Sastra Jawa

Program Digitalisasi Sastra Daerah

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Sèh Jangkung, Sumaatmaka, 1931, #1816 (Pupuh 13-26)

Katalog:Sèh Jangkung, Sumaatmaka, 1931, #1816
Sambung:
1.Sèh Jangkung, Sumaatmaka, 1931, #1816 (Pupuh 01-12). Kisah, Cerita dan Kronikal | Riwayat dan Perjalanan #945.
2.Sèh Jangkung, Sumaatmaka, 1931, #1816 (Pupuh 13-26). Kisah, Cerita dan Kronikal | Riwayat dan Perjalanan #946.

13. Durma

1. dyan rinilan panêmbahan undurira | mung bêkta rencang kalih | kimpul kinalungan | bêbêruk kang ginawa | cis Sêkarmulih cinangking | pusakanira | ingkang tan kêna kari ||

2. rencang kalih bêkta bêruk bathokira | panêmbahan lumaris | mampir mring Miyana | pamit bok ayunira | Nyai Branjung sampun ngimpi | lamun kapanggya | kalawan ingkang rayi ||

3. datan dangu panêmbahan praptanira | anèng Miyana panggih | Nyi Branjung wus mapag | anèng plataranira | sarwi muwus marang ari | dene ta sira | esuk têmên aprapti ||

4. daradasih kalawan supênaningwang | wus adate yèn ngipi | lamun esuk têka | panêmbahan saurnya | bok ayu marma sun gipih | ing praptaningwang | arsa marang ing Tubin ||

5. pan dinuta Jêng Sultan Agung Mataram | nyirêpa kraman Tubin | iya kangjêng sultan | isih nèng wismaningwang | prajurit tan sikêp sami | iya lebotan |

--- 68 ---

sun kongkon dhongkèl sabin ||

6. pan sadalu panêmbahan nèng Miyana | warnanên dupi enjing | pamit maring raka | arsa laju lampahnya | supados dipun idini | ing lampahira | pan sampun dèn lilani ||

7. kalih dintên lampahira anèng marga | ananging tan winarni | mangsuli carita | wau sapungkurira | jêng sultan nulya dhawuhi | mring wadyanira | kinèn andhongkèl sabin ||

8. sikêpira kathahe satus sawidak | ingkang sami dhongkèli | pra mantri tindhihnya | akarya têtaruban | pan wontên griya satunggil | kinarya lênggah | jêng sultan yèn nênggani ||

9. sabên dina tiyang kang dhongkèl sadaya | têdhanira kinirim | jêng sultan samana | tan arsa akondura | mundhut dhaharan kinirim | nèng tarubira | rintên dalu sang aji ||

10. kapinujon jêng sultan kinirim jangan | asêm katutan isi | kêkalih klungsunya | nulya pinundhut sigra | klungsuhklungsu. kinèn nanêm siti | ing prênahira | lèr wetan ingkang sabin ||

11. sinung sabda kinarya tandhaning yuda | ingkang nglurug mring Tubin | yèn kalungsu bisa | thukul unggul kang yuda | kaki Jangkung ya basuki | wau enjangnya | klungsu wus thukul nênggih ||

12. kinèn nyrumbung kanan kering rinajêgan | dupi wus tigang ari | asêm tiningalan | sadêdêg inggilira | Sultan Agung dhasar sêkti | sabarang cipta | pasthi iya adadi ||

13. ênêngêna jêng sultan gantya kocapa | panêmbahan winarni | wus [wu...]

--- 69 ---

[...s] prapta ing Tuban | jumujug gyaning kraman | lir sêsumbar apêpeling | he wong ing Tuban | pagene sira sami ||

14. ambalela maring nata sadudibya | Sultan Agung Mantawis | ambêg paramarta | asih mring dasihira | lamun sira darbe kapti | atur prasaja | sang nata minangkani ||

15. yèn mangkana sira murtat ing Pangeran | tan nganggêp nuring Widhi | nurbuwah kukumah | ganjarane sang nata | saking pinarcayèng Widhi | ngadil pramarta | mêmayu ing sabumi ||

16. lah wêcakna paranta ing sêdyanira | sira anggung aruntik | wruhanira ingwang | dutane sri narendra | mring sira kinèn sung peling | aywa andadra | kadya solah rarywalit ||

17. duk rinungu dening sagunging karaman | catur kang senapati | asru dènnya mojar | maring wadya karaman | lah aywa rinungu sami | wuwusing janma | angicuk angapusi ||

18. mung wong siji sapira ing rosanira | bêdhilana tumuli | wadya kraman sigra | gadgada anyanjata | saya adrês ingkang mimis | Sèh Jangkung tansah | amandhi bêruk sarwi ||

19. arum manis wijiling andikanira | dhuh anak-anak mami | pagene daluya | datan mangrêti baya | paksa amrih ing pêpati | tinêmu padha | angganira pribadi ||

20. sasêdyane manungsa panggih priyôngga | maring badan puniki | kang mrih rahayua | pasthi antuk wiyana | sapa ingkang mamrih pati | tibèng pralaya | saking karya pribadi ||

21. duk samana [sa...]

--- 70 ---

[...mana] ramening prang swaranira | lir gêrah ingkang bêdhil | kukus ngampak-ampak | mimisira lir jawah | tumanduk mring wong sawiji | Sèh Jangkung tansah | bêrukira pinandhi ||

22. lir cinelung tibaning mimis sadaya | maring bêruk umanjing | yèn wus kêbak sigra | sumêmbur sumamburat | balining mimis ngênèni | maring kang gadhah | balasah angêmasi ||

23. mung sadina yudanira panêmbahan | wadya kraman wus gusis | kang tatu sadaya | lumayu ngungsi gêsang | kêpalanira kajodhi | amung sakawan | tinigas gya tinanjir ||

24. sisanira wadya kraman nungkul samya | mrêtobat atur bêkti | panêmbahan nulya | manjing puraning kraman | mundhut jêjarahan nênggih | katur sadaya | tan ana ingkang kari ||

25. amung dadya gangsal gotongan kang brana | panêmbahan ningali | malbèng masjidira | ana mimbar prayoga | ingukir-ukir arêmit | kinèn bêktaa | anulya dèn prantèni ||

26. wontên kêtip nênggih nagari ing Tuban | Miguruh ingkang nami | pan darbe atmaja | wanodyayu utama | Pandhanarum ingkang nami | nulya katura | mring kang unggul ing jurit ||

27. môngka liru bêboyonganing ayuda | krana sagung parèstri | anak rabinira | karaman sami musna | angungsi maring wanardi | datan karuwan | ingkang tinujwèng kapti ||

28. panêmbahan nalikanira tumingal | rêsêp ingkang panggalih | pan lajêng binêkta | numpak anèng jêmpana | panêmbahan kondur nuli | tiyang ing

--- 71 ---

Tuban | kawan dasa kang ngiring ||

29. sarêmbatan gêgotongan anèng ngarsa | datan winarnèng margi | wus prapta lampahnya | anèng Landhoh kang desa | jêng sultan dupi ningali | praptaning raka | tumêdhak mapag aglis ||

30. sêsalaman sami sukanirèng driya | nulya tumamèng panti | wus sami pinarak | panêmbahan turira | pukulun sri narapati | ulun tur wikan | anggèn kawula jurit ||

31. sampun unggul saking pangèstu paduka | tumêngggungira nênggih | karaman kanthinya | sakawan cacahira | wus ulun tigasi sami | tinanjir pisan | kang kantun nungkul sami ||

32. gih punika rajabrana saking Tuban | rolas gotongan sami | katura sang nata | kawula amung drêma | anuduh karsa jêng gusti | nyirêpi kraman | amba sumanggèng kapti ||

33. kangjêng sultan alon pangandikanira | ingsun paringkên sami | sakathahing brana | ingkang saking ing Tuban | dadosa ganjaran mami | ing karyanira | bak ayu kang darbèni ||

34. gone dhongkèl sabin iki dèrèng dadya | kang nglurug sampun prapti | angsal bêboyongan | panêmbahan turira | yèn makatên ingkang sabin | gudêr namanya | dene nalika kardi ||

35. sawêg gudêr kawula sadangunira | gumêdêr andon jurit | sabin dèrèng dadya | kawula sampun prapta | jêng sultan suka ngamini | pêpèngêtira | mila karan samangkin ||

36. kangjêng sultan alon wijiling wacana | kakang kula ing wuri | nanêm asêm ika |

--- 72 ---

benjang dipun kandhanga | kangge pêkên Kêmis benjing | karya midhangan | yèn wontên ingkang apti ||

37. Sultan Agung dènnya nèng Landhoh kang desa | samana sampun lami | wus satêngah côndra | siyang ratri binoja | dhatêng kang raka sadasih | ing sabên dina | tan pêgat motong kambing ||

14. Sinom

1. tarunaning kang candrama | jêng sultan nulya apamit | mring raka sakalihira | pangandikanira aris | dhuh kakang ing samangkin | sun pamit arsa akondur | dyan ayu aturira | ingsun jumurung karsaji | rahayua ing marga praptaning pura ||

2. lan salam taklim manira | mring garwanta pramèswari | pandonga pamujiningwang | maring putranta nak mami | rahayua salami | sinambadana sakayun | samana wus salaman | kanthi matrênyuh ing galih | nênggak waspa ketang ing katrêsnanira ||

3. risaksana nulya budhal | nitih kuda jragêm manggis | kambilanira kancana | larabipun bludru abrit | sinulam jêne pinggir | sôngga wêdhi jêne sêpuh | èbègira garudhan | rinajut punang turanggi | kuda kêdhu kadya gambar warnanira ||

4. prajurit lumampah ngarsa | ingkang sami nitih wajik | datan kawursitèng marga | tri ari dènnya lumaris | prapta nagri Mantawis | jêng sultan manjing kadhatun | bubar sagunging wadya | mantuk sêsowangan sami | ênêngêna Jêng Sultan Agung Mantaram ||

5. duk kalaning panêmbahan | lumampah kasatan warih | Ki Praya ingkang sung toya | lêgèn kalih

--- 73 ---

bumbung nuli | ing mangke atêtuwi | Ki Prayaguna puniku | ambêkta sutanira | wanudya ayu ing warni | aturira kalangkung dènnya ngrarêpa ||

6. manawi paduka karsa | inggih anak kula èstri | kula aturkên punika | dadosa kang para nyai | inggih kang wontên wingking | punika ing warnanipun | Bakirah namanira | panêmbahan duk mriksani | kaduk endah ing warna rare punika ||

7. karsanira panêmbahan | Bakirah minôngka sêlir | anulya dèn ningkah pisan | lawan garwa saking Tubin | rukun samya ngladèni | pan sami mèsêm gumuyu | saking jrihirèng raka | nêtêpi bêktining èstri | tri tatêlu punika ingkang linakyan ||

8. amantêp dhatêng ing priya | agêmi kayaning laki | satiti barang pratingkah | ngati-ati lamun angling | angon sêmuning laki | mantêp idhêp amituhu | mantêp têmên mring priya | idhêp caosaning laki | guyub anut kalawan prentahing priya ||

9. tuhu asih dhatêng priya | tan amalih tyas pangèksi | ajrih kalamun duraka | yèn wong wadon tingkah juti | melik liyaning laki | siniksa dening Hyang Agung | malêbèng ing naraka | ura klabang kalajêngking | angantupi badane gêbèl sadaya ||

10. jêrit-jêrit sambatira | tan ana ingkang nulungi | nora kêna maidoa | wus kacêtha dalêm dalil | marmane ta pawèstri | dèn abêkti maring kakung | iku pangeranira | ing dunya tumêkèng akir | yèn tumêmên [tumê...]

--- 74 ---

[...mên] amasthi munggah suwarga ||

11. wong wadon jaman ing mangkya | arang kang têmên mring laki | sèwu siji nora nana | kang kadya sinêbut nginggil | yèn nora dèn kayani | bêlasar ing tindakipun | anulya mentar ramban | sok ugi angsala dhuwit | nora èngêt lamun wuri manggih papa ||

12. kèh kewat wadon samangkya | tan sumungkêm maring laki | ngaku pribadi gaota | wasis angupaya picis | sugih kagunan adi | ambêgira amamêngku | arsa mangrèh kang priya | watake ngungkul-ungkuli | kumalancang sêndhu wêngis maring priya ||

13. apan ta sampun akathah | wong wadon ing jaman mangkin | ingkang nindaki mangkana | lali yèn tinitah èstri | datan prayitnèng wuri | lamun kasangsara muput | adoh bêkti mring priya | iku wadon kênèng sarik | gêgadhangan dadya intiping naraka ||

14. saiba yèn darbe putra | nuruni candhala nisthip | datan wurung anggêgawa | luhure ing nguni-uni | buyut canggah myang kaki | ngaku turuning linuhung | balasar tindakira | apa ta titike bêcik | yèn bêcika môngsa lakune mangkana ||

15. sinigêg ingkang carita | wuwusên gantya winarni | panêmbahan sampun lama | gènnya dalêm Landhoh nênggih | ing karya asêsabin | kathahipun mung nêm bau | sabin gudêr kang nama | dadose dhadhongkèl sabin | yèn nanêmi datan puput ing sadina ||

16. ananging kuciwanira | panêmbahan tan darbèni | maesa ingkang kinarya |

--- 75 ---

anggarap wau kang sabin | nuju enjang lumaris | panêmbahan karsanipun | angupaya maesa | anjajah desa akongsi | kapalantrah tan ana darbe maesa ||

17. ingkang kêna tinumbasa | praptèng dhusun Losèk panggih | pêpitu wong mayu wisma | tinanya pamuwus aris | hèh bagus ingkang sami | mayu kula tanya tuhu | baya ngriki wontêna | janma sade mesa ugi | kula arsa numbas kêkalih kewala ||

18. kang mayu wêngis saurnya | tan wontên sade ing ngriki | maesa amung sapala | kinarya bêtah sêsabin | kalamun dika apti | ing ara-ara kang kidul | nika wontên maesa | gêng dhamplak nging sampun mati | lamun arsa alapên tan mawi arta ||

19. panêmbahan nulya mentar | mangidul arsa udani | saèstu wontên maesa | agêng nanging sampun lalis | dèrèng dangu katitik | alangkung jêtunging kalbu | eman mulat gêngira | sungu dhamplak angluwihi | yèn uripa saiba agêng arowa ||

20. dyan pinriksa panêmbahan | anggung ginrayang waradin | kanthi pangunguning driya | eman têmên kêbo iki | dene gêdhe ngluwihi | sarta crapang sungunipun | bok bisa urip mana | eman têmên lamun mati | panêmbahan nênuwun maring Hyang Suksma ||

21. asalat kalih rêkangat | amêpêt dènnya nutupi | sakèh babahan sêsanga | supe wus kadya ngêmasi | ngêningkên tingal batin | maligi ing ciptanipun | datan liya maring Hyang | kang sipat [sipa...]

--- 76 ---

[...t] Rahman myang Rakim | kang ngratoni kauripan ngalam donya ||

22. tan liyan Allah Tangala | kang karya bumi lan langit | ingkang nora jaman makam | kang sipat langgêng tan gingsir | saking panuwun mami | muga tinurutan ingsun | inggih panuwun amba | kalisa kang sampun lalis | kang supados sagêda gêsang awèta ||

23. samana wontên antara | katrima dènnya mêmuji | risaksana panêmbahan | maesa dipun cêpêngi | singate kanan kering | cinablèk ambal ping têlu | lah mara atangia | lembon têmên gonmu guling | nulya kagèt maesa nglabèt buntutnya ||

24. kèplèk-kèplèk kupingira | buntutipun jênthat-jênthit | mripatipun byar-êbyaran | andhangak sarwi anglirik | panêmbahan nulya ngling | lah mara ngadêga gupuh | jênggèlèk kang maesa | jênggèrèng sarwi atangi | nulya ngadêg sampun gêsang kadya lama ||

25. kawuwusa kang umulat | tiyang mayu pitu iji | muwus marang kancanira | wong ika kawasa yêkti | kêbo mati wus urip | payo padha nuwun maklum | mau ngong sêntak-sêntak | gya muwus wong pitu iji | amurugi dhatêng ngarsa panêmbahan ||

26. tiyang pitu aturira | galap gangsul gih kiyai | kawula nuwun apura | anêmbah lan ngasih-asih | kawula datan uning | dhatêng ing sampeyan wau | panêmbahan ngandika | nora dadi ngapa yêkti | wus jamake wong padon mêgat wikalpa ||

15. Mêgatruh

1. ya ta wau panêmbahan nulya

--- 77 ---

kondur | maesanira ingiring | tiyang pitu atut pungkur | nyêgati ing kanan kering | lampahira alon-alon ||

2. tan winarna praptèng dhusun Sari wau | amarêngi nabrang kali | panêmbahan nulya dhawuh | maesa kinèn ngêdusi | tiyang pitu guyang ngosok ||

3. sampun rêsik wau ing pangguyangipun | panêmbahan mariksani | ing singat panyrapangipun | anjêbabah nglêluwihi | baya amêdèni uwong ||

4. anêsaki yèn malbèng lawang kang ciyut | sadhêpa sisih tur lincip | yèn dèn êngon lare iku | bokmanawa sami ajrih | yèn isih sungu mangkono ||

5. risaksana cinandhak ing singatipun | binêkuk ing kanan kering | sinabdan sarwi thinuthuk | ingêcis Ki Sêkarmulih | kang singat nunjêm mangisor ||

6. kalihipun kang singat wus dadya dhungkul | anuju marang ing siti | malah yèn anêdha rumput | lamun datan anèng rawi | tan sagêt nyênggut kapanggol ||

7. singat duwa èwêt dènnya nyênggut rumput | margi singat nujah bumi | maesa wus karan dhungkul | lamun cêmêng ingkang warni | putihing wulu tan katon ||

8. panêmbahan sigra angandika arum | dhatêng tiyang pitu nênggih | wus padha muliha tutug | ing kene panrima mami | gonmu padha ngatêr mring ngong ||

9. pan wus tutug kali têngah iya ingsun | bacutna amayu panti | wus padha balia gupuh | besuk bae tilik mami | iya marang desa Landhoh ||

--- 78 ---

10. tiyang pitu nêmbah sarêng pamitipun | wus mungkur sadaya mulih | panbêmbahanpanêmbahan. lajêng kondur | maesa dhungkul nèng wingking | sampun rawuh wismèng Landhoh ||

11. garwanira kapang-kapang samya mêthuk | kalangkung sukaning kapti | dene angsal mesa dhungkul | agêngnya pan anglangkungi | anuli sinungan ênggon ||

12. enjangipun wau ta pun mesa dhungkul | arsa binêkta mring sabin | badhe kinarya maluku | maesa dhungkul tan apti | gobag-gabig irung ngêmpros ||

13. klirak-klirik macicil maripatipun | pan arsa wau nundhangi | sabat Praya abdi wau | asangêt gènira ajrih | manawi sinundhang yêktos ||

14. salamine maesa dhungkul puniku | botên purun karya sabin | yèn enjang kesah anglangut | dhatêng pasabannya rawi | yèn mantuk wayahnya surop ||

15. tarkadhangan dugi rawi Sêdho wau | ngantos praptèng Sokawati | tigang wulan datan mantuk | ing sapurug lamun ratri | sapurune dènnya manggon ||

16. wau dhungkul yèn wontên tandur sinênggut | sabine mêdal nglangkungi | yèn siyang gupakanipun | sawetaning Landhoh dèsi | labêtipun kongsi balong ||

17. marginipun maesa dhungkul winuwus | yèn saba dhatêng ing rawi | dados kali nami Bandhung | yèn mantuk saking ing rawi | singate katutan kangkong ||

18. yèn angayom dhatêng ngandhap asêmipun | ingkang nama asêm dhampit | punika plegunganipun | yèn kesah nglômpra pribadi | nora nganggo [ngang...]

--- 79 ---

[...go] dipun êngon ||

19. ênêngêna gantya wau kang winuwus | Sultan Agung ing Mantawis | adhawuh mring gandhèkipun | lah gandhèk sira sun tuding | lumakua maring Landhoh ||

20. paringêna kêbo lanang karo iku | maring si kakang kinarni | anggarapa sabinipun | kang aran si gudêr nguni | sira matura mangkono ||

21. gandhèk nêmbah sandika ing aturipun | gya lèngsèr saking ngarsaji | gya budhal angirid laju | tan kocap ana ing margi | sampun prapta dhusun Landhoh ||

22. gandhèk matur dhatêng panêmbahanipun | kawula ingutus gusti | dhatêng Kangjêng Sultan Agung | maringkên maesa kalih | kang satunggal nami totor ||

23. kang satunggal pun botor ing naminipun | katur ing sampeyan sami | panêmbahan wuwusipun | inggih gandhèk sampun tampi | abangêt panuwun ingong ||

16. Asmaradana

1. kadya kasmaraning galih | kang duta wus sinunggata | warata ing sakanthine | wusing rêrêm ing antara | pamit linilan budhal | tan kawarna anèng ênu | prapta ing Mantaram sigra ||

2. umatur sri narapati | sasolahira dinuta | maesa kalih tinampèn | dhatêng ing raka sampeyan | dahat panuwunira | linilan gandhèk wus mundur | praptèng wisma sowang-sowang ||

3. kawuwusa Landhoh dèsi | panêmbahan langkung suka | dene antuk paringane | maesa saking Mantaram | sapasang sami rosa | ingkang kinarya maluku | pun gudêr sabin sadaya ||

4. pun dhungkul ing sabên ari | anggung ngalômpra [ngalô...]

--- 80 ---

[...mpra] priyôngga | tarkadhang yèn mantuk sore | enjangira malih kesah | tan kêna rinèh karya | dadya salami ngalawung | amung barkahe kewala ||

5. kalangkung wêdaling sabin | galêng dèn tanêmi kacang | yèn angundhuhi kacange | katurakên ing Mantaram | miwah kintun kang putra | dhatêng Crêbon putranipun | Kêtip Trangkil kang dinuta ||

6. sakêdhap sampun aprapti | Kêtip Trangkil ing lampahnya | dumugi dhatêng Crêbone | kacang sampun tinampanan | Rahadèn Mukmin suka | Kêtip Trangkil pamit mantuk | sampun prapta Landhoh desa ||

7. wau Dyah Rêtna Jinoli | garwanira panêmbahan | umatur dhatêng rakane | kawula matur sampeyan | amung putra andika | Dyan Mukmin prayoginipun | bok inggih tinimbalana ||

8. kula êmonge wong kalih | wontên ing ngriki kewala | sampun anèng ing Crêbone | kawula tan darbe putra | kenging katingalana | sintên kang darbèni wau | barang sadaya punika ||

9. panêmbahan anuruti | enjange nulya utusan | abdi Praya Tip Trangkile | wus prapta anèng ing ngarsa | panêmbahan ngandika | sira ro samya sun utus | Tip Trangkil lan Prayaguna ||

10. maranga Crêbon nagari | amboyongi putraningwang | si kulup gawanên mrene | Tip Trangkil matur manêmbah | lan sabat abdi PriyaPraya. | sampun lèngsèr saking ngayun | umentar lajêng lampahnya ||

11. Praya lawan Katip Trangkil | lampahira gêgancangan |

--- 81 ---

tan kocap anèng margane | samana lampahnya prapta | anèng Crêbon nagara | anulya wau umatur | ing ngarsanira jêng sultan ||

12. manêmbah nèng ngarsa kalih | Tip Trangkil alon aturnya | dhuh gusti amba ing mangke | dinutèng putra paduka | ing Landhoh panêmbahan | inggih kinèn anênuwun | wayah paduka rahadyan ||

13. Dyan Ayu Rêtna Jinoli | garwa kang saking Mataram | asangêt ing panuwune | ping kalih badhe wuninga | dhèrèk ngêmong kewala | pan datan adarbe sunu | arsa angakêna putra ||

14. dipun êmong garwa kalih | Mataram kalayan Tuban | wira-wiri ing akire | lamun kangêna paduka | kawula kang ngatêrna | kalih pun Praya satuhu | makatên atur putranta ||

15. jêng sultan ngandika aris | Tip Trangkil sakarêpira | ingsun amung dongakake | kang wayah gya tinimbalan | wus prapta anèng ngarsa | kulup milua sirèku | Tip Trangkil lan Prayaguna ||

16. sira kulup dèn timbali | sudarmamu panêmbahan | budhala ing dina kiye | sawab bêcik dinanira | dina têmu nêmbêlas | santosa watêke kulup | rahayu ana ing marga ||

17. kang wayah anulya pamit | sinêbul bunbunanira | tinimbul dening eyange | inggih sampun kongsi pasah | tapak tilas gurenda | Tip Trangkil anêmbah matur | lèngsèr saking ngarsa sultan ||

18. Radèn Mukmin lan Tip Trangkil | abidhal lajêng lumampah | êmbanira dhèrèkake |

--- 82 ---

sakawan ing kathahira | pan datan kenging pisah | duk alit sangêt mongipun | ingga yuswa wolung warsa ||

19. êmban sakawan pawèstri | sarupane pan binêkta | Radèn Mukmin titihane | kuda jragêm wulunira | larapipun sangkêlat | têlisire sutra biru | rêspati lampahnya kuda ||

20. kangjêng sultan ambêktani | mantri sakawan ngiringna | ing wayah wau lampahe | tiyang kupu§ Tiyang kupu = prajurit sêliran, santana. kalih dasa | wontên kang bêkta tumbak | lamêng lawan pêdhang suduk | gumrudug ing lampahira ||

21. kang dèn iring taksih alit | nêmbe yuswa wolung warsa | katingal amung cahyane | sumunu kadi sasôngka | bagus lurus utama | kathah samarga andulu | kacaryan mulat ing warna ||

22. datan kawursitèng margi | Radèn Mukmin sampun prapta | ing Landhoh padalêmane | kang rama sampun miyarsa | praptane ingkang putra | sawêg dumugi lèr dhusun | gya mêthuk kanthi pra garwa ||

17. Kinanthi

1. Radèn Mukmin sampun mêdhun | pinondhong ing Kêtip Trangkil | saking nginggiling turôngga | dupi prapta ngajêng kori | wiwaraning paregolan | lumampah laju umanjing ||

2. rama ibu duk andulu | tan taha nulya mlajêngi | cinandhak ing astanira | kinanthi ing kanan kering | Dyan Mukmin anguswa pada | ing rama myang ibu kalih ||

3. anulya tata alungguh | sadaya kang ngiring sami | kuda sampun inguculan |

--- 83 ---

pinarnah unggyannya tartip | panêmbahan nênggak waspa | mring putra ngandika aris ||

4. apa sira krasan kulup | anèng kene ya lêstari | karsane iki ibunta | arsa ingêmong pribadi | ywa wangsul mring eyangira | marang Cirêbon nagari ||

5. kang putra alon umatur | amung sumôngga wak mami | lamun eyang akangêna | kawula kang anuwèni | tan dangu mijil dhaharan | sugatanira mênuhi ||

6. wus wrata sadayanipun | mantri miwah kang umiring | sarta ing sakancanira | sampun pinaringan bukti | bakdanira sami nadhah | linorod ing rencang sami ||

7. warnanên kalamun dalu | Radèn Mukmin lamun guling | kinêlonan ibunira | kêkalih samya tan têbih | ibu kalih langkung sihnya | kadya putranya pribadi ||

8. mangkana datan winuwus | Dyan Mukmin nèng Landhoh dèsi | ibu kalih langkung trêsna | ing putra kang mêrak ati | môngka panutan manawa | arsa darbea kang siwi ||

9. mantri Cirêbon winuwus | ingkang umiring Dyan Mukmin | sakawan ing kathahira | sampun ing watara ari | gènnya anèng Landhoh desa | pamit mantuk dèn lilani ||

10. warnanên duk enjangipun | wus siyaga nulya pamit | dhumatêng ing panêmbahan | gya lèngsèr saking ing ngarsi | panêmbahan kintun kacang | katur jêng sultan anênggih ||

11. gangsal rêmbat kathahipun | wus binêkta sikêp sami | anulya sami budhalan | tan kocap ana ing margi | wus prapta Crêbon nagara |

--- 84 ---

mantri matur ing ngarsaji ||

12. tata titi aturipun | miwiti kongsi mêkasi | sasolahira nèng marga | kongsi praptanirèng dèsi | jêng sultan dupi miyarsa | kalangkung sukaning galih ||

13. mangkana ingkang pakintun | tinampan dening sang aji | nulya sultan angandika | sun tarima sira mantri | ing salaku ngatêrêna | lakune si kulup Mukmin ||

14. sun lilani samya mantuk | wus lèngsèr kang para mantri | wus praptèng wisma sowangan | nêngna ing Crêbon nagari | panêmbahan kang winarna | samana karsa ngyasani ||

15. akarya kang masjid agung | pan amung kajêng satunggil | kinarya masjid punika | sarta lumbung kang satunggil | pucuknya kajêng kalihnya | kinarya lêsung wus dadi ||

16. lumbung wau namanipun | lêngkara sinèrèn idi | lêsungipun nami banyak | warnanên wayahnya enjing | garwanira panêmbahan | saking Gêbanganom nguni ||

17. ambabar wawratanipun | miyos jalu langkung pêkik | panêmbahan angandika | padha si kulup kang warni | dadya kulup namanira | panêmbahan kang dhawuhi ||

18. dadya ganti kang winuwus | anênggih Rahadèn Mukmin | putranipun ingkang tuwa | duk yuswa limalas warsi | karsanira panêmbahan | pan arsa dipun supiti ||

18. Dhandhanggula

1. lir sarkara panêmbahan nênggih | tan winarna dènira miwaha | Dyan Mukmin sinupitake | dhikir nabi sadalu | raringgitan ingkang saari | bakdanya sinupitan | antara nêm taun | Rahadèn Mukmin [Mukmi...]

--- 85 ---

[...n] samana | dhinaupkên lan kadang Crêbon nagari | antuk kadang nak sanak ||

2. datan kocap rêrêngganing panggih | nèng nagara Cirêbon samana | saking kang eyang karsane | antara arinipun | gya binoyong garwa sang pêkik | praptaning Landhoh desa | wus sinungan dunung | wisma priyôngga apelag | pinaringan pêparabira sang pêkik | Pangran Tirtakusuma ||

3. sampun atut dènnya palakrami | datan wontên salayaning driya | arukun wau kalihe | kawarna duk ing dangu | panêmbahan dènira tani | amungkul sabên dina | yèn rêndhêng amacul | sabin pun gudêr namanya | kang minôngka pikuwatira sabatih | kalawan warganira ||

4. mesa kalih kang saking Matawis | pan kinarya anggarap sabinnya | kongsi sadaya rampunge | yèn tanêm adatipun | mragat mesa kangge ngingoni | tiyang kang samya tônja | kalawan andhaut | ambanjari anèng sawah | wus lastari pun gudêr akêmplang lagi | panèn suda long-longan ||

5. wus adate wong tandur tan mawi | pituwase amung ingingonan | yèn mêthik mèlu dêrêpe | lagya antuk baburuh | kang bawonan pituwas pari | mara nêm umbalannya | pari ingkang sinung | narima caraning desa | yèn anggêntang antuk katul miwah mênir | mangkana lumrahira ||

6. galêngane samya dèn tanêmi | kacang rambat mawi lêlanjaran | rangkêp tiga pananême | nênggih lanjaranipun | kajêng talok miwah kang kêling |

--- 86 ---

anggênggêng yèn sinawang | saking liyan dhusun | kadya ngadêgakên tumbak | mèmpêr baris ajajar rumangsang ardi | mangkana katingalan ||

7. Jêng Pangeran Pasiraman nagri | duk tumingal saking katêbihan | kanyana pacak barise | ing Landhoh Ki Sèh Jangkung | lan miyarsa ngadêgkên masjid | datan minta palilah | mring Pangeran Kudus | anulya matah utusan | animbali dhatêng panêmbahan aglis | tan kocap anèng marga ||

8. gandhèk kalih prapta matur aris | inggih dhatêng ngarsa panêmbahan | kula ingutus wiyose | Kangjêng Pangeran Kudus | yèn sampeyan dipun timbali | sarêng salampah kula | panêmbahan muwus | gih gandhèk kula atanya | wontên paran kula ngangge dèn timbali | Pangeran Pasiraman ||

9. gandhèk matur kula mirêng warti | yèn sampeyan apacak barisan | katingal saking Kuduse | waos ngadêg supênuh | dhawuhipun jêng pangran nênggih | sarêng kula tumingal | tan wontên puniku | punika kang katingalan | saking Kudus kados tiyang pacak baris | panêmbahan ngandika ||

10. kônca gandhèk inggih bokmanawi | kula nandur ing kacang punika | anggênggêng pan lanjarane | katingal saking Kudus | kados tiyang apacak baris | suwawi dèn priksaa | nèng sabin puniku | sarta ngundhuh kacangira | gandhèk kalih anulya lumampah gipih | prapta sabin kacangan ||

11. gandhèk kalih eram duk ningali | badhe ngundhuh wohing

--- 87 ---

kacang ika | satunggil wit pamêndhête | satunggil kacangipun | kêmpalira dipun prantèni | pikantuk kalih kêndhang | gandhèk nulya wangsul | ngarsanira panêmbahan | sami matur kasinggihan gih puniki | yêktos lanjaran kacang ||

12. panêmbahan têdhaknya kairing | maring Kudus ambêkta sakabat | Kêtip Trangkil ing namane | anênggih kalihipun | Sokarana namaning abdi | tan kocap anèng marga | sampun praptèng Kudus | pangeran nuju pinarak | panêmbahan ingacaran sampun linggih | saha atur prênata ||

13. dipun adhêp pra santanèng ngarsi | saha mantri sapunggawanira | supênuh jêjêl ngarsane | pangeran ngandika rum | jêbèng Landhoh kula timbali | kula sampun wuninga | kala wingènipun | pacak baris kêtingalan | saking ngriki waos gênggêng anglangkungi | napa nêdya angraman ||

14. panêmbahan nulya matur aris | inggih kula tan nêdya punapa | eca-eca atêtanèn | yèn môngsa rêndhêng macul | wêdalipun kang kula bukti | amung lanjaran kacang | manawi pupikupuniku. | kados waos katingalan | saking ngriki pangeran amriksa têbih | kula datan rumôngsa ||

15. jêng pangeran wuwusnya amanis | jêbèng Landhoh inggih jêngandika | punapa inggih sababe | ayasa masjid agung | jêngandika tan minta idi | punapi tan miyarsa | pasisir sadarum | kang nyêpêng adil kukumnya | inggih kula jêngandika anggêgampil | datan lapur manira ||

--- 88 ---

16. jêngandika kula ukum pati | sabab nêrak adiling pranata | tinggal udanagarane | panêmbahan umatur | pan sumôngga lamun kinapti | sisipe jasat kula | sumarah ingukum | panêmbahan sinuguhan | jênang blowok sak pêngaron angêbêki | kinèn nêdha têlasna ||

17. sanès jênang sajatine gamping | panêmbahan lajêng aparentah | Tip Trangkil kinèn nêlaske | kang liningan agupuh | jênang blowok sigra binukti | pangaron dinilatan | saking gurihipun | jênang têlas sêmu kirang | kang tumingal samya ngungune tan sipi | Katip Trangkil tandangnya ||

18. datan dangu nulya ana prapti | Panêmbahan Kadilangu ika | putra Jêng Sultan Kaline | rawuhnya anèng Kudus | Jêng Pangeran Kudus tumuli | anêmbah ngaras pada | karawuhan guru | anulya sami pinarak | Panêmbahan Kadilangu ngandika ris | jêbèng Kudus ta sira ||

19. ana paran karsanira iki | Pangran Kudus alon aturira | jêbèng Landhoh ing wiyose | badhe kawula ukum | ukum pati sabab asisip | sampun gêdhawa lêpat | tan suminggah kayun | lêpate sampun kadhadha | damêl masjid tan mawi aminta idi | punika darunanya ||

20. Panêmbahan Kadilangu aris | ja mangkono karya pakênira | anggung angugung ardane | iku ta hawa napsu | kang gumunggung dupèh darbèni | anggadhuh pangawasa | palilahing ratu | ratu wêwakiling Allah | mung kinarya sarana amêngku adil |

--- 89 ---

iya adiling Suksma ||

21. tan widada sira yèn darbèni | ati murka tanduk siya-siya | ora sapira salahe | wruhanira wong iku | lamun gadhuh kawasa adil | aywa karêm masesa | sasamèng tumuwuh | dèn adil têrusing driya | ati suci tan krana melik tan mèri | gagêthing sucènana ||

22. apa sira kalimput ing kapti | mung kadêrêng merang liring manah | ginagampil pangwasane | lan manèh sira wêruh | jêbèng Landhoh iku sayêkti | ipe Sultan Mataram | Landhoh prênah sêpuh | yèn ing wuri kapiyarsa | mring jêng sultan tan wurung kang amrinani | dadi apa ta sira ||

23. ing bêcike uga olèh wakil | baturira jêbèng Landhoh ika | iya salah sawijine | nulya Pangeran Kudus | dhawuh dhatêng Ki Landhoh nuli | inggih kenging wakila | Ki Landhoh nabda rum | pan wakilipun punika | Katip Trangkil kinêjepan sampun uning | nulya marêk mangarsa ||

24. wus samapta anambêli pati | tyas lêgawa sumèh ingkang netya | apasrah pati uripe | gya linêkasan sampun | tukang tuwêk sampun ngawiti | anyublês pulung manah | kang êrah sumêmbur | arum gandanira ngambar | maksih abang ludira ingkang umijil | panêmbahan ngandika ||

25. yèn jamake kang lêgawèng pati | êrah seta sucining wardaya | tan dangu wutah gêtihe | kang gônda marbuk arum | samya eram ingkang umèksi | sawênèh na rêrasan | Kêtip Trangkil tuhu | wikan doning kasampurnan |

--- 90 ---

wus waspada marang panggonaning pati | patitis ulihira ||

26. sampun pêjah Kêtip Trangkil mangkin | layonira nênggih gilang-gilang | panêmbahan lon wuwuse | Kêtip Trangkil sirèku | kêbat sira muliha dhingin | dèn uthik ing cisira | kang layon sumêbut | wus musna saka ing ngarsa | langkung gawok sadaya ingkang ningali | kawarti tibanira ||

27. Pasuruhan lèr kilèning dèsi | saking Landhoh karan Makamdawa | kinubur sakèh warise | mangkana gancaripun | sami eram dhatêng Tip Trangkil | inggih dados penginan | musna layonipun | êrahipun sagêd pêthak | sarta ngambar gandanira arum wangi | tôndha minggah suwarga ||

28. wus linilan Sèh Jangkung umulih | Pangran Kudus wus malbèng dalêmnya | panêmbahan andikane | kondur mring Kadilangu | Panêmbahan Landhoh winarni | kondur mring dalêmira | samana wus rawuh | panêmbahan aprêsapa | besuk buri iya anak putu mami | aja ana besanan ||

29. karo turun Pangran Kudus iki | luhung ngalap ja kongsi dialap | punika wau purwane | kongsi prapta saturun | lamun nrajang pasthi bilai | tan wontên kuwarasan | kang nrajang satuhu | nêmahi salah satunggal | yèn trêkadhang kalih pisan angêmasi | iku duk purwanira ||

30. milanipun kang sami miyarsi | sanak-sanak ingkang amirênga | punika ing sadayane | dipun sami mituhu |

--- 91 ---

mituhoni wêwalêr dhingin | aja ana sêmbrana | tan wande tinêmu | aluhung dèn singkirana | ing wêwalêr amasthi manggih basuki | gambuh salaminira ||

19. Gambuh

1. nêngêna kang winuwus | amangsuli carita rumuhun | Ki Sèh Jangkung sadurunge lunga anis | andon lêlana anglangut | taksih nèng Miyana manggon ||

2. wus darbe garwanipun | èstri saking pakeringan dhusun | inggih sampun gadhahi putra satunggal |Guru lagu seharusnya: 12i, inggih sampun gadhahi putra satunggil. jalu warnanira bagus | ingkang wasta Radèn Momok ||

3. supitira sang bagus | ingkang uwa kang nyupitna dangu | Nyai Branjung wit sudarmanira anis | kongsi imah-imah wau | kang uwa ingkang katêmpoh ||

4. antuk nak-sanakipun | saking pakeringaning kang dhusun | nèng Miyana lènira sasana nunggil | lawan kang uwa Nyi Branjung | salami dènira manggon ||

5. Radèn Momok winuwus | tinimbalan dhatêng ramanipun | Panêmbahan utusan nimbali siwi | Radèn Momok sampun tumut | garwanya dhèrèk binoyong ||

6. Radèn Momok prapta wus | nênggih dhatêng dhusun Landhoh kidul | ingkang rama inggih sampun amaringi | griya kalih sami bagus | Radèn Momok sampun manggon ||

7. Radèn Momok puniku | saking garwa pakeringan dhusun | garwa ingkang panênggak Palembang putri | pêputra wanudya ayu | Dyah Sunthi warna kinaot ||

8. wus krama sang rêtnayu | nèng Palembang kang eyang kang mangku | antuk [a...]

--- 92 ---

[...ntuk] kadang priyôngga wau lêstari | dalêm nèng Palembang mêngku | sapalih praja winêngkon ||

9. nguni tilaranipun | gêganjaran pratignya ing dangu | ingkang rama panêmbahan duk numbali | Palembang anèng pagêblug | ginanjar bumi saparon ||

10. garwa ingkang katêlu | putri Crêbon mangkya tilar sunu | nama Pangran Tirtakusuma ing mangkin | putri Mataram kacatur | Rêtna Jinoli sang sinom ||

11. datan pêputra wau | garwa ingkang kalima sang ayu | saking Tuban ugi datan asêsiwi | wus pinasthi ing Hyang Agung | pandumanirèng dumados ||

12. pamêkas sêliripun | saking Gêbanganom darbe sunu | jalu sampun diwasa supit kawingking | samana sampun adhaup | garwanira ayu anom ||

13. saking Sêmawis iku | sutanira nangkoda pinunjul | langkung sugih akathah bêktaning èstri | maring Landhoh binoyong wus | cinêndhak ingkang cariyos ||

14. samana sampun sêpuh | panêmbahan ing Landhoh puniku | sampun kraos dungkap wêkasaning urip | antuk sasmita pituduh | ngalamat karasèng batos ||

15. panêmbahan panuju | pinarakan para putranipun | miwah garwa têtiga munggèng ing ngarsi | tiga putra myang pra mantu | samya marêk datan adoh ||

16. para sabat ing ngayun | myang sêntana pêpakan sadarum | duk samana panêmbahan ngandika ris | lah padha rungokna ingsun | arsa tutur kang sayêktos ||

17. garwa lan putraningsun | têmbe wuri ing sapungkur [sa...]

--- 93 ---

[...pungkur] ingsun | yèn sun uwis murud marang ing kajatin | dèn sami sabar arukun | prayoga êmong-ingêmong ||

18. poma ywa tukar padu | lawan cidra lêlamis ing wuwus | karsaningsun ing desa Landhoh puniki | bakal ingsun dum pra têlu | saduman iya Si Momok ||

19. iya sadumanipun | Tirtakusuma kang darbe baku | kang saduman si kulup ingkang darbèni | Dyan Momok alon umatur | asangêt panuwun ingong ||

20. rama amba tan ayun | botên rêmên amba prentah dhusun | tampèkêna inggih pun adhi kêkalih | Dyan Tirtakusumanipun | lan pun kulup ariningong ||

21. rama kula mung nuwun | paring idi inggih anèng ngayun | kang supados kaliyah donya ing ngriki | ngungkuli sasami ulun | kang rama ngandika alon ||

22. sun idini sirèku | iya Momok sugiha pinunjul | angungkuli marang sasamining jalmi | katêkan sapamuwusmu | langkung bingah Radèn Momok ||

23. panêmbahan lingnya rum | mring kang putra Tirtakusumèku | yèn mangkono desa Landhoh ingsun palih | sira ingkang wetan iku | adhimu si kulup kulon ||

24. desa kang slawe iku | kang têlulas sira kang anggadhuh | ingkang rolas adhimu kulup darbèni | amung kacèk siji dhusun | sabab kulup ingkang anom ||

25. lan malih wêkas ingsun | kalangênan ingsun kêbo dhungkul | gonmu ngrumat iya iku kang abêcik | yèn ingsun [ing...]

--- 94 ---

[...sun] apan wis murud | gawenên sidhêkah ingong ||

26. yèn têmbe ajal ingsun | kuburên nèng kidul masjid iku | singgêt gêdhong gawenên ingkang prayogi | kabèh ing wasiyat ingsun | kumpulna sajroning gêdhong ||

27. Kyai Pênamarwêdhung | Kyai Panji iya Kudhisangut | Sêkarmulih êcis bathok kuraisin | dhêsthar wulung payung agung | simpênên sajroning gêdhong ||

28. aja wani sirèku | anyimpêni utawa anggadhuh | nora nana ingkang manira idini | yèn ana gawe kang parlu | kêna kasilih dianggo ||

29. poma ing wêkas ingsun | aja na kang wani nrajang mau | lamun wani apês ing dina kang wuri | abot sanggane tinêmu | mung iku pitutur ingong ||

30. katri putra umatur | gih sandika rama dhawuhipun | sakathahing jêng rama ingkang wawêling | kawula inggih mituhu | èngêt-èngêt jroning batos ||

31. nulya bibaran sampun | panêmbahan malbèng dalêmipun | para putra bibaran wus sami mulih | wus prapta ing dalêmipun | sagarwanira yu anom ||

20. Sinom

1. panembahan enjangira | pamit dhatêng garwa katri | arsa marêk mring Mataram | sabat kalih kang tut wingking | tan kocap anèng margi | sakêdhap Mataram rawuh | Sultan Agung pinarak | panêmbahan marêk ngarsi | nulya lênggah ajajar lawan jêng sultan ||

2. Sultan Agung angandika | ki raka wontên punapi | dene têka siyang-siyang | punapa wontên wigati | inggih anyalawadi | panêmbahan [pa...]

--- 95 ---

[...nêmbahan] alon matur | marmanya amba sowan | umarêk paduka gusti | caos atur kawula nêdya pamitan ||

3. ing têmbe môngsa panggiha | kantun sapisan puniki | amba nuwun idi sultan | mantuk ing rahmatullahi | jêng sultan gih basuki | amba manggiha rahayu | ing alam kalanggêngan | ingkang datan ewah gingsir | mung punika jêng sultan atur kawula ||

4. miwah kaping kalihira | kawula anuwun titip | nênggih raka jêng paduka | Dèn Ayu Rêtna Jinoli | yèn kirang kang binukti | paduka paring kêkintun | tarlèn anak kawula | Tirtakusuma kang nami | môngsa borong jêng sultan sakarsanira ||

5. Sultan Agung angandika | insya Allah bil ngalamin | samana gya sinunggata | dhahar rampadan mawarni | kalih kêmbulan sami | jêng sultan mring rakanipun | bakdanipun dhaharan | kang raka nulya kinanthi | dipun ajak malêbèng ing dalêm pura ||

6. saratri sami raosan | gunêm raos ngèlmi gaib | datan winarnèng carita | enjang panêmbahan pamit | jêng sultan angamini | panêmbahan bidhal sampun | laju maring Palembang | panggih putranipun èstri | tan antara sakêdhap wus prapta Plembang ||

7. panggih lan Jêng Sultan Plembang | samana nuju siniwi | ingacaran sampun lênggah | jêng sultan ngandika aris | wontên paran pun adhi | kadi wontên karyanipun | panêmbahan turira | marmamba marêk mariki | badhe pamit mantuk dhatêng rahmatullah ||

8. jêng sultan [su...]

--- 96 ---

[...ltan] lon wuwusira | kula inggih angamini | panêmbahan aturira | kawula amung atitip | putra sampeyan èstri | wayah sampeyan puniku | yèn kirang têdhanira | môngsa boronga sang aji | mung punika prêlunya gèn kula sowan ||

9. Sultan Palembang ngandika | adhi sampun walanggalih | putrane èstri punika | wus nambut silaning krami | dhaup kadang pribadi | apanggih anak sadulur | putra ing kapatihan | panêmbahan matur aris | sakalangkung pamundhi panuwun amba ||

10. panêmbahan gya pamitan | arsa panggih garwa siwi | rinilan sampun apanggya | pan sampun pinarak kalih | kang putra angujungi | kang rama nyêbul kang êmbun | pan sarwi angandika | lah nini sapungkur mami | ingkang atut dènira apalakrama ||

11. pawitane wong akrama | amung eling iku nini | idhêp mantêp marang priya | bêkti satiti ing laki | gêmi angati-ati | iku nini wêkas ingsun | têgêse eling ika | ja bêlasar tingkah juti | ingkang eling yèn sira winêngku priya ||

12. têgêse idhêp ta nyawa | idhêp yèn adarbe laki | nyaosi sakarsanira | nadyan kakung rêmên sêlir | sira caosi nini | ngupaya wanudya ayu | caosna lakinira | darapon bingah kang ati | iya iku gonira ruba mring priya ||

13. yèn akèh rêrubanira | sira pasthi dèn asihi | sira kang kinarya garwa | tinuwa wawrating galih | galih trisnaning

--- 97 ---

laki | kadya sinunggi ingêmbun | sih wêlas marang sira | sabab sira anglêgani | sakabèhe wong wadon kang watak nistha ||

14. batine mring lakinira | tan rila lunga atêbih | mung dhèwèke kang darbea | sinunga sandhang myang bukti | asmara dèn tuwuki | linêgan sakayun-kayun | iku wadon kêparat | arda murka maring laki | sabên dina lakine tan kenging lunga ||

15. iku sira aywa nelat | wong wadon nguthuh anisthip | nora wurung tibèng sasar | yèn besuk sira ngêmasi | nora dèn aku yêkti | marang umate jêng rasul | myang umate Prêtimah | dinokok naraka benjing | kalajêngking kalabang ngantup sadaya ||

16. yèn wadon madhêp mring priya | ngidhêp tumêmên abêkti | tan mèngèng karsaning priya | sarèh parentahing laki | siyang dalu tan gingsir | mituhu mring priyanipun | datan sawalèng karsa | bingah têrus lair batin | yèn lakine dèn anggêp pangeranira ||

17. bêkti iku têgêsira | awêdi marang ing laki | yèn kinèngkèn lakinira | ingkang bingar ulat manis | kang kêbat sêmu ririh | aja tumindak su-grusu | ana gawe sapira | yèn ingundang maring laki | dipun enggal anilar marêk ing priya ||

18. sêtiti ing têgêsira | sabarang darbèking laki | ingon-ingon myang bêkakas | sabên dina dèn kawruhi | pitik iwèn lan pêksi | kêbo jaran bèbèk wêdhus | sapi utawa banyak | aja kurang gone bukti |

--- 98 ---

sabên dina gonira atiti priksa ||

19. têgêse gêmi punika | gêmèni kayaning laki | têgêse nastiti ika | nitèni dhaharing laki | apa ingkang kinapti | sakèh kalangênanipun | miwah ta pakarêman | dhêdhaharan adi-adi | aywa towong mangkono ing sabên dina ||

20. lan maninge wêkas ingwang | aja clula-clulu nini | cêlathu mring lakinira | aja grundêl jroning ati | aja ngaban-abani | ing sandhuwur tênggak iku | gêdhe durakanira | sasat mungsuh mring Hyang Widhi | lamun mati besuk nora nêmu iman ||

21. yèn nini angèstokêna | sakèhing wulang puniki | salamêt donganya kerat | sinôngga benjing ngêmasi | ngungkuli widadari | pun bapa wani ananggung | pasthi cinadhang-cadhang | marang Hyang Kang Maha Suci | sinung cahya ngungkuli pra widadarya ||

22. agêdhe ganjaranira | ana maning iku nini | wadon winayuh ing priya | nora êsak nora sêrik | arukun trusing ati | sabên dina runtung-runtung | kang tuwa wruh tuwanya | kang kari ngrasa taruni | wus pinasthi cinadhang munggah suwarga ||

23. panêmbahan gone mulang | dhatêng putranipun èstri | wus tumplak piwulangira | kang putra matur ngabêkti | jêng rama kula pundhi | dhawuh sampeyan ingêmbun | inggih rama idinya | muga bangkita nglampahi | sagêd èngêt salami praptèng antaka ||

24. saking pangèstu paduka | kados dhawuh wau nênggih | kang rama alon ngandika | iya nini sun idèni |

--- 99 ---

muga pinaring eling | jinurunga pangèsthimu | kang putra matur nêmbah | asangêt pamundhi mami | panêmbahan gêntosan marêki garwa ||

25. mung dènnya angarah-arah | lamun arsa dèn pamiti | tinilar wêkasanira | rinapu ingarih-arih | winulang winawêling | kongsi wêkasaning ngèlmu | gaib sangkan lan paran | kang garwa widagdèng wangsit | wus tan samar dununging gêsang wêkasan ||

26. enjangira panêmbahan | pamit mring garwa myang siwi | kondur jinurung gya bidhal | sakêdhapsakêdhèp. netra wus prapti | dhatêng Crêbon nagari | umarêk ing marasêpuh | Sultan Crêbon pinarak | panêmbahan praptèng ngarsi | kangjêng sultan sigra ngacarani putra ||

27. punapa sami raharja | anak lami tan têtuwi | Si Kulup Tirtakusuma | punapa sami basuki | botên kinèn tut wuri | panêmbahan alon matur | inggih pangèstu tuwan | sadaya sami basuki | marmanira kawula sowan agita ||

28. kawula badhe pamitan | môngka wêkasaning panggih | kula nuwun arsa waphat | mantuk ing rohmatulahi | sultan alon nauri | inggih sakêthi jumurung | angamini manira | salamêta ngalam gaib | sampun samar kang pinusthi jroning cipta ||

29. panêmbahan gya pamitan | linilan bidhal tumuli | laju têrus maring Mêkah | pinanggih Imam Sapingi | Kanapi lan Kambali | Maliki sakawanipun | nulya sami salaman | panêmbahan matur aris | mila kula sowan ing ngarsa sampeyan ||

30. môngka [mông...]

--- 100 ---

[...ka] wêkasaning panggya | lawan sampeyan ing wuri | kantun sapisan punika | kula badhe nuwun pamit | mantuk ajal ngêbadi | Imam Sapingi amuwus | insya Allah Tangala | manira inggih ngamini | langkung sukur maring robil ngalamina ||

31. anênggih nulya salaman | panêmbahan sampun pamit | budhal lampahe wus prapta | Miyana dhukuhe lami | Nyai Branjung winarni | kang rayi sigra rinangkul | sarwi alon atanya | dêngarèn ariku iki | siyang-siyang baya ana karyanira ||

32. panêmbahan wuwusira | bok ayu kula apamit | mantuk dhatêng kalanggêngan | Nyi Branjung alon nauri | ya alkhamdulilahi | ya diapura dosamu | pinaringana iman | iya dening Maha Sukci | gonmu mulih marang alam kalanggêngan ||

33. anulya sami dhaharan | bakda dhahar gone pamit | sakêdhèp netra wus prapta | dhatêng Landhoh kidul nênggih | sabat kalih tan kari | ing lampah sapurug-purug | samana pan wus panggya | garwa katri mêthuk sami | gya pinarak lan garwa myang para putra ||

34. sêkabat papat nèng ngarsa | Krêtasana kang satunggil | Prayaguna kalihira | Wanarinda ingkang katri | sakawan Praya abdi | santana aglar supênuh | panêmbahan ngandika | priyayi prentah sujanmi | dadi dhuwur ngungkuli sapadha-padha ||

35. loro maknane punika | kang siji makna nagari | lorone ing têgêsira | sabara alaku tani | macul sira têmêni |

--- 101 ---

aja maro tingalipun | parêk sandhang lan pangan | wong tani iku brêkati | amartani iya marang ing sasama ||

36. nanging lamun tani sira | aja cukêng lawan bêngis | jakat pitrah aja lirwa | yèn sira arsa abêcik | kisasenisabe. jakat iki | samêt sadêrêpan iku | aja anganggo eman | kalonge mau kang kari | ing têgêse wong eman nora kaduman ||

37. ginarap apan tan bêrkat | pari bêras nuli ênting | marga nora gêlêm jakat | isih rêgêd durung brêsih | dadi akèh kang wani | seluman padha angrêbut | tikuse mèlu môngsa | bubuk bang mèlu ngrusuhi | andrêmunuh mèlu ngrusak sarinira ||

38. yèn sira anyambut karya | pan amung tigang prakawis | iku sira adhêpêna | maca macul lawan ngaji | nêtêpi salah siji | nora kurang panganipun | têgêse wong amaca | suwita sira têmêni | bokmanawa dadi priyayi ta sira ||

39. sanadyan nora dadia | ugêre uwus nglakoni | mung dadia carik desa | bisa alus pundhak radin | macul sira têmêni | sawaha kang ômba iku | tani ratuning donya | yèn akèh olèhe pari | amalira sabên dina aja pêgat ||

40. ngaji sira têmênana | supaya dadia santri | manawa ginanjar bêgja | yèn mangrêti dadi naib | sokur bisaa dadi | guru santri wismèng dhusun | yèn wisma anèng desa | bisa donga dadi modin | pundhak alus anampani [ana...]

--- 102 ---

[...mpani] jakat pitrah ||

41. dadi olèh pangasilan | kinarya nipkahing rabi | esuk-esuk sinarêngan | kaundang tôngga kêndhuri | ana kang bacut tahlil | olèh barkat slawatipun | wong siji patang uwang | tan susah sira ngingoni | marang batih miwah anak rabinira ||

42. lan malih wêkas manira | padha gêgulanga benjing | pratingkahe wong agêsang | padha alurua ngèlmi | ngèlmi rasa sajati | wêkasaning pati iku | parlune wong agêsang | wêruha ênggone pati | basa pati patitis ing prênahira ||

43. yèn nora wêruha sira | têmah samar gonmu mati | mulih nora wêruh wisma | dadi sêmut wêrjit cacing | sira kang ngati-ati | wong urip iku apêrlu | aja angeman donya | donya ora kanggo mati | amung ngèlmu rasa kang kêna ginawa ||

44. olèha donya sapira | yèn nora wêruh ing ngèlmi | sarta nora gawe amal | iku mandar angrubêti | tan wurung bilaèni | amurungakên ing laku | donya ginawe ngamal | dadi sarate wong urip | uripira murakabi sama-sama ||

45. lanang wadon iya padha | sira ya lurua ngèlmi | salat sira lakonana | sêmbahyang wêdi Hyang Widhi | iku lakuning ngèlmi | aja tinggal salat iku | salat jakating badan | lamun nora dèn jakati | isih rêgêd durung suci yèn palastra ||

46. upamane yèn wus tuwa | medanipun warna kalih | nganggoa ambêg utama | barang solah [so...]

--- 103 ---

[...lah] kudu bêcik | bêciki ing sasami | narima ing batinipun | sabar tawêkal sira | aja êsak aja sêrik | ya bisaa salamêt donya ngakerat ||

47. angaku turun manira | panêmbahan sira iki | nora mangrêti ing sastra | Jawa Arab nora bangkit | nora gaguru ngèlmi | tôndha dudu turun ingsun | yèn ngaku turun ingwang | masthi anggêgulang ngèlmi | nora arsa gêgulang laku maksiyat ||

48. kang putra katri turira | sangêt panuwun kapundhi | dhawuhipun kangjêng rama | muga antuka kang idi | tumanêm jroning kapti | kangjêng rama dhawuhipun | antuka ingkang barkah | supados sagêd nglampahi | ingkang dados dhawuh jêng rama sadaya ||

49. kang rama alon ngandika | iya manira idèni | panêmbahan datan lama | anulya gêrah ngranuhi | antara gangsal ari | têlas ing pamulangipun | marang garwa lan putra | siyang dalu datan têbih | anjagèni kang rama gènira gêrah ||

50. tanapi para santana | pêpakan sami ngadhêpi | tan ana ingkang mantuka | tuguran jalu lan èstri | sadaya angladèni | panêmbahan gêrahipun | sampun praptèng takdirnya | dintên Ngahat Wage ugi | sasi Rajab tanggalipun gangsal wêlas ||

51. taune Alip punika | sangkalane ingkang warsi | tri rasa angin narendra (1563) |Sengkalan: tri rasa angin narendra (Minggu Wage, 15 Rêjêb 1563 A.J.), [sic. Minggu Paing, 15 Rêjêb 1563 A.J., 20 Oktober 1641 A.D.]. panêmbahan seda mangkin | kang garwa sami nangis | putra tiga ting salênggruk | layon sampun ingangkat | siniraman sampun suci |

--- 104 ---

sinalatan binakta marang kuburan ||

52. sakidul masjid prênahnya |§ Samangkenipun kasêbut kubur Bukung (kubur Panêmbahan Jangkung). panêmbahan sampun mêling | dhatêng ingkang putra tiga | gêdhonge sampun adadi | ngajêng pinasang nuli | wasiyatnya sampun kumpul | kasimpên gêdhong samya | bakdanya bibaran mulih | dalunipun angaji sami tahlilan ||

53. dugi kawan dasa dina | sabên dalu sami tahlil | têlas maesa sadasa | maesa dhungkul ngesahi | sêntana amadosi | ting salêbar tan pinangguh | lami-lami samana | sèwu dina dhungkul prapti | nêdha ruwat wus kumambang gènnya mragat ||

21. Maskumambang

1. sèwu dina Dyan Ayu Rêtna Jinoli | gêrah nulya seda | pamêtak ana ing jawi | datan nunggil lan kang raka ||

2. kapitunan dènnya datan darbe siwi | garwa saking Tuban | gêrah lajêng angêmasi | anênggih lajêng pinêtak ||

3. garwa saking Gêbanganom anututi | gêrah lajêng seda | garwa tiga angêmasi | pinêtak jawi sadaya ||

4. putranipun panêmbahan ingkang kalih | wus nama Pangeran | Dyan Tirtakusuma nami | kasêbut Pangeran Têngah ||

5. Radèn Kulup Pangeran Dagan kang nami | Radèn Momok ika | ingkang sêpuh datan apti | jumênêng nama pangeran ||

6. Radèn Momok amung donya dèn sênêngi | kalangkung sugihnya | ing nguni wus nuwun idi | ing rama sang panêmbahan ||

7. duk samana Pangeran Têngah tur uning | mring

--- 105 ---

nagri Mataram | sedane rama lan wibi | tumruntun sami palastra ||

8. karya ngungun galihira sri bupati | ketang trêsnanira | marang kadang wrêda èstri | lan ipe sang panêmbahan ||

9. Radèn Momok samana tan darbe siwi | pan wus karsaning Hyang | pêpancinira pribadi | saking jinurunging donya ||

10. Sang Pangeran Têngah wau wus sêsiwi | jalu mung sajuga | apêkik ingkang suwarni | Dyan Amir ing namanira ||

11. wusnya supit anulya kinèn akrami | pikantuk Madura | buyut sultan sang suputri | Dèn Ajêng Hayat kang nama ||

12. Radèn Amir sampun pinaringan nami | dening ingkang rama | Tirtamênggala sang pêkik | atut rukun lawan garwa ||

13. wus binoyong maring Landhoh apêpanti | wau Pangran Dagan | jalu putrane sawiji | warnane bagus sêmbada ||

14. ingkang rama nênggih sampun paring nami | Dyan Iskak kang nama | wus supit nulya akrami | pikantuk garwa Samarang ||

15. naking sanak pulunan saking ing wibi | sutaning nangkoda | sugihira anglangkungi | kasusra nagri Samarang ||

16. garwanira Dyan Iskak wau kang nami | ran Rara Sulbiyah | nalikanya dèn boyongi | akathah bêbêktanira ||

17. sinjang kêling arta perak miwah rukmi | sadasa gotongan | sakala lajêng asugih | nênggih wau Radèn Iskak ||

18. putra jalu tinumbas dhatêng pawèstri | lajêng damêl bôndha | Radèn Iskak ngalih nami | Pangeran Natakusuma ||

19. ênêngêna nênggih wau kang winarni | agênti kocapa |

--- 106 ---

wontên tiyang dagang grami | kang wisma nagari Wôngga ||

20. lèrèh mondhok lèring dhusun Landhoh nênggih | anèng ngara-ara | tiyang Wôngga Sokawati | ing ngriku lerehanira ||

21. saking kidul bêkta bawang nilawrêdi | winade Juwana | mantukipun bêkta trasi | winade dhatêng Mataram ||

22. tiyang Wôngga sampun mantuk sing Juwani | lêmbu tigang dasa | lèrèh ngara-ara nguni | sarêng dalu tan wuninga ||

23. ambên cucal cinolong ginigit anjing | enjang arsa bidhal | ambêne ical satunggil | dadya kandhêg lampahira ||

24. kêpalanya ingkang minôngka nglurahi | nami Sôntawignya | malêbêt ing Landhoh nênggih | marêk Jêng Pangeran Têngah ||

25. sampun prapta anèng ngarsa atur bêkti | matur mêlasarsa | manawi inggih marêngi | pan saking karsa paduka ||

26. amba nuwun wacucal mesa sakêdhik | satêbah kewala | panjangipun kawan kaki | kinarya ambên momotan ||

27. wau dalu ambên binakta ing anjing | mung ical satunggal | karya cothoning agrami | asangêt panuwun amba ||

28. Pangran Têngah pangandikanira aris | pundi wismandika | ing dhusun napa nagari | Sôntawignya aprênata ||

29. dhuh pangeran wisma amba ing nagari | ing Wôngga pradikan | amba dagang brambang gusti | amba sade mring Juwana ||

30. wangsul amba akilak gêrèh myang trasi | yèn nyipêng kawula | salèring dhusun puniki | ara-arane kang wiyar ||

31. cakêt balong [ba...]

--- 107 ---

[...long] ngombèkakên lêmbu gampil | miwah yèn angguyang | mila sabên anèng ngriki | pangeran nulya ngandika ||

32. dhatêng sabat Praya abdi kang nèng ngarsi | lah sira jukukna | Praya walulang sathithik | anaa têka satêbah ||

33. abdi Praya umentar nulya angiris | panuju cucalnya | maesa dhungkul dèn iris | pan lajêng dèn paringêna ||

34. dhatêng tiyang Wôngga sampun dèn tampani | anulya pamitan | pangeran sampun nglilani | wusnya mundur saking ngarsa ||

35. Sôntawignya wus panggih kônca kang grami | anèng ara-ara | lêmbu lajêng dèn momoti | cucal dhungkul ambênira ||

36. nulya bidhal sadaya lêmbu nèng ngarsi | lêmbu tigang dasa | sadaya dipun gênthani | arame suwaranira ||

37. ting kalênèng gêntha wontên agêng alit | sêlur lampahira | lare angèn kèh ningali | arantap samarga-marga ||

38. datan kocap lampahira anèng margi | sampun praptèng wisma | ing Wôngga sadaya sami | kocapa lêmbu satunggal ||

39. nulya ngamuk momotane kocar-kacir | kantun cêkathakan | taksih kanthil anèng gigir | lêmbu kadya katempelan ||

40. mlajêng ngalèr ngilèn ngidul ngetan nênggih | binendrong ing kathah | wontên ingkang nyanjatani | datan busik wulunira ||

41. pangamuke lêmbu saya anêmêni | nunjang miwah nyundhang | akathah tiyang kang kanin | lêmbu lumajêng mring wana ||

42. tinututan sadaya datan nguntapi | sêrap wayahira | tiyang sami wangsul mulih |

--- 108 ---

tan kawarna dalunira ||

43. sarêng enjang Sôntawignya matur maring | ing bêndaranira | Pangeran Wôngga winarni | duk prapta anèng ing ngarsa ||

44. gya umatur purwa madya wanasaningwasananing. | duk nuwun wacucal | anèng Landhoh kongsi prapti | jêng pangran ngungun gya dhawah ||

45. dhatêng dêmang rôngga bêkêl lan ngabèi | kinèn ngupayaa | kang lêmbu malbèng wanadri | samana sigra budhalan ||

46. samya bêkta sanjata tumbak lan kêris | kadya nglurug pêrang | wana dipun kêpung nuli | tiyang kathah samya surak ||

47. lêmbu kagyat janggirat akirig-kirig | macicil netranya | lajêng nêmpuh amburoni | binendrong waos sanjata ||

48. pangamuke kang lêmbu saya mawrêdi | sarosa agalak | kathah ingkang nandhang kanin | dadya mundur barisira ||

22. Durma

1. kèhing janma giris ajrih dipun sundhang | kang samya nandhang kanin | sami ginotongan | karinira tan arsa | mapagna têmpuh ing sapi | barisanira | samya prayitnèng wèsthi ||

2. wayah asar kang lêmbu sampun asayah | kengingnya dipun jaring | kabêkta mring wisma | katur dhatêng jêng pangran | cêkathakan taksih kanthil | pangran dhawuhnya | pan kinèn bukak aglis ||

3. gya binukak cêkathakanira nulya | pangeran dhawuh nuli | dhatêng Sôntawignya | hèh mara sanjataa | Sôntawignya nyandhak aglis | sênjatanira | lêmbu kenging ngêmasi ||

4. Jêng Pangeran Wôngga alon andikanya | Sôntawignya puniki | apa krananira | pasah sira sanjata | mau

--- 109 ---

binendrong ing bêdhil | nora tumama | kongsi nêlasna mimis ||

5. Sôntawignya wau alon aturira | kawula kintên gusti | cucal ambênira | kados sagêd digdaya | gèn kula nuwun rumiyin | dhatêng Jêng Pangran | Têngah ing Landhoh nguni ||

6. jêng pangeran nulya dhawuh mêndhêt kuda | nulya dipun kalungi | cucal ambên ika | nulya dipun sanjata | kaping gangsal datan bucik | kinèn anumbak | tinitir tan nêdhasi ||

7. dipun pindhah kinalungakên maesa | binendrong dèn bêdhili | pan inggih tan pasah | pangeran dhawuh sigra | cucal lajêng dipun bagi | samêrang-mêrang | nênggih agêngnya sami ||

8. sampun radin dinum dhatêng tiyang Wôngga | kinarya jimat sami | kabuntêl ing sinjang | kangge supe sadaya | wontên kang kinarya angkin | ulêsnya pêthak | samya pinundhi-pundhi ||

9. antarane wontên ing satêngah wulan | katur Sultan Mantawis | parêngnya jêng sultan | saking aturing wadya | Pangeran Wôngga tur uning | mring Kangjêng Sultan | Agung nagri Mantawis ||

10. aturira wiwitan têkèng wêkasan | Sultan Agung gya nuding | gandhèk pamajêgan | sakawan kathahira | ingutus mring Landhoh mundhi | nawalanira | sang nata ing Mantawis ||

11. Sultan Agung alon ing andikanira | mantri sira sun tuding | marang Landhoh desa | paringna kang nawala | Tirtakusuma puniki | jabaning layang | tuturna anak mami ||

12. lulangira kêbo dhungkul lan sungunya | sun pundhut mring Mantawis | sira gawa pisan | sarta

--- 110 ---

kiriman ingwang | ganjaran rong adêg iki | pangagêm ingwang | paringna putra mami ||

13. wis budhala saiki bêcik kinarya | lumakua nèng margi | wus mundur saksana | gandhèk mundhi nuwala | miwah babêktan nulya glis | mantri sakawan | prasamya nitih wajik ||

14. kalih dasa rencangira ingkang dharat | gêgancangan lumaris | kawan dintên prapta | inggih Landhoh kang desa | jêng pangran kagyat ing galih | wontên caraka | saking Mantaram nagri ||

15. wus ngacaran caraka lênggah satata | Pangeran Têngah aglis | marêki kang lênggah | cakêt gandhèk kang duta | ngapurancang anampèni | ingkang nawala | sri nata ing Mantawis ||

23. Sinom

1. pinijêt nulya binuka | sinukmara jroning galih | mangkana wêdharing kata | iki ta nawala mami | sing ramanta sang aji | ing Mantaram Sultan Agung | kawasa ngabdurahman | panata gama sayidin | kalokèng rat mêngkoni talatah Jawa ||

2. lyan puji pandonganingwang | wêruha ing putra mami | Rahadèn Tirtakusuma | satriya anom apêkik | ingkang sênêng amungkim | ing desa Landhoh pinunjul | têtelambêg sudibya | titi ing panggawe sukci | narambahi sakadang kawulawarga ||

3. sawuse pandonganingwang | wêruha ing putra mami | nalika tanggal limalas | sajroning pasa kang sasi | sira katêkan yêkti | wong ing Wôngga dagang lêmbu | kang aran Sôntawignya | minta walulang sadêmi | mung satêbah kawan kaki panjangira ||

4. manawa lêga tyasira | lulang turahane [turaha...]

--- 111 ---

[...ne] nguni | ingsun pundhut mring Mantaram | dalah sungune kêkalih | aja kaliru kaki | kang sun pundhut lulang dhungkul | sarta sungune pisan | gawakna utusan mami | saisihe lulang dhungkul gawakêna ||

5. kajabane karsaningwang | iki ingsun akêkirim | sapangadêge busana | kêris sapêndhoke mantri | dhêsthar lawan kulambi | sabuk gêdhog sutra alus | kampuh lan jarik ômba | èpèk renda lawan brêci | iya iku lorodan agêmanira ||

6. wus titi punang nawala | tinulis ing Rêbo Lêgi | wolu likur tanggalira | anênggih Sawal kang sasi | pinuju ingkang warsi | Êdal taune lumaku | sêngkalanirèng warsa | kirim blônja ingkang rayi | limang atus pitung dasa pitu ika ||§ Ing Sêrat Cakrawati ingkang Sinuhun Sultan Agung panjênênganipun dumugi 1568.

7. Pangeran Tirtakusuma | sarêng maca ingkang tulis | sinukmèng jroning wardaya | kadhadha sarasa sami | marwata sukèng galih | mring kang rama Sultan Agung | dene paring busana | rong pangadêg agêm aji | mila gandhèk kang duta sinuba-suba ||

8. sigra dhawuh jêng pangeran | pra santana dèn timbali | tuwin wau ingkang raka | Radèn Momok dèn aturi | miwah pangran kang rayi | sadaya wus praptèng ngayun | manggihi mantri duta | ingkang saking ing Mantawis | sabên dalu gènira sami jagongan ||

9. sêrat saking ing Mantaram | inggih sampun dèn wangsuli | ingkang nyêrat putranira | Radèn Amir sampun wasis | kang rama paring wisik |

--- 112 ---

kabèh purwakaning têmbung | mêmanising bêbasan | ngasorkên jiwa myang dhiri | aywa kongsi kaduk ngêgungkên sarira ||

10. Sultan Agung ratu kwasa | prênah sêpuh dhasar sakti | dadi ratu tanah Jawa | sinêmbah para dipati | pira-pira wak mami | sinaruwe mring sang prabu | mulane putraningwang | gonmu nulis ingkang bêcik | aywa kongsi aksara mêgat kalimah ||

11. dêstun têmên yèn wong desa | kurang tata miwah titi | nora mangrêti sujana | ja kongsi ngisab-isabi | yèn ginuyu wong nagri | tôndha têdhak saking dhusun | kang putra aturira | kados botên nguciwani | botên bèntên ing ngriki miwah Mataram ||

12. tamtu wontên kaotira | ing dhusun lawan nagari | dipun ulig sabên dina | alanyah basa kang manis | bok inggih tiyang nagri | kinèn gandhèng amêluku | môngsa pilih nyandhaka | kalayan tiyang ing dèsi | nadyan dhusun datan sawiyah dhusunnya ||

13. kang rama alon ngandika | iya bênêr sira kaki | sêrat dadya tinupiksa | ing rama sampun ngrujuki | anulya dèn ulêsi | kang rama suka ing kalbu | mèngêt wasising putra | tan ana dèn wêwaoni | tan winarna ing dalu dènnya manurat ||

14. dupi enjang kang pustaka | tinampèkakên tumuli | dhatêng gandhèk ing Mantaram | gandhèk sampun anampèni | nulya umatur aris | pangeran kawula nuwun | mumpung enjang abidhal | tigang ari anèng ngriki | bok satêmah dadia [da...]

--- 113 ---

[...dia] pangarsa-arsa ||

15. Pangeran Tirtakusuma | pangandikanira aris | inggih sumôngga kewala | gandhèk lèngsèr saking ngarsi | wus bidhal nitih wajik | tan kocap anèng marga gung | wus prapta ing Mantaram | jêng sultan nuju siniwi | gandhèk laju tumamèng ngarsa narendra ||

16. sarta wau mundhi sêrat | wangsulan katur sang aji | tinampan nulya binuka | sinuksma raosing tulis | tata titi patitis | patraping ukara mungguh | jêng sultan jroning driya | karênan mèsêm ing galih | dene bisa udanagara utama ||

17. punika sêrat kawula | Tirtakusuma pun dasih | ing Landhoh dhêdhukuh amba | saking sihira sang aji | konjuk paduka aji | ing pada sumungkêm ulun | jêng sultan kang kawasa | ngabdurahman ya sayidin | kang bawani talatah ing tanah Jawa ||

18. panêtêp panatagama | kang sudibya martèng dasih | maharjèng nagri Mantaram | pundhèning para dipati | môncapraja pasisir | samya sih suka sumungku | kalok kajana priya | kasusra ing liyan nagri | bèr budiman danane pindha narmada ||

19. tarlèn ing atur kawula | kawula sampun nampèni | sadaya paring paduka | kalangkung amba pêpundhi | busana sarwa adi | dadosa jimat satuhu | salami trah-tumêrah | saking barkah paduka ji | dene wau pamundhut paduka nata ||

20. wacucal singating mesa | pun dhungkul ingkang wus lalis | kalangênan raka tuwan | cumadhong amba ing runtik |

--- 114 ---

wus kathah ingkang cicir | tan kantênan purugipun | amung kantun watara | wacucal kasarêng mangkin | singatira wus dadya bakalan samya ||

21. jungkat lèpèn myang balabah | sami katur sarêng mangkin | mugi konjuka paduka | cucal kantun kalih kaki | panjang sakawan kaki | sumôngga karsa pukulun | patikbra tadhah duka | saking lirwane pun abdi | kang nèng Landhoh mêmundhi sabdaning nata ||

22. narimah titahing Suksma | mugi antuk sihing Widhi | angêmbun-êmbun suksmana | sampating kintaka titi | ing ari Soma Manis | marêngi tanggal ping catur | Dulkangidah wulannya | taun Dal sangkalèng warsi | kali sabrang maruta miwah bantala (1577) ||Sengkalan: kali sabrang maruta miwah bantala ( Sênin Lêgi , 4 Dulkangidah 1577 A.J., Minggu Kliwon, 5 September 1655 A.D.).

23. kalangkung sukaning driya | sang nata dupi nupèksi | patrap têmbunging ukara | tan mambua wêton dèsi | basa mêmês amanis | mendaha anèng praja gung | ngungkuli wong Mataram | nora uman ing pangrêti | nadyan desa taliti wong bêk sujana ||

24. jêng sultan nulya ngandika | maring gandhèk catur mantri | hèh mantri sira muliha | gya lèngsèr sarwi wotsari | undurira sing ngarsi | wus sami sowangan mantuk | jêng sultan gya ngadhatyan | ginarêbêg para putri | pramèswara tumapak gya kanthèn asta ||

24. Kinanthi

1. nêngêna Jêng Sultan Agung | nulya ganti kang winarni | Sôntawignya tiyang Wôngga | awangsul mring Landhoh nênggih | anuwun cucal maesa | panunggilira ing nguni ||

2. umatur sayêktosipun |

--- 115 ---

cucal karya ambên sapi | praptèng Wôngga nulya mêta | binendrong tumbak lan bêdhil | lêmbunipun datan pasah | sawabing cucal sing ngriki ||

3. Sôntawignya matur galur | miwiti kongsi mêkasi | cucal sampun dadya jimat | tiyang sa-Wôngga waradin | amung kaduman samêrang | kadamêl jimat pribadi ||

4. mênggah wau kikmahipun | kawula sampun ngayoni | dèn waos tiyang sadasa | botên busik awak mami | aming supe panganggenya | sampun kangge kibir yêkti ||

5. kang dulu eram sadarum | Sôntawignya matur titi | Pangeran Tirtakusuma | pangandikanira aris | inggih paman Sôntawignya | cucal dhungkul sampun gusis ||

6. kapundhut jêng sang aprabu | sapungkure paman nguni | Sôntawignya aturira | bokmanawi taksih kêdhik | bêbalung miwah taracak | untunya manawi taksih ||

7. yèn taksih cucale dhungkul | wontêna sailir alit | kawula ngaturi arta | gangsal atus warni ringgit | punika Pangeran Wôngga | bêktani arta mring mami ||

8. Pangeran Têngah gumuyu | ati daya lamun taksih | kula niki basakêna | kados lênga kari busik | botên wuninga ing warta | sampuna dika mariki ||

9. lah inggih dika umatur | mring Suryakusuma adhi | pangeran ingkang mardika | adalêm Wôngga nagari | yèn cucal dhungkul wus têlas | kapundhut marang Mantawis ||

10. Sôntawignya nêmbah ngungun |

--- 116 ---

kalangkung jêtung ing kapti | gya pamit sampun linilan | mantuk maring Wôngga nagri | mangkana sapungkurira | Sôntawignya saking ngarsi ||

11. pangeran sakadangipun | kang raka miwah kang rayi | Radèn Momok angandika | Pangeran Dagan tanapi | sagung kang para santana | pangulu kêtip myang modin ||

12. sami pêpakan sadarum | cucal dhungkul sakantuning | binagi para santana | balungnya kang dèn pêndhêmi | kinèn sami dhudhukana | sadaya wêtah pinanggih ||

13. binage sakadangipun | kinarya jimatan sami | aniru tiyang ing Wôngga | ingkang akathah pribadi | Pangeran Tirtakusuma | singate datan binagi ||

14. singat cucal balung untu | kinarya jimat barkahi | datan beda digdayanya | botên pasah tumbak kêris | sarta nêbihakên godha | gêndruwo kêbo kêmali ||

15. milanya maesa dhungkul | singat cucal balung sami | kenging kinarya jimatan | sabab maesa wus mati | ginugah ing panêmbahan | sagêd gêsang kadi nguni ||

16. pan dadi klangênanipun | datan pinardi ing kardi | sadaya sasolahira | graita wus kadya janmi | kacèk datan bisa ngucap | pinasthi karsa Hyang Widhi ||

17. akathah lamun cinatur | gancanging cariyos nuli | Radèn Momok sampun seda | pinêtak sakilèn masjid | botên tunggil lan kang rama | sampun karsaning pribadi ||

18. warnanên ingkang winuwus | Radèn Tirtamênggalèki | putra kalih sami priya | ing suwarna sami pêkik |

--- 117 ---

pangarsa ran Radèn Rahmat | tarunane Radèn Sahit ||

19. kinasihan kalihipun | mring eyang pangran sang kalih | siyang ratri datan pêgat | sapurugnya tinut wuri | kalangkung dinama-dama | yuswane wus wolung warsi ||

20. pangeran datan winuwus | putranya ingkang winarni | Rahadèn Natakusuma | Ki Agêng Banyol winilis | ingkang sampun darbe putra | pêpitu kathahing siwi ||

21. ingkang pambajêngnya jalu | Radèn Sadat kang wêwangi | kang nênêm sami wanodya | datan kocap ingkang sami | wus pêthêl baboning sêrat | marma tan winarnèng tulis ||

22. Pangeran Têngah cinatur | gêrahira sampun lami | sangêt kalih dintên nulya | jêng pangran mêkasi jangji | pangeran datan winarna | prapta arsa atêtuwi ||

23. sedaning raka wus dalu | Kêmis Paing wanci lingsir | nuju tanggal gangsal wêlas | wulane Jumadilakir | Jimakir sangkalèng warsa | watu endra bale bumi (1605) ||Sengkalan: watu endra bale bumi (Kêmis Paing, 15 Jumadilakir 1605 A.J.). [sic. Sênin Paing, 15 Jumadilakir 1605 A.J., Senin, 22 Juni 1682 A.D.].

24. garwa putra nangis umyung | tuwin wayahira kalih | miwah sagung pra santana | sabab ingkang sami asih | wus jamake wong palastra | kurmate dipun tangisi ||

25. têka kurang sêdhêpipun | yèn garwa putra ngêmasi | lamun nora tinangisan | rinasan liyaning janmi | wong tuwa kadang palastra | sami bingah têmên iki ||

26. tur mundhak mêtêngi kubur | yèn wong mati dèn tangisi | malah padha sukèng tyasnya | duk kalane bayi lair | wong tuwa sadulur bungah | kaurmatanira

--- 118 ---

ngênting ||

27. ya iku upaminipun | wong mati iku amulih | marang alam kang tan owah | sabab apa dèn tangisi | maring wismanya priyôngga | ya bakal mulya sayêkti ||

28. mulane wajib maguru | wêruh sangkan paran pati | kang patitis ulihira | aywa kasasar ing margi | ja kêna godha rêncana | iku bakal bilaèni ||

29. pira lawase wong dunung | nèng donya tan wurung mulih | jalu èstri padha-padha | Jawa Cina Lônda Bugis | ora wurung yèn palastra | wajib padha ngihtiyari ||

30. wêruha panggonanipun | kang bakal sira parani | apa baya warnanira | apa irêng ijo putih | apa wungu kuning abang | apa rungkut padhang brêsih ||

31. iku uga luwih prêlu | aja tungkul donya iki | aja kongsi mati sasar | mulih ora wêruh margi | dadi kênjêngkinjêng. tanpa soca | mungguh dadi wrêjit cacing ||

32. yèn dadi cacing gêng kalung | dimôngsa iwèn lan pitik | mulane wong urip padha | elinga pênggawe bêcik | wêruha ingkang sinêdya | sêdya wêruh gone pati ||

33. akathah lamun winuwus | sarêng waktu wayah enjing | Pangeran Tirtakusuma | layone dipun sirami | sampun wau sinalatan | nulya modin kêtip santri ||

34. amragat maesanipun | kalih pun Botor sarakit | nalika taksih agêsang | sampun dhawuh marang siwi | mila Botor lawan Kalang | sampun pasrah ngèsthi pati ||

35. layone [layo...]

--- 119 ---

[...ne] binakta sampun | anèng pasarean nuli | sumare wetaning rama | angangge gêdhong pribadi | ingapit ibu kalihnya | ingkang putra anêngahi ||

36. adulyaanulya. bibaran sampun | kaji santri ingkang ngiring | sami dèn adhêp sadaya | botên parêng sami mulih | pitung dintên kajatira | tahlil kawan dasa ari ||

37. kang putra pangeran wau | Radèn Tirtamênggalèki | kang gumantos ingkang rama | Pangeran Wetan kang nami | asuyut para santana | paprentahan kados lami ||

38. wus têlas ing ajatipun | Pangeran Dagan kang rayi | agêrah pan lajêng seda | sami ugi kurmat tangis | kathah putra wayahira | Ki Agêng Banyol asugih ||

39. sinarèkkên kidulipun | anèng pagêr kikis jawi | margi dhawuhe kang rama | nalika taksih suwargi | gèning ngubur jawi dhadhah | cinakêtakên sudarmi ||

40. tan kocap ing kajatipun | aganti ingkang winarni | Pangeran Wetan winarna | kang putra jalu kêkalih | Radèn Rahmat ingkang tuwa | Radèn Sahit kang taruni ||

41. Radèn Rahmat pamit wau | dhatêng ingkang rama nênggih | kesah ngaji dhatêng Dêmak | kang rama wus anglilani | enjingipun nulya bidhal | bêkta punakawan kalih ||

42. anjujug griya pangulu | imame Dêmak nagari | Radèn Rahmat sampun lama | gène ngaji sampun bangkit | winulang pangulu Dêmak | yèn môngsa pasa winarni ||

43. dipun karsakakên darus | anèng dalêming bupati | santri tan parêng [pa...]

--- 120 ---

[...rêng] mantuka | sami pinaringan bukti | buka kalawan saurnya | datan pêgat sabên ratri ||

44. samana panuju dalu | rahadèn ayu bupati | marêngi malêming Sukra | maos kitab anèng jawi | bibarira mring pandhapa | ing wanci wus lingsir ratri ||

45. kagyat mulat katon murub | winawas sarwi marpêki | santri tilêm ting galasah | kang katon murub sawiji | anulya ge cinakêtan | sinuwèk bêbêtnya mijil ||

25. Mijil

1. radèn ayu nulya malbèng puri | umatur raka lon | ingkang raka winungu sarene | sang dipati kagyat wungu aglis | kang garwa pinanggih | amêtêk kang suku ||

2. sang dipati angandika aris | ana pa riningong | ingkang garwa alon ing ature | inggih kula umatur sayêkti | kula saking jawi | kraos langkung sumuk ||

3. wontên murub mancorong kaèksi | urub sêmu ijo | kula intip pan dugi cakête | santri kathah kang samya aguling | inggih mung satunggil | kang kadulu murub ||

4. kula sêbit sinjangnya sakêdhik | kalih kilan kados | ingkang raka alon andikane | mêngko esuk sun priksane yayi | êndi ingkang ciri | suwèk bêbêtipun ||

5. ki dipati gya miyos ing jawi | angandika alon | marang kêtip tindhih andikane | sira kêtip modin miwah santri | kabèh aja mulih | nganti mêngko esuk ||

6. lurah kêtip umatur wotsari | sandika turnya lon | ki dipati gya malbèng [ma...]

--- 121 ---

[...lbèng] dalême | nulya dhawuh ngêdalna tumuli | sauraning santri | saksana wus mêtu ||

7. kathahipun kalih wêlas santri | modin pitu kang wong | kêtip kalih satunggal lurahe | bakda saur kêtip marentahi | sakabèhe santri | ywa mulih sadarum ||

8. padha barêng mulih lawan mami | anganti kang dhawoh | sang dipati iya timbalane | modin santri samya nyandikani | tan kawarnèng ratri | sarêng enjangipun ||

9. sang dipati gya miyos mring jawi | lan garwa sang sinom | apan sarwi kêkanthèn astane | kêtip modin samya ngadhêp ngarsi | nèng têngah pandhapi | angantosi dhawuh ||

10. sang dipati angandika aris | dhatêng kêtib anom | hèh ta kêtip santri pira kèhe | ingkang nginêp ana ing pandhapi | iya mau ratri | kêtip anom matur ||

11. santri amung kalih wêlas gusti | agêng alit anom | modin pitu kêkalih kêtibe | kapêtêngan miwah magêrsari | amba datan uning | pintên cacahipun ||

12. radèn ayu gya ngandika aris | iya kêtib anom | santri rolas ya kiraba kabèh | sarta modin padha kirab sami | krana mau bêngi | kailangan ingsun ||

13. supeningsun ya tibèng pandhapi | bokmanawa manggoh | ana ingkang jupuk ngumpêtake | kêtib anom sigra ngadêg aglis | modin lawan santri | akirab sadarum ||

14. kinèn ucul sabukira sami | kantun bêbêt mawon | Radèn Rahmat pan ucul sabuke |

--- 122 ---

mingkas-mingkus gènira nguculi | batos sêmu isin | suwèk bêbêdipun ||

15. tan wuninga suwèke ing wêngi | osikirèng batos | mung kinintên sinuwèk kancane | santri kathah yèn ana kang jail | apanas kang ati | wit kang sih pangulu ||

16. radèn ayu anulya anjawil | bêbisik raka lon | gih punika kang suwèk sinjange | datan samar pasikoning santri | pan kula suluhi | mawi damaripun ||

17. dyan dipati angandika aris | iya kêtib anom | santri siji iku gawa mrene | kêtib anom sigra nyandhak aglis | Dyan Rahmat kinanthi | umarêk ing ngayun ||

18. angandika dèn ayu dipati | hèh santri sun takon | iya sira ing ngêndi wismane | lawan sapa jênêngira yêkti | sapa darbe siwi | ngêndi asalipun ||

19. Radèn Rahmat umatur ngabêkti | kula matur yêktos | nami kula pun Rahmat wiyose | dhusun Landhoh wisma kula gusti | ingkang asêsiwi | mring amba satuhu ||

20. inggih Tirtamanggala kang nami | pradikan ing Landhoh | tanya malih dipati dêlinge | ramanira apa prentah janmi | apa darbe kardi | myang amêngku dhusun ||

21. Radèn Rahmat aturnya wotsari | pun rama sayêktos | angrèh dhusun Landhoh saurute | dadya dêmang pangeran wêwangi | naluri sing kaki | panêmbahan dangu ||

22. dyan dipati angandika malih | sira aywa adoh | sira ingsun andhêg anèng kene | ingsun pundhut anak ta sirèki | yèn esuk [esu...]

--- 123 ---

[...k] angaji | wismane pangulu ||

23. Radèn Rahmat matur awotsari | sumôngga kemawon | mung paduka wontêna karsane | utusana maring Landhoh gusti | aparing udani | mring sudarma ulun ||

24. angandika rahadèn dipati | liya dina ingong | ya utusan mring Landhoh bakale | tan antara jêngkar sang dipati | lan garwa kinanthi | manjing dalêmipun ||

25. Radèn Rahmat samana wus tunggil | lan pra putra anom | sabên enjing sami pangajine | mring pangulon sabakdane nuli | lan pra putra sami | sêsarêngan kondur ||

26. rintên dalu Dyan Rahmat anunggil | kadipatèn manggon | pan sinau lir carik karyane | anênurat basa Jawi nunggil | lawan para carik | tan dangu wus putus ||

27. tan winarna antarane nuli | ingkang kacariyos | dyan dipati utusan mantrine | dhatêng Landhoh sarwi bêkta tulis | tan kawarnèng margi | prapta Landhoh sampun ||

28. Pangran Wetan Tirtamanggalèki | dyan kagèt duk anon | aningali kuda ing kathahe | dipun kintên utusan Matawis | nulya dèn panggihi | mantri dêmang cundhuk ||

29. kang nawala sampun dèn tampèni | sigra binuka lon | gya pinijêt winaca rasane | têmbungira sêrat arum manis | kintaka mrak ati | gambuhing kêkidung ||

26. Gambuh

1. asalamungalekum | warahmatul wabarakatuhu | salam kula katura dhatêng pun adhi | Radèn Tirtamênggala nung | Pangeran Wetan ing

--- 124 ---

Landhoh ||

2. sêrat sing rakanipun | Adipati Dêmak prajanipun | ajêjuluk Padmanagara Dipati | anênggih ing wiyosipun | yèn parêng eklasing batos ||

3. lamun lêgawèng kayun | putranira kang mangke dumunung | Radèn Rahmat marêngi maguru ngaji | wontên wismaning pangulu | ing Dêmak Kauman manggon ||

4. badhe kula mèt mantu | apikantuk putra kula wadu | kang pambajêng nama Radèn Rara Kuning | yèn tinakdir ing Hyang Agung | dinadosakên ing jodho ||

5. Radèn Rahmat puniku | nênggih sampun wontên tigang taun | kula ajar wontên kadipatèn nulis | Jawi Arab sampun putus | tan wontên ingkang winaon ||

6. têlas titining têmbung | sêrat ingkang kasêbat ing ngayun | mugi adhi sarimbit sami anggalih | kula nuwun angsul-angsul | sarat ecanirèng batos ||

7. Dyan Tirtamanggalèku | sampun tamat ing pamaosipun | malbèng dalêm sarwi sêrate cinangking | panggih lawan garwanipun | bêbukane winiraos ||

8. kang garwa duk rumungu | langkung suka putra pinèt mantu | dyan dipati kang madêg Dêmak nagari | pikantuk pambayunipun | èstri warnanira tanggon ||

9. karya sêrat sul-angsul | sampun dadya pinaringkên wau | dhatêng mantri ing Dêmak sampun tinampi | sunggatanira supênuh | gya pamit budhalnya alon ||

10. tan kocap nèng marga gung | sampun prapta ing Dêmak praja gung | dyan dipati

--- 125 ---

panuju sawêg siniwi | mantri duta sampun cundhuk | mundhi sêrat wus cumaos ||

11. sêrat gya katur sampun | wus pinijêt binuka sadarum | sêrat angsul-angsul kang saking ing rayi | Radèn Tirtamanggalèku | Pangeran Wetan ing Landhoh ||

12. wasalam alaekum | warahmatulah wabarakatuh | atur salam kawula nênggih kang rayi | kang mungkim nèng Landhoh dhusun | katur kakang mas kinaot ||

13. jêng adipati dunung | nagri Dêmak Padmanagara nung | kang kawiyos pustaka sampun katampi | sarananira sadarum | kacakêp tumanêm batos ||

14. karsa paduka wau | kasdu mupu dhatêng lare dhusun | atur kula sarimbit sampun nanggêni | mung sumôngga karsanipun | kula sadarmi kemawon ||

15. amung angakên sunu | gih dadosa nênggih jodhonipun | putra tuwan kang pêparab Rara Kuning | sagêd lulut alêstantun | tan ana sawalèng batos ||

16. mung punika tur ulun | titi ingkang kintaka wêwangsul | amarêngi ing tanggal ping kalih dèsi | pinarêng ing sasi Mulud | taun Je ingkang gumantos ||

17. dyan dipati gya kondur | wus bibaran punggawa sadarum | sampun panggih kalawan garwa nèng puri | wêwarah ing purwanipun | kongsi wêkasaning pandon ||

18. binabar sêratipun | wêwangsulan saking Landhoh dhusun | langkung suka sang dyah dupi amiyarsi | ing karsa sakalihipun | arsa niti kang sayêktos ||

19. dènira katon murub | paran [pa...]

--- 126 ---

[...ran] dadya wêkasan ing pungkur | kang kadulu dening dyan ayu dipati | nèng pandhapa nêdhêng turu | cahya ijo amancorong ||

20. nêngêna kang winuwus | nênggih Pangran Tirtamanggalèku | gya amatah utusan mring Dêmak nagri | ngaturi mesa salangkung | panyumbang ulam ing pawon ||

21. môngka sunggatanipun | miwah dadya ulame patayub | kangjêng Dêmak gya dhawuh kinèn nampèni | maesa inggih salangkung | ingkang saking besan Landhoh ||

22. dyan dipati adhawuh | animbali dhatêng ki pangulu | datan dangu pangulu anulya prapti | wus marêk ana ing ngayun | dyan dipati ngandika lon ||

23. hèh Nursalim pangulu | ningkahêna iya putraningsun | Radèn Rahmat dhaup lawan Rara Kuning | mas kawinnya kuran iku | rolas tail êmas kêtos ||

24. pangulu alon matur | gih sandika punapa kang dhawuh | Radèn Rahmat anulya dipun janjèni | cinêpêng ing astanipun | sinaksenan kêtib anom ||

25. bakdaning kajatipun | ambêngane walimatol ngurus | dyan kinêpang kêtip modin lawan santri | kaji mantri punggawa gung | pra santana sami caos ||

26. gumêrah swaranipun | ambêngane sami dipun kêpung | tyang satunggal bandhulnya nênggih saringgit | lan saptangan sutra alus | sadaya bingah ing batos ||

27. anulya bibar sampun | Radèn Rahmat dhèrèk ki pangulu | dhawuhira anênggih radèn dipati | wayah asar paèsipun | ngangge cara kaji mawon ||

--- 127 ---

28. adat Dêmak puniku | nênggih mawi cara kaji wau | cara Arab ingkang dipun irib-irib | amrih nyawabana iku | murih sagêda têtiron ||

29. sampun asar kang waktu | Radèn Rahmat binusanan sampun | dhasar santri binusanan cara kaji | kathah samar samya dulu | ing warna bagus sih anom ||

30. yèn ta sampun abagus | môngsa pinèt lare Landhoh dhusun | dadya mantu pambayunira dipati | ing Dêmak ingkang amêngku | nagari pasisir kaot ||

31. pangantèn sampun dhaup | tarêbangan para santri sayuk | langkung rame dènira singir adhikir | pitung dalu laminipun | pasamuwane kinêtog ||

32. dene sabibaripun | pra priyayi ya kinèn atayub | pitung dalu sami kasukan angibing | ronggèngipun ayu-ayu | tan ana ingkang winaon ||

33. agung sunggatanipun | pasamuwan ing wiwahanipun | mung pangantèn datan tumut-tumut ngibing | margi ngulama jêjêndhul | sucinira lair batos ||

34. sabibarirèng tayub | pamiwahan pakurmatanipun | dhaupipun Dyan Rahmat lan Lara Kuning | wus bubar wiwahanipun | pangantèn tuwi mring Landhoh ||

35. datan winarnèng ênu | praptèng Landhoh panggih rama ibu | langkung suka kinurmatan para santri | sadalu sami akêntrung | luyêng rahap tan ananggop ||

36. kongsi sapasar muput | pinangantèn anèng Landhoh dhusun | nulya wangsul maring ing Dêmak nagari | rama ibu sru jumurung | gya budhal pangantèn [panga...]

--- 128 ---

[...ntèn] karo ||

37. prapta ing Dêmak wangsul | atut rukun sakalihanipun | mong-ingêmong karya suka kang ningali | jêng dipati sru sihipun | dhatêng kang mantu kinaot ||

38. sigêg caritanipun | pan wus tamat têtêdhakanipun | nora bisa anambung karya panganggit | manawa crita angawur | têmah dosa anyalêmong ||

39. puwara anênuwun | kang mangikêt kakawin mring sagung | anupiksa sarasanirèng kintèki | manawa na galap gangsul | kuciwaning kang cariyos ||

40. nuwun aksamanipun | kang manurat tan widagdèng têmbung | basa sastra tanapi kang mawa kawi | pasaja angakên cubluk | saking kumêdah cariyos ||

41. mung môngka pèngêt lowung | marang sagung kang marsudi kawruh | têmbe wuri manawa ana kang sudi | wasis akarya panambung | nênggih wau kang cariyos ||

42. titi tataning têmbung | tamat tumon tumanêm ing jantung | tita tatas têmên amung amèngêti | mung borong marang kang kasdu | tumonton tuladan kaot ||