Sastra Jawa

Program Digitalisasi Sastra Daerah

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Kalimataya, Anonim, #1533 (Hlm. 001-152)

Katalog:Kalimataya, Anonim, #1533
Sambung:
1.Kalimataya, Anonim, #1533 (Hlm. 001-152). Bahasa dan Budaya | Wayang #1135.
2.Kalimataya, Anonim, #1533 (Hlm. 152-305) . Bahasa dan Budaya | Wayang #1136.
3.Kalimataya, Anonim, #1533 (Hlm. 305-541) . Bahasa dan Budaya | Wayang #1137.
4.Kalimataya, Anonim, #1533 (Hlm. 541-582). Bahasa dan Budaya | Wayang #1138.

KONSERVATORI KARAWITAN

INDONESIA SURAKARTA

SERAT KALIMATOYOJudul tambahan dari perpustakaan SMKI Surakarta.

1. Dhandhanggula

1. rarasing rèh sinawung mêmanis | dènirarsa marsudi utama | maspadakkên caritane | ngagokanggo. tulatdantuladan (dan ditempat lain). agung | berata tyas ingkang tan yukti | ika para Pandhawa | atmajaning Pandhu | mêmardi tyas martotama | tama têmah bisa luhur madêg aji | rumêgêm ing Ngastina ||

2. pinèngêtan duk nurun marêngi | ari Akat Wage ping sapisan | kasadasa ing mangsane | candrama Sapar nuju | wuku Wayang lagya lumaris | Sancaya windunira | Jimakir kang taun | sangkalanira pinetang | dadine kang guna angèsthi sawiji |Sengkalan: dadine kang guna angèsthi sawiji (Ahad Wage, 1 Sapar 1834 A.J., Minggu, 17 April 1904 A.D.). ran Srat Kalimataya ||

3. kang tinutur tartiping pawarti | mèt turuting Srat Pustakaraja | pinugut ing panganggite | nênggih sabibaripun | aprang Bratayuda [Brata...]

--- 2 ---

[...yuda] ing nguni | kang jumênêng Ngastina | Yudhisthira Prabu | sakadangira sadaya | karatone wus ngumpul dadya sawiji | Wiratha wus aniwa ||

4. sagung para kadanging narpati | wus sinungan mulya kawiryawan | sajuru-juru pinancèn | pan jinêjêr jinurung | sadayanya wus samya mugti | samya jinunjung lênggah | nagri dèn dum-êdum | marang Prabu Darmaputra | para ari sadaya wus samya tampi | pamatahnya sri nata ||

5. Arya Wrêkudara sinung linggih | Banjarjungut dene Sang Arjuna | nênggih wus dhinaupake | lan Banuwati sampun | pinaringan ing Banakêling | gumantyèng Jayadrata | myang ari waruju | sira Sang Arya Nangkula | lan Sadewa kalih samya kinaryaji | mêngku nagri Môndraka ||

6. nama Prabu Nangkula lan ari | Prabu Sadewa tulus [tu...]

--- 3 ---

[...lus] raharja | ing Mandraka karatone | miwah kang para wadu | samya sinung môncanagari | bêktan saking Ngamarta | kang sami jinunjung | miwah Prabu Baladewa | Rêsi Bisma palênggahannya ginanti | dumadi parampara ||

7. wontên punakawannya kêkalih | kakang adhi kadang naking sanak | sinung sih nama kalihe | Draswapasi kang sêpuh | pinaringan ing Gilingwêsi | Sayakèsthi rinira | Mukabumi sinung | kalihnya jinunjung raja | nama Prabu Praswapati Sayakêsthi | sami tulus wibawa ||

8. wontên malih kang sinungan linggih | para santana kawula warga | pinangkat punggawa kabèh | Ngastinarja kêlangkung | para ratu misih sumiwi | dèrèng wontên rinilan | marang prajanipun | miwah Sri Bathara Krêsna | dèrèng

--- 4 ---

kondur dhatêng nagri Dwarawati | mêgsih anèng Ngastina ||

9. cinarita dene ingkang warsi | sangking dènira prang Bratayuda | pan misih tunggil taune | taun surya ingetung | sinangkalan sajroning warsi | pêgsa gunaning nata |Sengkalan: pêksa gunaning nata (732 A.D.). taun côndra ketung | tata gatining pandhita |Sengkalan: tata gatining pandhita (755 A.J.). duk samana nagri Ngastina winarni | wontên sipta sasmita ||

10. kadhatêngan cahya anglimputi | sato wana kèbêgkankèbêgan (dan di tempat lain). sadaya | tan ana wruh pinangkane | cahya wênês sumunu | lintang-lintang kang bumi langit | miwah kang surya côndra | sadaya kalimput | kongsi saptari mangkana | datan ana kang wikan ing rina wêngi | amung kang tinêngêran ||

11. lamun krasa luwe arsa bugti | miwah nginum puniku

--- 5 ---

siyangnya | kang tinêngarantinêngêran. wêngine | kabèh swaraning manuk | kang pancèn tan rinêngèng jalmi | walang krèk calapita | lir natarèng gunung | nanging padhang tan prabeda | surya côndra kalihnya datan kaègsi | kasongan prabèng cahya ||

12. duk sêmana Sang Sri Narapati | Yudhisthira miwah para nata | sêdaya ngungun galihe | samya duhkitèng kalbu | karsa prabancana dhatêngi | sagunging para nata | prasamya angrungruh | manawana ingkang mawa | Sang Bathara Krêsna myang Sri Maswapati | katiga Baladewa ||

13. samya parentah kinèn ngulati | kang amawa cahyarda angkara | samana tan wruh ênggène | kampitèng tyas sêdarum | dadya rêmbag samya sêmadi | manêgasmanêgês. karsaning Hyang | kang murwèng pandulu | ri wusnya samya mangkana |

--- 6 ---

nulya wontên parmaning jawata luwih | nuruni rata cahya ||

14. kusirira myang kuda pangirit | mawi cahya mrabani bawana | tumibèng ngarsa panêpèn | kagyat kang samya nungku | para nata myamyang. para ari | sadaya samya mulat | gawok tyas sêdarum | ya ta Sri Bathara Krêsna | wus atampi ing sasmita ingkang prapti | mèsêm jroning wardaya ||

15. ingkang samya nèng byantara aji | datan ana kang graitèng driya | amung kagawokan kabèh | wau ta Sang Aprabu | Yudhisthira lan para ari | lênggah parêg ing rata | miwah para ratu | Bathara Krêsna tan têbah | myang Wiratha Sang Aprabu Maswapati | miwah Sri Baladewa ||

16. dangu samya dènira ningali | Sri Bathara [Batha...]

--- 7 ---

[...ra] Krêsna angandika | nanging sinandi yêktine | amung kinarya sêmu | pasamuwan apasang giri | dhuh yayi sri narendra | miwah para ratu | langkung ginaip punika | karsaning hyang wontên ingkang dèn paringi | rata kang mawa cahya ||

17. nanging kawula datan andugi | ingkang sinung ing rata punika | mila yèn sami karsane | inggih prayoginipun | katitihan aganti-ganti | pundi ingkang kalilan | sayêkti pakantuk | samana Sri Yudhisthira | duk miyarsa miwah kang para nêrpati | suka rêmbag sadaya ||

18. Prabu Maswapati kang rumiyin | wus tumamèng swandana kang rata | tan pêkantuk panitihe | gantya upaminipun | angidaki wayangan nênggih | tan ana gêrantêsnya |

--- 8 ---

sang nata gya wangsul | marêg ing Sri Yudhisthira | Sri Bathara Krêsna gumujêng ing galih | alon dènnya ngandika ||

19. matur marang Prabu Maswapati | kadospundi raosing sarira | miwah ta ing antarane | Sri Maswapati muwus | datan wontên raosing nênggih | manah kula kalintang | asangêt kumêpyur | mèsêm Sri Bathara Krêsna | sigra ngatag mring Prabu Drupada aglis | lajêng tumamèng rata ||

20. tan prabeda duk Sri MaswapatiMatswapati (dan di tempat lain). | dènnya manjing rata tanpa karya | sampun wangsul ing ênggène | Sri Baladewa gupuh | tan pikantuk dènira nitih | gantya Bathara Krêsna | alon lêbêtipun | sêngadi angarah-arah | sarwi angling patute wakingsun iki | ingkang sinungan [si...]

--- 9 ---

[...nungan] rata ||

21. wus umanjing tan antara mijil | sangking cahya prabaning swandana | wus wangsul lêga galihe | nulya sira Sang Prabu | Yudhisthira umanjing aglis | kinèn umanjing rata | sagsana gya wangsul | maring palênggahanira | sigra ari Sang Sena ingatag aglis | kinèn umanjing rata ||

22. Bratasena gumuyu dènnya ngling | lah ta iku iya ngêndi ana | sarana ingujutdakeingujudake (dan di tempat lain). | nanging sayêgtinipun | yèn kang amrih utamèng yêgti | tan samar sangkan paran | aywa salang surup | sira Sang Bathara Krêsna | asasmita mring ari sarwi nganthuki | sigra Sang Bayuputra ||

23. marêpêgki rata gya manitih | tan adangu Sena gya

--- 10 ---

umêdal | tanpantuk don panitihe | nulya parari mangsuk | ganti-ganti wus tapatanpa. kardi | miwah para santana | tan pae rumuhun | ya ta Sri Bathara Krêsna | sukèng driya sigra pirêmbagan malih | myang sagung para nata ||

24. ingkang samya marêg ing jro puri | Sri Bathara Krêsna angandika | sampun luwar sadayane | èstu dede kinayun | yèn suwawi ing yayi aji | yogya atur uninga | ing sasolahipun | inggih dhumatêng Saptarga | kangjêng eyang ingaturan aningali | rata andiwangkara ||

25. Prabu Yusdhisthira duk miyarsi | tuwin sagung kang para narendra | mangayu bagya karsane | wusnya dadining rêmbug | prabu ari kalih

--- 11 ---

tinuding | umarêg mring kang eyang | marang ing Ngartawu | Prabu Nangkula Sadewa | wus winêling saliring rèh sadayèki | prabu kalih gya budhal ||

26. tan winarna lampahirèng margi | Prabu Nangkula Prabu Sadewa | praptèng Saptarga kalihe | lajêng mring eyangipun | praptèng ngarsa eyangirèki | Bagawan Abiyasa | kagyat duk andulu | prabu kalih atur sêmbah | sampun katur sadaya ingkang wawêling | wiwitan lan wêkasan ||

27. ngunguning tyas wau duk miyarsi | Sri Bagawan Rêsi Abiyasa | wus karasa ing rasane | nulya wau mring sunu | Sri Bêgawan Dhêstharataji | arsa maring Ngastina | kang putra sang wiku | nuwun kêdah umiringa | tan linilan nuwun têngga ing asrami | kang putra tan lênggana ||

--- 12 ---

28. wus mangkana sang mahambêg êning | sampun budhal sangking ing Saptarga | ingiringakên wayahe | ing Mandraka Sang Prabu | lawan wontên siswa umiring | sakawan atut wuntat | tan kawarnèng ênu | wus prapta nagri Ngastina | Sang Bagawan Biyasa umanjing puri | panggih lan para wayah ||

29. Natèng Ngastina lan para aji | miwah sagung para arinira | gupuh mangraub padane | amung kang para sêpuh | datan tumut amangênjali | amung anjawat asta | satata alungguh | miwah para pramèswara | kumarubut gantya-gantya mangastuti | praptane eyangira ||

30. Sri Bagawan Biyasa ningali | prabaning rata kang mawa cahya | wus karasèng wardayane | nanging maksih sinamun | karsaning kang jawata luwih | sinantosan wardaya | wêkasing tumuwuh | wus tan samar pamorira | ing kawasan kang kawawas amung pêsthi | pinasthi

--- 13 ---

ing sri nata ||

2. Sinom

1. samana kang ponang cahya | duk nalikanira prapti | Sri Bagawan Abiyasa | obah kang kuda pangirit | kadya samêgtèng kardi | kang cahya wuwuh sumunu | beda lan waunira | awit wruh ingkang dèn anti | solahira kadyage tinitihana ||

2. wus mangkana Sri Bagawan | Biyasa ngandika aris | wawratanira tinanya | nênggih ni Dèwi Untari | Sri Krêsna matur aris | pukulun sampun lèkipun | kang eyang malih mojar | iya ing wawêkas mami | lair jabang bayi benjang mijil priya ||

3. ajana ngêmak sirahnya | sarta parabana benjing | iya Radèn Dipayana | Sri Puntadewa wotsari | sandika turirèki | sarwi kumêpyur tyasipun | miwah kang para raja | tan anduga tyasirèki | dene namanipun [namani...]

--- 14 ---

[...pun] pinaringkên ika ||

4. amung Sri Bathara Krêsna | kang sampun tampi ing galih | wau ta risang bagawan | sadangunira ningali | kang rata cahya adi | kadi kacaryan ing kalbu | alon dènnya ngandika | sun arsa bobot anitih | ingkang nata amawa cahya angkara ||

5. pinambêngan nora kêna | kadêrêng kêdah anitih | nulya marêpêgi nata | sigra anitih tumuli | ing ngriku sang mahêning | wus karsaning jawata gung | sirna kamanungsannya | wus wujut cahya anunggil | duk samana kang rata lajêng umêsat ||

6. mirut prabaning kang cahya | kang rata praptèng wiyadiwiyati. | wus sirna sami sakala | ing Ngastina sampun mulih | kadi ing nguni-uni | samana ingkang winuwus | nalika kadhatêngan | cahya kongsi pitung ari | datan kawistara siyang dalunira ||

7. ya ta Prabu Yudhisthira | miwah sagung para ari | mangu mangunênging driya |

--- 15 ---

tikbra sakala paraji | miwah kang para putri | sadaya karuna muhun | lir tinêbak mong tuna | Sri Krêsna agung maripih | angalimur amrih lipuring wardaya ||

8. nulya Sri Bathara Krêsna | parentah kinèn akardi | panuturirèng kamugsan | dupanya sampun binêsmi | tan antara dhatêngi | tandhaning kêkasih tuhu | sagung jawatèng wiyat | miwah kang para apsari | angudani gônda mrik lan kêmbang-kêmbang ||

9. sumilir maruta mônda | yayah mangayuh wiyati | dera sang kalêngkaning rat | kèrut karatan atitis | trênyuh sapraja kingkin | kataman agung mangungkungmangun kung. | kungas kusuting kang rat | mirut wirutaning bumi | kang kawawang kukung ngawêngi ngawiyat ||

10. ima kang nglimputi pura | lir sumungsung ing prihatin | tidhêm ing sakala [saka...]

--- 16 ---

[...la] dahat | kadaut tyas sanêgari | taru-taru kapyarsi | sru kang tatêruh kumucur | ri wusnya tan antara | katingalan ing wiyatdiwiyadi (dan di tempat lain). | cumalorot kadya andaru kumênyar ||

11. tumiba ing ênggonira | Kusuma Dèwi Untari | nulya wontên kang pawongan | malajêng atur udani | gupuh solahirèki | dhuh pukulun sang aprabu | kawula tur uninga | Gusti Sang Dèwi Untari | ing samangke inggih babar mijil priya ||

12. suka Prabu Yudhisthira | gupuh samya manêdhaki | miwah sagung para nata | mring gène Dèwi Untari | sadaya aningali | kang jabang bayi binagus | ngênguwung cahyanira | samana wus dèn namani | wawêlinge Sang Bagawan Abiyasa ||

13. nênggih kibènkinèn. namanana | Radèn Dipayana nguni | ing mangkya wus linaksanan | lajêng karasa nagari |

--- 17 ---

nulya Sri Narapati | Krêsna sigra anênuduh | maring wukir Saptarga | kinèn ngaturi udani | mring kang rama Sri Bagawan Drastharata ||Dhêstharata.

14. lamun ingkang rama seda | myang babarira Untari | samana ingkang dinuta | sira Sang Prabu Sêtyaki | sampun anandhang wêling | budhal saha wadyanipun | kunêng ingkang dinuta | ya ta kawuwusa malih | duk samana wontên kang nangkoda Jawa ||

15. karyanya dagang turôngga | tiyang sangking tanah Kêling | anama Puthut Brabana | sampun pakaryanirèki | dhatêng ing tanah Jawi | kathah pêpajênganipun | nuju sawiji dina | Ki Puthut marêg sang aji | lawan bêkta gêgramènira turôngga ||

16. samana Sri Yudhisthira | anuju miyos tinangkil | pêpak sagung para raja | punggawa satriya mantri | supênuh pôncaniti |

--- 18 ---

kagyat sang nata andulu | wontên nangkoda prapta | akathah bêgta turanggi | tinimbalan sampun prapta ngarsa nata ||

17. dinangu ing sêdyanira | umatur lamun agrami | turôngga wêdalan sabrang | mênawi karsa sang aji | sampun kinèn ningali | kabèh dêdaganganipun | wontên kuda satunggal | kinarsan sri narapati | pinaringan arta ing sarêgènira ||

18. Puthut Babrana turira | pukulun sri narpati | patikbra nuwun dêduka | tan susah pinaring picis | sumanggèng sri bupati | katura sadayanipun | amba turkên kewala | amung idi sang siniwi | ulun pundhi tulusa angèstupada ||

19. lawan Ki Puthut Babrana | akathah tur-aturnèki | mangkana Sri Yudhisthira | arsabêgarsambêg. sri narapati | langkung sihirèng galih | dhumatêng Kiyai [Ki...]

--- 19 ---

[...yai] Puthut | ginanjar ing Kuningan | sakiwa têngênirèki | kang nyêkapi sapanganggènnya karajan ||

20. sampun sami ingestrenan | Ki Puthut adêgirèki | sumujut angaras pada | lawan dipun tarimani | putri Dèwi Durwati | nênggih nguni putranipun | sira Arya Durmuka | nak-sanaking sri bupati | wus dhinaupakên Ki Puthut Brabana ||

21. akathah pêparingira | babêktan sangking sang dèwi | tan winarna antaranya | Ki Puthut sampun apamit | sampun kalilan mulih | budhal sangking ngarsa prabu | ing sarerehanira | lawan sangking tanah Kêling | amiranti saudakartiningsaupakartining. raja ||

22. tan winarna lampahira | ing Kuningan sampun prapti | lajêng anyêngkal kêkitha | nêngêna kang sinungan sih | gantya [ga...]

--- 20 ---

[...ntya] ingkang winarni | wuwusên ngukir Ratawu | pratapan ing Saptarga | Bagawan Dhêstharataji | tampi jarwa sasmita sedaning rama ||

23. karosèng wardayanira | miwah pamiyarsanèki | kênyaring tyas tan antara | sêsêg waspanira mijil | gêtêr patêr kuwatir | karsaning ôngga kumêdut | tandhaning duka karsa | miwah kang kapyarsa sami | sêsauran munya pêksi ing pratapan ||

24. pêgsi dhandhang mangurahan | munya ngrês kadya pêpeling | lir karunaning duhkita | tan taha tan ninga srami | dhuh sang arsa wiyatdi | ramanira sampun lampus | tuwan kari anggana | tulusa têngga ngasrami | wus mangkana Sri Bagawan Dhêstharata ||

25. saryarda trênyuh ing driya | nuwinda panoning alis | kang kanang karsa sungkawa | wontên malih kapiyarsi | têngis kungas manangis | wèh sasmitaning malatkung | ima

--- 21 ---

manglimput arga | truh tan aris mawa tistis | rêrêsing tyas karasa sungkawanira ||

26. ngênglênging driya sakala | waspanira andrês mijil | sampun kasantosèng prana | tan was-was woring dumadi | kèhing sasmita prapti | tidhêm ing saarga kusut | kasatmatèng wardaya | wau Sri Dhêstharataji | tanpa muwus mung amawas kawêkasan ||

27. sêgsana sampun samêgta | kèsthi pêpasthène urip | sasampunira mangkana | kasaru praptanirèki | kang putra Sri Sêtyaki | duk prapta sukuning gunung | bagawan duga rasa | uninga sajroning galih | kêsaring tyas sangsaya karosèngkarasèng. driya ||

28. dupi prapta ngarsanira | sang putra Prabu Sêtyaki | sri bagawan gupuh tanya | kulup sira lagya prapti | datan sangsayèng margi | miwah ta lamun ingutus | nêmbah Sri Lesanpura |

--- 22 ---

pangèstu tuwan basuki | lawan malih pukulun lampah kawula ||

29. inggih kawula dinuta | ing putra tuwan sang aji | kinèn ngaturi uninga | ing panduka maharêsi | nênggih wus katur sami | kabèh sapitungkasipun | wiwitan lan wêkasan | myang babarira Untari | mijil priya pan sampun katur sadaya ||

30. sêmana Sri Dhêstharata | nalikanira miyarsi | ature Sri Lesanpura | kagyating tyas tanpa angling | tumungkul sru prihatin | katon karantan kêlangkung | tikbra sakala dahat | sumaput tyas manaputi | kasêsêgên ing driya têmah palastra ||

31. gugup Prabu Lesanpura | sêgsana utusan aglis | mêlayu maring Ngastina | dutanya sampun winêling | nêngna ingkang tinuding | winuwus sungkawanipun | pratignyaning Saptarga | gung alit sami

--- 23 ---

prihatin | miwah Rêtna Gêndari samya karuna ||

32. asru kataman sungkawa | gumuruh karunèng wukir | sang dyah nungkêmi kang raka | kuwur SaSang. Prabu Sêtyaki | myarsa swaraning tangis | agung dènira angimur | mrih lipuring sungkawa | prapta prabawaning rêsi | lindhu orêg saarga tanpa antara ||

33. prahara gora ruhara | rêrês riris tanpa aris | kêkuwung ngawêngi arga | kawang-wang tumeja kuning | kunêng ingkang prihatin | kocapa ingkang ingutus | punggawèng Lesanpura | praptèng Ngastina nagari | amarêngi sang nata miyos sineba ||

34. supênuh ing panangkilan | pêpak kang samya sumiwi | satriya mantri punggawa | ulubalang lan panamping | ring robing jalanindhijalanidhi. | miwah sagung para ratu | mêgsih samya aniwa | samya jajari paraji |

--- 24 ---

miwah Sang Sri Bathara Krêsna tan têbah ||

35. jajar Prabu Baladewa | miwah Wiratha Sang Aji | jajar Sang Prabu Drupada | sumiwèng ngarsa tan têbih | ing Mandraka Sang Aji | Nangkula Sadewa ngayun | satriya myang punggawa | sumiwèng ngarsa narpati | Sang Arjuna nunggil Arya Bratasena ||

36. dutanya Sêtyaki nêmbah | katur sadaya kang wêling | purwa ing wêkasanira | ngungun sadaya miyarsi | nata parentah nuli | arsa têdhak mring Rêtawu | sandika wus samêgta | tan antara budhal sami | rêrikatan datan kawarna ing marga ||

37. praptaning wukir Saptarga | sang nata sawadyanèki | wus marêg ing wangkenira | Bêgawan DhêstharatakiDhêstharataji. | sadaya anglud tangis | Bathara Krêsna kalangkung | angimur kang sungkawa | dupi lipur sawantawissawatawis. | Rêtna Dèwi Anggêndari amit bela ||

38. sapawongan [sapawong...]

--- 25 ---

[...an] kawan dasa | pinambêngan nora kêni | lajêng samya suduk jiwa | wus nunggil wangkene laki | ngungun ingkang paraji | mangkana lajêng tinunu | tinutur purwèng pêjah | sawusnya slamêt basuki | sri narendra arsa kondur mring nagara ||

39. sêgsana wusnya parentah | sang nata kundur tumuli | gumuruh kang wadyabala | datan kawarna ing margi | ing Ngastina wus prapti | lajêng sewaka sasang. prabu | munggèng ing panangkilan | sadaya lajêng sumiwi | tata linggih tan ewah lir sabênira ||

40. wau ta kang para nata | sadaya anuwun pamit | arsa kondur mring prajanya | Wiratha Sri Narapati | miwah Baladewaji | pamit mring Mandura sampun | miwah Bathara Krêsna | kundur marang DyarawatiDwarawati. | Sri Drupada kundur marang ing Cêmpala ||

41. sadaya sampun linilan | amung Drupada Sang Aji | kinèn ngalih mring Ngamarta | sandika aturiraji | dene

--- 26 ---

kang para aji | nom-anom pan dèrèng kundur | mêgsih anèng Ngastina | tan ana kang dèn lilani | amung para ratu kang sêpuh sakawan ||

42. punika ingkang kalilan | kundur mring prajanirèki | wau ta Sri Yudhisthira | kundur ngadhaton sang aji | bubar kang samya nangkil | mangkana kang para ratu | wus antara dinanya | sagung kang para narpati | bêbudhalan mring prajane sowang-sowang ||

43. amung Sang Prabu Drupada | marang Ngamarta nagari | sakathahe wong cêmpala | wus samya kinèn angalih | boyongi anak rabi | miwah barang darbèkipun | Ngamarta wus raharja | suka manahe wadyalit | tata tita ya ta ganti winuwusa ||

44. kunêng nagari Ngastina | gantya kang winuwus malih | kang anggung anêgês karsa | nèng wana Tikbrasarèki | Wagiswara ta lagi | dènira samya manêkung | sira Arya Swatama | lawan [lawa...]

--- 27 ---

[...n] Arya Karpa nênggih | katigane sira Arya Kartamarma ||

45. duk magsih prang Bratayuda | prawira katri sêmadi | dènnya kalêbu ing wêca | benjang yèn Dèwi Untari | dènira anggarbini | yèn ambabar mijil kakung | iku kang mêjahana | mocok sirahe sang katri | mila dahat rudatin ing manahira ||

46. ing mangke miyarsa warta | lamun Sang Dèwi Untari | wus ambabar mijil priya | Swatama gupuh ing galih | miwah sang arya kalih | samya alum netranipun | prapta pikir pupusan | ngugêmi ambêg prajurit | wus anêmah satriya mati ing rana ||

47. dadya sami rêmbagira | Swatama ngandika aris | lah puniki paran karsa | yèn manggunga asêmadi | tanpa wêkasan ugi | wus lami pijêr nênungku | kula miyarsa warta | lamun Sang Rêtna Untari | sampun babar jabang bayi mijil priya ||

48. suwawi lamun sêmbada |

--- 28 ---

dhinustha sang jabang bayi | yèn kêtêmu pinêjahan | sampun kongsi bisa urip | ngêntosi lamun akir | puniku benjang kabanjur | anêtêpi ing benjang | Kartamarma anauri | lah ta inggih suwawi ngantos punapa ||

49. luhung mangke pinêjahan | inggih mupung mêgsih alit | Sang Karpa nambungi sabda | lah inggih nuntên suwawi | lawan môngsa puniki | andika sami katêmpuh | sedane sri narendra | wajib sami apêpulih | sapêkantuk sampun katungkul nèng wana ||

50. sawusnya dadi kang rêmbak | katiga sami miranti | ngrasuk kapraboning aprang | wusing nandhang radèn katri | nêdya datanpa dasih | tan antara budhalipun | samarga pirêmbagan | benjing yèn manjing jro puri | sabiyantu anêdya yuda kênaka ||

3. Pangkur

1. ênêngna ingkang lumampah | kawuwusa [ka...]

--- 29 ---

[...wuwusa] nagari Dwarawati | Bathara Krêsna Sang Prabu | dangu dènnya sinêdya | putranira Radèn Sêtyaka nèng ngayun | miwah Sang Patih Udawa | wus munggèng ngarsa sang aji ||

2. Bathara Krêsna ngandika | hèh ta kulup samêgtaa dèn aglis | sawadyabalanirèku | sun arsa mring Ngastina | liwat sangking sandea ing driyaningsun | liya maring pamanira | Sinuhun Ngastina nêgri ||

3. nanging sun mêtu gêgana | sira nuli nuta ing laku mami | Si Udawa aja kantun | sandika aturira | sigra radèn samêgta sawadyanipun | nulya Sri Bathara Krêsna | samêgta budhal tumuili ||

4. wus manapak jumantara | ingkang kèri sampun budhalan aglis | sawadyanira gumuruh | mèh prapta ing Ngastina | ênêngêna Prabu Krêsna lagya mlaku | warnanên nagri Ngastina | hyang arka wus nitih wukir ||

5. samana kang cinarita | Radèn Dipayana [Dipaya...]

--- 30 ---

[...na] sru dènnya nangis | pamularira kalangkung | tan kêna ngênêngana | ingkang ibu dahat singkêlnya kalangkung | myarsakkên tangising putra | kathah karaosing galih ||

6. kagagas-gagas tyasira | sira Rêtna Untari milu nangis | Wara Sumbadra kêlangkung | putêg tyas ngêmu waspa | dènnya amrih lêjare ing wayahipun | sangsaya sru pamularnya | kang eyang milu anangis ||

7. Radèn Abimanyuputra | tuhu lamun jawata ingkang kardi | pamulare radèn sunu | Untari sambatira | dhuh pangeran paran iki putranipun | dene tanpa sita-sita | ing panangisira iki ||

8. Rêtna Banuwati sigra | radèn putra cinandhak dèn nêng-nêngi | alon ing pamuwusipun | mênênga sira nyawa | wêlasana kabèh wong tuwanirèku | apa kang kokjaluk nyawa | têka amular tan sipi ||

9. Rêtna Drupadi anyandhak | mêgsa datan darana [dara...]

--- 31 ---

[...na] dènnya nangis | Wara Sumbadra kêlangkung | ardaya kèh karasa | para putri sadaya singkêl tyasipun | Sang Arabu Yudhisthira | sungkawa duk amiyarsi ||

10. mèlu mangimur ing wayah | Radèn Dipayana tan kandhêg dening | sakèhe para mangimur | saya sru panangisnya | duk samana ana swara kapirungu | dene Prabu Yudhisthira | mangkana dènnya miyarsi ||

11. hèh hèh kaki Yudhisthira | lamun arsa tutuk wayahirèki | sira sungana sêsanggup | benjang gumantyèng nata | lawan paringana Parikêsit iku | ping rongatus wêcanana | wus têlas kang kapiyarsi ||

12. wau Prabu Darmaputra | amituhu jar kang kapiyarsi |Kurang satu suku kata: amituhu ujar kang kapiyarsi. marêpêgi wayahipun | sarwi sinungan ujar | dhuh-dhuh Parikêsit mênênga ta kulup | benjang gumantia nata | sira ingkang sun lilani ||

13. mangkana Dyan Dipayana |

--- 32 ---

duk miyarsa kèndêl mari anangis | suka tyase para arum | lajêng guling rahadyan | wus binêgta maring pasareanipun | sang nata wangsul lan garwa | manjing jroning tilamsari ||

14. Sang Rêtna Wara Sumbadra | sare munggèng kadhaton lawan cèthi | madya ratri wancènipun | Sang Rêtna Banuwatya | majang wulan lawan sapawonganipun | ing latar sajroning pura | samya kapati aguling ||

15. nêngna kang sami anendra | kawuwusa kang nêdya laku maling | si duratmaka katêlu | Swatama lawan Karpa | Kartamarma mangkana ing lampahipun | praptèng nagari Ngastina | sampun wanci lingsir wêngi ||

16. laju umanjing jro pura | sarwi nandukakên sirêpirèki | nglimputi jroning kadhatun | sami kenging kamayan | sawusira lajêng lumampah sang pandung | ngidêri sajroning pura | sakèhing gêdhong [gê...]

--- 33 ---

[...dhong] dèn intip ||

17. tinon asonya kewala | nora nana nênggih Dèwi Untari | amung rara kênya turu | kathah madyaning latar | pra dhustha tri ngalih-ngalih lampahipun | praptèng gyaning Banuwatya | nèng latar gènira guling ||

18. wantune tan antuk nendra | katêlangso dènnya ngênêng-ênêngi | duk mulare radèn sunu | dadya sakeca nendra | kawêwahan kenging kêmayaning pandung | sêsirêpira andadra | tan ana jalma ngalisik ||

19. ya ta Arya Kartamarma | duk uninga mring sang wara maègsi | kagagas muntap tyasipun | sakala salin karsa | kang kawawang Banuwati cêmêripun | sedane raka tan bela | têmah kramantuk Prêmadi ||

20. bramantya Sang Kartamarma | sigra narik katga sarwi sru angling | hèh Banuwati sirèku | nguni ingsun manêmbah | ing samêkosamêngko. anjing iki bêktiningsun |

--- 34 ---

pagene sira tan lana | si anjing mêmanas ati ||

21. sigra tinigas murdanya | kapisanan Banuwati ngêmasi | katri lajêng lampahipun | ngulati ênggènira | Rêtna Dèwi Untari datan kapangguh | kadi bingung katiganya | dangu ngubêngi jro puri ||

22. ya ta malih kawuwusa | lampahira narendra Arimurti | praptèng Ngastina wus laju | lumêbèng dhatulaya | lingsir dalu Sri Krêsna ing lêbêtipun | tan ana ingkang uninga | sadaya kapati guling ||

23. sapraptanirèng jro pura | Nata Krêsna kagyat dènnya ningali | lampahe maling katêlu | Swatama Kartamarma | lawan Karpa mire Sri Krêsna agupuh | matêg aji panglemunan | angodhol lakuning maling ||

24. tyasira atêrataban | angandika sang nata jroning galih | kadingarèn ing tyas ingsun | atêka [a...]

--- 35 ---

[...têka] têrataban | ingsun nate kinarubut mungsuh sèwu | tan kadi mangke tyas ingwang | sampun lajêng atut wuri ||

25. lajêng lampahing kang dhustha | risang Nata Krêsna wêruh ing margi | kawarnaa ingkang pandung | bingung tan wêruh marga | kawarnaa Ni Wilutama andulu | yèn putrane tan wruh marga | mring gone Dèwi Untari ||

26. sêgsana dènnya tumêdhak | Rêtna Dèwi Wilutama wus panggih | lan Swatama putranipun | kagyat kang dwijaputra | duk andulu yèn ibunira tumurun | lajêng umarêg tur sêmbah | kang ibu têtanya aris ||

27. dhuh paran kaki karsanta | sira iki padha kawêlasasih | Radèn Swatama umatur | ibu sêdya kawula | angulati ênggène Untari ibu | rèhning kula kenging wêca | inggih benjing kang matèni ||

28. dhumatêng badan [bada...]

--- 36 ---

[...n] kawula | inggih sutanipun Dèwi Untari | patutane lan Bimanyu | mangke sêdya kawula | kula dhustha mupung bayi mêgsih timur | ibu badhe kula lunas | sampun kongsi bisa urip ||

29. lan malih awak kawula | satêmêne ngulati tan kapanggih | pun Kartamarma duk wau | mêjahi Banuwatya | wontên latar sawêg sakeca aturu | tinigas murdane pêjah | ya ta Natèng Dwarawati ||

30. kumêpyur tyasnya miyarsa | ngunadikangunandika. sang nata jroning galih | baya iki mawanipun | gon ingsun têrataban | liwat baya sangking baya anjing iku | dene ta kaliwat-liwat | mêjanani maring mami ||

31. mangkana pratingkahira | môngsa dadak padha manggih basuki | kayaparan solahipun | kaipe yèn uninga | matur malih Swatama mring

--- 37 ---

ibunipun | dhuh mugi dipun jurungna | ibu ing sasedya mami ||

32. lawan pundi ingkang marga | angandika Wilutama Sang Dèwi | sru trêsnaning marang sunu | hèh kaki mangetana | ika ana gêdhong magsih damaripun | iya iku ênggonira | lah age dèn ngati-ati ||

33. Wilutama wus umêkas | dhustha katri laju dènnya lumaris | Bathara Krêsna duk wau | waspada solahira | Dyan Swatama kêpanggih lan ibunipun | sigra ngriyini lampahnya | mring ênggène Ni Untari ||

34. nanging mêgsih anglimunan | ya ta Dèwi Untari eca guling | para putri ingkang tunggu | sadaya anggêlasar | amung jabang bayi ingkang sampun wungu | wus kèndêl dènira mular | ya ta Bathara Krêsna glis ||

35. lênggah ngulon-ulonira | jabang bayi Sri Krêsna amiranti | mangkana dhustha katêlu |

--- 38 ---

lajêng manjing sêmana | anèng dagan dènira sami arêmbug | kasêlak ing angkahira | mèh prapta ing bangun enjing ||

36. sulaya pratikêlira | tiga nulya ngagagi anjêmparing | ingayat-ayat adangu | rahadèn putra suka | panyanane liniling suka gumuyu | sigra rahadèn ngaroncal | jêjêg jêmparingirèki ||

37. Kartamarma anèng ngarsa | saraweyan astanya kanan kering | kang kanan anyampe sampun | gandhewane Swatama | kering nyampe Sang Karpa gandhewanipun | dadya jêmparing malêsat | ambalik lajêng ngênèni ||

38. naratas dhustha têtiga | kawatgata kenging jangganirèki | aniba katiganipun | nèng dagan gêlasaran | Nata Krêsna asuka dènira dulu | mèh prapta bangun raina | prabane raditaraditya. mijil ||

4. Mijil

1. bambang [ba...]

--- 39 ---

[...mbang] wetan hyang arka umijil | wau sang akatong | wus rinacut wau silumane | Rêtna Dèwi Untari nulya glis | kagyat sang lir Ratih | gupuh dènnya wungu ||

2. duk ningali mring Sri Arimurti | sang rêtnayu anjog | maring jogan sang nata wuwuse | hèh Untari aja sira wigih | mêngko sun wartani | wau ana pandung ||

3. duratmakane katri wus mati | sutanta kang mocot | lah ta iku nèng jaba wangkene | ya ta kagyat sang rêtna miyarsi | sajawining kori | wontên wangke pandung ||

4. wantuning èstri ajrih nulyajrit | Sri Krêsna lingnya lon | lah ta aja baribin ing mangke | mapan uwis sun uncalkên têbih | sambutên dèn aglis | lah age putramu ||

5. gupuh dènnya anambut kang siwi | sang nata gya miyos | lah karia sira anèng kene | ingsun arsa marêg yayi [ya...]

--- 40 ---

[...yi] aji | saksana wus mijil | wau lampahipun ||

6. marêg maring Yudhisthira Aji | mêgsih anèng gêdhong | eca guling lan pramèswarine | Nata Krêsna dhodhog kori aglis | alon dènira ngling | wungua ri prabu ||

7. inggih sampun sakeca aguling | wau kang anèng jro | duk miyarsa Sri Krêsna dêlinge | sigra wau sri nata miyarsi | tundhuk lan kang rayi | nèng jawining pintu ||

8. alon matur Sri Yudhisthiraji | kamayangan ingong | kaka prabu ing mangke praptane | ing Ngastina dene rawuh enjing | baya wontên kardi | Sri Krêsna lingnya rum ||

9. dhuh ri aji prapta ulun ngriki | wau sirêp kang wong | mila dalu sangking gêng watire | duk maksihe anèng Dwarawati | tan bêtah ta yayi | pijêr kêpyar-kêpyur ||

10. prapta kawula sajroning puri | inggih nuntên anon | duratmaka têtiga lampahe | wus winartan solahirèng [so...]

--- 41 ---

[...lahirèng] latri | Sri Puntadewaji | angungun kalangkung ||

11. dadya wau sigra sri bupati | mring raka sang katong | pamulare ing dalu wayahe | saliring rèh katur mring rakaji | Nata Krêsna myarsi | dadya samya ngungun ||

12. sang hyang rawi wêtune wus inggil | mijil nata karo | sigra têdhak marang gone wangke | sri narendra angiling-ilingi | gya cèthi kêkalih | gya ingutus gupuh ||

13. anibalianimbali. sagung para ari | miwah para katong | cèthi kalih nêmbah gya lumèngsèr | nulya sampun dhinawuhan aglis | sagung para ari | gugub lêbêtipun ||

14. sampun kèrit mring cèthi kêkalih | sagung prawira nom | prapta pura wus sumiwi kabèh | para ari ngarsa dènnya linggih | samya atur bêkti | raka kalihipun ||

15. Nata Krêsna angandika aris | hèh sagung riningong | piyarsakna

--- 42 ---

wartaningsun kiye | mau bêngi ana laku juti | umanjing jro puri | kang maling tatêlu ||

16. lah ta iku rupane kang maling | katiga tos-atos | Si Swatama lan Karpa kalihe | Kartamarma mung angarah pati | mring wayahirèki | sutane Bimanyu ||

17. ing samêngko padha wus ngêmasi | dening wayah ingong | tanpa sesa maling katêlune | ingkang wangke lah dulunên sami | sagung para ari | ngungun duk angrungu ||

18. samya mulat mring wangkene maling | Sri Mandraka Katong | Prabu Nangkula lan Sadewane | yun kabangan maring wangke katri | sri bathara angling | iku dudu laku ||

19. ngêndi ana mungsuh wus ngêmasi | ingajak prang pupoh | tuwas sayah yêkti tanpa gawe | Arya Sena bêkuh sarwi angling | dhuh kakangku aji | pagene sirèku ||

--- 43 ---

20. têka datan anganggo baribin | wong nêmu pakewoh | jamak nganggo wêwarah kadange | Sri Bathara Krêsna ngandika ris | dhuh pangrasa mami | tan susah pitutur ||

21. nora beda sira lawan mami | rumêksèng kadhaton | pakewuhe ika praja kabèh | pracayakna maringsun sayêkti | kaya tan gumingsir | nanggulang pakewuh ||

22. aywa sandea kabèh sirèki | ewuhing karaton | katêmpuha ya pun kakang dhewe | sangking gon ingsun rumêgsa yêgti | marang yayi aji | Yudhisthira nuwun ||

23. Nata Krêsna angandika malih | sagung ariningong | yêktènana yayi besuk têmbe | iya lamun ana lare nangis | yèn tan kanthi sakit | nangis dalu-dalu ||

24. yitnanana yayi ingkang bêcik | aja kabêsturon | lah rêsanênrêksanên. [rêsanê...]

--- 44 ---

[...n] praptèng sawêngine | iku ana bêbaya kang prapti | sadaya pra ari | sandika wotsantun ||

25. sri bathara angandika aris | hèh Sena riningong | ingsun iki dahat mong wirage | marang arinira Si Prêmadi | dene bakal kingkin | mêngko ingsun tutur ||

26. iya yayi duk ing mau lêtrilatri (dan di tempat lain). | Banuwati layon | pan cinidra tinigas murdane | duratmaka iki kang matèni | ingsun tan mênangi | duk panigasipun ||

27. nanging yayi mungguh Banuwati | wus pêsthine layon | praptèng janji ing sawêngi kiye | pinulung ing dewa kang among sih | marmaningsun iki | tan bisa têtulung ||

28. ya ta wau sagung kang miyarsi | sadaya èsmu loh | risang nata kumêpyur galihe | têrataban ing tyas sênag-sênig | tan panggah palinggih | lajêng anglês mêtu ||

29. anglêsing tyas tansah among

--- 45 ---

wingit | lêlana sang anom | tanpa rewang araga galihe | kunêng ingkang kapugutan ing sih | kang winarna malih | nata kalihipun ||

30. lawan para ari mêgsih nangkil | anèng jro kêdhaton | Nata Krêsna tan wrin ing lungane | Sang Arjuna dadya sri bupati | angandika aris | lah iku dèn gupuh ||

31. wangke iku parêgna mring mami | nulya prabu karo | Sri Mandraka sigra nyaosake | praptangpraptèng. ngarsa wangke pandung katri | Nata Krêsna angling | kang maling katêlu ||

32. pinarsapan hèh sirèku juti | karêm laku cêlor | Aswatama ko pamugarine | lah sirèku dadia brêngkutis | hèh Kartamarmèki | dadia sirèku ||

33. kowangan kang dhêdhôngka ing jisjinjisim. | Karpa sira mêngko | lah dadia êngkik-êngkikane | aja marêg sira lawan jalmi | pêrnahe sirèki |

--- 46 ---

lawan kutu-kutu ||

34. hèh-hèh inggal lungaa sirèki | sangking ngarsaningong | kang sinapdansinabdan. mabur katigane | angambara wus datan winarni | wau ta Sang Aji | Yudhisthira Prabu ||

35. lawan Nata Krêsna manjing puri | yun nampurnèng layon | para ari pan umiring kabèh | kawuwusa sagung para cèthi | gumêr samya nangis | gustinira lampus ||

36. Rêtna Dèwi Drupadi anangis | miwah para sinom | gumarumung asru panangise | Wara Sumbadra mênggah anangis | sêsambatirèki | dhuh yayi riningsun ||

37. iya kabèh maru-maru mami | pan wus padha layon | ing samêngko kari sira dhewe | sangking dahat ing trêsnanirèki | maring jênêng mami | tan rêngkuh riningsun ||

38. mêngko sira alumuh sirèki | marang raganingong | agsamanta sun akèh lupute | pamêngkuningsun mring sira yayi | dhuh ta Banuwati | sapa kanthiningsun ||

--- 47 ---

5. Kinanthi

1. nguni dadya kadang sêpuh | têmah dadya ari mami | parandene wus tinêmah | sangking gêng trêsna mring mami | ing samêngko yayi sira | ngoncati mugsa rumiyin ||

2. dhuh dewa susulna ingsun | mring maruku Banuwati | nèng donya kari sungkawa | tan bisa anahên wingit | sanadyan praptèng dêlahan | ywa pisah dadia kanthi ||

3. mangkana panangisipun | Wara Sumbadra tan sipi | mèh kadurus laraning tyas | samana kasêlak prapti | Maha Prabu Yudhisthira | myang Narendra Arimurti ||

4. para ari atut pungkur | umanjing sajroning puri | ya ta Sri Bathara Krêsna | angimur tangising ari | Maha Prabu Yudhisthira | maripih mring pramèswari ||

5. sasampune sami lipur | sadaya kang sami nangis | nulya Sri Krêsna ngandika | parentah kinèn angrukti | upakarti kasampurnan |

--- 48 ---

wus samêkta ponang saji ||

6. gya tinunu wangkenipun | kusuma wara mahègsi | tinutur marang kamuksan | sampun paripurna sami | mangkana Sri Nata Krêsna | nimbali Radèn Prêmadi ||

7. Natèng Mandraka umatur | rayi paduka dewaji | duk mêgsihe anèng jaba | nalikanira miyarsi | lamun garwanipun pêjah | tan darana lajêng mijil ||

8. Bathara Krêsna angungun | miwah Yudhisthira Aji | ardaya kecalan kadang | mangkana Sri Dwarawati | pamit arsa ngulatana | lungane Radèn Prêmadi ||

9. Prabu Yudhisthira matur | sumôngga karsa kakaji | mugi tuwan panggihêna | rayi tuwan pun Prêmadi | nauri Bathara Krêsna | sampun sandea ing galih ||

10. amung ing sapungkur ingsun | nuntên utusana nuli | ngaturi raka panduka | kakang Prabu Manduraji | lan rama [ra...]

--- 49 ---

[...ma] tuwan Ngamarta | mituhu ingkang winêling ||

11. Sri Bathara Krêsna sampun | budhal manapak wiyati | nulya ngulati Sang Parta | mangkana malih winarni | Sang Aprabu Yudhisthira | parentah punggawa malih ||

12. samêkta badhe ingutus | mring Mandura angaturi | kang raka Sri Baladewa | punggawa ingkang satunggil | ingutus marang Ngamarta | sami kinèn angaturi ||

13. sandika umangkat sampun | wau kang punggawa kalih | tan winarna anèng marga | praptèng mandura sawiji | lajêng umarêg Sang Nata | Baladewa wus pinanggih ||

14. duta malêbêt wus matur | kawula gusti tinuding | rayi tuwan sri narendra | panduka dipun aturi | têdhak dhumatêng Ngastina | wus katur sadaya sami ||

15. ngungun Baladewa Prabu | sigra dènira ngundhangi | ing wadya samêgta budhal | datan kawarna ing margi | praptèng nagari Ngastina | wus panggih lawan sang aji ||

--- 50 ---

16. ya ta malih kang winuwus | marang Ngamarta nagari | ing marga datan winarna | praptèng Ngamarta nagari | wus panggih Prabu Drupada | duta umatur wotsari ||

17. gusti kawula ingutus | putra tuwan sri bupati | ngaturi jêng padukendra | dhatêng Ngastina nagari | putra tuwan sang lir rêtna | dahat onêngirèng galih ||

18. Prabu Drupada agupuh | parentah budhal tumuli | maring nagari Ngastina | tan antara sri bupati | wus budhal sawadyanira | gumuruh samargi-margi ||

19. tan winarna lampahipun | sapraptanirèng wanadri | wontên jalma atêtanya | lir wong edan solahnèki | nênggih wasta Wiku Mudra | gêlah-gêlah anèng margi ||

20. marêpêki lampahipun | ing dipôngga Drupadaji | dupi cêlak ing matêngga | Sang Wiku Mudra nulya glis | ngamuk liwung ambêg pêjah | gègèr wadya Ngamartèki ||

21. pinarbutan [pinarbu...]

--- 51 ---

[...tan] ing wadya gung | gugup solahirèng jurit | dadya tanpantuk ing yuda | punggawa Ngamarta sami | sigra risang Wiku Mudra | wus mugsa datan kaègsi ||

22. ngungun wau balanipun | kyana patih sru manangis | tyas sang nata yèn tan nyana | kongsi anêmahi lalis | dadya kang para punggawa | ngrukti kunarpaning aji ||

23. duta Ngastina lumayu | mring Ngastina tur udani | saliring rèh solahira | wus kamot ingkang tinuding | Dhusthakètu wus utusan | mring Ngamarta tur udani ||

24. marang pramèswari prabu | winêling sadaya sami | wus budhal duta kalihnya | datan winarna ing margi | caraka marang Ngamarta | prapta wus matur ring gusti ||

25. katur sapitungkasipun | mangkana sang pramèswari | nalikanira miyarsa | ature dutaning patih | sigra Dayinta Ngamarta | karuna jrit nibèng siti ||

--- 52 ---

26. gupuh sang rêtna sumusul | yun wikan wangkening laki | ingiring wadya kang têngga | datan winarna ing margi | dupi prapta gène raka | tan sarônta mêlayoni ||

27. sigra anungkêmi gupuh | ing kunarpane sang aji | tan panon rat idhêpira | kadurus rasaning ati | pramèswari ing Ngamarta | têmahan bela ngêmasi ||

28. ya ta Patih Dhusthakètu | sayarda tikbraning galih | lajêng anungka utusan | mring Ngastina anusuli | lamun pramèswari seda | wus mêsat ingkang tinuding ||

29. datan kawarna ing ênu | ing Ngastina sampun prapti | sêmana Sri Yudhisthira | anuju miyos tinangkil | pêpak kang sumiwèng nata | punggawa para nêrpati ||

30. ya ta duta kang rumuhun | lajêng marêg ing ngarsaji | umatur saaturira | miwiti malah mêkasi |

--- 53 ---

kumêmbêng Sri Yudhisthira | nalikanira miyarsi ||

31. miwah kang sami angrungu | ngunguning tyas sêmu wingit | tan antara nuli prapta | duta kang lumakyèng wuri | lajêng ngabyantarèng nata | umatur saha wotsari ||

32. wus katur sadayanipun | ing sapitungkasirèki | ngênglêng sang nata miyarsa | mangu-mangunêng ing galih | sêgsana kondur ngêdhatyan | sarwi parentah tumuli ||

33. kinèn samêgta ing laku | punggawa lan para ari | lamun Prabu Yudhisthira | arsa têdhak ing wanadri | sandika kang para wadya | sang nata wus manjing puri ||

34. lajêng warta sang aprabu | mring garwa Dèwi Drupadi | kabèh saliring pawarta | mangkana duk amiyarsi | langkung trênyuh ing wardaya | sang dyah aniba ing siti ||

35. asru ing panangisipun | kagagas-gagas [ka...]

--- 54 ---

[...gagas-gagas] ing galih | dènira kèri anggana | tinilar ing yayah bibi | myang kadang sadaya sirna | tuwin putranya ngêmasi ||

36. tyas rudah yayah kadaut | ôngga matrênyuh tan sipi | sang nata sru pangimurnya | dhuh jiwaku ywa makingkin | aja kadurus tyasira | sun arsa mangkat tumuli ||

37. mring Ngamarta yun manyutur | kamugsaning rama aji | dhuh gusti sira milua | payo sun aturkên nuli | aywa gung wiyoga dahat | ing satêmah tanpa kardi ||

38. payo mênêtdimênêdi. mas ingsun | kunarpane rama aji | iku wus lami nèng wana | yèn dangua kawlasasih | lah ta nuli samêgtaa | sun arsa budhal tumuli ||

39. ri wusnya samêktèng laku | sagung kang badhe umiriumiring. | tan winuwus ing sungkawa | nulya budhal sri bupati | lawan pramèswarinira | ginarbêg samargi-margi ||

--- 55 ---

40. tan winarna lampahipun | ing wana pan sampun prapti | mangkana rêtna dayinta | nalikanira miyarsi | kunarpane yayah rena | sang dyah niba sarwi anjrit ||

41. matrênyuh tyas sang aprabu | rêntênging driya tan sipi | dènira sang pramèswara | sayarda ardayanèki | agung pangimuring garwa | Kusuma Dèwi Drupadi ||

42. tan antara nuli lipur | sigra dhêdhawuh sang aji | kinèn karya pakuburan | upakartining ngabêsmi | sampun sumaji sadaya | sagung ingkang brôngta kingkin ||

6. Asmaradana

1. mêpêgi kang saji-saji | upakartining kamugsan | kayu-kayu myang apine | sigra sang sri naradipa | parentah kang punggawa | kinèn nyumêta kang kayu | sêgsana sami tumandang ||

2. ponang dahana wus dadi | anggrêng swaraning dahana |

--- 56 ---

lir andakara urube | yayah mangayuh ngawiyat | mumbul mangalat-alat | punang wangke kalihipun | sigra tinunu kalihnya ||

3. wus manjing sajroning agni | kunarpa Natèng Ngamarta | sinarêng pramèswarine | ya ta kang ardi pawaka | jumêgur swaranira | wèh tôndha sampurna lampus | mangkana ing antariksa ||

4. kathah jawata nêdhaki | ngurmati kamugsanira | Sri Drupada lan garwane | mangastuti kêmbang-kêmbang | sagung jawatèng wiyat | sumawur ing agni murub | lir mangenggaring sungkawa ||

5. marang Sang Rêtna Drupadi | ingkang tinitah masesa | bawana pramèswarine | aywa nangsayèng wardaya | mugsane ramanira | mring ibu sorinirèku | wus samya manggih kamulyan ||

6. parêg [pa...]

--- 57 ---

[...rêg] ing Hyang AdipatiOdipati. | tan sangsaya kalihira | mulya ing swarga kalihe | têlas wuwusing jawata | kang anèng ngantariksa | sakathahing jawata gung | wus kondur maring kayangan ||

7. sirêgsirêb. urubing kang agni | sang nata apêparentah | kinèn anyandhi awune | kalihnya wus pinênêtdan | sampurna sri narendra | nulya sang narpati kundur | punggawa sami samêgta ||

8. Prabu Yudhisthira nuli | wus budhal sawadyanira | datan winarna lampahe | prapta ing nagri Ngastina | sang nata lawan garwa | lajêng manjing ing kadhatun | makuwon kang para wadya ||

9. samana Rêtna Drupadi | sapraptaning dhatulaya | magsih wigêna galihe | ing driya saya karasa | mugsane ingkang rama | sungkawa tyas sang rêtnayu | lalu kalingling lolanya ||

10. têtajin dhahar lan guling |

--- 58 ---

rêtna dayinta tyasira | katolih kawiryawane | mung ngayam-ayam antaka | sangking sru ardayanya | lênglênging driya malatkung | kungas kawistarèng nitya ||

11. tan pantara siyang ratri | pamularira sang rêtna | pan akathah sêsambate | yèn dalu nungku paprêman | siyang gubêl kang raka | putêking tyas sang aprabu | kataman tangising garwa ||

12. anuju dina sawiji | risang narendra dayinta | marêg ing raka sang katong | nungkêmi pada karuna | kathah sêsambatira | dhuh kang misesa maringsun | asiha ing dasihira ||

13. paran wêkasaning sêdhih | dhuh pukulun batharèngwang | lah tulungên raganingong | brasthanên sing marcapada | atêrna mring kamugsan | sampun kabawa katèngsung | tumuwuh ta tuwas-tuwas ||

14. yèn uripa awak mami | wus tampatanpa. pangarsa-arsa | dhuh sang nata dewaningong |

--- 59 ---

amunga mukti wibawa | datan arjèng wardaya | tansah gêng ardaya ulun | lalu amêmala dahat ||

15. ramaji lan ibu sori | sirna datan têkèng ôngga | miwah kadang-kadang ingong | tan dadya rudahing manah | dêstun cuwa kewala | sasampuning tyas pukulun | tatan. wontên kinudang-kudang ||

16. duk Pôncawala ngêmasi | pukulun putra panduka | paran benjang wêkasane | wau ta duk amiyarsa | Sang Prabu Yudhisthira | rawat waspa kapirangu | kongas ngênêsing wardaya ||

17. mangkana lingira aji | dènira ngimur ring garwa | sarwi ngrarêpa sang katong | dhuh rêtnaku aywa dahat | nangsayèng driyanira | dadya têmah ngajap lampus | pun kakang môngsa kantuna ||

18. aja kadurus kang galih | benjang prapta ing dêlahan | gusti maksih akarongron | ywa pisah saparanira | jalmoa kaping sapta |

--- 60 ---

kondhangên kaping sêpuluh | tan gingsir sapakonira ||

19. dhuh jumantên ari mami | toleha marang pun kakang | ilangên lara wirage | sapa ing kadasihêna | benjang nèng Endraloka | aja lyan sira mas ingsun | sêgsana wau sang nata ||

20. sori sinambut tumuli | binêkta maring paprêman | ingarih-arih gya sare | karongron lan raka nata | kunêng kang mriyêmbada | angimur ring garwanipun | nahên gantya kawuwusa ||

21. kang agung anèng wanadri | sang prabu datanpa rewang | kawlasarsa saparane | sakesahe sangking praja | duk sedane kang garwa | Rêtna Banuwati iku | tyasira gung aru-ara ||

22. tanpa dhahar miwah guling | natyasa sungkawanira | rawat waspa saparane | tan ana liya kaarsa | amung putri Mandraka | saênggèn-ênggèn [saênggèn-êng...]

--- 61 ---

[...gèn] agandrung | wigêna yayah antaka ||

23. mangkana karsaning galih | Sang Parta jroning sungkawa | dhuh mirah pêpujaningong | benjang prapta ing dêlahan | ywa pisah lan pun kakang | kadurusing lara gandrung | Sang Parta saparanira ||

24. sruning kadarpèng wiyatiwiyadi. | saputing tyas tan panon rat | têmah emut sagalihe | ing driya asru kabangas | katon kang duratmaka | hèh dhustha sikara mring sun | patimu pati druhaka ||

25. yagti sinakarèng bumi | kaègsi-ègsikaèsi-èsi (dan di tempat lain). ing benjang | patimu tan tunggal ingong | sakala emut ing garwa | lajêng niba ing kisma | wungunira pungun-pungun | angungun sasolahira ||

26. lajêng tumindak alirih | sarwi angalap puspita | kinuswa-kuswa sarine | dhuh yayi iki puspita | pantês nèng ukêlira | wênèh [wê...]

--- 62 ---

[...nèh] ron sêkaring gadhung | lah karyanên sêsinthingan ||

27. karêmênanira nguni | ukêl sarwi sêsinthingan | tinon asri rompyoh-rompyoh | kinalèwèr têkèng jaja | duk maksih nèng Mandraka | nalikaningsun andulu | lêng-lêng angrarasing driya ||

7. Mijil

1. saya arda murcitraning galih | risang prawira nom | dènnya seda wau ing garwane | rêtnaning rat Wara Banuwati | agung nèng wanadri | mung ketang anggandrung ||

2. tajin dhahar minta tanpa guling | wau ta sang anom | tan angetang ing wana pringgane | sruning kadarpa ing tyas wiyatdi | agung siyang lêtri | lêlana agandrung ||

3. ingkang garwa tansah dèn ulatdiulati. | sanggon-gon wirangron | karungrungan ngarang saparane | ngungak-ungak jurang kali-kali | nityasa gêng wingit | èngêt garwanipun ||

4. tanpa mêndha saparan [sa...]

--- 63 ---

[...paran] ngrarintih | dhuh woting tyas ingong | sasmitanên gusti kêkasihe | aywa pijêr nangsaya mring dasih | tan wande ngêmasi | Sang Parta anggandrung ||

5. yèn mas ingsun tan paring usadi | tan wande salah ton | sruning agring yayi tanpa sarèh | rangu-rangu pijêr ngèsthi pati | sapa ngusadani | gonku lara gandrung ||

6. nora katon sir driya wak mami | mung sira katonton | kayaparan baya wêsananewusanane. | ênggon ingsun anyandhang wiyatdi | tansah nèng wanadri | mung katon sirèku ||

7. ri wusira Sang Parta anangis | pêtêng netra karo | kawêranan ing waspa wijile | singkêling tyas tansah kawlasasih | astanira kalih | gung ngusapi êluh ||

8. hyang raditya wus manitih wukir | bambang sirat kulon | ima layyang wuyungan driyane |

--- 64 ---

sangsayarda ing tyas gung wiyatdi | ngênêng Sang Prêmadi | ton pringganing dalu ||

9. kèh kang swara ing dalu kapyarsi | dening sang wiranom | calapita walangkrèk arame | lir karunaning dyah mêmaladi | hyang côndra umijil | ing astha sumunu ||

10. asri kawuryan rêsmining langit | kang tranggana abyor | kadya panjrahing sêkar wudhare | sangking gêlunging rara rinêmrih | dyan lumahpahlumampah. aris | mangu-mangu gandrung ||

11. rinarasing tyas sanetyasa tis | niring tyas katongton | Risang Parta trênyuh tyas tan sarèh | karônta-rônta rêntêng kêpati | putêg manaputi | murcitra agandrung ||

12. mêtêg jaja ambêkuh anangis | ketang ingkang layon | ngêndi baya babo panugsmane | kaluluting [kalu...]

--- 65 ---

[...luting] yayi Banuwati | sikara andadi | gung-gungan amuput ||

13. dhuh wulanênwulatên. dasih kang kaswasih | saparan wirangrong | tanpa sarèh angruruh dhèwèke | apanon rat netraningsun kalih | sruning gêng wiyatiwiyadi. | katanggulanging luh ||

14. dhuh yangyanging ngakasa wiyatdi | parêgkênaparêkêna. ingong | iya êndi baya panggonane | kang kadunung kalulutku mangkin | dhuh wong suranadi | tulungên katèngsun ||

15. dene padha nangsaya mring dasih | bêbêndu maring ngong | kaya wus tan ana jagat kiye | isèn-isèn kang padha ingambil | kang kungkulan dening | wiyatdi supênuh ||

16. têka amung pinilih sawiji | kaya ta kurang wong | wah pulungên wasisan sun kiye | aywa agung andêdawa sêdhih | wus tan ana ugi | kang wêlas maringsun ||

--- 66 ---

17. lah jawataning sagung wanadri | asiha maring ngong | sampurnakna laraningsun kiye | parêkêna gon ingsun tumuli | ywa iku kang lalis | pinulung dewa gung ||

18. saya kalunta dènnya lumaris | wau ta sang anom | kasangsaya kalurus larase | ing samarga-marga mung wiyatdi | èngêt kang mêmanis | dahat kawlasayun ||

19. diwasaning latri gantya enjing | hyang arka sumorot | amratani ing wana langêne | sarining sêkar panjrah nèng siti | kadya sung wêwangi | risang asmarèngkung ||

20. sêkar pudhak aparêg srigadhing | dhêkêt lan argulo | yom ngayêmi wora-wari cênggèr | sêkar sikatonsrikaton. sumêkêtlumêkêt. ing wit | witing nagasari | rewana lung gadhung ||

21. sêkar dangan mulatmulêt. lan ingkang wit |

--- 67 ---

tulupan ngalap gon | gêgathetan abondhèt prabu sèt | gagroggogrog. katêmpuh ing maruta ris | angrês sang kaswasih | mulat kang sarya rum ||

22. sining wana kang kamargan dening | risang prawira nom | kadya sumusung gandanya kabèh | sari-sari sumawur ing margi | mrih dèn alap dening | kang lagya agandrung ||

23. têbah jaja ngadhuh sru manangis | dhuh babo riningong | kayaparan awèta mangkene | yèn tan antuk usada wiyatiwiyadi. | tan wus bêbayani | kadurus mong gandrung ||

24. ana manyura marêg ing margi | lir nganyut kang wirong | pan mangkana manyura isthine | tanpa gawe solahirèng margi | balia dèn aglis | radèn aja banjur ||

25. tanpa wêkas anggagas wiyatdi | wus jamak wong anom |

--- 68 ---

amung dipun anganggo tyas sarèh | dèn patitis anata kang budi | ngêndi ana jalma |Guru lagu seharusnya : 6i, ngêndi ana jalmi. mati bisa wangsul ||

26. babo tuwas kawawas kang sêdhih | tan bisa patêmon | mêrak lajêng sumêbut ibêre | wontên kidang umarêg sung peling | emuta dèn aglis | yèn satriya punjul ||

27. aywa dadya ardane wiyatdi | môngsa tuk pawartos | lah kundura radèn mring prajane | kadang garwanira angulati | lunganira dhingin | wuri wayang-wuyung ||

28. apa gawe agung nèng wanadri | yêkti tanpantuk don | silarjane praja lan eyunge | lah turutên kondura tumuli | dèn santosèng galih | kanthia tyas emut ||

8. Kinanthi

1. wus mangkana lampahipun | wau ta Radèn Prêmadi | tan katolèh [ka...]

--- 69 ---

[...tolèh] kang katingal | mung lalu laraning galih | kang ketang mugsaning garwa | Rêtna Wara Banuwati ||

2. murcitèng tyas gênging wuyung | wuyungan samargi-margi | lalu tibraganing driya | yayah tanpanon wiyatdi | putêging tyas sanityasa | saparan gung tanpa aring ||

3. rangu-rangu kapirangu | ngungun nalika ngèngêti | satriyadi wirutama | sotama têmahan tistis | trênyuhing ôngga karatan | ênggène Sang Banuwati ||

4. ngênglêng kelut gêng malatkung | kolalan samargi-margi | kagagas rasaning driya | tan lyan mung Sang Banuwati | bisa wèh kasmarèng dahat | antara siyang lan lêstri ||latri.

5. sangsaya gung kung kalangkung | kawawas wêkasing wèsthi | wèsthi ing pêpasthinira | malah milalu malatsih | Sang Parta karsaning driya | paran puwaranirèki ||

6. dhuh sih ta mardawèng lulut | lêlangên [lêlang...]

--- 70 ---

[...ên] mring suranadi | paran darunaning duka | mila tan paring udani | dasih ta datanpanon rat | kalêban waspa drês mijil ||

7. marawayat wêtuning luh | sapa kang asihèng dasih | kadya gung nangsaya dahat | datan kawawa nahêni | sangking sruning laraningwang | lir murca saari-ari ||

8. sruning kataman laranglara. kung | mung sira rasaning kapti | apan lêlangêning wana | mêwah ta rêsmining tasik | kumaraning kang bawana | môngsa tuk kakang (dan di tempat lain). ngusadani ||

9. kabèh akarya wulangun | lêlangêning kang kaègsi | kang sarwa gônda-sugônda | tan tular ing ngôngga dadi | malah gung mêmalat dahat | mèh ardane ardayèki ||

10. dhuh sang murtining rum-arum | paran solah ta mas ari | apisah lan dasihira | sapa umatur ring gusti | yèn lang-langênlêlangên. mring suwarga | apa tan atis mas yayi ||

11. sampun lêpas lampahipun | Sang Parta samargi-margi |

--- 71 ---

giyuh tyas kadya sangsaya | sagogon agung aguling | wungru mangru têbah jaja | juwêtan jat tyas jinait ||

12. rangu-rangu kapirangu | lampahe Radèn Prêmadi | diwasaning diwangkara | andarana manjing wukir | sigra tumênga ing wiyat | katon gumantin naratri ||

13. kapyarsa swaraning dalu | kang sôngka kalangan amrih | mimangsan saananira | sining wana wanu wuni | wênèh nôngka kalpu bêndha | kadhang kêrandhang kêrandhi ||

14. cêcodhot dhadhu woh dhuku | dhuwêt tanggilang kêsambi | gêdhondhong kêpundhung jirak | jambu sêmôngka lan manggis | gawok wunglon parijatha | dhêkêt cêlakêt kacapi ||

15. kèh warna pala gumantung | ngêndhanu jroning wanadri | ing alas kalong lêng-lêngan | ing woh ana bisa milih | turune cangak ngayangan | yayah nunggata lumaris ||

16. mangkana kang kataman kung | angrês waspanya [wa...]

--- 72 ---

[...spanya] miyarsi | kalong lêng-lêng don woh-wohan | wurahan awira-wiri | unine kadya sêsambat | ing rara pinrêping gati ||

17. obahing kang taru-taru | lir gêtêring gaga kungkih | taru aking apu wanan | kumrutug singsal ing dasih | nêniluta ing asmara | mèh panduk ingkang mangun sih ||

18. sangsayardaning wulangun | anênggih Sang Pandhusiwi | winatu turidanira | samarga-marga malatsih | tan ana ingkang kadriya | amung Rara Banuwati ||

19. dhuh yyang yyanging kumala rum | iki akarsa kaègsi | kaarsan samya don wohan | swaranya anggarit ati | wèh onêng-onêng ring driya | yayah mangun onêng galih ||

20. nganiaya sira masku | pagene sira tan warti | lêlangên ing Endraloka | paran sumuling gusti |Kurang satu suku kata: paran sumusuling gusti. sangking sruning sadayèng tyas | apa tan asih

--- 73 ---

mring mami ||

21. antara diwasèng dalu | bambangbangbang. wetan tinon asri | prabaning langêning wana | kukila barungan muni | lir mangegar-enggarmangenggar-enggar. driya | risang kandhuhan wiyatdi ||

22. sata wana sru kaluruk | manyura manawung muni | wèh uning rainanira | marang mawuring kang sari | sêdhêp gandanya angambar | ketarketas. ring maruta aris ||

23. panjrahing puspita tanjung | trikancu tôngga kasturi | mênur malathi sridênta | soka kêlawan kumuning | kênanga burba marsana | sumarsana lan saruni ||

24. gambir gambira rum-arum | rumambating nagasari | rêjasa sana samboja | argulo lan kacapiring | prabu sèt mêlathi dênta | taluki myang pacarwarih ||

25. tumruntun puspita ranu | talutur kumuda asri | tunjung trate [tra...]

--- 74 ---

[...te] kanigara | karagan-ragan nèng warih | wêweyan mawèh wiyoga | marang risang asmara gring ||

26. samana sang among gandrung | mulat wigaring kang sari | sarira mèh kawigaran | sruning onêng mring kang rayi | putri adi ing Mandraka | kusuma mararara. maègsi ||

27. mangu mênggah gandrung-gandrung | kadurus rarasing galih | sira Sang Pandhutênaya | lamine anèng wanadri | salira sawang kunarpa | jwalita sadaya salin ||

28. kentar sadayaning sêmu | sruning kabyatan wiyatdi | miwah tanpa dhahar nendra | kaarsa mung ambêg pati | sangking sru bôntabrônta. mangarang | lir mursatma sabên ari ||

29. tan antara mijil sampun | raditya madipèng bumi | anon ingkang pêgsi dhandhang | angadhang mring tirit gadhing | swarane kawêlasarsa | kapyarsa risang magêng gring ||

30. kadya belani larangkung | dènnya tan kandhêg [ka...]

--- 75 ---

[...ndhêg] lumaris | sandeyèng kadudonira | yayah andudut tyas sêdhih | kadhasih basuh kaswara | dènnya non kang brônta kingkin ||

31. ngênglêng tyasira wulangun | lalu laranirèng margi | tan tolih kawibawanira |Lebih satu suku kata: tan tolih wibawanira. mung ketang tinilar ing sih | karsane wardayanira | amung ngayam-ayam pati ||

32. tan kandhêg ing lampahipun | sira Risang Pandhusiwi | mulat manyura monglaras | kalêsikan lan kang èstri | ngigêl ngisore kilarsa | kaarsa mring kang lumaris ||

33. dêrês tyasira andurus | emut ênênging kang rabi | wurung wiyogane dahat | sanityasa sambat mati | dhuh paran wasananira | laraningsun tan sinipi ||

34. cocak kang pêksi kêkuncung | tan ana kang sayèng krami | ingkang kasmara widaya | paran baya awak mami | sinartu tan [ta...]

--- 76 ---

[...n] sita-sita | wus pinasthi mati gêring ||

35. lalu kalulut lara kung | mung sira gusti kaèsthi | tumanduk padoning netra | gumantung tuntunging ati | kabèh lêlangêning wana | tan dadya tômba wiyatdi ||

36. dhuh yayi asiha mring sun | aja nangsaya tan sipi | payo lêlangên nèng wana | kathah ingkang sarwa adi | ana ron pakis unusan | kadya sêsinomirèki ||

9. Sinom

1. sêmana Radèn Arjuna | sangsaya ardaning galih | dènira emut kang garwa | rêtnaning rat Banuwati | lina cinidrèng juti | milalu lara malatkung | tan wrin purwa duksina | putêg ing tyas manamputi | anglêgèyèh sare witing kajêng sana ||

2. sumilir maruta mônda | tumanduk mawa gônda mrik | sumawur sarining sêkar | angsana nambramèng wingit | dènnya gung

--- 77 ---

brônta kingkin | kagyat wungu pungun-pungun | krêbêting lar manyura | sarwi manamparing sari | nyananira sinjanging dyah rinatusan ||

3. julalatan Sang Arjuna | dhuh ariku Banuwati | tuhu asih mring pun kakang | paran karsanira yayi | sumusul mring wanadri | kasusu lampahirèku | karubyuking kang sinjang | rinatusan gandanya mrik | aksamanên dasihe tan niwèng raras ||

4. sarwi nolih ngering nganan | dangu tan ana kaègsi | ngênglêng Sang Parta alênggah | ngêningkên karsaning galih | tan supe asêmadi | jroning gandrung kapirangu | sawusnya amêmuja | lajêng tumindak aririh | kang kaarsa mung ngayam-ayam palastra ||

5. duk ing nguni sedanira | kusuma Wara Srikandhi | sangsaya rudah ing driya | lajêng dènira nimbali | garwa kang

--- 78 ---

ana wukir | Rêtna Ulupi puniku | gya budhal sangking arga | duk asihe anèng margi | lawan putra seda minôngsa ing buta ||

6. sayarda sungkawanira | dupi sampurnèng ngajurit | pramèswari ing Ngastina | kusumèngrat Banuwati | kagawa Sang Prêmadi | wontên rêrêming tyasipun | dene Sang Banuwatya | amirap Wara Srikandhi | tan alami Rêtna Banuwati seda ||

7. cinidra ing duratmaka | mila sangsaya gêng wingit | wau ta Sang Dananjaya | kuliling marang wanadri | bèji jroning wanadri | ngungak-ungak mawèh gandrung | mulat kang têrate bang | kumambang têpining bèji | obah-obah kambah ombak ingkang toya ||

8. dhuh yayi putri Mandraka | iki tarate bang gusti | baya ta karêmênira | Sang Parta kèndêl anangis | dhuh yayi [ya...]

--- 79 ---

[...yi] Banuwati | wêlasa ing dasihipun | lamun tan mêlasana | tan wande nêmahi pati | sangking sruning manah bunêg tan kuwawa ||

9. waspèngsun drês marawiyanmarawayan. | sapa kang asih mring mami | wusnya angucap mangkana | Sang Parta bêkuh anangis | dangu udrasanèki | sakèh isining wana gung | dadya bela sungkawa | dhêdhêp datan ana mosik | sangking asru têlas marang sang asmara ||

10. kunêng kang agêng wigêna | anèng jroning ing wanadri | dahat dènnya kawlasarsa | Bathara Krêsna winarni | dènira angulati | ing murcane arinipun | ... |Baris ke-7 tidak ada: 7a. lami tan bisa kêpanggih | singkêling tyas Sang Bathara Krêsna ||Kurang dua suku kata: singkêling tyas Sang Nata Bathara Krêsna.

11. mangkana osiking driya | Sang Aprabu Arimurti | kadingarèn têmên ingwang | sabar tanpa daya mami | dènira tanpa warti | maring ngêndi

--- 80 ---

ariningsun | dhuh dewa dhuh bathara | tulunga dasih kaswasih | aja agung nangsaya anèng ing wana ||

12. lalu ngênglênging wardaya | dènira agung ngulati | ênggène Sang Dananjaya | sêmana Sri Dwarawati | waspanira drês mijil | putêging tyas sru lara kung | ya ta ing praptanira | marmane jawata luwih | ana swara awor ring maruta mônda ||

13. sumilir ing ngarsanira | Sri Bathara Arimurti | rum-arum mawa sung gônda | mangkana linging kang wangsit | hèh hèh Sang Wisnumurti | pagene têka kalimput | ênggone arinira | môngsa kilapana ugi | ulatana jroning alas Tikbrasara ||

14. iku kaliwatan baya | larane arinirèki | mila kaki dipun inggal | aja suwe anèng ngriki |

--- 81 ---

amung dèn ngati-ati | lah ta wis mangkata gupuh | ya ta Bathara Krêsna | nalikanira miyarsi | sukèng driya lajêng dènira lumampah ||

15. ing marga datan winarna | lampahe pan sampun prapti | jro ingjroning. alas Tikbrasara | kagyat dènira ningali | solahira kang rayi | rusaking sariranipun | alon dènnya sêbawa | Sri Bathara Arimurti | dhèhèm-dhèhèm marêpêgi mring Sang Parta ||

16. kagyat kang rayi tumingal | waspada dènnya ningali | ing praptanira kang raka | Sinuhun ing Dwarawati | gupuh amalajêngi | prapta anungkêmi suku | sarya sru karunanya | kang raka putêg ing galih | dyan rinangkul lungayaning arinira ||

17. sarya lon pamuwusira | dhuh pagene ari mami |

--- 82 ---

gingsir bêncananing dewa | kaya ta nora linuwih | jamak dèn nganggo ririh | aja kadarpa ing kayun | ilang jênênging Parta | nanging ta bênêr sirèki | sapa bisa lali katêkan sungkawa ||

18. sira ardaning wardaya | kalamun misih kaègsi | sira kapugutan trêsna | yèn tan liya sira yayi | yêgti milu ngêmasi | sangking kaardaning wuyung | amung ta dèn waspada | sirèku satriya luwih | aja pijêr kaluluh laraning driya ||

19. kakangira sri narendra | liwat padha nahên wingit | miwah kadang-kadangira | sira karya walangati | duk lunganira dhingin | nagara gung hura-huru | angulari ing sira | malah tumêka samangkin | lalu tikbra brangtaning wong sanêgara ||

20. wus lêjarna ardayanta | aywa gung anèng wanadri |

--- 83 ---

yèn sira susah ing garwa | patine Si Banuwati | pun kakang anglironi | wanodya kang ayu punjul | nanging ta piyarsakna | sun iki arsa wêwarti | kang akarya darunaning bratanira ||

21. tan lyan sangking garwanira | kang karya kingkinirèki | renane Si Aswatama | iya Si Wilutamèki | sutane dèn turuni | lah ta iku kang pituduh | sabarang rèh kacidran | ya ta wau duk miyarsi | Sang Arjuna wungu tyase abêranang ||

22. sirna duhkitaning driya | sêgsana matur wotsari | mring raka Bathara Krêsna | sarwi prasêtya ing galih | dhuh kakang jêng dèwaji | kasêgsèna ing pukulun | garwèngwang waranggana | sadaya ulun indhani | sampun kosi

--- 84 ---

parêg kalawan kawula ||

23. mantuna kagarwèng amba | Bathara Krêsna lingnya ris | iya yayi sakarsanta | ingsun ingkang ngudanèni | prasêtyanira yayi | muga tulusa ing kalbu | ya ta ana pratôndha | swaraning bumi lan langit | tri gumuruh jumêgur kang pôncawara ||

24. miwah swaraning kang arga | gêtêr patêr magênturi | kadya mèlu ngèstrènana | sêdyane Radèn Prêmadi | ya ta ngandika malih | Sang Parta mring garwanipun | kang anèng sariranya | sadaya kang widadari | ingkang sami dumunung ngôngga Sang Parta ||

25. ingkang anèng ing bunbunan | Rênta Dèwi Rarasati | kilatmaya netra kanan | kilasmara netra kering | siratmara sang dèwi | kuping têngên dunungipun | wirasmara kang kiwa |

--- 85 ---

dene Dèwi Gôndawati | kang dumunung ing grana leng-lengan kanan ||

26. Rêtna Dèwi Gôndarasa | dumunung grana kang kering | atutuk Dyah Talibrata | Talirasa sang lir Ratih | ing lidhah kang dèn goni | Drêsanala Sang Dyah ayu | ingkang anèng pusêrnya | Sang Rêtnayu Rarasati | Rêtna Sêtyawati anèng jroning garba ||

27. kang anèng purus Sang Parta | kancana rasa sang dèwi | samya rumêksèng sarira | Sang Rêtna Kêncanawati | punika kang dèn goni | rumêgsa sajroning jubur | dene kabèh punika | sagunging kang widadari | sami karèh dene Dèwi Drêsanala ||

28. kang môngka pramudyanira | lawan Dèwi Drêsawati | anênggih kang dadi tuwa | angrèh ingkang widadari | mangkana dènira ngling | Sang Parta [Par...]

--- 86 ---

[...ta] mring garwanipun | lah yayi Drêsanala | lawan sagung widadari | padha sira mêtua sing garbaningwang ||

29. ingsun wus lumuh mring sira | myang sakadangira sami | muliha marang kayangan | dene sagung widadari | ya kabèh sun lumuhi | lan sira dhewe mas ingsun | mangkana sang lir rêtna | kumêpyur duk amiyarsi | rawat waspa sarêng dènnya aturira ||

30. dhuh pukulun paran karsa | sapda panduka mring kingkin | migêna wong tanpa dosa | paran darunane runtik | têka lumuh kêpati | mring dasih kawêlasayun | nadyan kang waranggana | sêdaya dosa ing gusti | pan kawula tan milu durakèng tuwan ||

31. dhuh pangeran yèn panduka | tan arsa ngagsama sami | dhumatêng kang waranggana | kang anèng sarira sami | suka banjura lalis | sampun andina [andi...]

--- 87 ---

[...na] gung wuyung | kula tan darbe gêsang | mung panduka gurunadi | wus sun têmah tan mulat ing surya côndra ||

32. anèng ôngga salaminya | sangking sapakoning gusti | dhuh ing mangke raganingwang | tan wêruh marganing sisip | katuwone wak mami | dhuh pangeran lakiningsun | kawula tan druhaka | amung lumampah satuding | Sang Bathara Krêsna angrês duk miyarsa ||

33. Sang Parta malih ngandika | witne sira angakêni | gurunadi marang ingwang | yêgti kudu anglakoni | anut sarèhing laki | iku wanodya pinunjul | tuhu kalêngkaning rat | kasup kaonang ing bumi | jêtmikadi susila wêdi ing priya ||

34. lah ta wis yayi dèn inggal | aywa kèh kang sira pikir | sun lagya lumuh kalintang | mring sagung kang widadari | lah muliha dèn aglis |

--- 88 ---

marang kayanganirèku | mangkana sang lir rêtna | putêg tyas lajêng anangis | alon mijil sadaya sangking sarira ||

35. praptaning jawi sang rêtna | samya amular tan sipi | luhira drês marawayan | lajêng sami mangabêgti | ing pada kawlasasih | ngrarêpa ing aturipun | dhuh babo batharèngwang | kang pinasthi gurunadi | sampun kirang agsamanta mring kawula ||

36. Sang Parta alon ngandika | aywa sandea ing galih | tan kurang ngapuraningwang | mring sira ing lair batin | amung ta yayi mangkin | kabèh manjinga sadulur | makanamangkana. sang lir rêtna | sadaya mit mangênjali | wus ngambara sagung ingkang waranggana ||

37. angrês sang kalih tumingal | murcaning kang widadari | ya ta Sri Bathara Krêsna | alon ngandika sang aji | hèh Parta ari mami | ingsun ingkang paring

--- 89 ---

liru | patine garwanira | Srikandhi lan Banuwati | miwah kabèh mugsane sang waranggana ||

38. ingsun darbe pawong mitra | lan ratu ing Sriwêdari | nama Sri Arjunapatya | yèku krama putri luwih | punjul samining putri | jatmika susilèng kakung | putri ing Parangguwa | nama Dèwi Citraoyi | ing samêngko durung kêna cinangkraman ||

39. karsaning sang lir kusuma | yèn antuk Radèn Prêmadi | prasêtya arsa akrama | iya maring sira yayi | iya jênêngirèki | yayi ing mêngko kaliru | antuk Arjunapatya | mila tan marêm sang putri | pangrasane dinalih Arjuna sira ||

40. dene ta padha Arjuna | tan wruh yèn Arjunapati | tur iku ratu prakosa | widigdaya ing ajurit | anom dhasare pêkik | nanging karsane sang ayu |

--- 90 ---

yèn dudu jênêngira | sang dyah suka têkèng pati | ing samêngko mêgsih nityasèng pamular ||

41. kang sinambat amung sira | mila Sri Arjunapati | tyase uyang mawuyungan | lali puruhitèng mami | tur yayi iku dhimin | wus manjing sudara tuhu | lawan jênêng manira | ing mangke lagya wiyatdi | tan kawawa mulat manising wardaya ||

10. Dhandhanggula

1. iku yayi yèn sambada galih | payo marang Sriwadari praja | sun pundhute dayintane | benjing sun paring liru | marang Prabu Arjunapati | dadya minta wranggana | sun paringi besuk | mangkana wau Sang Parta | duk miyarsa ngandikanira kakaji | lêjar lajêng tur sêmbah ||

2. dhuh pukulun kalangkung prayogi | karsa tuwan mugi tumuntêna | manawi sêlak katrinèn | ngantosi punapèku | lah

--- 91 ---

suwawi nuntên lumaris | mèsêm Bathara Krêsna | basakêna iku | têka banjur daya-daya | tan winarna lajêng lumampah sang kalih | manapak jumantara ||

3. kunêng kang agung margèng wiyatdi | gantya malih ingkang kawuwusa | nagri Sriwêdari mangke | lagya onêng mangungkung | karurungan ngarang ngranuhi | brônta mring garwanira | de lumuh kêlangkung | yèn kêlamun pinarpêgan | maring raka Sang Prabu Arjunapati | suka praptèng antaka ||

4. pêparabe Dèwi Citrahoyi | putra sangking Prabu Parangguwa | Sang Citranggana parabe | duk kramanya sang ayu | patêmbaya rinêbut jurit | nguni kang mungkasana | Sriwêdari Prabu | mila sêmangke kagarwa | Sriwêdari Sang Prabu Arjunapati | nanging sang lir kusuma ||

5. sêdyanira sadèrènging krami | purun krama yèn antuk Arjuna | Sri Pandhawa panêngahe | mêne wusananipun |

--- 92 ---

antuk Prabu Arjunapati | mila sang dyah tan rêna | alumuh kêlangkung | sang rêtna gung pamularnya | siyang dalu kang pinusthi ingkang galih | amung Sang Danangjaya ||Dananjaya (dan di tempat lain).

6. ingiringkên kadanging satunggil | jalu nama Radèn Citrahoya | nanging asêpuh rahadèn | sêmana sakêlangkung | dènnya ngimur marang kang rayi | siyang dalu tan pêgat | ing pangimuripun | aja akarya mangkana | nanging datan kandhêg karsane ing galih | ngugêmi sêtyanira ||

7. sruning brônta mring Radèn Prêmadi | ciptaning tyas lamun tan kêpanggya | lan Sang Parta ing têmahe | suka anganyut tuwuh | yèn kongsia sawarsa malih | baya tan tulus gêsang | mangkana anuju | pinarpêgan maring raka | Sri Arjunapati [Arjunapa...]

--- 93 ---

[...ti] sangêt ngasih-asih | ngrarêpa mriyêmbada ||

8. sarwi mêmanuhara amanis | dhuh dayintaningsun ywa mangkana | ing dasih sangêt asihe | paran wêkasanipun | kongsi tajin dhahar lan guling | mung sira paraning tyas | dhuh anggèr mas ingsun | lamun awèt mangkenea | nora wurung kadurus rasaning ati | yêkti nuli palastra ||

9. wêlasana dasih ta kaswasih | susah kasmaran mêmanisira | dhuh mirah pujanku dhewe | aywa gung wèh wulangun | milangêni manis ta gusti | tumanêm ing wardaya | gumantung jêjantung | tungtunging tyas amung sira | kang katingal ing siyang pantara ratri | pan anggung kasatmata ||

10. wimbaning wulan mung sira gusti | mêmanise tranggana kumênyar |

--- 94 ---

tan ana mung sira dhewe | titi winuri hrênyuk | kaisisan sunaring langit | mawilêt lêng-ulêngan | wèh mangu-mangungun | dhuh payo yayi dèn inggal | kakangira gunturana ulat liring | ing mangke pêpajangan ||

11. sangsayarda mêmanis sang aji | dènira mrih lêjare garwanya | rinêmih-rêmih rarase | noraga gandrung-gandrung | angrakêti lungguhirèki | dhuh mirah pêparinga | usadaning wuyung | mangkana sang lir kusuma | nyat jumênêng angalih dènira linggih | rêngu panduking netra ||

12. dadya bêngis dènira nyauri | hèh Arjunapati aja sigra | kumudu-kudu anggêpok | sun iki datan ayun | marang sira sri narapati | nguni sun wus prasêtya | sinêksèn dewa gung | arsa krama raganingwang | lamun arntukantuk. [ar...]

--- 95 ---

[...ntuk] Arjuna Radèn Prêmadi | panêngahing Pandhawa ||

13. lah ta uwis balia sang aji | ywa kadarpèng tyasira ruhara | tuwas-tuwas sira kiye | ya ta wau sang prabu | duk miyarsa wuwusirèki | dahat pucêt ing driya | amerang kêlangkung | sigra mêdal sri narendra | praptèng jawi nimbali arinirèki | nomanama. Radèn Suwônda ||

14. prapta ngarsaning raka wotsari | angandika Sri Arjunapatya | wêwarta maring arine | paran karsanirèku | ing lumuhe dayinta mami | tan kêna pinarpêgan | arsa nganyut tuwuh | yayi lamun karsaningwang | sun ulihkên marang ing prajanirèki | mênawa sêlak pêjah ||

15. alon matur Suwônda wotsari | dhuh pukulun kakang sri narendra | sampuning tyas tanpa sarèh | têmah nistha kêlakung |

--- 96 ---

yèn puniku kang bok sang dèwi | kongsia dèn antukna | saru têmahipun | sayêgti kenging pocapan | inggih wirang bêbarang tan wêruh ngisin | tinampik ing wanodya ||

16. yèn panuju karsanta sang aji | muhung inggih kèndêlna kewala | angantia salintire | inggih manawi emut | lami-lami marang ing laki | sêdhêng praptèng antara | pan wajib pukulun | mênêtdi wangkening garwa | nadyan inggih dèrèng kongsia sarêsmi | jêr sampun nama garwa ||

17. kunêng ingkang lagya gunêm kawis | pan kasaru rawuhe Sri Krêsna | drumojog wau praptane | manjing pasowanipun | Sang Aprabu Arjunapati | nuju lênggah sewaka | sawadya supênuh | kagyat Sri Arjunapatya | gurawalan gupuh dènira nêdhaki |

--- 97 ---

gupuh angaras pada ||

18. ingancaran manjing pôncaniti | ingaturan lênggah ing dhêdhampar | dahat lênggana galihe | sawusnya sami lungguh | Sang Arjunapati turnya ris | kamayangan kawula | tamuan pukulun | paran ing karsa panduka | anêdhaki dene tanna mawi dasih | angling Bathara Krêsna ||

19. hèh ta yayi Prabu Sriwêdari | marmaningsun prapta tanpa wadya | sruning onêng ingsun bae | maring jênêngirèku | sangking lami nora pinanggih | ingsun kang ngalahana | prapta ing prajamu | lawan yayi sun têtanya | paran marma sira tan ngêtoni jurit | duk aprang Bratayuda ||

20. ingsun dahat ngarsa-arsa yayi | Sri Arjunapati matur nêmbah | pukulun mila atmane | datan mêdali pupuh | inggih nagri ing Sriwêdari | amanggih [amang...]

--- 98 ---

[...gih] prang priyôngga | wus katur sadarum | purwa myang wusananira | kongsi praptèng palakramaning sang aji | sampun katur sêdaya ||

21. Sri Bathara Krêsna duk miyarsi | myang Sang Parta sami ngungunira | Sri Krêsna alon wuwuse | datan nyana katèngsun | yèn mangkono susahirèki | sokur padha waluya | kang liningaliningan. nuwun | sang prabu malih ngandika | prajanira ing mangke yayi sun êlih nami |Lebih dua suku kata: prajanira ing mangke sun êlih nami. aran Baukawarsa ||

22. tur sandika Sri Arjunapati | wus misuwur marang wong sapraja | lamun Sriwêdari mangke | ingêlih namanipun | nênggih nagri Baukawarsi | ya ta Sri Nata Krêsna | malih ngandika rum | hèh yayi Arjunapatya | ping pindhone praptaningsun Sriwêdari | sun arsa ambêbana ||

23. kadang ingsun iki nandhang

--- 99 ---

kingkikingkin. | kapugutan sih kapatèn garwa | Sri Arjuna kêkasihe | yèn lêga tyasirèku | garwanira sun pundhut yayi | sun paringkên riningwang | Si Prêmadi iku | yèn lêga wardayanira | parandene garwanira iku yayi | tan carêm lawan sira ||

24. benjang ingsun ingkang anglironi | nadyan sira minta waranggana | ing Suralaya sakèhe | sayêkti ingsun angsung | apadene putrine aji | ngêndi dadi karsanta | ywa sadeyèngsandeyèng. kalbu | sun pribadi kang mundhuta | kagarwaa marang sira yayi aji | nadyan praptèng ayuda ||

25. ingsun yayayayi. tan ngucirèng jurit | pinanggiha maringsun priyôngga | lamun tan angsung putrine | yêkti brastha deningsun | ya ta Prabu Arjunapati | lêng-lêng tyas duk miyarsa | ing ngandikanipun | Bathara Krêsna mangkana | wimbuhing tyas lamun amopoa [a...]

--- 100 ---

[...mopoa] ajrih | sikuning gurunira ||

26. tinuruta akarya wiyatdi | dangu-dangu Sri Arjunapatya | pinupus wus papêthènepapêsthène. | dhasar ambêg pinujulpinunjul. | angumala tyas satusadu. budi | budiman sru gunawan | wêwekane punjul | titi tètèh tan sangsaya | wus kasusra Sang Prabu Arjunapati | alon ing aturira ||

27. dhuh pukulun kangjêng sri bupati | sakêlangkung sukaning wardaya | sumôngga mênawi kangge | pintên-pintên pukulun | kinarsakna dhatêng ing gusti | prasasat kanugrahan | jawata kang agung | dhatêng pun Arjunapatya | botên langkung kawula gusti samangkin | sumanggèng karsa tuwan ||

28. Sri Bathara Krêsna ngandika

--- 101 ---

ris | iya yayi bangêt sun tarima | yèn wus sira lêgakake | agung wêwalês ingsun | iya marang sira ing benjing | mangkana Sang Aparta | dahat sukèng kalbu | kadya age uningaa | ing warnane kusuma Dyah Citrahoyi | Sri Krêsna malih mojar ||

29. hèh ta yayi Prabu Sriwêdari | prayogane ingsun uningakna | garwanira ing warnane | Arjunapati matur | dhuh pukulun suwawi gusti | tuwan manjing jro pura | lawan sang abagus | dyan lumampah Prabu Krêsna | lan kang rayi katiga Arjunapati | praptaning dhatulaya ||

30. wontên cèthi gupuh tur udani | maring gustinira sang lir rêtna |

--- 102 ---

dhuh gustiningsun nah anggèr | raka panduka rawuh | sarwi ngiring têtiyang pêkik | warti sangking Ngastina | kêkalih binagus | kentaring catur punika | kang satunggil anama Radèn Prêmadi | lawan Bathara Krêsna ||

31. arsa uninga panduka gusti | ya ta wau sang dyah duk uninga | lajêng kèndêl panangise | ngati-ati sang ayu | solahira nganyar-anyari | mangkana praptanira | kang raka sang prabu | angirit Bathara Krêsna | lan kang rayi anênggih Radèn Prêmadi | lajêng sami alênggah ||

32. Sri Arjunapati lon turnya ris | dhuh pukulun sampun kauningan | inggih punika warnane | somah amba pukulun | pintên banggi kanggea ngabdi | dhatêng rayi Sang Parta |

--- 103 ---

Sri Krêsna lingnya rum | nolèh marang arinira | lah kaipe paran karsanira yayi | Sang Parta atur sêmbah ||

33. kadi botên nguciwani malih | sampun susah tinantun kawula | wangsul sang rêtna galihe | manawi botên sarju | mèsêm angling Sang Arimurti | kaya tan mindho karya | yèn mungguh sang ayu | mangkana sang lir kusuma | sadangune miyarsa samya dènnya ngling | graita jroning driya ||

34. baya iki kang aran Prêmadi | dene babo têka nora larang | rinewang jêbat sêdyane | dhuh lae si wong agung | sasêmone mêmanas ati | muga dipun lulusna | sihing bathara gung | aja na kang malang-malang | duk sêmana kusumayu [ku...]

--- 104 ---

[...sumayu] Citrahoyi | sinandi jroning driya ||

35. sang rêtnayu jro mêgsih kênyadi | dadya sinandi merang mring priya | rêngu lajêng kesah age | wau ta ingkang kantun | mangu mulat Radèn Prêmadi | kesahe sang lir rêtna | mèh age tumuntur | emut sinayutdingsinayuding. prana | wus mangkana wau ta wong agung katri | lajêng mêdal sineba ||

36. wangsul malih palênggahanèki | samya gusthi dadining ubaya | Nata Krêsna lan wuwuse | hèh babo yayi Prabu | Sriwêdari paran ing pikir | mungguh dayintanira | ing pênggawaningsunpunggawaningsun. | Arjunapati turira | dhuh pukulun manawi parênging galih | inggih benjang kewala ||

37. inggih kawula gusti kang ngiring |

--- 105 ---

sowan dhatêng nagari Ngastina | sampun sandea ing têmbe | mêngkêr tuwan pukulun | kados nuntên nungka ing wuri | dhuh gusti dèn pracaya | sampun wancal kalbu | kadi tan purun mingkara | abdi tuwan inggih pun Arjunapati | amung ngèstokkên têdah ||

38. Sri Bathara Krêsna ngandika ris | iya yayi ingsun wus pracaya | marang sira salamine | kaya-kaya riningsun | sira nora sêdya ngingkêtdingingkêdi. | amung sapungkur ingwang | tumulia nusul | ywa karya pangarsa-arsa | Sri Arjunapati sandika turnèki | Sri Krêsna malih nabda ||

39. yèn mangkono ingsun amit mulih | mring Ngastina karia wibawa | kang liningan lon ature | dhuh pukulun sang prabu | dèrèng marêm raosing [ra...]

--- 106 ---

[...osing] galih | Sri Krêsna angandika | hèh ta yayi prabu | wus bangêt tarimaningwang | kaya nora lawas panggih sira malih | ing benjang nèng Ngastina ||

40. Sri Arjunapati matur aris | yèn makatên karsa pandukendra | amung kalilana dhèrèk | abdi tuwan sadarum | wadyabala ing Sriwêdari | Sri Krêsna angandika | tan susah riningsun | mundhak angêkahi karya | sêbab ewuh yèn diiringna ing dasih | sun mêtu ing ngawiyat ||

41. wus mangkana dyan wong agung kalih | lajêng mêsat napak jumantara | datan kawarna lampahe | Ngastina sampun rawuh | nulya manjing sajroning puri | marêg Sri Yudhisthira | wus sami alungguh | gantya wartan-winartanan | nata kalih samya mangungun ing galih | têmah sami sukanya ||

42. dènnya sampun pinanggih basuki |

--- 107 ---

sagung para ari myang sêntana | miwah Sri Baladewane | samya sru suka sokur | lajêng sami kasukan ngênting | kunêng malih winarna | Sriwêdari Prabu | saungkure Nata Krêsna | wus antara dina wau sri bupati | amucung solahira ||

11. Pocung

1. ya ta wau Sriwêdari sang aprabu | ing sapungkurira | sri nata ing Dwarawati | tuwin sampun antara dina mangkana ||

2. Sang Aprabu Arjunapati anuju | miyos siniwaka | pêpak sagung para mantri | myang punggawa hulubalang munggèng ngarsa ||

3. kadangipun taruna wus sinung lungguh | ingangkat kawiryan | jinêjêr ngêrèhkên mantri | amumpuni ing aguna kanuraga ||

4. sudibyanung prawira waskithèng kewuh | tur ambêg sudarma | paramarta maratani |

--- 108 ---

subogèngratsumbagèngrat. sira Sang Patih Suwônda ||

5. munggèng ngayun jajar lan ipe sang prabu | satriya punggawa | kang raka Ni Citrahoyi | ingkang nama sira Radèn Citrahoya ||

6. prawiranung gêgala bêg agul-agul | Radèn Citrahoya | wus lami nèng Sriwêdari | pan ingandhêg marang Sri Arjunapatya ||

7. kinèn ngimur mring garwanira sang ayu | dènnyarsa kantaka | nênggih Dèwi Citrahoyi | wus mangkana dangu dènira sineba ||

8. ngandika rum Arjunapati Sang Prabu | hèh yayi Suwônda | nuli samêktaa aglis | asaosa titihane garwaningwang ||

9. lawan sagung ing wadya punggawanipun | patahên ing karya | iya kang bakal umiring | lakuningsun seba mring nagri Ngastina ||

10. myang kang katun |kantun.

--- 109 ---

atunggu praja ing pungkur | lawan undhangana | dèn padha prayitna wèsthi | nêmbah matur Rahadèn Patih Suwônda ||

11. dhuh pukulun amba kamipurun matur | maring kadang tuwa | ka pinasthi ratu mami | lêpat lêrês kawula kêdah matura ||

12. karyanipun punapa tuwan sang prabu | sowan mring Ngastina | pangraos datan prayogi | jêng panduka puniku samining nata ||

13. tan pêkantuk punapa ta asilipun | inggih padukendra | tan kabawah Dwarawati | miwah datan kêparentah ing Ngastina ||

14. milanipun tuwan kadêrêng sumujud | dhatêng ing Ngastina | tan wande anêniwasi | tanpa tuwas têmahane kêkalongan ||

15. sêdhêng sampun nguni puruhita tuhu | dhatêng Nata Krêsna | môngsa makatêna gusti | karsa nata tan kaprah wong puruhita ||

16. amba ngrungu sawêg panduka pukulun |

--- 110 ---

tiyang puruhita | tan wontên srama pawèstri | jaman pundi amung panduka punika ||

17. yèn saèstu karsa paduka pukulun | sowan ing Ngastina | ngaturkên kangbok sasang. dèwi | pan kawula botên purun angiringa ||

18. ngong palaur têngga nêgari ing pungkur | pan sakêthi merang | mendah pocapaning jalmi | Sriwêdari wus tan ana wonge lanang ||

19. lami ulun apan inggih dèrèng ngrungu | kathah wong gêgulang | tan kadi panduka gusti | akal apa mring guru asrama garwa ||

20. mung pukulun puniku kinging cêcinthung | alon angandika | Sang Prabu Arjunapati | iya bênêr kaya yiyayayi. aturira ||

21. nanging iku iya dudu karsaningsun | aja sira pugal | iya mirantia aglis | wahanane dayintaningsun dèn inggal ||

--- 111 ---

22. iya amung dèn padha samêktèng kewuh | yèn anèng alaga | mêngko yayi sun tuturi | sira Radèn Suwônda tampi sasmita ||

23. sukèng kalbu kya patih graitanipun | sukur yèn mangkana | karsane sri narapati | sabar tiwas sukur mangun ngadilaga ||

24. sang aprabu lajêng kondur angêdhatun | ya ta kyana patya | kang magsih kantun nèng jawi | sukèng driya lajêng samêtèngsamêktèng. ngayuda ||

25. kang wadya gung dadya winangsitan sampun | ing karsa sang nata | suka sadaya miranti | samêkta glis sira Kya Patih Suwônda ||

26. wus malêbu marang sajroning kadhatun | ambêkta jêmpana | lan Citrahoyi sang pêkik | praptèng pura wus marêg sri naranata ||

27. sang aprabu lajêng matêg ajinipun | apan malih warna | kadya Dèwi Citrahoyi | datan siwah lan warnane sang lir rêtna ||

28. sang aprabu [a...]

--- 112 ---

[...prabu] alon dènira dhêdhawuh | mring Radèn Suwônda | benjang yèn sira wus prapti | ing Ngastina sira yayi umatura ||

29. lamun ingsun lagya kêpalang pakewuh | mulane tan seba | amung sêsulih sirèki | lawan yayi Citrahoya umèlua ||

30. kalihipun sandika sami wotsantun | sagsana sang nata | lajêng umanjing ing joli | wus binêkta mêdal mring rêkyana patya ||

31. praptanipun ing jawi nulya dhêdhawuh | matah kang binêkta | kinèn samêgta ing jurit | miwah ingkang pinatah atêngga praja ||

32. wusnya putus lajêng budhal lampahipun | gumuruh swaranya | prajurit ing Sriwêdari | pra punggawa sami angayab jêmpana ||

33. angêndhanu asri busananing laku | kadi gunung kêmbang | lêlayu abra sinêling | têtabuhan munya ing samarga-marga ||

34. tan winuwus lampahira [lampah...]

--- 113 ---

[...ira] sampun rawuh | nagari Ngastina | Suwônda Rêkyana Patih | saha wadya ing alun-alun wus prapta ||

35. datan laju kèndêl salèr ringin kurung | anganthi timbalan | sêmana sri narapati | Yudhisthira nuju miyos sinewaka ||

36. pêpak sagung punggawa lan para ratu | andhèr para nata | lan Sang Prabu Dwarawati | lênggah munggèng ing ngarsa Sri Baladewa ||

37. ya ta wau Yudhisthira Sang Aprabu | sadangunya lênggah | kagyat dènira ningali | wontên baris prapta salèr ringin kêmbar ||

38. sigra wau kinèn marigsani gupuh | kang dinuta mêdal | sampun pinarigsa sami | wus dinangu sêdyanya katur sadaya ||

39. sigra wangsul punggawa ingkang dèn utus | marêg ing ngarsendra | sadaya wus katur sami | lamun duta sangking Sriwêdari praja ||

40. kang tinudutinuduh. kêkalih pêpatihipun | angiring jêmpana |

--- 114 ---

ngaturakên raja putri | kang kinarsan ing rayi tuwan Sang Parta ||

41. sang aprabu suka pamiyarsanipun | sigra aparentah | sêdaya kinèn nimbali | ngarsa nata kang dinuta sigra mentar ||

42. kèrit sampun ngiring duta kalihipun | praptèng ngabyantara | samya sumujud tur bêgti | Sri Bathara Krêsna alon angandika ||

43. hèh sirèku Suwônda ingkang tinuduh | marang kakangira | yayi Prabu Sriwêdari | lah bagea praptanira ing Ngastina ||

44. awotsantun Suwônda matur anuwun | sih pangèstu tuwan | Sri Krêsna ngandika malih | apagene yayi prabu nora prapta ||

45. alon matur Patih Suwônda wotsantun | mila rayi tuwan | tan tumut sowan pribadi | duk ing nguni ing sapêngkêr pandukendra ||

46. prajanipun [pra...]

--- 115 ---

[...janipun] Sriwêdari hura-hura | kadhatêngan salat | miwah kadhatêngan agring | rayi tuwan ing mangke kêtaman roga ||

47. wêlingipun dhatêng kawula pukulun | mila amba sowan | ing ngarsa jêng sri dewaji | sangking sangêt dènira nandhang sungkawa ||

48. inggih amung ngaturkên dayintanipun | alon angandika | Sang Aprabu Arimurti | putri iku lêbokêna ing jro pura ||

49. wus malêbu sang rêtna maring kêdhatun | saupacaranya | ya ta natèng Dwarawati | angandi marang Kya Patih Udawa ||Kurang satu suku kata: angandika marang Kya Patih Udawa.

50. lawan sagung wadya Ngastina sadarum | tan kalilan bubar | malah kinèn mring sitinggil | nambramaa maring Ki Patih Suwônda ||

51. dèn atutug iya sasukanirèku | sagung wadyabala |

--- 116 ---

sandika aturirèki | sri narendra lajêng kundur angêdhatyan ||

52. para ratu umiring manjing kadhatun | Sri Nata Ngastina | lawan Baladewa Aji | datan pisah lawan Prabu Baladewa ||

53. praptanipun ing kadhaton sang aprabu | lajêng abujana | lawan sagung para ari | miwah ingkang raka prabu kalihira ||

54. samya nutug kasukan jroning kadhatun | ya ta kawuwusa | kang kèri anèng sitinggil | wadyabala Ngastina lan tamunira ||

55. samya nutug aboga drawina tayup | sagotra Ngastina | Sang Udawa pramugari | Sriwêdari manggala Patih Suwônda ||

56. suka nutug wuwusên jroning kêdhatun | sira Sang Arjuna | wus pinanggihkên tumuli | lawan pramèswari ing Batukawarsa ||

--- 117 ---

57. wusnya lungguh binêkta mring tilamarum | sagung para nata | samya wangsul mring pandhapi | nutugakên dènira boga drawina ||

58. ya ta wau kang manjing ing tilam sampun | Sang Parta sêmana | arsa nêkakakên kapti | nir ing weka weya ing pangungrumira ||

59. sang anamur sampun kaduga ing kalbu | ngangsahkên kamayan | Sang Parta kenging piranti | pinanduking karsa pan lajêng anendra ||

60. sigra wau sang malih warna pan sampun | anyana Sang Parta | baya tan wurung ngêmasi | Sri Arjunapati alon undurira ||

12. Durma

1. sampun malih warna Sriwêdari Nata | wangsul priyanya malih | lajêng narik katga | ginoco Sang Arjuna | têrus walikatirèki | ludira muncar | ngalêbi kasur sari ||

2. sru kantaka tan emut purwa duksina | ya ta kang laku sandi | sru asumbar-sumbar |

--- 118 ---

hèh Parta rasakêna | rêbutên iki prajurit | amôndraguna | prabu ing Sriwêdari ||

3. iya ingsun Prabu Palgunadiputra | dadi tan nguciwani | gon ingsun prawira | sor unggul aprang dhadha | môndraguna sugih sêkti | tan kaya sira | jalêput doyan isin ||

4. apa sira sêngguh putri Parangguwa | dene atêsmak dhingkin | mamak bae sira | caluthak kêrathakan | paripêgsa mondhong putri | garwaning liyan | tan pira sira iki ||

5. sun wêntara yuwana sira Arjuna | dene kalêngki-lêngki | lah payo dèn enggal | rêbutên garwaningwang | yèn misih Arjunapati | kaya tan kêna | yèn durung sun ngêmasi ||

6. pamyarsèngsun sirèku satriya tama | têka tan wruh ing isin | nistha tanpa guna | ana wong arsa krama | angrêbut garwaning aji | tan linawan [lina...]

--- 119 ---

[...wan] prang | kang darbe mêgsih urip ||

7. wus têtela sira ajrih ing ngalaga | mulane doyan isin | yèn Arjunapatya | tan mêngkono solahnya | duk ingsun krama ing nguni | bantên ing yuda | pragola takêr pati ||

8. lamun ingsun krama anganggo ubaya | gampang angalap putri | amboyong nêgara | mangkono wong prawira | môngsa kaya sira iki | wong arsa krama | têka ajrih ing pati ||

9. wusnya mojar mangkana Arjunapatya | sigra gupuh angambil | sagung gêgaman prang | kagungane Sang Parta | panah pun Ardhadhadhali | Naracabala | katiga Pasopati ||

10. kapat Cundhamani kang samya ingalap | mangkana sri bupati | osiking wardaya | tan layak sira Parta | darbe ambêg nglêlanangi | kasubing jagat | pantês pratomèng jurit ||

11. ngandêlakên kêlamun sugih gêgaman |

--- 120 ---

tur pamungkas sinêgti | mung cacade sira | têka atilar tata | satataning satriyadi | tanpa sotama | murèng rèh ing ngajurit ||

12. sawusira ngucap Sri Arjunapatya | nulya lumajêng mijil | arsa samêktèng prang | nunggil lan wadyabala | sêsumbar samargi-margi | hèh wong Ngastina | kabèh wus cadhok sami ||

13. nora nana wong lanang pratomèng yuda | amung ing Sriwêdari | hèh ta wong Ngastina | baya tan darbe tama | kalawan padha pawèstri | tan darbe solah | dêstun wêdi ing jurit ||

14. lah dulunên mêngko Janaka pralaya | sirna ing asta mami | wau duk miyarsa | sira Bathara Krêsna | nimbali kang para aji | manjinga pura | ênggone Si Prêmadi ||

15. wus têtela Arjuna nandhang pralina | winungu tan ngalisik | gumêr ing jro pura | samya lara karuna | Wara Sumbadra tan sipi |

--- 121 ---

panangisira | kêdah bela ngêmasi ||

16. wus sinapih ing raka Bathara Krêsna | sigra Sri Krêsna aglis | nimbali Udawa | kinèn nututi dhustha | sapraptanirèng sitinggil | asru ngandika | Narendra Arimurti ||

17. hèh Udawa inggal aja kalayadan | iku mungsuhirèki | lah inggal cêkêla | lawan bala Ngastina | lawan bala Dwarawati | padha manggutamaguta (dan di tempat lain). | numpês wong Sriwêdari ||

18. pan wus cawuh marang Kya Patih Udawa | miwah kang para ari | lan wadya Ngastina | durung wruh purwanira | lajêng kèndêl kang pra ari | kuwur ing laga | gugup dhawuhing gusti ||

19. datan ana kalamun badhe ayuda | amung gugup ing galih | wadya ing Ngastina | samêkta wêwangsitan | duk budhal saking nêgari | mila tan taha | lajêng napung ing jurit ||

20. ya ta wau Sang Prabu Arjunapatya | mingsêr sangking satinggil | lan Patih Suwônda | lan Radèn [Ra...]

--- 122 ---

[...dèn] Citrahoya | wus samya samêktèng jurit | tuwin bupatya | wus samya ngati-ati ||

21. ya ta marêg Rêkyana Patih Suwônda | mring Prabu Sriwêdari | yèn parêng ing karsa | sadaya wadyabala | nuntên angsahênèng jurit | nata ngandika | lah iya dipun aglis ||

22. wus ingaban wadyabala sarêng mangsah | lir robing jalanidhi | binarêng wus panggah | gumrêgut ambêg pêjah | gora rèh kagiri-giri | riwut ing yuda | rêbut gon liru titih ||

23. sira Radèn Sêtyaka nindhihi yuda | limpunge mobat mabit | Kya Patih Udawa | ngamuk lawan curiga | Suwônda Rêkyana Patih | sawadyanira | Batukawarsa aglis ||

24. balanira kang sami bêgta wahana | sigra wus amiranti | apan warna-warna | turongga èsthi rata | mangsah ing rana bêg pati | wadya Ngastina |

--- 123 ---

ya ta nadhahi jurit ||

25. tandang kurdha sira Radèn Bratasena | mulat wong Sriwêdari | prange tan utama | dene padha wahana | tanpa krama ing ngajurit | sigra umangsah | Wêrkudara mangungkih ||

26. gamanira krura nyabêt gajah rata | suh tumpês sirna tapis | pan katiban gada | widagda Arya Sena | nampêg ratane Kya Patih | Suwônda milar | amung ratane kêni ||

27. awor kisma kang rata katiban gada | ya ta Suwônda Patih | ing pamilarira | tinadhahan Udawa | Suwônda ginoco mati | lawan Udawa | sigra Arjunapati ||

28. duk tumingal lamun arine palastra | duka yayah sinipi | wau sri narendra | nglêpasi kang warastra | lir jawah madyaning jurit | sarwi ngandika | anguwuh ingkang rayi ||

29. hèh Suwônda yayi sira ge tangiya | kaya dudu prajurit |

--- 124 ---

lah age riningsun | môngsa praptèng antaka | sira Sang Suwônda Patih | wungu sêkala | mring Udawa mrêpêki ||

30. gantya nyuduk Sang Udawa kapracondhang | niba gumuling siti | wau Sang Sri Krêsna | asru dènnya ngandika | hèh Udawa sira aglis | nuli tangia | aja pijêr aguling ||

31. kaya dudu kêkasihe Nata Krêsna | sigra Udawa tangi | jênggirat umangsah | Suwônda lirarihan | gupuh dènira nyarêngi | sarêng panduknya | têmah sampyuh ing jurit ||

32. ramening prang Suwônda wira kalihnya | kèlês luluh wor siti | ya ta duk tumingal | Prabu Arjunapatya | lamun kang rayi ngêmasi | langkung bramantya | mangsah ngawaki jurit ||

33. angayati warastra mring Dyan Sêtyaka | awas dènnya ningali | Sri Bathara Krêsna | yèn kang putra pinanah | marang Sri Arjunapati | Bathara Krêsna | duka yayah sinipi ||

34. lajêng

--- 125 ---

dènnya umangsah nyandhaki panah | pan sarwi marêpêgki | ênggène sang nata | Arjunapati mulat | yèn Nata Krêsna ngawaki | merang lumaras | sêdya atilar baris ||

35. palarasan wus pratèngpraptèng. jawining praja | ya ta awas ningali | Sri Bathara Krêsna | yèn mungsuhe umingkar | sigra dènira nututi | kongsi atêbah | sangking jaban nêgari ||

36. kunêng ingkang aprang sajawining praja | wuwusên jro nêgari | pan mêgsih ayuda | rame rog liru papan | tan ana kuciwa kalih | candhak cinandhak | mulêg madyaning jurit ||

37. pêtêng dhêdhêt balêdug nglimputi wiyat | bala lali ing gusti | gusti ya kawula | sangking riwuding yuda | pêpati datampadatanpa. pilis | Radèn Sêtyaka | pangamuknya mawêrit ||

38. mawa limpung lir andaka tawan brana | mangiwung ambêg pati | singa kang katiban | ing limpung tanpa sesa | kadya anusuki wèrjit | Radyan Satyaka |

--- 126 ---

liwung awuru gêtih ||

39. kang wahana apan kalanganing jalma | wor wangkene kudèsthi | myang rêmuk ratanya | ngalun-alun bêlasah | kunêng kang wadya prajurit | kang lagya yuda | tan kewran ing ngajurit ||

40. Wrêkudara ariwut ngamuk manêngah | gadane mobat-mabit | kêlangkung bramantya | riwut ngamuk angrampas | angilês kilês sang riris | mawur kang pêrak | kapranggul lunga gêndring ||

41. kang kêcandhak rangkêp pitu walu sanga | sinabêtakên aglis | kêlawan pupunya | galêpung angganira | wong sanga sumyur wor siti | malih anyandhak | rongpuluh barêng kêni ||

42. sinabêtkên ing rowangira priyôngga | samya wong Sriwêdari | tiyang kalih dasa | antuk tyang wolung dasa | wolung dasa anibani | rongatus pêjah |

--- 127 ---

bêlasah bosah-basih ||

43. ênêngêna kang magsih rame kang yuda | wuwusên Sri Bupati | Sri Bathara Krêsna | kang aprang jawi kitha | lan Prabu Arjunapati | asru sêsumbar | Prabu Arjunapati ||

44. lah ta kene Krêsna inggal nututana | lah payo sun antèni | padha ngadu yasatyasa. | ngêtokkên kaprawiran | ing yuda aja ngoncati | dèn tanggon sira | aprang kalawan mami ||

45. nguni sira dadi sasêmbahan ingwang | awit ingsun guroni | wasis antaringrat | têka ing mêngko sira | salah budimu kuwalik | lêlêdhêg ngrêda | amis bacin sukêr jis ||

46. ilang bae kasêbut wiku bathara | akalmu nora bêcik | karêm kaniaya | misesa wasa-wasa | ilang kramaning narpati | arsa mêmisah | maring wong lagi asih ||

47. duk ing nguni [ngu...]

--- 128 ---

[...ni] sinêbut kang kaya sira | pinuji ing sabumi | bengkas satruningrat | titi datan sangsaya | iya munduran saiki | asalin karsa | arda murka ing budi ||

48. wus adangu dènira angudhamanaangundhamana. | Prabu ing Sriwêdari | Sri Bathara Krêsna | wau duk amiyarsa | kurdha Prabu Dwarawati | sigra angayat | cakra sarwi lingnya ris ||

49. hèh Arjunapati sirèku palastra | sôngka ing cakra mami | Sri Arjunapatya | nolih sarwi angucap | lah payo tibakna aglis | kaya tan cuwa | amungkur yuda mami ||

13. Pangkur

1. wau Sri Bathara Krêsna | musthi cakra mijil prabawa luwih | ambrubul buron wana gung | mêlêg ngêbêgi papan | warna-warna angrèp manêmpuh ing mungsuh | dèrèng kêndhat wêdalira | ing wuri misih anggili ||

2. rikat Sri Arjunapatya | ngangkat sara Pasupati [Pasu...]

--- 129 ---

[...pati] pinusthi | jêmparing maèwu-èwu | mayuta wêndra kirna | kadya jawah tibaning barêng tumanduk | kang buron alas kawratan | kataman panah ngijèni ||

3. sirna prabawaning cakra | Sri Bathara Krêsna amusthi malih | mijil naga gêng ambrubul | tan kêndhat sangking cakra | nêmpuh marang Sri Arjunapati gupuh | RudhadhêdhaliArdhadhêdhali. ingangkat | mijil kagendra ngèbêgi ||

4. umêsat ngrabasèng mêngsah | langkung rame prange prabawa luwih | suka sakèh jawata gung | tumôntôn ing ngawiyat | angudani kêmbang madyaning prang pupuh | dènira Nata kalihnya | tan kuciwa ngadu sêgti ||

5. dangu ngabên kasêntikan | sirna gêpanggêmpang (dan di tempat lain). naga tan ana ngundhil | bramantya Sri Krêsna Prabu | ing driya èsmu kewran | dènnya agung prabawanira kaluluh | kalindhih sami sarana | sigra Prabu Arimurti ||

6. musthi malih mêdal ditya |

--- 130 ---

kumarutug sangking cakra umijil | sagung kang dênawa diyu | yutan gandarwo gêdrah | kesor sèpèr onja-onja ilu-ilu | thethekan lan banaspatya | samya mangsah ing ngajurit ||

7. yitna Sriwêdari Nata | Sri Arjunapati nglêpaskên aglis | ditya ya sakèh kacundhuk | tan ana kaliwatan | sirna malih kang cakra prabawanipun | sadaya wus tanpa sesa | sêsumbar Arjunapati ||

8. lah Krêsna payo dèn inggal | ngêtôgêna budimu ing ngajurit | aja pijêr lingak-linguk | kaya wus wêdi sira | duk andulu iya ing kadibyan ingsun | iki Sri Arjunapatya | wani pêrang tur sinêgti ||

9. nora kaya kadangira | Si Prêmadi têka ngucirèng jurit | sun sêngguh yuwana tuhu | dene tan sita-sita | nglêlanangi ing jagat arsa winêngku | praptaning don tanpa guna | nauri Sri Arimurti ||

10. musthi prabawa pamungkas | sangking cakra kumêbul [ku...]

--- 131 ---

[...mêbul] mêdal api | amêdal maèwu gunung | kèbêkan papaning prang | sirna gêpang kang cêlak samya lumayu | desa lêlakon sadina | giris katampêg ing api ||

11. gègèr desa ingkang têbah | ya ta wau Prabu Arjunapati | Cundhamani pinusthi wus | nulya mêdal dahana | dadya têmpuh gêni pirang-pirang gunung | agrêng mumbul ngalat-alat | lir Hyang Brama kurdhèng bumi ||

12. arsa anyalini alam | kagegeran jawata kontrang-kantring | dènira suwarganipun | kasundhul ing dahana | surènggana kèh samya anguwuh-uwuh | hèh kaki sudanên inggal | kurdhanira prabawasti ||

13. tan wus sirnèng Ngendraloka | gugup Sang Hyang Brama sigra nêdhaki | nêngahi ingkang prang pupuh | nata kalih uninga | Sang Hyang Brama jumênêng têngahing latu | dadya kèndêl kalihira | ya ta sru pamuwusnèki ||

--- 132 ---

14. agni antara wus ilang | hèh hèh kaki Prabu Arjunapati | dhawuhe sang hyang pukulun | sakèhe kang warastra | kang sirabilsirambil. darbèke Si Parta iku | pinundhut mring Suralaya | dudu sira kang darbèni ||

15. lawan ana janjinira | kang warastra mulih |Kurang lima suku kata: yèn wus rampung ingkang warastra mulih. lamun sira datan angsung | yêkti sirna sêkala | gêni iki nampêg ing sira patimu | miwah tan antuk sawarga | dalahanmalahan. kaègsi-ègsi ||

16. yèn sira mituhu mring wang | yêkti antuk suwarga sira benjing | prasajanên prangirèku | wau ta sri narendra | duk miyarsa sang nata nglêng-nglêng kêlangkung | lir murcatma sanalika | nyana bêbaya dhatêngi ||

17. ngandikaning Sang Hyang Brahma | èsmu duka mring Prabu Sriwêdari | sarta sinungan babêndu | lamun tan ngaturêna | kathah ingkang

--- 133 ---

gêgaman ing agêmipun | Sang Parta ingkang binêkta | mring Prabu Arjunapati ||

18. mangkana sri naranata | ngaturakên kabèh gêgaman jurit | Hyang Brama nampèni sampun | sagung ingkang sanjata | sigra Prabu Arjunapati lumayu | nêdya mingkaring ngayuda | wau ta Sri Arimurti ||

19. marêg ngarsane Hyang Brahma | pinaringan sanjata Cundhamanik | sarwi angandika arum | hèh kaki tampanana | panah Cundhamani kang sinungkên wangsul | paringêna mring Si Parta | karana puniku benjing ||

20. pangrusaking duka karsa | miwah lara roga nirmala jati | srana sangking panah iku | dene panugalirapanunggalira. | kang sanjata mulih marang sawarga gung | pinulung mring kadewatan | sandika Sri Arimurti ||

21. sampun anampani panah | Cundhamani wau ta Sang Hyang Api | mugsa mring kahananipun |

--- 134 ---

sigra Bathara Krêsna | anututi mêngsahira kang lumayu | Narendra Batukawarsa | sarwi wacana nudingi ||

22. lah dhustha sira mandhêga | dene têka lumayu wêdi mati | sira ratune calimut | ratune durtaningrat | ngêndi ana ratu pêrange lumayu | wau ta duk amiyarsa | nolih Prabu Sriwêdari ||

23. duka anglêpasi cakra | NotèngNatèng (dan di tempat lain). Batukawarsa anadhahi | kêna pagas jangganipun | gumuling anèng kisma | Prabu Krêsna mrêpêki wangkene gupuh | minantran sampurnanira | patine Arjunapati ||

24. mugsa wau wandanira | Prabu Krêsna sigra wangsul tumuli | napung prange ngalun-alun | mêgsih rame ayuda | para ari para ratu barêng ngamuk | mungsuh tan môngga puliha | prange wus ngarang-arangi ||

25. dangu-dangu

--- 135 ---

wadyèng mêngsah | kasêrakat samya nungkul ing jurit | sasisaning ingkang lampus | katawan tinalenan | ana siji satriyane kang kapikut | anungkul tan nêdya lawan | bubar prang kadya mas kentir ||

14. Maskumambang

1. wus mangkana wau ta kang para aji | ngumpul barisira | sakarine kang ngêmasi | marêg marang gustinira ||

2. Sri Bathara Krêsna aparentah nuli | kinèn buwangana | wangkene ing mêngsah sami | wong Ngastina wus tumandang ||

3. ya ta wau kang mêntas mênang ajurit | lumêbêt ing pura | lawan sagung para ari | miwah sagung wadyabala ||

4. pra punggawa sami kantun anèng jawi | miwah wong boyongan | wau ta kang para aji | kang manjing ing dhatulaya ||

5. sampun panggih lan Sri Yudhisthira Aji | Prabu Baladewa | myang Sinuhun Dwarawati | lawan Arya Wrêkudara ||

--- 136 ---

6. Sri Nangkula Sadewa samya tut wuri | umanjing jro pura | matur miwiti mêkasi | sasolahirèng ngayuda ||

7. Prabu Yudhisthira anuhun ing galih | ya ta Prabu Krêsna | sungkawa dènnya ningali | pamuwune para garwa ||

8. samya gubêl ing raka Sri Arimurti | anuwun usada | waluyane Sang Prêmadi | dènira mêgsih kantaka ||

9. lamun datan bisa waluya sajati | sagung para garwa | miwah Yudhisthira Aji | sakadange arsa bela ||

10. nora ana ingkang sêdya kari urip | sêdyane sadaya | wau ta Sri Arimurti | mèsêm sarwi angandika ||

11. yayi prabu sampun panduka prihatin | yèn mêgsih kawula | kadi botên angêmasi | rayi panduka Arjuna ||

12. alon matur Prabu Yudhisthira Aji | lamun mangkotêna | nuntên panduka tulungi | paringa sukaning driya ||

--- 137 ---

13. Sigra ngambil Sri Bathara Arimurti | Wijayakusuma | nulya ingungkulkên aglis | Sang Parta sampun waluya ||

14. marmaning Hyang waluya nirmala jati | wau Sang Arjuna | wungu kadya mêntas guling | pungun-pungun ngungun mulat ||

15. dangu-dangu dènira rinubung tangis | osiking wardaya | ana paran wau iki | dene kabèh padha mular ||

16. Sang Arjuna wusira kênèng piranti | wong Batukawarsa | kang anyidra maring mami | pratandhane tan katingal ||

17. pramèswari Sriwêdari Citrahoyi | iku ingkang mawa | wau ta Radèn Prêmadi | lajêng umarêg manêmbah ||

18. maring raka sêdaya dipun bêktèni | sigra garwanira | Wara Subadra anangis | sumungkêm pangkoning raka ||

19. sru sêsambat tujune datan ngêmasi | babo sira paran | mêgsih rinêgsèng dewadi | wau ta Sang Danangjaya ||

20. wimbuhing tyas têmahan bela anangis |

--- 138 ---

Sri Bathara Krêsna | angimur marang kang rayi | sawusnya lipur sêdaya ||

21. angandika Sri Bathara Arimurti | hèh yayi Arjuna | wruhanira mau yayi | sirèku kêna ing cidra ||

22. panggawene iya Si Arjunapati | tinutur sadaya | miwiti malah mêkasi | ngungun kêlangkung Sang Parta ||

23. Sri Bathara Krêsna angandika malih | mulane riningwang | ing karsa dipun aririh | sapira yèn amung panah ||

24. kang rinucat ing dewa marang swargadi | katujune iya | nora badanira yayi | wruhanira ariningwang ||

25. sabarang rèh yèyèn. rèrèh yêgti pakolih | yèn liling ing weka | dadi tan tuna ing urip | uripe amung sapisan ||

26. nora nana urip kôngsi kaping kalih | mulane dèn awas | tiwasing badan puniki | ing ngagêsang pêsthi tuna ||

27. tuna budi tuna kawruh dadi sisip |

--- 139 ---

luputing ngagêsang | yèn wus tumiba tan bêcik | paran marga balènana ||

28. Sang Arjuna miyarsa dhêngku tan sipi | sawusnya mangkana | suka amanggih basuki | sêdaya mijil ing jaba ||

29. Prabu Yudhisthira lawan raka aji | miyos ing paseban | lawan ingkang para ari | nimbali sagung boyongan ||

30. tan antara sadaya wus munggèng ngarsi | wong Batukawarsa | dinangu sêdyanirèki | miwah gamane satriya ||

31. lamun nungkul sayêktine dèn uripi | menawarsa bela | ratune kang wus ngêmasi | iya mêsthi pinêjahan ||

32. alon matur satriya ing Sriwêdari | adhuh gustiningwang | kawula anuhun urip | yèn kangge badhe ngawula ||

33. lan kawula dede tiyang Sriwêdari | kawula babêgtan | kadange Ni Citrohoyi | pramèswari Sri Arjuna ||

--- 140 ---

34. ya ta wau duk miyarsa sri bupati | nulya pêparentah | sêdaya kinèn ngluwari | sampun sami inguculan ||

35. samya nêmbah sumujut kônjêm ing siti | sang nata ngandika | sapa ta aranirèki | lan ing ngêndi wijilira ||

36. matur nêmbah anjêngku sarwi anangis | gusti wijil amba | ing Parangguwa nêgari | wastamba pun Citrahoya ||

37. kang ayoga pukulun dhatêng pun dasih | Prabu Citragana | mila wontên Sriwêdari | ngêtutkên kadang kawula ||

38. salamine Sang Prabu Arjunapati | dèrèng kasêmbadan | dènira apalakrami | garwane lumuh kalintang ||

39. milanipun kawula dipun gondhèli | mring Arjunapatya | inggih kinèn mituturi | kinanthi minôngka êmban ||

15. Kinanthi

1. Bathara Krêsna lingnya rum | hèh kalingane sirèki | satriya ing Parangguwa | dudu wong ing Sriwêdari | yèn mêngkono [mêngko...]

--- 141 ---

[...no] Citrahoya | ing karsane yayi aji ||

2. sira umadêga ratu | anèng nagri Sriwêdari | mêkuwamêngkuwa. ing wadyabala | ing Batukawarsa nênggih | jujuluk Sri Citrahoya | narendra ing Sriwêdari ||

3. sandika aturirèku | manêmbah sujut ing siti | sampun sami ingèstrènan | Prabu Citrahoya Aji | tyasira marwata suta | karsanya sapati urip ||

4. sih lulut suwitanipun | Sang Nata ing Sriwêdari | mring Sinuhun ing Ngastina | ya ta Prabu Arimurti | matur marang sri narendra | yèn badhe karya pêpatih ||

5. pun Udawa sutanipun | dadya Patih Dwarawati | anama pun Udakarya | punika ingkang prayogi | anggêntosi ramanira | kang rayi amrayogani ||

6. Bathara Krêsna angutus | nimbali wadyanirèki | kalawan pun Udakarya | wus praptèng byantara aji | apan nulya dhinawuhan | gumantyèng ramanirèki ||

7. Si Udawa lungguhipun |

--- 142 ---

dadya Patih Dwarawati | Udakarya tur sandika | sampun ingèstrènan nuli | sigra umarêg anêmbah | kang mêntas sinungan linggih ||

8. Prabu Citrahoya matur | dhuh pukulun sri bupati | kawula nuwun parentah | mênggah nagri Sriwêdari | mênawi kinarsakêna | kadang kawula pawèstri ||

9. pun Citrahoyi pukulun | sumôngga ing karsa aji | minôngkaa jêjarahan | pituwas bêdhah nêgari | ngandika Bathara Krêsna | yèn mangkono luwih bêcik ||

10. sun tarima sira iku | sumêdya mantêp andasih | sira dhewe lumakua | maring nagri Sriwêdari | boyongana arinira | kanthia punggawa kalih ||

11. ing Ngastina kang dibya nung | ngiringna marang sirèki | sandika Sri Citrahoya | wus mangkana Sri Bupati | nulya kundur angêdhatyan | bubar kang sami anangkil ||

12. makuwon sajuru-juru | datan winursitèng kawi | wuwusên ing enjangira |

--- 143 ---

Sang Aprabu Sriwêdari | kanthi wadya ing Ngastina | kêkalih anyenapati ||

13. swaraning bala gumuruh | wus têbih sangking nagari | ing marga tan winursita | lamine dènnya lumaris | mèh andungkap praptanira | nagari ing Sriwêdari ||

14. kunêng Citrahoya Prabu | kang mangku bala lumaris | ya ta malih kawuwusa | nagari ing Sriwêdari | nalika sapêngkêrira | Sang Prabu Arjunapati ||

15. bidhal saha wadyanipun | mring Ngastina andon jurit | putri adi Parangguwa | pramèswari Sriwêdari | tinilar kari nèng pura | kusumayu Citrahoyi ||

16. sakêlangkung gunging wuyung | agung anèng jroning puri | datan arsa mêdal-mêdal | ing tyas sanityasa tistis | sru oyang brônta angarang | wirangrong seje ginalih ||

17. kabotan tamunirèki | kang nama

--- 144 ---

Radèn Prêmadi | duk prapta lan Prabu Krêsna | têtijotêtinjo. manjing jro puri | tan èngêt marang kang raka | Sang Prabu Arjunapati ||

18. tan ana malih kang ketung | pan namung Radèn Prêmadi | satriya madya Pandhawa | wiraga gêgasah ati | sêmana sang lir kusuma | nuju lênggah anèng jawi ||

19. anèng made taman santun | pinarak êmbane kalih | bêktan saking Parangguwa | kinanthi raina wêngi | Nyai Sura wastanira | kang satunggil Nyai Sari ||

20. tan pisah kêkalihipun | mangkana sang rajaputri | ngandika marang banira | biyung sira antuk warti | lungane Arjunapatya | mring Ngastina pasang sandi ||

21. sami mindha warnaningsun | kinarya nyidra ing pati | marang Risang Dananjaya | nanging ta wantara mami | môngsa dadak amênanga | Sang Parta luwih sinêkti ||

22. nyai Sura nêmbah matur | anggèr kawula

--- 145 ---

miyarsi | wartane kang kesah aprang | inggih sampun rame jurit | anggèr gêntos long-linongan | wadyane kang alit-alit ||

23. wadya Sriwêdari gêmpur | siji tan ana ngundhili | aprange amung sadina | Sang Prabu Arjunapati | lawan Sang Patih Suwônda | sampun sami angêmasi ||

24. wadyalit tan ana kantun | samya tumpês ing ngajurit | wontên kang katawan gêsang | pan namung satunggil kalih | dene punggawa Ngastina | prawirane nora gêmpil ||

25. amung satunggil kang lampus | kasilip madyaning jurit | duk maksih aprang wangsitan | pasamuwan ing sitinggil | amung kang aran Udawa | pêpatih ing Dwarawati ||

26. namung punika kang lampus | sampyuh lan Suwônda Patih | pêjahe mawi cinidra | yêgti nêmahi tan bêcik | milane Udawa pêjah | tan wêruh yèn badhe jurit ||

--- 146 ---

27. mèsêm ngandika sang ayu | jêr ku apa nora sisip | wong nêdya alaku cidra | yêgti nêmahi tan bêcik | lah ing mêngko rasakêna | dhêndhane wong laku sandi ||

28. nêdya ngungas kumalungkung | ratune wong Sriwêdari | karêpe adol pagunan | kaprawiran sura sêkti | praptèng Ngastina tan kurang | mamah babone linuwih ||

29. kang guna wira pinunjul | pralêbda sêkti angênting | sagung jaya kawijayan | tumplêg ing Ngastina sami | sakèh sura wijayèngrat | wus anèng Radèn Prêmadi ||

30. Sri Arjunapati iku | sun ukumi utawuta. tuli | tuwas sabalane rusak | sokur sirna ing ngajurit | ilang dursilaning jagat | si pidhir Arjunapati ||

31. patute Jêng Sang Aprabu | Ngastina nuli anuding | para wiraning punggawa | mring Sriwêdari boyongi | sagunging kang rajabrana | pèni-pèni jroning

--- 147 ---

puri ||

32. akèh jêjarahanipun | sokur lamun awak mami | binoyong marang Ngastina | adhuh andupara yêgti | yèn kalakon mangkonoa | paran baya ingkang margi ||

33. nyai Sura nêmbah matur | gusti malih ingkang warti | nalika ramene aprang | silih ungkih rêbut pati | raka panduka Rahadyan | Citrahoya kawlasasih ||

34. sabalane wus kapikut | sêdaya dipun talèni | binêgta manjing jro pura | mila langkung kawlasasih | dene anggèr duk katawan | sêsambat panduka gusti ||

35. datan wôntên liyanipun | kang sinambating kaswasih | pan namung panduka nyawa | mangkana aturirèki | dèrèng dumugi wêkasan | mangkana sang rajaputri ||

36. pêgat pamiyarsanipun | sêlak kalingan prihatin | runtag tyas kadi murcaa | kadadak gêrah ngranuhi | karêrantan kadangira | anèng paran kawlasasih ||

--- 148 ---

37. kumêpyur wardayanipun | kêdadak wêtuning tangis | mangkana osiking driya | kusumayu Citrahoyi | katuwone raganingwang | pijêr akarya prihatin ||

38. mendahane rama ibu | tuwin kangjêng ibu sori | miyarsa warta mangkana | sayêgti luwih prihatin | jêr putra dinama-dama | mung sajodho lawan mami ||

39. adhuh babo kadang ingsun | dene amanggih pisakit | karaya-raya si kakang | ngêtutakên marang mami | atêmah banjur suwita | mring ipe alabuh pati ||

40. ing mêngko wusananipun | milu lunga andon jurit | apan kôngsi kawlasarsa | sawadyane datan kèri | kadiparan dhuh si kakang | nèng paran nandhang têtali ||

41. mangkana sang rêtnaningrum | saputing driya mawingit | pucêt pramana nirmala | yayah kantaka gumlinting | ing kisma datan sarônta | mari katon Sang Prêmadi ||

42. mung ketang [ke...]

--- 149 ---

[...tang] ing kadangipun | wau ta kang para cèthi | gugup anungkêmi pada | anjrit êmbannya kêkalih | winungu sarwi wacana | dhuh anggèr wungua gusti ||

43. wau ature pun biyung | pan dèrèng kôngsi dumugi | suwawi inggih wungua | kawula dugèkne malih | sang dyah mirsa lamat-lamat | gya wungu lênggah sang dèwi ||

44. nanging mêgsih pungun-pungun | suka sagung para cèthi | êmban SuratSura. aturira | anggèr wau dèrèng dugi | kasêlak tuwan druhaka | kawula wêlas ningali ||

45. inggih ing pawartosipun | raka panduka ing mangkin | sampun sami linuwaran | malah ginanjar kamuktin | ingadêgakên narendra | mêngku nêgri Sriwêdari ||

46. nama Citrahoya Prabu | sartane kang sami mulih | malah ing mangke wus budhal | sangking Ngastina tinuding | dhatêng ing Batukawarsa |

--- 150 ---

kinèn sami amboyongi ||

47. ingiring wadya gumuruh | punggawas ngina kalih |Kurang satu suku kata: punggawa Ngastina kalih. kinèn ngiring raka tuwan | Prabu Citrahoya Aji | wau ta sang lir kusuma | suka dènira miyarsi ||

48. wus lilih wardayanipun | mangkana sajroning galih | mugi dipun tulusêna | sihing bathara kang luwih | basukining kadang ingwang | anèng Ngastina nagari ||

49. ya wau kang winuwus |Kurang satu suku kata: ya ta wau kang winuwus. kasaru kontraging jawi | rawuhe Sri Citrahoya | sawadyabalanirèki | praptane Batukawarsa | katanggêl surub hyang rawi ||

50. dadya makuwon sadarum | punggawa Ngastina kalih | anèng dalêm kapatihan | wismane Suwônda nguni | kinurmat sinuba-suba | nutug mênuhi salatri ||

51. sang nata manjing kadhatun | manggihi arinirèki | panggih jroning dhatulaya | kagyat Dèwi Citrahoyi | uninga kang raka prapta | gupuh lumayu nungkêmi ||

52. kalihe [ka...]

--- 151 ---

[...lihe] sami amuwun | kathah raose kang galih | sawusnya tata alênggah | sang nata lajêng pawarti | wiwitan praptèng wêkasan | kang rayi ngungun ing galih ||

53. têmah langkung suka sokur | mring dewa manggih basuki | kang raka malih ngandika | sira samêgtoa yayi | sun gawa marang Ngastina | seba mring sri narapati ||

54. sun aturakên sirèku | dadya jêjarahangjêjarahan. yayi | adhuh poma lakonana | wêlasa kadangirèki | yayi sira ingsun karya | beya ing suwita mami ||

55. sang rêtna nêmbah anuwun | datan lênggana kang galih | sang nata malih ngandika | amung ing wawêkas mami | manawa sira katampan | dèn awas marang ing dasih ||

56. aja ambêg kumalungkung | ngungaskên sutaning aji | ala-alane suwita | ngatona badanirèki | tan susah ngêngèdhèng sira | têmahan awon sayêkti ||

57. lawan malih ariningsun | têmahan sira ing benjing | pisah kadang

--- 152 ---

wong atuwa | nora pijêr anunggoni | mulane dipun waspada | dèn bisa suwitèng laki ||

58. wruhanira ariningsun | wêkasing titah puniki | ngilangna onênging kadang | sudarma aja katolih | kang môngka gusti wong lanang | ingkang angsung sandhang bugti ||

59. anêmbah sang rêtnaningrum | sampun kacathêt ing galih | lilih têmah sami suka | sang nata lawan kang rayi | tutug dènnya awêwarah | sêdalu enjinge mijil ||