Sastra Jawa

Program Digitalisasi Sastra Daerah

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 15: M)

Katalog:Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75
Sambung:
1.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 01: A). Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #781.
2.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 02: B). Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #782.
3.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 03: Kh). Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #783.
4.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 04: D). Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #784.
5.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 05: J) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #785.
6.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 06: Dh) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #786.
7.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 07: E) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #787.
8.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 08: Ê) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #788.
9.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 09: G) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #789.
10.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 10: H) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #790.
11.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 11: I) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #791.
12.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 12: Y) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #792.
13.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 13: K) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #793.
14.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 14: L) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #794.
15.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 15: M). Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #795.
16.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 16: N) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #796.
17.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 17: NY) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #797.
18.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 18: NG) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #798.
19.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 19: U) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #799.
20.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 20: O) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #800.
21.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 21: P) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #801.
22.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 22: R) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #802.
23.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 23: S) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #803.
24.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 24: T) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #804.
25.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 25: C) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #805.
26.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 26: Th) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #806.
27.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 27: W) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #807.
28.Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 27: Z) . Bahasa dan Budaya | Kamus dan Leksikon #808.

M

ma: I wc. lima. II êngg. pc: bae. III kn: aksara [...],Huruf Jawa: ma. [x] lima: piala limang prakara yaiku: madat, main, minum, madon, mangani; [x] pitu br: piala pitung prakara yaiku: madat, main, minum, madon, mangani, maling, mada.

ma'af, ma'ap: êngg. pc. (minta [x]) (njaluk) pangapura.

mabang: kw. abang.

--- 284 ---

mahên ~ majêr.

mahên: I k. madu; [x]-i, [x]-akên k: madoni, madokake; kc. padu. II k. ak: madung; kc. wadung. III êngg. k. madu(ning tawon).

mabyar: kn. ak. mênga (mêgar) byar.

mabyungan: kw. byung-byungan akèh bangêt.

mabyur: kn. cuwèr awujud banyu (tmr. bêbanyu).

mabyor: êngg. kn. pating glêbyar, sumorot; kc. abyor, byor.

mabluk: kn. 1 katon putih-putih; 2 akèh uwane (tmr. rambut).

mabuk: êngg. kn. 1 mêndêm; 2 nêpsu bangêt, muring-muring.

mabukuh: kw. linggih tumungkul.

mabul: (-mabul) kn. 1 sumêbar mrana-mrana (tmr. barang kang têmbut, blêdug lsp); 2 pc. pating jlêmprah ora karuwan, ent. êntèk akèh ora tumanja; kc. bul, abul.

mabur: kn. ngambah ing awang-awang; kc. bur, abur.

mabok: êngg. pc. mabuk.

mada: I ut. mêmada kn. nacad, maoni; kc. wada. II ut. madan êngg. rada. III (S) kw: mêndêm, umuk.

madahab: (A) kn. 1 ([x] papat) panêmu babagan piwulang agama Islam; 2 êngg. keblat papat; dohe 3 (7) madahab pc: adoh bangêt.

madaya: kw. ngapusi, maeka, ngrekani; kc. daya, mêrdaya.

madak: êngg. kn. andak, ndadak.

madal: I kn. 1 ngênêtake (njêjak) ing; 2 ak. nampik, êmoh nggugu; [x] pasilan ak: lunga saka ing pajagongan; [x] sumbi: 1 ana kang mbrênjul (njêkêthut) tmr. tênunan; 2 ngêndhêg-êndhêgi rêmbug, nyulayani; [x] tamba (-jampi k, -usada kw) wis ora kêna ditambani; kc. padal. II êngg. ak: asok dhuwit supaya bebas saka pagawean aradan; kc. wadal.

madana: (-raga) kw. sih, sêngsêm, katrêsnan.

madani: kn. moyoki, nacad, maoni; kc. wada.

mada plera: êngg. moyoki.

madas: kn. ak. magêl, satêngah matêng.

madat: êngg. kn. candu, [x]-i, [x]-an êngg. ak: nyêrèt.

made: I êngg. k. adol; kc. wade. II kw. (êngg. k): bale. III kw: têngah; kc. madya.

made kambang: kw. bale kambang.

madèni: I n. madosi k. ak. nyimpên wadi; kc. wadi. II êngg. k. ngêdoli; kc. wade.

madêg: kn. jumênêng ki. 1 ak. ngadêg, ora rubuh; 2 dadi ana (tmr. yêyasan, pakumpulan lsp); 3 dadi ut. ngrênggêp pangkat, up. [x] ratu; kc. adêg.

madêr: êngg. jêrnèh.

madhab: (A) kn. madahab.

madu: I kn. banyuning kêmbang kang rasane lêgi, banyu ing tala tawon asal saka banyu kasêbut; kêbanjiran sêgara [x] pr: nêmu kabêgjan gêdhe; mubra-mubru blabur [x] pr: sarwa kecukupan; sirat-sirat [x] pr: mung dianggo lamis bae. II n. mabên k: rêbut bênêr; kc. padu.

madubrata: kw. 1 kêmbang; 2 tawon.

madukara: (S) kw. tawon.

maduli, madulake: kn. wêwadul marang; kc. wadul.

Maduntên: êngg. k. Madura.

madung: kn. namakake wadung; kc. wadung.

madon: I kn. satêngah matêng (tmr. êndhog godhogan). II kn. ak: mojok; kc. padon. III ut. madoni n. ngèstri, ngèstrèni k: royal wong wadon; madoni kn. kaya wong wadon; kc. wadon.

madoni: n. mabêni k. mbantah; kc. padu.

mados: I [x]-i k. madi, madèni; kc. wadi. II [x]-i k. nggolèki; kc. golèk.

madraka: kw. ar. têmbang gêdhe.

madya: kw. 1 têngah; 2 sêdhêng(-an); 3 bangkekan; 4 (basa [x]) antarane basa krama karo ngoko; sa-[x]: sacukup, sêdhêngan.

madya-gantang: kw. awang-awang.

madyantara: kw. awang-awang.

madyapada: kw. jagat, donya.

madyasta: kw. ora bau kapine, ora pilih sih.

maja: kn. ar. wit sarta woh.

maja-maja: êngg. kn. 1 pantês, kaya ing samêsthine; 2 (ut. [x]-e) pantês bae, mêsthi bae; ora [x] pc. ora lumrah, ora mèmpêr.

majakan: kn. ar. wit sarta wohe (sok dianggo sisig lsp).

Majalêngka: êngg. k. Majapait.

majan: kn. ak. panggonan tukang mêdêl.

majang: I kn. ngrêrêngga supaya asri; kc. pajang. II nglakèni; kc. wajang.

majang-pasisiran: kn. ak. tampa ayahan lêlungan sajabaning nêgara.

majang wulan: kn. ak. lêlangên ana ing jaba nalikane padhang bulan.

majar: (-i, -ake) I êngg. kandha, ngandhani, ngandhakake. II êngg: madhangi; kc. pajar. III majar êngg. ak: bngs. dhadhu.

majas: (A) kn. 1 ora ana rêmênan; 2 êngg. pantês, majad.

majêg: (-pangan n. -têdha k): nyanggakake pangan.

majêgan: n. maosan k. ak. tanah kang disewakake; kc. pajêg.

majêgi: kn. êngg. kang nandur uga dikon ngênèni pisan.

majêgi: n. maosi k. mbayari pajêg (sewane tanah); kc. pajêg.

majêlis: (A) kn. ak. pakumpulan ut. parêpataning para pintêr.

majêmuk: (-an) kn. slamêtan bêbarêngan wong akèh.

majênun: (A) kn. 1 rada gêndhêng dening kêladuk ênggone nglakoni nggêgêgi agamane (Islam); 2 êngg. kêlulut marang.

majêng: k. 1 madhêp; 2 maju; 3 êngg. mayu; [x]-i êngg. k: mayungi; [x]-akên k: mayokake.

majêr: kn. ora bisa duwe anak (tmr. kewan).

--- 285 ---

maji ~ magrok.

madi: êngg. pc. mangsa! (ora kalal).

majibi: kn. mènèhi wajib (kawajiban); kc. wajib.

majik: êngg. kn. ngindhung, mondhok.

majikan: êngg. kn. 1 bêndara; 2 lêlurah (ing wong nyambut gawe).

majir: êngg. kn. majêr.

majirake: êngg. merang-merang; kc. wajir.

maju: I n. majêng k. 1 mlaku mêngarêp; 2 ent. mundhak-mundhak (bêcik, pintêr, tata, laris lsp); 3 mêtoni ing (papêrangan, pangadilan lsp); 4 ([x] marang panggawean) sênêng nyambut gawe; 5 êngg. seba ut. tansah ngadhêp marang bêndara, lêlurah lsp); majokake: ngundhakake ut. agawe supaya maju; kc. aju. II kn: nyigar nganggo paju; kc. paju.

muju-mundurmaju-mundur. : kn. gojag-gajêg.

maju-pat: (-têlu, -lima lsp) n. majêng-sêkawan (-tiga, -gangsal lsp) k: lumah kang winatêsan ing sisih 1, 3, 5 lsp.

majuh: êngg. ak. mangan.

majusi: (A) kn. juru tênung.

madha: n. nyami k. agawe padha karo, padha karo; kc. padha.

madhaharan: kn. ak. (juru [x]) juru olah-olah.

madhahi: kn. nglêbokake ing wadhah; kc. wadhah.

madhang: êngg. pc. 1 mangan (-sêga); 2 (ut. [x]-an) lawuh.

madhangi, madhangake: agawe padhang marang; kc. padhang.

madhar: êngg. kn. mepe pari ana ing sawah; kc. padhar.

madharan: 1 êngg. k. wêtêng; 2 juru olah-olah (ing dalême para luhur).

madhas: kn. kaya padhas.

madhèhi: kn. 1 (ut. madhèni) êngg. njêlèhi, bosên; 2 (ut. madhèhake) mêdharake marang sabên wong; kc. wadhèh.

madhèng: kn. ak. wis mari manak; kc. adhèng.

madhêk: kw. nyêdhak, seba; kc. padhêk, parêk.

madhêmi: êngg. k. matèni; kc. padhêm.

madhêp: n. majêng k. 1 marêp; 2 sênêng marang, karêm marang; kc. adhêp.

madhêt: pc. atos marga diênêt-ênêt (tmr. lêmah lsp); kc. padhêt.

madhug: êngg. madhuk.

madhuk: kn. mbludhuk (tmr. lêmah); kc. adhuk.

madhuki: kn. ak. 1 njêjêli, ngisèni; 2 dhêmên mangan, akèh tadhahe; kc. wadhuk.

madhul: (-madhul) kn. 1 pating bêsasik ora tata (tmr. rambut lsp); 2 pc. êntèk akèh ora tumanja (tmr. panganggone dhuwit lsp); adhul.

maedahi: kn. migunani; kc. paedah.

maejan: kn. kayu (watu) ditrap ing dagan lan ulon-uloning kuburan (ut. kijing).

maekani: kn. ngapusi; kc. paeka.

maèlu: kn. nggatèkake marang; kc. paèlu.

maèn: I êngg. pc. dolanan, main. II êngg: bêcik bangêt.

maènda, maèndha: êngg. k. wêdhus; kc. menda.

maèr: I êngg. ak. prigêl, wasis, kulina nindakake. II di-[x] êngg. kn: dilarihi (ing nalikane nayuban).

maèrèl, maeril: êngg. pc. 1 ayu; 2 kang dikasihi.

maesa: k. kêbo.

maesan: êngg. kn. maejan.

maetala: kw. lêmah, bumi.

maêm: pc. mangan (têtêmbunganing bocah).

maêng: êngg. mau.

magag: kn. ak. mangu-mangu, rada wêdi.

magah: êngg. kn. wangkod.

magak: êngg. pc. 1 ajêg, têtêp, ora owah; 2 manggon; 3 ora mundhak gêdhe.

magal: kn. ak. agal.

magan: ut. mêmagan kw. kliru, cuwa.

magang: kn. 1 (ut. [x]-i) êngg. adhang-adhang (ngadhang) wong dodolan lsp; 2 calon dadi (-priyayi), punggawa lsp); 3 ([x] gawe, [x] tani) êngg. calon olèh bagean ndarbèni sawah; [x]-an: 1 êngg. pangadhangan; 2 apapan pasowananing para magang; kc. adhang, pagang.

magas: kn. 1 ngiris sathithik; 2 êngg. isih tigas (anyar); kc. pagas.

magasesa: kw. kagol, cuwa

magawan: kw. dadi bagawan; kc. bagawan.

mage, magèk, magèn: êngg: ayo, mara!

magene: êngg. mangka.

magêl: êngg. pc. 1 durung matêng. satêngah matêng; 2 durung sampurna; 3 isih tanggung-tanggung, isih durung dadi (tmr. rêrêmbugan lsp); kc. dhagêl, wagêl.

magêlang, magêlêng: kn. ak. nekad, ndlarung, êmoh nggugu.

magêlaran: kw. seba marang (mênyang); kc. pagêlaran.

magêmpuran: kw. padha rusak; kc. gêmpur.

magênturan: kw. padha nywara gumludhug.

magêng: kw. gêdhe; kc. agêng.

magêp-magêp: êngg. pc. mêgap-mêgap.

magêpokan: kn. gêgayutan karo; kc. gêpok.

magêrsari: n. magêrsantun k. wong kang ngindhung ing pomahane para luhur.

magêr timun: br: kaya pagêr timun (candraning laku kang bêcik).

magesin: (W) kn. gudhang.

magih: êngg. isih.

maglêg: êngg. pc. mirasa bangêt.

magut: ([x] jurit, [x] pupuh) kw: mêthukake pêrang (maju pêrang); kc. pagut.

magoli: kn. ngalang-alangi; kc. pagol.

magol-magol: kn. ak. megal-megol.

magon: (-i) kn. ak. nêtêpi, nuhoni, ngukuhi; magoni êngg: nyangêmi,nyanggêmi. nêtêpi (mbênêrake); kc. pagon.

magru, magro: êngg. ak. durung putus (-rampung).

magrok: êngg. pc. 1 manggon lan mandhêg ing; 2 mandhêg bae, ora owah-owah.

--- 286 ---

magrong-magrong ~ maju.

magrong-magrong: kn. katon gêdhe lan dhuwur (tmr. omah lsp).

mah: I êngg. kn. mèh. II êngg: êmbok, biyung; [x] tuwa êngg: êmbah wadon; kc. mamah.

maha: I kw. bangêt ut. linuwih (ing têmbung camboran). II di-[x] kn. ak. 1 ditêmaha, dijarag; 2 salahe dhewe.

maha-agung: kn. luhur (gêdhe) bangêt.

mahabaya: kw. mbêbayani bangêt (bêbaya gêdhe).

mahabala: kw. ak. rosa (sêntosa) bangêt.

mahabara: kw. ak. abot bangêt.

mahabewara: kw. ak. mêmêdèni bangêt.

mahabirama: kw. ak. ayu (endah) bangêt.

mahabisana: kw. ak. nggêgirisi (mêdèni) bangêt.

Maha-biskop: kn. ngulama Katulik sadhuwuring biskop.

mahadibya: kw. sêkti (luhur) bangêt.

nahadurgama: kw. ak. gawat bangêt.

mahadwija: kw. guru (pêndhita) linuwih.

mahayana: kn. sêmpalaning agama Buda.

mahayati, mahayêkti: kw. pêndhita linuwih.

mahakuwasa: kn. kuwasa bangêt (sipating Allah).

mahakrura: kw. ak. ambêk siya bangêt.

mahal: êngg. pc. 1 larang; 2 kurang pakolèh; kc. mowal.

maha-luhur: kn. luhur bangêt (sipating Allah).

mahamake: êngg. pc. nanjihake, maspadakake; kc. paham.

mahamantri: kw. patih.

mahambara: kw. ora lumrah, langka.

maha-mulya: kn. mulya bangêt.

mahamuni: kw. pêndhita linuwih.

mahanani: kw. nyasmitani, nêrangake yèn; kc. wahana.

mahapawitra: kw. ak. suci (wingit) bangêt.

mahaprana: kw. kanthi napas akèh (tmr. aksara yaiku aksara murda).

mahar: kn. ak. maskawin.

maharaja: kw. ratu gêdhe.

mahardikèngrat: kw. (Sang [x]) kang wicaksana sarta kuwasa.

maharja: kw. rêja, slamêt.

maharêsmi: kw. rêmbulan.

maharsi: kw. pêndhita luhur.

mahas: kw. dolan-dolan; [x] ing asêpi kw: dêdunung ing papan kang sêpi (ninggal kadonyan).

mahasadu: kw. ak. utama bangêt.

mahasura: kw. kêndêl bangêt, senapati.

maha-suci: kn. suci bangêt (sipating Allah).

mahat: I êngg. kn. ndèrès. II kn: gawe lênga wangi; kc. pahat.

mahawikan: kn. wêruh ing samubarang prakara (sipating Allah).

mahitala, maitala: kw. bumi, lêmah.

mahfut: (A) kn. ak. sinimpên ing angên-angên.

mahidhara: (S) kw. ak. gunung.

mahiman: (S) kw. ak. (ka-)luhur(-an).

mahisa: (S) kw. kêbo.

mahisi: (S) kw. pramèswari (garwaning ratu).

mahitala: (S) kw. bumi.

mahyakake: kw. mêdharake, nêrangake; kc. wahya.

maho: kw. bêning, padhang.

mahodadi: (S) kw. sêgara(-gêdhe).

mahojwala: (S) kw. padhang bangêt.

mahosada, mohosadi: kw. tamba kang mandi bangêt.

mahotsawa: (S) kw. ak. kasukan andrawina.

mahoca: (S) kw. ak. dhuwur bangêt.

mahrib: (A) kn. 1 ak. (sisih-) kulon; 2 tanah-tanah sakulone Arab (Afrika lor); 3 (sêmbahyang [x]) sêmbahyang ing wayah surup srêngenge.

maibên: k. maido.

maidahi: kn. ak. migunani; kc. paedah.

maido: n. maibên k. ora ngandêl; kc. paido.

mail: kn. ak. jimat.

main: êngg. pc. 1 ngabotohan nganggo kêrtu; 2 (ut. [x]-an) dolanan; 3 wiwit mitongtonake (tmr. tontonan, wayang wong lsp); 4 tumindak kaya, gawe reka (pokal kang ora lumrah); [x] api: kêmbang api; [x] bal: bal-balan; [x] bolah: bilyart; [x] gila pc: edan-edanan; [x]-mata pc: nandukake pamandênge kang ora barès; [x] mubêng pc: mung tansah sangsalan;salsalan. [x]-[x] pc: sêmbrana; [x]-an êngg. pc: rêrênggan ing rante jam lsp.

maingsa, maisa: êngg. k. kêbo.

maisi: kw. kc. mahisi.

maiti: pc. mènèhi pawitan: kc. pawitan, pait.

maya: I (S) kw. 1 sêmu, samar, sulapan; 2 pangapus, wêwayangan; 3 padhang nrawang; 4 endah bangêt; [x]-[x]: sêmu padhang sumamar (tmr. warna ijo lsp); kc. kamayan. II kn: kêmbang blimbing.

mayag-mayag: kn. ak. gêdhe bangêt (tmr. wêtêng).

mayahake: kn. njalari payah; kc. payah.

mayak-mayak: êngg. pc. sarwa kêcukupan, ora sêsêk wêktune.

mayan: êngg. kn. isih.

mayang: I kn. kêmbang jambe; disêndhal [x] br: dijabut nyawane. II n. ngringgit k: nglakokake wayang; kc. wayang. III kn: ar. prau dianggo misaya iwak; kc. payang. IV kn: urat-urat kêbo (sapi) ing gêgêr.

mayangi: kn. kaya wong edan (solah tingkahe); kc. kêmayangan.

mayar: kn. 1 ([x] goyar êngg. pc) ora rêkasa, ora abot, gampang; 2 wis rada mari (tmr. lara).

mayat: kn. rada miring (ora ndêdêr).

mayêg-mayêg: êngg. pc. abot bangêt gêgawane.

mayêng: (-mayêng) êngg. kn. lunga mênyang êndi-êndi (mubêng-mubêng).

mayig-mayig: kn. obah oyag-ayig.

mayit: kn. layon ki. jisim (wong kang wis mati).

mayu: I êngg. kn. masang payoning omah; kc. payu. II ut. mêmayu kw. agawe bêcik, mbêbêcik; kc. ayu, hayu.

--- 287 ---

mayug-mayug ~ malad(-alad).

mayug-mayug: kn. obah-obah arêp rubuh mêngarêp; kc. mayuk.

mayuh: kn. ngrangkêp bojo (pagawean, guru lsp); kc. wayuh.

mayuk: kn. tumêlung (ndhoyong) mêngarêp, tumungkul mêngarêp.

mayung: êngg. kn. 1 kaya payung yaiku ana ing sadhuwuring êndhas jêjêg (tmr. layang); 2 dadi tukang mayungi; kc. payung.

mayungyung: kw. mbungkêm, mbanda; kc. wayungyung.

mayura: kw. mêrak; kc. manyura.

mayus: kn. ak. pucêt bangêt; kc. payus.

mayo: I ut. mayuh êngg. ak. ayo! II ut. mayonên kn: lara mata (saèm. bèlèk).

mayokake: I n. majêngakên k. ngêdolake supaya payu; kc. payu. II kn: nglèrènake sawêngi; kc. wayu. III kn. ak: ngêtrapake payon; kc. payu, payon.

mayoni: kn. ak. ngêtrap payon ing; kc. payu.

mayor: (W) kn. 1 pangkat sadhuwuring kaptin; 2 êngg. sêsêbutane punggawa desa kang pinatah ngawat-awati pangêduming banyu.

mayoran: êngg. pc. mangan enak.

mak: I êngg. êmbok, biyung; kc. mamak. II êngg. bapak; [x] dhe êngg: êmbah; [x] nyai êngg: êmbah wadon; [x] gus êngg: paman; [x] tuwa êngg: uwa. III êngg: ko-. IV pc: têmbung kang mratelakake tumindak, kaanan lsp. kang dadakan (sanalika, ngêgèt), up. [x] glimpang, [x] byar. V kn: bngs. ganda-rukêm (dianggo nggosok sênggrèng rêbab lsp).

makadi: I kw. kang dadi pangarêp, kang dhisik. II kw: lan uga, malah uga.

makajangan: kn. ak. padha lêrêb ana ing alun-alun (nalikane seba ut. ndêdêgi karamean, tmr. para abdining ratu).

makah: kn. ak. ngrangkêp; kc. pakah, mangkah.

makakake: mènèhake pakan marang; kc. pakan.

makakna: pc. kang mangka.

makal: kn. nutupi bolong-bolongan ing prau; kc. pakal.

makam: (-an) êngg. kn. kuburan, jaratan.

makan: êngg. pc. 1 mangan; 2 ngêntèkake (wragat, waktu lsp); 3 mlêbu (manjing) ing; 4 bisa nampa (piwulang lsp), bisa tumama ut. pasah; [x]-an êngg. pc: panganan.

makan ati: êngg. pc. njalari susah (ngênês), mangkêlake.

makan dharah: pc. mêrês gêtihing liyan (ngolèhake awake dhewe).

makani: kn. mènèhi pakan; kc. pakan.

makan tuwan: pc. malah dadi dhadhakan konangan pialane ut. njalari disrêngêni.

mangkasalimakangsali. : k. ak. makolèhi; kc. pakolèh!

makapake: kn. ndanakake dianggo wakap; kc. wakap.

makara: kw. urang; kc. mangkara.

makatên: k. mêngkene, mêngkono.

makbud: (A) kn. ak. panêmbah marang Allah.

makdum: (A) kn. ngulama.

makèhi: kn. ngêtrapake pakean; kc. pakean.

makeringi: kw. ering marang; kc. pakering.

makewuhi: n. makèwêdi k. njalari pakewuh; kc. pakewuh.

makêdi: êngg. pc. matêsi; kc. wakêd.

makêm kêndhali: kn. 1 nggêgêt kêndhali (tmr. jaran); 2 pc. ora uwal-uwal; 3 pc. ngurangi, ngênthêt, ngunthêt; kc. pakêm.

makidhupuh: kw. linggih tumungkul urmat bangêt.

makiki: (A) kn. nyata ana têmênan, tus-tulèn.

makili: kn. nyulihi; kc. wakil.

makirta, makirtya: kw. gawe (ngarang lsp).

maklar: (W) kn. tukang nawakake ut. ngêdolake.

makluk: (A) kn. titah, tumitah.

maklum: (A) kn. 1 ak. pangapura, apura; 2 (ut. [x]-e) pc. sampeyan apuntên (dene kula botên sagêd nyukani, wangsulan marang wong ngêmis); di-[x]-i ak: diapura; [x]-an ak: apura ingapura.

makmak: (-an) êngg. mung mikir awake dhewe.

makmum: (A) kn. 1 mèlu sêmbahyang (karo imam, Islam); 2 pc. mèlu, nunut, nêmpil.

makna: (A) kn. 1 têgês, katêrangan, surasa; 2 pc. wis têrang; dimaknani: ditêgêsi, ditêrangake surasane.

maku: kn. nganjingake lsp. nganggo paku; kc. paku.

makung: kw. sêngsêm, kedanan; kc. kung.

makutha: 1 kn. bngs. songkok agêming ratu yèn pinuju sinewaka; 2 ki. kuluk.

makrak: kw. mbêngok, njêlih; kc. mangkrak.

makramak, makromah: êngg. pc. kudhung (tmr. wong wadon Islam).

makripat: (A) kn. panyawang marang sipating Allah (kawruh gaib).

makruh: (A) kn. 1 pantês ora dilakoni, pantês dicêri-cêri (miturut anggêr-anggêr Islam); 2 êngg. pc. rada mangkêl.

makrup: kn. ak. misuwur.

makroni: kn. bngs. mihun.

maksi, mèksi: kw. ndêlêng, wêruh; kc. aksi.

maksih: êngg. k. isih.

maksiyat: (A) kn. dosa, ngakoni ala; [x]-an: duraka.

maksud: (A) kn. karêp, têgês (surasa); di-[x]-i ak: ditêgêsi.

maktal: kn. ar. wuku kang kaping 21.

mal: (W) kn. klêbut.

mala: I (S). 1 kw. rêrêgêd, lêlêthêk; 2 kw. dosa, cacad; 3 kw. kacilakan, kasangsaran; 4 (ut. mêmala) êngg. lêlara kulit (gudhig lsp). II kn: nggêbugi (nggitiki); kc. pala.

mulabuka: (ne) kn. wiwitane; kc. mula-buka.

malad: (-alad), maladi kw. 1 murub, mêngangah; 2 enr. mêmpêng bangêt,

--- 288 ---

dêrêng bangêt, kêpengin bangêt; (mê-)malad kung(-sih) kw: ngrêrêmih (njaluk) supaya disihi; malad puja kw: sêmadi; maladi ning(-êning) kw: mêmpêng ngêningake cipta; kc. alad.

malaekat ~ mamah-mumuh.

malaekat: (A) kn. ar. roh ing swarga (tmr. agama Islam, Kristên, Yahudi).

malah: kn. 1 (ut. [x] uga êngg) luwih-luwih uga ...; 2 kêjaba iku uga ...; 3 nanging (kosok baline).

malahan, malahên, malah-malah, malah-mandar: êngg. kn. malah.

malahi: kn. ora miturut (wani mbangkang, njalari kangèlan); kc. kuwalahan.

malaya: kw. (ar) gunung.

malak: (-i) I kn. 1 (kumudu-kudu) olèh luwih akèh tinimbang liyane; 2 êngg. pamêtune panenan dadi darbèke kang duwe sawah (ora paron). II malaki kn. ak: nalati.

malak: (-an) êngg. kn. malah.

malakulmaot: (A) kn. malaekat pati (kang njabut nyawa).

malam: n. lilin k. ar. jasat rupane mèmpêr kêndhal (asal saka tawon ut. campuran liyane) dianggo mbathik lsp; ati [x] pc: gampang lilihe.

malandhi, malanji: êngg. kn. rampung.

malang: I kn. 1 sumèlèh sumlandhang (miturut alange), kb. mujur; 2 sisih sakarone amba (tmr. uwang, pundhak lsp); 3 turah ut. ora cèplês (tmr. wilangan kang dipara); 4 (dina [x]) ak. dina kang dianggêp suci (yaiku Jumuwah, Slasa Kliwon); 5 êngg. sêsêbutaning prabot desa (pulisi desa); 6 êngg. saèm. glondhong (sadhuwuring lurah desa); [x]-i: 1 mêpêti; 2 ak. ngelikake, nyandhêt; kc. alang, palang. II kn. 1 ak. golèk walang; 2 kaya walang.

malang atèni: kn. ak. njalari susah (mbêbayani, matiri); kc. walang-ati.

malang gambuhi: pc. bêbojoan sing lanang luwih cilik (ênom) tinimbang sing wadon.

malang kadhak: kn. mêthènthèng (katon umuk).

malang kêrik: kn. tangan sakarone didokok ing bangkèkan.

malang megung: kn. sumèlèh ora karuwan alang-ujure.

malang sumirang: kn. ak. nggugu karêpe dhewe (sawiyah marang liyan).

malar: I êngg. ak. malah. II êngg. ak: 1 njupuk, murih, golèk; 2 njaluk; [x]-i ak: ngrêsaya, njaluk tulung; kc. palar. III [x]-[x] êngg. ak. muga-muga.

malariyah: (W) kn. lara panas-tis.

malati: kn. ngêtokake walat; kc. walat.

malbèng, malbung, malbwèng: kw. mlêbu ing.

malèh: êngg. malih.

malèhake: kn. mblakakake, kandha blaka; kc. walèh.

malekat: kn. ak. malaekat.

malela: kn. (wêsi [x]) waja irêng; kc. mlela.

malèni: kn. ak. dadi walining wong ningkahan; kc. wali.

malêd: êngg. kn. olèh walêdan (bayar tunggakan); malêdake, malêdi: nunggak (bayarane lsp); kc. walêd.

malêdi: kw. kêpengin (kêdêrêng) bangêt; kc. maladi.

malêk: êngg. kn. malak.

malêm: I kn. isih rada têlês. II kn: bêngi ing ngarêpake dina candhake, up. [x] Kêmis (Rêbo sore); [x]-an: slamêtan ing sajroning sasi Pasa (tanggal 21, 23, 25, 27, 29); [x] lowong: tanggal 22, 24, 26, 28 ing sasi Pasa.

malêr: êngg. kn. tansah, pijêr, isih (-ana) bae.

malêri: êngg. ak. 1 nglarangi; 2 matêsi; kc. walêr.

malês: I kn. gênti mènèhi, gênti mbalèkake tindaking liyan kang ditamakake; kc. walês. II êngg. pc. kêsèd.

malige, maligèn: kw. dhampar palinggihan.

malih: I kn. ganti rupa (warna, wujud, kaanan); di-[x]-ake: didadèkake (diowahi) sipate ut. rupane; [x]-an: ganti rupa (kaanan), kang wis malih. II k: maro; kc. palih, paro. III k: manèh.

maliyo: kn. ak. ar. bakal bngs. lawon alus.

malik: kn. 1 kang jêro (ngisor) dadi ana ing jaba (ing dhuwur) uga, dianggo entar; 2 mluku kang kapindho; kc. walik.

malik klambi: . 1 kang jêro didadèkake ana ing jaba (tmr. klambi); 2 pc. kc. malik tingal.

malikat: kn. ak. malaekat.

malik monthok: pc. ora têtêp panêmune (gonta-ganti).

malik tingal: kn. ganti panêmu, nyelaki kaantêpane, mbalik ngiloni mungsuh.

malim: êngg. ak. 1 pintêr, wasis; 2 panuduh dalan, prau panuduh.

malimirma: kn. ak. ngeman, mêlasi; kc. palimirma.

maling: 1 (n. pandung k) durjana kang nyênyolong ing wayah bêngi; 2 (n. mandung k) nyênyolong ing wayah bêngi; di-[x]-i: dicolong (dilêboni) maling; [x]-an ak: (barang) colongan.

maling arêp: pr. nyênyilih êmoh ngulihake, ngilangake êmoh nêmpuhi.

maling dhèndhèng: pc. ndhêmêni wong.

maling raras: (-rêtna) br. nyidra asmara.

malir: kn. gawe kalenan; kc. palir.

maliwêran: kw. pating blêbêr (-kliwêr).

malya: (S) kw. oncèn, gubahan.

malmil: pc. tansah mêmangan.

mal-mol: pc. cêmal-cêmol.

malu: I kn. namakake palu; kc. palu. II (M) êngg. isin.

maluh: êngg. jêblog, akèh blêthoke; kc. paluh.

maluya: kw. mangsuli.

maluyakake: kw. mbênakake, mbênêrake, marèkake; kc. waluya.

malo: di-[x] kn. dikêmalo.

maloni: êngg. maoni.

mamah: I kn. nggilut ki. 1 nglêmbutake sarana untu; 2 pc. ora nggugu pitutur; di-[x]: 1 dilêmbutake sarana untu; 2 pc. ora digugu; 3 pc. ditindakake kalawan gampang; [x]-an: kang wis dimamah. II êngg. pc. êmbok, biyung.

mamah-mumuh: kn. ak. mubra-mubru, sarwa kêcukupan.

--- 289 ---

mamak ~ mandene.

mamak: I êngg. 1 bapak; 2 êmbok. II ([x] mumuk) kn. 1 matane mêlèk nanging ora wêruh; 2 nekad nggugu karêpe dhewe; 3 ngawang, ngawur.

maman: kn. ak. nyêbut paman; kc. paman.

mamang: I kn. ak. sêmang-sêmang, tidha-tidha, durung têrang. II êngg. kn: paman.

mamar: kn. ak. sumamar, rêmêng-rêmêng.

mamas: kn. ak. nèkêl (saèm. slaka).

mamblak: (-mamblak) êngg. ak. sumêbar mratani.

mambang: kw. bngs. lêlêmbut (dewa).

mambêg: kn. 1 mandhêg ora bisa mili; 2 ak. patohan dhewe (tanpa tandhing); kc. bêbêg.

mambêk: kn. ak. gumêdhe, umuk; kc. ambêk.

Mambêng: êngg. k. Malang.

mambêngi: k. ngalang-alangi; kc. pambêng, palang.

mambêt: k. mambu.

mambil: kw. njupuk; kc. ambil.

mambu: n. mambêt k. 1 kêtaman (ngrasakake) ambu; 2 ngêtokake (nganakake) ambu; 3 bosok ngêtokake ambu kang ora enak; 4 pc. wis ora payu (-wayu), ora ana kang arêp; ora [x] ... (bocah, wong wadon lsp); [x] ati pc: rada kêgimir atine (dhêmên marang); kêsêlak [x] angin pc: kêsêlak kasèp; [x] dhêm pc: kêna ing adhêm; [x] ilu pc: kanji, wêdi; ora [x] enthong irus pc: dudu sanak dudu kadang; isih [x]-[x] -kulit daging) pc: isih rada sanak; isih [x] kuku pc: isih kurang; kc. ambu.

mambrah-mambrah: êngg. kn. pating jlêmpah mrana-mrana.

mambrih: êngg. kn. mamrih.

mamèri, mamèrake: kn. pamèr marang; kc. pamèr.

mamèt: kw. golèk; [x] prana kw. golèk ati (supaya disihi).

mami: kw. - ku, aku; kc. kami.

mamin: kw. pêthukan.

mamiti: kn. pamit marang; kc. pamit.

mamuk: kw. ngamuk; kc. amuk.

mamut: kw. ilang, sirna, lunga.

mampang: (-mampang) kn. nêpsu bangêt (marga kêcênthok, êmoh nurut lsp).

mampang-mumpung: kn. ak. nekad mumpung kêbênêran mangsane.

mampêt: kn. nutup supaya pampêt; kc. pampêt.

mampir: kn. mêdhayoh (lèrèn) sadhela ana ing panggonan kang kêdalanan; kc. ampir.

mampu: êngg. kn. sugih; ora [x] êngg: ora bisa (-kuwat).

mampus: êngg. pc. 1 lunga; 2 mati.

mamprah: pc. ndêdêl ênggone dêdagangan; kc. maprah.

mamprang: kn. sanalika nêpsu bangêt; kc. mampang.

mamprung: kn. kabur (mabur) bablas.

mamrih: kn. ak. murih; kc. pamrih.

mamring: kn. (sêpi [x]) sêpi bangêt.

man: pc. paman.

mana: I n. mantên k. kèhe (gêdhene) padha karo kae, up. sa-[x], rong [x]: dèk [x] kae êngg. pc: ing nalika samana. II pc: mratelakake pambangêt (ngantêpake surasa, pamuji lsp). III (S) kw. ak: pangangên-angên, ati, rasa-rumangsa.

manaduganda: kw. njurungi, ngrujuki.

manadukara: kw. njurungi, ngrujuki, nayogyani.

manadhêm: kn. ak. limun (ombèn-ombèn).

manah: I k. ati. II k: mikir; kc. pikir. III kn: nglêpasake panah; kc . panah.

manail: kn. ar. wuku kang kaping 23.

manak: kn. 1 nglairake (duwe) anak; 2 nganggo anakan (uyahan); kc. anak.

manakawan: kn. ak. dadi panakawan; kc. panakawan.

manang: I kw. ak. kliru, nêpsu. II (abang-) [x]-[x] kn. abang bangêt (tmr. rai, wudun lsp).

manas-ati: kn. njalari panas ati; kc. panas ati.

manasi: I n. mbêntèri k. 1 agawe panas; 2 mèri bangêt marang, gawe piala marang; 3 nêdya golèk pêpulih; kc. panas. II kw. ak. ngêmis.

manasija: (S) kw. ak. trêsna, katrêsnan, sêngsêm.

manasika: (S) kw. roh, kaalusan, kabatinan.

manasuka: êngg. pc. 1 sasênênge dhewe; 2 ora kanthi pêksa.

manastapa: kw. susah, sêdhih.

manawa: n. manawi k. 1 yèn; 2 mungguh ing (-aku, -kowe lsp); 3 (bok [x]) bisa uga; 4 pc. yèn ora mêngkono mundhak; mung [x]-[x] (ut. manawa-manawi) pc: isih durung mêsthi.

manawa-silih: êngg. bok manawa.

manawibawa: (S) kw. ak. gumêdhe, kibir, jubriya.

manda: I (ut. [x]-[x], mandan) êngg. ak: rada. II (S) kw: alon, lirih, sathithik; [x]-[x] kn. ak: mung sathithik (rada kadunungan sipat ...).

mandabagya: (S) kw. cilaka.

mandah: (-ane, -neya), mandane êngg. ak: 1 saiba bakal ...; 2 (ut. mandahpuna) êngg. ak. mendahpuna; kc. mendah.

mandaya: I kw. ngreka-reka supaya ...; kc. daya, pandaya. II kw: sêgara.

mandana: kw. mènèhi; kc. dana.

mandang: I (ut. [x]-an) êngg: barêng ... (banjur ...). II [x] gawe êngg. pc: tumandang ing gawe.

mandar: I êngg. ak. malah. II [x]-[x] êngg: muga-muga.

mandara: kw. macak, dandan.

mande: I k. marung; kc. warung. II mandèkakên k. ak: murungake; kc. wurung.

mandean: êngg. bok manawa iya.

mandèkne: (-ya), mandene, mandikne(-ya) êngg: sênadyana ... suprandene; kc. andèkne.

mandene: êngg. mendah iba ...

--- 290 ---

mandêk ~ manêlahi.

mandêk: êngg. kn. lêngganan; kc. pandêk.

mandêng: kn. ngingêtake, nyawang; kc. pandêng.

mandi: I kn. akèh dayane, ampuh (tmr. wisa, tamba, têtêmbungan, donga lsp). II êngg. pc: 1 padha karo, kaya; 2 ditimbang karo.

mandira: kw. wit wringin.

manduk: kw. kêna ing; kc. panduk.

mandul-mandul: kn. obah munggah-mudhun (tmr. susu).

mandum: kn. ngêdum, mbage; mandumi: mènèhi panduman; kc. pandum.

mandung: (ut. mêmandung) k: maling.

mandungi: k. ak. manglingi; kc. pangling.

mandos: k. ak. mandi.

mandose, mandosipun: êngg. k. mandèkne.

mandra: I kw: lunga, lêlungan, lêlana; kc. mendra. II kn. ak: kêluwih-luwih, bangêt. III [x]-[x] kw: lirih, alon.

mandragini, mandrakini: kw: (gupit [x]) gêdhong paturon.

mandraguna: kw. wasis (digdaya) bangêt.

mandrawa: kw. (saking [x]) (saka-) kadohan.

manja: êngg. kn. gawe tanjan (panjan); kc. panja.

manjang: ut. mêmanjang kn. ak. ura-ura, maca karo ura-ura.

manjangakên: k. ndawakake; kc. dawa.

manjat: kn. 1 munggah (tmr. dalan); 2 êngg. munggah (ing gunung lsp); kc. panjat.

manjêl: êngg. kn. maju; kc. anjêl.

manjêr: I kn. 1 wis nglayang ing awang-awang (tmr. layangan); 2 dumunung ing têngah bênêr (tmr. srêngenge); 3 ngêdêgake (masang) gêndera lsp; kc. panjêr. II kn: dhuwit minangka pikukuhing wong têtuku; manjêri: mènèhi manjêr;panjêr. kc. panjêr.

manjing: 1 kw. mlêbu, lumêbu; 2 êngg. bêburuh; 3 wis mlêbu (ora kêna dicopot; 4 wis klêbu dadi ...; 5 ngrasuk ing (agama); 6 pc. sumurup dadi ...; kc. anjing, panjing.

munjung-munjung: kn. ak. têtumpukan dhuwur.

manjur: I kw. ngênêr maju, mêncongol; kc. anjur. II êngg. pc: mandi (tmr. tamba).

manjurung: kn. ak. nyumbang; kc. jurung, panjurung.

manjut: êngg. banjur, nuli.

mandha: kw. sêdhih; kc. mondhah.

mandhah: êngg. kn. ngalih sawêtara mangsa mênyang ing; di-[x]-ake: diêlih ana ing liya panggonan sawêtara mangsa; kc. kumandhah.

mandhak: êngg. kn. malah, mandar.

mandhakaki: kn. ar. kêmbang.

mandhakiya: kw. (bale [x]) omah dianggo nênêpi (mêmuja).

mandhala: kw. 1 kubêng, buwêngan, wêwêngkon; 2 patapan, pasraman; 3 tlatah.

mandhalika: kw. 1 tanah gadhuhan; 2 ar. têtuwuhan.

mandhap: 1 k. mêdhun, mudhun; 2 ki. ak. mulih; kc. andhap.

mandhapa: (S) kw. pandhapa.

mandhasiya: kn. ar. wuku kang kaping l4.

mandhe: kn. nggêmblèng wêsi, dadi pandhe; kc. pandhe.

mandhegani: kw. mangarêpi, dadi pangarêp (lêlurah); kc. pandhega.

mandhèng: I êngg. kn. wis rada suda (tmr. lêlara lsp); kc. adhèng. II êngg. kn: pêngaron (grabah, têmbaga).

mandhêg: n. kèndêl k. lèrèn mari mlaku (-obah lsp); kc. andhêg.

mandhêg-mayong: pc. 1 mlaku ora têrus (tansah mampir-mampir); 2 gojag-gajêg, rangu-rangu.

mandhêg-mangu: kn. gojag-gajêg, rangu-rangu.

mandhêg-tumolih: kn. gojag-gajég dening kuwatir (sumêlang).

mandhêm: kw. mbandhêm; kc. pandhêm.

mandhês: kn. nyukur lsp. nganti pandhês; kc. pandhês.

mandhi: kn. nggawa (gada lsp) dipanggul; kc. pandhi.

mandhing: (-i) êngg. ak. nandhingi, madhani; kc. pandhing.

mandhirèng: (-pribadi) kw. madêg dhewe.

mandhiri: kw. madêg; kc. dhiri.

mandhita: kw. dadi pandhita.

mandhuka: (S) kw. kodhok.

mandhukake: êngg. ngurupake, nglirokake tanpa tambahan; kc. pandhuk.

mandhung: kn. 1 tandhon; 2 êngg. sawah ênggone babad dhewe; 3 êngg. wong kang mung duwe pomahan (ing padesan); 4 (ut. mandhungan êngg); mung wajib nyambut gawe ing padesan; kc. andhung.

mandhung-mandhung: êngg. kn. tumpuk-tumpuk.

mandho: kn. ngathungake tangane loro mêgar (kaya patrape wong ngêmis, nênampani arêp njaluk).

mandhok: kn. 1 manggon ut. dêdunung ing; 2 ([x] atine) êngg. pc. ora lêga atine; kc. andhok, dhok.

mandhor: kn. 1 lêlurah (pangarêp) ing kuli nyambut gawe, jongos hotèl lsp; 2 wong kang tunggu pasanggrahan, padusan lsp.

mandhoran: êngg. sumbangan.

manèh: n. malih k. 1 mbalèni (nglakoni, muwuhi, ngambali lsp) kaya kang uwis; 2 ([x] ..., yèn ...) aja sing, up. kowe [x] yèn bisaa, lah wong kakangmu ora bisa.

manèk: I êngg. mènèk; kc. panèk. II kêna ing [x] êngg: kêna ing walat.

manèkake: n. murunakên k. agawe wani; kc. wani.

maneka-neka, maneka-warna: kw. warna-warna, rupa-rupa; kc. neka.

manèni: I n. muruni k. ak. wani karo; kc. wani. II êngg: ngênèni; kc. panèn.

manèngan si: êngg. mulane mêsthi, mêsthi bae.

manêdya: kw. ngarah, njarag; kc. sêdya.

manèh: kw. batur.

manèhta: kw. ingkang abdi (kawula).

manêkung: kw. mêmpêng ênggone muja-sêmèdi (nênuwun); kc. sêkung.

manêlahi: kw. madhangi, nyunari; kc. têlah.

--- 291 ---

manêngah ~ mantri.

manêngah: kn. mênyang ing têngah.

manêngên: kn. mênyang ing têngên.

manêt: kn. padhêt bangêt; kc. ênêt.

manhab: kn. madhab.

mani: I (S) kw. intên. II kn: wijining manungsa kang saka wong lanang. III mêmani n. mêmurun k. nggêgasah supaya wani.

manidikara: kw. nyêmbahyangake, ndongani; kc. sidikara.

manih: kw. manèh.

manik: 1 kw. intên, sêsotya; 2 kn. têlênging mata kang têngah; 3 êngg. kalamênjing (ing gulu).

manikêm: kw. kc. mani, manik.

manikya: (S) kw. mirah.

manila: (S) kw. intên biru.

maning: êngg. manèh.

manira: kw. aku (dhêdhuwuran marang sosoran).

manis: kn. 1 êngg. lêgi; 2 êngg. Lêgi (dina pasaran); 3 bêcik ut. ngrêsêpake (tmr. rupa, wêwujudan lsp); 4 (driji [x], jênthik [x]) driji antarane panêngah karo jênthik; mêmanis: 1 apa-apa kang manis (têtêmbungan lsp); 2 pc. rêruba, bêsêl; di-(me-) [x](-i): 1 ditamani têmbung manis; 2 digawe manis; [x]-an: wowohan kang dicêncêm ing gula.

manis-jangan: kn. ar. wit klikane rasane lêgi.

manub: kw. nrajang, nyêrang; kc. tub.

manubawa: kw. manobawa.

manuja: (S) kw. ak. manungsa.

manuju: kw. nuju, ngênêr; kc. tuju.

manuh: kn. 1 êngg. ak. têpung ut. kulina karo; 2 wis kulina nindakake, kêbanjur njatuh; [x]-ake: nêpungake karo; kc. wanuh.

manuhara: kw. kc. manohara.

manuk: n. pêksi k. bngs. kewan iwèn; dijuju kaya [x] pc: diuja pangane; mêcêl [x] mibêr pc: agahan (apa-apa kêduga); saur [x] pr: mangsuli bêbarêngan (nayogyani); di(me-)[x]-i êngg. ak: diulat-ulatake saka kadohan, diawat-awati; [x]-an: 1 (ut. [x]-[x]-an) têtironing manuk; 2 sindik nyongat ing pasangan (sapi).

manukara: kw. miturut, manut, nulad.

manukma, manuksma: kw. nitis, manjalma, manjing ing; kc. sukma.

manungsa: kn. titah kang kadunungan sukma lan budi.

manus, manusa, manusya, manuswa: kw. manungsa.

manusapada, manusaloka: kw. jagat, donya.

manusmara: kw. nyipta, muja.

manut: kn. 1 nurut, miturut; 2 ora bangga, ora ndaga; kc. tut.

manobawa: (S) kw. 1 ak. trêsna, sêngsêm, sih; 2 ngaton; 3 ngatonake sênênge, nayogyani.

manojawa: (S) kw. bantêr bangêt (bablas).

manohara: (S) kw. 1 endah, nêngsêmake; 2 mêmalad sih, ngarih-arih.

manol: (-an) êngg. kn. kuli, buruh.

manon, Hyang Manon: kang mahawikan (Gusti Allah); [x]-i ak. nyipati dhewe; kc. ton.

manonbawa: kw. sêdhih, susah; kc. manobawa.

manongan: kn. wong kang tanpa padunungan.

manpangat: kn. ak. piguna marang kaslamêtaning badan lsp; kc. munpangat.

manrang: I kw. nyêrang, nrajang; kc. sêrang. II kw: nêrang, kc. têrang.

(mantah) ([x]-) [x]-ane êngg. pc. ayake bae ...

mantah-ewuh: êngg. pc. bisa uga ...

mantak: (mantêk) aji kn. ngucapake aji; kc. matêk, watak, watêk.

mantang: (-i) êngg. pc. nglarangi (mangan lsp); kc. pantang.

mantar: kn. ak. mèntèr.

mantari: êngg. kn. babag, mèh padha; kc. antar, pantaran.

mantat: êngg. ks. nyanggama; kc. pantat.

mantega: kn. ak. mêrtega.

mantèk: kn. nganjingake pantèk; kc. pantèk.

mantèn: êngg. pc. pangantèn.

mantêl: (W) pc. bngs. klambi dawa dianggo tadhah udan.

mantên: I k. mana, mene, mono. II êngg: tilasan, pocotan; kc. mari.

mantêp: kn. 1 kukuh lan sêtya marang pasuwitan (panêmu lsp); 2 wis têtêp têmênan; kc. antêp.

mantês: ut. mêmantês kn. ak. agawe pantês; sarwa [x]-i: sarwa bêcik (pantês); kc. pantês.

mantiyanta: kw. bangêt, kêluwih-luwih.

manting: kn. 1 êngg. nggêblègake wasuhan ing watu lsp; 2 ([x] salira) br. mêsu badan, mati-raga: kc. wanting.

mantu: I kn. 1 (anak [x]) bojoning anak; 2 (ut. mêmantu) duwe gawe ngomah-omahake anake, (ut. ngomah-omahake anake wadon); dimantokake: diomah-omahake. II bah [x] êngg. pc: panyêbut marang Cina pranakan kang isih ênom (sarta dadi lêlurahe).

mantuk: k. mulih; kc. ulih, antuk.

mantun: k. mari.

mantuni: êngg. k. manèni; kc. wani, wantun.

mantog: kn. ak. têkan ing, anjog ing; kc. pantog.

mantol: (W) kn. bngs. klambi dawa dianggo tadhah udan (ut. angêt-angêt).

manton: kn. duwe gawe mantu.

mantoni: kn. ak. nêsêli, muwuhi; kc: wantu.

mantos: êngg. k. mangsa! (pamaido).

mantos-mantos: k. ak. manti-manti; kc. wanti.

mantra: I kn. donga, têtêmbungan dianggo njapani lsp; dimantrani: dijapani, didongani. II [x]-[x] kw. sumamar, ora cêtha; ora [x]-[x]: ora mèmpêr karo.

mantri: (S). 1 kw. ak. juru rêmbug, nayaka; 2 kn. ar. pangkat ing kraton; 3

--- 292 ---

sêsêbutaning priyayi Nêgara kang pagaweane warna-warna, up. [x] guru, [x] cacar, [x] cêngkal lsp.

mantri-alas ~ manyura.

mantri-alas: (-blandhong): ar. punggawa Nêgara kang pinatah ngawat-awati alas pajatèn.

mantri anom: kn. ak. priyayi ing kraton.

mantri jêro: (n. -lêbêt k): ar. prajurit ing kraton (Ngayogya).

mantri dhudhuk: kn. 1 ak. priyayi kang pinatah cacah-jiwa lsp; 2 pc. maling.

mantri gudhang: kn. panggêdhening gudhang kopi lsp.

mantri kabupatèn: kn. juru tulis nomêr siji ing kabupatèn.

mantri kawêdanan: kn. juru tulis nomêr siji ing kawêdanan.

mantri kewan: kn. priyayi Nêgara kang pinatah mriksa lan ngawat-awati kasarasaning raja-kaya.

mantri kit: (-candu) kn. priyayi kang ngurus panjuwalan candu.

mantri lanbau: (-tani) kn. priyayi Nêgara babagan têtanèn.

mantri lumbung: kn. priyayi Nêgara kang ditanggênah ngurus lumbung desa.

mantri-muka: (-mukya, -wisesa) kw. patih.

mantri ukur: (-cêngkal) kn. priyayi Nêgara kang ngukur palêmahan.

mantri pulisi: êngg. punggawa kang mriksa bab omah (manut tatanan nanggulang lêlara pès).

mantrus: (W) kn. punggawa prau (kapal).

mantrol: pc. mantol.

mantyanta: kw. bangêt, kêluwih-luwih.

manca: kn. (wong [x], tanah [x], nêgara [x]) wêwêngkon ing liya nêgara.

mancad: kn. napakake sikil dipênêtake ing (arêp mènèk lsp); kc. pancad.

mancahi: kn. 1 nacad; maoni; 2 madoni, mêrangi, ora miturut; kc. pancah, wancah.

mancak: I êngg. kn. 1 nampani, nadhahi (apa-apa kang diuncalake); 2 golèk walang lsp; kc. pancak. II kn. ak: nglakèni (tmr. kewan).

mancakaki: êngg. kn. wong-wong kang tuwa (ing padesan).

mancal: kn. 1 nyodhokake sikile (sarta nggênjot); 2 mangkat lêlayaran (tmr. prau); 3 ak. mêgat kang lanang (srana pamancal); kc. pancal.

mancal donya: kn. mati.

mancala-putra, mancala-putri: kw. bisa malih dadi apa-apa.

mancal-kêmul: kn. (diênggo [x]) pangan saanane ing wayah sore.

mancana: kw. nggodha, ngridhu; kc. bancana, bêncana.

manca-nêgara: kn. 1 ak. tanah-tanah sajabaning tanah Kêjawan; 2 nêgara-nêgara manca.

manca-udrasa: (-rawat) kw. nangis.

manca-pat: -lima (n. -sêkawan k, gangsal k. ak); tangga desa kang ngubêngi.

mancas: kn. ngêthok pang lsp. mayat; [x]-i: mutusi; kc. pancas.

mancawara: kw. nggunani (mênggawe lsp) sarana mantra; kc. pancawara.

mancawarna: kn. warna-warna.

mancèni: I kn. ak. mancahi, nacad, maoni; kc. wanci. II kn: mènèhi (nêtêpake) pêpancène; kc. panci, pancèn.

mancêb: pc. tumancêb.

mancêd: kn. ak. nêtêpake rêgane (ora kêna kurang); kc. pancêd.

mancêr: kn. ak. mandêng ora kêdhèp; kc. pancer.

manci: I kn. ak. nêtêpake (mènèhi) pêpancèn; kc. panci, pancèn. II êngg. pc. panci (ar. wadhah).

mancik: kn. 1 anc ik-ancik ing; 2 têkan ing; 3 wiwit, miwiti; kc. ancik, pancik.

mancing: kn. misaya iwak nganggo pancing; kc. pancing.

manclap: êngg. kn. sumurup (tmr. srêngenge).

manclas: êngg. kn. mancas; kc. pancas, panclas.

mancud: (-an), mancut(-an) kn. awangun lancip, nyongat munggah.

mancuh: êngg. kn. munggah tmr. banyu.

mancung: kn. buntêl (tlakupan) ing manggar; [x]-an êngg. adu [x]: padoning ikêt gathuk ing bathuk (caraning ikêt-ikêtan).

mancur: kn. 1 mili mêngisor; 2 br. sumorot (tmr. cahya); kc. pancur, cur.

manco: I êngg. kn. mancahi;kc. panco. II êngg. kn. ar. panganan.

mancrut: (-mancrut) êngg. kn. wutah mancur mrana-mrana.

mantha garwa: kw. ngêpèk bojo.

mantha-mantha: kn. ak. merang-merang gêgolongan; kc. pantha.

manthal-manthal, manthalan: pc. susune katon (ora kêmbênan).

manthang: I êngg. kn. bngs. kêtela. II manthang-manthang kn. katon abuh sarta abang (tmr. wudun lsp); manthang-manthangên pc: nêpsu bangêt.

manthêng: êngg. kn. 1 narik kêncêng (tmr. bolah, tali lsp); 2 mêmpêng bangêt panuwune lsp; kc. panthêng.

manthêr: kn. 1 saèm. mancur; 2 sumorot (tmr. cahya).

manthuk: kn. ndhungklukake êndhase; kc. anthuk.

manthur: kn. saèm. mancur, manthêr.

manyak: (-i) pc. miwiti, ngayati.

manyak-manyak: kn. ak. nyak-nyakan ora tata; kc. mênyak.

manyar: kn. ar. manuk.

manyêr, manyur: êngg. kn. ngadêg nganyur.

manyuk: pc. têka sadhela, nyangklêg.

manyul: kn. nonong mêngarêp (tmr. bathuk).

manyung: kn. ar. iwak sêgara.

manyura: 1 kw. mêrak; 2 kn. ar. pathêting gêndhing.

--- 293 ---

mang ~ mangkara-kara.

mang: I pc. wc. samang, up. [x] pangan: ko-pangan. II êngg: mau.

manga: êngg. kn. mangap.

mangada-ada: kw. njêgrag (tmr. idêp).

mangah-mangah: kn. katon abang bangêt (tmr. rai lsp).

mangaksi: kw. ndêlêng, nonton; kc. aksi.

mangan: n. nêdha k. dhahar k. 1 migunakake pangan; 2 ent. nganggo, migunakake, butuh nganggo, ngêntèkake; 3 uripe saka, up. mung [x] anakan: 4 pc. nampa ut. nglêbokake (piwulang lsp); [x]-i: 1 ak. mènèhi pangan; 2 tansah mangan, sênêng (royal) mangan; [x]-an êngg: slamêtan ana ing kuburan lsp; kc. pangan.

mangan-nginum: (-ngombe) pc. enak-enakan mangan karo ngombe.

mangan-turu: pc. enak-enakan mung mangan karo turu bae.

mangang: I kw. mênga amba, mangap amba. II kn. rada wêgah (êmêng), angèl panyêkêle (marga kêgêdhèn lsp).

mangap: kn. 1 ngêngakake cangkêm; 2 pc. ks. clathu, gunêman; 3 mênga amba; kc. angap.

mangar-mangar: kn. katon abang raine (marga pêpanas lsp).

mangarêp: n. mangajêng k. mênyang ingarêp.

mangarsa: kw. mangarêp.

mangarsa-arsa: kw. ngarêp-arêp.

mangas: êngg. kn. drêmba, murka.

mangastawa, mangastuti: kw. mêmuji, ngalêmbana, nêmbah.

mangastungkara: kw. nayogyani, mêmuji.

mangde: kw. ak. agawe, njalari, marakake.

mangèksi: kw. ndêlêng, nonton; kc. èksi.

mangèl: kw. ak. sayah, kêsêl.

mangeran: kn. nganggêp pangeran marang (ngabdi, mêmuji); kc. pangeran.

mangèstupada: kw. ngabêkti, sujud.

mangèstoni: kn. ak. ndongakake, mènèhi bêrkah; kc. pangèstu.

mangèsthi: kw. mêndêng (njangka) marang, kêpengin bangêt; kc. èsthi.

mangêb: kw. ak. ngaub, ngeyub.

mangêni: kn. matêsi wangêne; kc. wangên.

mangêrti: n. mangêrtos k. pc. wis nyakup marang surasaning piwulang (têtêmbungan lsp); kc. ngêrti.

mangêt-mangêt: kn. rada panas; kc. angêt.

mangga: I kw. gêlêm. II k. ayo; 2 ênya, mara. III kn. ak: têgêl(-an). IV ut. manggaa êngg: mênawa, samangsa. V êngg. ak: pêlêm. VI pc: kêmangga.

manggahi: kn. ak. ngukuhi, nggêgêgi; kc. panggah.

manggal: kn. ak. mbalang, mbandhêm; kc. banggal, panggal.

manggala: (S) kw. 1 ak. bêgja, kabêgjan, bêrkah; 2 ak. bêbukaning pujian (sêmbahyangan); 3 ([x]-ning prang) pangarêp, senapati; manggalani kw: mêngarêpi prang.

manggalih: ki. mikir; kc. panggalih.

manggalya: (S) kw. wêwêcan (sasmita) mahanani kabêgjan.

mangga-manggu, mangga-mara: êngg. kn. gojag-gajêg.

manggan: êngg. kn. têgêlan; kc. mangga.

manggang: kn. nggarang; kc. panggang.

mangga puliha: kw. (tan [x]) (ora) bisa mênang.

manggar: kn. kêmbang krambil.

mangga sapira: (-pira) ak. ora sapiraa.

mangga sesa: (-sisa) kn. ak. cuwa, gêla.

manggèn: k. manggon.

manggêng: kn. ak. lêstari, ajêg; kc. panggêng.

manggih: (-i) k. nêmu, nêmoni; kc. têmu.

manggis: kn. ar. wit sarta wohe.

manggistha: kw. manggis.

manggya: kw. nêmu; kc. manggih.

mangguh: kw. nêmu; kc. manggih.

mangguha, mangguh anua, mangganua: êngg. samungguha ...

manggul: I kn. nggawa katumpangake ing pundhak (cêngêl); kc. panggul. II kn: ar. jênang.

manggulan: êngg. kn. midadarèni.

manggu-manggu: kn. ak. gojag-gajêg.

manggung: I kn. 1 ak. tansah ora kêndhat; 2 tansah ngêtokake swara (tmr. pêrkutut). II ([x] kêtanggung) kn. bngs. bêdhaya kang ndhèrèkake panjênênganing ratu yèn miyos siniwaka.

manggut: (-manggut) êngg. kn. manthuk(-manthuk).

manggok: pc. mandhok.

manggoki: pc. mrêgoki; kc. panggok.

manggon: n. manggèn k. 1 dêdunung ana ing; 2 wis manjing ora bisa mari (tmr. lêlara, kamanuhan lsp); 3 pc. krasan; 4 pc: wis mathuk, wis cocog karo watake; kc. ênggon, panggonan.

manggrahi: êngg. pc. tansah nyulayani rêmbug.

manggrok: pc. mandhêg, manggon sawatara mangsa.

manggrong-manggrong: êngg. magrong-magrong.

mangka: I kn. têtêmbungan pangikêt nêrangake surasane kosok balèn. II kw. kang dadi, kang dianggêp dadi; kc. minangka.

mangkadi: kw. tur, lan uga; kc. makadi.

mangkah-mangkah: kn. katon gêdhe kêbak banyu susu (tmr. susu).

mangkak: I kn. sêmu rêgêd (warna putih kêcampuran irêng). II êngg. kn. atos (tmr. abuh); kc. bangkak.

mangkakna, mangkakne, mangkaknè, mangkaknea, mangkane: êngg. mangka.

mangkali: kn. ora nggugu, ndaga, madoni; kc. wangkal, pangkal.

mangkana: n. makatên k. kaya kae; kc. mangkene, mangkono.

mangkara: kw. urang.

mangkarabyuha: kw. ar. gêlaring bêris.baris.

mangkara-kara: kw. murub mubyar.

--- 294 ---

mangkas ~ mangsatara.

mangkas: I kw. cukat; kc. akas. II mangkas-(mangkas) kw: kumudu-kudu arêp gunêman.

mangkat: kn. têdhak ki. budhal lêlungan; kc. angkat, pangkat.

mangke: k. mêngko.

mangkene: n. makatên k. kaya iki.

mangkidi: êngg. ak. matêsi; kc. wangkid.

mangkil: kn. migunakake wangkil; kc. wangkil.

mangking: I êngg. k. mêngko. II ki. nyêngkêlit; kc. wangking.

mangkir: I êngg. kn. cangkir. II (W) kn. 1 ora têka nalikane diapèl; 2 ora mlêbu nyambut gawe lsp; 3 êngg. mlincur; 4 lunga (minggat) saka ing tangsi (tmr. saradhadhu); 5 êngg. wêla (ora nicil).

mangkis: kn. ngêncêngake wlulang kêndhang lsp; kc. wangkis.

mangku: kn. 1 nyèlèhake ing pangkon; 2 ent. ngadhêpake; 3 ngajangi duwe gawe lsp; kc. pangku.

mangkud: kn. ak. ngangkud; kc. angkud.

mangkul: êngg. kn. ngrangkul, manggul; kc. pangkul.

mangkok: kn. saèm. pinggan nanging luwih cilik.

mangkono: n. makatên k. kaya iku(-kae).

mangkoti: kn. ak. wangkot marang; kc. wangkot.

mangkrag: êngg. kn. mogok (êmoh nyambut gawe).

mangkrak: kw. mbêngok (muring bangêt); kc. makrak.

mangkring: kn. 1 mencok ing pang lsp. (kang dhuwur); 2 pc. ngundhakake rêga; kc. pangkring, plangkring.

mangkruk: (-mangkruk) kn. linggih (thêthênguk) ana ing papan kang dhuwur.

mangkrong: (-mangkrong) pc. mangkruk-mangkruk.

manglah: kw. ngêsah, sêsambat.

manglar: kn. wis duwe lar (tmr. gangsir lsp: kc. lar.

manglèng: kw. ngêlèng; kc. êlèng.

manglêr: kn. ak. anglêr.

mangli: kn. ar. têbu.

manglih: I êngg. ak. malih. II k. ak. mangro. III kw. ngêlih.

mangling: kw. clathu, gunêman; kc. angling, ling.

manglingi: kn. njalari pangling; kc. pangling.

mangluh, mangloh: êngg. kn. nutuh (ngundhat-undhat); kc. pangluh.

manglung: kn. tumungkul (tumêlung) mêngarêp; [x] gulu br. nungkul (têluk); kc. anglung.

manglong-manglong: kn. ungak-ungak manglung.

mangmang: êngg. kn. rada samar, tidha-tidha.

mangu-mangu: kn. 1 gojag-gajêg, mangga-mara; 2 rada bingung pikire.

manguyu: kw. bngs. cantrik.

manguk: (-manguk) kn. ak. ngungak, ungak-ungak; kc. anguk.

mangul: kn. ak. mongol; kc. pangul.

mangulah: kw. nindakake, ngêcakake; kc. ulah.

mangulun: kw. ngabdi, ngawula; kc. ulun.

mangun: kn. 1 mujudake (nyithak lsp) supaya wangun; 2 agawe (nêgara lsp); 3 awujud; kc. wangun, bangun.

mangunah: (A) kn. ak. duwe kaluwihan bisa nggayuh marga saka imane.

mangunêng: kw. kêsêngsêm, sêdhih; kc. onêng.

mangun-kung: kw. sêdhih dening kêsêngsêm.

manguntur: kn. ak. bangsal ana gilange palênggahan.

mangungkang: kw. ngungkang ing.

mangungkung: kw. kc. mangun-kung.

manguri: I êngg. ak. masahi untu; kc. pangur. II kw. mêdharake wadi lsp; kc. kuwanguran.

mangut: kn. ar. iwak loh.

mangohan: kw. gêro-gêro (sêsambat).

mangot: kn. 1 namakake pangot; 2 awangun kaya pangot; kc. pangot.

mangrèh: kw. ngêrèh; kc. rèh, pangrèh.

mangro: kn. 1 cawang loro, ngênêr rong panggonan; 2 ak. ngrangkêp; 3 pc. saêlèng isi loro (tmr. lèng gangsir lsp); [x] atine (-karêpe) pc: gojag-gajêg dening kêpêksa milih rong prakara; [x] tingal: panêmu rong prakara kang kosok balèn diantêpi kabèh; kc. ro.

mangsa: I kn. 1 wêktu; 2 wêktu nêdhêng ..., ungsum; 3 molah-malihing hawa lsp. ing taun, up. [x] rêndhêng; 4 saèm. sasi miturut pranata mangsa (umure ora kaya sasi lumrah) dene arane: kasa (kartika), karo (pusa), katêlu (manggasri), kapat (sitra), kalima (manggakala), kanêm (naya), kapitu (palguna), kawolu (wisaka), kasanga (jita), kasapuluh (srawana), dhêstha (padrawana), saddha (asuji); kc. mangsan, samangsa. II kn: 1 (... + sambawa) mokal yèn ... up. [x] gêlêma têka; 2 (gèk [x]) pc. ah mokal (nelakake pamaido). III kn: mangan (tmr. kewan galak, buta); kc. (mê)mangsan.

mangsabaksa: kw. ak. mangan daging.

mangsa bodhoa: n. (-borong k); (kowe mokal yèn bodhoa) dakpasrahake marang kowe.

mangsah: I kw. 1 maju pêrang; 2 mungsuh; kc. angsah. II kn. (ora-) (ora-) bisa tumama, ora pasah.

mangsak: kn. olah-olah, gawe obat lsp; kc. masak.

mangsa-silih: êngg. mokal yèn ...; kc. mangsa.

mangsan: I kn. ungsum-ungsuman, anane miturut mangsa; kc. mangsa. II ut. mêmangsan kn. apa-apa kang (bakal) dimangsa ing kewan galak (buta); kc. mangsa.

mangsane: êngg. pc. samangsa, mênawa.

mangsatara: kn. ak. mangsa ora ana udan ing sajroning mangsa rêndhêng; kc. taramangsa.

--- 295 ---

mangsêg ~ marang.

mangsêg: kn. 1 wis krasa warêg bangêt; 2 mangsa wowohan lsp. sabakdane mangan sêga; 3 (ut. [x]-an) ak. wowohan lsp. kang dipangan sabakdane mangan sêga; kc. angsêg.

mangsèn: kn. wadhah mangsi.

mangsi: I êngg. k. mangsa (mokal yèn ...). II kn: barang cuwèr mawa warna irêng lsp. dianggo nulis; di-[x] pc. ditulis lsp. nganggo mangsi.

mangsil: êngg. kn. ikalan lawe ing kisi.

mangsit: (-i) kn. 1 ak. akon (wêling) marang; 2 ngandhani sarana bêbisik kc. wangsit.

mangslup: kn. mlêbu ing (bolongan lsp); kc. angslup.

mangsud: kn. ak; maksud.

mangsuh: kw. maju pêrang; kc. mangsah.

mangsuk: kw. 1 mlêbu; 2 pc. mlêbu ing agama lsp; 3 pc. cocog bangêt (tmr. panganggo karo sing nganggo); [x]-[x] êngg. pc: tontonan ing karamean (sulapan, wayang wong lsp).

mangsuk-angin: kn. lara marga kadhêmên.

mangsul: k. ak. malik; kc. walik.

mangsuli: I k. mbalèni; kc. bali. II kn. njawab gunêming liyan, mbalêsi; kc. wangsul(-an).

mangsur: kn. mancur (mili) bantêr tmr. bêbanyu); kc. sur.

mangwa: kn. ak. mawa.

mangwang: êngg. kn. nganggo nyawang marang; kc. wangwang.

mau: n. wau k. 1 mêntas bae, waktu kang kêpungkur durung suwe (kang lagi mêntas kêlakon); 2 kang mêntas disêbutake; [x] awan ([x] bêngi, [x] esuk, [x] sore): awan (bêngi, esuk, sore) kang mêntas kêlakon; [x]-[x]-ne pc: kang dhisik (ing sadurunge kêlakon).

maujud: kn. mawa wujud, bisa katon.

maugi, mauki: êngg: mbêngoki, nyêluk; kc. paug.

maulana, maolana: (A) kn. sêsêbutaning para ahli agama Islam kang pinunjul.

maulud: (A) kn. riyaya (slawatan) ing dina wiyosane K.N. Muhamad; kc. mulud.

maut, maot: (A) kn. ak. mati.

maonah: kn. ak. mangunah.

maoni: kn. nacad, mancahi; kc. waon.

maos: I k. maca; kc. waca, waos. II ki. ak: nyakot; kc. waos, untu. III k. ak: numbak; kc. tumbak, waos. IV êngg. k: maja.

maosi: k. majêgi; kc. pajêg, paos, majêgan.

Maospait: k. ak. Majapait.

maot: (A) kn. ak. mati.

mapa: kw. apa.

mapag: (-ake) kn. mêthuk(-ake); [x]-an: pangadhangan; kc. papag.

mapag tanggal: kn. ak. nggarap-sari (pambêngan).

mapah: kn. ndhêlik (mencok) ing papah; [x] gêdhang: kaya papah gêdhang; kc. papah.

mapak: kn. 1 (ut. [x]-i) ngêthok lsp. supaya papak; 2 katon racak (tmr. tanduran ing sawah, têgal); [x]-i: madhani, padha karo; kc. papak.

mapal: kn. 1 ngêthoki dicêndhakake; 2 êngg. ks. mangan; kc. papal.

mapali: êngg. ak. ndaga, mbangkang; kc. papal.

mapan: I kn. 1 milih (golèk, olèh) papan, tata-tata arêp manggon (linggih, turu lsp); 2 tata-tata nêdya nanggulang mungsuh lsp; 3 manggon ing papan kang prayoga; 4 ent. maton bangêt (tmr. wangsulan, rêmbugan), pakolèh bangêt (tmr. panggonan lsp; kc. papan. II kw: 1 jêr, awit; 2 nanging; kc. apan.

mapar: (-i) kn. ngrata, mapak; kc. papar.

mapas: kn. 1 ak. ngêthok pucuke lsp; 2 nyugag rêmbug lsp; kc. panas.

mapat: I n. nyêkawan k. siji-sijine papat. II kn. ak: mati; kc. wapat.

mapatih: kw. patih.

maphum: (A) êngg. ngêrti.

maputêran: kw. mubêng-mubêng; kc. putêr.

maprah: êngg. kn. kaprah, ngêndi-êndi ana; [x]-[x] pc. akèh bangêt dagangane.

mapras: kn. ngêthok pucuke (wit lsp); kc. papras.

maprung: kn. ak. mamprung.

mar: kn. cape, tanpa daya, rasa kaya gringgingên; kc. êmar.

mara: I kn. têka nyêdhaki; kc. marani. II êngg. ak: coba ta! III kn: merang, mbage; kc. para. IV êngg. kn: muwara. V kw: aku, -ku. VI (S) kw. ak: pati, mati.

mara awak: n. (-bau k), mara bau kn. rewang ut. têka nyambut gawe mung awak thok (tanpa piranti, pasumbang lsp).

marab-marab: kw. murub mubyar.

marabi: 1 êngg. njênêngi pêparab; 2 kw. ngarani, njênêngi; kc. parab.

mara-dagang: kn. dêdagangan ana ing.

mara-desa: n. mara-dhusun k. mênyang ing padesan.

mara dina: êngg. sabên dina dibage (olèh-olèhane dêrêp).

mara-jêlèh: êngg. jêlèh, bosên.

mara-dhayoh: n. mara-tamu k. têka tilik lsp.

marag: kn. ak. nrajang; kc. parag.

marah: I ut. [x]-i êngg. ak: 1 ngandhani, nuturi; 2 mulang; 3 êngg. ngandhani (ngulêmi, ngundang); kc. warah. II kw: nyigar; kc. parah.

marahi: pc. njalari.

marah-muruk: êngg. ak. muruki, mulang, nuturi.

marak: I kw. seba ngadhêp; kc. parak. II kw: mêrak (ar. manuk).

marakake: n. murugakên k. 1 ak. ngêtêrake (nggawa mara); 2 njalari, nyêbabake; kc. paran.

marakarma: kw. kasangsaran, kacilakan. marakata kw. 1 jumêrud; 2 mirah.

marakèh: kn. ar. wuku kang kaping 18.

marana: kw. pati, mati, lêlara.

marani: n. murugi k. nêdhaki ki. mara ing, nêkani; kc. paran, mara.

marang: I n. dhatêng k. 1 tumuju (ngênêr) ing; 2 mungguh (tumrap) ing; 3 ing, dening (ing ukara tanggap); kc. mênyang.

--- 296 ---

II kn: namakake parang; kc. parang.

marangi ~ marna.

marangi: kn. misani sarana warangan, nggosok kêris lsp. nganggo warangan; kc. warangan.

maras: I êngg. kn. miris, rada wêdi (kuwatir). II kn: kêbuk (ing kewan iwèn).

marasadu: kw. ngapusi, julig.

marasake: n. nyarasakên k. marèkake, nambani, njalari waras; kc. waras.

maraseba: n. marasowan k. seba marang (panjênênganing ratu).

mara sêrêk: êngg. mbosêni, njêlèhi.

marasi: I 1 kw. ngêthok êndhas; 2 ngilangi sêpête (tmr. dêgan); kc. paras. II ki: nyukur; kc. paras.

maracoca: knb. ar. wadêr.

mara-tangan: kn. milarani nganggo tangan (ngantêm, nabok lsp).

maratapa: kn. nglakoni tapa.

maratuwa: n. marasêpuh k. wong tuwane bojo.

marawayan: kw. ndlèwèr, mili, gumantung rawe-rawe.

marbuk: kw. sumêrbak, ngambar.

marbuka: kw. mbukak, mbukani.

mardala: kw. ak. kêndhang, têtêg.

mardawa: (S) kw. 1 lêmês, lêmbut; 2 alus, sarèh, nyênêngake.

mardawa-basa: kw. 1 têmbung (basa) kang ngrêsêpake (alus); 2 ahli basa (ulah kêkarangan).

mardawa-lagu: kw. 1 lêlagon kang ngrêsêpake; 2 ahli têmbang (gêndhing).

mardi: kn. ak. kc. mêrdi.

mardika: I Sang [x] kw. kang kuwasa lan wicaksana. II kn: 1 ora kawêngku lan kaêrèh ing panguwasa liyane (ora kêbawah ora kêprentah); 2 luwar saka ing sêsanggan (pajêg, gugur gunung lsp); 3 ak. patikêlir; kc. pêrdikan.

mardikani: kw. njarwani, nêrangake; kc. pardika.

mardikèngrat: kw. kang nguwasani jagat (kang wicaksana lan kuwasa).

marjan: kn. ak. mêrjan.

marèkake: n. mantunakên k. 1 nglèrènake; 2 nambani supara mari; 3 êngg. ngrampungake; kc. mari.

marèni: n. mantuni k. 1 lèrèn ênggone ...; 2 êngg. mocot, nglèrèhi; kc. mari.

marèng: I kn. (mangsa [x]) mangsa ngarepake mangsa katiga (bakda rêndhêng, Marêt, April, Mei). II kw. ak: marang, mênyang.

marêgake: n. nuwukakên k. njalari warêg, ngingoni lsp. supaya warêg; kc. warêg.

marêk: (-i) êngg. kn. mara, nyêdhak; kc. parêk.

marêm: kn. wis nrima (lêga) atine; kc. arêm.

marêngi: I kn. ak. mbênêri, pinuju ...; kc. parêng, barêng. II kn: nglilani, ngidini; kc. parêng.

marêngake: kn. nglilani; kc. parêng.

marêp: n. majêng k. madhêp; kc. arêp.

marês: (W) kn. rikat (tmr. baris), ora antal (tmr. lagu musik).

Marêt: (W) kn. ar. sasi kang katêlu.

marga: I kw. 1 dalan; 2 ent. dêdalan, srana. II [x] (-sangka) n. margi (-saking) k: jalaran (sabab) saka; kc. mêrga.

margaina: kn. guwagarba.

margana: (S) kw. panah.

margi: k. marga.

margiyuh: kw. kc. giyuh.

margupe: kw. sayah, kêsêl.

marhaèn: kn. (kaum [x], bangsa [x]) gêgolonganing wong kang ora dêduwèn, panguripane mung pawitan bau (bêburuh).

marhum: (A) kn. `jênate ... (kang wis ajal).

mari: n. mantun k. 1 wis lèrèn ênggone nindakake, up. [x] dadi carik; 2 wis pulih bêcik (ora nindakake ala), up: [x] kurang ajar; 3 êngg. wis rampung, êntèk; 4 waras, pulih kaya kang mau; [x](-[x])mati pc: ora ganti-ganti tansah ... bae; [x]-ne êngg: 1 sawise, sabakdane; 2 [ut. sa-[x](-[x])ne] sawise iku nuli ... banjur ...

maribasakake: ak. nganggo paribasan, numrapake paribasan marang; kc. paribasa.

maribasani: kn. ak. numrapake paribasan.

maridake: ak. mulang marang, mêjang, ngandhani; kc. warid.

marihi: kw. mbanyoni; kc. warih.

marik-marik: êngg. pc. tharik-tharik, larik-larik; kc. morak-marik.

marikêlu: kw. linggih tumungkul urmat bangêt.

marine: (W) kn. babagan kaprajuritan ing sêgara.

marinyu: êngg. kn. bngs. gêbayan (tmr. desa).

maring: êngg. 1 marang, mênyang; 2 lunga mênyang ...

maringi: ki. mènèhi; kc. paring, wènèh.

maris: kn. 1 mbage warisan; 2 olèh warisan; [x]-i: ningali warisan; kc. waris.

marisan: êngg. k. lading.

marisi: êngg. kn. ngirisi krambil; kc. paris.

marit: êngg. angok, surud; kc. morat-marit.

maryada: kw. 1 têtêngêr, kalakuan; 2 rikuh, isin.

markata: kw. jumêrud.

markis: I kn. kuncunging pêndhapa dianggo ngeyubi kang mudhun saka kreta (montor). II ut. markisah kn. ar. woh.

marlêsu, marlupa: kw. kêsêl bangêt. sayah.

marma: I kw. wêlas marang, duwe palimirma; kc. parman. II (ut. [x]-ne) kw: 1 marga saka iku; 2 mulane.

marmêr: kn. bngs. watu gamping kang atos (digawe jobin lsp).

marmi, marmita: (-ne) kw. kc. marma.

marmut, marmot: kn. bngs. tikus gêdhe (warnane putih lsp).

marna: n. marni k. ak. 1 ngêcèt, nyungging; 2 ngrumpaka, nyritakake; marnani

--- 297 ---

ak: 1 warna-warna; 2 (ut. marnakake) mujudi, nganakake; kc. warna.

maru ~ masing-masing.

maru: kn. 1 bojoning bojo (tmr. wong kang wayuh); 2 ent. wong kang padha dene jor-joran (golèk sih lsp).

marud: kn. nisir krambil lsp. nganggo parut; kc. parud.

maruk, marug: êngg. kn. madhuk (tmr. lêmah).

maruki: kn. akèh ênggone mangan (marga mêntas lara lsp); kc. kêmaruk.

marung: I n mande k. dodolan ing warung; kc. warung. II êngg. kn. janggrungan. III ([x] gêni) êngg: ngurubake gêni dianggo ngobong alang-alang lsp. (palêmahan kang arêp digarap).

marus: kw. gêtih.

marusa, marosa: kn. ak. mrusa; kc. prusa.

maruta: (S) kw. angin.

maro: n. malih k. 1 merang (mbage) dadi loro; 2 pamêtune didum wong loro (tmr. nandur pari); kc. paro.

maro-tingal: kn. mangro tingal.

maron: I n. malihan k. (sawah) kang digarap pamêtune diparo; kc. maro, paro. II ut. mêmaron kn. duwe maru, tangkêpe kaya maru. III êngg: pangaron.

marong: (-marong) kn. mêngangah murub.

marsudi: kn. ngudi, nggêgulang supaya bisa; kc. parsudi, mêrsudi.

marsose: (W) kn. bngs. saradhadhu pilihan.

marta: kw. lêmbah manah, sarèh.

martabak: (A) kn. ar. panganan Arab.

martabat: (A) kn. ak. 1 pangkat; 2 pêpangkatan (ing kawruh gaib).

martana: kw. kc. marta.

martani: I n. martèni, martosi k. ak. awèh kabar, ngabari; kc. warta. II kw: njalari lipur; kc. marta.

martèl: êngg. pc. palu.

martuwi: k. ak. tilik; kc. maradhayoh.

martobat: êngg. kn. tobat.

martyaloka, martyapada: (S) kw. alam-donya.

marcapada: kw. alam donya (ing jagat).

marwata suta: kw. (kaya gunung anakan) bungah bangêt.

marwita: kw. mêguru; kc. purohita.

mas: I n. jêne k. ar. logam kang larang rêgane digawe rêrênggan, dhuwit lsp; [x] ênom: mas kang dicampuri logam liyane warnane kuning ênom; [x] ure, [x] pasir: mas kang durung diluluh; [x] tuwa: mas kang akèh murnine; kc. kêmasan, masmasan. II kn: 1 êngg. sêsêbutan marang wong kang isih darah; 2 sêsêbutan marang wong kang duwe pangkat ut. kang apangkat têngahan (ut. [x] ngabèhi, [x] lurah, [x] bêkêl lsp); 3 panyêbut marang mitra lsp. kang rumakêt; [x] ajêng, [x] ayu: sêsêbutane sêlir (ut. bojoning) priyayi kang ora pangkat dhuwur; [x] agus: sêsêbutane anaking priyayi kang dudu radèn; [x] lara, [x] rara: padha karo [x] agus nanging tumrap bocah wadon; [x] mirah kw: kêkasih (têmbung pamiluta).

masa: I (S) kw. petungan waktu suwene 2 sasi; cs. 6. II pc: mangsa (mokal yèn ta); [x] borong pc: mangsa borong.

masah: I kn. nggarap nganggo pasah; kc. pasah. II êngg. kn. wis rumasuk (tmr. wedang tèh lsp). III kw. mungsuh.

masak: I êngg. kn. pawèwèh (opahan) marang tlèdhèk. II êngg. pc. kc. mangsak; [x]-an êngg: racikan kinang.

masakèh: (A) kn. ak. wong pintêr(-utama).

masalah: (A) kn. 1 bab (prakara) kang isih dadi rêmbug; 2 andharan kang nêrangake sawijining bab; 3 mungguh ing bab.

masa'llah: pc. karsa dalêm Gusti Allah (dianggo sabawa nelakake kagèt lsp).

masang: kn. nata, ngêtrapake; kc. pasang.

masang drigama: (-taji) kn. nêdya mialani liyan.

masang sêmu: (-ulat): namakake pasêmoning praèn marang.

masar: n. mêkên k. 1 ak. dodolan mênyang pasar; 2 êngg. têtuku mênyang pasar, nêmpur; kc. pasar.

masarakat: (A) kn. pasrawungan lan bêbrayaning ngaurip.

masbuk, masbok: kn. ak. nrambul mèlu mangan (mêdhayoh lsp) tanpa diundang.

masbun: kn. ak. ati, pangrasaning ati.

masjid: kn. omah dianggo sêmbahyang (Islam).

Masèhi: kn. Kristên.

masèk: kn. ak. urip sacaraning wong kapir; kc. pasèk.

masêk, masêg: êngg. kn. 1 ngênêtake nganti manêt, ngurugi nganggo lêmah banjur diênêt-ênêt; 2 ks. matèni; kc. pasêk.

masêlat: kn. ak. jimat.

masêm: kn. 1 isih rada mêntah (isih kêcut) tmr. wowohan; 2 wis rada lawas nanging isih bêcik (tmr. jarit lsp); kc. asêm.

masêr: kn. namakake (nglêpasake) pasêr; kc. pasêr.

masgul: (A) kn. ak. 1 susah, sêdhih; 2 sêrik, lara atine, ora nrima dening disêrikake.

mashur: (A) kn. ak. misuwur.

masi: I êngg. k. masa (mokal yèn ...); kc. mangsa, mangsi. II êngg: sênadyan.

masih: êngg. pc. isih.

masiya: êngg. sênadyan.

masiyati, masiyatake: ak. ninggal wasiyat; kc. wasiyat.

masik: êngg. k. isih.

masin: I kn. mangan (nucuki) lêmah, wêdhi lsp. (tmr. manuk). II êngg. kn. ngasin, asinan (iwak loh lsp); kc. asin. III (W) kn. ak: mêsin.

masinis: (W) kn. tukang nglakokake mêsin (sêpur, pabrik lsp).

masing-masing: êngg. kn. siji-sijine, dhewe-dhewe.

--- 298 ---

masir ~ matêsi.

masir: kn. 1 kaya wêdhi (tmr. salak lsp); 2 akèh wêdhine; kc. pasir.

masiran: êngg. pc. pasiran.

maskape: (W) kn. 1 pakumpulan dagang (kongsi); 2 êngg. Ned. Handelmij; 3 êngg. N.I.S.

maskawin: êngg. kn. dhuwit minangka tukon marang pangantèn wadon.

maskèntar, maskentir: kw. maskumambang.

maskèt: êngg. kn. trêp bangêt, plêk.

maski: êngg. kn. sênadyan.

maskumambang: kn. ar. têmbang macapat.

maslakat: kn. ak. karahayon.

masmasan: kn. ak. 1 barang-barang mas; 2 mas tiron; 3 bakul dodolan mas intên; kc. kêmasan, mas.

masmu: kw. sêmu, katon kaya.

masmur: (A) kn. ar. kitab suci anggitane Nabi Dawud.

masnis: pc. masinis.

masud: pc. maksud.

masuh: kn. 1 ngumbah (jarit lsp); 2 nggarap-sari; 3 pc. milara, ngujar-ujari lsp; kc. wasuh.

masuk: êngg. pc. mlêbu; kc. mangsuk, manjing.

masung: kw. awèh; kc. asung, sung.

masogi: kn. ngêjogi dagangan; kc. pasog.

masoh: êngg. masuh.

masoki, masokake: kn. mbayarake marang; kc. pasok.

maspadakake: n. maspaosakên k. namatake bangêt; kc. waspada.

masrahi, masrahake: kn. pasrah marang; kc. pasrah.

masra-masru: kn. ak. nêpsu bangêt.

masrik: (A) kn. ak. wetan(-an).

masrut: (sarat [x]) kn. ak. 1 srana, tamba; 2 mêjani (opahan marang dhukun).

mastaka: 1 kw. pucuk, puncak; 2 kw. makutha; 3 kw. êndhas; 3 kn. ak. êndhas-êndhasan (pucuking) mêsjid.

mastar: kn. ak. bngs. garisan.

mastu: (na) kw. dina.

mastuti: kw. ngalêm, nyêmbah.

mat: pc. 1 trêp pangincêngi,pangincênge. pênêr; 2 ngêrti têmênan; 3 enak (kêpenak) bangêt; di-[x]-ake pc: 1 diincêng (dipandêng) têmênan; 2 dirasakake têmênan; kc. nikmat, tamat.

mata: 1 (n. mripat k. tingal ki) pirantining panca-driya kang dianggo ndêlêng; 2 kn. bolongan ing nam-naman (kranjang lsp); 3 kn. undêraning wudun, plêniking dhadhu (dhomino lsp), brênjulaning wiji ing pête, kara lsp, lêkikan ing bathok krambil, intên lsp, ing ali-ali (suwêng lsp); 4 êngg. soca ing kayu; 5 timbangan candu ana 1/100 tail (0,386 g); 6 êngg. wuwuhan pambayaran (pajêg) marang lurah desa; micakake [x] mêlèk pr: nganggêp marang liyan yèn ora ngêrti (wêruh); ngrabèkake [x] pr: sênêng nonton wong wadon; nyolok [x] pr: nglakoni piala dijarag ana ing sangarêpaning sanak lsp; [x]-[x] (kapi-)kapèn pr: wêruh nanging durung tamat; kc. kêmata.

mata dêruk: kn. bolongan ing klambi dianggo ngancêbake bênik.

mata dhuwitên: kn. kang dimelik mung dhuwit.

mata era: kn. ar. nam-naman kang rênggang-rênggang (tmr. kranjang).

matag: kw. akon; kc. atag.

matah: kn. ak. nanggênah marang; kc. patah.

mata itik: kn. bolongan ing klambi dianggo nganjingake bênik.

mata iwak: kn. 1 ar. têtuwuhan sing kumambang ing banyu; 2 cuplak sing ngurêng.

mataya: kw. njogèd.

mata yuyu: pc. tansah arêp nangis.

matak, matêk: kn. kc. mantak.

mata-kapèn: kn. ak. kaya-kaya.

mata kucing: kn. bngs. damar.

matal: pc. mèh garing (tmr. jagung lsp); kc. maktal.

mata lele: kn. 1 sêmu putih (tmr. matane gêmak); 2 lagi wiwit trubus godhonge (tmr. têmbako).

mata loro: pc. mangro tingal.

mata-mata: kn. têlik, pulisi kapêtêngan.

mata-pita: kn. (kw. bapa-biyung), wong kang dipitaya (ngawat-awati).

mata-pitaya: kn. ak. mata-pita.

mata-sapi: pc. êndhog dicêplok.

mata walangên: kn. kêsêl bangêt marga kêsuwèn mandêng (tmr. mata).

mata walik: kn. ar. nam-naman.

matang: I kn. ak. numbak; [x] tuna numbak luput pr: kang dijangka ora ana kang kêcandhak; kc. watang. II kw: sabab, jalaran; matangnya kw: sababe, amarga ... III n. nyêkawan k: siji-sijine patang (-puluh, sèn lsp).

matangga: (S) kw. gajah.

matang puluh: pc. kêpêksa kandhêg.

matar: kn. ngikir; kc. patar.

Matarum: kw. mataram.

matèk: I êngg. mantèk; kc. pantèk, patèk. II êngg. pc. mati; [x]-ake n. mêjahakên k: 1 nyirêp (hawa napsu lsp); 2 nêtêpake dianggo baku; 3 ora ngatutake; kc. mati, patèn, pati.

matèni: n. mêjahi k. njalari (agawe) pati ut. mati; kc. pati, mati, patèn.

matêk: kn. ak. ngucapake donga (aji); kc. matak, watak, watêk.

matêng: kn. 1 wis tuwa lan wis enak dipangan (tmr. wowohan); 2 wis tanak, rampung pangolahe (panggodhoge); 3 wis tutug panggarape (tmr. lêmah lsp), wis kêkêr ut. kêncêng (tmr. tamparan), wis dadi (tmr. rêrêmbugan); 4 wis tutug ut. ngêrti têmênan (tmr. ngudi kawruh, nglêlimbang lsp); 5 wis mèh mêcah (tmr. wudun); 6 êngg. wis dadi hak (tmr. tanah pêrsil).

matêng ati: kn. kang matêng lagi ing jêro (tmr. pêlêm lsp).

matêngga: kw. gajah.

matêsi: kn. ndokoki watês, mangêni; kc. watês.

--- 299 ---

mati ~ mathu.

mati: I n. pêjah k. 1 (surud, seda ki) ilang nyawane (uripe); 2 (ut. mêmati ak) matèni, agawe pati; 3 ora urip (tmr. gêgambaan,gêgambaran. karangan lsp); 4 ora bisa olèh laku kang prayoga (tmr. main); 5 wis ora murub (tmr. diyan lsp); 6 têtêp, ora owah-owah (tmr. rêrêgan lsp); 7 wis ilang banyune (tmr. sumur, bêlik lsp); 8 mandhêg, ora mlaku (tmr. jam, mêsin lsp); 9 wis ora dianggo (tmr. dalan, pasar lsp); 10 ak. tanpa, ora nganggo; 11 ak. kurang saka mêsthine (tmr. takêran lsp); 12 ak. wis kêpungkur (tmr. sasi lsp); 13. tanpa rasa pangrasa) tmr. kulit, ilat lsp; 14. ak. buntu, tanpa bolongan; 15. disigêg (tmr. aksara); kc. pati, patèn. II kw: nyanggama; kc. wati.

matianta: kw. bangêt, kêluwih-luwih.

mati branggah: kn. ak. mati utama bangêt.

mati kunduran: kn. mati ing nalikane duwe anak.

matil: kn. 1 namakake patil; nglakèni; kc. patil.

matimbun-timbun: kn. ak. tumpuk-tumpuk.

mati ngurak: kn. mati marga wis tuwa bangêt (tmr. kewan).

mati raga: kn. nindakake kasutapan (ngêngurangi, nyêgah hawa nêpsu).

matiri: pc. mutawatiri.

matis: I êngg.kn. nyêmbêlèh. II ut. matistis kw. atis, adhêm.

mati sabil: kn. 1 mati marga pêrang sabil; 2 mati kunduran.

mati salah: kn. ak. mati ora krana Allah.

mat-matan: pc. enak-enakan; kc. nikmat.

matu: n. nyela k. 1 ndèkèki watu (ing dalan lsp); 2 atos kaya watu; kc. watu.

matuh: êngg. pc. manuh; kc. patuh, kêpatuh.

matuhake: êngg. nêtêpake dadi baku (patuh); kc. patuh.

matuk: kn. 1 ak. nucuk, nothol; 2 êngg. natah; kc. patuk.

matuki: kn. njalari lara watuk; kc. watuk.

matun: kn. mbubuti sukêt lsp. ing têgal ut. sawah; kc. watun.

matungi: êngg. ak. mèlu, ngiloni; kc. patung(an).

matur: kn. munjuk ki. kandha (kalawan urmat); kc. atur.

matut: ut. mêmatut kn. nata (ngêtrap, masang, lsp) supaya patut; kc. patut.

matoh: êngg. matuh.

maton: kn. 1 gumathok, miturut pathokan; 2 kêna dipracaya; kc. waton.

matosi: êngg. k. matiri.

matra: (S) kw. 1 ukuran; 2 sathithik; kc. mantra.

matra-kelasa: (-kilasa) kw. ngatut.

matrap: kn. ak. ngêcakake, numrapake; matrapi ak: ngukum; kc. patrap, trap.

matrèni, matri: kn. ngrakêtake nganggo patri; kc. patri.

matrus: (W) kn. punggawa prau.

matroli: kn. ngrondhani; kc. patrol.

matros: êngg. k. matri.

matsara: (S) kw. ak. murka, ngangsa, mèri.

matsya, matswa: (S) kw. iwak(-loh).

matyanta: kw. bangêt, kêluwih-luwih.

maca: n. maos k. 1 ngunèkake surasaning tulisan; 2 nêmbangake layang têmbang; kc. waca.

macak: kn. 1 nata; 2 ngêmot ing layang kabar lsp; 3 êngg. pc. sarwa bêcik panganggone (pêpasrène); kc. pacak.

macal: (-i) êngg. k. matar; kc. pacal.

macan: n. sima k. ar. kewan galak, dene arane: [x] kombang, [x] gembong, [x] tutul, [x] gadhungan: macan malihan wong; [x] guguh: pêpindhaning wong luhur sênadyan ilang kuwasane mêksa isih mêdèni; kudhung wlulang [x] pr: aling-aling jênênge wong kang duwe kuwasa; nguthik-uthik [x] dhedhe pr: ngganggu gawe wong sing wis lilih nêpsune; singidan nêmu [x] pr: nêdya nyamur laku malah kêpêthuk karo wong sing mangêrti.

macanan: kn. ar. dolanan bngs. bas-basan.

macangake: kn. ndadèkake pacangan; kc. pacang(-an).

maca udrasa: kw. nangis.

macapat: kn. 1 ak. tangga desa kang ngubêngi (mancapat); 2 têmbang kang kalumrah ing layang-layang anyar.

macar: kn. ngabang kuku nganggo pacar; kc. pacar.

macas: êngg. macas; kc. pacas.

mace: I êngg. kn. wis êntèk-êntèkan. II pc: ngapusi; kc. pace.

macêki: êngg. kn. nglarangi, macaki; kc. pacak, pacêk.

macêl: kn. nganjingake nganggo pacêl; [x]-ake êngg: nêsêlake; kc. pacêl.

macêm: êngg. pc. 1 jinis, warna; 2 cocog, jodho.

macêt: êngg. kn. lèngkèt, nèmplèk krakêt; kc. pacêt.

macit: kn. ak. mangan pacitan; kc. pacitan.

macuhake: kw. nglarangi, macaki; kc. pacuh.

macuki: êngg. pc. nglantarake; macukake, macokake: nyêmbranani diarani dhêmên ut. dijodhokake karo; kc. pacuk.

macul: (-i) kn. nggarap lêmah nganggo pacul; kc. pacul.

macung: kn. (-dhewe marang) têrus matur dhewe marang dhêdhuwuran; kc. pacung.

mathak: I pc. mbalang nganggo barang kang atos; kc. pathak. II kn: ar. bakal gilap digawe kuluk.

mathar: êngg. kn. sarwa tata lan bêcik.

mathêm: kn. sênêng (marêm) bangêt.

mathêt: kn. 1 narik kêncêng; 2 ngênêtake kêncêng; 3 mêkak, nyandhêt; 4 êngg. ngêthoki (godhong lsp); kc. pathêt.

mathi: I kn. unyêng-unyêng jaran (dadi têngêraning wêwatêkan). II kn: gawe pathi; kc. pathi.

mathis: kn. 1 trêp bangêt, dhamis, cocog bangêt; 2 bêcik lan bênêr panganggone (pangêtrape) tmr. têtêmbungan lsp.

mathu: kn. namakake ing gangsingan liyane; kc. pathu.

--- 300 ---

mathuk ~ mêgêng-mêgêng

mathuk: kn. 1 êngg. gathuk, kêpêthuk; 2 cocog, jodho; di-[x]-i: disênêngi, dicocogi.

mathok: kn. 1 kaya pathokan, têtêp, ora kêna owah, gumathok; 2 êngg. mathoki; [x]-i: 1 ndokoki pathokan; 2 nêtêpake wêwatone (pathokane); kc. pathok.

matholi: éngg. notholi; kc. pathol.

mawa: I n. mawi k. ak. 1 nggawa, ngêmot; 2 nganggo, kadunungan; 3 jalaran, njalari; [x]-[x]: miturut kaanane. II kn: gêni arêng kang mêngangah. III êngg. kn: kakehan wiayèn, ora nriman.

mawahi: kn. ak. nglowahi; kc. wawah.

mawak-mawak: pc. mênga amba (nangis).

mawal: I kn. pisah, uwal, kc. wawal. II [x]-i kn. ak: madoni, êmoh nurut; kc. wawal.

mawalikan: kn. ak. molak-malik.

mawali-wali: kw. kêrêp, bola-bali; kc. wali.

mawanti-wanti: kn. ak. wanti-wanti, kêrêp; kc. wanti.

mawantu-wantu: kn. ak. tansah, bola-bali; kc. wantu.

mawang: 1 kw. nyawang, ndêlêng; 2 kn. nganggo ngèlingi kaanane; kc. wawang.

mawar: kn. ar. kêmbang.

mawari: kn. ngirisi krambil; kc. wawar.

mawarna: (-warna) kw. warna-warna; kc. warna.

mawas: kn. ak. 1 ngawasake, namatake; 2 ngênêr, nuju marang; 3 gawe wawasan; kc. wawas, awas.

mawat: kw. awèh.

mawat-gawe: (-karya) kw. nglakoni piala.

mawèh: kw. awèh.

mawêlu: kw. burêng, pucêt; kc. wêlu.

mawêrdi: kw. mundhak-mundhak.

mawi: k. mawa.

mawijah-wijah: kw. sênêng-sênêng; kc. wijah.

mawinga-winga: kw. mbrabak abang dening nêpsu.

mawiti: kn. mènèhi pawitan; kc. pawitan.

mawud-mawud: kn. pating jlêmpah mobrak-mabrik; kc. awud.

mawug: kn. lêmbut lan madhuk (tmr. lêmah); kc. awug.

mawuh: êngg. ak. têpung manèh (tmr. sêsatron); kc. wawuh.

mawur: kn. 1 pating slêbar disawurake (tmr. kêmbang lsp); 2 êngg. lêmbut ora kêmpêl (tmr. lêmah lsp); kc. awur.

mawut-mawut: kn. 1 sumêbar wutah mrana-mrana; 2 êntèk akèh bangêt tanpa tanja; kc. awut.

mawoh: êngg. ak. wawuh.

mawon: k. pc. bae, kc. kemawon.

mawong: I kw. nitis. II [x] sanak(-pasanakan) kn. ak. mêmitran, sêsanakan; [x]-ake ak: ngabdèkake dadi pawongan; [x]-an kw: ngabdi dadi pawongan; kc. pawong(an).

mawratakên: k. 1 mêtêngake; 2 mbobotake.

(me): di-[x] pc. diêpe.

mebah: k. ak. mobah.

mèbêl: (W) kn. praboting omah (meja, kursi, lêmari lsp).

mèbrèt: pc. nganggo sandhangan kang apik lan anyar.

meda: I kn. lagean ala, cacad (tmr. jaran). II (S) kw: 1 sidhêkah, slamêtan, sêsaji; 2 budi, kawicaksanan.

medahi: pc. maedahi.

medan: kw. têgal; 2 papan jêmbar, papan paprangan; kc. pamedan.

medang: kn. ngombe wedang (ing nalikane ngaso); [x]-i: 1 wis manuh ngombe wedang (tèh, kopi); 2 mènèhi wedang tèh (kopi); 3 ngêsoki lsp. nganggo wedang; kc. wedang.

mèdèd: pc. ndêgèg bangêt (nalikane mlaku).

mèdèl-mèdèl: pc. mêtu nlolèr, mlaku wêtênge katon.

mede-mede: pc. mete-mete, mèdèl-mèdèl.

mèdêm: kn. 1 durung mêgar (tmr. kêmbang), durung matêng bangêt (tmr. woh); 2 ent. isih durung mêkar (tmr. kawruh lsp), isih ngarêpake brai (tmr. prawan), rada nyênêngake.

mèdi: kw. silit.

mèdini: (S) kw. bumi.

medok: pc. royal wong wadon; [x]-i kaya wong wadon; kc. wedok, wadon, madon.

medol-medol: pc. mlaku bokonge ketol-ketol.

medong-medong: kn. mlaku bokonge obah-obah.

meja: I (Prt) kn. bangku(-mangan, -panulisan). II pc: kêmeja.

mejan: I pc. maejan. II pc. kêmejan.

mèjèt: kn. ngênêtake nganggo jêmpol; kc. pèjèt.

medhak-mèdhèk: (-medhok) pc. ngadêg ana sangarêping wong supaya didêlêng.

medhang: êngg. kn. lêledhang; kc. midhang.

medhang-mèdhèng: kn. ngêdhèng, ngêblak.

mèdhèng-mèdhèng: kn. ngêdhèng.

mèdhèti: kn. ak. matane angèl diêlèkake (tmr. bayi); kc. pèdhèt.

mèdhêk, mêdhêk: êngg. ak. nyêdhak, nyêrak; kc. pêdhak, pêdhêk.

mèdhês: êngg. mithês; kc. pèdhês.

medhok-medhok: kn. medhak-medhok.

mega: kn. kumpuling uwab ing awang-awang kang katon putih.

mega-malang: kn. mega kang malang (ing wayah esuk).

mega-mêndhung: kn. ar. têmbang gêdhe lan ar. gêndhing.

megan: kn. klawu sulak biru (tmr. ulêsing dara).

megantara: kn. dhawuk sêmu irêng (tmr. ulêsing jaran).

megang-megung: kn. ora mujur jêjêg (dadi ngewuh-ewuhi); kc. malang megung.

megat-megot: pc. 1 maju mingar-mingêr; 2 mengkat-mengkot (marga êmoh).

mègèg, mègèk: êngg. pc. ora owah-owah, mênêng bae.

mègèng-mègèng: pc. mbêgènggèng, règèng-règèng (mêntas lara).

--- 301 ---

mègès ~ mendhong.

mègès: kn. ngiris mayat; kc. pègès.

megin: êngg. isih.

meglang-mèglèng: pc. tansah ngaton.

megung: I kn. ak. nyimpang saka ênêre; kc. megang-megung, malang-megung. II kw: oyag, gonjing.

megok: êngg. patut, pantês.

megos: kn. ngèncèng-èncèng, ora pênêr.

megot-megot: pc. saèm. megat-megot.

mèh: kn. ndungkap, kurang sathithik.

mehak: êngg. pc. ngênêr marang, nisih, mèlu ngrewangi, ngiloni; kc. pehak.

mehan, mèhèn, meyan, mèyèn: êngg. awèh.

mehan, mèhna: êngg. pc. mèh.

meyang-meyong: ut. meyar-meyor kn. tansah nywara (tmr. kucing).

meyar-meyor: kn. ak. miyar-miyur.

mèyèk-mèyèk: kn. gêgêre nganti ndêngkèk saking rêkasa (abot) bangêt.

meyok: kn. mleyok; kc. peyok.

meyos: (ên) êngg. (nandhang) lara pating plêmpung (tmr. bocah cilik).

mèk: I ut. [x]-e êngg. pc: karêbèn, cikbèn. II êngg: mung. III di-[x] êngg. pc: dipèk; kc. pèk. IV di-[x](-[x]) kn. digrayangi, didumuk-dumuk; di-[x]-[x]-i: digrayangi, digrayahi.

mekah-mèkèh: kn. mlaku sikile mêtu; kc. pèkèh.

mekala: (S) kw. lambung, bangkekan, ambên.

mekani: I êngg. ak. njaga (ngati-ati) ing sadurunge; kc. weka. II êngg: ngrekani, ngapusi; kc. paeka, peka.

mèkèh: kn. ak. ngêmban pèkèh; [x]-[x]: mlaku sikile mêtu; kc. pèkèh.

(mèkên): di-[x] êngg. diwènèhake.

mèk-mèkan: kn. grayahan.

mekrad: (A) kn. munggah swarga saragane; [x]-an: riyaya mekrade K.N. Mukamad.

mèl: kn. donga, rapal; di-[x]-i: didongani.

mela-mela: êngg. wela-wela.

mela-mèlu: pc. mung manut, tansah mèlu; kc. mèlu.

melai: êngg. k. mulai (wiwit).

melar-melor: kn. ak. kêndho, ora kêncêng; kc. melor.

mele-mele: kn. 1 katon mèlèd ilate; 2 pc. warêg bangêt.

mèlèd: kn. mêtu ilate; kc. èlèd.

mèlèd-mèlèd: kn. 1 tansah mèlèd; 2 br. mêtu tmr. gêni, murub mubyar.

mèlèr: kn. mêtu mili (tmr. umbêl).

mèlèti: kn: 1 diusapi lênga pèlèt; 2 diusari (tmr. tembok); kc. pèlèt.

mèlêg: êngg. kn. wis kabong; kc. milêg, mèlêk.

mèlêk: (W) kn. puhan, pêrêsan.

mèlêm: kn. ar. iwak sêgara.

melih: êngg. milih.

melik: I kn. 1 kêpengin ndarbèni, arêp ngêpèk; 2 kêpengin bangêt ngêpèk; 3 pc. murih; [x]-an: gampang melik marang darbèke liyan, arêpan; [x] nggendhong lali pr: kêpengin bangêt njalari lali (wani nindakake kang dudu samêsthine); kc. kamelikan. II êngg. ak. barang darbe (kang dadi hak); kc. milik.

melingi: kn. ak. 1 ngelingake, ngelikake; 2 mènèhi peling (imbuh); kc. peling.

mèlu: n. tumut k. ndhèrèk ki. [x]-[x]: mèlu ngiloni; [x] grubyug: mung miturut ombyaking akèh; [x] payu pc: tuku rêgane manut wong liyane.

melung: êngg. mbêngkêluk, melot.

melog: kn. nywara laras pelog.

melok: I êngg. pc. mèlu. II êngg. pc: mêlok, katon cêtha.

melokake: êngg. pc. ngilokake; kc. ilu.

meloni: kn. ak. pelo.

melor: I kn. ak. miyur, ora kêncêng. II kn: (kreta [x]) ar. kreta.

melot: kn. mbêngkêluk nêkuk (tmr. dhuwit, kêris lsp).

memang: êngg. pc. pancèn mula.

memba: I kw. mêtu; kc. wimba. II kn. ak: ngèmpêri. madhani, niru; kc. emba, wimba.

mèmblèh-mèmblèh: pc. mênga lambene arêp nangis.

meme: kn. mepe; [x]-an: kang dianggo ngêpe, barang kang dipe.

mèmèk: êngg. njupuk; kc. mèk.

mèmès: êngg. pc. pèmès.

mèmèt: êngg. kn. 1 golèk iwak (ora nganggo piranti); 2 golèk janganan lsp; [x]-i: bingung golèk ênggon dianggo ngêndhog; kc. pèt.

memuti: kn. ak. ngelingake; kc. pemut.

mèmpêr: kn. 1 mèh padha karo; 2 pc. rada pantês(-patut, bêcik); kc. èmpêr.

mèmrèng: knb. tipis lan arang-arang (tmr. tênunan).

mèn: I êngg. pc. karêbèn, cikbèn. II êngg: tansah; kc. amèn. III di-[x]-i êngg: diwènèhi.

menak: I êngg. pc. enak, kêpenak. II êngg: bêndara (sêsêbutan marang wong luhur).

menda: k. wêdhus.

mendah: I èngg. pc. supaya. II (-ana, -ane, -nan, -baya, -gene) êngg. ak. saiba bakal ... mênawa ... III [x]-[x], [x]-neya kn. ak. andèk puna; kc. endah.

mèndès: êngg. pc. kênès bangêt.

mèndêl: k. êngg. 1 mandhêg; 2 lèrèn; 3 mênêng; kc. kèndêl.

mendra: kw. lunga, lêlungan.

mèndrès: kn. kênès bangêt.

mendring: êngg. pc. nicil, cicilan; kc. mindring.

mendro-mendro: kn. pc. ayu sarta kênès.

menje: kn. kluwak ênom.

mènjèng: kn. lèndèr, palanyahan.

mènjêp: êngg. pc. mèncêp.

mendha: I êngg. k. wêdhus. II êngg. kn. niru, ngèmpêri; [x]-a êngg: saupama; kc. pindha, mindha.

mèndhèng: êngg. kn. bngs. pêngaron.

mèndhol-mèndhol: pc. isi akèh sarta gumandhul (tmr. têlih lsp).

mendhong: I kn. bngs. sukêt sok digawe klasa lsp. II êngg. kn. ar. ama pari.

--- 302 ---

mene ~ mèprèl.

mene: I (sa-, rong-) n. mantên k. kèhe padha karo iki. II n. mriki k. êngg: mrene.

mènèhi: n. nyukani k. maringi, nyaosi ki: awèh marang; kc. wènèh.

mènèk: kn. munggah ing wit sarana ngangkrok; kc. pènèk.

mènèng-mènèng: êngg. kn. abang bangêt; kc. manang-manang.

mènèt: kn. ngênêtake; kc. pènèt, pênèt.

mènmèn: kw. mbarang; kc. amèn-amèn.

mènol: êngg. pc. nyênol ing kulit.

mèntak: êngg. pc. njaluk.

mentar: kw. mangkat, lunga.

mèntèng: I êngg. kn. jirak, kêpundhung. II [x]-[x] pc. mlaku wêtênge katon maju.

mèntèr: êngg. pc. 1 bisa murub ajêg (tmr. gêni); 2 katon bêcik; 3 ora kêtaton.

mèntên: êngg. k. mene.

mèntêr: kn. marna nganggo wèntêr; kc. wèntêr.

mentol: kn. abuh tmr. lambe.

mèntrok-mèntrok: pc. katon ayu.

mencang-mèncèng: (-mèncong) pc. ora pênêr.

mencas-mencos: pc. tansah mencos (ora pênêr).

mèncèd êngg: kn. jinjit.

mèncèng: kn. 1 ora pênêr; 2 ent. nyimpang saka kang bênêr; kc. pèncèng.

mèncêp: kn. ngajokake lambe ngisor (tandha ora sênêng, moyoki lsp) kc. èncêp.

mencla-mencle: pc. gunême molah-malih (ora kêna diêndêl).

mènclok: êngg. mencok; kc. pènclok.

menco: kn. ar. manuk bisa nirokake gunêming wong lsp.

mencok: kn. 1 mandhêg ing pang lsp. (tmr. manuk, ibêr-ibêran lsp); 2 tumancêb ing lèsan (tmr. manah); 3 pc. wis mapan, cocog, wis bênêr ut. laras (tmr. nêgêsi têmbung lsp); kc. encok, pencok.

mencong: kn. ora pênêr; kc. encong, pencong.

mencos: kn. 1 ora pênêr, ora sipat; 2 merot (tmr. cangkêm); kc. encos.

mèncrèt: kn. bêbanyu lêmês kaworan banyu.

mèncrok: êngg. kn. mencok.

mènthak-mènthèk: pc. tansah têka (nyanak-nyanak).

mènthèh-mènthèh: pc. gêdhe nggandhul (tmr. wêtêng).

mènthèk-mènthèk: pc. mlaku alon obah-obah.

mènthèl: pc. kênès bangêt.

menthog: kn. bngs. bèbèk.

mènthong: pc. sikile nêkuk; kc. penthong.

mènyak: êngg. pc. lênga.

menyar-menyor: êngg. pc. miyar-miyur.

mènyèt: êngg. ak. ngênêtake, mênêt; kc. pènyèt.

mènyok: êngg. kn. tela kaspa.

mèng: êngg. pc. 1 ah gèk mangsa! 2 aja.

menga-mengo: kn. tansah mengo.

mèngas: kw. mlengos, nolèh.

mèngèh-mèngèh: pc. 1 abang bangêt; 2 anyar bangêt; kc. mangah-mangah.

mèngèng: kn. ak. nolèh, mengo; 2 lèrèn sêdhela, ninggal kawajiban, mundur ora wani nadhahi.

mèngèr-mèngèr: kn. katon abang ngrêsêpake (tmr. lambe).

mèngès: kn. ngiris, mègès; kc. pèngès.

mèngêt: kw. eling, kèlingan; [x]-i: nyathêti; kc. pèngêt.

menggak-menggok: kn. tansah (kêrêp) menggok, têtikungan; kc. enggok.

menggal: kw. enggal.

menggar: kw. ngenggar-enggar.

mènggèr: êngg. kn. bngs. cangkrang (cacar).

menggok: kn. ganti ênêr; kc. enggok.

menggos: kn. ak. mencos, mèncèng; kc. megos.

mengini: kn. ak. kêpengin marang; mêmengin: njalari kêpengin; menginake: marakake kêpengin; kc. pengin.

mèngkak-mengkok: kn. pratingkah nelakake êmoh.

mengkal: kn. nyepak nganggo sikil buri (tmr. jaran); kc. pengkal.

mèngkal-mèngkol: kn. ak. padha mbêngkêluk, menggak-menggok.

mengkat-mengkot: kn. mengkak-mengkok.

mèngkod-mèngkod: kn. ak. mengkat-mengkot.

mèngkog-mèngkog: kn. ak. mègog-mègog (kêgêdhèn bokong).

mèngkok-mèngkok: kn. ak. mengkak-mengkok.

mèngkol: kn. 1 êngg. mbêngkêluk, menggok; 2 pc. nyidhat dalan, nggiwar; kinang [x]-an ak. kinang racikan gêdhe; kc. engkol.

mèngkot-mèngkot: kn. kakehan pratingkah nelakake êmoh.

mèngkrang: pc. linggih ing papan kang dhuwur.

mèngkrèng: I kn. linggih (sumèlèh) ing pinggir ut. bambing; kc. èngkrèng. II êngg: lombok.

mènglèng: kn. ndhungkluk nisih (nilingake lsp); kc. èngklèng.

mengo: kn. 1 ndêlêng nisih, nolèh; 2 ent. êmoh, suthik.

mengoh-mengoh: pc. katon ayu.

mèngol: êngg. kn. wangkod, brangasan.

mèngos: pc. 1 mlengos, tumolèh; 2 ngèncèngake; kc. engos, pengos.

mepe: kn. nggaringake ing panasan; kc. pepe.

mèpèd: kn. 1 cêdhak bangêt, nyêdhak rakêt bangêt; 2 pc. wis sathithik bangêt bathine, wis diirit-irit bangêt; kc. pèpèd.

mèpèh: kn. ak. nuthuki êmas; kc. pèpèh.

mèpèli: pc. mipili.

mèpèri: kn. ngrêsiki jubur lsp. nganggo dluwang lsp; kc. pèpèr.

mèpès: êngg. ngêpès; kc. pès, pèpès.

mèpi: kw. ngimpi.

mèpu: kw. susah (sêdhih) bangêt.

mèprèki: êngg. kn. mupuh, nuthuki; kc. pèprèk.

mèprèl: kn. gampang gêmpil (pêcah); kc. pèprèl.

--- 303 ---

merad ~ mêjêr.

merad: I êngg. ks. minggat, nggêblas. II kn. ak: mekrad.

merah: êngg. pc. (kaum [x]) golongan wong komunis; ama [x] êngg: ar. ama pari.

merak: êngg. misah, mêgat; kc. perak.

merang: I ut. [x]-[x] kn. mbage, ngêdum, mara-mara; kc. perang. II kw. (êngg. k): isin.

merat: êngg. ks. minggat, lunga nggêblas.

merat-merot: kn. ngobahake cangkême ngiwa nêngên; kc. perot.

mèrèh-mèrèh: kn. abang sumringah (kaya gêtih).

mèrèkake, mèrèni: kn. mèri marang.

mèrèl: êngg. ayu; kc. maèrèl.

mèrèn: (-an) kn. awatak sênêng mèri.

mèrèng: kn. ak. kaya pèrèng, mayat; kc. pèrèng.

mèrès: kn. 1 nakêr digawe pèrès; 2 êngg. rada gêndhêng; kc. pèrès.

mèrèt: kn. 1 (ut. [x]-an) ikêt-ikêtan diwiru mlipis; 2 pc. ayu, bêcik; kc. pèrèd.

mèrêg: kn. golèk kuli kontrak; kc. wèrêg.

mèrêk: I êngg: nyêdhak, mara; kc. pèrêk. II (W) kn: 1 ciri ut. tandha; 2 cap ing pabrik lsp; 3 tèkên jênênging toko lsp.

mèri: kn. 1 ak. sênêng mada (maoni); 2 ora sênêng atine dening wong liyane diganjar, olèh kabêgjan lsp.

mèru: kw. gunung.

mèru-pancaka: kw. pangobongan mayit.

mero-mero, merok-merok: pc. kandêl bangêt ênggone pupuran.

meron: kw. èmpèr.

merong: I êngg. kn. nylonèhi, ngrêgêdi, nylorèngi; [x]-[x] pc. pupuran kandêl bangêt, pating clorèng; kc. perong. II kn: ngarêpake niba gêndhing.

merot: kn. ngencosake cangkêm; kc. perot.

mesa: êngg. k. kêbo; kc. maesa.

mesan: êngg. kn. maejan.

mèsêm: kn. ngguyu kang ora kawêdhar; kc. èsêm.

mèsi: kw. ngêmot, isi.

mèsih: êngg. isih.

mèstêr: (W) kn. 1 ak. guru (pamulangan); 2 sêbutane para ahli kukum.

mèstri: kn. ak. 2 mèstêr (ahli kukum); 2 dhukun.

mèt: kw. golèk, njupuk, ngêpèk; [x] prana kw. golèk ati, sumanak; di-[x] êngg: dijupuk, dipèk.

metak-metak: êngg. ngguthêk-ngguthêk; kc. petak.

metani: kn. ngulik ki. 1 nggolèki tuma; 2 pc. nlêsihake; kc. petan.

metang: k. metung.

metal: (W) kn. logam.

metar: kn. ak. ngêdrèl (mbendrongi) nganggo mriyêm.

mete: I pc. ks. mata. II jambu [x] kn. ar. woh; [x]-[x] pc: katon mêtu dawa.

mètêr: (W) kn. ar. ukuran lajuran (saprapatangpuluh yutane kubênging jagat); [x]-an: pangukure nganggo mètêr, piranti ngukur dawane 1 mètêr; pajêg [x]-an êngg: pajêg lêmah.

metung: n. metang k. 1 milang, nacahake; 2 pc. nganggêp ut. nglêbokake ing petungan; kc. petung.

mecak: êngg. kn. midak (tmr. jaran).

mècèl: (-i) kn. mêcèl(-i) kayu lsp.

methang-mèthèng: pc. ngêblak, ngaton; kc. èthèng.

mèthèh-mèthèh: pc. katon lêmu; kc. èthèh.

mèthèk: kn. ngulukake layangan; kc. pèthèk.

mèthèli: êngg. mithili, nyêmpali; kc. pèthèl.

mèthèng-mèthèng: pc. katon ngêblak, ora ditutupi; kc. èthèng.

methok: kn. 1 ak. jêmbar (tmr. rai); 2 raine katon kabèh, lumahe kang ngarêp katon kabèh; 3 pc. melok.

methos, methot: pc. merot, mencong.

methot: pc. melot.

mèwèhi: n. ak. mènèhi; kc. wèwèh.

mèwèh-mèwèh: pc. katon amba (bolongan lsp).

mèwèk: (-mèwèk) pc. 1 suwèk amba; 2 nangis (tmr. bocah).

mèwêh, mewuh: kw. ewuh.

mêdal: k. mêtu.

mêdamêl: k. mêgawe.

mêdanani: kn. ak. dadi wêdana tumrap ing, manggêdhèni; kc. wêdana.

mêdèni: n. ngajrih(-ajrih)i k: njalari wêdi; 2 marakake wêdi; 3 ak. wêdi marang; kc. wêdi.

mêdêd: pc. 1 mubêng ngganjrêt; 2 (nggêgolèki lsp) mênyang ngêndi-êndi; 3 bêcik bangêt (ênggone macak, mênganggo); kc. mudêd.

mêdêdêng: pc. kêncêng bangêt, mêmpêng bangêt.

mêdêlab, têlung: [x] pc. adoh bangêt; kc. madhab.

mêdêl: n. nyêlêp k. ngirêng (mbiru) nganggo nila; kc. wêdêl.

(mêdi): mêmêdi kn. lêlêmbut (dhêmit) kang ngaton, kc. wêdi.

(mêdidang-): mêdiding kn. ndhrêdhêg, pating prinding.

mêdudung: pc. njêmbluk gêdhe (tmr. wêtêng. warêg bangêt).

mêdodong: kn. 1 mulur sarta abuh kêncêng; 2 ks. mati; kc. bêdodong.

mêdosi: êngg. k. mêdèni; kc. wêdi; mêmêdos êngg. k. mêmêdi.

mêjaji: kn. 1 pangaji, murwat; 2 ana ajine.

mêjahi: k. matèni; kc. pati.

mêjak: êngg. ak. muntir; kc. wêjak.

mêjana: I êngg. pc. sêdhêngan, tanggung, rada lumayan. II dimêjanani kn. ak. dirèmèhake, disorake.

mêjani: kn. ak. opahan marang dhukun; dimêjanèni: diwènèhi mêjani.

mêjang: kn. mulang bab ngèlmu kasampurnan; kc. wêjang.

mêjao: pc. ngewuhake; kc. mêrjao.

mêjêk: êngg. ak. mêjak.

mêjêmuk: pc. majêmuk.

mêjên: kn. 1 ora bisa muni (tmr. mêrcon, bêdhil lsp); 2 (lara [x]) lara ngising gêtih umbêl.

mêjênun: pc. majênun.

mêjêng: êngg. ak. nggocèki kêncêng; kc. pêjêng.

mêjêr: êngg. njêjêr.

--- 304 ---

mêjing-mêjing ~ mêkar.

mêjing-mêjing: kn. ak. nyuwèk-nyuwèk; kc. wêding.

mêjujag: êngg. kn. kurang ajar; kc. bêjujag.

mêjrah: êngg. ngetung kalawan titi; kc. pêjrah, mijrah.

mêdhadhag, mêdhagdhag: êngg. kn. katon jêmbar dhadhane; kc. bêdhadhag.

mêdhaya: êngg. dadi ut. kaya tlèdhèk; kc. bêdhaya.

mêdhayoh: n. mêrtamu k. mara dhayoh.

mêdhak: êngg. k. mêdhun.

mêdhaki: kn. ngusari wêdhak; kc. wêdhak.

mêdhali: (W) kn. saèm. dhuwit wangun bundêr (bligon) dianggo ciri, tandha kaurmatan lsp.

mêdhang: kn. namakake pêdhang; kc. pêdhang.

mêdhar: (-ake) kn. 1 ak. mbukak, ngudhar; 2 nyugag; 3 ngandharake (panêmu lsp); 4 mbiyak (mahyakake) wadi lsp; kc. wêdhar.

mêdhar sabda: kn. sêsorah.

mêdhèdhèh: pc. mbêdhêdhêg.

mêdhêk: I êngg. k. mêdhun. II êngg. kn. mara, nyêdhak; kc. pêdhak, pêdhêk.

mêdhêng: I êngg. kn. 1 sêdhêngan; 2 mbênêri, nêdhêng; kc. sêdhêng. II kn: 1 êngg. ora bisa maju têrus; 2 êngg. kodhêng, ora ngêrti; 3 mandhêg ut. ora laku (tmr. dêdagangan).

mêdhêsi: kn. muwuhi pêdhês; kc. pêdhês.

mêdhi: kn. 1 kaya wêdhi (tmr. êndhog, salak lsp); 2 nggarap nganggo wêdhi; kc. wêdhi.

mêdhidhig: pc. umuk, gumêdhe.

mêdhing: I êngg. mlêdhing. II êngg: njaluk ujuran olèh-olèhane misaya iwak.

mêdhit: kn. cêthil bangêt, yèn dijaluki ora awèh.

mêdhudhuk: pc. mbêdhudhug.

mêdhuk: I kn. êmpuk padha nglinyam dening kaêkum ing banyu. II pc: mêdhun.

mêdhukun: kn. njaluk rêmbug (tamba) marang dhukun.

mêdhun: n. mandhap k. tumêdhak ki. 1 mênyang ingisor; 2 tumurun saka ing tunggangan (kreta, sêpur lsp); 3 suda (tmr. rêrêgan), dadi kurang tinimbang maune; 4 pc. mènèhi (urunan lsp); [x] lêmah: slamêtan ing nalikane bocah diambahake lêmah kang kawitan; kc. udhun.

mêdhut: (-i) kn. 1 ak. nglimputi pêdhut; 2 êngg. adoh bangêt; kc. pêdhut.

mêdhodhok: pc. 1 padha njêgrag wulune; 2 mbêdhodhog.

mêdhok: kn. 1 êmpuk padha nglinyam marga diêkum ing banyu; 2 ([x] atine) pc. bungah, sênêng.

mêdhot: kn. 1 ngêthok tampar, tali lsp; 2 ucul (tmr. jaran lsp); êngg. lunga ngoncati; 3 lèrèn ênggone duwe pakarêman ala (madat lsp); 4 mari sêsrawungan (mêmitran lsp); [x] (ing) dalan pc: (ngêtêrake) ana ing dalan bali (ora têrus); [x] banyon pc: kandhêg, ora nutugake; kc. pêdhot.

mêgagah: êngg. mbêgagah.

mêgahake: kn. njalari wêgah; kc. wêgah.

mêgani: kn. ngêbuli; kc. pêga.

mêgap-mêgap: kn. ambêkan rêkasa (mangap-mangap) marga mêntas mlayu lsp.

mêgar: kn. 1 mênga jumèrèng (tmr. kêmbang, payung lsp); 2 njênggar, ora kêmpêl (tmr. driji lsp); 3 ([x] rêjêkine) pc. sêmpulur ênggone golèk rêjêki; kc. êgar, mêkar.

mêgari: êngg. kn. wong kang rêrewang.

mêgat: kn. 1 êngg. ak. mêdhot (tali lsp); 2 mêdhot, misah; 3 mènèhi talak; 4 br. ngêthok (gulu); [x]-i pc: ngêgati, ngadhang; kc. pêgat.

mêgatruh: kn. ar. têmbang macapat.

mêgawan: kw. dadi bêgawan, mêndhita.

mêgawe: n. mêdamêl k. nyambut gawe nggarap sawah (têgal); dimêgawèkake: dikon mêgawe, dianggo nggarap sawah (têgal) tmr. kêbo, sapi; kc. mênggawe, gawe.

mêgègèh: pc. rada mbêgagah.

mêgêg-mêgêg, mêgêgêg: pc. mbêgêgêg.

mêgêgêh: kw. mbêgêgêg.

mêgêlake: pc. mangkêlake ati; kc. pêgêl.

mêgêlang, mêgêlêng: kn. ak. puguh, wangkod.

mêgêng: kn. 1 ak. ngampêt(-napas lsp); 2 ki. nyapih (-bayi); 3 (ut. mêgêngan) wiwitaning sasi Pasa.

mêgêp: kw. katon gagah(-bêcik. sêmuwa).

mêgêr-mêgêr: pc. 1 ngadêg njêjêr (tmr. barang kang gêdhe); 2 isih ana(-waras, ora mati).

mêgilan: kn. ak. gila.

mêgu: êngg. kn. mêgung.

mêguguk: kn. ak. mbêguguk.

mêguk-mêguk: pc. mbêgogok.

mêgung: kn. mambêg ora mili (tmr. banyu kali lsp).

mêguru: kn. ngangsu kawruh marang guru (ngèlmu kasampurnan).

mêgogok: pc. mbêgogok.

mêgok-mêgok: pc. mbêgogok.

mêgot: êngg. kn. mêdhot; kc. pêgot.

mêgrak: pc. mêgar.

mêgrak-mêgrik: pc. 1 ora kukuh; 2 kêrêp lêlaranên.

mêgruk, mêgrok: pc. mêkrok (tmr. kêmbang).

mêhêng: kw. mung; kc. muhung.

mêk, mak: [x] pc. sanalika dicêkêl (didêkêp lsp); kc. mêk-mêk.

mêka: kn. ana ut. akèh wêkane.

mêkak: kn. 1 mêpêg supaya ora mbandhang (tmr. jaran lsp); 2 nyandhêt (hawa nêpsu); 3 pamêkak; kc. pêkak.

mêkakah: pc. mbêgagah.

mêkakat: ora [x] pc. ora lumrah, ora mèmpêr; kc. mupakat.

mêkaki: êngg. kn. mara-kaki; kc. mêrkaki.

mêkan: êngg. tumama, rumasuk; kc. makan.

mêkanjar: 1 kw. njogèd (têtironing pêrang); 2 kn. ak. nekad, mbrêngkêlo.

mêkangkang: pc. linggih (turon) sikile dibêgagahake.

mêkao: kn. ngasud kêrtu (ora mèlu main).

mêkar:: kn. 1 ak. njênggar, mundhak gêdhe (rowa); 2 mêgar (tmr. kêmbang).

--- 305 ---

mêkara ~ mêmbêk-mêmbêk.

mêkara: n. mêkawis pc. mrakara; kc. prakara.

mêkas: kn. ak. mêling marang; kc. wêkas.

mêkatên: k. mêngkene, mêngkana, mêngkono.

mêkèkèh: kn. mlaku sikile mêtu; kc. pèkèh.

mêkèni: êngg. nuruti, ngabulake (panjaluk lsp); kc. wêkèn.

mêkenaki: kw. ngêpenaki, ngêpenakake; kc. kêpenak.

mêkèngkèng: pc. sikile njênggar; kc. mêrkèngkèng, pêkèngkèng.

mêkètên: êngg. k. mêngkene.

mêkewuhi: n. mêkèwêdi k. ngribêdi, ngalang-alangi; kc. pêkewuh.

mêkêh-mêkêh: êngg. mênggèh-mênggèh napase).

mêkêk: êngg. mêkak, mêpêg.

mêkên: k. masar.

mêkêna: kn. krudhuk tutup êndhas.

mêkênêng: kn. ak. kêncêng (tmr. otot); kc. pêkênêng.

mêkêngkêng: pc. kêncêng bangêt, ora kêna diêluk; kc. mêrkêngkêng, pêkêngkêng.

mêkik: pc. njêrit, njêlih.

mêkiki: êngg. makiki.

mêkiklak-mêkiklik: pc. cêthil bangêt.

mêkingking: pc. garing (kuru) bangêt.

(mêkmêk): di-[x] kn. dicêkêl didumuk-dumuk.

mêkuh: êngg. ak. mbêkuh.

mêkul: kw. ngrangkul; kc. pêkul.

mêkungkung: pc. mbêngkuk, mbungkuk (turu, mati); kc. pêkungkung.

mêkongkong: pc. linggih mbêngkuk; kc. pêkongkong.

mêkotên: êngg. k. mêngkono.

mêkruh: kn. makruh.

mêkrok: kn. 1 wiwit mêgar (tmr. kêmbang lsp); 2 mêgar.

mêksa: kn. njiyat, ngudokake tumandang; kc. pêksa.

mêksi: êngg. kn. pamêksi.

mêksih: êngg. k. isih.

mêkca: êngg. kn. walèh, kandha sanyatane; kc. wêkca.

(mêla): mêmêla kn. ak. mêlas-asih (sêsambat lsp. mêsakake).

mêlad: kn. ak. ngiris nganggo wêlad; kc. wêlad.

mêlagake: êngg. nyladhangake, ngalangake; kc. pêlag.

mêlahi: kn. nglakokake prau nganggo wêlah; kc. wêlah.

mêlaya: kw. lêlana, lunga mrana-mrana, lêlungan.

mêlak: I êngg. ak. nggêlak; kc. pêlak. II êngg: katon cêtha; kc. mêlok.

mêlak-mêlik: pc. 1 kêlap-kêlip (matane ora bisa turu); 2 tansah kuwatir ut. wêdi (marga ijèn).

mêlani: êngg. kn. mènèhi wêlan, ora nicil; kc. wêla, wêlan.

mêlang-mêlang: êngg. ak. sumêlang, kuwatir.

mêlang-mêlung: kn. ak. sêru sarta mulur (tmr. swarane wong ura-ura lsp).

mêlar: I kn. mundhak amba (-rowa, -gêdhe); kc. êlar, wêlar. II êngg: mluku, ngluku; kc. wêlaran. III êngg: cêplik (bngs. suwêng).

mêlar-mingkus: kn. 1 mundhak amba nuli ciyut mênèh; 2 rêkasa (tmr. ambêkan).

mêlas: ut. mêmêlas, mêlas-asih kn. mêsakake, njalari rasa wêlas; [x]-i: wêlas marang; kc. wêlas.

mêlathi: kn. ar. kêmbang.

mêlèh-mêlèh: êngg. biblak (tmr. tatu).

mêlèhake: kn. ngandhakake (nundhês) ênggone digorohi; kc. wêlèh.

mêlèk: n. wungu k. 1 ora mêrêm; 2 ora turu, nglilir; kc.lèk.

mêlèng: êngg. pc. nglênthar, ndleya.

mêlèng-mêlèng: êngg. kn. mêling-mêling.

mêlêd: êngg. kn. kêpengin (adrêng) bangêt.

Mêlêd: êngg. k. Mulud.

mêlêg: kn. nguja pangane; kc. wêlêg.

mêlêk: I êngg. nggêlak; kc. pêlak. II kn. ak. mulêk.

mêlêng: kn. 1 mêndêng (ngênêr) marang, ngèsthi; 2 nyawijèkake gagasan; [x] puja (-sêmadi) kw. ngêningake cipta; kc. pêlêng. II [x]-[x] kn. 1 ak. katon gilap, mêling-mêling; 2 êngg. pc: katon cêtha. III êngg. kn: têlêng (ing mata).

mêlêp: kn. ak. kêbak mêncêb; kc. êlêp.

mêlês: kn. katon gilap (tmr. warna irêng); kc. brêbês.

mêlid: mêlit êngg. kn. mêdhit.

mêlih: êngg. k. pc. manèh.

mêlik: I kn. golèk lan ngrêsiki (êmas lsp); kc. pêlik. II [x]-[x] kn: kêlip-kêlip (tmr. diyan lsp).

mêling: I kn. 1 ([x]-ake) akon têka, akon ngirimi; 2 (ut. [x]-i) wêkas marang; kc. wêling. II [x]-i kn. ak: rame (tmr. swara).

mêlip-mêlip: pc. mêlik-mêlik, kêlip-kêlip.

mêlit: kn. 1 gawe wêlit; 2 mayu nganggo wêlit; kc. wêlit.

(mêlmêl): di-[x] pc. dipangan.

mêluk: I kn. ak. nêkuk, mbêngkêluk, ngêluk; kc. luk. II kn. ak: ngrangkul; kc. pêluk.

mêlung: kn. 1 êngg. mbêngok, njêlih; 2 ak. sêru lan mulur (tmr. swara).

mêlur: I kn. lêmês, gampang mbêngkêluk. II kn: ndokoki pêlur; kc. pêlur.

mêlut: kn. golèk wêlut; kc. wêlut.

mêlok: (-mêlok) kn. katon cêtha bangêt.

mêlong-mêlong: kn. 1 saèm. mêlêng-mêlêng; 2 pc. buthak amba.

mêmak: kn. ak. kêtêl sarta lêmês (tmr. rambut).

mêmani: n. mêmurun k. agawe wani; kc. wani.

mêmbak-mêmbik: kn. 1 pc. mêncêb-mêncêb; 2 (ut. mêmbêg-mêmbêg) matane kêbak luh arêp nangis.

mêmbat: kn. 1 bisa mêntul (ora kaku bangêt); 2 ([x] pikirane) ora puguh (-cukêng), bisa mulur pangrêmbuge; kc. êmbat.

mêmbat-mêntul: kn. mêntul-mêntul (kaya pir).

mêmbès-mêmbès: êngg. pc. nangis luhe trocosan.

mêmbêk-mêmbêk: pc. nangis luhe kaca-kaca.

--- 306 ---

mêmbêng ~ mênjutu.

mêmbêng: êngg, ak. ora bisa mili.

mêmblêg-mêmblêg: êngg. pc. rada kênthêl lintrêg-lintrêg.

mêmblêng: êngg. pc. ora bisa mili.

mêmbut: kn. êmpuk gênjuk-gênjuk (grayangane, tmr. woh lsp) kc: êmbut.

mêmêdi: kn. mêmêdos k. êngg) lêlêmbut (dhêmit) kang katon.

mêmêk: kn. ak. mêmak.

mêmêl: kn. êmpuk ora alot (tmr. iwak daging).

mêmêla: kn. ak. mêsakake, mêmêlas.

mêmêlas: kn. mêlas-asih; kc. wêlas.

mêmêng: êngg. pc. awang-awangên, rada wêgah; kc. êmêng.

mêmêngan: êngg: dolanan.

mêmês: kn. 1 êmpuk lêmês ora kêmrasak (tmr. janganan lsp); 2 ak. ngrêsêpake, nyênêngake.

mêmêt: kn. dhuwur (luhur) bangêt; 2 angèl digayuh; 3 (bundêr [x], gilig [x]) bundêr (gilig) kêplêng; 4 titi bangêt (ênggone nlêsihake, nyinau lsp); 5 (ajur [x]) ajur ut. luluh babar pisan; 6 (pêcahan [x]) pêcahan pinara pêcahan (ing ngèlmu etung).

mêmêtri: kn. ngopèni lan mêmundhi; kc. pêtri.

mêmpan: kn. 1 bisa têdhas (tumama) tmr. lading, gêgaman lsp; 2 bisa kobong; 3 bisa nyakup (ngêmot, ngêrti); 4 kêna dicakake marang; kc. êmpan.

mêmpès: pc. kêmpès.

mêmpên: kn. ak. 1 ora mêtu-mêtu saka ing omah, ndhêlik; 2 wêkêl, ora sênêng dolan(-dolan).

mêmpêng: kn. kanthi kêkuwatan (grêgêt, mantêp) ênggone nindakake.

mêmping: pc. kumêmping.

mêmpis-mêmpis: pc. kêmpis-kêmpis (ambêkane).

mêmplak: kn. (putih [x]) putih bangêt.

mêmplêk: êngg. kn. mêmplak.

mêmpuh: êngg. kn. lêmu êmpuk.

mêmpur: kn. êmpuk mblubur (tmr. tela godhogan lsp).

mên: pc. têmên, bangêt.

mêna: êngg. ak. aku, -ku.

mênagèn: (-a), mênakên êngg. mênawa.

mênahi: êngg. kn. ngukudi disinggahake; kc. wênah.

mênantên, mênantun: êngg. k. mênawa.

mênang: I kn. 1 bisa ngalahake (mungsuhe); 2 luwih unggul tinimbang, up. [x] rosa; 3 dhuwit ênggone olèh marga ngalahake (tmr. main); di-[x]-ake: dianggêp mênang, dianggêp luwih tinimbang liyane; [x]-an: tansah mênang. II [x]-ake ak. mènèhi wêwênang marang; kc. wênang. III [x]-i n. mêningi k: ngalami, nyipati.

mênapa: k. pc. apa.

mênapi: k. êngg. pc. apa.

mênara: kn. 1 panggungan dhuwur ana ing wêwêngkon mêsjid ut. greja; 2 ([x] gêni) panggungan dhuwur ing dhuwur nganggo diyan (ting gêdhe) kanggo ancêr-ancêr panuduhing prau kang lêlayaran ing wayah bêngi.

mênatu: (mênatos êngg. k) pc. pênatu.

mênawa: n. mênawi k. 1 yèn; 2 mungguh ing (-aku, kowe lsp); 3 (bok [x]) bisa uga; 4 pc. yèn ora mêngkono mundhak; mung [x]-[x] (ut. [x]-mênawi) pc: isih durung mêsthi.

mêndal-mêndal: kn. yèn diênêtake mêndat bali (kc. karèt, bal lsp).

mêndamêl: k. mênggawe.

mêndap-mêndip: pc. 1 wis mèh mati; 2 kuwatir bangêt.

mêndat: kn. mêntul, mêmbat.

mêndat-mêndut: kn. obah ngêpir.

mêndat-mêntul: kn. mêntul-mêntul.

mêndèl: kn. nothol, ngabruk; kc. pêndèl.

mêndêking: kn. 1 êngg. larang pangan, pacêklik; 2 (mêtêng [x]) ak. mêtêng kang kaping 3, 5, 7 lsp.

mêndêlap-mêndêlip: pc. mêndap-mêndip.

mêndêlêm: êngg. kn. wadhah banyu kang digawe bathok.

mêndêlêp: pc. mlêbu (ing bolongan).

mêndêlik: kn. mênga amba (matane).

mêndêlo: kn. 1 katon gêdhe mêtu (tmr. mata); 2 êngg. pc. gumun bangêt (nganti ora kêdhèp-kêdhèp).

mêndêm: kn. wuru ki. 1 krasa nggiyêr (ut. lali apa-apa) marga dayaning inuman kêras, kêcubung lsp; 2 ent. lagi kêbangêtên ênggone sênêng, kumudu-kudu diurmati; [x]-i: njalari mêndêm; kc. êndêm.

mêndêng: kn. mêlêng, mindêng; kc. pêndêng.

mêndi: êngg. êndi.

mêndip-mêndip: pc. mèh mati; kc. mêndap-mêndip.

mêndir: kn. ak. mlindêr panggawean; kc. pêndir.

mêndirang: kn. ak. ngingêtake ngêndi-êndi.

mêndiring: kn. krasa wêdi (miris).

mêndlap-mêndlip: pc. mêndap-mêndip.

mêndul: kn. rada abuh (tmr. mata); kc. pêndul.

mênduli: êngg. kn. maculi lêmah garing; kc. pêndul.

mêndut: kn. 1 (ut. [x]-[x]) obah-obah ngêpir; 2 ar. panganan.

mêndolo: êngg. pc. pambêkan, umuk.

mêndrap-mêndrip: pc. mêndap-mêndip.

mênjait: kn. 1 ndondomi klambi lsp; (tukang [x]) gêrji.

mênjalin: êngg. kn. pênjalin.

mênjalma, mênjanma: kw. dadi manungsa.

mênjangan: n. sangsam k. ar. kewan bngs. kidang.

mênjèng: kn. ampas wijèn (sawise dijupuk lêngane).

mênjele: pc. katon mêtu mlênte.

mênjêlut: kn. krasa pating pêndhêkêl ing wêtêng.

mênjêro: n. mlêbêt k. mênyang ing jêro, mlêbu.

mênjila: kn. 1 mêncil dhewe, rada anèh; 2 ngijèn.

mênjurung: kn. ak. nyumbang; kc. jurung.

mênjuluk: kn. mingsêr (nggangsur) munggah (tmr. wong turu, têturon).

mênjutu, mênjoto: kn. abuh (bênjut) mêtu.

--- 307 ---

mêndha ~ mêntal.

mêndha: kn. rada suda, ora bangêt-bangêt.

mêndhak: I kn. rada ndhungkluk (tandha taklim); 2 rada mudhun (tmr. cagak, omah lsp); rada amblêg (tmr. lêmah, liwêt), ora munjuk (tmr. cacing ing wêtêng), suda (tmr. lêlara, kawanèn); kc. êndhak. II kn: alèn-alèn sanggan ukiran (ing kêris). III ([x] pisan, [x] pindho) kn. slamêtan wong mati mbênêri dina ajale (sataun, rong taun); kc. pêndhak.

mêndhak-mêndhukul: kn. ora wrata (pating brênjul).

mêndhala-giri: kn. ak. ar. lurik (tênunan).

mêndhalungan: kn. 1 êngg. pranakan campuran, jinis campuran; 2 pc. gunêman ora karuwan unggah-ungguhe; kc. gêndhalung.

mêndhang: êngg. kn. kulit bêras kang lêmbut bangêt; [x] kêbaratan pr: ora karuwan padunungane.

mêndhapa, mêndhapi: kw. pêndhapa.

mêndhapan: kn. ak. mlaku mêndhak-mêndhak (tandha urmat bangêt).

mêndhe: kn. ak. lèrèn, mandhêg; kc. êndhe.

mandhegani: kw. mangarêpi, nglurahi; kc. pandhega.

mêndhèlès: pc. ora pêrdulèn, kurang ajar, mbèlèng bae.

mêndhèsèl: kn. ak. mêndhisil.

mêndhêk: kn. 1 ak. mêndhak; 2 êngg. ndhodhok; 3 êngg. ar. ama pari; kc. mêndhak.

mêndhêkêl: kn. 1 mblêndhuk (ngrênjêl)nggrênjêl. atos; 2 ([x] atine) krasa rada mangkêl, sêrik.

mêndhêlis, mêndhêlus: kn. ak. katon mêncungul irêng klimis.

mêndhêlong: kn. 1 kêndho banjur mêngisor (tmr. tali, tampar lsp); 2 pc. mari mêmpêng.

mêndhêm: kn. 1 nglêbokake ing lêmah banjur diurugi; 2 ks. ngubur; 3 pc. ora mêtu-mêtu saka ing omah, ndhêlik; kc. pêndhêm.

mêndhêm kula: ([x] raga) kw. nyamur laku, ora ngatonake pangkate (kaluhurane).

mêndhêt: k. amèk; 2 njupuk; 3 ngêpèk; kc. pêndhêt, pèk.

mêndhikil: kn. mbrênjul sathithik.

mêndhil: pc. tai tikus; kc. cêmêndhil.

mêndhing: êngg. luwung, rada lumayan.

mêndhiri: kw. kc. mandhiri.

mêndhisil: kn. mêncungul lan mbrênjul sathithik.

mêndhuh-mêndhuh: êngg. ak. mbiyêt bangêt (wohe), akèh nganti turah-turah.

mêndhukul: kn. mbrênjul bangêt (nganti kaya gumuk).

mêndhulus: kn. ak. saèm. mêndhêlis, mêndhêlus (nanging luwih bangêt).

mêndhung: kn. 1 mega irêng (ngatarani arêp udan); 2 ana ut. kasaput ing mega irêng (ngarêpake udan).

mêndhusul, mêndhosol: kn. saèm. mêndhisil (nanging luwih gêdhe).

mêndhuwur: n. mênginggil k. mênyang ing dhuwur, munggah.

mêndho: êngg. ak. 1 durung atos (satêngah matêng) tmr. gula krambil lsp; 2 bodho, rada gêndhêng.

mêndhokol: kn. 1 mêndhukul; 2 mbrênjul (nggrênjêl) atos, mêndhêkêl; 3 êngg. pc. mangkêl bangêt, sêrik.

mêndhon: (-an) êngg. kn. wong bodho; kc. mêndho.

mêndhot: êngg. kn. mbiyêt wohe, onte-ontean.

mêne: kw. 1 mêngko; 2 (ut. sa-[x]) saiki; 3 êngg. sesuk.

mênèh: pc. manèh.

mênèk: kn. ak. mênawa, bok mênawa.

mênêb: kn. 1 êndhêg-êndhêge wis padha ana ing dhasar; 2 pc. wis sarèh, ora nêpsu; kc. ênêb.

mênêng: n. kèndêl k. 1 ora nywara; 2 ora obah; kc. ênêng.

mênêngên: kn. mênyang ing têngên; kc. panêngên, têngên.

mênêr: kn. 1 ngênêr ing; 2 êngg. kêna ing, ngênani; kc. pênêr, bênêr.

mênêri: n. nglêrêsi k. mbênêri, nuju ing; kc. bênêr.

mênêsêl: êngg. pc. gêtun, kêduwung.

mênêt: (-ake) kn. midih, ngênêtake; kc. ênêt, pênêt.

mênig-mênig: pc. dhêg-dhêgan, kuwatir.

mênik: kn. kêmbang lombok.

mênika: k. pc. iki, iku, ika.

mênilêm: êngg. k. nginêp; kc. tilêm.

mêninga: k. ak. wêruh; kc. uninga.

mêningi: k. mênangi.

mêning-mêning: pc. rêsik, bêcik.

mênir: I kn. tugêlan bêras ut. jagung kang lêmbut-lêmbut; [x]-an: 1 mênir; 2 ar. panganan kang digawe mênir; 3 ar. têtuwuhan godhonge digawe tamba (jamu). II (W) kn. tuwan.

mênirên: (-lambene) pc. kêsêl cangkême marga kakehan gunêman.

mênis-mênis: pc. katon klimis gilap (tmr. barang bundêr cilik).

mênit: I pc. wis adoh bangêt (ênggone mlayu, mlaku). II kn: 1/60 jam.

(mênmên): di-[x]-ake pc. dipêrlokake bangêt; kc. têmên.

mênuhi: kw. ngêbaki, akèh bangêt; kc. pênuh.

mênuk-mênuk: pc. katon gêdhe êmpuk.

mênul-mênul: pc. êmpuk sêmu plikêt (sêga lsp).

mênunuk: kn. ak. mêndhukul.

mênungsa: pc. manungsa, manusa.

mênur: kn. 1 ak. slaka; 2 bngs. kêmbang mlathi; 3 pêpêthan kêmbang (dianggo rêrênggan, pêpasrèn); 4 ak. putih, pucêt (tmr. slaka lsp).

mênus: dudu [x] pc. dudu wong (bangêt, kêbangêtên).

mênusa: pc. manusa.

mênut: kn. 1/60 jam.

mênuwa, mênowa: êngg. kn. ar. woh (buah nona).

mêntah: kn. 1 durung matêng; 2 durung diolah (digodhog, dimasak); têgês liyane dadi kosok baline kang kasêbut ing matêng; di-[x]-i ak: diêndhêg-êndhêgi (tmr. rêmbugan lsp), dijugari.

mêntal: êngg. kn. mêndal, mêndat.

--- 308 ---

mêntala ~ mênthik.

mêntala, mêntalan: kn. têgêlan; kc. wêntala.

mêntaos: kn. ar. têtuwuhan sok digawe bumbu rokok.

mêntas: kn. 1 munggah saka ing banyu (wong adus ing kali lsp), mênyang (têkan) ing dharatan; 2 luwar saka ing (bêbaya, kangelan); 3 wis diomah-omahake (tmr. anak); 4 lagi bae kêlakon; kc. êntas, pêntasan.

mêntega: pc. mêrtega.

mêntèrèng, mêntering: êngg. kn. sandhangan gadhuhan (pawèhing bêndara).

mêntêlung: kn. tumiyung (tmr. pang).

mêntêr-mêntêr: pc. katon bundêr akèh banyune susu (tmr. susu).

mêntês: kn. ana isine, ora gabug (tmr. pari lsp).

mêntiyung: kn. saèm. mêntêlung marga kakehan woh lsp.

mêntul: (-mêntul) kn. mêmbat mêndal-mêndal.

mêntog: pc. pantog.

mêntrik: kw. para nyai ing pratapan.

mêncak: kn. main pêncak; [x]-[x] pc: nêpsu bangêt.

mêncala-putra mêncala putri: kw. bisa molah-malih.

mêncalang: êngg. kn. pulisi desa.

mêncangah: êngg. kn. katon sumringah saras (tmr. praèn).

mêncangul: kn. ak. ndhugal, ora idhêp isin.

mêncar: kn. njêngar sumêbar, mratani; kc. pêncar.

mêncèngèh: pc. sumringah(-abang).

mêncèngèl: pc. katon maju.

mêncèrèt: kn. gilap bangêt (marga digosok lsp).

mêncèt: êngg. kn. mijêt, mèjèt; kc. pêncèt.

mêncêb: (-mêncêb) kn. kêbak bangêt.

mêncêlat: pc. 1 mêsêlatmêlêsat. adoh; 2 ([x] dhewe) mênjila.

mêncêlèk: pc. mênga (tmr. mata, palanangan).

mêncêning: êngg. kn. katon bêcik (rêsik); kuning [x]: kuning rêsik.

mêncêno: pc. mêncêngèh.

mêncêngèh: pc. katon cêtha (marga cêdhak bangêt).

mêncêngèl: pc. katon maju.

mêncêngès: pc. nyêngèngès, mringis.

mêncêngis: pc. mêncèngès.

mêncêngoh, mêncêngol: pc. mêncêngèh.

mêncêrêng: kn. katon sêrêng pamandênge; kc. pancêrêng.

mêncil: kn. 1 ngijèn, mênjila; 2 pc. mbêncèt; kc. pêncil.

mêncilak: kn. mênga katon sêrêng (tmr. mata); kc. pêncilak.

mêncing: êngg. kn. njaluk ujuran; kc. pêncing.

mêncingis: pc. mêtu pucuke sathithik.

mêncingkar: êngg. kn. dhewe.

mêncir: I êngg. nothok. II [x]-[x], [x]-i êngg: 1 mrênca; 2 pating prênca; 3 ijèn, ndhewe; kc. pêncir.

mêncira: êngg. kn. mênjila.

mêncit: kn. 1 têkan ing pucuk ut. puncak (mènèk lsp); 2 pc. bangêt, up. cilaka [x].

mênclok: êngg. kn. mbacok, mêncok, nêgor; kc. pênclok.

mêncu: kn. awangun kaya pêncu; kc. pêncu.

mêncug: êngg. kn. nyugag, njujug (ora diurutake); kc. pêncug.

mêncul: kn. ndhugal, ugal-ugalan; kc. gêcul.

mênculat: kn. mêncolot adoh (kodhok lsp).

mêncungul: kn. katon mêtu êndhase dhisik (saka ing banyu lsp).

mêncurat: kn. muncrat (tmr. banyu lsp).

mêncurêng: kn. mêncêrêng matane marga nêpsu.

mêncok: êngg. kn. mbacok, nêgor; kc. pêncok.

mêncolèng: pc. mbêncolèng.

mêncolot: kn. mlumpat bantêr; kc. colot, pancolot.

mêncono: kn. 1 abuh gêdhe sêmu maju; 2 pc. murang tata.

mêncongol: pc. saèm. mêncungul.

mêncorong: kn. katon sumorot padhang; kc. corong, pancorong.

mêncorot: kn. ak. padhang mawa cahya.

mênthalèt, mênthalit: kn. 1 sikile digubêdake ing; 2 pc. mubêng mingêr gunême; kc. pênthalèt.

mênthang: kn. 1 narik (gêndhewa lsp); 2 njèrèng ditarik (wlulang lsp); 3 nyalib; kc. pênthang.

mênthangul: kn. ak. mêncangul.

mêntheyot: pc. rêkasa lakune (kabotan gawan).

mênthèk: kn. ar. ama pari oyode dipangan bngs. ulêr (gugon tuhone dipangani setan cilik-cilik).

mênthelang: kn. ndhugal, kurang ajar.

mênthelas: pc. gundhul klimis; kc. mênthilas.

mênthele, mênthèlès: pc. mêndhèlès.

mênthèng: kn. saèm. mênthang; [x] kèlèk pc. 1 tangane dipêthènthèngake; 2 ora nggugu, wani madoni, tansah mêntahi rêmbug; kc. pênthèng.

mênthèngèl: kn. (têturon) êndhase njèngèk.

mênthèrake: ak. 1 nêrangake, ngandharake; 2 (-ati) mbungahake; kc. pênthèr, pêthèr.

mênthès: êngg. pc. mêthès; kc. pênthès, pêthès.

mênthèsèl: pc. mêndhèsèl.

mênthêk: (-mênthêk) kn. 1 katon lêmu; 2 pt.pc. warêg bangêt; 3 ([x] atine) pc. bungah, mantêp.

mênthêl: êngg. pc. mrênthêl (bisa nyèlèngi lsp).

mênthêlèt: kn. 1 nglêmpèt (wêtênge); 2 pc. rêkasa (nyambutgawe); kc. pênthêlèt.

mênthêlêng: kn. mandêng ora kêdhèp-kêdhèp; kc. pênthêlêng.

mênthêng-mênthêng: kn. 1 mlênthung (abuh) kêncêng bangêt; 2 pc. katon mêmpêng bangêt; 3 pc. wis mêmpêng (têtêp) tmr. kasaguhan sêmayan lsp.

mênthêngêl: pc. sajak ora pêrdulèn.

mênthêngil: pc. mênthingil.

mênthêr: êngg. bribil (½ sèn).

mênthiyèt: pc. mêntheyot.

mênthik: I cilik [x] kn. cilik bangêt. II [x]-an êngg. kn. genjah, wis tuwa sadurunge mangsa panèn (tmr. pari sawah, panèn).

--- 309 ---

mênthil ~ mêngilèn.

mênthil: kn. 1 kaya pênthil; 2 ngginyêr-ginyêr pênthil; kc. pênthil.

mênthilas: kn. gundhul plonthos.

mênthing: êngg. kn. ar. prau cilik (dianggo misaya iwak).

mênthingil: kn. mêncungul (mêtu) sathithik.

mênthuyut: êngg. mêntheyot.

mênthul: pc. 1 saèm. mbêndhol, mênthol; 2 katon nyêmpluk (tmr. pawadonan); 3 mbarang pênthul (topèng lucon); kc. pênthul.

mênthung: (-i) kn. nggêbug(-i) nganggo pênthung; kc. pênthung.

mênthungu: l kn. mêncungul.

mênthur: kn. putih bangêt (tmr. sêga, bêras lsp).

mênthol: kn. njêndhul, kaya pênthol.

mêntholos: pc. 1 katon mênthelas; 2 katon gêdhe klimis.

mênthong: êngg. nabuh kênthongan; kc. pênthongan.

mênthongol: pc. saèm. mênthungul, mêncongol.

mênthoros, mêntoros: pc. katon cêtha (ora kêtutupan).

mênyak: kn. ak. midak; kc. pênyak.

mênyambik: êngg. kn. mênyawak.

mênyan: kn. bngs. blêndok dianggo kutug; [x] madu: mênyan putih.

mênyanyi: (M) kn. rêngêng-rêngêng (rêrêpèn) lagu Eropah ut. Mlayu.

mênyang: pc. n. dhatêng k. 1 marang; 2 lunga ut. mangkat ngênêr ing, up. [x] Sala; [x]-i n. ndhatêngi k. ak: nêkani; [x]-an kn. ak: 1 lakon, lungan; 2 sênêng mênyang ing.

mênyar-mênyir: êngg. 1 ora kukuh; 2 (-atine) gojag-gajêg, ora têtêp.

mênyat: kn. 1 wiwit (ngayati) ngadêg saka palinggihan; 2 êngg. pc. ngadêg tumandang, lunga.

mênyawak: kn. ar. kewan rumangkang saèm. slira nanging cilik.

mênyènyèh: pc. nyènyèh tmr. tatu, gudhig lsp.

mênyènyèng: pc. rada ndhugal.

mênyèr, mênyir: pc. tipis bangêt, miyur.

mênyèt: pc. mènyèt.

mênyêd, mênyêt: kn. 1 mijêt, ngênêtake; 2 nglêmbutake sarana diwênyêd; kc. pênyêt, wênyêd.

mênyês: pc. nyênêngake (tmr. tingkah, swara lsp).

mênyêsêl: êngg. pc. gêtun, kêduwung.

mênyu: kn. ak. gilap kaya pênyu; kc. pênyu.

mênyuk, mênyok: êngg. pc. midak tlethong lsp.

mênyunyang: kn. ndhugal, kurang-ajar, ora manutan.

mênyunyu, mênyunyung: kn. ak. mênyonyo.

mênyonyo: kn. abuh ing bathuk (êndhas) marga kêjêglug lsp.

mênyonyong: kn. ak. mênyonyo.

mênyoro: êngg. kn. anak mênjangan.

mêng: I êngg. mung. II êngg: mênyang, marang. III êngg. pc: rada wêgah, awang-awangên.

mênga: kn. 1 ora (mari) tumutup; 2 ([x] atine) kêna diajak rêmbugan, bisa lêga (olèh yèn dijêjaluki); kc. wênga.

mêngagêngi: k. mênggêdhèni; kc. panggêdhe.

mêngalor: n. mêngalèr k. mênyang (ngênêr) ing lor.

mêngandhap: k. mêngisor.

mêngani: kn. ngêngakake lawang marang; kc. mênga, wênga.

mêngangah: kn. 1 katon abang murub (tmr. gêni); 2 katon abang raine.

mênganggo: n. mêngangge k. mêngagêm ki. nganggo sandhangan; kc. panganggo.

mêngarab-arab: kw. murub mubyar.

mêngaras: kw. ngambung; kc. aras.

mêngarêp: n. mêngajêng k. maju ingarêp; [x]-i: dadi pêngarêp; kc. pangarêp.

mêngarêp-arêp: n. mêngajêng-ajêng k. ak. ngarêp-arêp.

mêngarsa: kw. mêngarêp.

mangarsa-arsa: kw. ngarêp-arêp.

mêngarsani: kw. mêngarêpi.

mêngastani: kw. ngalêm, nyêmbah.

mêngèngèh: kn. ak. polataning wong ngguyu.

mêngèngès: kn. ak. nyêngèngès.

mêngetan: kn. mênyang ing wetan; kc. pangetan.

mêngêng: I kw. mbrêngêngêng. II 1 kw. judhêg, ngênglêng; 2 durung cumêtha; 3 durung ana putusane kang gumathok.

mêngêrti: n. mêngêrtos k. pc. ngêrti.

mêngês: (-mêngês) kn. irêng sêmu gilap.

mênggah: I k. mungguh. II [x]-[x] kw: gunêman pêdhot-pêdhot, mênggèh-mênggèh.

mênggak: kn. nyandhêt, ngelikake; kc. pênggak.

mênggalih: ki. mikir; kc. panggalih, pikir.

mênggang: êngg. kn. mbênggang; kc. pênggang.

mênggaota: kn. nindakake pagawean; kc. panggaota.

mênggawe: n. mêndamêl k. ngguna-gawe; kc. panggawe.

mênggèh-mênggèh: kn. rêkasa ambêkane.

mênggêdhèni: n. mêngagêngi k. dadi panggêdhe mungguh ing; kc. panggêdhe.

mênggêl: êngg. kn. ngêthok-ngêthok; kc. pênggêl.

mênggêp: kw. katon pantês (patut) bangêt.

mênggêpokan: pc. magêpokan.

mênggêr: kn. dumunung ing papan kang dhuwur. katon gêdhe dhuwur (tmr. gunung).

mênggik: kn. tipis (cilik) ing têngah (tmr. barang kang dawa); [x] mênthol: ora lurus (ana kang mênggik ana kang mênthol); kc. ênggik.

mêngguk: kn. bngs. lara mêngi (napas).

mênggung: pc. tumênggung.

mênggos-mênggos: êngg. krênggosan (ambêkane).

mênggrak-mênggrik, mênggrik-mênggrik: kn. kuru bangêt (lêlaranên).

mêngi: kn. lara napas.

mêngidul: kn. mênyang ing kidul; kc. pangidul.

mêngilèn: k. mêngulon.

--- 310 ---

mênging ~ mêrdamêl.

mênging: kn. ngelikake, nglarangi; kc. pênging.

mênginggil: k. mêndhuwur.

mêngingis: kn. ak. mêringis.

mêngisor: n. mêngandhap k. mênyang ingisor; kc. pangisor.

mêngiwa: kn. mênyang ing sisih kiwa; kc. pangiwa.

mêngkab: kn. mênga nglingkab; kc. êngkab.

mêngkak: kn. ([x] atine) judhêg, susah; kuna [x] pc. kuna bangêt.

mêngkakna, mêngkakêne, mêngkanane, mêngkane: êngg. mangka.

mêngkana: n. mêngkatên k. ak. kaya kae.

mêngkang: êngg. kn. mbênggang kanthi kêkuwatan; kc. wêngkang.

mêngkarag: kn. njênggragnjêgrag. wulune (rambute) marga wêdi.

mêngkarèk: pc. rèwèl, nggugu karêpe dhewe.

mêngkatên: êngg. k. mêngkana.

mêngke: pc. k. mêngko.

mêngkèh: êngg. pc. mangke; kc. mêngke.

mêngkene: n. makatên k. kaya iki; dimêngkènèkake: ditindakake kaya mêngkene.

mêngkènèk, mêngkènèn: êngg. mêngkene.

mêngkètên: êngg. k. mêngkene.

mêngkêk-mêngkêk: kn. ak. kukuh ora blendra-blendre, nyathok kêncêng (ora owah-owah); kc. mêngkak.

mêngkêlang: 1 kn. atos (tmr. sêsukêr); 2 kw. ora manut, wangkal, mbêguguk.

mêngkêluk: kn. mbêngkêluk: kc. pêngkêluk.

mêngkêlung: kn. ak. mêntiyung nêkuk; kc. pêngkêlung.

mêngkêr: k. mungkur; [x]-i(-akên) k. ngungkuri, ngungkurake; kc. ungkur, pungkur, pêngkêr.

mêngkêrêd: kn. suda dawane, kb. mulur; kc. pêngkêrêd.

mêngkêruk: êngg. kn. mlêruk, mrêngut.

mêngkik: êngg. pc. mênggik.

mêngkin: êngg. k. mêngko.

mêngkirig: kn. rada njêgrag wulune (wêdi bangêt).

mêngkis-mêngkis: kn. rêkasa ambêkane, mênggèh-mênggèh.

mêngku: kn. 1 nguwasani, ngêrèhake; 2 duwe sêsanggan ngrêmbug (anak, brayat lsp); 3 ngrêngkuh kalawan sabar; kc. wêngku.

mêngkuhi: kn. ak. mbêngkuk (gêgêr lsp).

mêngkul: kw. ngrangkul; kc. pêngkul.

mêngkurah: êngg. kn. 1 ak. kayu amping-amping (pêpagêr) ing kuburan; 2 pipitan lênga krambil.

mêngkurêb: kn. 1 sumèlèh perangane kang ing dhuwur ana ing ngisor; 2 têturon ungkêb-ungkêb; kc. kurêb.

mêngkus-mêngkus: kn. ak. mêngkis-mêngkis.

mêngko: n. mangke k. 1 wêktu kang tumuli bakal kêlakon; 2 sadhela êngkas; 3 ([x] ta, [x] dhisik) sarèh dhisik (aja kêsusu); 4 ([x] sêlak) bok mênawa bae ..., mundhak ...; 5 (ing [x], sa-[x], dina [x], mangsa [x], jaman [x]) saiki; [x] awan (bêngi, [x] sore): awan (bêngi, sore) kang bakal kêlakon; [x] esuk êngg: sesuk; [x] anyar, [x] iki êngg: kang mêntas kêlakon iki, anyar iki.

mêngkoni: kn. 1 nguwasani, ngêrèh, duwe sêsanggan ngrêmbug (anak, brayat lsp); 2 ngêtrapi wêngku; kc. wêngku.

mêngkono: n. makatên k. kaya iku, kaya kuwi; dimêngkonokake: ditindakake mêngkono.

mêngkono mau: [x] uga n. makatên wau, [x] ugi k. lan uga.

mêngkonok, mêngkonon: êngg. mêngkono.

mêngkorog: kn. njêgrag rambute (wulune) marga wêdi.

mêngkos-mêngkos: kn. ak. krênggosan, mêngkis-mêngkis bangêt.

mêngkotên: êngg. k. mêngkono, mêngkene.

mêngkrêd: pc. mêngkêrêd.

mênglayang: kw. nglayang; kc. layang.

mêngulon: n. mêngilèn k. mênyang ing sisih kulon; kc. kulon, pangulon.

mêngung: kn. mbêngung.

mêngsah: k. mungsuh.

mêpaki: kn. 1 pêpak bangêt; 2 muwuhi supaya pêpak; kc. pêpak.

mêpêg: I kn. mêkak; kc. pêpêg. II [x] birai kn. wis mangsane birai.

mêpêki: kn. ak. mêpaki.

mêpêr: kn. 1 nyuda landhêpe; 2 nyirêp nêpsu lsp; kc. pêpêr.

mêpês: kn. 1 tata lan ringkês (ênggone sila); 2 ut. [x]-ake) agawe pêpês; kc. pêpês.

mêpêt: (-i) kn. 1 mbuntu (dalan lsp); 2 ngêndhêgake (ilining gêtih lsp); kc. pêpêt.

mêprêl: êngg. kn. mèprèl.

mêpro: pc. nyonyah.

mêrah-mêruh: êngg. kn. rêgêd, mblêdêr.

mêrak: I kn. ar. manuk kang wulune endah bangêt; [x]-an: ar. sukêt. II êngg. kn. nyêdhak, mara; kc. pêrak. III kn. ak. gawe cokak; kc. wêrak.

mêrang: I kn. 1 gaganging pari; 2 êngg. kulit gabah. II êngg. kn. mbacok, namakake lêlandhêp; [x]-i ak. nglawan, pêrang mungsuh ..., kc. pêrang.

mêrasa: n. mêraos k. 1 mirasa, enak bangêt; 2 ak. ngrasa, rumangsa.

mêrbabak: kn. ak. kaca-kaca matane (arêp nangis, muring).

mêrbal: kn. gawe palapuran; kc. pêrbal.

mêrban: kn. mblêbêd tatu lsp; kc. pêrban.

mêrbangbang: kw. bang-bang wetan (wayah esuk).

mêrbêbêng: kw. mêrbêng-mêrbêng.

mêrbêng-mêrbêng: kn. ak. abang raine (marga kêpranan, nêpsu).

mêrbês: kn. ak. mbrêbês.

mêrbês mêlês: pc. susah (gêtun) bangêt.

mêrbês mili: kn. ngêtokake luh.

mêrbuk: kw. ([x] wangi) sumêrbak awangi.

mêrbung: kuna [x] kn. kuna bangêt.

mêrbot: kn. punggawa mêsjid.

mêrdagang: kn. ak. dêdagangan; kc. dagang.

mêrdaya: kw. maeka, ngapusi.

mêrdamêl: k. êngg. mêrgawe.

--- 311 ---

mêrdangga ~ mêrnèni.

mêrdangga: kw. gamêlan.

mêrdapa: kw. trubus; kc. pradapa.

mêrdawa: kw. kc. mardawa.

mêrdèni: kn. njarwani, nêgêsi, nêrangake; kc. wêrdi.

mêrdesa: n. mêrdhusun k. ak. mênyang ing desa; kc. mara-desa.

mêrdêng: êngg. ak. adrêng bangêt, sêlak pêrlu.

mêrdi: kn. 1 mulang-muruk (nggêgulang) supaya ...; 2 ngudi, mêrsudi; kc. pêrdi.

mêrdi desa: êngg. kn. bêrsih desa.

mêrdika: kw. mardika.

mêrdikani: kw. mêrdèni; kc. pardika.

mêrdu: kw. alus, lêmês, nyênêngake; kc. mrêdu.

mêrdud: kn. ak. ora nrima, mbangkang.

mêrduli: kn. pêrduli marang; kc. pêrduli.

mêrdondi: kn. ak. padon, sulaya; kc. pêrdondi.

mêrjaya: kw. ngalahake, matèni.

mêrjan: kn. bngs. kewan sêgara ing karang-karang sok digawe rêrênggan.

mêrjao, mêrjauh: pc. mêjao.

mêrjit-mêrjit: kn. merang-merang.

mêrdhayoh: n. mêrtamu k. ak. maradhayoh.

mêrdhatêng: kw. mêntas têka, nênêka.

mêrdhukuh: kn. ak. dhêdhukuh; kc. dhukuh.

mêrdhukun: kn. ak. mêdhukun.

mêrdhusun: k. mêrdesa.

mêre: I kn. nywara mbêkèr (kêthèk lsp). II pc. mire.

mêrèkake: êngg. ngupamakake.

mêrêg: êngg. ak. mbêrêg (rajakaya); kc. wêrêg.

mêrêk: êngg. ak. nyêdhak; kc. pêrak.

mêrêm: kn. 1 ora mêlèk, tumutup tmr. mata, 2 pc. ora ngrêmbug marang sanak sêdulur, ora duwe wêlas.

mêrêm-mêlik: (-mêlèk) kn. 1 ora bisa turu kêpenak; 2 tansah kuwatir (sumêlang).

mêrêpi: kw. nyêdhaki, marani; kc. pêrêp.

mêrês: kn. 1 mèjèt (ngênêt) supaya apuh; 2 ngêpuh susu sapi lsp; 3 mêksa (ngêtog) budi lsp; kc. pêrês.

mêrga: I kw. dalan; kc. marga. II n. mêrgi k. pc. marga (jalaran).

mêrgag, mêrgak: pc. rêgag, ringa-ringa.

mêrgagah: pc. mbêgagah.

mêrgaya: êngg. atidaya, pirangbara; ora [x] êngg. ora sapiraa.

mêrgana: kw. panah.

mêrgangsa: kw. kalang [x]) tukang kayu, blandhong.

mêrgawe: n. mêrdamêl k. êngg: nyambut-gawe; kc. mêgawe.

mêrgègèh: pc. mbêgagah.

mêrgènggèng: pc. mbêrgènggèng.

mêrgêdud: pc. mbrêgêdud.

mêrgêgêg: pc. mbêgêgêg.

mêrgi: I k. dalan. II k. pc. marga (jalaran).

mêrgigih: pc. mbêgigih.

mêrgil: kn. ak. misah, ndhewe.

mêrgujug: pc. gumrujug (ing wêtêng).

mêrguyokake: n. mêrgujêngakên k. ak. lucu; kc. guyu.

mêrgul: kn. nglapis êmas; kc. pêrgul.

mêrgogok: pc. mbêgogok.

mêrgoki: pc. kêpêthuk karo, kêtêmu karo.

mêri: kn. anak bèbèk.

mêrit: kn. 1 saya mucuk saya cilik, ora mbêmbêng; 2 cilik dhuwur larase (tmr. swara).

mêryayang, mêryangyang: kw. dadi lêlêmbut (dewa).

mêrkah: pc. mlêkah.

mêrkayangan: 1 kw. munggah ing kayangan; 2 êngg. ak. dhanyang.

mêrkakah: kn. ak. saèm. mbêgagah.

mêrkaki: êngg. kn. 1 tuwa(-pikun); 2 wong sing wis jêmpo ora kawajibake nggarap gawe ing padesan; kc. mara-kaki.

mêrkangkang: kn. sikile njênggar (ing nalikane turon, tiba lsp).

mêrkara: n. mêrkawis k. pc. mrakara; kc. prakara.

mêrkasa: kn. ak. mêksa; kc. prakasa.

mêrkata: kw. jumêrut.

mêrkatak: kn. 1 wiwit padha kuning (tmr. pari ing sawah); 2 ak. nywara krètèk-krètèk.

mêrkèkèh: kn. mêrkakah, mbêgagah.

mêrkèngkèng: kn. mêrkangkang, mêrkèkèh.

mêrkèngkong: pc. ngewuhake, rèwèl.

mêrkènco: pc. ngewuhake, rèwèl.

mêrkètèk: pc. nywara krètèk-krètèk (gêni lsp).

mêrkewuh: n. mêrkèwêd k. pc. mêkewuh.

mêrkênêng: kn. kêncêng (tmr. urat, otot); kc. pêrkênêng.

mêrkêngkêng: kn. 1 kêncêng kêngkêng; 2 ent. cukêng, puguh.

mêrkêtêk: pc. nywara rêkêtêk-rêkêtêk.

mêrki: kn. 1 tuma pitik; 2 êngg. sindap.

mêrkiyu: kn. ak. kiyu, cape (tmr. tangan).

mêrkinding, mêrkinting: pc. krasa mrinding (ing kulit).

mêrkinyèh, mêrkinyih: pc. mênyènyèh (gudhig lsp).

mêrkitik: kn. 1 nywara kritik-kritik (gêni lsp); 2 pc. sêrik bangêt, nêpsu batin.

mêrkungkung: kn. mêkungkung.

mêrkunung: êngg. kn. nggugu karêpe dhewe.

mêrkutu: I ut. mêrkotok kn. pating pruntus kasar (tmr. kulit). II kn. ak: mêksa, njiyat, miyagah; kc. pêrkutuk.

mêrkongkong: kn. mêkongkong.

mêrkosa: kn. ak. mêksa, njiyat; kc. prakosa.

mêrlik: kn. kêlip-kêlip cilik.

mêrlokake: nganggêp pêrlu; kc. pêrlu.

mêrlos: kn. ak. nglèrèni, mocot; kc. pêrlos.

mêrmumuh: pc. abuh ngêmu nanah (tmr. gudhig).

mêrmomong: kn. ak. murub mêngangah.

mêrna: n. mêrni k. ak. ngêcèt, nyungging; mêrnani, mêrnakake n. mêrnèni k. ak. nganani, mujudi; kc. warna, wêrna.

mêrnah: kn. manggon ing; kc. pêrnah.

mêrnèni: êngg. pc. warna-warna.

--- 312 ---

mêrnèng-mêrnèng ~ mêtèntèng.

mêrnèng-mêrnèng: pc. katon bêcik panggonane.

mêrnèsi: pc. kêmayu, gumagus; kc. pêrnès.

mêrnis: kn. nglapis nganggo pêrnis; kc. pêrnis.

mêrnyanyang: kw. mêryangyang.

mêrngangas, mêrngèngès, mêrngingis, mêrngongos: kn. ak. mringis, mrongos.

mêruhi: n. nyumêrêpi k. mriksani ki. 1 wêruh marang; 2 ndêlêng; kc. wêruh.

mêrung: kn. ak. ngêthok kuping; kc. pêrung.

mêrpak, mêrpêk: êngg. kn. wis cêpak.

mêrpat: pc. manca-papat (tangga desa).

mêrpêk: êngg. mêrpak; mêrpêki kw. nyêdhaki, mara.

mêrpêt: êngg. kn. pêtêng bangêt marga mêndhung.

mêrsabêni, mêrsabênake: awèh wêruh; kc. pêrsabên.

mêrsalah: êngg. pc. tumindak salah.

mêrsanak: kn. ak; nyanak-nyanak; kc. sanak.

mêrsèni: kn. mènèhi pêrsèn.

mêrsêkoti: pc. mènèhi pêrsêkot.

mêrsihi: êngg. ak. ngrêsiki; kc. bêrsih.

mêrsil: kn. mbukak (duwe, gawe) pêrsil.

mêrsudi: kn. nggêgulang, ngudi; kc. pêrsudi.

mêrsul: êngg. kn. ndhugal, nakal.

mêrsut: êngg. kn. mêrsul.

mêrsobat: êngg. pc. nyanak, mêmitran karo.

mêrtal: pc. nyalin ing basa liya; kc. pêrtal.

mêrtamu: k. mêrdhayoh.

mêrtani: n. mêrtèni, mêrtôsi k. ak. ngabari; kc. warta.

mêrtandhu: êngg. kn. nyêkêl (nganggo) sawah minangka panyauring utang.

mêrtanggung: n. mêrtanggêl k. tanggung-tanggung, ora gêdhe ora cilik, ora cukup.

mêrtapa: kn. nglakoni tapa.

mêrtega: kn. puhan dikênthêlake lan diasin.

mêrtelani, mêrtelakake: nêrangake marang; kc. pratela.

mêrtèni: êngg. pc. ngopèni; kc. pêrti.

mêrti desa: êngg. kn. bêrsih desa.

mêrtinjo: êngg. ak. tilik, mêdhayoh; kc. tinjo.

mêrtingkah: kn. ak. kakehan pratingkah; kc. pratingkah.

mêrtuwi: kn. ak. tilik.

mêrtobat: êngg. kn. kapok, kêduwung; kc. tobat.

mêrtongtong: kn. ak. njêngêr mandêng (nyawang).

mêrtosi, mêrtosakên: k. mêrtani, mêrtakake; kc. warta.

mêrtowin: ora [x] ak. ora patia.

mêrtyu: kw. 1 blêdhèg; 2 gêni, urubing gêni.

mêrcaya: n. mêrcados k. pc. pracaya marang; kc. pracaya.

mêrcon: kn. lintingan obat yèn disumêd bisa muni.

mêrwasa: kw. milara, niksa; kc. prawasa.

mêrwinci: êngg. kn. mrinci-mrinci; kc. pêrwinci.

mêsa: pc. mêksa.

mêsah: êngg. k. mungsuh.

mêsail: kn. ak. watu lsp. dianggo jimat.

mêsakake: 1 wêlas marang; 2 mêmêlas.

mêsanggrahan: kn. ak. lèrèn (lêrêb) ana ing pasanggrahan.

mêsasa: êngg. kn. mêksa.

mêsat: kn. ak. mêncolot nggêblas, mabur; kc. pêsat.

mêsbuk, mêsbok: kn. ak. masbuk.

mêsjid: pc. masjid.

Mêsèhi: kn. Kristên.

mêsêng: êngg. kn. masang.

mêsês: I kw. nywara kumrosak (angin, prahara). II kn. ak. nyandhang mênganggo sarwa becik.

mêsgul: kn. susah, sêrik; kc. masgul.

mêsi: I kn. atos kaya wêsi. II kn. pamêksi.

mêsigit: pc. masjid.

mêsih: êngg. isih.

mêsiyasat: kn. ak. niksa, ngukum; kc. wêsiyasat.

mêsin: (W) kn. 1 piranti mawa rodha dilakokake sarana asêp, bènsin ut. tangan; 2 ([x] mênjait) piranti dianggo ndondomi.

mêsin-mabur: kn. montor mabur.

mêsisani: kn. ak. mbabarpisani, ngrampungake; kc. wêsisan.

mêski: êngg. ak. sênadyan.

mêsu: kn. ngêtog kakuwatan (budi lsp); kc. pêsu.

mêsud: êngg. kn. ngusap, mbêsut; kc. pêsud.

mêsum: êngg. kn. 1 ak. katon acum (pucêt); 2 aras-arasên, lêsu.

mêsusi: êngg. mususi (bêras).

mêsoyi: kn. ar. klika dianggo bumbu (jamu).

mêspir: kn. intên tiron.

mêsri: êngg. kn. mêsi, pamêksi.

mêstagèn: kn. ak. sêtagèn.

mêstail: êngg. kn. mokal, nglêngkara.

mêstak: kn. peranganing kathok kang kapênêr ing lakang.

mêstaka: pc. mastaka.

mêstani: k. ngarani; kc. wasta.

mêstar: (-an) kn. ak. saèm. garisan.

mêstèr: (-an) kn. jrambah diplêstèr.

mêstri: kn. ak. 1 mèstêr (sêbutan); 2 dhukun; dimêstrèkake ak: 1 dikon nggarap marang; 2 wis kêpanjingan (sarana dibuwang ing kuburan, papan kang angkêr lsp).

mêsthi: kn. 1 (ut. mêsthèkake) nêtêpake ing sadurunge; 2 wis têtêp (tmr. kèhe, wêktune); 3 pc. trêp kaya, wis sapantêse, patut-patute; kc. pêsthi.

mêt: êngg. kn. trêp, cèplês.

mêta: kw. nêpsu bangêt.

mêtagihi: kn. ak. njalari kêtagihan.

mêtahakên: k. mutuhake; kc. wutuh.

mêtak: k. ak. mêndhêm, ngubur; kc. pêtak.

mêtaki: êngg. kn. nggusah sarana nggêtak; kc. pêtak.

mêtal: pc. logam.

mêtara: n. mêtawis k. ngira-ira; kc. watara.

mêtèhi: êngg. pc. wayang potèhi.

mêtèntèng: pc. ngewak-ewakake (gumaib) pratingkahe.

--- 313 ---

mêtengge ~ mêthèthu.

mêtengge: pc. linggih ndêgèg.

mêtènggèng: pc. linggih ing papan kang dhuwur.

mêtete: pc. mêtu mete-mete.

mêtêk: I 1 kn. ngênêtake sêru; 2 (ut. [x]-i) ki. mijêti; 3 pc. mênêt, mlindêr pagawean; kc. pêtêk. II êngg. mêndhêm; kc. pêtak.

mêtêl: kn. ngênêtake sêru; kc. pêtêl.

mêtêng: 1 n. wawrat k. mbobot ki. ngandhut jabang-bayi ing wêtêngan; 2 kn. wis diisèni (tmr. bêdhil lsp); kc. wêtêng.

mêtêngan: I kn. ak. wong-wong picak kang diopèni priyayi gêdhe. II êngg. ak. bngs. pulisi kapêtêngan, jaga malêm.

mêtênggêng: pc. linggih ora obah-obah.

mêtêngi: kn. njalari pêtêng; kc. pêtêng.

mêtis: kn. gawe pêtis.

mêtu: n. mêdal k. miyos ki. 1 mênyang ut. têkan ing jaba (saka ing jêro); 2 (saka ing guwa garba); 5 dicap lan diumumake (tmr. layang kabar, buku lsp); 6 ngêtokake woh (tmr. têtanduran); 7 dibayarake, dipasokake; 8 thukul ut. tuwuh (tmr. rambut, untu, lsp) 9 lèrèn saka ing (pagawean, pamulangan lsp); kc. mêtoni, wêtu.

mêtuk, mêtung: êngg. pc. mêtu ing (liwat ing).

mêtoni: n. mêdali k. 1 mêtu ing; 2 ngaton ut. maju ing (paprangan, pasamuwan lsp); 3 bisa duwe anak; kc. mêtu, wêtu.

mêtontong, mêtotong: pc. katon mêtu dawa.

mêtoto: pc. saèm. mêtete nanging luwih gêdhe.

mêca: kn. 1 ak. walèh, kandha blaka; 2 ngandhakake bakal anane lêlakon; kc. pêca, wêca.

mêcah: kn. 1 agawe pêcah; 2 pêcah dhewe (tmr. wudun lsp); 3 merang-merang; 4 ngrusak (pakumpulan, prajanjian lsp); 5 ak. miyak (ngandharake) wadi; kc. pêcah.

mêcak: I kn. ak. midak; [x]-i: ngukur nganggo sikil; kc. pêcak. II pc: wurung, jugar. III [x]-i kn. mbumboni iwak; kc. pêcak. IV [x]-ake kn. ak: mêca bab; kc. wêca.

mêcalang: n. mêcambêng k. ak. dadi pacalang.

mêcat: kn. 1 nyopot, mbêdhat; 2 mocot, nglèrèni; [x]-i L sêkarat ngarêpake mati; kc. pêcat.

mêcèdhèl, mêcèdhèt: pc. mêtu jêroane.

mêcèl(-i): kn. ngêthoki kayu (rèncèk lsp); kc. pêcèl.

mêcete, mêcèthèt: pc. 1 sanalika mêtu peranganing kang jêro (jêroane, isine); 2 ks. lair; kc. cèthèt.

mêcece: pc. katon gumaib.

mêcethot: pc. 1 mlethot, mencong-mencong; 2 ora ana nyatane (tmr. kasaguhan lsp).

mêcêl: kn. olah pêcêl.

mêcêngès, mêcêngis: pc. katon mak pringis.

mêcing: êngg. kn. njaluk pêcingan; kc. pêcing.

mêcir-mêcir: kn. ak. mung pating prêncil (sathithik-sathithik).

mêcicil: kn. mêndêlik matane ora kêdhèp-kêdhèp.

mêcithat: kn. 1 katon nyênthang njêgrag (tmr. alis); 2 katon amba mênthêlêng (tmr. mata); 3 pc. umuk, gumaib.

mêcuk mêcukilan: kn. mèlu ngrasakake enake, mèlu nganggo.

mêcut: kn. nyabêt nganggo pêcut; kc. pêcut.

mêcucu, mêcoco: kn. cangkême maju.

mêcuthat: pc. saèm. mênculat.

mêcohi, mêcrohi: kn. 1 notholi, ngabruki; 2 tansah ngajak padu; kc. pêcoh.

mêcok: kn. ngêthok (mbacok) pang; kc. pêcok.

mêcoto, mêcothot: kn. saèm. mêcèthèt nanging luwih akèh.

mêtha: kn. 1 mangun, nggambar; 2 mujudake; kc. pêtha.

mêthak: k. mutih; kc. putih, pêthak.

mêthakil: pc. 1 sikile mênthalit; 2 sugih reka ala; kc. pêthakil.

mêthakol: pc. sikile nggubêd ing (wit lsp).

mêthal: kn. misah supaya pêthal; 2 pisah karo; kc. pêthal.

mêthanthang, mêthangthang: kn. linggih lsp. sikile dijênggarake.

mêthangkus, mêthangkrus: kn. ak. ambêk kuwasa, nggugu karêpe dhewe.

mêthangkrèk, mêthangkrik, mêthangkring, mêthangkling, mêthangkruk, mêthangkrong, mêthangkrok: pc. linggih (ngangkrok) ing papan kang dhuwur.

mêthar: kn. ak. mêlar (tmr. gêlang lsp); kc. pêthar.

mêthat: I kn. ak. nyopot, mêcat; [x]-ake sikil pc. mbêgagahake; kc. pêthat. II [x]-i ki: njungkati; kc. pêthat.

mêthathus: pc. nyêthathus.

mêthèk: kn. 1 mêca; 2 mbêdhèk; kc. pêthèk.

mêthèklu: êngg. mêthêkul.

mêthekol, mêthêkêl: pc. kêncêng kiyêng tmr. lêngên lsp.

mêthèl: kn. namakake pêthèl; kc. pêthèl.

mêthènthèng, mêthèngthèng: kn. tangane ditrap ing bangkekan (umuk, nêdya wani).

mêthèngkrak: pc. (linggih) sajak pambêkan (umuk).

mêthèngkrang: kn. linggih sikile diunggahake.

mêthèngkrèng: kn. linggih ing pinggir ut. ing papan kang dhuwur.

mêthèngsèt: êngg. pc. linggih mbêngkuk.

mêthèr: kn. mêlar amba (tmr. gêlang lsp); kc. pêthèr.

mêthès: kn. mulang muruk kalawan kêrêng; kc. pêthès.

mêthêsèl: pc. cilik nanging kiyêng (tmr. pawakan).

mêthèt: I kn. ngêlih tanduran ing tamanan lsp; kc. pêthèt. II [x]-i kn: nyêthèti nganggo driji.

mêthethah: pc. linggih sikile njênggar.

mêthethe, mêthèthèk, mêthèthèng: pc. (pawakan cilik nanging) katon pambêkan.

mêthèthèh: pc. wêtênge katon njêmbluk (ing nalikane linggih).

mêthèthu, mêthetho: êngg. pc. mongkog, bungah.

--- 314 ---

mêthêkêl ~ migut-migut.

mêthêkêl: pc. mêthekol.

mêthêkul: kn. tumungkul sêngkut pamangane.

mêthêl: êngg. kn. mbêdhêl.

mêthêli: kn. srêgêp bangêt (ênggone nyambut gawe); kc. pêthêl.

mêthênthêng: pc. katon kêncêng (otote lsp); kc. pêthênthêng.

mêthêngkrêng: pc. linggih ora obah-obah.

mêthêngkrus: pc. linggih ora tumandang apa-apa.

mêthêngthêng: pc. mêthênthêng.

mêthêt: I kn. ngêthok pucuke; kc. pêthêt. II êngg. kn. mbêdhêl.

mêthêthêk: pc. mbêthêthêt.

mêthik: kn. ngundhuh woh (kêmbang lsp); 2 mirit; kc. pêthik.

mêthil: kn. mêdhot gantilan lsp; kc. pêthil.

mêthingil: pc. mênthingil.

mêthingkrak, mêthingkrang, mêthingkrik, mêthingkring: pc. linggih ing papan kang dhuwur.

mêthingthing, mêthinthing: pc. sarwa kêncêng singsêt (ênggone mênganggo).

mêthit: kn. 1 têkan ing pêthit (pucuk); 2 mêrit, saya cilik; kc. pêthit.

mêthithil: pc. cêthil bangêt.

mêthithit: pc. mbêthithit.

mêthuk: kn. mapag(-ake); kc. pêthuk.

mêthul: êngg. kn. kêthul.

mêthunthang: êngg. kn. ndugal, nakal.

mêthunthêng, mêthungthêng: pc. (irêng [x]) irêng bangêt.

mêthunthung, mêthungthung: pc. mlênthung gêdhe.

mêthungkruk, mêthungkrung: pc. linggih (ngadêg) mbêngkuk.

mêthur: êngg. kn. katon gêdhe êmpuk (tmr. srabi, apêm lsp).

mêthuthuk: pc. awujud punthukan.

mêthoki: kn. ak. nuthuki paju lsp; kc. pêthok.

mêtholi: êngg. kn. 1 notholi; 2 nggêmpuri gêmpalan lêmah; kc. pêthol.

mêthongkrong: pc. ndhodhok (ing papan kang dhuwur).

mêthongsot: pc. saèm. mêthongkrong (mbungkuk).

mêthot: kn. 1 narik (nyopot lsp) kanthi pêksa; 2 misah, mêgat; kc. pêthot.

mêthothok: pc. linggih (turon) sikile mênga.

mêwahi: k. muwuhi.

mêwêr: kw. nggulung, nglinting, nglunthung; kc. wêwêr.

mêwês: kn. ak. mêksa, ngêtog.

mi: (C) kn. glêpung diasin digawe sluwiran.

miangkuhi: kw. ngrêngkuh kalawan angkuh; kc. piangkuh.

miarsa: kw. krungu; kc. miyarsa, piarsa.

mibah: êngg. k. mubah.

mibêr: kn. mabur; kc. ibêr.

mibur: êngg. kn. mabur.

midadarèni: kn. 1 êngg. ndhadhari (rêmbulan); 2 (slamêtan lsp) ing bêngi ngarêpake kêtêmune pangantèn; kc. widadari.

midak: kn. ngidak, mênyak; kc. pidak, idak.

midana: kw. ngukum, niksa; kc. pidana.

midèni: I êngg. kn. nanjihake (mbalèni) ngetung; kc. widi. II êngg: nglilani, ngidini; kc. idi.

midêk: êngg. midak.

midêr: kn. lunga mênyang ing êndi-êndi (mubêng-mubêng); kc. idêr.

midêrêng: kw. kumudu-kudu, nyrêmpêng; kc. pidêrêng, dêrêng.

midid: kn. sumribit alon lan ajêg (tmr. lakuning angin).

midih: I kn. ngênêtake, mênêt; kc. pidih. II kn. ngusiri (nglapis) nganggo pidih; kc. pidih.

midik-midik: kn. ak. namat-namatake; kc. widik.

miduli: êngg. mêrduli.

miduwung: kn. ak. kêduwung.

midosa: kw. nganggêp dosa marang; kc. dosa.

mijah: I êngg. kn. metung, milang; kc. wijah. II kn: 1 mênyang ing pêntasan (sawah lsp, tmr. iwak loh); 2 ak. mubra-mubru, akèh bangêt; kc. wijah.

mijèn: kn. ak. (ut. dimijèkake) dipilah (ditêtêpake) mung kanggo (panjênênganing ratu, mirunggan lsp); kc. miji, piji.

mijèni: kn. 1 nyêbari (mènèhi) wiji; 2 njalari; 3 (ut. mijèkake) nurun-nurunake; kc. wiji.

mijêr: kn. ngusari nganggo pijêr; kc. pijêr.

mijêt: kn. 1 ngênêtake sêru; 2 (mêtêk ki) ngênêtake lan ngurut badan; kc. pijêt.

miji: kn. 1 matah akon nindakake kang mligi; 2 êngg. kang dipiji (dipijèkake); kc. piji.

mijiki: ki. misuhi; kc. wisuh.

mijil: I kn. ak. mêtu; kc. wijil. II kn: ar. têmbang macapat.

mijir, mijrah: kn. ak. ngetung-etung, milang; kc. pijir, pijrah.

midhang: kn. 1 êngg. lêledhang, lunga sênêng-sênêng; 2 lunga ngluwari ujar mênyang ing papan kang kêlumrah dianggo ngluwari ujar; kc. idhang.

midhangan: kw. pundhak.

midhangêt: ki. ngrungu, krungu; kc. pidhangêt.

midhe: I kn. ak. nyambung nganggo anthok; kc. widhe. II kn. ak. tuku iwak daging (ora mbêlèh dhewe ing nalikane duwe gawe); kc. widhèn.

midhêt: êngg. ks. turu.

midhun: êngg. mêdhun.

migag-migêg: pc. obah-obah ora maju-maju.

migag-migug: pc. mung obah-obah bae (marga kêlêmon lsp).

migêna: kw. ngribêdi, ngalang-alangi, mitênah; kc. wigêna.

miguna: kw. pintêr; migunani: maedahi; migunakake: nganggo; kc. guna, piguna, wiguna.

migung: kn. ak. nyimpang, nasar, nggiwar.

migut-migut: kn. obah-obah nglêmêr ora maju-maju.

--- 315 ---

mihak ~ mimang.

mihak: êngg. pc. ngênêr ing, ngiloni sasisih; kc. pihak.

mihun: (C) kn. saèm. mi nanging lêmbut.

miyaga: êngg. kn. niyaga.

miyagah: kn. nindakake apa-apa sarana awangan (kira-kira bae); kc. wiyagah, piyagah.

miyak: kn. 1 mbiyak lan nisihake; 2 mbukak (wadi lsp); kc. piyak, wiyak.

miyambak: k. ndhewe.

miyang: êngg. mênyang.

miyangga: 1 kw. ula; 2 kw. êngg. kodhok; 3 êngg. ar. dhêmit; 4 êngg. k. baya.

miyara: n. miyantên k. êngg. ngingu, ngopèni; kc. piyara.

miyarakên: k. ngambakake.

miyar-miyar: kn. nglêmir tipis (kc. sutra).

miyar-miyur: kn. ora kaku(-kukuh); kc. miyur.

miyarsa: I kw. ngrungu, krungu; miyarsakake kw: ngrungokake; kc. piyarsa. II êngg. ak. wêruh, nonton; kc. piyarsa, pirsa.

miyat: kw. ndêlêng, wêruh.

miyata: kw. mulang; kc. wiyata.

miyatani: kn. ak. kêna diêndêlake (mandi, digdaya, kuwat).

miyêg-miyêg: pc. rêkasa dening kabotan gêgawan.

miyêk: kn. ak. nindhês; kc. piyêk.

miyud-miyud: kn. mêntêlung mêntul-mêntul.

miyum: kw. mèsêm.

miyup: kw. niyup; kc. tumiyup (tiyup).

miyur: kn. 1 ora kaku, mêntul; 2 ora kukuh (atine).

miyos: ki. 1 mêtu; 2 lair; 3 êngg. lunga; kc. wêtu, wiyos.

mik: I pc. nusu, ngombe (têtêmbungan bocah). II êngg. pc. mung. III pc: dhisik; kc. dhimik.

mikalah: (-i) n. mikawon(-i) k. ak. ngalah(-i); kc. kalah, pikalah.

mikantuki: k. mikolèhi, makolèhi; kc. pakolèh.

mikara: kw. niksa, abêkambêk. siya marang.

mikat: kn. golèk manuk; kc. pikat.

mikèni: kn. ak. kikrik.

miki: êngg. mau.

mikir: n. manah k. mênggalih, nggalih ki. nglêlimbang ing pikiran, ngrêmbug marang; kc. pikir.

mikul: n. ngrêmbat k. nggawa nganggo pikulan; kc. pikul.

mikrab: (A) kn. pangimaman (ing mêsjid).

mikrad: (A) kn. ak. munggah swarga saragane; kc. mekrad.

mikramakake: kw. ngomah-omahake (mbayangkare) kc. pikrama.

mil: kn. 1 ([x] dharat) 7420 m; 2 ([x] laut) 1609 m; 3 (kapal [x]) kapal kang nggawa layang-layang.

mila: k. mula.

milah: I (ut. [x]-[x], [x]-ake) kn. merang-merang, nyilah-nyilah; kc. pilah. II kn. nglulus kêris kang dianggo; kc. wilah.

milai: êngg. k. mulai.

milake, milakne, milakna: êngg. k. mulane.

milala: kn. ngajèni (ngêmi-êmi) bangêt; kc. pilala.

milalah: kn. ak. aluwung, milaur; kc. pilalah.

milalati: kn. ak. malati; kc. walat.

milalu, milampu: kn. ak. aluwung, angur, milalah; kc. pilalu.

milang: I n. mical k. ngetung, metung; kc. wilang. II êngg. k. mulang; kc. wulang.

milang kori: kn. (takon-takon lsp) anggêr omah dilêboni.

milang-miling: kn. ngingêtake (nênamatake) ngiwa nêngên arêp nggêgolèki, madik lsp; kc. iling.

milang usuk: kn. 1 ngetung usuk; 2 pc. têturon mlumah (kêsèd-kêsèdan).

milangoni: kw. nêngsêmake, nyênêngake, ngrêsêpake.

milaur: kn. aluwung, angur; kc. plaur.

milar: I kn. minglar, mlumpat nisih; kc. ilar. II kn. nyigar mujur; kc. pilar.

milara: n. misakit k. nggêbugi lsp, niksa; kc. pilara.

milasa: kw. mêlasi, asih marang; kc. wilasa.

milèh: êngg. milih.

milêg-milêg: pc. kêwarêgên bangêt.

milênggah: k. milungguh; kc. pilungguh.

milês: êngg. kn. 1 nguntir (tali lsp); 2 ngulêt; kc. pilêt.

milêt: I êngg. k. 1 mili; 2 mèlu; 3 milih. II [x]-i kn. ak. 1 nggubêdi; 2 mubad-mubêd (tmr. pêpadon); kc. wilêt.

mili: I kn. mlaku tmr. banyu (barang cuwèr); kc. ili. II kn. mm ( 1/1000 mètêr ).

milih: kn. nggolèki kang disênêngi (kang bêcik); kc. pilih.

milik: I êngg. kn. melik. II êngg. ak. barang darbe, hak; di-[x]-i ak. didarbèni.

miling-miling: kn. ndêdêlêng arêp dituku (dianggo lsp).

milir: kn. manut ilining banyu (tmr. mrau) kb. mudhik; kc. ilir.

milis: êngg. k. milang, kc. wilang, wilis.

milisi: I kn. nèmplèki pilis; kc. pilis. II (W) kn: kawajiban dadi saradhadhu.

militèr: (W) kn. saradhadhu.

milu: êngg. mèlu.

milujêngi: k. nylamêti; kc. slamêt(-an).

milulu: kw. ngêmungake; kc. mlulu.

milungguh: (-ake) n. milenggah(-akên) k. ak: ngêlahake marang; kc. pilungguh.

milut: kn. ak. mulêt, pulêtan; kc. wilut.

miluta: kn. ak. ngarih-arih (nênarik ati); kc. piluta.

milo: kn. pamulangan Mulo (banjurane pamulangan wiwitan).

milok: êngg. pc. mèlu.

mimang: kn. oyod wringin (sok dianggo srana panulak bêbaya sarana dikêndhitake); kêndhit [x] kadang dewa pr: luput ing bêbaya (pangrenahing satru), nglangkahi oyod [x] pr: bingung.

--- 316 ---

mimba ~ minyik-minyik.

mimba: I kw. mêtu; kc. wimba. II kn. ak. ngèmpêri, niru; kc. emba, memba.

mimbar: kn. saèm. kursi dhuwur dianggo sêsorah (ing mêsjid).

mimbuhi: (mimbêti êngg. k) ak. ngimbuhi, ngundhaki; kc. wimbuh.

mimi: kn. bngs. yuyu sêgara kang gêdhe; kaya [x] lan mintuna pr: tansah runtang-runtung (ora pisah-pisah).

mimik: kn. bngs. mrutu.

mimir: I kn. bngs. baya cilik. II pc. nglêmir, tipis bangêt.

mimis: kn. pelor, punglu, gotri.

mimisên: kn. irunge mili gêtih.

mimpang: êngg. k. mênang.

mimpês: kn. kêmpès, kimpês; kc. impês.

mimpin: êngg. pc. nuntun (pakumpulan lsp).

mimrih: êngg. kn. mamrih, murih.

mimring: pc. tipis bangêt, nglêmir.

min: di-[x] kn. ak. dinunuti nganggo (maca lsp); kc. êmin.

mina: I kn. ak. wis mirunggan (turahan); diminakake ak. sêngaja diturahake, dianggo mirunggan. II (S) kw. iwak loh.

minak-minuk: pc. lêmu ginuk-ginuk.

minal-minul: pc. wuda mblêjêd.

minantaka: (S) kw. ak. juru misaya iwak.

minantên: êngg. k. mênawa.

minangka: kn. kang dadi, dianggo ...; minangkani: nuruti, nglêksanani, nganani; kc. pinangka.

minangsi: br. dimangsi; kc. mangsi.

minangsraya: êngg. kn. (njaluk) pitulungan; kc. sraya.

minaraki: ki. ak. nglinggihi; kc. pinarak.

minat: kn. ak. pantês ut. sêdhêngan (tmr. wèwèh); ora [x]: ora majad (= lumrah); sa-[x]-e: sakadare, sakuwasane (tmr. wèwèh).

minda: êngg. k. wêdhus.

mindah: pc. mendah.

mindaka, mindakani: kw. nêdya mblela, mrêngkang (nêdya ngrusak).

mindêl: êngg. mèndêl.

mindêng: I kn. ak. mêlêng, mêndêng marang; kc. pindêng. II sadina [x] êngg: sadina muput; kc. indêng.

mindêr liring: kw. tansah nyawang; kc. pindêr.

mindi: I ut. mindoni kn. ndokoki windu ing sumur; kc. windu. II êngg. kn. gumun bangêt (lan rada mangkêl); kc. minggu.

mindring: êngg. pc. têtuku sarana nicil, cicilan; cina [x]: cina singkèk kang padha sêsaba ing padesan motang-motangake dhuwit ut. nicilake jarit lsp; di-[x]-ake êngg. pc. diêdol sarana cicilan.

mindha: I êngg. k. wêdhus. II kw. ngemba, niru, ngèmpêri; kc. pindha.

mindhah: I êngg. k. 1 misah; 2 mêgat; kc. pindhah. II [x]-i êngg. k. milihi; kc. pindhah. III k. ngêlih; kc. pindhah. IV ut. [x]-an êngg. k. misan(-an). V êngg. k: milih.

mindhak: k. mundhak; kc. undhak, indhak.

mindhik-mindhik: kn. mlaku alon jangkahe ciyut.

mindho: n. ngaping kalih k. 1 ngambali mênèh kang kapindho; 2 nindakake kang kapindho; sêdulur [x](-an): sêdulur tunggal êmbah buyut; [x] gawe ([x] gawèni) kn. ora mbabarpisani (kêpêksa ndandakndadak. mindhoni); kc. pindho.

minêb: kn. tumutup (tmr. lawang lsp); kc. inêb.

minêngsah: kw. minungsuh (dimungsuh, ditêmpuh).

minihi: kn. ak. mijèni; kc. winih.

mining-mining: pc. katon abang (tmr. rai, mêntas kêpanasên); kc. manang-manang.

ministêr: (W) kn. nayaka(ning praja).

minuk-minuk: kn. katon lêmu ginum-ginuk.

minul-minul: pc. 1 katon lêmu (nanging êmpuk); 2 wuda mblêjêt.

minule: kw. diaji-aji; kc. mule, mulya.

minulya: 1 kw. diluhurake; 2 (kang [x]) panyêbut (sêbutan) marang wong kang apangkat luhur; kc. mulya.

minum: 1 kw. ngombe; 2 kn. ngombe inuman kêras; [x]-an: inuman kêras; kc. inum.

minungsuh: n. minêngsah k. kw. dimungsuh, ditêmpuh.

minta: I ut. [x]-[x] kn. nêtêpake sapira kèhe kang kudu dianggo lsp; kc. pinta. II kw: njaluk.

mintaksama: kw. njaluk pangapura.

mintar: kw. lunga; kc. mentar.

mintên: k. mira; kc. pira.

mintêri: kn. ngrekani, ngapusi; kc. pintêr.

mintip-mintip: pc. mêtu sathithik pucuke, ungak-ungak nginjên; kc. intip.

mintuhu: kn. ak. mituhu.

mintuna: 1 kw. ak. jodho, lanang wadon; 2 kn. mimi wadon.

mintokake, mintoni, mintonake: nyêmantakake: kc. pinton.

mincar-mincur: êngg. kn. ora jêjêg (lakune).

mincis-mincis: êngg. kn. katon ayu.

mincla-mincle: êngg. pc. mencla-mencle.

minthag-minthug: pc. mlaku migag-migug marga kêlêmon.

minthak-minthik: pc. tansah têka bae.

minthal-minthul: pc. wuda (tmr. bocah wadon).

minthêl-minthêl: pc. katon lêmu.

minthi: kn. anak menthog; [x]-[x] pc: katon njêmbling (tmr. wêtêng).

minthug-minthug: pc. kc. minthag-minthug.

minyak: I êngg. pc. midak, minyak; kc. pênyak. II êngg. lênga.

minyik-minyik: pc. 1 mlaku jangkahe ciyut (kaya lakune wong wadon); 2 lagi mêntas wiwit (lagi arêp miwiti.

--- 317 ---

ming ~ miring.

ming: I kn. ([x] pindho, [x] têlu lsp) ngambali kang kaping pindho, têlu lsp, saambalan ping pindho, têlu lsp; kc. ming. II êngg. mung; di-[x]-ake pc: dirèmèhake. III êngg. 1 mênyang ing; 2 marang; 3 ing. IV êngg. pc. nanging.

mingak-minguk: kn. ak. lingak-linguk; kc. inguk.

mingar-mingêr: kn. 1 tansah mingêr; 2 pc. ora blaka; kc. ingêr, mingêr.

mingat: kw. ndêlêng, nyawang, ngingêtake.

minge, mingi: kn. ak. mengo.

mingêr: kn. mengo, menggok (ora ngarêpake); kc. ingêr.

mingêt-mingêt: kw. ndêdêlêng, ngingêtake.

minggah: k. munggah.

minggat: kn. lunga nggêblas; kc. inggat.

minggêl: êngg. kn. nugêl-nugêl; kc. pinggêl.

minggêtake: (minggêti) ati pc. nyêrikake ati; kc. pinggêt.

minggir: kn. mênyang ing pinggir, liwat ing pinggir; [x]-an: manggon ing pinggir (kali); kc. pinggir.

minggu: I kn. ak. mênêng bae (êmoh mangsuli), nggêglêg. II kn. 1 êngg. pc. dina Ngahad; 2 waktu pitung dina (6 dina tmr. wong nyambut gawe); kc. minggon.

minggun: kn. ak. suminggun.

minggung: kw. gonjing, orêg.

minggol: êngg. pc. bènggol (2½ sèn).

minggon: kn. 1 sabên minggu (wêtune, bayarane lsp); 2 êngg. pc. plêsir-plêsir ing dina Ngahad).

minggrang-minggring: kn. ora cak-cêk panyêkêle, rada wêdi.

mingid-mingid: kn. katon landhêp bangêt.

minging: kw. ngambar awangi.

mingip-mingip: kn. mêtu sathithik pucuke (êndhase).

mingis: I kw. ngaton, katon (siyunge lsp). II [x]-[x] pc. landhêp bangêt.

mingit: kn. ak. ndhêlikake kalawan prêmati; kc. pingit.

mingka: pc. atos kaya wingka.

mingkar: (-mingkur) kn. ak. nisihi, nyimpangi.

mingkara: kw. nglawan, nêmpuh, mêksa; mingkarani bêbaya kw: nanggulang bêbaya.

mingkêd: pc. mingsêt (owah saka ênggone).

mingkêg-mingkêg: pc. mingkug-mingkug.

mingkêm: kn. 1 tumutup cangkême; 2 pc. ora gunêman; kc. ingkêm.

mingkis: 1 kw ngêngakake, mbukak. mbiyak (lambe lsp); 3 êngg. nancutake, nancutake lan nguntir lêngênan klambi lsp; kc. wingkis.

mingklik-mingklik: pc. 1 ana ing papan kang dhuwur; 2 ent. dhiri bangêt.

mingkug-mingkug: kn. rêkasa lakune (ajune) marga kêlêmon.

mingkuh: kn. ak. nêdya ngêmohi (nyingkiri) kawajiban lsp.

mingkung: kw. êmoh, nampik.

mingkup: kn. tumutup, ora mêgar; kc. ingkup.

mingkur: kn. ak. nisihi, nyimpangi, ngêmohi.

mingkus: kn. ora jêmbar (tmr. dhadha). mringkus; kc. ingkus.

mingkrang: pc. (sikile) tumumpang ing papan kang dhuwur.

minglar: kw. milar, mlumpat nisih.

minglêp: kn. (mêtu) nuli mlêbu manèh; kc. mingslêp.

minguk-minguk: kn. ak. nginguk, ngungak mlêbu; kc. inguk.

mingut-mingut: kn. nêpsu bangêt (katon ing raine).

mingsa: êngg. k. kêbo.

mingsêd: kn. 1 mingsêr ngalih sathithik; 2 ent. lunga; kc. ingsêd.

mingsêg-mingsêg: kn. nangis sênggruk-sênggruk.

mingsêl-mingsêl: pc. katon lêmu wêwêg.

mingsêr: kn. 1 nglasut alihan ênggon; 2 ganti ênggon (pangkat lsp); kc. ingsêr.

mingsil: pc. misil.

mingslêp: kn. mêncungul banjur mlêbu manèh; kc. ingslêp.

mingsra: pc. misra.

mingsri: êngg. pc. 1 pamêtu; 2 klèlèt.

miun: kn. saèm. mi nanging lêmbut.

mipakat: êngg. k. mupakat.

mipi: I ([x] kori, [x] lawang) kn. ana ing pipining lawang (kori). II kw: ngimpi.

mipih: kn. ak. nuthuki êmas lsp; kc. pipih.

mipik: pc. madik, tuku sandhangan; kc. pipik.

mipil: kn. 1 mêthili jagung; 2 êngg. mbayar, ngêsahi; kc. pipil.

mipis: kn. nglêmbutake ing pipisan; kc. pipis.

mipit: kn. 1 gawe lênga sarana diprès; 2 pc. nindhês; kc. pipit.

mir: kn. ak. ([x] atine) tansah sumêlang.

mira, mirang: n. mintên k: siji-sijine pira(-pirang).

miradati: kn. ak: golèk srana; kc. wiradat.

mirah: I kn. murah. II 1 kw. abang; 2 kn. intên abang.

mirak: êngg. kn. mêgat; kc. pirak.

miranti: n. mirantos k. pêpak ubarampene, wis sêdiya; kc. piranti.

(mirang): mêmirang, [x]-ake kn. gawe wirang; kc. wirang.

mirasa: n. miraos k. 1 enak bangêt; 2 nyurasa; kc. wirasa.

mire: kn. nisih nyimpang, nggiwar.

mirêng: k. ngrungu, krungu; dipun[x]-i(-akên) k. dirungoni, dirungokake; kc. rungu, pirêng.

miri: pc. kêmiri.

mirib: kn. ngèmpêri, mèmpêr karo; kc. irib.

mirid: kn. 1 miturut, niru; 2 ([x]sangka) miturut sangka; 3 mêthik (kêkarangan lsp); kc. pirid.

mirik: êngg. kn. mindêng, nuju marang; kc. pirik.

miring: kn. 1 ora methok (saka ingiringan), ora jêjêg (rada nisih); 2 mayat, ndhoyong; 3 durung têtêp (tmr. wangsulan, rêmbugan); 4 pc. rada murah (tmr. rêrêgan); 5 ([x]utake) pc. rada gêndhêng; mêmiringi [mêmi...]

--- 318 ---

[...ringi] ak. nênuturi ora dicêplosake; kc. iring, piring.

miris ~ miwal.

miris: kn. ([x] atine) wêdi sarta sumêlang.

mirma, mirmakake: kn. 1 wêlas marang; 2 mrayogakake murih bêcik; kc. pirma.

mirmir: pc. nglêmir, tipis bangêt.

miru, mironi: kn. gawe wiron; kc. wiru.

mirud: (-kerud) kw. larud kèli, katut kabuncang, kèli.

miruda: I kw. (êngg. k): minggat. II kw: karêp.

mirungga: kn. 1 ak. mligi, pilah karo liyane; 2 anèh; 3 (ut. mirunggan) wuwuhan kang mligi (nyêbal saka adate).

mirut: kn. ak. mêngkêrêd.

mirong: kn. ak. 1 ngêmulake kampuh (jarit) ing pundhak têrus nutupi badane (ent. susah bangêt, isin bangêt); 2 ora pêsaja, nêdya mblela, ngêdoh ora gêlêm kumpul; 3 (ut. merong) ar. gambar rêrênggan, ar. gêndhing; kc. rimong.

mirowang: kn. ak. mitulungi, ngrewangi.

mirsa: I ki. pc. wêruh; kc. pirsa, priksa. II kn. ak: krungu, ngrungu; kc. piyarsa, miyarsa.

mis: kurban [x], [x] suci kn. kurban suci ing agama Katolik.

misa: êngg. k. kêbo.

misah: kn. milah supaya ora gandhèng; kc. pisah.

misaya: kn. 1 ak. namakake wisaya; 2 ([x] iwak) golèk iwak; kc. wisaya.

misakake: êngg. pc. mêsakake.

misalin: n. misantun k. ak. mènèhi pisalin (sandhangan).

misan: (-an) kn. (sêdulur [x]) sêdulur tunggal êmbah.

misanjangi: k. ak. mituturi; kc. pitutur.

misani: kn. ak. ngupasi; kc. wisa.

misata: n. misados k. êngg. lêlungan; kc. wisata.

misbah, misbyah: (A) kn. saèm. meja ut. tumpukan watu dianggo nyaosake kurban.

misesa: kn. ak. 1 (ut. misesani) nguwasani; 2 niksa, mêksa; kc. wisesa.

misêpuh: k. 1 mituwa; 2 êngg. kamituwa.

misêr: kn. ak. mlintir, muntir; kc. pisêr.

misi: kn. babagan mêncarake agama (Katulik).

misih: êngg. pc. isih.

misik: kn. 1 ngandhani bab ngêlmu gaib; 2 mènèhi wangsit; 3 ak. ngingu (kewan) wiwit cilik mula; 4 ks. sanggama; kc. wisik.

misil: pc. kauntungan, pamêtu, pituwas.

misin: êngg. pc. mêsin.

mising: êngg. ak. ngising.

miskin: kw. mlarat.

misudha: kw. ngunggahake pangkat, ngangkat; kc. wisudha.

misuh: (-i) kn. ngucapake têmbung saru; kc. pisuh.

misuhi: kn. mijiki ki. ngrêsiki tangan lsp. nganggo banyu; kc. wisuh.

misungsung: (-ake) kn. mènèhake pisungsung.

misuwur: kn. kawruhan ing akèh (kapintêrane, jênênge lsp).

misowa, misowah, miswa, miswah: (C) kn. bngs. mihun lêmbut.

mispra: pc. muspra.

misra: kn. (ora [x]) (ora-) mbêjaji, (ora-) sumbut karo kangèlane.

misri: êngg. pc. 1 pamêtu; 2 klèlèt.

mistêr: kn. ak. mèstêr.

mit: I [x] sèwu pc. amit sèwu. II kn. kupluk (topi) saradhadhu. III pc: wiron ikêt (kang lêmbut).

mitaya: n. mitados, mitajêng k. pitaya marang; mitayani: kêna dipitaya; kc. pitaya.

mitambuh: (-i) n. mitambêt(-i) k. ak. ethok-ethok ora wêruh.

mitêdah: (-akên) k. mituduh(-ake); kc. pituduh.

mitênah: kn. 1 mialani liyan; 2 ngala-ala; kc. pitênah.

mitêrang: kn. ak. njaluk katêrangan; kc. pitêrang, têrang.

mitu: (-ng) kn. siji-sijine pitu(-ng).

mituduh: n. mitêdah k, ak: awèh pituduh marang; kc. pituduh.

mituhu: kn. sêtya, nggugu; kc. pituhu, tuhu.

mitulungi: kn. awèh pitulungan; kc. pitulung.

mitunani: kn. njalari tuna; kc. pituna, tuna.

mitung-dinani: kn. nylamêti pitung dina saka ajale.

mitungkasi: kn. ak. mêling, mêkas; kc. pitungkas.

miturut: kn. 1 manut, nggugu; 2 mirid saka; kc. piturut.

mituturi: kn. awèh pitutur marang; kc. pitutur.

mituwasi: kn. ak. mènèhi pituwas.

mitongtonake, mitontonake: nuduhake marang wong akèh; kc. pitongton.

mitra: kn. kanca kang rakêt; mêmitran: têtêpungan, kêkancan.

mitra-darma: kw. mitra kang bêcik bangêt.

mitrahi: kn. mènèhi pitrah tumrap marang; kc. pitrah.

mitraliyur: (W) pc. bêdhil mêsin.

micak: kn. 1 ethok-ethok picak; 2 ks. turu; kc. picak.

mical: k. milang.

micantên: k. 1 ak. micara; 2 ak. clathu.

micara: 1n. micantên k. ak) nggunêm bab; 2 kn. pintêr gunêman; kc. wicara.

micêk: êngg. ks. turu; kc. picak, picêk, micak.

micik: êngg. pc. mung tansah ngrêmbug butuhe dhewe.

micis: kn. ak. ngukum sarana diiris; kc. picis.

mithat: kn. milahake; [x]-i: milihi, banjur disilahake; kc. pithat.

mithês: kn. ngênêtake nganggo driji (jêmpol); kc. pithês.

mithêt: êngg. pc. mênêt, mèjèt; kc. pithêt.

mithing: kc. njapit nganggo pupu (sikil); kc. pithing.

miwah: k. muwah.

miwaha: kw. mulyakake (mbawahi) pêngantèn, pista; kc. wiwaha.

miwal: kn. ak. nulak, ngêmohi, nampik, nêdya uwal; kc. wiwal.

--- 319 ---

miwekani ~ mlèntèk.

miwekani: kn. ak. mrayitnani; kc. wiweka.

miwir: kn. njèrèng; kc. wiwir.

miwiti: kn. wiwit nindakake, mucuki; kc. wiwit.

myang: I êngg. mênyang. II kw. lan, karo; kc. mwang.

myat: kw. ndêlêng; kc. miyat.

mlajar: êngg. k. 1 mluku; 2 mlayu.

mlajêng: k. mlayu.

mlagangake: ak. ngenggalake gêdhene; kc. wlagang.

mlagar: êngg. ak. ngobong alang-alang lsp; kc. wlagar.

mlaha: pc. lêlahanan; kc. laha, wlaha.

mlaya: kw. lunga mrana-mrana; kc. malaya.

mlayan: êngg. kn. lumayan.

mlayu: n. mlajêng k. 1 mlaku bantêr; 2 minggat, miruda; 3 pc. lunga njaluk tulung marang; 4 pc. kalah, kasoran; kc. layu, playu.

mlaka: pc. kêmlaka.

mlaku: n. mlampah k. 1 obah (napakake) sikil maju; 2 ora mandhêg (tmr. jam, mêsin lsp); 3 bisa payu (tmr. dêdagangan); 4 tumindak mubêng (tmr. dhuwit kang dilakokake); 5 (-gawe) nindakake pagawean, cêkêl gawe; 6 êngg. mênyang ing papane wong duwe gawe lsp); 7 (ut. mlakoni) ak. njaluk, kumudu-kudu; [x]-[x] pc: dolan-dolan, mlancong; [x]-[x]-a ak. kumudu-kudu; kc. laku, lakon.

mlaksana: kw. 1 ngroda-pêksa; 2 ngukum; kc. plaksana.

mlala: kn. ak. milala.

mlalah: kn. ak. milalah.

mlalu, mlampu: kn. ak. angur, aluwung; kc. pilalu.

mlana: êngg. kn. lêlungan; kc. lêlana.

mlandakake: n. mlandèkakên k. ak. 1 nyalin ing basa Wlanda; 2 nyewakake omah marang kabudidayan; kc. Wlanda.

mlandani: n. mlandèni k. pambêkane kaya Wlanda.

mlandang: I kn. ak. nêmpuh; kc. plandhang. II êngg. kn. mêngarêpi, nglurahi; kc. wlandang. III êngg. kn. sêmpulur bangêt ênggone dêdagangan lsp.

mlandêr: êngg. ak. ngowahi, nyorèk; kc. plandêr.

mlanjêr: kn. mêtu planjêre; kc. planjêr.

mlanji, mlandhi: êngg. wis cumawis, rampung.

mlandhingan: kn. kêmlandhingan.

mlantar: éngg. kn. bênthèt.

mlantên: kn. ak. masuhi, mutih; kc. wlantên.

mlantrah, mlantrang: kn. ak. nglambrang; kc. plantrang.

mlancong: kn. mlaku-mlaku, plêsir, klintong-klintong.

mlanthang: kn. ak. mepe diglanthang; kc. planthang.

mlanthir: êngg. kn. gawe planthir; kc. planthir.

mlanggar: pc. nêrak, nrêjang; kc. planggaran, langgar.

mlanggêri: kn. ak. nglarangi, nganggêr-anggêri; kc. planggêran.

mlanggrangake: numpangake ing planggrangan; kc. planggrang.

mlangkah: kn. mlumpat ngungkuli; kc. langkah, plangkah.

mlangkring: kn. 1 mencok (linggih, ngadêg) ing papan kang dhuwur; 2 ngundhakake rêga (marga sing tuku katon sênêng); kc. plangkring.

mlangkruk, mlangkrong: pc. linggih ana ing papan kang dhuwur (ing pang lsp).

milaur: kn. ak. angur, aluwung; kc. pilaur.

mlapar: kn. ak. lubèr (banjir).

mlapati: kn. ak. ngilapati, nyasmitani, ngalamati.

mlara: kn. ak. milara; kc. pilara.

mlarah: êngg. kn. nggrayahi, nggrayangi.

mlarak: êngg. kn. nglarak; kc. larak, kêplarak.

mlarangi: kn. ak. tuku larang; kc. larang.

mlarat: kn. miskin, ora dêduwèn; [x]-i: njalari mlarat.

mlasah: kn. ak. mblasah.

mlas-asih: ([x] ayun, [x] arsa kw) kn. mêmêlas, mêsakake.

mlatah: pc. mratah, lumrah.

mlatar: êngg. kn. blatèr.

mlatuk: kn. 1 nucuk; 2 nuthuk (tmr. platuking bêdhil); 3 nêgor glugu; 4 ks. sanggama; kc. platuk.

mlathi: kn. ar. kêmbang.

mlathing: êngg. kn. sarwa tata bêcik.

mlathit: êngg. pc. gathekan, pintêr.

mlathok: kn. nyigar barang atos (kayu lsp); kc. plathok.

mlawang: kn. ak. ngêdhèng, ngêblak.

mlèhèr: kn. mblèbèr, mblabar; kc. lèbèr.

mlèdhèh: êngg. kn. mblêdhèh.

mlegung: kn. lèrèn njêrum ing sangisoring wit (tmr. sapi lsp); kc. plegung.

mlegrok: pc. mencok, andhok, manggrok.

(mleyat-)mleyot: kn. oyag-ayig mèncèng.

mlèyèk, mlèyèt, mlèyok: pc. pleyot.

mlèkèk: êngg. kn. mbêlèh, nyêmbêlèh; kc. plèkèk.

mlela: I kn. ak. katon cêtha, wela-wela. II wêsi [x]: waja irêng.

mlele, mlèlèk: pc. 1 mlolo (matane); 2 mung mênêng bae (ora tumandang).

mlèlèh: kn. ak. lèlèh, luluh.

mlèmbak: kw. lembak-lembak.

mlèmbang, mlèmbar, mlèmbat: kn. alihan ing panggonan liya; kc. lembat.

mlèmpèng: kn. ak. mèncèng; kc. plèmpèng.

mlenang: êngg. kn. 1 abang bangêt; 2 katon bêcik bangêt.

mlenas: êngg. kn. mênthilas (gundhul).

mlendo: pc. 1 ora nutugake panggarape; 2 ora tumama (marga kêthul lsp); 3 ora nêtêpi kasaguhane.

mlendhung: êngg. ak. lèrèn ngeyub, ngaub; kc. lindhung.

mlendho: kêndho [x] êngg. kêndho bangêt.

mlènèt: pc. mênêt sêru, mlèpèt.

mlèntèk: êngg. kn. têtakon (nggolèki) mrana-mrana; kc. plèntèk.

--- 320 ---

mlèntrèng - mlênthing.

mlèntrèng: pc. mlantrang.

mlèncèng, mlencong: pc. mèncèng, mencong.

mlenthas: kn. gundhul kabèh; kc. plenthas.

mlenthe: êngg. kn. laku ngiwa (tmr. wong wadon).

mlènthong: êngg. kn. mlethot, bengkong; kc. plenthong.

mlèncèh: kn. pêcah lan mêtu banyune (tmr. gudhig lsp).

mlèngèh: kn. tansah ngguyu (pasêmoning praèn).

mlèngko, mlèngkong: kn. ak. bengkong, mawa tikungan.

mlèngkrang: kn. linggih ing kursi lsp. sikile diunggahake; kc. plèngkrang.

mlengo: pc. 1 mengo; 2 mlongo.

mlengok: êngg. pc. mengo.

mlengos: kn. nolèh êmoh ngingêtake (marga ora sênêng, isin lsp); kc. plengos.

mlèpèd: kn. ngênêtake nganggo barang kang ditangkêbake; kc. plèpèd.

mlèpès: pc. 1 mèpèd bangêt; 2 bêcik bangêt ênggone sila (linggih); 3 andhap asor bangêt.

mlerah, mlèrèh: kn. abang kaya gêtih.

mlere: kn. 1 mingsêd lumèrèg; 2 mletre; kc. plere.

mlèrèd: kn. mayat njronjong (kaya plorodan); kc. plèrèd.

mlèrèg: kn. ak. lumèrèg; kc. lèrèg.

mlèrètan: pc. mèrètan.

mlerok: kn. ngingêtake nisih (tandha ora sarju); kc. plerok.

mleroni: kn. ak. mleroki.

mlèsdrèng: êngg. pc. katon bêcik (nyênêngake).

mlèsèd, mlèsèt: I kn. 1 mletre; 2 mingsêt ora trêp gathuke; 3 ora nuhoni janji; 4 pc. nyimpang saka lajêr, ora pênêr; kc. plèsèd. II jaman mlèsèt pc. jaman malaisê (jaman rêkasa).

mlèsèh: kn. ak. mblèsèh, mblasah; kc. plèsèh.

mlèstêr: I kn. nèmplèkake plèstêr. II ut. mlèstêr, mlêstèr êngg. kn. nglapis nganggo adon-adon wêdhi karo sêmèn; kc. plèstêr, plêstèr.

mlete: êngg. pc. mloto.

mletre: pc. mlèsèd mêdhun.

mlètrèk: I pc. mletre, mlotrok. II pc: katon lêlapisan (wiron lsp) tipis sarta bêcik.

mlenca: kw. 1 wong alasan(-asor); 2 ora tuhu, ora nuhoni.

mlècèh: êngg. kn. nglècèp (tmr. kulit).

mlècèt: pc. mlicèt; [x] (-i) kn. 1 nglècèpi cangkok, kulit lsp; 2 pc. mblèjèti; kc. plècèt.

mlèthès: êngg. kn. nutu (nosoh) kopi lsp; kc. plèthès.

mlèthèt: kn. saèm. mlothot.

mlethos, mlethot: pc. bengkong nêkuk (tmr. lading lsp); kc. methot.

mlewah, mlèwèh, mlèwèk: kn. mênga amba, bolong amba; kc. blèwèh.

mlèwèd, mlèwèr: êngg. kn. mbludag lubèr.

mlèbèk: kn. ak. mili nywara plupuk-plupuk; kc. blêbêk.

mlêbêt: k. 1 mlêbu; 2 mênjêro.

mlêbu: n. mlêbêt k. 1 mênyang têkan) ing jêro; 2 mênyang ing pagawean, pamulangan lsp; 3 mèlu iksamên lsp; 4 mênyang (seba) ing kraton (dalême priyayi gêdhe); 5 dadi (saradhadhu, warga pakumpulan lsp); 6 ngrasuk agama; 7 kang ditampa (tmr. dhuwit); kc. lêbu, lêbon.

mlêdug: kn. ak. mblêdug.

mlêdhag: pc. mblêdhag.

mlêdhèh: êngg. mblêdhèh.

mlêdhing: kn. katon bokonge (silite); kc. plêdhing.

mlêdhit: êngg. pc. mlêdhing.

mlêdhos: êngg. kn. putung cêklèk (tmr. pikulan).

mlêk: pc. plêk.

mlêkah: kn. 1 pêcah mênga, sigar mênga; 2 ks. manak; kc. plêkah.

mlêkak-mlêkèk: (-mlêkuk) êngg. mungkak-mungkuk (arêp mutah).

mlêkèk, mlêkok: ks. mênga amba.

mlêkênuk: êngg. kn. linggih tumungkul (mêmpên nyambut gawe).

mlêkuthar, mlêkothar, mlêkoto: pc. nglênthar.

mlêlêng: kn. ora kêdhèp-kêdhèp (tmr. mata); kc. plêlang-plélêng.

mlêlêt: kn. ak. nggubêd, mulêt; kc. lêlêt.

mlêmbung: kn. dadi gêdhe marga kêlêbon angin lsp, (tmr. balon lsp); kc. plêmbung.

mlêmpak: k. mlumpuk.

mlêmpat: êngg. mlumpat.

mlêmpêm: kn. 1 wis ora kumripik, wis lêmês (tmr. gorèngan lsp); 2 ora bisa muni (tmr. mêrcon lsp); 3 kêndho, ora duwe daya.

mlêmpuh: kn. mundhak gêdhe (kandêl).

mlêmpung: kn. saèm. mlêmbung (tmr. tatu lsp).

mlêndèk: pc. ora bisa (gêlêm) nêrusake, wis jêlèh, ora miyatani.

mlêndêr, mlêndrêng: êngg. mlindêr.

mlêndir: kn. mêksa akon nyambut gawe abot (akèh); kc. plêndir.

mlêndhung: kn. saèm. mlêmbung (tmr. layar katampêk angin lsp); kc. plêndhung.

mlênèt, mlênêt: pc: 1 mlènèt, mênêt; 2 ks. bêbanyu.

mlêni: tani [x] pc. wêkêl bangêt (ora royal) tmr. wong lanang.

mlênik: pc. mung sathithik bangêt.

mlênis-mlênis: pc. mênis-mênis.

mlênuk: pc. mêthuthuk, katon nyêmpluk gêdhe.

mlênong: pc. saèm. mlênuk.

mlênos-mlênos: pc. mênis-mênis (nanging barange luwih gêdhe).

mlêncat: kn. 1 êngg. mênculat; 2 ndhewe, ora ngumpul; kc. plêncat.

mlêncing: pc. lunga (mlayu) rikat; kc. plêncing.

mlêncung: êngg. kn. mênculat adoh.

mlêncut: kn. ak. mlêncat, ndhewe (ora ngumpul); [x]-i: dlêmok cung padha wiwit kuning (tmr. pari); kc. mlêncat.

mlênthi: pc. 1 katon njêmbluk wêtênge; 2 ks. mêtêng.

mlênthing: kn. mlênthing cilik bakal dadi gudhig lsp; kc. plênthing.

--- 321 ---

mlênthu ~ mlirit.

mlênthu: pc. katon bundêr gêdhe.

mlênthung: kn. saèm. mlênthing nanging luwih gêdhe; kc. plênthung.

mlênthus, mlênthos: pc. katon bundêr gêdhe.

mlênthong: êngg. pc. jêblog; kc. blênthong.

mlênyèk, mlênyok: kn. êmpuk lèdrèg ngêmu banyu.

mlênyèn: êngg. kn. mlêndèk, nglênthar.

mlêngah, mlêngèh: pc. mlèngèh.

mlêngak, mlêngêk: kn. ak. njêngêr kagèt (gumun bangêt).

mlêngêr: kn. ak. sumlêngêrên, njêngêr.

mlênggong: kn. sanalika gêla bangêt; kc. plênggong.

mlêngkêk: êngg. kn. nêpsu (mangkêl) bangêt nanging ora dilairake.

mlêngkêr: pc. nylêkênthung; kc. blêngkêr.

mlêngkung: kn. awangun plêngkungan; kc. plêngkung.

mlêngok: pc. njêngêr kagèt.

mlêpah: I êngg. k. mlupuh; kc. plupuh. II [x]-[x] kn. njêjaluk ngasih-asih; kc. mlupuh.

mlêpêk: I pc. mrêpêk. II [x]-i kn. ak. njalari ora bisa ambêkan; kc. kêplêpêkên. III [x] -ake ak. mblêbêkake ing banyu.

mlêpêr: kn. ngêmu banyu (tmr. mata).

mlêpês: pc. 1 apês, tanpa daya; 2 mblêbês (tmr. kayu lsp); 3 linggih (sila) sarwa tata (andhap asor bangêt).

mlêpuh: pc. mlêmpuh.

mlêrak, mlêrêk: pc. 1 surêm, ora padhang (tmr.diyan); 2 mlêruk (tmr. polatan).

mlêrêt: pc. 1 mblêrêt; 2 ora bêning ut. ora mêncêrêng (tmr. mata); 3 mari kêndêl, kêndhak suda kaluhurane.

mlêruk: kn. katon mrêngut, ora padhang polatane.

mlêsat: kn. 1 mênculat adoh; 2 pc. sumingkir adoh, ngêdoh, ndhewe, akèh kacèke (bedane).

mlêsêk: kn. amblêg, mblêsêk.

mêsit: kn. ak. saèm. mlêsat adoh.

mlêstèr: kn. nglapis nganggo plêstèr.

mlêtêr: kn. 1 êngg. ak. tut-buri; 2 ngoyak(-oyak); kc. plêtêr.

mlêtik: kn. 1 ak. mênculat, mêncolot; 2 mênculat tmr. gêni, 3 ana tutule putih (tmr. mata); kc. plêtik.

mlêtuk: pc. katon putih kabèh sarta pating pruntus.

mlêcèk: pc. mênga sumilak.

mlêcèt: pc. lunga, minggat; kc. plêcèt.

mlêcing: êngg. kn. gêmi, cêthil.

mlêcit: kn. ngoyak, mlêtêr; kc. plêcit.

mlêcu: I kn. cangkême mêcucu; kc. plêcu. II biru [x] êngg. biru kêcu.

mlêcuti: kn. mlêncuti; kc. plêcut.

mlêthèk: kn. 1 mênga pêcah kulite (tmr. woh, wiji lsp); 2 mêtu (tmr. srêngenge); 3 ak. wiwit (tmr. tanggal, sasi lsp); 4 pc. ks. lair; kc. plêthèk.

mlêthètake, mlêthêtake: pc. mênêtake, mlèthèt.

mlêthês: pc. 1 mlithês, nindhês; 2 mlêsêk putung (tmr. pikulan lsp); 3 ora bisa murub, mlêmpêm; 4 ora bisa laku (tmr. main, dagangan lsp); 5 mblêdhês(-ake); 6 matèni; kc. plêthês.

mlêthik: kn. pêcah nywara mak plêthik (tmr. sêmprong lsp).

mlêthis: pc. 1 mlêthik; 2 ana tutule putih (tmr. mata); 3 mblenjani (janji); kc. mlêthus.

mlêthus, mlêthos: kn. 1 pêcah nywara mak plêthus (sêmprong lsp); 2 pc. matane ana tutule putih rada gêdhe (arêp dhilêng).

mlêwa-mlêwu: êngg. kn. sarwa kêcukupan, mubra-mubru.

mliding: kuning [x] êngg. kuning alus (kulit).

mligi: kn. 1 ak. tulèn, ora kêcampuran apa-apa; 2 ngêmungake, ora ana liya kêjaba mung; dimligèkake ak. dilugokake, diwantahake.

mliyun: pc. yuta.

mliyunèr: pc. wong kang sugih bangêt.

mlikat: êngg. kn. sêrêng, nêpsu, muring.

mlikêti: kn. njalari plikêt; kc. plikêt.

mliklik: êngg. kn. gêmi bangêt.

mlite: pc. 1 ora dadi (tmr. kêbirèn); 2 asor, ora bêcik.

mlilik: pc. ndêlêng ora kêdhèp-kêdhèp.

mlilis: êngg. mlilit.

mlilit: êngg. kn. 1 muntir, muntir-muntir; 2 krasa pating plilit wêtênge; kc. plilit.

mlimping: I êngg. pc. bolong cilik bundêr. II [x]-i kn. ak: 1 ngiris (mbacoki lsp) turut pinggir; 2 nuturi sarana pasêmon, mêmiringi; kc. plimping.

mlindêr: kn. krasa kêsêl dening dipênêt (tmr. pundhak lsp); kc. plindêr, plêndêr.

mlinjo: kn. wit/woh so.

mlindhês: kn. nindhês (tmr. kreta lsp); kc. plindhês.

mlindhung: kn. ak. ngayom marang, ngungsi; kc. lindhung.

mlintir: kn. nguntir tali, brêngos lsp; kc. plintir.

mlintu: êngg. kn. lumintu.

mlincur: kn. ora srêgêp, kêrêp nglowongi pagawean lsp.

mlinthas, mlinthis: pc. gundhul plonthos.

mlinthêng: kn. 1 nglêpasake krikil lsp. nganggo plinthêng; 2 êngg. pc. kukuh lan kêncêng (tmr. pawakan); kc. plinthêng.

mlinyah, mlinyèh: pc. mlènyèh, nglinyam.

mlinguk: pc. lingak-linguk.

mlingsêng: irêng [x] pc. irêng bangêt (tmr. kulit).

mlingsi: pc. alus gilap.

mlipid: (i) kn. ndondomi pinggiran; kc. plipid.

mlipir: kn. 1 mlaku turut pinggir; 2 (bisa [x]) pc. gunêman nganggo têmbung krama kang alus bangêt; kc. plipir.

mlipis: kn. 1 ak. ngênêtake mèpèd; 2 pc. alus bêcik (tmr. wiron), sarwa bêcik (tmr. nyênyandhang); kc. plipis.

mlira: kn. awangun kaya wlira; kc. wlira.

mlirang: kn. ak. migunakake wlirang.

mlirid: kn. ngênêtake nganggo driji diurut; kc. plirid.

mliring: (-i) êngg. kn. nyimpang(-i).

mlirit: kn. ak. mlirid.

--- 322 ---

mlisir(-i) ~ mubêr.

mlisir: (-i) kn. ngêtrapi plisir; kc. plisir.

mlistur: êngg. pc. mlitur; kc. plitur.

mlitur: kn. ngêcèt nganggo plitur.

mlicat, mlicèt: kn. thèthèl kulite (kêsiram wedang lsp).

mlithês: pc. nindhês; kc. plithês.

mlithit: pc. sarwa singsêt lan bêcik (ênggone mênganggo).

mliwe: pc. mlile.

mliwis: kn. bngs. bèbèk alasan.

mludag: êngg. kn. mbludag.

mlujêng: êngg. kn. mluku.

mlukèk-mlukèk, mlukok-mlukok: êngg. pc. krasa arêp mutah (marga kêwarêgên lsp).

mluku: kn. nggarap lêmah nganggo wluku; kc. wluku, luku.

mlulèk matane: pc. nyawang kalawan kêpengin bangêt.

mlulu: êngg. kn. ngêmungake, mligi.

mlumah: kn. 1 sumèlèh raine (lumahe kang ngarêp) dumunung ing dhuwur, turon dhadhane ana ing dhuwur, kb. mêngkurêb; 2 bolongane dumunung ing dhuwur (tmr. wadhah lsp. kang disèlèhake); 3 ora mayat(-miring); 4 gampangan tmr. wêwatakan; kc. lumah.

mlumba-mlumba: kn. nglumba-nglumba; kc. lumba.

mlumpat: kn. mêncolot nglangkahi; kc. lumpat.

mlumpuk: n. mlêmpak k. pc. nglumpuk, ngumpul.

mlunus: pc. saèm. mlênos, mlunthus.

mluntir: kn. ak. muntir, ngikal; kc. pluntir.

mlunthus: kn. plonthos, gundhul.

mlungkêr: kw. nylêkênthung, nêkuk ukêl.

mlungsung: kw. misalin, mènèhi sandhangan anyar; [x]-i: ganti kulit (tmr. ula lsp); kc. wlungsung.

mlupuh: I kn. nuthuki pring digèpèngake; kc. plupuh. II kn. ak. nriman, ora mêmpêng: [x]-[x] ak: njaluk ngasih-asih.

mlurud: êngg. kn. mlorod.

mlusat, mlusut: êngg. pc. mlèsèd, ora tumama (tmr. lading lsp. kang ditamakake).

mlucu, mluthus: pc. wuda mblêjêd; kc. plucu.

mluwa: kn. ora ditanduri (didunungi) tmr. palêmahan.

mluwèk: kn. tatu amba.

mluwèr: pc. kumudu mutah; kc. bluweran.

mluwêr: êngg. kn. jêblog; kc. bluwêr.

mlobok: êngg. mblobok; kc. blobok.

mlodong: êngg. kn. kuning bangêt (tmr. pakulitan); kc. mliding.

mlodhok, mludhuk: êngg. kn. thèthèl, nglènyèm.

mloyok: pc. wis mèh rubuh tmr. omah; kc. mleyot.

mlole, mlolèk, mlolèr: pc. nyawang ora kêdhèp-kêdhèp.

mlolo: kn. amba mêncêrêng (tmr. mata).

mlolok, mlolong: kn. ak. amba (tmr. mata).

mlompong: kn. bolong têrus; kc. plompong. lompong.

mlondhan: êngg. kn. jangkrik ênom (anak jangkrik).

mlondho: pc. durung mêtu wulune (tmr. jangkrik, gangsir).

mlonos, mlothos: pc. gundhul plonthos.

mlonyoh: kn. êmpuk lèdrèg; kc. mlèntrèh.

mlongo: kn. mênga cangkême; kc. plonga-plongo.

mlongoh: pc. saèm. mlèngèh, mlêngèh.

mlongok: pc. ndêdêlêng sajak gumun.

mlongop: pc. mênga, mangap; kc. longop.

mlopor: I pc. ajur cuwèr (tmr. utak lsp). II kn. dadi plopor; kc. plopor.

mlorod: kn. 1 nggangsur mêdhun (saka ing wit lsp); 2 mêdhun, suda (tmr. rêrêgan, pangkat); kc. lorod, plorod.

mlorok: kn. ndêdêlêng matane katon amba.

mlosdrong: êngg. pc. bêcik, ayu.

mlosnong: êngg. kn. mblêjêd.

mlosoh: kn. êmpuk kabèh (bosok).

mlosok: kn. ak. mlêsêk.

mloto: pc. 1 sêmbrana, lucu; 2 sugih omong umuk-umukan.

mlotro: êngg. kn. mlotrok.

mlotrok: kn. mlorod mêdhun (tmr. sandhangan lsp); kc. plotrok.

mloco: kc. mlèsèd, mlusut.

mlocoh: êngg. pc. 1 mlocot; 2 mutah (malih warnane tmr. sêmbagi, tênunan lsp); 3 ora nuhoni janji, mblenjani.

mlocot: kn. tèthèl kulite (marga kêsokan wedang lsp); kc. plocot.

mlothot: pc. 1 mèjèt supaya mêtu isine (tmr. wudun, woh lsp); 2 ora sida, ora dadi tmr. rêrêmbugan, mblenjani; 3 ora klêbu èksamêne; kc. plothot.

mlowa: êngg. kn. mulwa (buwah nona).

mlowèh, mlowoh, mlowok: pc: katon mênga amba (tmr. bolongan lsp).

mu: I n. nelakake pandarbe madyama-purusa, up. jaranmu. II êngg. pc. mau.

muaya, miayan: kn. ak. (panêmu ut. panganggêp kang) lumrah ing akèh.

mualap: (A) kn. (wong kang) martobat dadi Islam.

mualim, malim: (A) kn. ak. panuduh dalan, juru mudhi.

mubadir: kn. 1 tanpa guna, ora dipigunakake; 2 kapiran.

mubah: I (A) kn. kêna dilakoni (ora mêkruh). II êngg. pc. ora ana kêdadeane, tanpa jêbul.

mubal: kn. mundhak gêdhe sarta mumbul (tmr. gêni), padha mumbul udhêg-udhêgane (tmr. banyu lsp); kc. ubal.

mubalig: (A) kn. wong kang mêmulang (mêncarake) agama Islam.

mubarang: n. mukawis k. pc: samubarang.

mubêd: kn. 1 nggubêd; 2 pintêr ngubêtake kabutuhane (pintêr golèk butuh lsp); kc. ubêd.

mubêng: kn. 1 obah ngubêngi pusêr (indhên); 2 mlaku ngubêngi, kupêng têmpuk; 3 (ut. [x] mingêr) pc. tansah sêmaya, tansah mangsuli; kc. ubêng, kubêng.

mubêr: kn. ak. campur kaya diudhêg.

--- 323 ---

mubyar ~ mukim.

mubyar: kn. (murub [x]) murub ngêtokake sorot.

mublak-mublak: pc. putih ngrêsêpake (tmr. praèn).

mubra-mubru: pc. sarwa kêcukupan (turah-turah).

mud: I (A) kn. ak. takêran bêras sarana tangan loro digathukake èpèk-èpèke nyêkodhong. II di-[x] ak. dimut; kc. mut.

muda: (S) kw. ak. bungah.

mudal: kn. mumbul tmr. wêtuning tuk; kc. udal.

mudaloh: kn. ak. ngakoni kaluputane.

mudani: kn. nglukari ki. nguculi sandhangane; kc. wuda.

mudangkara: kw. êndhas.

mudaris: (A) kn. guru (agama Islam).

mudêd: (-saka) pc. mubêng ngganjrêt.

mudgara: (S) kw. palu, gada.

mudul: kn. ak. nyédul, ndudul; kc. wudul.

muja: kn. sêmbahyang, ngabêkti; kc. puja.

mujadah: (-i) (A) kn. mêrangi, nyandhêt (hawa nêpsu).

mujah: kn. ak. kaos sikil(-tangan).

mujang: kn. ak. dadi bujang (batur tukon), bêburuh; kc. bujang, wujang.

mujangga: kn. ak. nganggit têmbang (karangan); kc. pujangga.

mujarab: êngg. kn. mandi bangêt tmr. tamba lsp.

muji: kn. 1 sêmbahyang, ndonga; 2 êngg.ngalêm; kc. puji.

mujijat: kn. ak. mukjijat.

mujudi: kn. 1 mêtha, nganani wujudi;wujud. 2 mbayar (utang lsp) nganggo barang lsp; kc. wujud.

mujuh: êngg. kn. njaluk dhuwit marang dhêmênane.

mujuk: kw. mbujuk; kc. bujuk.

mujung: kn. turu mlumah awake dikêmuli kabèh.

mujur: I kn. 1 sumèlèh lsp. manut ujure, kb. malang; 2 ([x] ngalor) ks. mati; kc. ujur. II kn. njaluk ujuran; kc. ujur.

mudha: I kw. ênom. II (S) kw. bodho.

mudha-dama: kw. bodho lan asor.

mudhak: êngg. pc. mbatur; kc. budhak.

mudhak-mudhêk: kn. bola-bali tansah, ana ing sapanggonan; kc. udhêk.

mudha-pangarsa: kn. pangarsaning pakumpulan lsp. kang kapindho.

mudhar: kn. ak. 1 ngudhar(-i); 2 udhar; kc. udhar, wudhar.

mudhêng: pc. mangêrti, têrang pangêrtine.

mudhi: pc. kêmudhi.

mudhik: kn. lêlayaran nungsung ilining banyu; kc. udhik.

mudhun: n. mandhap k. ak. mêdhun; kc. mêdhun, udhun.

mudhokake: njalari wudhu; kc. wudhu.

mudhoni: kn. 1 urun (rêmbug lsp); 2 asok toh; kc. wudhu.

mufakat: kn. mupakat.

mufangat: kn. manpangat, munpangat.

mufti: (A) kn. juru rêmbug babagan agama (Islam, klêbu golonganing ngulama kang luhur dhewe).

muga: (-muga) n. mugi(-mugi) k. têmbung kanggo mratelakake pamuji (pangarêp-arêp) supaya kêlakona mangkono.

mugag: êngg. kn. nugêl, ngêthok, nyigêg; kc. pugag.

mugag-mugêg: kn. ora bisa maju-maju.

mugal: êngg. kn. enggal obah; kc. mogal.

mugên: kn. 1 mungkul (wêkêl) nyambut gawe; 2 êngg. tansah ana ing omah (ora royal).

mugês: êngg. ak. munthês, nyurês; kc. pugês.

mugêl-mugêl, mugêt-mugêt: kn. obah-obah jêngkêrutan (tmr. cacing lsp).

mugi: k. muga.

mugut: 1 kn. ngêthok pucuke; 2 êngg. k. dêrêp; kc. pugut.

muha: êngg. kn. muncul mabur (tmr. anak manuk); kc. muwa.

muhal: êngg. kn. pulên.

muhalap: (A) kn. ak. wong kang mêrtobat dadi Islam.

Muharam: kn. sasi Sura.

muhun: kw. nangis; kc. muwun.

muhung: I kw. muwung; kc. puwung. II kw. mung.

muyab: (-atine) êngg. ak. ora têntrêm atine.

muyar: (-pikirane) kn. ak. bingung; kc. buyar, moyar.

muyêg: kn. 1 wis campur têmênan ênggone ngasud (tmr. kêrtu); 2 rame sarta sarwa tata (tmr. rêrêmbugan lsp); 3 wrata bêcik (tmr. warna); kc. uyêg.

muyêngi, muyêngake: (êngg) ki. ngêloni, ngêlokake (njalari ngêlu); kc. puyêng.

muyi, muyèn: êngg. kn. ngêlèki bayi (njagong bayèn).

muk: I êngg. mung. II êngg. êmpuk; kc. muk-mukan.

muka: (S) kw. 1 rai; 2 ngarêp.

mukah: kn. mêdhot ênggone pasa.

mukalapah: êngg. pc. kakehan polah, ora lumrah; kc. muhalap.

mukalid: êngg. kn. kêlulut marang.

mukara: kw. ak. pangarêp, lêlurah.

mukarab: (A) kn. ak. cakêt ut. kêcêdhak (ing Allah).

Mukaram: kn. sasi Sura.

mukaranah: êngg. kn. 1 mbênêri, pinuju, kapinujon; 2 kêbênêran.

mukawis: k. mubarang.

mukjijat: (A) kn. pangeram-eram (lêlakon kang nyimpang saka kodrat marga panggawening para nabi lsp. atas karsaning Allah pêrlu ginawe tandha-bukti).

mukêt: I êngg. kn. nalèni, mbuntêl; kc. pukêt. II pc: 1 wis carub lan rumasuk (bumbune); 2 ent., mirasa; 3 bêcik lan nyênêngake (tmr. crita lsp).

mukim: (A) kn. ak. dêdunung, manggon.

--- 324 ---

mukir ~ mulung.

mukir: êngg. kn. selak, ora ngaku; kc. mungkir.

mukitun: (A) kn. ak. ngêmot, nyrambahi.

mukya: (S) kw. 1 pangarêp, lêlurah; 2 kang nomêr siji.

muklis: (A) kn. 1 ak. suci uripe; 2 êngg. mung siji (tanpa nganggo wuwuhan apa-apa) tanpa apa-apa.

mukmin, mukminin, mukminun: (A) kn. wong kang têmên-têmên pracaya ing Allah (tmr. Islam).

muk-mukan: kn. grayangan ana ing pêpêtêng.

mukul: kn. 1 êngg. nggêbug, nggitik; 2 kw. nêmpuh, nyêrang; 3 êngg. narik (pajêg lsp); 4 pc. mblithuk, ngarah bathi akèh; [x]-ake êngg: nangkarake; kc. pukul.

mukun: êngg. kn. bngs. tuwung nganggo tutup.

mukok: kn. mutah sathithik (marga kêwarêgên lsp).

mukrim: (A) kn. ak. wong wadon kang isih sanak kang ora kêna diêpèk bojo.

muksa: kw. 1 oncat luwar saka ragane; 2 ilang; 3 mati ilang saragane; kc. kamoksan.

muksab: (A) kn. ak. ilang (sêmingkir) adoh.

muksil: kn. ak. mung golèk kauntungan dhewe.

mukta: kw. muksa, mati.

muktah: kw. ak. kc. mukta.

muktamat: (A) kn. ak. (panêmu kang) kang wis dianggêp bênêr (tmr. agama Islam); kc. mutamat.

mukti: 1 kw. ngrasakake, mangan (kc. bukti); 2 ([x] wibawa) kn. ngrasakake kasênênganing ngaurip, ora kêkurangan apa-apa; dimuktèkake: disênêngake uripe.

mula: 1 kw. asal, oyod, wiwitan; 2 n. mila k. (wiwit ... [x]) wiwit kawitan (biyèn), pancèn wis asal mangkono; 2 (ut. mulane) ak. kang dadi jalarane (wiwitane); 3 (ut. mulane) ênggone mangkono iku marga ...; 5 êngg. pancèn, dhasar iya mangkono; 6 (ut. mbok-, mêsthi-) êngg. mêsthi bae; [x]-[x] n. mila-mila k. êngg: pancène, asale.

mula-buka: kn. wiwitan, kang dadi jalaran.

mulad-mulad: kn. murub ngalad-alad.

mulai: n. melai, milai k. êngg. wiwit.

mulak-mulak: kn. obah mawalikan (tmr. ilining banyu).

mulake, mulakne, mulakna, mulakneya: n. mila k. êngg: mulane.

mulana: (A) kn. ak. sêsêbutane para ahli agama (Islam) kang pinunjul; kc. maolana, molana.

mulang: (-i) I kn. ak. mrêduli marang; kc. pulang. II kn: ngajar, muruki; kc. wulang.

mulanguni: kw. milangoni.

mulang-sarak: êngg. kn. murang-sarak.

mular: kw. (êngg. k): nangis.

mulas: kn. ngêcèt, nyungging, nglapis; kc. pulas.

mulasara: kn. micara, nggula-wênthah, nggarap; kc. pulasara.

mulat: I êngg. kn. 1 ndêlêng ngawasake, 2 prayitna, ngati-ati; kc. ulat, wulat. II kw. intên.

mulat-tènge: éngg. kn. kangên bangêt, kumudu kêtêmu.

(mule): I mêmule kn. ngurmati para lêluhur sing wis ajal sarana slamêtan lsp; dimêmule, dimulèkake ak: dimulyakake, diaji-aji (dislamêti); kc. mulya. II êngg. kn. loma.

mulèh: êngg. pc. mulih.

mulêk: kn. 1 ngumpul ora lunga-lunga (tmr. kêbul, ambu); 2 ak. mubêng (tmr. banyu); kc.ulêk.

mulês: kn. 1 êngg. ak. muntir, pêpulêtan; 2 lara kaya diplintir-plintir (tmr. wêtêng); 3 (ut. [x]-[x]) ak. ngujêg ênggone njêjaluk; kc. pulês.

mulêt: kn. 1 ak. mukêt, wis campur; 2 nggubêd; 3 ak. mbêslah; kc. pulêt, ulêt.

mulih: I n. mantuk k. kondur ki. 1 bali mênyang (têkan) ing omah; 2 ([x] mênyang kalanggêngan) ak. mati; 3 pc. wis dibalèkake (tmr. barang silihan, utangan; 4 cocog, gathuk, kêtêmu; kc. ulih. II kn. ak. 1 pulih, bali kaya maune; 2 ak. nglilihake, nglipur; kc. pulih.

muli: kn. muntir (nyêthot lsp) diubêngake; kc. pulir, ulir.

mulisèkake: pc. nglapurake marang pulisi; kc. pulisi.

mulya: I kn. ak. mari, bali kaya maune, pulih; dimulyakake ak. didandani dipulihake kaya kang mau. II kn. 1 luhur (diurmati, tanpa pangaji-aji); 2 ak. sarwa kêcukupan lan sênêng uripe; dimulyakake: diluhurake, diurmati, diaji-aji; kc. mule.

mulyawan: (S) kw. ak. luhur (mulya) bangêt.

mulku: (A) kn. ak. 1 kraton; 2 (Sang [x]) ratu, Sang Prabu.

mulu: I kn. ak. rada bundêr kêplêng. II kn. ak. akèh rambute; kc. wulu. III [x]-[x] êngg. kn. walak-walak, mawa-mawa; kc. pamulu.

Mulud: kn. 1 dina wiyosan lan sedane K.N. Mukamad, 12 Rabingulawal; 2 sasi Rabingulawal; [x]-an: 1 slamêtan ing sasi Mulud; 2 saèm. slawatan ing sasi Mulud.

muluh: kn. nggosok nganggo wuluh; kc. wuluh.

muluk: I kn. 1 mumbul (mabur) dhuwur ing awang-awang; 2 ent. dhuwur bangêt (tmr. panêmu lsp); kc. uluk. II kn. 1 nyêkêl sêga nalikane arêp mangan; 2 (ut. mêmuluk) êngg. sarapan; kc. puluk.

mulung: I kn. 1 tangan sakarone ngathung (kaya arêp mèlu); 2 ak. dumadakan têka (tmr. pawèwèh); 3 (atine [x]) duwe rasa sênêng gêlêm wèwèh, miturut lsp; 4 ak. mêlung (tmr. swara); kc. ulung. II kn: 1 êngg. mbêntèli (nggèdhèngi) pari; 2 ak. ngêntas ut. nglêbokake pari kang diêpe (ut. kang mêntas diênèni); kc. pulung. III kw: njupuk, njabut, ngêpèk; kc. pulung. IV kn. ak: mêdêl ikêt lsp, mbiru; kc. wulung.

--- 325 ---

mulur ~ munting.

mulur: kn. 1 mundhak dawa; 2 munggah marang pangadilan kang luwih dhuwur (tmr. prakara); 3 mundhak suwe (tmr. cicilan lsp); 4 ([x] nalare) pc. kanthi digagas dawa; kc. ulur.

mulus: kn. 1 tanpa kêcampuran warna liyane (tmr. warna putih lsp); 2 ak. tanpa ciri, tanpa cacad; 3 bêcik bangêt (tmr. kalakuan lsp); rêsik (suci) atine.

mulut: I kn. golèk manuk lsp. nganggo pulut (uga. ent.); kc. pulut. II pc. ks. cangkêm.

muloni: kn. ak. ngrêsiki mayit sacarane wong wulu; kc. wulu.

multak: kw. ndlêdêg mêtu (utake).

mulwa: kn. ar. woh (buah nona).

(mum): di-[x](-i) pc. dinunuti dijaluki bêrkah supaya iya bisa olèh kabêgjan lsp; kc. umum, makmum.

mumah-mumuh: êngg. mubra-mubru.

mumblug: êngg. kn. mumbluk.

mumbluk: kn. mumpluk putih (marga diudhêg, tmr. jladrèn lsp).

mumbuk: êngg. kn. têtumpukan akèh bangêt.

mumbul: kn. 1 munggah ing awang-awang; 2 ent. misuwur bangêt; [x]-[x]: mêndal-mêndal munggah, kumambang timbul; kc. umbul.

mumbra-mumbru: êngg. mubra-mubru.

mumbruk-mumbruk: pc. têtumpukan akèh.

mumêt: kn. 1 êngg. ak. mubêng mênyang êndi-êndi; 2 krasa buyêr pandêlênge, ngêlu; kc. umêt.

mumuk: kn. ak. bodho; kc. mamak.

mumur: ajur [x] kn. ajur rêmuk babar pisan.

mumut: kn. êmpuk bangêt (tmr. godhogan iwak lsp).

mumpal-mumpal: kn. mumbul-mumbul tmr. banyu (banjir, wedang umob).

mumpang: n. mimpang k êngg: mênang.

mumpang-kara: kw. wani ndaga prentah (wani marang panggêdhe).

mumpang-mumpung: kn. ak. tumindak nggugu karêpe dhewe.

mumpêt: kn. ak. ndhêlik; kc. umpêt.

mumpyar: kn. ak. mubyar sumorot (tmr. intên lsp).

mumpluk: kn. mêtu umpluke.

mumpuni: kw. 1 ak. ndarbèni, nguwasani; 2 pintêr ing sakèhing kawruh.

mumpung: kn. ing nalikane isih (kêbênéran, prayoga kaanane).

munajat: (A) kn. ak. supêkêt (bawarasa) karo Allah ing sajroning sêmbahyang.

munajim: (A) kn. ak. ahli palintangan.

munagèni: kn. ak. ngucapake punagi marang; kc. punagi.

munah: kw. ngrusak, nyirnakake, matèni; kc. punah.

munakawan: kn. ak. dadi panakawan; kc. punakawan, panakawan.

muna-muni: pc. tansah muni (gunêman); kc. muni.

munapèk, munafèk: (A) kn. ak. sumuci-suci (tmr. prakara agama).

munasabah: (A) kn. ak. cocog karo.

munasika: kn. nyikara, ngganggu gawe.

mundang: kn. ak. ngundang; kc. undang.

mundul: kn. ak. mêndul (tmr. tatu).

mundur: kn. 1 mlaku mêmburi, kb. maju; 2 ki. ak. mulih; kc. undur.

mundrawa: kw. nyêmbah.

mundri: kw. 1 nyamat (ing kuluk); 2 pênthil; mumundri, [x]-[x] kw. barang kang pangaji bangêt (ent. kang kinasih).

munjêr: êngg. kn. manjêr (layangan); kc. punjêr.

munji: êngg. kn. saèm. manggul; kc. punji.

munjuk: I êngg. kn. 1 rada munggah, mêndhuwur; 2 kurang tata krama. II ki: matur; kc. unjuk.

munjul: kn. ak. moncol mêncungul; [x]-i n. nglangkungi k. ak. linuwih tinimbang pêpadhane; kc. punjul.

munjung: I kn. kêbak bangêt nganti ngungkuli lambening adhah (tmr. takêran lsp). II kn. mènèhi apa-apa marang wong tuwa lsp; kc. punjung.

mundhak: I n. mindhak k. wuwuh-wuwuh, dadi luwih akèh; 2 satêmah bakal (ing ukara kang ngêmu surasa ngelikake); kc. undhak. II kn. gocèkan pundhak; kc. pundhak.

mundhati: kn. ngêsahi; kc. pundhat.

mundhi: kn. 1 êngg. ngumbulake sadhuwuring êndhas (tandha ngajêni bangêt), nampa (dhawuh lsp); 2 (ut. [x]-[x]) ngajèni bangêt, ngunggul-unggulake; kc. pundhi.

mundhing: kw. kêbo.

mundhu: kn. ar. wit sarta woh.

mundhuk-mundhuk: kn. mlaku mêndhak-mêndhak (tumungkul).

mundhung: kn. kêmundhung (ar. woh).

mundhung-mundhung: pc. têtumpukan sungsun-sungsun; kc. undhung.

mundhut: ki. 1 njupuk; 2 njaluk; 3 ngêpèk; 4 tuku; kc. pundhut, pèk.

munêk-munêk: kn. kumudu arêp mutah.

munfangat: (A) kn. 1 ak. piguna, kaslamêtan; 2 (ut. [x]-i) njalari slamêt (prayoga), migunani.

muni: I n. mungêl k. ngêtokake swara, nywara; kc. uni. II (S) kw. wong tapa, pêndhita.

munindra, muniswara, muniwara: (S) kw. pêndhita linuwih.

munkir: êngg . ak. mungkir.

munuh: kw. matèni; kc. wunuh.

munpangat: kn. kc. munfangat.

muntab: kn. ak. mêtu brol-brolan, nêpsu bangêt; kc. untab.

munte: êngg. kn. 1 bngs. mêrjan; 2 mutiyara; kc. mote.

muntêk: pc. uyêk-uyêkan akèh bangêt; kc. untêk.

muntêl: pc. 1 untêl-untêlan; 2 ora mêtu-mêtu; 3 njintêl (turu); kc. untêl.

muntiyara: êngg. kn. mutiyara.

munting: kn. 1 cilik aringkih (kuru bangêt); 2 êngg. ora akèh wohe.

--- 326 ---

muntir ~ mungsing.

muntir: kn. 1 nguntir; 2 nggubêd pêpulêtan; 3 pc. êmoh tumandang; kc. untir, puntir.

muntlap-muntlup: pc. mlêbu-mêtu.

muntu: kn. ak. 1 mlintir (bolah lsp); 2 ngênam bolah lsp. digawe sabuk lsp; 3 têmênan ênggone nggagas; kc. puntu.

muntup-muntup: kn. mêtu (mêncungul) êndhase ut. pucuke; kc. untup.

muncang: I kn. ak. nginang. II kw. mbuncang.

muncar: kn. gumêbyar, sumorot.

munci: êngg. ak. gundhik (sêlir).

muncla-muncla: pc. saya kurang ajar.

muncu: kn. 1 (ut. [x]-[x]) kêbak bangêt nganti munggul; 2 pc. mantêp (umuk) bangêt; kc. puncu.

muncul: kbn. ngaton, mêtu, mabur saka susuhe (tmr. anak manuk); kc. uncul.

muncung, moncong: êngg. ks. cangkêm, congor.

muncrat: kn. mêncurat (tmr. banyu lsp); kc. uncrat.

muntha: pc. motha.

munthil-munthil: pc. bundhêlan cilik kêncêng.

munthu: êngg. kn. ulêg-ulêg.

munthuk: kn. 1 (ut. [x]-[x] awangun kaya punthuk; 2 mumpluk, mêtu unthuke; kc. unthuk, punthuk.

munthul: êngg. kn. kêtela (pêndhêm).

munya: kw. muni.

munyak-munyuk: pc. tansah têka.

munyal-munyal: pc. saya ndadra ndhugale.

munyêng: kn. ak. mubêng-mubêng mênyang êndi-êndi.

munyik: êngg. kn. mèsêm.

munyuk: I kn. kêthèk (cilik). II [x]-[x] pc. têka (mara) alon-alonan.

mung: I n. namung k. ora ana liyane, mligi. II pc. pêpindhan swaraning bêndhe.

mungayan: kn. ak. muayan.

mungal: kn. ak. 1 maju mêtu (tmr. dhadha); 2 mêtu gêdhe urube (tmr. sumbu diyan); 3 ak. muni, nywara.

mungal-mungil: pc. gojag-gajêg.

mungêl: k. muni.

mungêr-mungêr: pc. nêpsu bangêt.

munggah: n. minggah k. 1 mênyang ing dhuwur, mêndhuwur; 2 dadi luwih dhuwur pangkate; kc. unggah.

munggah kaji: n. minggah kaji k. 1 jiyarah mênyang ing Mêkah (dadi kaji); 2 êngg. ningkahan mênyang pangulon.

munggah papahan: kn. ak. ngêpèk bojo bakyune bojo kang dipêgat ut. kang mati.

munggal: kn. ak. munggêl.

munggang: kn. ar. gamêlan.

munggèng, mingging, munggwing: kw. ana ing.

munggêl: kn. 1 ngêthok pucuke; 2 mêdhot gunêm; kc. punggêl.

munggês: êngg. ngêthok, nyoklèk; kc. punggês.

mungguh: I kn. 1 manggon, dumunung; 2 mapan, wis prênah bangêt; 3 pc. pantês bangêt, patut. II n. mênggah k. (ut. [x]-a) yèn tumrap ing (kowe, aku lsp), ing saupama; mungguhane pc. upama, andhene.

munggul: kw. mêncungul dhuwur; kc. unggul.

munggur: I kn. ak. katon dhuwur, dumunung ing dhuwur; kc. mênggêr. II êngg. kn. ngêthok; kc. punggur. III kn. ar. wit.

munggut: kn. mêtu mêncungul (tmr. iwak loh).

mungil: kn. ak. nyongat mêncungul sathithik; kc. mungal-mungil.

mungkab: kn. ak. mênga mêngkab (tmr. tutup lsp); kc. ungkab.

mungkad: kn. padha obah lunga saka ing wêtêng (tmr. cacing, ent. nêpsu manèh); kc. ungkad.

mungkal: kn. ak. ngasah ing wungkal; [x] gêrang: kaya wungkal gêrang (lêgok tmr. pipi); kc. ungkal, wungkal.

mungkar: I kn. 1 ak. njênggar, mundhak akèh (tmr. barang darbe lsp); 2 êngg. wis omah-omah dhewe (tmr. anak kang diomah-omahake); 3 ([x] atine) mantêp bangêt. II (A) kn. ak. ora prayoga, ala.

mungkasi: kn. ngrampungi; kc. pungkas(-an).

mungkir: (A) kn. selak, ora ngakoni; [x]-i: nyelaki.

mungkug-mungkug: pc. wêtênge krasa ora kêpenak kumudu mutah.

mungkuk: kn. mbungkuk, wungkuk.

mungkul: kn. tumêmên ênggone nyambut gawe, ora royal.

mungkur: kn. 1 mingêr ora marêp; 2 ora madhêp; 3 n. mêngkêr k. wis liwat (-mangkat); [x] gangsir pc. wis êmoh cawe-cawe, ora ngrêmbug babar pisan; kc. ungkur, pungkur.

mungkus: kn. mbuntêl nganggo godhong lsp; kc. wungkus.

mungkok: pc. mukok.

mungkrêd: kn. dadi cêndhak, suda dawane, kb. mulur; kc. ungkrêd, mêngkêrêd.

mungkruk: pc. 1 mêthuthuk, munthuk; 2 gêgêre ndhêgèg; 3 ([x] atine) mantêb lan bungah; kc. pungkruk.

mungu: ki. nggugah; kc. wungu.

mungup: kn. katon ut. mêtu pucuke (êndhase); kc, ungup.

mungur-mungur: kn. 1 katon abang raine (marga lara panas lsp); 2 pc. muring bangêt.

mungut: I êngg. kn. narik (-pajêg lsp); kc. pungut. II [x]-[x] kn. ak. katon sêrêng (nêpsu bangêt) polatane.

mungsahibat: (A) kn. ak. prakara kang isih pêtêng (mbingungake).

mungsêng: kn. ak. (nggêgolèki) mênyang ing êndi-êndi; kc. pungsêng.

mungsêr, mungsrêt: kn. mubêng ngganjrêt.

mungsig: pc. musik (gamêlan Eropah).

mungsing: êngg. kn. ar. iwak sêgara (bngs. iwak cucut).

--- 327 ---

mungsir ~ murong.

mungsir: kw. nundhung, ngoyak; kc. usir.

mungsuh: n. mêngsah k. 1 kang dadi lêlawaning pasulayan (kêrêngan, pêrang, main lsp); 2 nglawan, mêrangi, nandhingi; di-[x]-i: dilawan, ditandhingi, dipêrangi.

mungsra-mungsru: kn. ak. bêngak-bêngok sarta muring.

mupadrawa: kw. ngukum; kc. upadrawa.

mupak: êngg. kn. gapuk (tmr. kayu); [x]-i: nyêthil untu; kc. pupak.

mupakara: kw. ngupakara; kc. upakara.

mupakat: (A) kn. 1 pc. cocog karo; 2 rujuk, tunggal panêmu; 3 pc. panêmu; 4. êngg. pakumpulan desa; di-[x]-i: dirujuki, disayogyani; di-[x]-ake: 1 disêmantakake; 2 dirujukake; [x]-an ak: rêrêmbugan.

mupangat: pc. munpangat.

mupu: kn. 1 njupuk, ngêpèk (-anak); 2 êngg. narik (beya, pajêg lsp); 3 êngg. mêthik; kc. pupu.

mupug: I êngg. ak. ngêthok pucuke; kc. pupug. II [x]-i kw: mumpuni, pintêr bangêt.

mupuh: I kn. ak. nggêbug; kc. pupuh. II [x]-ake ak: nètèsake ing mata: kc. pupuh.

mupuki: kn. ndèkèki pupuk; kc. pupuk.

mupulake: kw. ngumpulake, nglumpukake; kc. pupul.

mupung: éngg. kn. mumpung.

mupur: I êngg. kn. mipili jagung; kc. pupur. II [x]-i kn. nasiki ki. ngusari nganggo pupur; kc. pupur.

mupus: I kn. ngurut jala; kc. pupus. II kn. nrima marang kaanane lêlakone; kc. pupus.

muput: kn. kêmput, ngêntèk; sadina [x]: sadina dhêg; kc. puput.

mupruk: pc. mêthuthuk akèh.

mur: I kn. mênyan Arab (kang digawe blêndok). II kn. ak: bakal kang disulam ing bênang mas (sok digawe kuluk). III 1 mabur; 2 lunga, ilang.

mura: kw. lunga, ilang.

murad: (A) kn. têgês, maksud; di-[x]-i: ditêgêsi, ditêrangake.

muragili: kn. ak. dadi wuragil.

murah: n. mirah k. 1 ora larang (tmr. rêrêgan); 2 akèh bangêt, up. [x] banyu; 3 loma wêlasan (tmr. Gusti Allah); di-[x]-i: diwènèhi murah.

murak: kn. mothèng-mothèng rajakaya lsp, kang mati; kc. purak.

murakabi: éngg. kn. migunani, maedahi.

murang: I êngg. kn. ngarang (rontog godhonge). II êngg. ak: nyimpang, ora manut (kêlumrah dianggo ent).

murang-kara: kw. ndaga marang prentah.

murang-krama: (-tata) kn. ak. ora nganggo tata-krama (dêksura).

murang-marga: kw. nyimpang saka dalan kang bênêr (ora miturut pranatan).

murang-sarak: kn. ak. (nyimpang anggêr-anggêr) ora manut marang pitutur bêcik; kurang ajar.

murat: I êngg. kn. êntèk babar pisan; kc. rat. II kn: wêwadi (planangan, pawadonan).

murba: kw. ngêrèhake, nguwasani; Kang Murba: Kang nitahake sakabèhe (Gusti Allah); kc. purba.

murba-wisesa: kw. mêngkoni lan nguwasani; Kang Murba-wisesa: Kang Mahakuwasa (Gusti Allah).

murda, murdaka: (S) kw. êndhas, pangarêp; dimurdani kw: diwiwit,diwiwiti. didhisiki; aksara murda: aksara gêdhe.

murdaging: kn. ar. bumbon crakèn.

murdrah: kn. sêsorah; kc. purdrah.

murêng: kn. 1 mêngangah ing jêro (ing jaba kaya mati tmr. gêni); 2 ngigit-igit, katon muring; kc. urêng.

murga: êngg. ak. nganakake (gawe) manèh kang luwih bêcik sênadyana ing kono wis ana; murgan ak: 1 ora nganggo wuwuhan apa-apa; 2 mirunggan; kc. mruga, mirungga.

(muri): mêmuri kw. mêmêtri, nglêluri; kc. wuri.

murid: (A) kn. wong (bocah) kang diwulang (mêguru).

murih: kn. 1 njangka marang; 2 ngarah; 3 akon supaya; 4 supaya; kc. purih.

muriki: kn. ak. lunga purik: kc. purik.

murina: kn. ak. mèlu muring (ngrewangi) dening kancane (sanak sêdulure) dipialani ing liyan; kc. mrina.

muring: I kn. nêpsu bangêt; kc. uring. II kn: bngs. mrutu.

muringring, muriring: kw. ndhrêdhêg, giris.

muris: kw. mlayu marga wêdi (isin).

murit: êngg. ak. ali-ali.

muryani: kw. 1 nyawang; 2 mbênêrake, nata; kc. wurya, kawuryan.

murka: 1 kw. bodho, gêndhêng; 2 (angkara [x]) kn. bodho, gêndhêng; 2 (angkara [x]) kn. ora nrima ing pandum, kumudu ndhèwèki; 3 êngg. ak. mèlikan, cêthil.

murni: kn. tulèn, tanpa campuran apa-apa, rêsik.

murub: kn. 1 mubyar mêtu gênine; 2 ([x] atine) pc. nêpsu, panas atine; 3 [x] jarake) pc. sêmpulur gampang ênggone ngupaboga; kc. urub.

murud: kw. 1 mundur, sumingkir saka; 2 lunga, mangkat; 3 mati.

murugi: k. marani; kc. paran.

muruh: kn. mêtu umpluke (tmr. cangkêm); kc. muruh, uruh.

muruhita: kw. mêguru; kc. puruhita.

muruk: (-i) kn. ngajar, mulang; kc. wuruk.

(murun): mêmurun k. mêmani; kc. wani, purun.

(murung): mêmurung ak. [x]-ake: njalari wurung; kc. wurung.

murus: kn. bêbanyu mangsur; kc. urus.

muroni: ki. ngêndêmi; kc. wuru.

murong: êngg. kn. (upêt [x]) upêt murêng.

--- 328 ---

mursal ~ mucak.

mursal: kn. nglakoni patrap kang ora bêcik (ala kalakuane).

mursid: kn. utama uripe (suci).

mursita, murcita: kw. gunêman, kandha, nyritakake; mursitani kw. mulang; kc. wursita.

murta: kw. ilang.

murtad: (A) kn. selak marang agamane (mari nglakoni agama).

murti: kw. awak, pawakan, cs. 8.

murca: (S) kw. 1 klêngêr, sumaput; 2 ilang, oncat.

murcat: (S) kw. ilang, mati.

murcita: I kw. klêngêr, sumaput. II kw: gunêman, kandha; kc. mursita.

murwakala: kn. wayangan dianggo srana nulak kacilakan kang bakal tumiba (marang bocah mêcahake pipisan lsp).

murwani: kw. miwiti, ngadani; kc. purwa.

murwat: kn. (pangajine-) timbang karo kaanane; di-[x]: dikira-kira pangajine, ditêpsir; 2 ditimbang karo kaanane; [x]-an: têksiran, pangira-ira rêgane.

musabiyat: (A) kn. ak. ora cêtha (aksara loro panulise mèh padha).

musalir, musapir: (A) kn. 1 ak. wong lêlungan, lêlungan, lêlana; 2 êngg. wong ngêmis, ngêmis (kanggo kautaman).

musakaf, musakap: (A) kn. ak. kitab (kuran).

musakakake, musakani: kn. ningali, mènèhi pusaka; kc. pusaka.

musakat: (A) kn. mlarat, kacingkrangan.

musala: (S) kw. gada, pênthung.

musama: (A) kn. ak. karam, kaanane kang lugu.

musanif, musanip: (A) kn. ak. pangarang, pujangga.

musapir: kn. kc. musafir.

musara, musarani: kw. nalèni, mbanda; kc. pusara.

musarakat: kn. ak. masarakat.

musawarat: (A) kn. ak. rêmbug; di-[x]-ake ak. dijalukake rêmbuge wong akèh; [x]-an ak: srasehan ut. rêrêmbugan prakara agama.

musêng: kn. ak. mungsêng; kc. pusêng.

musêr: kn. ak. mungsêr; kc. pusêr.

musi, mosi: kn. kênthêling rêmbug (ing pakumpulan).

musibat: (A) kn. wêwêlak, sot.

musig, musik: (W) kn. bngs. gamêlan Eropah.

musika: (S) kw. tikus.

musikan: (A) kn. wêwarahe pangulu nalikane ngijabake.

Muslim, Muslimin: (A) kn. wong Islam.

muslim, muslin: kn. lawon putih.

musna: kw. ilang tanpa lari.

musuh: kn. ak. mungsuh.

musus: kn. 1 mênyêt nggosokake tangan; 2 kw. mubêng (tmr. lesus, angin); [x]-i: ngumbah bêras; kc. pusus.

muspra: kn. tanpa tanja.

musrik: (A) kn. wong kang nêmbah brahala, wong kapir.

mustachil, mustakil: (A) kn. ak. mokal, nglêngkara.

mustajab, mustijab: (A) kn. 1 ak. kaidèn (kalêksanan) panuwune; 2 mandi bangêt (tmr. tamba lsp); sêkti.

mustajilah: pc. mutajilah.

mustail: êngg. mokal, nglêngkara.

mustaka: kw. pucuk, êndhas; kc. mastaka.

mustapa: (A) kn. ak. kang pinilih.

musthi: I kw. nyêkêl (gêgaman lsp); kc. pusthi). II 1 kw. ngèsthi, mindêng, mêlêng; 2 êngg. pc. mêsthi; kc. pusthi, mêsthi.

musthika: I kn. bngs. watu kang ngêtokake kaluwihan; 2 kw. intên, kang bêcik dhewe. II kw: tikus.

Musthikaning kidung: kn.: ar. kidungan ing Kitab Suci Prajanjian lawas (anggitane Nabi Suleman).

(mut): di-[x] kn. diingkêmi ing cangkêm.

muta: kn. ak. micak; kc. wuta.

mutabar: kn. ak. sumêbar (kawruhan) ing akèh.

mutajilah: (A) kn. ak. nyimpang (nyêbal, nasar) saka wêwaton kang bênêr (tmr. agama Islam).

mutah: 1 (n. nuntak k. luntak ki) bali mêtu saka ing cangkêm; 2 ks. walèh, blaka; 3 luntur (tmr. sêmbagi lsp); lara [x] ngising: lara kolerah; kc. wutah, utah.

mutamat: I (A) kn. ak. kang wis dianggêp bênêr (tmr. panêmu Islam). II kn. ak: waskitha, wis tamat (ngêntèk).

mutasawur: kn. ak. jumbuh, cawuh.

mutatuli: kn. ak. ora pêrduli apa-apa (nekad bangêt).

mutawatir: n. mutawatos k. 1 ak. kuwatir, sumêlang; 2 (ut. [x]-i) nyumêlangi, mbêbayani.

mutèh: êngg. pc. mutih.

mutèhi: êngg. pc. motèhi.

mutêr: kn. 1 ngubêngake; 2 ngêlih (tanduran lsp); 3 br. ngêrèhake; kc. putêr.

mutih: n. mêthak k. 1 ngêthèl, nggawe supaya putih (sandhangan lsp), nggilapake (gêgaman lsp); 2 ak. nglakoni mung mangan sêga thok; kc. putih.

mutihan: n. mêthakan k. ak. 1 (wong [x]) santri; 2 pasantrèn; kc. putih.

mutiyara: kn. jêndhêlan ing kuliting kima kang njêro dianggo mata ali-ali lsp.

mutik: êngg. kn. ([x] atine) sêrik, lara atine.

mutlak: (A) kn. 1 nyrambahi, umum, babar pisan; 2 kabèh, tanpa ana liyane.

mutmainah: (A) kn. sarèh lan têntrêm (tmr. suksma).

mutuhake: n. mêtahakên K nggawe wutuh; kc. wutuh.

mutung: kn. 1 (ut. [x]-ake) nyoklèk; 2 banjur êmoh lêlawanan (rêrêmbugan lsp) manèh; kc. putung.

mutus: kn. nêtêpake, mancasi; kc. putus.

mutra: kw. uyuh; kc. putra.

mutrakake: ki. ak. nganakake, nglairake; kc. putra.

mutrèni: kn. ak. kaya putri.

mutyara: kw. mutiyara.

mucak: kn. ak. têkan ing pucak.

--- 329 ---

mucal ~ moyang.

mucal: êngg. k. mulang; kc. wulang.

mucang: I êngg. k. nginang. II kn. ak. kaya wit pucang.

mucap: kw. gunêman, clathu; kc. ucap.

mucicil: kn. ak. mêcicil.

mucuk: kn. 1 têkan ing pucuk; 2 ([x] bung, [x] ri) kaya pucuking bung, êri; kc. pucuk.

mucuki: kn. ak. miwiti; kc. pucuk.

mucu-mucu: pc. muncu-muncu.

mucung: kn. ak. nêmbang (ngarang) pucung.

muthakil: kn. ak. sugih reka ala; kc. mêthakil.

muthêk: êngg. kn. bngs. arit cilik.

muthu: kn. ulêg-ulêg, munthu.

muthun-muthun: kn. ak. nguthun-uthun; kc. uthun, puthun.

muwa: êngg. kn. muncul mabur; [x]-[x] êngg. pc: rèwèl, beka.

muwah: n. miwah k. ak. 1 lan, tur, karo manèh; 2 kw. manèh.

muwah-muwuh: pc. mubra-mubru; kc. muwuh.

muwak-muwak: pc. suwèk amba bangêt.

muwal: êngg. kn. mêmêl, êmpuk.

muwang: kw. ak. lan; kc. mwang, myang.

muwapakat: (A) kn. ak. mupakat.

muwara: kn. sungapaning kali ing sêgara.

muwaril: kn. ak. alangan, larangan; kc. waril.

muwasani: n. nyiyami k. ak. pasa mungguh ing; kc. puwasa.

muwêl: kn. 1 uwêl-uwêlan dadi siji; 2 untêl-untêlan; kc. uwêl.

muwêng: I kn. ak. jêro bangêt (tmr. luwêng, sumur lsp). II kn. ak. mubêng; kc. buwêng.

muwêr: kn. ak. 1 mubêng ngganjrêt; 2 mungsêng.

muwuhi: n. mêwahi k. ngundhaki; kc. wuwuh.

muwun: ki. nangis.

muwung: I kn. 1 ngêtrap wuwung ing wuwungan omah; 2 nyirami êndhas (nalikane adus lsp); kc. wuwung. II kn: nrimakake saanane; kc. puwung.

muwur: kn. ak. nyawurake, nyêbarake; kc. uwur, wuwur.

muwus: kw. clathu, gunêman; kc. wuwus.

moal: êngg. kn. mokal.

mobah: I ([x] mosik) kn. ak. obah. II êngg. kn: mubah.

mobal-mabul: pc. mabul-mabul.

mobat-mabit: kn. obah sumiyut ngiwa nêngên; kc. obat-abit.

mobèt, mobit: pc. kobèt.

mobyar, mobyor: kn. ak. mubyar, mumpyar.

moblong: (-moblong) pc. katon bundêr putih (ayu, tmr. praèn).

mobol-mobol, mobrol-mobrol: pc. padha mêtu isine (ususe lsp).

mobrak-mabrik: pc. rusak ora karuwan; kc. obrak-abrik.

mobrat-mabrut, mobrot-mobrot: pc. saèm. mobol-mobol.

(mod): di-[x] êngg. dimut; kc. mut.

modang: kn. ar. bathikan (ikêt, kêmbên).

modar, modir: ks. mati.

modin: (A) kn. 1 tukang adan, punggawa mêsjid; 2 êngg. kaum, lêbe.

modod: kn. mêtu mundhak dawa; kc. odod.

modo-modo: êngg. modod.

mojah: kn. kaos sikil(-tangan).

mojar: kn. 1 ak. kandha, gunêman; 2 êngg. rêrêmbugan karo, sêmayan karo; kc. pojar, ujar.

mojèd, mojid: êngg. ks. mati.

mojèl: êngg. kn. mogèl, obah.

mojok: kn. mênyang ing pojok; [x]-i: nggarap ing pojok; kc. pojok.

modhal: êngg. kn. pawitan.

modhal-madhil: pc. padha dhèdhèl (lolos); kc. odhal-adhil.

modhal-madhul: pc. madhul-madhul.

modhèl: (W) kn. 1 cithakan, wangunan; 2 conto; 3 cara anyar (kang durung ana), gagrag anyar; 4 pc. nganèh-anèhi.

modhèrên: pc. miturut gagrag anyar.

modho: pc. modhèl; wis [x]-ne êngg. pc. wis kêlumrah.

modhol-modhol: pc. padha bodhol mêtu.

moèl: êngg. kn. ala.

moèli: êngg. nyopoti; kc. poèl.

moga: I êngg. kn. ak. ada, panêmu anyar. II kw ora bisa kliru(-kaluputan). III êngg. ak. ora sida, wurung. IV kn: sabuk kang dianggo kampuhan. V kw: 1 dumadakan; 2 tumuli; 3 mula, mulane, awit dening; 4 kaya, upama.

mogak-magik: kn. ak. ora kukuh arêp copot; kc. ogak-agik.

mogal: êngg. kn. obah.

mogat: êngg. kn. duwe niyat.

mogèl: kn. obah pucuke (tmr. buntut lsp); [x] kul pc: ora obah babar pisan.

moglak-maglik: pc. mogak-magik.

moglèng-moglèng: pc. katon nyongat (tmr. panganggoning kêris); kc. oglèng.

mogok: kn. 1 ora gêlêm mlaku (tmr. sapi lsp); 2 ora manut prentah; 3 êmoh nyambut gawe (tmr. kaum buruh); [x]-[x] pc: linggih lsp. mênêng bae; kc. pogok.

mogol: kn. 1 satêngah matêng (tmr. tela lsp. kang digodhog); 2 pc. durung dadi (tmr. rêrêmbugan lsp); 3 pc. durung putus kawruhe lsp.

mograg-magrêg: pc. kêrêp mandhêg, ora maju-maju, gojag-gajêg.

moh: I pc. êmoh. II di-[x]-ake ak: disuwèkake; kc. amoh.

mohal: êngg. kn. mokal.

mohèl: êngg. kn . ala.

mohita: (S) kw. susah, judhêg, bingung.

moyag-mayig: kn. ak. tansah arêp rubuh; kc. oyag-ayig.

moyag-mayug: kn. ak. arêp rubuh mêngarêp; kc. mayug.

moyang: kn. ak. 1 lunga, lêlungan; 2 ora jênjêm, ora têtêp pikire; kc. uyang, poyang, kakèk.

--- 330 ---

moyang-mayêng(-mayong) ~ monopoli.

moyang-mayêng(-mayong): pc. tansah lunga alihan.

moyar: kn. ak. ([x] pikirane) tansah kuwur (ora jênjêm).

moyoki: kn. nacad, ngunèkake ala marang; kc. poyok.

mokahake: agawe pokah.

mok: I êngg. pc. ko- II di-[x]-[x] pc: didêmok-dêmok.

mokal: (A) kn. 1 ora ana têmênan, nglêngkara, ora bisa kêlakon; 2 ora kêtêmu ing nalar; di-[x]-ake: dianggêp mokal.

mokèl: êngg. kn. 1 mukah (mêdhot ênggone pasa); 2 isih têngah-têngah, durung samêsthine: kc. mothèl.

mokelapah: (A) kn. ak. tumindak kang nganèh-anèhi (ora jujur).

mokla: êngg. kn. gêtih.

moklak-maklik: pc. oklak-aklik.

moklèk: kn. ak. nyoklèk, mutung; kc. poklèk.

moklis: kn. ak. muklis.

mokoki: kn. 1 mawiti; 2 mbakoni; kc. pokok.

moksa: (S) kw. ilang, kc. muksa.

moksèl, moksil: kn. ak. mung ngolèhake awake dhewe (nistha, asor).

mokta, moktah: (S) kw. ilang, mati.

mokcung: pc. dlêmok cung.

mol: mak [x] pc. mak cêmol; di-[x] pc: dicêmol-cêmol.

mola: kn. niru, nyonto; kc. pola.

molah: kn. 1 obah, polah; 2 êngg. mêgawe (ing sawah); kc. polah.

molah-malih: kn. kêrêp malih, gonta-ganti; kc. malih.

molai: n. melai k. êngg. wiwit.

molak-malik: kn. tansah malik; kc. walik, malik.

molana: kn. kc. maolana, mulana.

molang: êngg. kn. bakul raja-kaya.

molar-malir: kn. ak. mondar-mandir (tmr. mata).

mole: (-mole) pc. modod dawa; kc. molèr.

molèk: I êngg. kn. klisikan (ing nalikane turu). II ut. molik êngg. pc: bêcik.

molèr: kn. modod dawa, ndlolèr.

molih: kw. olèh.

molu(ng): kn. siji-sijine wolu(ng).

molo: I kn. 1 balungan omah kang dumunung ing dhuwur dhewe mujur katumpangan wuwungan; 2 (cacah [x]) omah (yèn dianggo wilangan). II [x]-[x] êngg. kn: mêndolo mêtu.

molog: pc. bulug; [x] atine pc: mantêp lan bungah.

molor: pc. mêtu ndlèwèr (tmr. umbêl lsp).

momah-mumuh: êngg. mubra-mubru.

mombak: kw. ngombak; kc. ombak.

momohan: kn. gombalan kang wis amoh; kc. amoh.

momok: I kn. ar. mêmêdi dianggo mêdèni bocah cilik. II di-[x](-i) kn. ak: dipopok ing; kc. bobok, popok.

momol: kn. 1 mêmêr (tmr. daging); 2 êngg. wit jagung lsp. dianggo pakan rajakaya.

momong: kn. njaga (ngulat-ulatake) lan nyênyênêng bocah; [x] sarira ([x] salira) ak: 1 ngopèni awak; 2 durung (ora) omah-omah (tmr. wong wadon); [x]-an: bocah kang diêmong; kaparingan [x]-an: 1 olèh triman putri; 2 duwe anak (pinaringan anak); kc. mong.

momor: (-an) kn. amor karo, srawungan karo; di-[x]-i: pc. dicampuri; [x]-an: campuran; kc. amor, wor.

momor sambu: kn. ak. mèlu nggrubyug sarana nyamur laku.

momot: kn. 1 bisa amot akèh; 2 ngêmot (isi) barang-barang lsp. (tmr. grobag, prau lsp); 3 ent. bisa mangêrti, akèh panêmune, ora nêpson, bisa simpên wadi; di-[x]-i: diisèni barang-barang (tmr.prau, grobag lsp); [x]-an: 1 barang-barang kang dimot; 2 kang dianggo momot barang-barang, up. jaran [x]-an; kc. amot, mot.

mompa: kn. ngisèni (nawu lsp) nganggo pompa.

mompyor: kn. gumêbyar (tmr. mas intên, panganggo).

momplah, momplong: êngg. kn. padha amoh pating cromplong (tmr. sandhangan).

momplok-momplok: I pc. padha amoh pating cromplong (sandhangan). II pc: êmpuk mumpuh-mumpuh.

mon: kw. yèn; kc. lamun, mon-mor.

mona: (S) kw. mênêng, mbisu.

monabrata: (S) kw. ak. tapa mbisu.

mondar-mandir: kn. obah-obah ora tajêm (tmr. mata).

mondrèng, mondring: êngg. kn. tlèdhèk.

monjo: êngg. luwih tinimbang pêpadhane; kc. onjo.

mondhah: êngg. kn. mothah, rèwèl.

mondhoh: kn. nyoblos (mbolong) godhoh kuping; kc. pondhoh.

mondhok: I kn. ak. mbuntêl (nganggo godhong, klika lsp); kc. pondhok. II kn: 1 nginêp ing; 2 nunut manggon; 3 êngg. lunga ngaji (sinau) mênyang pondhok (pasantrèn); 4 êngg. ak: têtumpukan akèh bangêt; [x]-an pc: panginêpan; kc. pondhok.

mondhok gomblok: ([x] glongsor, [x] kringkêl, [x] ringkuk, [x] slusup, [x] sumpêl, [x] slosor, [x] tlosor) kn: (wong kang) nunut manggon ing omahing liyan (ora duwe omah dhewe).

mondhok karang: ([x] rampèk, [x] tèmpèl) kn. ngindhung ing pakaranganing liyan (duwe omah dhewe).

(mondhol): [x]-[x] kn. katon njémbluk nggandhul; [x]-an: cêkokan ing ikêt.

mondhong: kn. ak. 1 saèm. mbopong nanging kalungguhake ing tangan; 2 mboyong; kc. pondhong.

monès: pc. mancasi (mutus); kc. ponès.

monêng: kw. tansah kangên (dening kêsêngsêm); kc. onêng.

monmon: pc. panganan (kang disimpên).

mono: I n. mantên k. (sa-[x], rong [x]) kèhe padha karo kuwi. II êngg. pc: jêr wis (-pancèn), up. aku [x] wong wis tuwa; 2 kanggo ngantêpake surasa; kc. ngono. III êngg: kono, mrono.

monopoli: (W) kn. dêdagangan ijèn-ijènan [ijèn-...]

--- 331 ---

[...ijènan] (wong liyane ora kêna nindakake).

montang-manting ~ motong.

montang-manting: kn. obah kaya diontang-antingake (ribut tumandang ing gawe, lunga mrana-mrana); kc. ontang-anting.

monte: êngg. kn. mote.

montèrèng, montering: (W) kn. ak. sandhangan gadhuhan (pawèwèh); kc. mêntering.

montên: êngg. k. 1 mori; 2 mono.

montip, montit: pc. lokomotip.

montog: êngg. kn. mangkêl (nêpsu) bangêt.

montong: kn. mêtu jantunge (tmr. gêdhang); kc. ontong.

montor: I kn. 1 bngs. mêsin dikalokake sarana gas lênga bènsin ut. listrik; 2 ar. têtunggangan bngs. kreta dilakokake sarana mêsin. II [x]-[x] pc. murub mobyar tmr. diyan lsp; kc. mèntèr.

montro: I kn. kêmbang timun. II [x]-[x] pc: pêtêng ulate, mrêngut.

moncèr: kn. 1 ak. nglawèr dawa; 2 nglantrah (rowa) bangêt tmr. crita; 3 ([x] budine) pintêr, akèh sêsurupane; 4 pc. misuwur, gagah; kc. koncèr, oncèr.

moncol: kn. 1 nyongat (nglojok, mêncungul) maju; 2 monjo; kc. poncol.

moncong: êngg. ks. cangkêm.

moncrot: pc. bêbanyu mangsur; kc. mèncrèt.

monthah: êngg, kn. mothah, rèwèl.

monthok: I êngg. ak. 1 gêdhe mêntêr-mêntêr (tmr. susu); 2 ([x] atine) mongkok, mantêp bangêt; [x]-an êngg: mondholan. II êngg. kn: bngs. gêrèh, iwak asinan.

montholan: kn. 1 êngg. mondholan; 2 pc. ênggone mênganggo ora samêsthine (satêngah wuda).

monyar-manyir: kn. ora kêna diugêmi têtêmbungane (gunême).

monyèt: êngg. pc. munyuk, kêthèk.

monyong: kn. pêndhukul ing bathuk (êndhas).

monyos: ora [x] êngg. ks. ora bisa.

mong: I kw. nindakake; kc. among. II di-[x] kn. 1 dijaga (diulat-ulatake) lan disêsênêng atine (tmr. bocah cilik); 2 tansah diwêngku (ditanggapi, dirêngkuh) kalawan bêcik; kc. momong. III êngg. kn: êmoh, moh. IV kw: macan.

mongah: I êngg. kn. ngapusi; kc. pongah. II [x]-[x] kn: isih panas bangêt (tmr. panganan lsp); kc. mangah-mangah.

mongal-mangil: pc. gojag-gajég.

monga-mangu: kn. ak. gojag-gajêg; kc. mangu-mangu.

monggang: kn. ar. gamêlan.

monggat-manggut: kn. tansah manggut-manggut; kc. anggut, manggut.

monggrak-manggrik: (-manggruk) kc. wis rêkasa bangêt uripe.

mongkak-mangkèk: pc. molah-malih, gonta-ganti pagawean.

mongkog: kn. gêdhe atine ut. mantêp (dening dialêm lsp).

mongkono: êngg. n. makatên k. mêngkono.

mongkrong: I pc. ndhodhok; 2 mêthongkrong, mèngkrèng. II êngg. kn. bngs. gêrma golèk cèlèng.

mongol: kn. moncol kaya pongol; kc. pongol.

mongo-mongo: pc. mangap mêgap-mêgap.

mongsok: pc. gèk mangsa!

mongsra-mangsru: kn. ak. bêngak-bêngok muring.

mopo: kn. trima ora gêlêm (nindakake, nglakoni).

mopok: I kn. 1 (ut. [x]-ake) nèmplèkake blêthok lsp. ing; 2 nèmplèkake parêm lsp. ing; 3 nembok bathikan; kc. popok. II [x]-i kn: nglambari lsp. bayi nganggo popok.

mopol: I pc. mapali (rambut lsp); kc. popol. II kn: moprol, gapuk rontog (tmr. kayu lsp).

moprok: pc. sumèlèh têtumpukan.

moprol: kn. gapuk padha cuwil (tmr. kayu lsp); kc. poprol.

mor: kw. amor, awor; di-[x](-ake) kn: 1 dicampur, diwor; 2 (ut. di-[x]-i) dicampuri; kc. amor, awor, momor.

morah: êngg. kn. mothah, rèwèl.

morak-marik: kn. pating jlêmpah ora karuwan; kc. orak-arik.

morat-marit: pc. padha pating slêbar ora karuwan; kc. marit.

morèg: pc. 1 ora rêngkêd panênune; 2 sil-silan, kakehan polah.

mori: kn. lawon.

morod: kn. 1 êngg. mlorod; 2 kw. mundur; kc. orod.

morong: êngg. kn. teko, kan tèh; kc. porong.

moros: (-i) kn. nguntingi suruh; kc. poros.

morot: kn. ak. ngrêsiki luluhan êmas; kc. porot.

(mos): di-[x]-[x] pc. diêcèh-êcèh (tmr. baranging liyan).

mosak-masik: pc. pating bêsasik(-blengkrah).

mosêl, mosil: kn. ak. kc. moksil.

mosik: kn. 1 ak. obah; 2 ([x] atine) timbul gagasane; kc. mobah, osik.

mosok: êngg. pc. gèk mangsa!

moso-moso: êngg. kn. ngoso-oso, nyêntak-nyêntak; kc. poso.

mosra-masru: pc. muring bangêt.

mostor: êngg. ak. conto.

mot: kw. 1 amot, momot; 2 sugih pangapura; di-[x] n. dipunwrat k: 1 dimomotake ing; 2 dipacak ing layang kabar lsp; 3 disêbutake ing (layang lsp); kc. amot, momot, ngêmot.

motangi, motangake: ak. ngutangi, ngutangake; kc. utang, potang.

mote: kn. alèn-alèn cilik-cilik bangêt sing digawe bêling lsp.

motok: kn. ak: nyambung jarit lsp; kc. potok.

motol-motol: pc. katon mêthênthêng (kêbak) arêp mêtu.

moto-moto: pc. ndlolèr mêtu; kc. mete.

motong: kn. 1 êngg. ngêthoki, nugêl; 2 êngg. nêgor; 3 êngg. nyêmbêlèh; 4 nyukur; 5 êngg. mbêdhahi klambi lsp; 6. pc. nyowok, nyuda; kc. potong.

--- 332 ---

mocèli - mrapal(-i).

mocèli: êngg. kn. mipili jagung; kc. pocèl.

mocok: I êngg. kn. mbacok, ngêthok. nêgor; kc. pocok. II êngg. kn. mbanjêli nggarap pagawean; kc. pocok.

moco-moco: pc. mucu-mucu.

mocong: (-i) kn. `1 nguntingi (mbêntèli) pari; 2 mbongkoki têbu lsp; 3 mbuntêl (ngulêsi) mayit; kc. pocong.

mocot: (i) kn. 1 êngg. ak. nyopot, mbukak; 2 nglèrèni saka pagaweane; kc. pocot.

motha: I kn. 1 layar; 2 kemah. II [x]-[x] kw: mêksa-mêksa ngajak sanggama (marang wong wadon); kc. potha.

mothah: kn. ak. rèwèl njêjaluk (tmr. bocah cilik).

mothal-mathil, mothar-mathir: pc. padha pêpisahan (copot) ora karuwan.

mothèk, mothès: êngg. kn. mothèl.

mothèl: kn. nugèl (nyoklèk) saperangan; kc. pothèl.

mothèng: (-mothèng) kn. nyêmpal-nyêmpal pupu pitik lsp; kc. pothèng.

mothik: êngg. kn. bngs. arit.

mothuk: êngg. pc. mathuk.

mothok: pc. mathok, ora owah; kc. pathok.

mothol: kn. saèm. mothèl; kc. pothol.

mowad-mawud: kbn. mawud-mawud.

mowal: I êngg. kn. nglêngklara, mokal. II êngg. kn. mung sathithik; kc. mahal.

mowat-mawut: kn. mawut-mawut.

mowod: êngg. kn. mlaku ing wot.

mowol-mowol: pc. madhul-madhul.

mowori: kn. ak. nyampuri, ngêmori; kc. wowor.

mra: kw. wrata, sumrambah.

mraba: kw. sumorot; mrabani kw: nyunari, nyoroti; kc. praba.

mrabawani: kw. ndayani marang; kc. prabawa.

mrabu, mraboni: kn. kaya ratu (gagah ut. pantês bangêt); kc. prabu.

mrabuk: kw. ngambar (-wangi).

mrabot: kn. wis pêpak prabote; kc. prabot.

mrada: n. mraos k: nyungging lsp. nganggo prada; kc. prada.

mradapa: kw. sêmi, tuwuh; kc. pradapa.

mradata: kn. ak. ngadili prakara; kc. pradata.

mradêksa: kw. 1 ngadêg; 2 ngêrèh, madêg ratu.

mradini: k. mratani.

mradipta: kw. sumorot; kc. pradipta.

mraduli: n. mraduntên k. ak. mêrduli.

mraja: kw. maharaja (ratu).

mrajaya: kw. ngalahake, matèni; kc. prajaya.

mrajak: kn. padha enggal tuwuh (thukul).

mrajaka: kw. kongkonan, utusan; kc. prajaka.

mradhah: kw. ngukum srana didadèkake batur tukon; kc. pradhah.

mragad: I êngg. kn. ngrampungi; 2 nyêmbêlèh; kc. pragad. II [x]-i kn: mènèhi wragad; kc. wragad.

mragalba: kw. mlêbu.

mragang: (-gawe) kn. ak. tumandang ing gawe.

mragas: kn. ak. ngêthok pucuke; kc. pragas.

mrail: kn. ngêdum (warisan lsp); kc. prail.

mrayang: I êngg. ak. gêtapan. II ut. [x]-an, mrayangyang kw: mênyang kadewan, dadi lêlêmbut.

mrayitnani: kn. ngawekani; kc. prayitna.

mrayut: pc. mbrayut.

mrayoga: n. mrayogi k. ak. ngudi murih bêcike; mrayogani ak. mrayogakake: 1 nayogyani; 2 nganggêp wis prayoga, awèh pamrayoga; kc. prayoga.

mrak: br. mêrak.

mrakara: n. mrakawis k. ndadèkake prakara; kc. prakara.

mrakas: pc. blêg; kc. kêmrakas.

mrakasa, mrakosa: kw. mêksa, ngroda pêksa; kc. prakasa.

mrak-ati: kn. manis nyênêngake (tmr. polatan).

mrak-atos: êngg. k. mrak-ati.

mrakênêng: kn. ak. kêncêng otote; kc. pêrkênêng.

mralambangi: kn. awèh pralambang marang; kc. pralambang.

mraman: kn. tumular tmr. gêni.

mramanakake, mramanêmake: ak. namatake; kc. pramana.

mrambat: kn. 1 nèmplèk banjur munggah alon-alon (tmr. têtuwuhan, kewan lsp); 2 pc. mraman, nular-nular, mundhak-mundhak; kc. rambat.

mrambut: kn. kulit pari.

mramong: pc. marong-marong, mêngangah.

mrana: n. mrika k: mênyang ing kana; dimranakake ak. diparakake mrana; kc. prana.

mranani: kn. nrênyuhake ati; kc. prana.

mranata: kn. nata, ngatur; kc. pranata.

mrantak: kn. ak. mrèntèk.

mrantasi: êngg. pc. ngrampungi; kc. prantas.

mrantèni: n. mrantosi k. ak. nyêpaki, mraboti; kc. piranti, pranti.

mrantu-mrantu: êngg. kn. mrantun-mrantun.

mrantun-mrantun: kn. ngalih-ngalih ênggone mêdhayoh lsp.

mrancang: êng. kn. ngrancang; kc. rancang.

mranggal: I kn. ngabruk (nggitik) ing êndhas (tmr. jago lsp); kc. pranggal. II kn. ak: munggêli ing pucuke; kc. pranggal.

mranggi: kn. tukang gawe wrangka.

mranggu, mranggo: kn. ak. ora têtêp, gojag-gajêg.

mrangguhi: kn. ak. mrangguli.

mrangguli: kn. kêtêmu karo, kêpêthuk karo; kc. pranggul.

mrangkani: n. nyarungi k. ngêtrapi wrangka; 2 ent. mêngku; kc. wrangka.

mrangkang: kn. ak. 1 mbrangkang; 2 kewan asikil papat; kc. brangkang, rumangkang.

mrangsud: êngg. kn. ngglangsur mêdhun.

mrau: n. mbaita k. nunggang prau; kc. prau.

mraos: k. 1 mrada; 2 mrasa; 3 êngg. mrakas.

mrapak: pc. ngrapak; kc. rapak.

mrapal: (-i) kn. ngêthoki, mapali; kc. papal, prapal.

--- 333 ---

mrapat ~ mrêsa.

mrapat: I 1 n. mrasakawan k. mara papat; 2 kn. awangun cawangan (garis) prapatan; kc. prapat. II pc: tangga desa; kc. prapat.

mrapit: kn. ak. rapêt bangêt (tmr. barisan lsp)

mrasa: n. mraos k. ak. rumasa; kc. rasa.

mrasabêni: kn. awèh wêruh (pamit) marang; kc. prasabên.

mrasajani: kn. ak. kandha barès (walèh) marang; kc. prasaja.

mrasah: kn. ak. mblasah.

mrasudi: kn. ak. mêrsudi; kc. prasudi.

mrasuk: kn. ak. mlêbu ing, rumasuk; kc. rasuk.

mrastawakake: kw. maspadakake; kc. prastawa.

mratah: pc. wrata ing êndi-êndi, wis umum.

mratak: êngg. pc. mêrkatak.

mratandhani: kn. ndèkèki pratandha, mracihnani; kc. pratandha.

mratani: n. mradini k. 1 ngêdum wrata marang; 2 wrata ing ngêndi-êndi; kc. wrata.

mratelani, mratelakake: 1 nêrangake, kandha marang; 2 gawe pratelan, awèh pratela marang; kc. pratela.

mratikêli: kn. ak. nggunani, mênggawe; mratikêlake: ngiguhake, awèh rêmbug (srana); kc. pratikêl.

mratingkah: kn. ak. kakehan pratingkah; kc. pratingkah.

mratok: êngg. kn: nunggu; kc. pratok.

mracayakake: n. mracadosakên, mitadosakên k. ak: pitaya (pracaya) marang, masrahake marang; kc. pracaya, pitaya.

mracang: éngg. kn: dodolan bumbu-bumbu lsp.

mraceka: kw. nganggit-anggit, ngathik-athik; kc. praceka.

mracik: pc. pêpak bangêt; kc. racik.

mracondhang: kw. 1 ngênani, natoni; 2 ngalahake; kc. pracondhang.

mrawani: kn. ak. 1 kaya prawan; 2 nganggo (olèh) prawan.

mrawasa: 1 kw. nêmpuh, mêksa, ngrusak; 2 êngg. milara; kc. prawasa.

mrawata-suta: kw. (kaya gunung anakan) bungah bangêt.

mraweda, mrawedani: kw. ngarah, mindêng, mêlêng; kc. praweda.

mre: kn. mêre.

mrèdèh: êngg. kn. wangkod, ora manutan.

mrèjèl: pc. saèm. mrojol.

mrèjèngi: kn. mêcèli kayu bulugan diwangun pêsagi; kc. prèjèng.

mrema: êngg. kn. ngeman marang; kc. prema, pirma.

mrèmbèt: pc. tumular; kc. mrambat.

mrèmèn: pc. nular marang; kc. mraman.

mrene: n. mriki k. mênyang ing kene.

mrentah: 1 kn. ngêrèh; 2 (ut. [x]-i kn. ndhawuhi ki) akon nindakake; kc. prentah.

mrèntèk: kn. nular-nular (tmr. gêni, uga dianggo ent).

mrènyèh: pc. mlênyèh.

mrèngès: kn. nyêngèngès cangkême.

mrèngkèl: êngg. kn. ngèngkèl, ngèyèl (êmoh ngalah, êmoh manut).

mrepal: êngg. kn. akèh bangêt, turah-turah.

mrèpèd: kn. ak. mlèpèd, mipit; kc. prèpèd.

mresa: pc. mriksa; kc. presa.

mrècèli: pc. mêcèli kayu lsp; kc. prècèl.

mrècèt: pc. nglècèp.

mrèthèli: 1 padha pithil (gogrog); 2 (kênèse -) pc. kênès bangêt.

mêbrêng-mêbrêng: kn. ak. abang raine (dening kêpranan lsp).

mrêbês: kn. ak. mbrêbês.

mrêbês-mili: kn. nangis mung ngêtokake luh bae (tanpa swara).

mrêdangga: kw. ak. gamêlan.

mrêdêng: êngg. ak. adrêng bangêt (marga sêlak butuh lsp); kc. adrêng, prêdêng.

mrêdu: (S) kw. alus, lêmbut, lêmês; kc. mêrdu.

mrêjit-mrêjit: kn. merang-merang; kc. prêjit.

mrêga: (S) kw. ak. 1 buron alas; 2 kidang.

mrêgalancana: (S) kw. ak. rêmbulan.

mrêganata: (S) kw. ak. macan.

mrêgêdud: kn. ak. nggugu karêpe dhewe.

mrêgil: kn. ak. pisah, mênjila.

mrêki: kn. 1 bngs. gurêm; 2 êngg. sindap.

mrêlik: kn. ak. pêlik-pêlik (sumorot).

mrêm: kw. 1 marêm; 2 mêrêm.

mrêmbèh: kn. ak. nangis; kc. prêmbèh.

mrêmbêng: (-mrêmbêng) êngg. kn. mrêbêng-mrêbêng.

mrêmbês: pc. rêmbês.

mrêmyêng-mrêmyêng: êngg. kn. ramyang-ramyang, rêmyêng-rêmyêng.

mrêmpêng: kn. ak. mêmpêng bangêt; kc. prêmpêng.

mrêmpul: kn. mrêntul-mrêntul (tmr. banyu); kc. prêmpul.

mrênding: kn. mrinding (tmr. tali lsp).

mrênèng-mrênèng: pc. katon bêcik-bêcik (tmr. sandhangan).

mrêntul: kn. mêtu pating prêntul (tmr. gêtih lsp).

mrênthêl: kn. 1 awangun prênthêlan (tmr. rambut lsp); 2 mênthêl.

mrênthil, mrênthul, mrênthol: pc: awangun kaya pênthil(pênthul, pênthol).

mrênyên: pc. bêcik bangêt (ênggone nyandhang).

mrêngês: kn. irêng gilap (tmr. untu disisigi).

mrêngêt: kn. ak. angêt, panas.

mrêngguk: kn. rada mangkêl, sêrik atine.

mrêngkal: êngg. kn. mrèngkèl.

mrêngkang: kn. ora manut, ndaga.

mrêngkêl: pc. abuh atos (tmr. daging).

mrêngkêng: kn. ak. wangkod, ora nggugu, cukêng.

mrêngut: kn. ora bêning polatane (rada nêpsu); kc. prêngut.

mrêp: kw. nggitik, nêmpuh; kc. pêrêp.

mrêpak, mrêpêk: êngg. kn. 1 cêpak; 2 wis cêpak bangêt (mèh tumêka mangsane); mrêpêki kw: nyêdhaki, mara.

mrêpat: pc. tangga desa; kc. mrapat.

mrêpèpèh: kn. ak. ngrêpèpèh; kc. rêpèpèh.

mrêpêg: êngg. kn. mrupug.

mrêpêt: pc. pêtêng (dening mêndhung lsp); kc. prêpêt.

mrês: kw. mêrês.

mrêsa, mrêsodita: (S) kw. ak. goroh.

--- 334 ---

mrêsêp ~ mwat.

mrêsêp: kn. ak. rumêsêp.

mrêsul: êngg. ak. ndhugal.

mrêta: kw. kc. marta, mêrta.

mrêtêk: pc. ngênêtake, mêtêk, abot bangêt; kc. pêtêk.

mrêti: (S) kw. ak. mati, pati.

mrêti-desa: êngg. pc. bêrsih desa.

mrêtyu: (S) kw. 1 pati, mati; 2 blêdhèg.

mrêcêt: pc. 1 bêbanyu sathithik; 2 kn. lair, nglairake; kc. prêcêt.

mrêcuti: pc. wiwit tuwa (tmr. pari); kc. mrêcuti, mlêncuti.

mrêcon: kn. kc. mêrcon.

mribu: kw. nggodha, ngribêdi.

mrih: kw. murih, amrin.

mrihatini: ak. mrihatinake n. mrihatosi ak. mrihatosakên k: prihatin mungguh (tumrap) ing; kc. prihatin.

mriyayi: mriyayèni n.mriyantun(-i) k: kaya patraping priyayi.

mriyang: kn. krasa panas (tmr. badan); kc. priyang.

mriyangyang: kw. mêryangyang.

mriyêm: kn. bngs. bêdhil gêdhe bangêt; di-[x]: didrèl ing mriyêm.

mriyêmbada: kw. ngungrum; kc. priyêmbada.

mriyi: pc. pating klacir kurang subur (tmr. tanduran).

mriyogakake: n. mriyogèkakên k. pc. mrayogakake; kc. priyoga, prayoga.

mriyos: I êngg. k: mriksa; kc. priyos. II êngg. k: mrica.

mrik: kw. ngambar ambune.

mrika: k. 1 mrana, mrono; 2 êngg. kono.

mriki: k. 1 mrene; 2 êngg. kene.

mriku: k. êngg. mrono.

mriksa: kn. niti-priksa, namatake; kc. priksa.

mrimani: kn. ak. pêpriman marang, ngêmisi; kc. priman.

mrimpèni: kn. ngaton ana ing sajroning pangimpèn; kc. primpèn.

mrimpêni: kn. ak. nyimpêni; kc. primpên.

mrina: kn. 1 mèlu muring (ngrewangi) dening kancane (sanak sêdulune) dipialani liyan; 2 êngg. mèri.

mrinah: êngg. kn. mèri; kc. mrina.

mrinding: kn. 1 mrênding (mèh pêdhot tmr. tali lsp); 2 ([x] awake) krasa adhêm bangêt, ndhrêdhêg; 3 pc. miris, wêdi.

mrintis: kn. 1 ana pruntus-pruntuse (tmr. kulit); 2 pc. rada katon lêmu, rada mundhak kasugihane.

mrinci: kn. 1 milah-milah; 2 ngetung dipilah-pilah; kc. princi.

mrinyu: êngg. kn. bngs. pulisi (gêbayan) ing desa.

mring: 1 kw. marang. mênyang; 2 êngg. ing.

mringin: kn. turu matane ora mêrêm rapêt.

mringis: kn. 1 mênga katon untune (tmr. cangkêm); 2 pc. ora rapêt panutupe, rada katon; kc. pringis.

mringkil: kn. krasa ut. awangun kaya pringkilan; kc. pringkil.

mringkus: kn. dadi cilik (tmr. ragangan, pawakan); kc. pringkus.

mripat: k. mata.

mripih: 1 kw. ngrêrapu, nglipur; 2 êngg. nênakoni kalawan alus; kc. pripih.

mripit: kn. 1 mlipir, turut ing pinggir; 2 pipit bangêt; kc. pipit, pripit.

mrica: kn. ar. woh rasane pêdhês (digawe bumbu, jamu lsp).

mrithili: kn. padha prithil, mêthili; kc. prithil.

mrujuk: êngg. kn. mrojok.

mruga: êngg. kn. 1 mirunggan, tanpa wuwuhan apa-apa; 2 murga.

mrugul: kn. ak. ngrujag (wong wadon); kc. prugul.

mrugusi: kn. ngêriti lsp. nganti prugus; kc. prugus.

mrukah: mrokah êngg. kn. 1 mêngangah (tmr. gêni); 2 ngêngrêng arame (tmr. duwe gawe, pista lsp).

mruntus: kn. 1 mêtu pating pruntus (kringêt, lsp); 2 pc. nyambut gawe kanthi rêkasa; kc. pruntus.

mruncah: êngg. kn. ngêthok-ngêthok lsp. diêdum; kc. pruncah.

mrunggul: kn. 1 ngêthok pang lsp; 2 nyugag (gunêm lsp); 3 ak. mrugul (ngrujag); kc. prunggul.

mrungsal: pc. mursal.

mrupug, mrupuk: êngg. kn. gapuk, pupuk.

mrupuh: kn. ak. ngêthoki, nutuh; kc. prupuh.

mruput: êngg. kn. (têka, nggarap lsp) ing wayah esuk umun-umun; kc. pruput.

mrusa: kn. mêksa, njiyat; kc. prusa.

mrusuh: I êngg. kn. êmpuk mêmpur (tmr. apa-apa kang digodhog). II [x]-i êngg. kn. nutu pari; kc. prusuh.

mrusul: pc. bandhol.

mrutah: êngg. kn. mruncah.

mrutu: kn. bngs. lêmud cilik.

mrucah: êngg. kn. mruncah, mrutah.

mrucut: kn. uwal saka ing (cêkêlan lsp).

mruthuli: pc. mrèthèli, mrithili.

mruwat: êngg. kn. murwat.

mruwun: kn. pating jlêbut (ora klimis, tmr. rambut).

mrobol: êngg. kn. mrojol.

mrojok: êngg. kn. mbrojol saka ing; [x] ingakêrêp br: linuwih, pinunjul.

mrogol: (-i) kn. mancasi pang lsp. (kang pucuk).

mrompang: (-i) êngg. kn. nêgori.

mrono: n. mrika k. 1 mênyang ing kana (kono); 2 êngg. ngono, mêngkono.

mronggol: (-i) kn. mrogol(-i).

mrongkal: kn. awangun prongkalan.

mrongkol: kn. 1 awangun prongkolan; 2 ([x] wêtênge) pc. krasa atos ing wêtêng.

mrongos: kn. untune katon nyongat-nyongat mêngarêp.

mrosa: kn. ak. mrusa.

mrosot: êngg. kn. 1 mrucut; 2 suda bangêt, mlorod.

mrotès: pc. protès marang.

mrocot: kn. 1 êngg. mrucut; 2 ks. lair, nglairake; kc. procot.

mrotholi: kn. ak. mrèthèli, mrithili.

mwab: kw. ak. umob.

mwang: kw. lan, sarta.

mwas: kw. ak. mili, têlês.

mwasani: kn. ak. muwasani; kc. puwasa.

mwat: kw. ak. amot, momot.