Sastra Jawa

Program Digitalisasi Sastra Daerah

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 2/3)

Katalog:Centhini, Soeradipoera, 1912, #998
Sambung:
1.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 1/1). Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1112.
2.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 1/2) . Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1113.
3.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 1/3) . Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1114.
4.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 1/4). Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1115.
5.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 1/5) . Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1116.
6.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 2/1) . Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1117.
7.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 2/2). Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1118.
8.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 2/3) . Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1119.
9.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 2/4) . Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1120.
10.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 2/5) . Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1121.
11.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 3/1) . Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1122.
12.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 3/2) . Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1123.
13.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 3/3) . Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1124.
14.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 3/4) . Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1125.
15.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 3/5) . Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1126.
16.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 4/1) . Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1127.
17.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 4/2). Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1128.
18.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 4/3) . Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1129.
19.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 4/4) . Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1130.
20.Centhini, Soeradipoera, 1912, #998 (Jilid 4/5) . Kisah, Cerita dan Kronikal | Sêrat Cênthini #1131.

58. Kinanthi

1. ya ta wau lampahipun | sang pinangantyan samargi | ingarak lawan sêlawat | kêlangkung gumuruh atri | kang ningali rêbut papan | prapat manca lima prapti ||

2. kabèh sami ciptanipun (258) | pêngarakipun pêngantin | sabên ingundhuh dèn arak | mung kari sêpisan iki | pêngarake Tambangraras | kang rinêngga ing kamuktin ||

3. lir têmbene kang andulu | ajêjêl pipit-pinipit | tan pêdhot saking Kauman | têkèng korine Ki Bayi | latar mangu pananggungan | jro pisan wong niningali ||

4. jibêg sami ngurung-urung | alulurung kanan keri | randhat lampahe pêngantyan | samyonêng kang aningali | mring wênêsing cahyanira | sang pêngantyan Sèh Mongragi ||

5. Tambangraras angunguwung | cahyanira anêlahi | tan ewah busananira | pan sarwa seta rêspati | kadi duk panggih sêpisan | tan kêrsa lyaning seta di ||

6. tan kadi sêdayanipun | sabên-sabên ngarak sami | salin-salin kang pênganggya | saduwèk-duwèkirèki | tan wun kang wong nonton samya | ngangge-angge pamèr sami ||

7. mêngkana ta sang linuhung (259) | praptèng lawang jawi kori | kèndêl kampung pananggungan | nulya Jêng Kiai Bayi | lan garwa mêthuk kang putra | saking paregolanèki ||

8. natar pananggungan mangu | dènira cundhuk lan sarwi | nêmbah kang putra tur salam | kang rama gupuh ngrahabi | Tambangraras mêndhak nêmbah | kang ibu ngaras bunnèki ||

9. nulya kerid lampahipun | kang ramebu anèngarsi | masuk paregolanira | santri sêlawatan mêksih | rakit lir duk panggihira | kubêng tarubing pêndhapi ||

10. sajak asrakal gumuruh | ngadêg kewala anganti | wau ta sang pinangantyan | laju satêngah pêndhapi | tumamèng dalêm pajangan |

--- 77 ---

parèstri tita alinggih ||

11. ingkang asrakal saya sru (260) | gumuruh singir prapta kir | nabi arkam ajamingan | bijamingis salikati | pangalekal lahu sala | daiman tulad dukuri ||

12. wus antara nulya suwuk | maca sêlawat kaping tri | sêdaya gya tata lênggah | nèng pêndhapa amiranti | Ki Bayi mijil pêndhapa | sêdayobah mingsêr linggih ||

13. ki santri Luci abikut | ngatag kasinomanèki | saos patehan pahowan§ prayoginipun: pawohan. | sêdaya sampun wêradin | nginum wedang wênèh nginang | nulya kêndhuri gêng mijil ||

14. wus pininta pandumipun | sêdaya tan ana kari | Ki Bayi lon angandika | èh pêngulu Basarodin | lah wis sira donganana | majêmukan kajatnèki ||

15. tur sêndika ki pêngulu | nulya donga majêmuki | amine ambata rêbah | wus nutug dènya dongani | wus ngacaran samya nadhah | rame swaraning abukti ||

16. kang nadhah samya pikantuk (261) | wus dangu luaran bukti | kêndhuri dipun bêrêkat | sampun rumat sêdèyèkisêdayèki. | Ki Bayi alon ngandika | kabèh anak putu mami ||

17. mêngko padha sira wangsul | kabèh aywa na kang kari | sêdaya matur sêndika | wus kalilan dènya pamit | jalu èstri abubaran | hyang arka wus tunggang ardi ||

18. wanci surup masjid agung | binêdhugan dhêng mahêrib | pra santri samya sêmbahyang | samya dan angalik-alik | masjid gêng myang mangu kêbak | langgar-langgar bêntêt santri ||

19. Ki Bayi sêmbahyang tajug | lan putra pêngulu ari | Sèh Mongraga dènya salat | nèng masjid pênêpèn wingking | angimami pra wanodya | wêwacaning salat mahrib ||

20. awal surat kulya-ayu (262) | idaja-a akirnèki | bakdaning mahrib pujian | swaraning èstri nyundari | bêbarungan pinracandha | nganyut-anyut langkung asri ||

21. sawuse pujianipun | lajêng mupid sunat wabin | wusnya kasud wiridira | nulya adan ngisa ririh | samya sunat kabliatan | nulya ngangkat pêrlunèki ||

22. sawusing patekahipun | surat jumngah awalnèki | surat munapèk akirnya | bakdanira apupuji | tuwin swabawaning kathah | kang pujian wênèh dikir ||

23. kang sarênti ana barung | ing sabakdanira dikir | kang makmum mundur sêdaya | kang kantun Sèh Amongragi | lawan Ni Kèn Tambangraras | kucumbu cèthi Cênthini ||

24. kalêngananing§ prayoginipun: kalangênaning. asuhul | traping kasucian wirid | ing wanci wus bakda ngisa | para santri kabèh prapti | samyambêkta ting daluang | myang obor kang samya prapti ||

--- 78 ---

25. lajêng samya tata lungguh (263) | adulur wingking kang prapti | wus kêmput pêpak sêdaya | sudagar myang magêrsari | sêntana santri golongan | tan kaliru gènirèki ||

26. anggili wong kang dudulu | yêl-uyêlan sukup pipit | rame samya rêbut papan | tan carub jalu lan èstri | raryalit rêbut nèngarsa | ana turu anggulinting ||

27. wus pêpak tan ana kantun | nulya Jêng Kiai Bayi | bakdanira saking langgar | mring dalêm lênggah ngling aris | anèng ngêndi sutanira | wanci wus turu raryalit ||

59. AsmaradanaTeks asli: Asmarandana.

1. Malarsih umatur aris | putra tuan Sèh Mongraga | dèrèng bakda ngisa mêksèh | layap anèng kanyênyêtan | katri kucumbunira | anging ya wus bêgjanipun | sutanira Tambangraras ||

2. muga lulusèng akrami | sun mulat lêga tyas ingwang (264) | tan ana salayèng karo | lan apa iku uwus ta | carêm apêpasihan | Ni Malarsih ririh matur | yêktose dèrèng kasêtyan ||

3. paran tan mêlangatèni | sêmajade kaya nora | ya mung andodonga bae | kang garwa alon turira | kêlangkung sapunika | kadospundi malihipun | tiang sêpuh mrih raharja ||

4. nulya Jêng Kiai Bayi | mijil maring ing pêndhapa | mingsêr kang linggihan kabèh | Ki Bayipanurta lênggah | anèng lampit dêmangan | sigra sugata mangayun | pawohan lawan patehan ||

5. wus wêradin sêdayèki | jêng kyai alon ngandika | èh Luci mundhuta age | tarêbang nênêm dèn enggal | lan trêbange Jèngraga | si macan garungan gupuh | kang liningan sigra mentar ||

6. tan dangu katur ingarsi (265) | Ki Bayi alon ngandika | sarwi anêntak trêbange | padha wong tua narêbang | Ki Sêbagi Jumêna | man Lawatan lan pêngulu | man Mayabong man Jêmpina ||

7. Si Luci karo Nuripin | mêngko padha gantya emprak | Ki Jamil lan Widigunèk | Crêmasènèk lan Ki Jamal | ia sagêndhang§ prayoginipun: sagêndhing. edhang | anulya lêkas atalu | abawa maca sêlawat ||

8. la illaha illalahi | Muhammadun rasulullah | Jêng Kyai Bayi ulone | grathul-grathul muluh rêmak | mêksih kêtarèng sajak | alon wilêt tungtung êmpuk | parigêl ukêling swara ||

9. sajak Bintara ngunani | tan ewah wantahing sajak | sêkar gadhung lêlagone | sinauran santri kathah | gumuruh swara rampak | tan sarênti barung umyung | trêbangira magênturan ||

10. panrêbange Kyai Bayi (266) | abêsus ngapipir kiprah | agaliwangan trêbange | tansah anglingling trêbangnya | dhasar macan garongan | pan amunggul swaranipun | ngêrobi asru piambak ||

11. kêmpyang bêm gumêmbrung bêning | gêdhugira asibêkan |

--- 79 ---

imbal ngapinjal babanggèn | pong pêk pong pêk dhêng dhung dhung brang | pyang pying pyêk brang prung prung brang | tong ting tong brung pong bur pong bur | byang pyuk byang pyuk brung brang brung brang ||

12. Ki Bayi singir angêlik | witana kaltubiasla | biarbabi sahodade | kadas samsu pi-ibêra | jihat tana kala |Kurang satu suku kata: jihat tanna an kala. wasirtu sarian nêngguh | pibutunita sarapat ||

13. santri kathah naurani | swara gumuruh gurnita | barung lan trêbang arame | ki santri Luci aemprak | lan Nuripin rewangnya | santri bleke emprakipun | tan ana cengkoking emprak ||

14. sumbu-sinumbu agênti (267) | kiwa têngên corongira | sêlomodan sakênane | gêni tana labêtira | apan asrêp kewala | mêngkana sêdangunipun | gya suwuk maca sêlawat ||

15. samya so angaring-aring | sêsambèn nyamikanira | nginum wedang myang kinange | Ki Bayi alon lingira | wong mono yèn wus tua | sêbarang tan pati kudu | êmbuh jawane kang mawa ||

16. antuk sêbabak asingir | ati nglokro nuli wêgah | tan kêduga nutugake | dene dhèk nom bièn ora | sabên bêngi tan kêndhat | apan sabêdhug-sabêdhug | nora wêgah nora sayah ||

17. Sêbagi nauri aris | alêrês kang pangandika | tiang wus sêpuh tan teang§ prayoginipun: tèyèng. | sêbarang pakaryanira | mung sakêdhap-sakêdhap | kajêntol kêdhik tan purun | rumaos repot kewala ||

18. Ki Bayipanurta angling (268) | wa dèntên sêmantên uatuwa. | tan kenging binorong-borong | tiang mêkatên tan tuman | kang nate nambut karya | tan wontên kêraos angluh | sabab wus matuh kangelan ||

19. beda lan kang mukti kêdhik | tan tate rêkasèng badan | kang ginulang pakaryane | maoni lan pêparentah | gêng alit wus panduman | tiang alit gulangipun | lawa kasaning§ prayoginipun: lawan rêkasaning. badan ||Kurang satu suku kata: lawan rêkasaning badan.

20. gugulangipun kang mukti | lawan rêkasaning manah | saturute gêng alite | Ki Sêbagi tan bisojar | kaluhuran ing sabda | kang myarsa sami tumungkul | kasinggihan pangandika ||

21. Ki Bayi ngandika aris | ênya kie trêbangira | kono padha wong nom-anom | narêbang ngangkang aberag | ywa kênthêl tyas kayoman | Ki Jayèngwèsthi agupuh | nampèni trêbanging rama ||

22. lan kang rayi Jayèngragi (269) | sampun anyandhak têrêbang | myang para lurah santrine | wus samya gantyani nrêbang | Jayèngwèsthi abawa | lêlagon Jawa bayêm tur | sinauran santri kathah ||

23. Jèngwèsthi angêlik singir | hasalal kasduwal murad | waspal wêktu wal widade | wabiruk ya ya Muhammad | parkat anpusul ngibad | ramakata aminatu | Muhammadin bilbasara ||

--- 80 ---

24. santri kathah naurani | angantêp swara sru rampak | la illaha illalahe | Muhammadun habibulah | gumuruh kadi gêrah | jumêgur trêbang pipitu | rêbut berag kang narêbang ||

25. wong roro ingkang ngempraki | Ki Jamal lan Widiguna | asangli jogèd emprake | Widiguna bêksa wayang | Jamal emprak Bantênan | pan akathah solahipun | cara Karang bêbuyutan ||

26. mingkag-mingkug lir anglangi (270) | anglètèr mubêng kalangan | ambapang lir sandhang lawe | yèn ngringkus tindak kosrekan | nyidhang obang-abingan | mêncak lir êncik Mêlayu | dhêpan cih-cih incak-incak ||

27. angêre miring kikincing | angêcingcang bubuncangan | apasang tamberang sale | Ki Wiguna§ kirang sawanda, kawêwahan: di [Widiguna]. atandang | acangcud saserongan | kawêng sabuk taliwangsul | cathokan sêt kêleweran ||

28. ngure rambut pinara tri | kêris pan moglèng mênthelang | cawêtan nyakot rambute | asaguh singgah ing tingkah | seblak bêksa kêlana | malang pasanging dhêdhêngkul | tungkak tumancêb agagah ||

29. gêcot naricig sisirig | akêsrug tanjak sigêgan | dhèblèg pacak gulu èjlèg | sakojur oklak-aklikan | ngalênggak langak-langak | tangan tampèl-tampèl pupu | ebat muwêr arenggotan ||

30. anggêdidang dingkik-dingkik (271) | kiprah gidrah runjah-runjah | ilo-ilo alêlathèn | ukêl tangkis salênthikan | amanthêng-manthêng tangan | maju ambanyak silulup | pèk-èpèk kêtêr kipatan ||

31. ambuntut bèbèk kikirig | kerogan aciciluman | Widiguna kèh polahe | kang myat sami sumyak-sumyak | gumuyu kalihira | arame sumbu-sinumbu | anutug dènira emprak ||

32. salin-sumalin kang singir | myang kang emprak gantya-gantya | Jamil lan Cêrmasanane | Jamal lawan Widiguna | myang santri arakitan | angêtog sasukanipun | sêsagêdira priangga ||

33. asuka Kiai Bayi (272) | myang sêdaya samya rahab | jalu èstri tan wun rare | bungah-bungah sahadaya | anulya malih lêkas | lagon Jawa Pêtungwulung | niba ginonjing gambuhan ||

60. Gambuh

1. Allah Allah Allahu | he ya Allah tabarakalahu | nulya santri kèh gumuruh naurani | barung lan tarêbang pitu | magênturan gurnitangrok ||

2. singiripun man mislu | ahmad pil kaone ninah wau | badru jamidul waraya pikusniki | tahuman mislu walahu | alkalaki sarapaho ||

3. tinampan santri umyung | tanpa rungwan myang kang andudulu | samya tumut ambyong sauran bawa tri | kêlangkung ramya gumuntur | angarug-arug swarèng wong ||

4. myang sruning trêbangipun |

--- 81 ---

mabyungan bêng pong ping pong pêk prong brung | pyang pyêk pying pyêk dhêng dhung dhung brêng tong ting tong gring | pong bêm pong bur pyak byang pyak byung | brêng prong prung brung prong bur brang brong ||

5. Ki Jamal lan Jamilun (273) | Crêmasana lan Widigunèku | kinèn emprak wong papat sarêng angibing | nulya ngadêg emprak gupuh | rekane samya dèn êtog ||

6. langkung lan gulêtipun | Jamal Jamil sami solahipun | Crêmasana Widiguna apan sami | kang sêlawatan saya sru | sêsêg trêbange anggobyog ||

7. kang emprak saya sêngkut | Crêmasana bêksa klana§ langkung 2 wanda, kabucal: klana. kalihipun | Jamal wong ro emprak mêncak cara êncik | pamêncake cikat-cakut | samya têlorongan corong ||

8. ramya sumbu-sinumbu | Jamal Jamil awake sakojur | dadi gêni gumrubug§ pag. 297 r. 15 murub. murub§ pag. 297 r. 15 gumrudug. mêdèni | ting sêmborot gumarubug§ pag. 298 r. 1 gumarudug. | sundhul usuke lir kobong ||

9. malêngak kabèh dulu (274) | kuatir yèn lajêng kobongipun | Jamal Jamil wong ro samyemprak anjungkir | anjogèd sikil nèng luhur | anjêjêr murub lir obor ||

10. awake tan kadulu | kewala mung katon gêni murub | nganja-anja lumaku lir banaspati | Widiguna lir tinunu§ pag. 298 r. 9 tinunung. | ing pêngabaran angobong ||

11. tan tumama ing latu | eca jêgligan apacak gulu | anêrècèt kikicatan acêcêngkig | binuka ing gêni murub | balêbêr sêg ngancik bokong ||

12. anjêjêr poking pupu | pupu murub ngapit awakipun | Widiguna ngancik wêlakang angibing | kang jungkir mêksih lumaku | Crêma wong ro bêksa gambyong ||

13. karyeram mring kang§ pag. 299 r. 3 ka. dulu | samya katêmbèn sajêgjêgipun | dumèh durung mulguna§ (mulat guna), pag. 299 r. 4 durung mulat pagunan ing. kang kadyèki | tan ana bosên andulu | rêmên mulat sarta gawok ||

14. ingkang aemprak gupuh§ pag. 299 r. 7 nutug. (275) | gya mudhun jlêg Widiguna murub | papat pisan samya murub dadi gêni | ulêng-ulêngan agapyuk | Jamal pundhake cinemplo ||

15. Jamil ngadêg ing pungkur§ pag. 299 r. 11 luhur. | Jamal anjêbèbèh tanganipun | Crêmasana Widiguna angênciki | sêmbari bêksa nèngriku | sinangga ing tangan karo ||

16. wong papat mêksih muruk§ (murub), pag. 299 r. 15 kadya kir-ukiran gêni murub. | [...] | Kyai Bayipanurta sukanya ngênting§ No. 16 Zie No. 17. | myang sêdaya èstri jalu | saking katêmbening tumon ||

17. wong papat mêksih murub | kadya kir-ukiran gêni murub | Kyai Bayipanurta sukanya ngênting | myang sêdaya èstri jalu | saking katêmbène tumon ||

18. sêdangunira nutug (276) | nêlasakên guna karyèng gumun | wus mêngkana wangsul sawantahing warni | gêni tana labêtipun | emprak wêlakan kemawon ||

19. kang singir wruhing sêmu | nulya suwuk maca salalahu | ngalehiwasalam salalahu ngali | ngala Muhammad ping têlu | nulya rèrèn samya aso ||

--- 82 ---

20. Ki Bayi lon§ pag. 300 r. 10 alon. amuwus | hèh Luci iki apa wus bêdhug | matur inggih sampun bêdhug malah lingsir | pênyanaku durung bêdhug | dene tan angrungu ingong ||

21. kados wau kêsamur | dene gumuruh ing singiripun | lah ya uwis Luci saosa kêndhuri | kang liningan mentar gupuh | marentah kasinoman wong ||

22. nulya ambênganipun | rinampa sinaoskên ingayun | rolas ambêng gotong pat gênging kêndhuri | kang santri sêdayanipun | panganan wus dinum kang wong ||

23. santri Luci angitung (277) | undha-usuke kèh kêdhikipun | wus mêngkana Ki Bayipanurta angling | wus donganana pêngulu | angrasulkên kajat ingong ||

24. lawan sêlamêtipun | pêngantène miwah anak putu | ing sêdesa Wanamarta kabèh iki | olèha sapangatipun | kangjêng nabi kang kinaot ||

25. ki pêngulu agupuh | matur sêndika ngususkên wuwus | kula turi anaidi sêdayèki | jêng kyai ing kajatipun | saurmanuk sêdaya wong ||

26. pêngulu gya taawud | maca pêtekah sêtamatipun | kulhu lan palak binas sêtamatnèki | amaca bismilahipun | nulya donga sru tumlawong ||

27. kabèh amin gumuruh | rêmpêg swarane ambata rubuh | sawusira andonga samya wiwijik | wanting ngumbah tangan wisuh§ pag. 301 r. 7 nipun. | dan lêkas nadhah aroyom ||

28. sami pikantukipun (278) | ragi katoran sêdangunipun | ragi kraos luwe sêkathahing santri | mila samya thêkul-thêkul | dhasar ulame kèh mopol ||

29. arame ting kêriuk | kriak krak-krak ambêkuk kêrupuk | serap-serop hê-êh kêcap ting karêcip | samya ngaya-aya puluk | kuwarêgên kèh kang ngêbrok ||

30. ngadidak ing gènipun | siningkang-singkang mring kancanipun | sami misuh bilah angambon-amboni | binut kèh pinaksa mêtu | nulya mundur medong-medong ||

31. santri cilik§ pag. 302 r. 6 cili. arusuh | wus winekan tan winor wor sêpuh | nèng plataran sinung saambêng pribadi | agêdrah udrêg gumuruh | rêbutan ulam kumroyok ||

32. samya jagur-jinagur (279) | ting jalêrit pan pisuh-pinisuh | kêkapyukan sisiratan jangan ragi | Ki Bayi myat ngling gumuyu | wus adate rare rusoh ||

33. kang samya nadhah rusuh§ pag. 302 r. 14 nutug. | kêndhurinya wus kinèn angêdum | kang mapati moloni ingkang ngrolasi | santri kang kapesing wau | tan dinuman bêrkate wong ||

34. wus wêradin sêdaru§ pag. 303 r. 3 sêdarum. | nulya samya pamit mundur mantuk | wus linilan sêdaya bubaran mulih | mung pra lurah santri kantun | lan bêkêl ing dhukoh-dhukoh ||

35. wau ta sang linuhung | nèng masjid wingking panêpènipun | sawusira bakda tangat ingawêngi | pêragat tasbèh tahajud | nulya alinggar saking gon ||

36. alon ngandika arum | payo yayi maring dalêm agung |

--- 83 ---

Tambangraras umatur saha wotsari | sarwi angusap cêcênthung | lèngsèr aris sakaroron ||

61. Sinom

1. ya ta wau Sèh Mongraga (280) | tumamèng tilam seta di | wus tumangkêb samirira | parèstri sami§ pag. 304 r. 1 samya. sumingkir | ngalêmpak gyan sawiji | sêdaya parèstri tamu | anèng gandhok kang wetan | Malarsih mijil pêndhapi | kêkalihan Jêng Kyai Bayipanurta ||

2. kang jênêk nèng patilaman | Cênthini tan kêna têbih | Sèh Mongraga ris ngandika | pyarsakna yayi kang gati | mungguh pati lan puji | iku pakewuh ing kawruh | kudu wêruh jatinya | kang puji kêlawan pati | nora kêna awor pisah§ pag. 304 r. 10 nora kêna pisah. nora pisah ||

3. sadat kêlawan sêkarat | kaya ta daim lan kaimhakim. | yèku tunggal jatineka | purnaning sadat sêjati | anèng daim lan hakim | ingkang sadat tanpa sadu | kumandhang tanpa swara | yèku pasênêtan pati | daim iku puji kang tan kêna pêgat ||

4. iku yayi dèn waspada (281) | yèn pêjaha roang sêrik | lamun tanpa roang kopar | yèn aningalana sêrik | yèn tan ningali kapir | lamun suwung iku kupur | tan ana dèn panggiha | gampang sampurnaning pati | luwih angèl yayi sampurnaning gêsang ||

5. gampang sampurnaning gêsang | angèl sampurnaning pati | gampang angèl anèng sira | piambak tan ana kalih | mung ngèlmi kang linêwih | jroning wisesa dinulu | lawan kang asung tingal | andêling maring kajatin | kadi sarêm sawuku tibèng sêgara ||

6. wus amor kamulyaning dat | sarêm iku roh ilampi§ pag. 305 r. 15 lapi. | kêjêp liyêp lêngut sirna | yèn ana§ pag. 306 r. 2 padha anane. padhane sirih§ pag. 306 r. 2 sêrik. | lamun ora asêpi | pisan iku dadi suwung | mokal yèn ngayawara | minangka ananing singgih | nora kêna cèwèng tunggal kênyataan ||

7. êdating Hyang ananira (282) | sipat Hyang uripirèki | asmaning Hyang kalbi kita | apêngal Hyang ngèlminèki | iku yayi ywa lali | lilingên ing siang dalu | iku kang ingaranan | sampurnèng puji lan pati | ya sampurnaning sahadat lan sêkarat ||

8. ugêr-ugêring agêsang | kang patitis maring ngèlmi | sarengat lawan tarekat | kakekat makripat yayi | kudu-kudu ngawruhi | ngèlmi sêkawan puniku | yèku sampurnanira | ing puji kêlawan pati | ngèlmi papat pètên pupuse kewala ||

9. pupuse ngèlmi sarengat | niat kudu anglakoni | pupuse ngèlmu tarekat | kudu kusus angyêktèni | pupusing kakekati | kudu têmên sarta tuhu | nyatakên kênyataan | pupusing makripat yayi | kudu maklum sarta sukur tan pepeka ||

10. iku wiwinih sêntosa (283) | sungut pradapaning wali |

--- 84 ---

yulah kêkandhanganira | wus mêngkono purwanèki | tan ana mêlang ati | kudu sumungku ingèlmu | upama wong ngawayang | ugêre jêjêr dèn apti | kudu akèh jêjanturaning pocapan ||

11. jêjêr rêraton minulya | sêbarang lêlakonèki | mijil saking jêjêrira | mêngko mungguh ingaurip | kudu mrih jêjêr dhingin | kang prayoga ing tumuwuh | kaya ta gawe wayang | wisesa corèkanèki | corèk Petruk apan tan dadi Rêjuna ||

12. pênatahe nut corèkan | tan nalimpang ing gêgarit | yèn corèkane Rêjuna | Rêjuna dadining ringgit | nulya dèn palimpingi | dinêling wuwuha sêmu | binodri wêwalêran | ulat cinawi ingukir | durung pulas rêspatine wus kawangwang ||

13. gya pinulas pinêrada (284) | dhasar pamulase apik | dhêdhasar kêncanan mubyar | wus dadi babaran ringgit | asigit cinêmpurit | Rêjuna tuhu binagus | kae dhalang kasmaran | anopèkkong marang ringgit | sabab dening kabênêran dadinira ||

14. tur ta kang gawe ki dhalang | pinulas dèn cêmpuriti | mangka ki dhalang mangeran | mring gaweane pribadi | panggarape aririh | jroning tyas asuhun-suhun | mêngkono ing tumitah | rêbuta jêjêr kang bêcik | supayane kaya ki dhalang lan wayang ||

15. mepu tyasnya Tambangraras (285) | agêsêng matêng ingèlmi | mungal ing rasa waskitha | rumaos dèn cêcawangi | kêraton akerati | sang ayu lir kayu gapuk | tinètèp ing dahana | kumutug mentar amintir | kawistara tarunaning aolia ||

16. wau Ki Sèh Amongraga | angikal astaning sori | tiniungtiniyung (dan di tempat lain). lungayanira | mrih dhêkêt dènira linggih | Tambangraras mangarsi | tyasnya wantah wus rahayu | wus datan anêratab | ringga riringa tan mawi | myat ing raka cipta samining wanita ||

17. ingêlus srinatanira | mring raka sarwi angaksi | ingusap larapanira | uning ing garwa tan wigih | pae lan wingi-wingi | mêksih labête kumêpyur | ing mangkya wus tan taha | Sèh Mongraga ngandika wis | sukur yayi sira ngalamat santosa ||

18. tandhane tyasira rara (286) | tan kadya sabêne yayi | muga sira pinarêngna | palaling Hyang Maha Suci | têguhe tyasirèki§ murih têrang suraosipun utawi botên adhapur jugag: ya ta Kiai Bayi. | kondur saking mêsjid mangu | lan putra Sèh Mongraga | ingiring pra lurah santri | miwah putra kaponakan rêruncungan ||

62. Pocung

1. ki pêngulu lajêng umiring ing pungkur | prapta ing pêndhapa | Malarsih sampun angrukti | saosane dhêdharan enjing-enjingan ||

2. tan adangu nulya pra kadang kang rawuh | tanapi kang putra | sagarwa lir sabênèki | samyambêkta rampadan sêkul panganan ||

3. praptèngayun dhêdharan tinampan gupuh | pan lajêng tinata |

--- 85 ---

Ni Sumbaling lan Cênthini | nglêladèni wong roro atata-tata ||

4. nulya wau ingkang prapta nyai Jambul | Ni Burad Ni Jêbad | nyai Soyi Ni Kasturi | nyai Bobot Ni Kinjêng Jayamênggala ||

5. nyai Kupu sami§ pag. 312 r. 4 samya. sarêngan mêrtamu (287) | kabèh samya§ pag. 312 r. 5 sami. randha | randha tua sami sugih | saryambêkta rampadan ajojodhangan ||

6. duk andulu Ki Bayipanurta muwus | ingriki cêlakan | lan putrandika Malarsih | ua Jêbad wa Bobot lan bibi Burat ||

7. samya majêng sêdaya wus nunggil lungguh | lan nyai Panurta | kang bêktan wus dèn tampèni | apan lajêng samya tinata nèngarsa ||

8. piringipun rampadan lancaran Jêpun | ingisenan muncar | ulam panganan mawarni | lah-olahan adi-adi myang wowohan ||

9. sêkulipun aputih pangajêng bucu | mêgana lan pênak | liwêt pitik myang kêbuli | sêkul gorèng wuduk lan kupat lêgandha ||

10. ulamipun pan akathah warninipun | kang bêkakak menda | opor bèbèk bêsngèk pitik | panggang lawar bêtutu balêbêd banyak ||

11. pal puk duduh dhèngdhèng age abon rêmus (288) | panjèn susujenan | gorengan kathik gulathik | age ati age srêgan lawan lidhah ||

12. dhèngdhèng gêpuk cêrubuk kêrupuk têrung | gêcok gênêm utak | gandhon dhèngdhèng pal puk ragi | pêncok srundèng sambêl gorèng pêcêl tambra ||

13. pèsan palung bothok jambal mangut surung | munjit lan bêlendrang | lombok kêncêng lawan pêtis | jangan ladha bobor loncom brongkos pindhang ||

14. dadar sawut bêkamal lan cêplok untup | miwah juwadahan | têtêl jênang lan surabi | gêmblong lèmpèng ledre lan bakaran pisang ||

15. jênang sagu caca kukus jênang grêndul | grubi kêtan kolak | êbrêm tumpi lan cêriping | carabikang kêtan komoh puthu mayang ||

16. talês kimpul wi gêmbili gêdhang suluh (289) | jruk kêprok rambutan | pêlêm nangka lan kuwèni | manggis duryan kêpundhung dhuku pijêtan ||

17. sawusipun dhêdharan tinatèngayun | Ki Bayipanurta | ngling lah payo mumpung enjing | padha sèsèmèkan royoman wong kathah ||

18. samya gupuh sêdaya sigra tuturuh | dan lêkas anadhah | pikantuk samya abukti | jalêr èstri tan taha kêrana Allah ||

19. êlung-linung pribadi sapênêdipun | punapa sêptanya | tan cua sami pakolih | sabên-sabên nadhah royom kanikmatan ||

20. èstri jalu samya dhokoh thêkul-thêkul | mung Sèh Amongraga | wus adat tanpantuk bukti | kêpêlipun gênge sawidara bajang ||

21. lan sang ayu Tambangraras tan pikantuk (290) | dènira adhahar | lir kang raka Sèh Mongragi | wus tan pati ulam kêdhik mung lalaban ||

22. sapikantuking jariji tri amuluk | pan wis kawistara | ing mangkya kalis ing bukti | wus sêbagi lan kang raka Sèh Mongraga ||

23. samya ngungun sêdaya myat ing sang ayu | dalah kucumbinya | cèthi Cênthini tan pati | antuk nadhah wus kadi bêndaranira ||

--- 86 ---

24. samya sukur mring Tambangraras jumurung | dènya palakrama | lêgêd tan siwah ing batin | Tambangraras rarase bisa akrama ||

25. wus anutug kang samya nadhah sêdarum | nulya aluaran | kêndhuri kinèn ambagi | wus wêrata jalu èstri tan prabeda ||

26. gantya maju dhêdharan nyamikanipun | samya mêmangsêgan | sapikantukira bukti | ngeca-eca nutug ing sasukanira ||

27. nulya sampun binagi nyamikanipun (291) | pan sami kewala | kathahe barêkatnèki | rinumatan barêkat wus binuntêlan ||

28. alon muwus Kyai Bayipanurtèku | marang santrinira | Luci iku Si Nuripin | apa nora mulih-mulih ing wismanya ||

29. apa tugur de siang dalu kêdulu | Luci aturira | tingal kula kados inggih | botên mantuk lajêng angrungkêp kewala ||

30. kawitipun kala putra dalêm rawuh | jujugakên lampah | mring wismane Jayèngragi | dumadakan kêlantur anyangkul karya ||

31. botên kaur dalah mangke dèrèng mantuk | wrat-wrating parentah | ajrih lamun tilar kardi | lah botên ta mêkatên dhi awak dika ||

32. lon sumaur inggih lêrês gyan umatur (292) | jrih kulèng parentah | kanca kula bêkêl wingking | wusing karya kathah ingkang mantuk samya ||

33. rêmbagipun samya gilir gantya mantuk | tiang kalih dasa | sabên ari jaga kardi | namung kula piambak datan giliran ||

34. yèn datan§ pag. 318 r. 7 dèrèng. wus ludhang pisan dèrèng mantuk | Luci saurira | he lah kadospundi pundi | Kyai Bayipanurta èsmu wlas mulat ||

35. ciptèng kalbu jêng kyai runtuh sihipun | mring Nuripin sabab | kang dadya jalaranèki | Sèh Mongraga praptane nèng Wanamarta ||

36. sasat asung kautaman kang linuhung | Ki Bayi ngandika | Nuripin sira saiki | gêdhe cilik têgêse sira sun ganjar ||

37. wong ing padhukuhan ya limalas dhukuh | ing Jaha ing Putat | ing Kalisat ing Sulatri | ing Wanasri ing Pasarèn ing Patoman ||

38. ing Sêmpulur ing Galur lan ing Têlutur (293) | ing Natar ing Pancar | ing Tèmpèl ing Têmuwangi | ing Cabakan gênêpe dhukuh limalas ||

39. dadi iku nêmbêlas karo dhukuhmu | dhewe ing Pagutan | pêtinggi ing dhukuh sami | iku sira Nuripin kang parentaha ||

40. pan sun gadhuhakên mring sira sêdarum | barang sêsangganya | mêtua saking sirèki | pajêg puluh bau-suku saking sira ||

41. Nuripin sru nêmbah-nêmbah matur nuwun§ pag. 319 r. 15 nuhun. | kapundhèng mustaka | pasihanipun jêng kyai | botên sagêd kaula darmi kewala ||

42. pêtinggiku Luci timbalana gupuh | padha pasrahêna | mring Nuripin dipun aglis | dimèn mulih kon ngiring lurahe anyar ||

43. Luci gupuh nimbali pêtinggi gupuh§ pag. 320 r. 6 dhukuh. | tan adangu prapta | pinasrahakên Nuripin | pra pêtinggi sêdaya wus dhinawuhan ||

--- 87 ---

44. amangulu mring Nuripin barang tuduh | kinèn umanuta | marang Nuripin kang bêcik | pra pêtinggi sêdaya matur sêndika ||

45. wusnya sinung Ki Nuripin kinèn mantuk | nêmbah lèngsèr nulya | ingiring para pêtinggi | gumarudug kadi dadya§ pag. 320 r. 13 dadi. dêmang anyar ||

46. wusnya pungkur Ki Bayi malih amuwus | mring kang putra miwah | para kadang sêdayèki | aprakara ragangane Si Murtala ||

47. ya ta§ pag. 321 r. 1 ya dèn. gupuh yèn wus prêkarane gupuh§ pag. 321 r. 2 rampung. | aywa kêlayatan | iku bodholên tumuli | ngupayaa dinane ingkang prayoga ||

48. undhagimu Si Kriamênggala iku | lan Si Kriatruna | Kriapatra lan Ki Wêrni | sanak Kalang Ki Prakosa Bauyuda ||

49. dadi iku anggarap wisma têtêlu (295) | masjid gandhok umah | pikirên barênge dadi | kono adêge barênga ing sadina ||§ pag. 321 r. 10 ing sadina kono adêge barênga.

50. omah têlu rayapên ing wong sêdhusun | supaya glis dadya | lan pilêstère dèn dadi | sun wangêni sêsasi dadining wisma ||

51. lah wus gupuh rêmbugên dhewe kang rampung | myang kulah pêkiwan | sapa tukange kang bêcik | reka-reka kêmbang-kêmbanganing kulah ||

52. samya matur sêndika sêdayanipun | tan lêngganèng kêrsa | Ki Bayi ngandika aris | saiki banjura ambodhol ragangan ||

53. pênggarapmu ing kono bae sor tanjung | natar Pênanggungan | kabèh kang anambut kardi | besuk dêge lor wetan gandhok pungkuran ||

63. Pangkur

1. Jayèngwèsthi Jayèngraga§ Saking kaca 296 wontên lêmbar ingkang kothong 5 lêmbar. Saking kaca 296 dumugi kaca 321 sami kalian kaca 272 dumugi 295, namung wontên bedanipun sakêdhik, kados ingkang kasêbut ing nootipun piambak-piambak. (322) | myang pra ari Swarja Wiradhusthèki | Panukma lawan Panamur | miwah Ki Kulawirya | samya matur sêndika gya pamit mundur | linilan nulya bubaran | sêdaya jalu myang èstri ||

2. Jêng Kyai Bayipanurta | lan kang garwa myang putra Sèh Mongragi | samya malbèng dalêm agung | Mongraga Tambangraras | sakucumbi cèthi Cênthini tan kantun | mring pênêpèn pupungkuran | wus rinukti sarwa adi ||

3. linangse seta lus raras (323) | tinaruban ginaribig gumrining | sang ro wus jênak nèngriku | ing tajug panêgêsan | datan arsa anèng jro tilam wisma gung | kewala mu§ prayoginipun: mung. têrkadhangan | mring pêndhapa masjid jawi ||

4. wau ta kang para kadang | kumpul anèng wismane Jayèngwèsthi | Jayèngraga wus nèngayun | samya apirêmbagan | rêragangan wismane Murtala wau | Jayèngwèsthi lon lingira | mring kang paman sêdayèki ||

5. mênggah trapipun ing karya | punapinggih êbyokan sêdayèki | punapa ta samya urun | apan nyêdasa soang | anuri para pamanira anut |Kurang satu suku kata: anauri para pamanira anut. datan lêngganèng parentah | sakarsanira pan dadi ||

6. byokan sênadyan urunan (324) | wong sêdesa kêrsane jêng kiai | gêlise bae pinundhut | sumangga ing parentah | Ki Wuragil Kulawirya nambung wuwus | ki raka mênggah ing kula | kang kêpanggih rêmbag mami ||

--- 88 ---

7. prayogi byokan kewala | sêkathahe anak putu kinêrig | sêdaya tiang sêdhusun | pênêd sami rumagang | dadya samya kêtingal ing dalêmipun§ prayoginipun: damêlipun. | dhokoh ing kathah supaya | lêga galihe jêng kyai ||

8. gih tumuntên kêlampahan | mangke gampil etang kêpanggih wingking | pêngraos kula pikantuk | Jayèngraga lingira | rêmbagipun paman punika ngong tumut | prayogi datan kuciwa | nulya sêdaya ngrêmbagi ||

9. wus dadya gènya bicara (325) | nulya Jayèngwèsthi ngandika aris | inggih suawi dèn gupuh | ambodhol kang ragangan | dimèn nuntên kêtingal nèng natar mangu | lan malih ing rêmbag kula | sami bubuh ambumèni ||

10. kula ambumèni langgar | paman Swarja gandhok kalih bumèni | paman Wiradhustha sumur | kulah lawan pakiwan | man Panukma ambumèni gêbyogipun | man Panamar bumènana | ngukir têbêng kori lêmpit ||

11. dene paman Kulawirya (326) | ambumèni èsèl kang wêsi-wêsi | Jayèngraga bumènipun | gêndhèng sawuwungira | kaki Sêbagi Jumêna bumènipun | sakèhe wong kasêntanan | mêstèr jrambah sêdayèki ||

12. pagêr jaro gulamitan | lawan kitri kang patut anèngarsi | lawan kaping kalihipun | pun paman Kulawirya | lan si adhi Jayèngraga kula tuduh | dadia kulmaking karya | lurah tukang sêdayèki ||

13. kabèh drêma bae mragang | kang misesa kang ngreka rakit-ngrakit | kang nyêpêng patarènipun | sakèhing tukang-tukang | mung Jèngraga lan paman Kulawiryèku | kang ngrampungi parentahan | pasang patut kang prayogi ||

14. Jayèngraga Kulawirya (327) | tur sêndika myang kabèh anjurungi | wusira mêngkana wau | samya ngatag rerehan | kinon bodhol ragangan mring wismanipun | Murtala nulya sêdaya | pra rerehan mangkat aglis ||

15. Jayèngwèsthi Jayèngraga | miwah ingkang para pamanirèki | samya marang natar mangu | nèng kampung Pênanggungan | wus miranti ginêlaran kasah agung | nèngriku para ngawirya | tugur anjênêngi kardi ||

16. samya ambêkta kiriman | patehan myang sêkadar-kadarnèki | tan dangu kang ngurung-usung | ragangan kang rinayap | prapta kabèh lajêng cinathok nèngriku | natar mangu Pênanggungan | têlas tan kongsi mangsuli ||

17. miwah kang ngusung gêbingan (328) | wênèh gêbyog lakar dêlurung takir | asêlur samya sung-usung | gêng alit panjang cêndhak | wusnya prapta kajêng sêdaya gumlundhung | ajajar wontên ing natar | wus tinampan ing undhagi ||

18. pan lajêng binêlandhongan | kang pinaju sami ambalêdhagi | noncong kang nugêli wadung | anggraji wanèh nêbal | ting kêramplong rame swarane kang madung | kang lagya nigaran tatal | ana lagya marèjèngi ||

19. wahipun saka panirat | myang têrumpah jêjênêng kori lêmpit | ingkang amasah gêbyog pluk | kang mipit têbêng lawang | ingkang karya talundhag canthelanipun | kêndhiting gêbyog pulêtan | kang angragang gandhok kalih ||

20. myang kang karya sumur kulah (329) | wus pinêrnah sêdaya dèn kênthêngi |

--- 89 ---

miwah ukuring bêbatur | winindu bata lepa | dhudhukaning sumur karya rug bêbatur | tuwin kang lagya angranggang | langgar rinakit lir masjid ||

21. mêngkana kang nambut karya | anarêmpê§ prayoginipun: anarêmpêng. bang enjing bang mahêrib | kèndêl-kèndêl lamun wêktu | enjing wanci byar surya | surya nglarap dènira sami akukut | natar mangu tinaruban | supaya yêm nambut kardi ||

22. natar mangu Pênanggungan | kadya pasar saking kèh nambut kardi | kang masah mêthèl mêmadung | anggraji manglus natah | nyathok blandar anganjingkên ganda maru | angrapêt abên-abênan | kang ngêpluk bulêd angêlis ||

23. sêdaya kang nambut karya (330) | jawi lêbêt kathahe winêtawis | apan wontên tigang atus | ingkang anambut karya | dene wong ing Wanamarta kang tan milu | sêdaya amèt bubuhan | amêdalakên kêndhuri ||

24. pan datan pinarentahan | samya têpung kajatira pribadi | sidhêkah tumpêng myang wuduk | panganan dhawêt rujak | sabên dina giliran sidhêkah satus | satus ambêng pinra tiga | tigang dasambêng tri enjing ||

25. tigang dasambêng tri sia§ prayoginipun: siang. | tigang dasa tri ambêng sontênèki | gênging ambêng undha-usuk | ragi mêskin lan kuat | para randha kang sugih gêng ambêngipun | ing sabên dina tan oah | traping ambêng traping kardi ||

26. tan prabeda rahabira (331) | datan ana ngrêsula kang sak-sêrik | adhangan sêdayanipun | sarwa datan rêkasa | saking dening jêng kyai pangunahipun | tan duwe manah kang arda | dumadak tatrap pribadi ||

27. Jêng Kyai Bayipanurta | dènya paring boja ing sabên ari | limalas gêng ambêngipun | limang ambêng enjingnya | limang ambêng siang miwah wontênipun | wedang panganan sêgêran | datan kêndhat sabên ari ||

28. kajat anglujêngkên samya | asung dhahar mumule jêng pra nabi | tuwin mule ing luluhur | sêdaya mawi pendah | Kyai Bira§ prayoginipun: Bayi têr. kadhang mijil mring mangu |Kurang satu suku kata: Kyai Bira têrkadhang mijil mring mangu. ningali kang nambut karya | tuwin warnining kêndhuri ||

29. jêng kyai aris ngandika (332) | mring kang putra myang marang para ari | ya ambêng sêmono iku | manira durung dhamang | paran samya mêtu saking parentahmu | Jayèngwèsthi aturira | kaula tan mêrentahi ||

30. tuwin paman tan parentah | inggih saking kajatipun pribadi | mantuk ing piambakipun | tan tumut nambut karya | samya kajat sidhêkah kêndhurinipun | sami têpangan piambak | samya gilir sabên ari ||

31. ambêng agêng kathahira | ing sadintênipun mêdal ping katri | Ki Bayi lingira arum | sukur alkamdulilah | aja gawe susah sakèhe nak putu | jabakna karêpe dhawak | saking kêrana'llahnèki ||

32. sakèhe kang nambut karya (333) | ingubêngan marang Kiai Bayi | tanya lan pêngalêmipun | apike pênggarapnya | santri Luci bikut ngajêngi andundum |

--- 90 ---

Kulawirya lir kapinjal | jaba jro dèn pariksi ||§ prayoginipun: pariksani. [Kurang satu suku kata: jaba jro dèn pariksani.].

33. bêdhug rèrèn samya nadhah | Kyai Bayi nèngriku arsa bukti | lan putra ari akêmbul | sarêngan lan wong kathah | sawusira nadhah lajêng samya wêktu | anèng masjid mangu salat | wênèh salat nèng gonèki ||

34. wusnya bakda nambut karya | Kyai Bayi alênggah nèng surambi | putra ri samya nèngayun | Ki Balon§ prayoginipun: Baywalon. ngandika |Kurang satu suku kata: Ki Baywalon angandika. lagi pirang dina gèn nambut karyèku | matur kang samya liningan | sawêg kalih dasa ari ||

35. ngling malih karananea (334) | ingkang dadi kulmaking nambut kardi | kang anyêkêl barang rampung | Jèngraga lan Si Wirya | ing saiki lagi apane kang uwus | apa tangèh apa enggal | Jayèngraga matur aris ||

36. punika sampun sêdaya | namung kantun kang rèmèh-rèmèh kêdhik | tuwin ingkang karya sumur | bêbatur mêstèr kulah | wus sêdaya namung kantun akingipun | kados yèn botên sumêlang | rampung salêbêting sasi ||

37. punapi gih mêkatêna | atur kula paman maramarang. Jêng Kyai | Kulawirya naur saguh | ia bênêr turira | wong wus kabèh kari remehane durung | sun duga sêpasar êngkas | rampunge jaba jro uwis ||

38. Ki Bayi alon ngandika (335) | kang anambut karya bobote gêlis | sêdaya nginggihi atur | saking bêgja paduka | majadipun kalih wulan botên sampun | mangka tan kongsi sawulan | yêkti sawabe jêng kyai ||

39. Ki Sêbagi nambung sabda | inggih talah trape kang nambut kardi | arikat apik kêlangkung | kabèhe barêng dadya | Kyai Bayipanurta lingira arum | rêmbugên kono adêgnya | etunge dina kang bêcik ||

40. kêrsèngsun yèn pinarêngan | ta§ prayoginipun: tan. kêpalang petang kang mêlarati | besuk tanggal wolu likur | nuju dina Jumungah | apa bêcik ya ing tanggal wolu likur | dospundi ingriku ua | yèn awon milih punêndi ||

41. Ki Sêbagi nulya ngetang (336) | kathuwêlan drijine angetangi | pan kalêrêsan puniku | nuju dintên patekah | langkung pênêd Jumungah ping wolu likur | datan asangar myang nangas | etang Jumngah Buda Paing ||

42. limalas lakuning surya | pancasudanipun gih tunggak sêmi | buta gajah watu wuku | dhawah ingkang prayoga | nanging wuku dhawah endra aryang wurung | punika ragi sumêlang | watêk kasusahan pikir ||

43. Ki Bayi alon ngandika | angsal datan nangas sangar wus bêcik | sawabing Jumungah cukup | awona sawêtara | tan ngapaa prie ing kono pêngulu | ngalap bêrkahing Jumungah | kabèh anjurung utami ||

44. inggih prayogi kêrsanta (337) | namung mêndhêt sangat ingkang utami | ya bênêr sirèku wuwus | sawabing sangat tama | wayah apa Ahmade ing wolu likur | lah mara etungên samya | kowe kono Basarodin ||

--- 91 ---

45. ki pêngulu aturira | Amadipun pêcak sêdasa enjing | Ki Kulawirya amuwus | ambakna wong ngaetang | bliwar-bliwur pêcak sêdasa prèhipun | dika wiwiti punapa | lêrêse enjing Ibrahim ||

46. Yusup Ijraile siang | Achmadipun bakda Jumungah lingsir | sangat tanggal wolu likur | Ibrahimipun enjang | lah botên ta mêkatên pangetangipun | ki pêngulu ngling anjola | e inggih kêsupèn mami ||

47. Ki Kulawirya anabda (338) | winor guyu kalingane Ki Rodin | kêjaba donga majêmuk | kang tan kenging kalepyan | ngulihakên barêkatan kongsi wisuh | tangan mêksih gêbèl upa | kêsusu-susu amulih ||

48. ginaguyu ingakathah | Kyai Bayi gumujêng sarya angling | gêbèl upa prie mau | kang rayi aturira | pan punika inggih pun kakang pêngulu | dènya andongani ajat | tan kantos dèn undang prapti ||

49. sabên dintên datan tuangtuwang (dan di tempat lain). | sagêd nangguh pêpake kang kêndhuri | sampun wêradin sêdarum | sami gilir sidêkah | ingkang dèrèng sidêkah mung kang pêngulu | ki pêngulu mèsêm mojar | niat kula benjing-enjing ||

50. gêgêtun kula kêlintang (339) | ngong wastani datan mawi kêndhuri | kêlorog sêdasa dalu | botên uningèng ajat | mila kula sarêng mirêng gupuh-gupuh | ajat mawi dinonganan | maune ngong dèrèng mikir ||

51. Ki Bayi gumujêng nabda | ia talah dadi guyon Si Rodin | lan malih etungên mungguh | lawang pinara sanga | Ki Sêbagi Jumêna matur gih sampun | mèt dhawahe kawan lawang | winastanan olèh bakit ||

52. Ki Bayi alon ngandika | kadipundi ua petanganèki | Ki Sêbagi aturipun | pagêr pinara sanga | kang ingetang kawit wetan pagêr ngayun | punika ingkang winastan | lawang olèh anak salih ||

53. ping kalih tan darbe utang (340) | kaping tiga duka cipta kang kori | ping pat olèh pintêr ngèlmu | panca lawang kêpatyan | ping nêm lawang ati kêras rosa bêndu | sapta lawang lèh sugihan | wolu cacading nêrpati ||

54. ping sanga lèh batur kathah | jangkêp sanga pêngalère binincil | wit ingetang saking kidul | lawang lèh arta ala | ping kalih lawang sarwolih sugih ayu | ping tri lawang sugih anak | pat lawang mênang ngangkuhi ||

55. panca lawang kêmalingan | ping nêm lawang lèh sugih suka ati | ping pitu lawang lèh bêndu | wolu lawang lèh warta | kaping sanga lawang gêringan sru wuyung | wus jangkêp nêk§ prayoginipun: nêkuk. mangetan |Kurang satu suku kata: wus jangkêp nêkuk mangetan. pagêr lèr ngetang kilèn wit ||

56. lawang kapisan gêringan (341) | kaping kalih lawang kèh tamunèki | ping tri lawang sugih sunu | pat lawang kèh ngalanan | kaping lima lawang kêmalingan iku | ping nêm lawang olèh karya | jajalaran saking siwi ||

57. sapta lawang budi rosa | wolu lawang lèh dosa saking siwi | ping sanga mêlarat muput | jangkêp malih ingetang | pagêr wetan wit saking lèr etangipun | lawang dosa saking lia | ping ro lawang lèh èstriyadi ||Lebih satu suku kata: ping ro lawang lèh èstryadi.

--- 92 ---

58. ping tri lawang lèh bujana | ping pat lawang olèh sampurnèng kardi | panca sugih srananipun | ping nêm lawang rusak tyas | kaping wolu lawang asri tukang padu | ping sanga lawang malingan | wus jangkêp têpung binincil ||

59. inggih mangsa borong uang§ prayoginipun ua [uwa]. (342) | wajibipun têkiartêkiyar (dan di tempat lain). amrih bêcik | hèh Kulawirya sirèku | rêmbaganing ngakathah | prayogine ya ing besuk wolu likur | wis padha nambuta karya | gêlakên kang durung uwis ||

60. kondur Jêng Kyai Panurta | tan winuwus sêkantune wus dadi | ya ta ing nalikanipun | praptèng sawiji dina | Jumungah Paing tanggal ping wolu likur | latar mangu Pênanggungan | jêjêl jalma lèbèr jawi ||

61. Jêng Kyai Bayipanurta | nèng pêndhapa lênggah lawan Mongragi | Malarsih lawan kang sunu | Kèn Rara Tambangraras | cèthi Cênthini ngladèni abikut |Kurang satu suku kata: cèthi Cênthini nglêladèni abikut. dhêdharan enjing-enjingan | bikut lawan Ni Sumbaling ||

62. Ki Bayi alon ngandika (343) | Luci sira timbalana dèn aglis | anakmu lawan kyaimu | kang padha anèng jaba | santri Luci tur sêndika sigra mêtu | nimbali putra kalihnya | pra ari myang kyai-kyai ||

63. nulya kerid lampahira | praptèngarsa ngabêkti tata linggih | wênèh atur sêlamipunsalamipun. | tarap anèng pêndhapa | Kyai Bayi aris dènira amuwus | paran wus pêpak sêdaya | anak putu sêdayèki ||

64. lawan kang sinambut karya | apa uwis kabèh tan ana kari | umatur sêdaya sampun | kantun ngusung kewala | iku mêngko arahku Jumungahipun | ana ing kono kewala | bêbatur wisma wus dadi ||

65. gawea mimbar sêdhela | lir kokobong bae linangse putih | ngiras ngalap bêrkahipun | Jumungah dadya tulak | supayane supangat mungguh ingèlmu | ing masjid gêdhe suwungna | ngalang Jumungah sawiji ||

66. samya umatur sêndika (344) | winor guyu sarwi sasmitèng linggih | gya Nuripin praptanipun | ngirid rerehanira | sarwi bêkta uwos tigang dasa pikul | thil-inthil pala pêndhêman | tela kimpul wi gêmbili ||

67. gumarudug dèrèng prapta | matur nêmbah ngaturkên wong binaris | Ki Bayi gumujêng muwus | ia bangêt trimèngwang | kabênêran Nuripin têkanirèku | aturna mring nyainira | sira banjura ngladèni ||

68. nèng pawon sêkancanira | aywa milu sira anambut kardi | kabèh iku wong ing dhukuh | nèng pawo§ prayoginipun: pawon. tugurêna | Ni Malarsih alon dènira amuwus | Nuripin sira banjura | maring pawon bae aglis ||

69. Nuripin matur sêndika (345) | sarèh andika lajêng juroni |Kurang satu suku kata: sarèh andika lajêng anjuroni. ya ta jêng kyai amuwus | lah wis payo bismillah | angkatêna kabèh kang padha sung-usung | kang liningan tur sêndika | putra miwah para ari ||

70. samya ngatag rerehannya | sarêng mundur putra ri saking ngarsi | kang dadi mênggalanipun | ki ragil Kulawirya |

--- 93 ---

dan ingangkat saka bêlandar dêlurung | andêr molo pangrêt serang | usuk wuwung lawan takir ||

71. kumêrab asêsêmutan | pan anggili kang ngusung manjing mijil | sakenjing rame adulur | pinetak prênahira | wisma gandhok kêkalih katri lan tajug | tan kêliru adunira | sêdaya wus dèn angkani ||

72. kang sêsaka sami saka (346) | ingkang ricik sêdaya sami ricik | wus gêmah samya tinumpuk | têlas kang ingusungan | Kulawirya mubêng nitik angkanipun | kêpanggih lêrês angkanya | nulya Jêng Kiai Bayi ||

73. mriksani kang nambut karya | sarwi mrênahakên pangimbar êpring | sêdhênge panggonanipun | pra ari kang mêragang | sampun sami prayogi panggènanipun | nulya wus linangse pêthak | miwah panggonane èstri ||

74. pan wus ingalingan kajang | Ki Baywangling hèh Luci dèn agêlis | wêtokna wedangmu bubuk | lawan juadahjuwadah (dan di tempat lain). jênang | kang wêrata sakèhe pra anak putu | santri Luci sigra mèntar | mubêng angingon-ingoni ||

75. ngling malihe Kulawirya (347) | mêngko yèn wus padha wedangan sami | undangana sêdayèku | samya bar jumungahan | anèng kene bae kang padha maujud | Kulawirya tur sêndika | nulya samya dèn undangi ||

76. saur manuk sêdayanya | nulya kondur asiram jêng kiai | mêngkana sêdayanipun | sawusira ngingonan | samya adus susuci mèt banyu wulu | tan dangu nulya ngalêmpak | nèng batur wisma arêsik ||

77. pênuh lèbèr pêlataran | jalu èstri sunat sukril wuluki | miwah tahyatul masjadu | Kyai Bayipanurta | lan kang putra Sèh Mongraga praptèngriku | Malarsih Kèn Tambangraras | Sumbaling cèthi Cênthini ||

78. miwah para èstri kathah (348) | wusnya kabèh sunatan darus ngaji | nalikane manjing mêtu | jumungah binêdhugan | masjid agung lawan bêdhug masjid mangu | kêputran myang Pêkauman | tuwin bêdhuging pra ari ||

79. gumêmplang panasing surya | sêprandene kang salat sêdayèki | tan angraos panasipun | malah srêp sawêtara | jalu èstri anèngriku ciptèng kalbu | majade panas grahuyang | prandene datan manasi ||

80. baya sawabe Mongraga | sêkalihan sawabe jêng kiai | ya ta antaraning bêdhug | bêdhug wus sinalahan | sakèndêling bêdhug cêp tana kêrungu | Kyai Swarja Wiradhustha | Panukma Panamar tuwin ||

81. KulawisyaKulawirya. samya adan (349) | ya ta adan kang adan sri kapyarsi | wong lima barung swara rum | wuse sami asunat | nulya êcis sinungkên tinampan sampun | gya sira Ki Jayèngraga | nulya mangasiral aglis ||

82. wusnya sira mangasiral | Sèh Mongraga ingkang kutbah anuli | munggah sêlawat ping têlu | Jangwèsthi nulya adan | adan ririh gumarênggêng tan asêru | wusnya nuli Sèh Mongraga | tangawudira matitis ||

83. apan kutbah wali sana | swara ririh ruruh alêp ngalap sih | sajak Jaman manis-arum | wilête ambiola |

--- 94 ---

amlas asih sêmbada lan kutbahipun | ingkang wus sumurup makna | angrês tyase lir kêpatin ||

84. kang durung wêruh ing makna (350) | ngondhok-ondhok de swara ngasih-asih | Tambangraras luh tumuntur | myarsa raosing kutbah | jalu èstri kathah samya ngêmu êluh | mêngkana akiring kutbah | wus tamat gya dèn tamati ||

85. Jêng Kyai Bayipanurta | angimami Jumungah nulya têkbir | usali takbir sêdarum | surat wusing patekah | apan surat watini ing awalipun | akire ina anjalna | sarta mawi dèn kunuti ||

86. wus prapta akiring tahyat | salat bakda slawat lajêng pupuji | gya dikir ambata rubuh | lajêng amaca donga | wus pêragat slawat salaman sampun |Kurang satu suku kata: wus pêragat sêlawat salaman sampun. kêndhuri apêm dinongan | wusnya binage wêradin ||

87. miwah kang sêlawat arta (351) | jalu èstri rong kèthèng tana kari | bakda bar Jumungahipun | parèstri wus bubaran | jêng kyai ngling mring putra myang arinipun | lah mara payo bismillah | sakane guru dèn aglis ||

88. kabèh padha jathokêna | kang liningan padha angatag jalmi | sigra sêsaka jinunjung | pangêrêt myang bêlandar | saka goco pêngiwa lan andêripun | punang saka pat ingangkat | sarêng adêgira sami ||

89. swarane kang nambut karya | pan gumuruh aloke ting jalêrit | wus ngadêg sêsakanipun | sigra blandar ingangkat | linagarangakên sarta alokipun | kang raka pinarentahan | gandhok pinrih sarêng dadi ||

90. Ki Suarja sigra ngatag (352) | nusul§ kirang kalih wanda, kawêwahan: nuntên. ngadêg gandhok kêkalih | lan malih mring putranipun | Jèngwèsthi pinarentah | kinèn ngadêgakên aglis tajugipun | kang putra sigra angatag | mring wong myang undhaginèki ||

91. sêdaya sarêng tumandang | wisma langgar lawan gandhok kêkalih | rame swara sru gumuruh | barungan tanpa rungwan | Kyai Bayi lan Ki Sèh Mongraga luhung | lênggah bale tinaruban | sêsajèn dhêdharan ngarsi ||

92. Kulawirya lir kekean | anyakupi sakèhe nambut kardi | bancang pat parentahipun | ngungkuli para kadang | cèkèh cikat cêlingkrik mènèk mêndhuwur | saruale kombor pêthak | tudhung basunanda prêkis ||

93. tan wigih ing pepenekan (353) | ngetan ngulon lumayu turut takir | maoni kang durung mungguh | watak nora sêranta | tinandangan dhewe sapakolihipun | takir pinilês dèn wawal | kancing-kancing sampun manjing ||

94. usuk serang caluringan | manying§ prayoginipun: manjing. kabèh pacêking wus kinancing | topèng pinritgantil kukuh | serang wus ingingkaban | bêlandar kinêlaming ura-ura duk | takir ambangkok nèng gimbal | inggil-inggilan wus dadi ||

95. wisma gandhok lawan langgar | apan sarêng wuse panjingan inggil | Ki Kulawirya glis mudhun | lajêng apêparentah | gêbyog-gêbyog kinèn angêtrapkên gupuh | cakut kang pinarentahan | sambunge wus has§ langkung sawanda, kabucal: has. dèn angkani ||

--- 95 ---

96. samya sarêng mara mragang (354) | tinrapakên sakèhe pra undhagi | kang sêdaya gêbyogipun | pan wus atrap sêdaya | Kyai Bayi alon dènira amuwus | hèh Jèngwèsthi Jayèngraga | lan pamanmu kon mangarsi ||

97. gupuh marêk kang liningan | atêtanya Ki Bayi lan kang rayi | hèh Wirya apa ta uwus | kari apane ingkang | durung atrap Ki Kulawirya umatur | wondene kang dèrèng atrap | kantun têbêng kori lêmpit ||

98. kang nginggil gêndhèng êrèngnya | ingkang dèrèng Ki Bayi angling malih | ya wus lèrèna sêdarum | arêbut wêktu ngasar | apa mangan dhisik apa pêrlu wêktu | rèhning rada akir ngasar | Kulawirya matur aris ||

99. aluhung rêbat sêmbahyang (355) | yèn wus salam mangke sami abukti | ki pêngulu nambung wuwus | mênggah rêmbag kaula | luhung nêdha rumiyin prayoginipun | ngling Suarja Wiradhustha | ngong rêmbag amangan dhingin ||

100. pakolih maklum ing kathah | Kulawirya gumujêng nambung angling | batos kula gih kadyèku | nanging sampun kêtingal | bujêng bukti jêng kyai angling gumuyu | bênêr si pêngulu Basar | rodin ngur madhanga dhingin ||

101. kang rayi matur sumangga | nulya nuduh Ki Bayi marang Luci | mara wêdalna ambêngmu | santri Luci asigra | ngatag marang Nuripin sêkancanipun | anata kêndhurinira | jinèjèr wus winêtawis ||

102. rolas ambêng wrat gotongan (356) | tuwin rampèn kêndhuri saking wuri | ambêng têlung puluh têlu | dhulang myang layah tampah | wus pinetang sêdaya kêpunganipun | sêkawan ambêng ingarsa | kêndhuri nèng panjang giri ||

103. wusnya rumat ambêngira | Ki Baywangling marang Ki Basarodin | lah donganana majêmuk | mule kang akal bakal | lan slamête kang nambut karya sêdarum | sêlamête wong sêdesa | nak putu Wanamartèki ||

104. ki pêngulu tur sêndika | nulya donga sinauran gêr amin | gumuruh ambata rubuh | sawusnya dinonganan | samya wijik dan lêkas nadhah sêdarum | pan sami pikantukira | nutug samya dènya bukti ||

105. nulya samya aluaran (357) | ambêng dinum cinarik wus binagi | wêradin sêdayanipun | lajêng samya bubaran | Kyai Bayipanurta aris amuwus | mring kang putra myang rinira | pikirên prayoginèki ||

106. arahku besuk Jumungah | pêndhak kiye kênane dèn pindhahi | bisaa rampung sêdarum | jêro lawang korinya | rêsikane pisan pêlataranipun | kitrine ingkang prayoga | gawea balumbang mili ||

107. nyidhata banyu srewehan | joging tajug laju mring jamban mili | yèku prihên bisa rampung | ywa kongsi pindho karya | ingkang putra lan para ri samya matur | kados botên pindho karya | tamtu rampung sêdayèki ||

108. lah ia alkandulillahalkamdulillah. (358) | payo bubar rêbut wêktu wus akir | Kyai Bayi nulya kondur | putra ri sarêng mêdal | Sèh Mongraga lajêng mring panêpènipun | kang rama mring langgar ngarsa | ing latri datan winarni ||

--- 96 ---

109. enjingipun kang winarna | bakda subuh kawit anambut kardi | nutugakên ingkang durung | têbêng kori lêmpitnya | myang gêdhongan kokobong lan ambènipun | nambal jrambah kang dhinungkar | ing saka pinêstèr malih ||

110. sêdaya kang bibal-bibal | tinambalan apan pinulih malih | ginêblèg gangsur cinupu | ginarit jojobinan | miwah kowèn-kowèn tilas ngudhak labur | wus rinadin rinêsikan | kanan keri saking wuri ||

111. mêngkana ing sabên dina (359) | pan ginêlak prape§ prayoginipun: trape. kang nambut kardi | rèng gêndhèng tanapi wuwung | jaro gapit jêjêtan | lawang kori kang garap bêlumbang tajug | ingilèn toya gumantar | mili angubêngi masjid ||

112. kêbon wingking pananisan§ prayoginipun: paninisan. | mawi langgar alit binata inggil | mrapat dhak-undhakanipun | ngegla tan ginêbyogan | kitri sêkar pacar cina pacar kuku | tayumas patra mênggala | andong bang lan kayu puring ||

113. sikatan dêlima wantah | anggrèk wulan argula wora-wari | kênanga cêpaka wungkul | tongkèng lan sêkar dangan | inganjangan pinalêngkung mlathi mênur | rekane Ki Kulawirya | sinêkar sêt tan§ prayoginipun: sêtaman. asri ||Kurang satu suku kata: sinêkar sêtaman asri.

114. putêran kitri tumruna (360) | jram pacican purut pêcêl wêtawis | pucang sêlan tiris puyuh | pinutêr ingantêban | kitri ngayun sawo pêlêm dodolmadu | santog lan jambu drêsana | myang kêlampok arum manis ||