ing kono]: arika, ariya, rikan, rikya, samangkana, pilandhung;

--- 270 ---

[lah ing kono]: itina; [mêngkono]: samangka; [kaya mêngkono]: samangkana

kaniaya: sumbalinga; [nganiaya]: masampal zie, hanyaya

kinanthi: Temb. tji. Têgêse: dikanthi

kunir: kunira, kulasna

kanikara: (araning kêmbang)

kênès: konyil, mèncèng, gambrêt

kanil: pa(of pê)sthika; [nganil]: ma(of mê)sthi

kanigara: (araning kêmbang)

kinang: antiga, inga, kinang, tambul, tambula, sêrêh, woh, penang, patiga, pawuh, gantyan, gantyana; [nginang]: nambula, nigan, patiga, menang, mucang, matiga, mawuh, mawoh; [panginang]: pawuh, pawoh, pamucang; [sapanginang]: sapandurat; [pakinangan]: tepak,

--- 271 ---

tipaka, pucangan of pupucangan, pusangan, pawohan, pamucangan

kunêng: nahan

kuning: kuning, pita, jêne K., jênar; [kuningan]: drumas, jênar; [kumuning]: kumuni; [akuning]: mapita; [kuning tur bagus]: kasucitra; [kuning sêmu ijo]: kuning warnaning sih

konang: kunang, kang dipta, karli, karlipa, kêlip, prawiksa, paryana; [kêkonang]: kukunang

kênanga: (kêmbang), cuta, kalak, puspagiwang

kônca: cari, carika, carya, kanca; [kancan]: srayan

kêncan: sumêmi

kêncana: rukmi, suwarna

kêncur: [akêncur?]: makêncur

koncèr: sêkwa; [kêkoncèr]: padakatibing

kancil: awika,

--- 272 ---

kancita, sahasa, sasa, wariga, palguna, margana, makala, maguna

kuncup: kincip, taji, salaga, wanta, wot; [kuncup mèh mêkar]: mèdêm; [nguncupake]: kumisapu, mintyaskên

kancing: cadha, kalakah, kalêkah, tutup, tapêlika, tadha, susuk; [ngancing]: tumutup, tumadha, sumusuk

kêncang: bancang; [ngêncang]: ngrêncang

kêncêng: dêdêr, duduk, sumaput, singsêt, prata, jujur; [ngêncêng]: dumêdêr, dumuduk, ngêtêpêng, nginginte; [ngêncêngake]: andêdêrkên, andudukkên;

--- 273 ---

[pangêncêng]: pratali

kincang: [kêkincangan]: (aran sarta dhapuring prau)

kuncung: [kêkuncung]: (manuk) dara

kandêl: asis, rakit, krêp, kêpati, kêbêl, dira, limut, banda; [pakandêlan]: pakêbêlan; [kumandêl]: kumôndhang, bir

kêndêl: asuru, diraya, sura, suraya, sudira, sudira, pingging; [kêndêl akas]: surangga(of surôngga)kara; [kêndêl sarosa]: surangga(of surôngga)kara; [kêndêl ing pati]: surèng pati; [ati kêndêl]: nalandhana; [kocap kêndêl]: suramarata; [ngluwihi kêndêl]: mangênthasura, ngênthasura, ngênthula; [kêkêndêlan]: hayudha; [pangêndêl]: pangênthul; [akêndêl]: masula

kantu: ngugut-ugut

kantèn: kantèn, kantya

kantar:

--- 274 ---

[kumantar-kantar]: murub amulat-mulat

kantrog: menggung

kontal: ku(of ko)kih, kung(of kong)kih, kung(of kong)kal, gu(of go)ntar

konus: zie unus

kanthi: kadwar

kêndhi: pratolal, mandêlêm

kêndho: êndho, kalumur, kêm, tis, srêp, sukur, wi(of we)ya, londho, thothor; [ngêndhoni]: miya

kôndha: cari, katutur, katha, tutur, tatya, tumutur, sanjang K., warah, warahan, war(wêr of wrê)ta, wartya, wawarah, wangsit, priwara, pari(of pali)wara, pajar, poyan, mawacana, muwus, mangruwiya, grêna,

--- 275 ---

gi(of gu)sthi, nganjar; [kêkandhan]: ngôndha; [kôndha-kôndha]: kôndha- kandhah, wawarahan, pajar-pajar; [kandhane]: pajari; [kôndha irêng]: nila kôntha; [ngandhani]: pajari, mawarahi, ma(of mu)jari, manyaritani; [ngandhakake]: manyaritakna, manyaritakên, mawrêkên, majarkên; [pakandhan]: pamuwus, pangucap, pangujar; [akôndha]: marah, mawara, mawarah, mawêrêh, ma(mu of mo)jar; [akôndha-kôndha]: majar- ajar

kandhuru: (araning kayu)

kandhuruan: W.H. paserenan, têmbunge kawi: kanu(of sandhu)ruwan

kandhut: [ngandhut sônggarunggi]: bela-bela

kêndhat: ênti, antara, uwan, cèt, ceta,

--- 276 ---

têrag, têrèg, têlangke

kêndhit: lilang, grêt; [kêndhit niyaka (araning kêndhit)

kêndhal: lêka; [ngêndhal]: lumêka

kandhêg: zie andhêg

kêndhag: krêndha

kandhang: ringgahan; [ngandhang]: mujêng

kêndhang: kala, têndhang

kêndhêng: (talining gandhewa), tambang; [kêkêndhêng]: talya-talya, talya-talyana; [kaya kêndhêng]: kumêndhêng

kendhang: zie indhang

kondhang: zie undhang

kanji: kawês

kunjara: warang(of warong)ka, panjara; [kunjaran]: wa(of wê)rangkan; [ngunjara]: manjara; [pakunjaran]: pawarangkan

konjêm: zie unjêm

kênjêng: kipada, trawanggana, trangka, sadpada, saspada, gambyang, gambyung

kênya: rara, dhara; [kumênya]: rumara

kênya kadhiri: Temb. te. Têgêse: prawan kadhiri

kanthi: adulur,

--- 277 ---

kawan, dulur, sahaya, sraya, sa(sê of su)raya, wilesaya, wayuh, pakasraya, madulur

kanthèn: duluran; [nganthi]: kumanthi, dumulur; [akanthi]: masahasa

kentha: zie entha

kôntha: istaka, istha, cara; [kêkanthan]: kêkotyan

kanthèt: bênthing, barèk

kênthus: (buron), kanthula, katyaka, kwandaka, kwakdaka, dumiri, pênthorang, pêthangkus, gênthorang, gumira

kanthil: (kêmbang), cêpaka, sumarsana; [kêkanthil (têmbung)]: adhamya

kênthêl: dyah

kinthil: [nginthil]: rinte

konthol: siraswa, landhuka, landhungan, palandhungan, gantangan, gintungan

kanthong: kuji;

--- 278 ---

[kanthongan]: kujiyan

kênthang: kêntang

kênthong: kulkul; [kênthongan]: kulkulan

kunthing: kada

kaca: carmin, paesan, pahyasan

kêcêcêng: [ngêcêcêng]: nondah

kècèr: unu, rèbèt, kucah; [keceran]: kucah, wunuwan; [ngècèri]: munu

kocor: [kumocor]: umor

kacèk: [kaot K.]: Ahut, kêpapang

kocak: [kocak-kacik gumilang]: kocawêli

kêcut: amla, cimba, cêmbang, kacêmba, kamalya

kuciwa: ina, ine, akung, cantri, kahidya, kakindhala, kalisir, kamirahan, tiwas, tanggung, cada, pastha,

--- 279 ---

meda, ngêno; [nguciwani]: ngucira

kêclap: lês; [sakêclapan]: yalap

kêcap: wikalpa, ma(of mo)ntra; [sakêcap]: sajar; [kumêcap]: wikalpa; [akêcap]: makêcap; [kêcaping aksara cilik]: Odata; [kêcaping aksara gêdhe]: Anudata

kocap: zie ucap

kêcapi: hacapi, kêcap, kacyapa

kacipir: cêthèthèt

kucêm: orêm, kuca, lêwas, lêwês

kacang: hyung, kacyang

kucing: kusangha, kusingha, kumwangga, wildula, lindhika, pusa, pusika, posiya, pawasa; [kaya kucing]: musa

kar: = êkar; [amêkar]: nanjrah; [mêkar]: sura wijil

kara: sriya, sêkar, sumêkar, sumêkara,

--- 280 ---

ngambang; [prakara N, prakawis K.]: kara, data, golaka; [wolung prakara]: kastha

kari: [of kèri Spr.]: kari, karya, karywa of karyya, kawuntat, kawuri, tinggal, si(of se)sa, wuryya; [kèrèn]: karyana; [kêkèrèn]: si(of se)sa, prasi(of prase)sa; [ngèrèni]: masisa, mawurya, ngiring, ngisesa; [ngèrèkake]: ngaryyakên; [karimangu]: uwang- uwang

kare: tiryyak

karo: karwa, kalihan, pindha, ma, mi(of mu)wa; [karon]: karwan, karwana; [karopisan]: karwwa

kira: antara, annya, annyakra, ringring, kadar, kusur, dadalih, duga, taha,

--- 281 ---

sita, sota, wa(of wê)tara, pahir, jadha, nyana, ngira; [kira-kira]: unakara, udakara, karang, duduga, taragnyana, taha-taha, sa(of su)darga, wikara; [ngira]: anjadha, narka, nêngguh, nyakra, mahir, manaha, ngartata; [pangira]: panaha

kura: kukura

kuru: kêra K., kurus Ml., tyadha, dhos, nyip, gagra; [kurawa van kuru = danawa van dadu,danu. Pandhawa van Pandhu Joga, sastra oewam

kèri: [ngèrèni]: magyat

kere: cere, bajrak

kori: êlèng, kwara, kurawa, kyara, dori,

--- 282 ---

dwa(of duwa)ra, dwarala, dyara, dyala, wiwara, jiwil, lawang N., pintu Ml., ga(of go)pura, bapra; [korining kutha]: sakèthèng; [kori pojokan]: pasadon; [kori pamêngkêng]: pamêngkêng; [inêbing kori]: dawala; [araning kori]: pangungangan, zie lawang

karah: kana

karuh: mitra; [karuwan]: kawasèng, was; [kakaruh]: kanyawa; [kinaruh]: inirup

kêrah: matukar

karna: (jêjuluke Suryaputra)

kirna: camuh; [sakirna]: sacamuh

karana: èku, ètu, etya, inga, ingan, nantên, nista, niminta, nimita, nimitya, kane, kara-kara, dumèh, duyene, sakarana,

- -- 283 ---

syabi, lila, jamuga, mantan, mantangin, marma, maka

kroncong: kriwêl

karônta-rônta: zie rônta

kuranta: (araning kêmbang kapurônta)

karantan, karantan-rantan: zie rônta

krêndha: (araning manuk)

karandhi: randhing

kuranji: kuranjya

kranjang: ranji, rinjing; [ngranjang]: ngranji

krandhil: kundhala, krêndha, karawistha

krêcêk: kakrêcik

krêcik: [kumrêcik?]: umêk-umêk

krècèk: lanteyan

krocok: krêcuk

karêrêngan: W. A., juru nganglang sajroning pura

kêrik: ramês; [kêrikan]: ramêsan; [ngêrik]: ngrik; [ngêrik-ngêrik]: ngamah-amaha; [pangêrik]: panghrik, pangrik

kêruk: kruk; [ngêruk]: kumêruk

kèrèk: pantang, gantang; [kerekan]: gantangan, grantungan; [ngèrèk]: mantang

--- 284 ---

krakal: têtês

krikil: pawal

kurakeyan: (aran sarta dhapuring prau)

kêrêt: [kêkêrêtan]: têtêrêsan; [ngêrêt]: tumêrês

kerut: [ngerut-erut]: nganyut-anyut

kareta: [= reta]: astapada, cêkudhêk, camakantu, rata, ratalwa, runggu, kabrata, sena, sisirat ancik-ancik anda, sisikuswaninda, swandana, sambira, sanggraha, wêdari, wastina, patangga, padhati, dhudhuya, gotaka, galamuka, gilingan, gegendik, gi(gu of go)thaka

karaton: zie ratu

kêr(of krê)tala: (araning gaman ing jaman kuna)

karti(of kêrti en krêti)yasa: (wong kang lumaku ing gawe)

--- 285 ---

krètèg: [ngrètèg]: wanawasa

karêtêg: uwatgora, tartêg, wwatindya

kêras: ardya, akras, adrês, adrasa, krodha; [ngêras]: angras, mangras, ngras; [akêras]: madrês

kêris: curiga, kris, katga, katgaya, susuk, wangkingan K. J., paruculi, dhuhung, dhuwung K.

kuras: kurasa

krêsêk: kisik

krisik: [kumrisik]: krêcik, gumirisi

krusuk: kusuh; [kumrusuk]: kumusuh

kurawa: kuru, kurakula, kurukula; [kuruwendra]: (ratuning kurawa); [kukuwèswara]: ( ratuning kurawa)

kruwêk: [ngruwêk]: rumuwêk

kruwus: [ngruwus]: jujud

kruwêl: ruwêkul

krawang: arantang

kêrêp: ngrêp,

--- 286 ---

lot; [akêrêp]: makrêp

kurêp: zie kurêb

krêpêk: [kumrêpêk]: kumarêpêk

kurupati: (ratuning Kurawa)

kroyok: [ngroyok]: narumbul, tub; [pangroyok]: pangrêmpak

krama: anpada; [mikramakake]: miwaha

kruma: kuruma

karam: kelag

karêm: êlêm, nida, namah, kram, sêngsêm, wisaya, praya, paraya; [pakarêman]: kawisayan, tamah, wisaya; [akarêm]: makrama; [karêm ana]: krêp ana

kirim: titip; [kêkirim]: numityap, kakriyyan; [ngirim]: numityap; [pakirim]: patinyapas, pangèrim; [pakiriman]: pangèriman; [akirim]: makirim

kèrêm: kram, karêm, jrêm

krama: sila

kraman: [ngraman]: malukbumi

--- 287 ---

karaman: W. A., arahan, (wong cilik kang ora nyôngga gawe ngindhung nyagak pat)

kramas: karamas, kujamas of jamas

krêmus: grê(of garê)mus; [ngrêmus]: anggrêmus

krambil: nyu, kasambêl, kasambil, kalapa K., kapeta, tiris, walana, nyu; [krambil gadhing]: nyudênta; [wit krambil]: tirisan

kurêb: rarêb, pinda; [kumurêb]: rarêb, mangrarêb; [pakurêban]: pangrarêban

korab: kokorab, (aran sarta dhapuring prau)

krubut: [ngrubut]: marêpyuk; [kumrubut]: kumucup

krobyok: [ngrobyok]: ngêbyak

karithindratênaya: (jêjuluke pênêngahing pandhawa)

krêthap: [pating krêthap]: puratuk

karang: karang; [ngarang]: ngawis; [karangan]: kar; [kêkarangan]: acana

kêrêng: [kêrêngan]: pôncakara of môncakara, pôncabakah

--- 288 ---

kiring: risakan

kurang: ina, ine, alpa, nuna, cacad, kurih, kirang, kathung, daman, tuna, tidha, wastu, makurih, mudha, mudhe, thèr, thithik; [ngurangi]: mialpa; [ngêngurangi]: makurang-kurangi, ngirang-ngirang, ngirang-ngirangi; [kinurangan]: kalpa; [kêkurangan]: apês, kainan, kaalpan, kuciwa, kêtunan

kurung: [kurungan]: kuruyu; [ngurung]: sêk, nyêrung, mênêngkêr; [ngurungi]: mênêngkêri

karungu: zie rungu

karungrungan: zie rungrung

kêringkêl: zie ringkêl

krangkèng: tarungku

kringêt: arimut, aringêt, arangga, riwe K. I.,

--- 289 ---

karwaya, tayuh, swana, swanita, paluh; [ngringêt]: maluh

krèngsèng: [kumrèngsèng]: gumrènjèng

karangboga: (araning karang sagara lan rupaning panganggo ing jaman kuna)

kaki: iyang, yêng-iyêng; [kumaki]: ardalepa, ile, cumanthaka, bobat, thangkus; [kaki turun ping têlu]: buyut; [kaki turun ping pat]: canggah; [kaki turun ping lima]: warèng; [kaki turun ping nêm]: udhêg-udhêg; [kaki turun ping pitu]: gantung siwur'; [kaki turun ping wolu]: grêpak senthe of molo

kaku: agna, agli, kau, kakas, kakwa, gêmpah; [kakon atèn]: widhungan

kuku: umik, naka, kênaka, kuku Tj. B., kukya, kasi,

--- 290 ---

taracak, tulangsa, tumit, pakri; [kuku êmas]: naka; [nguku]: umênggêhi

kakah: [ngakahi]: ngêbang

kukuh: ukuh, uwat, anggah, unggul, naka, niscaya, rêksa, kênana, kêlat, tos, tagu, tagya, tanggêh, tanggon, sraya, sasa, subada, subadya, wangkot, lana, prakoswa, prata, pajêk, panggêh, jatha, gana, gugur, bakuh; [kukuhan]: tagyan; [ngukuhi]: atanggêh, umanggêh, umanggêhi, anggêhi, na(of nang)gêni, mêkêhi,

--- 291 ---

makêlatani, malampu, magih, manganggul, gala, nganggêhi; [ngukuhi agamane]: mangku rasa; [kinukuhan]: inirup, kinêkêran, judhi, badhoti; [pa(of pi)kukuh]: anggêr, pakêla; [pakukuhan]: pakêlatan; [pikukuh]: uwat, kêrtisara, kuwasa, tênggalang, wicahaga, wicaga, wara, prada(of pradê)ksa, pratisara, parusa, pakêkêl, pakêla, pisana, pamaku, pamugari; [mikukuhi]: mrada(of mrêdê)ksa, mratisara, maku; [akukuh]: manubada, masubada, mapanggêh; [kukuh kuwasa]: ganarota

kêkêr: wingit, pingit; [kêkêran]: ka(of kê)kran

kikir: patar;

--- 292 ---

[kikiran]: pataran; [ngikir]: matar

kêkês: kukud, kapuhan, trasa, tingkês, padhèdhing (= padhidhing), padhêm, muriring, girisa, ngênês, ngêrêg; [ngêkês]: ningkês; [ngêkêsi]: ngênêsi; [ngêkêsake]: ngikêlakên; [pangêkêsan]: wimana, patingkêsan, panglêburan; [kamikêkêsên]: kakêtêran, ngêngêsên

kikis: ampeyan

kukus: andha, asêp, asip, kukwas, ku(of ko)kap, kopap, du, danu, dyala, pêga, dhanu; [kukusan]: dangan; [ngukus]: muru, ngasêp; [ngukusi]: ngasêpi; [kukusing gunung]: ampak-ampak; [iringing kukus]: muksa

kokosan: limus

kêkêl:

--- 293 ---

[kamikêkêlên]: kêmu

kukap: (araning kayu)

kukup: [kukupan]: kukupan, malar; [mati tanpa kukupan]: lampus nora malar

kakim: sarjana, sujana

kokob: [ngokob]: ngêbêb

kakang: raka, rakya, kaka, kakung, graja; [kakang-kakangan]: kakan- kakan

kudu: rasa, rabda, ku, kral, kêdah, kêdêh, kudon, kadar, kêdwa, kêdya, dar(dêr of drê)pa, suhana, pa(of oê)ksa; [kudu andhewe]: ngênthahasa; [kudu ngajak]: enari; [kudu-kudu]: hyun-hyun, kral of kral-kral en, akralkral, baritu; [kumudu]: cumakah, rumasa, kumaru, kumudwa,

--- 294 ---

kumudya, sapaksa, sumahana, sumaksa, sumakswa, sumaksya, makral; [kumudu-kudu]: kralgalaka, makralkral

kadarpa: (jêjuluke Bathara Kamajaya)

kaduk: kacok, lada

kêdut: cancala; [kumêdut]: kumyatêr

kidul: kidwal, da(of du)ksina, dhaya

kadang: sudara, war(of wêr)ga, wra(of wrê)ga, wa(of wê)raga; [kadang nak-sanak]: kadeyan; [sanak kadang]: bandhu, bandhawa

kadung: kanêp, satung

kidang: arina, arinya, ujung, kênas, kidwang, sanggira, wri(of wari)ga, walkasa, walgana, pahula, dhinangsa

kidung: rajaswawa, rajaswala, rajasyara,

--- 295 ---

têtêh, santi, swala, lungid, pangidung, maji, gita, bangse; [kêkidung]: kakawin, lulungin; [kêkidungan]: pangidungan; [ngidung]: ambangse, tumêtah, pangidung, ngudang, ngrêngih of ngrêrêngih; [ngidung-ngidung]: maji-maji; [pangidung]: pambangse

kudang: panggil; [ngudang]: manggil, mangêbang, ngudang, ngêbang; [ngêngudang]: mangêbang-hêbang, ngibang-ngibang; [pangudang]: papanggil, pamanggil

kati: katya

katu: katwa, kasyas

kitir: [kitiran]: taluktak

katara: awas, nagata, kôntra, kawa(of kawi)stara, kabranan, waspada, panawang, pwara, makartara

katela: tela;

--- 296 ---

[patelan]: (panggonan katela)

katipung: bakilung

katumbar: gile

kêtêg: kêtêg; [kêkêtêg]: kêtêg-kêtêg, sundhulan, syastira; [kêtêg-kêtêg]: kêtêg- kêtêg

kêtog: tapis

kutug: dupa; [kumutug]: kara, lumêng

kas: [= êkas]: sra

kasa: (môngsa) srawana

kusi: wisik; [kusi-kusi]: wisik-wisik

kosa: [prakosa]: saki

kasar: pragalba

kasur: dranaddha, surôngga, supatha, sayastha, lalusupathaka; [kasursari]: padmaraga

kêsar: tar; [kêsar-kêsar]: tartar, walang arêp, marmar; [ngumêsarake]: marke; [kumêsar]: nisya, tras, marê, walang arêp, makêsar, marlupa

kusir: sarati, wuruk, mahtali, mahatali, mahatalya,

--- 297 ---

gèndik

kêsik: [kêkêsikan]: gisi-gisi

kisik: gisik; [kisik-kisik]: gigisik = kikisik

kosok: lalar; [kosokan]: lulur; [ngosok]: lumalar, lêbur

kêsud: ungsir; [ngêsud]: ngusir

kêsèd: alpa, kelikan, boha; [akêsèd]: maboha

kèsèd: tapak; [kêkèsèd]: katapakan

kêsit: kêcit, kumêsat, mawut; [akêsit]: dirja; [luwih kêsit]: wimohana

kusut: rara; [ngusut]: sewala; [akusut]: makusut

kasturi: (kewan) rawiddha, kastur-ya, kasturya, turiya, padyaksa of padhyaksa

kisas: [pangisas]: padinah, pamanggah

kesawa: (jêjuluke Bathara Wisnu)

kuswarini: (têmbang) têgêse: panganggo utawa ambuning wadon

--- 298 ---

kuswawirangrong: (têmbang) têgêse: panganggo kasusahan

kuswalalita: (têmbang) têgêse: panganggo utawa sarasah bêcik

kasil: pahala

kêsêl: sayah

kasèp: kalal, tita, sèp, thèklèk

kasipu: zie ratu

kusumastuti: Temb. ged

kusumawicitra: (têmbang) têgêse: kêmbang utawa wadon kang luwih ing warna

kasumba: (kêmbang) sômba

kusambi: [woh kusambi]: gintungan

kusung: niet vorm usung; [kusung-kusung]: tawan-tawan, suguta, weragyatên, laya- laya, ngayaya

kawi: kawin of kakawin; [angawi]: anggurit; [kinawi]: cinôndra

kiwa: kèri, kiwan, takura; [ngiwa]: ngèri; [ngiwakake]: nimur; [kiwa têngên]: siring, sisiring

kuwu: nati, niti, kojor; [kukuwu]: kokojor; [pakuwon]: pakuwwan

kowe: N. amu, kyo,

--- 299 ---

sira, siran, sirang, pamandhira, juga, mu; [sampeyan K.]: dira of dhira, durya, ta; [panjênêngan dalêm K. I.]: paduka sampeyan dalêm voor ratu, tuwan, pukulun

kawin: pali; [kakawin]: papali

khewan: atata, ataga, atbana, sota, satwa, satya, sêtya, prigu, wêrgana, lubana, pusa, mêrga, mêrgu, mêrguna, burwan

kowèn: êning

kuwèni: ehaji, ambawang, kurima, kawèni, kapèni, pohambawang, pohkawèni, pohkapèni, pakèl, gêntheyo

--- 300 ---

kuwur: ranca, walisah, prapanca, mêhah, balisah

kawak: jimbun

kawuk: diksa, salira, wiyangga, manyawak, miyangga, kuwaka, srênggampa, wilpusa, grêndama, gêrdawa, gêrdula, gêrdama, gridha, gêrmusa, brewa

kuwat: anjata, ampu, anggakara, kratarta, kratyarta, kosa, kaskawa, kaskaya, kuwawa, kuwawal, kola, kêlar, kaya, kyatarta, tèlèr, santika, singa, singha, pratihal, dhaya, jaya,

--- 301 ---

yawan, gang; [nguwati]: kaskayani, mohun, ngudaya; [nguwatake]: ngaskayakên; [kêkuwatan]: kaya, bagaspati; [pakuwatan]: pangungangan; [pikuwat]: sena, susena, pragola, patyasa; [mikuwati]: sumena; [pinikuwat]: sraya; [kuwating gawe]: singa karya; [kuwat bangêt]: wijayanti; [luwih kuwat]: widayaka, widikdaya, widigdaya

kawitana: Temb. ged. Têgêse: binangsalan, kaomahan

kawis: kawista, kawistha

kawus: kawas, kawês, dyandun, tikusên, suwêl, wingwrin; [akawus]: mawingwrin

kuwasa: zie wasa en anasa, anung, anunga, adyapi, esa, agal, anggakara, nung, rota,

--- 302 ---

kêr(of krê)tarta, kawase, kalaka, dyapi, sa(of sê)ntika, sura, sa(of sê)kti, saktya, sagana, wani, wênang, wênangan, wira, wisesa, pratisura, purusa, pasa, dharaka, dharyya, mênang, gagana, gana, byahi, byapa; [nguwasani]: nungi, kawasani, manasani, mratisura; [kinawasa]: kagana, surana, suraya; [panguwasa]: kuwasa, panasa; [maha kuwasa]: mahasasa

kawiswara: (jêjuluke panêngahing Pandhawa)

kuwawi: dharaka; [kumawawa]: agahan

kawal: [ngawali]: mawah

kiwul: akola

--- 303 ---

kuwêl: akiwul, akola; [kêmuwêl]: kêmul, zie uwêl

kawula: U(of u)lun, ulunan, ong, kasi, kawuntên, kawula, kula, dasi E. T., dasih, sahaya, sene, sewa, sale, patik, patikbra, yoda, batur; [ngawula]: andasih, uluna, umulun, umong, newaka, sewaka, sawita, sumewaka, sumawita, mauluna, mandasih, masawita, mulun, ngulunan; [ngawulani]: ngulani; [pangawulan]: paulunan, paambanan, pukulun, pasawitan; [kawulaning ratu]: priyayi;

--- 304 ---

[kawulawarga]: yadukula, yadawakula; [kawula kang asor]: kaula

kuwalu: [kuwalon]: tiri

kuwalah: [kuwalahên]: kaalahên

kuwalik: kawaluy, kawaluyi, kuagang

kuwagang: kawaba

kuwung: [kêkuwung]: nampaya, campayana, kampaya, wangkawa, wangawa, lêngkara, makudhungkudhu; [ngênguwung]: suteja

kul: of êkul krokos; [ngêkul]: ngrokos

kala: (piranti) anjulan, asmara, kalas, kulêm, (môngsa) sêdhêng, sangsaya, (sarana) wisa, (warna) ala, yogwan, mara, masa, (rêmbulan) grahana; [tatkala]: kramakala; [sakala]: saksana; [Bathara Kala]: Bathara Antaka, Bathara Kalantaka, mar(mêr of mrê)tyu, Bathara Siwah,

--- 305 ---

Bathara Bahnirudra, Bathara Berawa, Bathara Belawa

kali: nardi, narmada, nadi, ci, kali, kalya, sètu, sètu-sètu, sunge of sunghe, wlahan, lwah of lêwah, luwah, lèpèn K., jahnawa, jahning, janawi of jênawi, bahnawa, bênawi K., bangawan N.; [dewaning kali]: hyanging narmada

kalo: kalo

kêlu: [ngêloni]: milêti

kili: kili

kalah: hala, alah, hyalah, kahala, kawênang, kajaya, salah, judhi, yalah; [ngalah]: umalah, nalah, malah, ngalah; [ngalahi]: umadha,

--- 306 ---

dustha, misyana; [ngalahake]: maharjaya, mungulani; [ambêngkalahi]: ambôndakalani

kulah: kulam of kulêm, en kolêm, prigi of parigi

kalèn: cucu

kêlun: [kumêlun]: halun, marhyak, ngutug

kulon: kilyan, pacim, pasêma, pracima, pascima

kulina: katèr, byasa

kalanan: (panggonaning maling en buta)

kalandara: (= ngulandara), tlengsor

kalanasura: (têtindhihing buta)

kulanthe: Temb te. Têgêse: kalar

kalanthang: [kumalanthang]: kumênthang

kaleca: kaledhung, taledhung

kalar: kirna, kulanthe, talar

kêlar: hèpên, hopên, hêgar, kuwawi K., wawa

kêlir: rana,

--- 307 ---

wrana of warana

kelor: tèlèr

kaluruk: karuyu, kukuluyu, kaluyu

kulak: kuyang

kuluk: rukuh, têngkuluk, griwa, bismaka

kaloka: kalêngka

kuldi: kalde

kêlud: têbah; [ngêlud]: rung-rung

kalat?: imutik zie kilat

kilat: umautik, amuk-amuk, imutik, ampak-ampak, kilap, dota, duta mangkara, tathit, wadyut, wi(of we)dyuta, widyutmaka, widyutmala, wijutmaka, wagyut, wigyuta, wigyutmaka, lirang, lewa, lidhah of lilidhah, pacalita, pracôndha, pracalita,

--- 308 ---

pata, mêrcu, murca, mayalalit, gurniti; [kumilat]: kundhap, wahyun, makilat, mayuta

kulita: carma, kusika, turila, wacucal K., walulang N.; [kulit daging]: nuwilagônda

kalis: sa(of sê)ngara

kalasa: kilasa, sayana, samuhan, lante of lanteya, likban, lalu, lingkab of lingkaban, gêlaran; [kumalasa]: sayana, sumayana, lumingkab

kilasa: (araning gunung)

kulasantana: wadya

klosod: [nglosod]: gumulung; [klosodan]: kagulungan

kalisang Ara: = kalisangara Spr. (araning jaman)

kaluwih: (wit) kaotan

kaliwon: W.H. kapiji: utawa rongèwu

kalèwèr: ngwang; [nglèwèr]: mirir

kulawarga: wandawa, widrah, bandhusaraya

--- 309 ---

kaluwis: aran dhapuring prau

kalawija: uwwang, uwèng

kaluwung: kukuwung, triwarna, sambartaka, wangkawa, lêngkawa, plangi, mêrak, zie cahya

kalwewang: kalawau, taladhag, bandhol, barandhang, berang, bodhi, boji

kulawôngsa: warga, wrêga

kalal: mani; [ngalalake]: nguluyakên

kalilika: (kêmbang), susupan

kêlap: kêdal; [kêlap-kêlap]: kêdhap-kêdhap, kumêlap; [kumêlap]: cat, sar, lalita

kilap: [kakilapan]: katambêhan; [kumilap]: guril

kulup: kacung

kalpadaru: (araning kayu)

kaledhon: kelon, kalirwan, galap

kalajêngking: kiha, karkala, wikatha,

--- 310 ---

pracika, mracika

kalayu: (wit), kalaju, kalajêng

kaluyu: (araning iwak êloh)

kalayam: kunang, lawan

kilayunêdhêng: Temb. ged. Têgêse: wog kilayu sumêdhêng.

kalayuda: (araning sanak saka bapa)

kaliyuga: (araning jaman)

kalam: panika

kêlêm: hêlêm, kalêm, dhalêm

kalimah: wikalpa

kalamênjing: kalanjara, kalmasu, panghula

kalamrêtyu: (jêjuluke Bathara Kala)

kalemprak: [ngalemprak]: marimprêk

kalumprit: (araning kayu)

klumpuk: inuk, arpat; [nglumpuk]: arpat, nipuna, nimpuna, marpat, marêpat; [nglumpukake]: marêpatkên, ngêpuk

kulambi: rukuk, rasukan K., rungki, kawaca, kalambi, wacu, waju,

--- 311 ---

wuju, baju Ml., bajo; [kulambèn]: wuju, mawaju; [kulambi ôntakusuma]: waju hambala

kalagêni: (jêjuluke Bathara Kala)

kalagêni lodra: (jêjuluke Bathara Kala)

kêlab: cancala, kêdal; [kumêlab]: cancala

kulub: [kuluban]: gilwe; [kêkuluban]: sabang patra

klebat: kêlap

klèbèt: kêlap, sayar; [kumlèbèt]: sumayar

kalabusana: (panganggo sapangadêg)

kalabang: verk. v. kalaabang, kanaba, sirsa, sirusapa, sota, sangkatha, matsika, manggakala

kalang: [kalangan]: galanggang

kalung: kurug, kalung K. N., sawing, sapit, bandhowara, badhong

kalong: (manuk), Alwang, kirsaka, kalwang,

--- 312 ---

wilaja, lwang, lêngking, jabun, gingga, gingguna, ngungking

kêling: (jarik), naleja

kêlèng: (= kêkêlèng), (araning têtabuhan)

kilang: ketang

kalêngêr: zie lêngêr

kalingane: [of kalinganeya]: salatara

kapa: [kakapa]: camil, cêmil

kapi: [kapiluyu]: halayu

kupu: rangana, ranggana, rangganaya, karmija, drupawa, trija, widung, basunônda

kopi: kahwa

kapaung: (araning bêburon)

kapencut: inganyut, kèpêr, kapitut, kapisaya, kapiluyu, kapengin, thêthêg

kapundhung: kalurak, jarêk, jirak

kapurônta: (araning rupa mangkono lan araning kêmbang); [kapurônta]: janjan

--- 313 ---

kêprak: canthang, thoprak; [kêkêprak]: cacanthang

kêpruk: kêmprang

kaparat: kapaung, kêthit, dodohun

kapok: dyandun; [ngapokake]: andhêndha

kêpêt: angin, tiyup; [ngêpêti]: manyup of maniyup

kapitêmên: hyasên

kêpêl: (wit), gêlungan

kopyah: biksma

kêpyur: kusa, kêsar, sirat; [ngêpyuri]: ngawun-awun; [kumêpyur]: kumêsar, sumirat, makusa, gumyur; [kêpyuring udan]: suba manggala

kêpithing: kalakatha, kamitra, kathira, dahring, darika, mandara

kaping: kaping K., ping N.; [kaping wolu]: hasthami

kêpung: irup, èdêr, kapang, kêpang K., kêpung N.; [ngêpung]: irup, nêdêr, ngêrup,

--- 314 ---

ngirup, ngambul; [ngêpungi]: ngêmbuli; [kêpungan]: ka(of ke)pangan; [kêpungên]: kapangên; [kêkêpungan]: kakambulan, kêkêmbulan; [kinêpung]: inirup, idêran

kiping?: suki

kuping: nalinga, kêna, karna, karni, karna, kêrna of krêna, kêpêh of kipêh, kapêk, kapêng, ta(of tê)linga, talingan K., tuping, pani, padingan, pangrênga, panalinga; [kuping kiwa]: tarung; [kuping têngên]: talingan; [kuping pêngêng]: kapilêng; [nangèkake kuping]: karnasula; [pêpênging kuping]: pilêng

kudhi: coli, caluk of calok, colika, trantang, ta(of tê)rantang, tyalu, sangut

kêdhah: [kêdhah-kêdhah]: kêrah-kêrah

kadhar:

--- 315 ---

[kêkadhar]: majang

kèdhèr: kadhar

kêdhuk: bah

kodhok: canthuka, kongkang, wêca-wêca, wrêstija, wijung, wiyang, wi(of we) yangga, wiyung of wiyungga, wiyôngga, pas

kêdhotan: kabêl

kudhasih: cucur, rêsrês, tadhah arsa, tadha (of tadhah) asih, tidharsa, sitamuyana, walik tadhah asih, wlasarêp, padharsa, gla

kadhali: dadali

kadhal: umêtaka, karla, widika, bundhan; [anak kadhal]: barang-barang

kêdhap: ulap, cat, kidat, dipta, sumêr, larap, lês, lidhah, liyêp, lingga, pradipta, panggyat,

--- 316 ---

brama; [kêdhap-kêdhap]: ulap-ulap; [ngêdhap]: ngêthil; [pangêdhap]: pagyut; [kumêdhap]: ulap, ujwala, kênyar, kumênyar, sunar, sumaksa, singêh, wahyut, wagyut, manuhara, marakata; [akêdhap]: makilat

kêdhèp: inggit, kêdhap, kêjêp, tilat; [kinêdhepan]: inginggitan; [kumêdhèp]: kumêdhap, tumilat; [kumêdhèp-kêdhèp]: pepedhêp; [kêdhèp kêrêp]: kumênyêp

kudhup: bungkul

kadhèdhèr: [ngêdhèdhèr]: ambadhèdhèr, ngadhebyah; [ngêdhèdhèri]: ambadhèdhèri

kidhung: sigug

kudhung: kudhung, payu, bukut; [kêkudhung]: capi-capi, kêmul; [akudhung]: macapi, macapya, macaping,

--- 317 ---

matudung; [akêkudhung]: macapi-capi

kodhêng: kawêdhêng, limut, pusang; [kodhêngan]: kawêdhêngan

kêju: kumêl, kumêm

kojah: katamarti of mêrti

kajinêman: W.H., ngulat-ulatake laku kadurjanan

kajar: kajar

kêjot: kênyut, kêtêt, kêjèt; [kumêjot]: anjot, kumênyut, kumêdwat, kumêtêt, kumèjè

kêjêng: gênjor

kijing: karaca, kêrmisa, wahna, lindhana

kajanglêsês?: anglêsês

kaya: ara, ardha, atur, utur, a(of e)smu, èmpêr, Ang(of ang)kên, nrang of nêrang, nasmu of nasêmu, rasa, ragitya, kadi, kadya, kala, kadhi,

--- 318 ---

kadhya, kaya, takwa, tuli, tulya, sa, saha, saimpêr, (= saèmpêr Spr.), saksat, (= sasat Spr.), saksyata, sawang, saparti, sapêrti of saprati, sêmu, sabagi, wimba, lir, lwir, lwira of lwirra, lila, pindha, paka, padha, yatur, yaya, yayah, yayan, yangkên, manawang, mindha, makadi, masmu, mabangun, byak, bagi, bangun; [kaya-kaya]: ragan-ragan, tidharsa, sahangkên, sakadi; [kaya êpring]: dumêling;

--- 319 ---

[kaya tanggal]: tumanggal; [kaya wong tuwa]: yaya; [kaya mangkono]: minangkana; [kayangapa]: mapa

kayu: kupwaka, kajêng K., kayu N., kuya, ka(of ku)ywa, dayaka, tahên, sapan, ngunut, wêrci, wra(of wrê)ksa, war(of wêr)gu, wudi, widasari, walikatupa, walulin, puhun (Pohoon Ml.), bodaya; [kêkayu]: dukala; [kayon of kêkayon]: kêkaywan, kakayyan, kawrêksan, kuyang, dasandriya, tahên, taruwara, tarywan; [kayu swarga]: sandilata; [kayu lèsêm]: panungsung guywa; [kayu wringin]: gurda; [kayu palasa]: kayu palasa; [kayu lêgi]: kayu manis; [kayu gandri]: kayu gandri; [kayu garu]: kayu garu; [kayu gêrandim]: kayu gêrandim

kiyi: kya

--- 320 ---

kiyu: gênjor

kiye: kya

kayuh: [ngayuh]: ngahin

kyai: [= kiyai]: rakryan, wardah, wrêdah

kiyai: W.H., kaki

kayut: [pangayut]: pangawit

kiyat: pratital, makas, mangkas

kayas: (araning upas)

kiyamat: sang Arakal, punghaskala

kayumas: harjasa

kayang: kayang

kum: wanga; [ngêkum]: umangêm, angêm, nanyub, masanyum, mangah, manyum, ngêm; [kum-kuma]: (araning gônda), kêluku, kuma; [kuma-kuma]: (araning kayu); [kinum ing]: minging; [pangêkum]: pangangêm

kama: roh

kêmu: cala, takas, têkas, têkês; [ngêmu]: marmat, gar(of gêr)ba, ngrawat, ngêmu, ngêmbêng;

--- 321 ---

[ngêmu madu]: madu kucing; [pakêmon]: patêkêsan; [pakêmonan]: patêkêsan; [akêmu]: matêkês; [kumêmu]: cumacala

kêmah: [ngêmah]: anggilut

kumandhang: kumara, kêmarang, guntang

kumur: [ajur kumur-kumur]: nyunyur

kêmarogan: kamagan

kamarung: (rining pala kapêndhêm)

kumêd: cukêng, kakar, sraswa

kêmis: rêspati, wrahaspati

kêmul: ulês, rurub, kêmul, salimut, sangub, singêb, limput, mulês, bukut, ngêbêk; [ngêmuli]: manyaput; [pakêmulan]: pasupatan; [akêmul]: mirong, makêmul, masasput, masaput, masingêb, masingub, ngrimong; [akêkêmul]: kêmul

kamilu?: milu

--- 322 ---

kumala: [of komala]: èrmala, sosotya

kêmlandhingan: salatara

kêmlaka: kamalaka

kumlasa: watu ...: ridang

kumlasa: (atos), ridang akas

kumpra: [of kompra]: bedhak

kêmprang: srang, sêngkrang; [kêmprang-kêmprèng]: srangsring; [kumêmprang]: sumêngkrang

kêmpit: [ngêmpit]: mangindhit

kêmput: rimput, kub, sumput, limut, limput; [ngêmput]: nglimput; [pangêmput]: panglimput; [kakêmput]: kalimput; [kakêmputan]: kalimputan

kêmpot: kêmpong

kêmpus: U(of u)syasa, osyasa; [ngêmpus]: Uswasa; [pangêmpus]: Uswasa, osyasa

kimpès: kêping

kêmpul: tundhung

kimpul: limbe

kumpul: impun, dirês, tupul, tumpul, parpat, parêpat, pupul,

--- 323 ---

gunggung; [kumpulan]: rubung, pupulan; [ngumpul]: nimpuna, marpat, marêpat, matunggal, mupul; [ngumpulake]: nimpuni, maimpun, marêpatkên, mupul, ngimpun; [pangumpul]: patunggal, pangimpun; [pakumpulan]: ruruku, samohan, saba, sawêgung, wêgung, parêpatan, pêkên, patunggalan, pasamoan, pasaban, marpatan; [akumpul]: ngapupul

kempol: sèntèl, wêntis

kimplah: (banyu), kilah

kampung: tampuwang

kêmpong: lêmpong

kumudhi: pandhega, bodhi

kamajaya: bathara ...

kamumu: (araning wowohan)

kamamang: kumamang

kêmba: cambing, kusika, santun, mangenaki

--- 324 ---

kumbi: kidyat; [akumbi]: makidyat

kumbah: wa(of wê) lantên, gurah; [ngumbah]: anggurah, masêh, masuh, masêhi, masuhi, mawasêh; [pangumbah]: pamasêh; [pakumbahan]: pawasêhan

kêmbên: sêlah, sayut

kêmbar: aro, rakit, kucumbi, wiwi, pata, dhampit, jajar, jajara, mintuna, bandhung; [ngêmbari]: ando, marwani, matah, ngucumbi; [kêmbaran]: kucumbi, bandhu; [kêkêmbaran]: papatêhan; [akêkêmbaran]: mapapatêhan; [sakêmbaran]: sasama

kambil: cambil, kapa

kêmbul: rêbut; [kêmbulan]: layangan; [ngêmbuli]: ngumalandangi, nang(of nêng)gulang, rumêbut

kambang: rambang,

--- 325 ---

timbul, tambang, lembak; [ngambang]: nimbul, patambang, ngrambang, ngarambang; [pangambang]: patambang; [kumambang]: kambang

kêmbang: raras, kanang, kusuma, kambang of kêmbang, têmbung, santun, sari, skar (= sêkar K.Spr.), sêkara, sumarsana, wala, wilaja, wunga, padma, puspa, puspita, [kêmbangan]: suman; [kêmbang sasawur]: irim-irim; [ing kêmbang]: nikanang; [kêmbangan]: kasumba; [kêkêmbang]: sari; [kêkêmbangan]: kusuma, pênêd; [pangêmbang]: panêkar; [akêmbang]: asêkar, kêmbang, sumêkar, sumêkara; [kumêmbang]: sumari; [kêmbang tumeja]: puspateja; [kêmbang sumorot]: padmanaba; [kêmbang mêkar]: nilaja;

--- 326 ---

[kêmbanging awak]: padmaraga; [kêmbang aprang]: patrayuda; [kêmbang kapintêran]: puspaguna; [kêmbang panguripan]: wijayakusuma; [kêmbang mas]: maskar. Araning kêmbang: [injên-injênan]: jêjêpan; [arèn]: dangu; [rêjasa]: saritim; [kanigara]: wwanagara; [kuncup]: wotsari; [kalurak]: sorak; [kêmbang panyêmbah]: pusanjali; puspanjali. [kêmbang mawa patrêm]: suji; [tunjung ing gunung]: padmahendra zie trate; [tunjung sumorot]: padmanata zie trate; [têlêng]: wwangatali, wwangatalindhang, wungatali, wungatalindhang; [sinting]: sênting of sasênting; [sruni]: saruni of sa-rwani; [soka]: sukôndha; [sungsun]: tarasari; [sunggingan]: suji; [wora-wari]: sakirna; [widasari]: wanuliman; [walikadhêp]: wali; [wijayakusuma]: wijayakusuma; [prikancu (= trikancu Spr.)]: trikancu; [pisungsung]: walapuspa; [dhadhap]: celung; [mênur]: mênur; [môndhalika]: môndhalika;

--- 327 ---

[gadhung]: gadhung; [gambir]: wiraga; [bajra]: bajra; [udan kêmbang]: puspawarsa; [ambuning kêmbang]: gôndakusuma; [dewaning kêmbang]: hyang alangêh, hyanging kusuma, hyang-hyanging kusuma; [ngudanake kêmbang]: puspawarsa; [nganggo kêmbang]: masêkar

kêmbêng: kêmpêh, kumêmbêng; [ngêmbêng]: ngêmu; [kumêmbêng]: kapiluh, kumêmpêh, wujil

kombang: (araning tawon gêdhe), sadpada, satpada, lyali, pohali, madukara, madubrata, malimuka, madhubrata, bra(of brê)mara, bamara; [kombang mibêr]: payayuni; [kombang ngêlèng]: brêmara wilasita; [ramening kombang]: sadpadawu; [kaya kombang]: ambramara, ambamara; [lènging kombang]: wilasita

kêmôngga: umêng, umênggêng, kyaksa, kamamangga, warmata, gumênggêng

keguh: kawênang,

--- 328 ---

kalaka, kegwah, dhêdhêt; [keguhan]: kadhêdhêtan

kagèt: asarwa, agra, agyat, kêr(of krê)dyat, kurdyat, kupurên, kapita, kagyat, kagum, rawagan, dhèr, makrak, garjita, garyang, gita, glana, gyat, gumyur; [ngagèt-ngagèti]: anggyat, ngagyati; [ngagètake]: agyat of gyat; [gèt-gètên]: wuragyatên; [kagèting ati]: sar; [kagèting jurit]: kadgada

kugut?: kulu

kogêl: kesa, ngah

kêbo: andanu, andanu of andhanu, andanu kalamurti, de zoon v. jantaka, arbwita, esa, danuka, srawana, sityaka,

--- 329 ---

sayana, maisa of maesa K., mundhing, miswa, mawwa, moga, gopaka, gomi, banjaran, badhagas; [kêbogiro]: maesabayangan

kabèh: ahyana, anan, niskara, nista, karir, kasya, kapwa, kapwala, kabwa, kabwah, kabwang, kabya, sahana, sahadaya, saniskara, sanista, sakariri, sakalir, sawêgung, sama, samu, samah, samuha, samoha, samuhana, samohana, samanta, samadaya, samwa, samuwa,

--- 330 ---

sagotra, sa(of sê)gala, sigya, sagung, sangguta, wirya, lwir, pra, prakirna, pramu(of paramu)dita, pramu(of paramu)sesa, mohana, mandhala, masanggya, muwah, gung, bowana; [kabehan]: samuhan; [ngabèhi]: nyamuha, nyamoha; [sakabèhe]: niskara, kara, si, sahanya, sarwa, sakirna, siwèni, sawêgung, salwir, sama, sagala, sagung, sabwana, prênggi, marama; [kabèh banyu]: sêgara

kêbên: jêmêh

kêbon: têgalkuru; [kêbonan]: kirna

kabar: pangabar; [pangabaran]: pangaribawa, mracôndha

--- 331 ---

kêbur: [kêkêburan]: kolahalan; [pakêburan]: paliyangan

kubur: setra; [pakuburan]: pasetran, pamarasan

kobêr: èpên, opên

kêbak: anjrah, ibêk, cor, rob, kêbêk, saksa, supênuh, sumaksa, wrêsêg, wêki, wimbuh, wêg, lumah, pênuh (= penoeh Ml.), mênuh, giha; [kêbakan]: hibêkan; [ngêbaki]: sumaksa, sumusung, sumungsung, mêlaba, ngibêki; [luwih kêbak]: supênuh

kêbêk: rob, tara, sêk, sik, sumwuk, warêg, jibêg, manêngkêr, thah, ngadrak;

--- 332 ---

[ngêbêki]: kwaki, mênuhi, muntwani, mangêbêg

kêbuk: tatab

kubuk: satambana, sagya

kobok: [pangobok]: pangodha; [kêkobok]: kibit, ngudhodha

kêbat: ampak, rikat, ganas, gêlis; [kêkêbatan]: gurawalan

kêbèt: kêping, têping

kêbês: kumun, thithi; [akêbês]: malumut

kêbul: kêrab, karaba, da(of dê)lwang, daluwang; [kumêbut]: kumrab, kumêrab, kumutug, marhyak, bubul, ngraba

kêbluk: [akêbluk]: malimêr

keblat: tuwang, têpung, têmu

kabayan: W. A., lantaran

kêthi: kothi; [sakêthi]: kongya, sakothi, sakotya;

--- 333 ---

[sapuluh kêthi]: yuta of sayuta; [akêthèn]: makêthi-kêthi, makêtya-kêtya

kêthu: kaos murda, kanya, da(of dê)lancang, da(of dê)lwang, daluwang, têkês, wisma, wismaka, bukasri

kutha: ku(of ko)ta, taji, tajya, tunggi; [makutha]: mataji

kêthuh: bêthuh; [akêthuha]: maloba

kuthah: kurang, kurah, kimi, wêlantah, pu(of po)lang, mapulang

kêthaha: [ngêthahasêksa]: ngênthahasa; [akêthuha]: maloba

kêthèk: anjana, anjani, ri(of re)wonda, kênès, kênyung, kêra, kapi, kapila, kothi, kuthila, kuthilapas, kongya, sura;

--- 334 ---

[wanara verk. v.]: wananara, wru, wre, wreya, pragosa, plawaga, palwaga, palgoca, palgosa, ju(of jo)ris, munyuk, monyèt, gocara, bruk, bêdhès; [ratuning kêthèk]: kapindra; [kêthèk ingon]: kuthilapas; [kêthèk lanang]: kênès; [kêthèk wadon]: kênès; [kêthèk prajurit]: kapiwara zie lutung

kêthok: [ngêthoki]: manêngkêr

kithik: (jênênging walang)

kethak: Utgata

kothak: karas

kothèk: thoprak

kêthap: [kêthap-kêthap]: ulap-ulap, lamat-lamat

kêthêpêl: kêpêl, dhimpêl, thêpêl

kèthèng: [sakèthèng]: sayatra K. D., sadhuwit K. N.

kothong: kosyang, dimu

kang: a,

--- 335 ---

ing, ri, kang, tikanang, tekanang, tikang, tiking, tekang, tang, sa, sonnya, punang, ma

kung: [anêkung, manêkung]: Ahom

kangên: onêng, cita, rindhu, tyang, wulangun, monêng; [ngangêni]: mangunêngi

kungkum: kulum; [akungkum]: ngulum

kêngkêng: akas; [pakêngkêng]: bangkrung

kungkung: ngungkung; [ngungkung]: ngrarangin, ngurung, ngrangtêg

kongkang: wêca-wêca

kongsi: lumud

kangjêng: bagendha

kangjêng: W. A. ingkang suku

kanggêg: sacêh, mangu, mangên, ngalênggêr; [kanggêg- kanggêg]: hêh-hêh, rangu-rangu; [nganggêg]: ngalênggêr