Sastra Jawa

Program Digitalisasi Sastra Daerah

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Babad Giyanti, Anonim, c. 1820, #1118 (Pupuh 01-10)

Katalog:Babad Giyanti, Anonim, c. 1820, #1118
Sambung:
1.Babad Giyanti, Anonim, c. 1820, #1118 (Pupuh 01-10). Kisah, Cerita dan Kronikal | Babad Giyanti #193.
2.Babad Giyanti, Anonim, c. 1820, #1118 (Pupuh 11-20). Kisah, Cerita dan Kronikal | Babad Giyanti #194.
3.Babad Giyanti, Anonim, c. 1820, #1118 (Pupuh 21-31). Kisah, Cerita dan Kronikal | Babad Giyanti #195.

Sêrat Babad Giyanti

Ôngka 271

--- [0] ---

Sêrat BabatBabad.

--- [0] ---

Mangkubumèn, Awit Bêdhah Madiun, Tuwin Pranaraga

--- 1 ---

1. Dhandhanggula

1. ya ta kunêng kang winuwus malih | wulan sapisan ing Dulkangidah | natèng Banaran budhale | angetan sêdyanipun | jangkung prange wong Surawèsthi | ngiras angrata samya | môncanagarèku | maksih nunggil taunira | prang Pajênar prang Pakalongan pan sami | salêbêting Jimawal ||

2. balanipun pan kadya jaladri | pasanggrahan kinèn bêsmènana | sadintên wau lampahe | masanggrahan ing Jimbung | enjing budhal sawadyanèki | lir panjrahing puspita | busanèng wadyagung | kèndêl dalu masanggrahan | kalêngisan sadalu budhale enjing | ing Sokawati prapta ||

3. wontên duta prapta tur udani | sangking Pangeran Mangkunagara | atur wuninga lampahe | inggih dèrèng acampuh | dènnya gêcak ing Pranaragi | ingkang darbe nagara | bêbitinge mêthuk | wontên margi ing Bêrangkal | jurang kali langkung angèl mriyêmnèki | kathah wontên Barangkal ||

4. badhe menggok wontên Juranggadhing | nênggih anjog Magêtan kewala | putra paduka lampahe | nênggih ping kalihipun | wontên duta ing Surawèsthi | praptane tur wuninga | kawon yudanipun | pun Adipati Cêbolang | sampun kontal nèng Pasêdhahan angungsi | dhatêng Wiranagara ||

5. nênggih sutanira Mas Bêrahim | Ki Barahim Surapati suta | mangkya umadêg barise | Pasuruan ginêpuk | loji Gêmbong kinêpung mangkin | lawan sakadangira | sutèng Brahim agung | dadya sang nata putusan | matêdhani uninga dhatêng kang rayi | tuwin dhatêng kang raka ||

6. marang Kêdhu mring Pagêlèn sami | mêdal Jèbrès lampahing caraka | Tumênggung Pusparanane | lan Brajadêntanipun | kuda tigang atus lumaris | sakala kagegeran | nir kawowor sambu | gêlare natèng Banaran | nulak wangsul gêgamaning kang ajurit | Kodhanpang ngilènira ||

7. dadya wau Rahadyan Dipati | Pringgalaya kang baris Kaleca | dhadhal budhal sabalane | marang nagari mantuk | sarwi ngungak-ungak kang baris | kang langkung sampun têlas | amung tigang atus | ngungun Radèn Pringgalaya | panarkane kang langkung barêping baris | kinira wuri kathah ||

8. tiwas sampun ngaturi upaksi | marang Yan Indrik Johan Abraham | uprup siyaga bantune | lampahira kapêthuk | angrêrêpa radèn dipati | tuwan apura dika | kula pan anggugu | ature têlik manira | yèn lampahe Susunan Amangkubumi | badhe anikêl sêmat ||

9. inggih badhe anggêcak mariki | wau enjing dêdamêl kalintang | pan kêkalih punggawane | turôngga tigang atus | malah langkung yèn winitawis | kantun-kantuning wuntat | têlas tan kadulu | uprup alon saurira | kula angsal sêrat kang sangking Samawis | dêlèr têlike nyata ||

10. yèn lampahe Sunan Mangkubumi | èstu jênêngi maring bang

--- 2 ---

wetan | wong Surabaya yudane | wangsul mangilèn wurung | mung pangeran katri lumaris | kapatipun Pangeran | Natakusumèku | kalima Tubagus Buwang | Sultan Bantên sapuluh kang pra dipati | kang mangilèn sadaya ||

11. sun watara dustak kang awarti | pasthi ngetan Sunan Kabanaran | uprup alon parentahe | baris Kalecanipun | pênêd bubar radèn dipati | dawêg apêpikiran | sarêng antukipun | Adipati Pringgalaya | apan tumut lajêng sapraptaning loji | manggil Puspanagara ||

12. praptanira wau anèng loji | sira Tumênggung Puspanagara | Uprup Abraham dêlinge | bapak andika matur | inggih dhatêng sri narapati | yèn suwawi ing karsa | kadhaton puniku | pênêdipun bètèngana | alêlarèn tinêpungakên lan loji | amrih sami karêgsa ||karêksa.

13. Ki Tumênggung Puspanagara ngling | gih prayogi tuwan pan sêmbada | kula umatur ing mangke | sigra kyai tumênggung | manjing pura ngarsa nrêpati | ngaturi aturira | uprup canthèl atur | kadhaton dalêm punika | yèn marêngi badhene dipun bètèngi | jagang larèn ngubêngan ||

14. tinêpungkên inggih lawan loji | sri narendra anurut kewala | Uprup Abraham rêmbuge | Ki Puspanagarèku | wus amêdal sangking jro puri | wangsul ing loji prapta | panggih lawan uprup | katur sang nata wus lêga | langkung suka wau kalane miyarsi | Yan Drik Johan Abraham ||

15. badhe prabeya kang dèrèng pikir | nganti badhe asowan priyôngga | kunêng kang winuwus malèh | lampahe Sang Aprabu | Kabanaran pan lagya prapti | Sokawati têtêpnya | Murong ênggènipun | duta sangking Surabaya | apan dèrèng linilan mantuk pribadi | benjang sarêng sang nata ||

16. duk dinangu kawonira nguni | kayaparan pratingkahing aprang | dene ta gêlis kalahe | iya kaya wong Kêdhu | Surabaya trusing prajurit | caraka Surabaya | sigra nêmbah matur | dèrèng matêng kang pirêmbag | prajangjean lawan pra santana sami | anuntên tiyang Koja ||

17. praptanipun pakuwon Japani | kêkêsipun wong sapabarisan | prasami ical surane | wondening rêmbagipun | pun Dipati Cêbolang nênggih | lawan ingkang santana | pan têtilaripun | nguni Dipati Jangrana | gih pun Jaka Tangkêban punika taksih | ran Ngabèi Jangrana ||

18. rêmbagipun Jangrana Ngabèi | mêngsah kêkalih sami bubuhan | Kumpni lan Madurane |Semua kata: 'Kumpni' dibaca 'Kumpêni' untuk memenuhi guru wilangan dari dua suku kata menjadi tiga suku kata. Jangrana rêmbagipun | paran iki anak dipati | yèn reyang bubuhana | lan Kumpni mungsuh | yèn wontên ungguling aprang | bêdhah loji apa saisining loji | reyang dhewe duwea ||

19. pakênira aja melak-melik | lamun reyang sira bubuhana | mungsuh lan wong Madurane | lamun [la...]

--- 3 ---

[...mun] pinarêng unggul | reyang jaluk nagri sapalih | ing loji sarêng mara | reyang soroh amuk | lan sanak para sadaya | aja cicing têlês wong mungsuh Kumpni | dipun anêdya pêjah ||

20. Adipati Cêbolang tan angling | durung jawab wuwuse kang uwa | ing ayuda prajangjine | sagung prajuritipun | samya gêmpal raosing galih | dene ta ingkang uwa | Jangrana puniku | duk lare Jaka Tangkêban | sadurunge rabi wus dadi prajurit | prawira widigdaya ||

21. mila gêmpal tyase kang prajurit | dene Jangrana Jaka Tangkêban | durung pakenakkapenak. atine | sapa pangiridipun | ing ayuda manggalèng jurit | kang têtela prawira | ambêgsura nêmpuh | Jangrana Jaka Tangkêban | dadya bênthèt prajurit ing Surawèsthi | nir cakut ing ayuda ||

22. nuntên Koja prapta anjapani | lajêng bubar baris Surabaya | sarêng Madura angsahe | lawan Kumpni mukul | wismanipun Sang Adipati | Cêbolang wus kancikan | kang pinacak sampun | tumênggung kêkalih samya | narubakên suyut wadya Surawèsthi | Cêbolang tulus ilang ||

23. langkung ngungun wau duk miyarsi | nênggih susunan ing Kabanaran | alon wau timbalane | kalêbu tiwasipun | Si Dipati Cêbolang iki | durung tate mangun prang | atine acubluk | dunya kang durung karuhan | dèn kukuhi gawe têkaburing ati | tan wande kasor ing prang ||

24. apa warnane nora abêcik | dene putune Jayapuspita | têka mangkono têkone | kaya bèbèt wong buruh | maring dunya têka nyêkithing | lamun trahing prawira | dunyane tan ketung | arêbut dadining karya | liwat beda petunging dagang lan jurit | sarat wani kelangan ||

25. duta Surabaya dèn kasihi | pan samarga-marga tan kêna sah | ingandikan sabên rèrèn | gantya malih winuwus | adipati ing Pranaragi | kang baris ing Barakal | lan sakancanipun | bupati môncanagara | ingkang pisah pan amung Madiun kalih | katiga ing Caruban ||

26. baris wontên nagrine pribadi | dene susunan ing Kabanaran | kang têdhak ngalèr barise | badhe mukul Madiun | anèng Murong barisirèki | Tumênggung Jagaraga | seba wus anungkul | lajêng kinarya pangarsa | mantonipun ing Pangran Madiun nênggih | Madiun kasêpuhan ||

27. budhal sangking tanah Sokawati | lir ardi pawaka |Kurang empat suku kata: ambaranang lir ardi pawaka. masanggrahan ing Carême | wau nagri Madiun | duk miyarsa yèn pinarpêki | mring natèng Kabanaran | langkung susahipun | wong cilik gègèr busêkan | dene mêngsah balane kadi jêladri | sang natèng Kabanaran ||

28. sami baris lun-alunirèki | kalih têngah

--- 4 ---

èwu kang turôngga | pinêpak sagung wadyane | nanging tyasira kuwur | angantosi ing Pranaragi | yèn mogok andhepoka | ing Madiun anut | duk lagyeca pirêmbagan | baris kosik wontên raja duta prapti | sangking natèng Banaran ||

29. mantri anom kaparak tinuding | Puspawijaya Purwawijaya | mandhi surat panantange | wontên kuda sapuluh | datan mawi dharat satunggil | nêrak baris angidak | sarwi nguwuh-uwuh | êndi mantri kang prayoga | wong Madiun tutura gustinirèki | yèn ana duta prapta ||

30. mantri tanaya gupuh tur paksi | patih ing Madiun kalih pisan | kang ngirit duta kalihe | wus praptèng alun-alun | wau Pangran Madiun kalih | mêthuk ing duta prapta | kalih wus atundhuk | têdhak sing kuda kang duta | ingaturan anèng pasowaning jawi | tata sami alênggah ||

31. Pangran Madiun Sêpuh nampèni | sêratira natèng Kabanaran | duk winaos bêbukane | hèh pèngêt layang ingsun | jêng sri nata natèng Mantawis | kang kadhaton Banaran | kang surèng prang pupuh | kang sêkti kang wus pratôndha | lamun darah Panêmbahan Senapati | prawira ing ayuda ||

32. lan dhawuha iya salam mami | mring kakang Arya Mangkunagara | lan maring siwaka kowe | kapindho lakuningsun | iya ngantêp marang sirèki | tuwin marang si kakang | Mangkunagarèku | dèn padha ujar sapisan | ujudira ingkang yêkti maring ngêndi | ajana kamôndaka ||kamandaka (dan di tempat lain).

33. apa kudu mopoa sirèki | nora ngimankên karaton ingwang | yèn iya pêsaja bae | dèn pasthi aja tanggung | bêcikana kuthanirèki | lêlarèn jêrokêna | nagara Madiun | tan anganggo larèn jagang | sun têkani dèn padha angungsi pati | payo sêmayan dina ||

34. lawan padha amilang prajurit | aja ana ingkang luwih kurang | payo aprang papak bae | dêstun têmên wak ingsun | iya arêp karamas gêtih | mati ngasmarèng laga | mungsuh wong Madiun | lan sira sun wèhi murah | ya apitên tandhing wong Pajang Mantawis | lan wong môncanagara ||

35. ya sewaka pikirên kang bêcik | kowe lan kakang Mangkunagara | karana sapisan kiye | tan kaya dhingin ingsun | iya kêna kok sêmayani | basa landhung kewala | ya sira sun turut | ing samêngko uwis nora | babar pisan wus tamat titi kang tulis | kalihe duk miyarsa ||

36. andhêkukul sami brêbês mili | kadipundi gih puniki anak | dene asangêt dukane | kula salamènipun | inggih sami nungkul ing batin | ing punika punapa | wontên kang wêwadul | duk sang nata nglurug marang | mring Pagêlèn mring Kêdhu lajêng masisir | pintên ta lamènira ||

37. wontên punapa ing Sokawati | kula jagongi sangking kadohan |

--- 5 ---

yèn kula priha rusake | abdine kang tut pungkur | yèn pinriha gêmpaling ati | ing nguni Sokawatya | ginawea rusuh | lah dawêg dipun tutuha | dene mangke kula ajrih angangsuli | langkung sumôngga karsa ||

38. kinarsakna tinumpês kang abdi | môngsa inggih dadak ta wurunga | yèn kêni-kênia mangke | pan ajrih darbe atur | yèn sagêda inggih cumuwit | bok inggih dèn antosa | ing kantênanipun | Dipati Suradiningrat | lan kang putra Dipati Mangkunagari | pan sawêg yun-ayunan ||

39. inggih dèrèng kantênaning jurit | asor unggul yèn sampun kantênan | sayêkti kawula age | angaturi sang prabu | botên susah pinukul jurit | lajêng angadhatona | nagari Madiun | mangkotên tan angarsakna | ingkang abdi sumôngga ing pati urip | datan kenging suminggah ||

40. môngsa inggih gawêr awak mami | lamun inggih natèng Kabanaran | ngarsakna gêmpur tumpure | nagari ing Madiun | sampun botên umatur malih | amung kang pêjah gêsang | kang abdi Madiun | duta nata mantri mudha | sigra pamit kalih wus nitih turanggi | lan turôngga sadasa ||

41. sêsandêran tan kawarnèng margi | praptèng Carême katur kang duta | salampah-lampahe kabèh | purwa wasananipun | botên purun ngangsuli tulis | amung atur kewala | ing caraka katur | sri bupati duk miyarsa | langkung kagyat animbali pra dipati | kanêm praptèng ayunan ||

42. angandika alon sri bupati | marang Adipati Jayaningrat | lawan mas rôngga dhawuhe | besan kayapa iku | wong Madiun nora ngangsuli | kapriye iku rôngga | miwah pra tumênggung | mas rôngga matur tur sêmbah | kintênipun paduka nganyar-anyari | mawi ngantêpi sêrat ||

43. pan wus lami dènnya canthèl batin | Islam ngindalah kapir ngindanas | makatên ing upamane | mila punika purun | ngolok-olok ing padukaji | gumujêng sri narendra | saha ngandikarum | iya iku bênêr sira | yèn mangkono payo budhal marêpêki | sanadyan ngantènana ||

44. aja adoh Madiun nagari | sun makuwon ing Kincangkinandhang | sigra ngundhangi balane | enjing budhal gumuruh | Jagaraga prapta salatri | enjing anulya budhal | antara sadalu | praptane Kincangkinandhang | masanggrahan wau sira sri bupati | wadyagung pamondhokan ||

45. ara-ara tarataban radin | lèpèn agêng wuri lan ngiringan | jêmbar rata lan sitine | angreka alun-alun | pinggir kali kalingan masjid | tampar duk salandhean | ingubêngkên sampun | amawi sêsaka papat | pan samargi-margi kang pinôngka masjid | kêkênthêng [kê...]

--- 6 ---

[...kênthêng] duk kewala ||

46. iya lamun makuwon wanadri | lamun makuwon amanggih wisma | yêkti wisma masigide | suka ingkang wadyagung | murah banyu lan murah pari | tan ana kang karangla | pacangkramanipun | ing ari Sêptu watangan | pan angiras gêladhi gêlaring jurit | prang dharat prang turôngga ||

47. kunêng sakala sri narapati | masanggrahan ing Kincangkinandhang | ingkang winurcita malèh | ingkang amêdal kidul | Adipati Mangkunagari | wus anjog Kamagêtan | bupatine suwung | kinèndêlan tigang dina | sami nungkul para mantri kathah prapti | wuwusên sang dipatya ||

48. Suradiningrat ing Pranaragi | sakancane wong môncanagara | angalih pabarisane | ngalèr mring Kalidêmung | dene mêngsahira ngidêri | Pangran Mangkunagara | Pamagêtan rawuh | prajurit môncanagara | ginunggunga wontên salêksa turanggi | lan kathah pra dipatya ||

49. pakuwone sawetaning kali | Kalidêmung anggabag angarang | pakumpulan bupatine | rêmbugira amêthuk | angukuh ing angantêp jurit | ature têlikira | kêdhik mêngsahipun | Pangeran Mangkunagara | nora luwih sèwu nêmatus turanggi | arang prajurit dharat ||

50. wus rineka gêlaring ajurit | kang pinatah nèng pangawat kiwa | Ngrawa Surakusumane | Surajaya puniku | ing Kalangbrèt kanthinirèki | Ngabèi Wiramêja | lan sarêngatipun | Ngabèi Surawijaya | Ki Ngabèi Sêtrapati ing Kadhiri | dadya pangawat kanan ||

51. Wirasaba ing Japan kinanthi | Sumayuda Japan Têpasana | miwah Patrasuta Pace | Ngêblêg Wiratmêjèku | kang dhadhani sang adipati | akanthi ing Kaduwang | lawan para sunu | ing Pranaraga akathah | pitung dasa kang sami amawat kardi | kathah mantri santana ||

52. langkung kathah wong môncanagari | sami amêmpêng kuwanènira | lan amuwah panganggone | akathah adol sanggup | wau ingkang winuwus malih | Pangeran Adipatya | Mangkunagarèku | kang abaris Pamagêtan | duk miyarsa baris ing môncanagari | ngalèr pamêthukira ||

53. Lèpèndêmung badhene nadhahi | ngantêp yudane môncanagara | Pangran Mangkunagarane | miyarsa sigra wau | angundhangi bala prajurit | budhal sangking Magêtan | pan arsa umagut | prange wong môncanagara | baris prapta mapag sakilèning kali | kèndêl ngantosi wuntat ||

2. Pangkur

1. pangeran anata gêlar | kang kinarya nênggih pangawat kering | kang rayi sawadyanipun | Pangran Mangkudiningrat | pangawat kang têngên wau kang tinuduh | Tumênggung Kudanawarsa |

--- 7 ---

lawan sagung mantri jawi ||

2. Pangeran Mangkunagara | andhadhani lan sawadya jro sami | saragni abang ing ngayun | panumbake prang tandang | saragnirêng maranggo panumbakipun | lan saragni polèng miwah | panumbakipun wong Bugis ||

3. mantri jro lan kawan dasa | munggèng ngarsa pinangku tan atêbih | wus samya dulu-dinulu | baris wetan anggabag | yèn sinawang sayêkti tikêl sapuluh | akèh wong môncanagara | balane pangeran kêdhik ||

4. wontên mantri jro satunggal | nging Walônda Ônggaima namèki | têka anandêr sumêmprung | nora nganggo parentah | wong saragni polèng kêkalih anusul | lan panumbak pêrang tandang | inggih anusul kêkalih ||

5. dadya turôngga lêlima | kadêngangan Ônggaima rumiyin | kapriye Ônggaimèku | maring di si kaparat | apa magut padha nêngna dhingin iku | Ki Ngabèi Ônggaima | panyandêre nêrak baris ||

6. samya dinulu kewala | ting gudandap wadya môncanagari | ting karoyag barisipun | pangeran angandika | tulungana Si Ônggaima angamuk | sigra tambur bèri giyak | prajurit anabrang kali ||

7. barênge Ki Ônggaima | wong saragni polèng sarêng ambêdhil | Ki Ônggaima angamuk | dhadhal kang baris dhadha | kanan kering pangawate kawur-kawur | Tumênggung Kudanawarsa | sawadya nunjang ing kering ||

8. Pangeran Mangkudiningrat | sami nunjang mantrine nunjang wani | kalulun kang baris agung | norana kang apêrang | kadi guntur syaraning bala lumayu | malêdug kadya prahara | tan ana kang tahan jurit ||

9. pangeran gumujêng suka | ana paran mungsuh mangkene iki | ya Si Ônggaima iku | apa katon salêksa | wong lêlima anunjang wong ewon mawut | kang anusul nora uman | ing mungsuh wus padha gusis ||

10. samya bêbujung kewala | kawuwusa wau Sang Adipati | Suradiningrat lumayu | tinunjang ing akathah | turanggane garonjal kang nunggang runtuh | tibèng siti napas kumat | kasalêpak kêmpis-kêmpis ||

11. sangsaya kèlês ing kathah | anakira lanang tuwa pribadi | Martanagara ranipun | kèndêl ngadhêp ing rama | datan wontên kawruhan lamun puniku | Dipati Suradiningrat | dipun nyana yèn wong cilik ||

12. sêtun mantrine kewala | dene nora nana kang ngadhêp malih | liniwatan wong lumayu | miwah wong ngungsir samya | ingkang ngalèr angetan miwah angidul | wong satus môncanagara | wong sapuluh kang ngênginthil ||

13. kuda sèwu wong bang wetan | mung wong sèkêt [sèkê...]

--- 8 ---

[...t] kang bêbujung anginthil | parandene mawur-mawur | kuda pating balêsar | wong aewon alêksan kuwur katawur | malêdug saparan-paran | wau ta Sang Adipati ||

14. Suradiningrat palastra | awit pêdhot napas tibèng turanggi | Kudanawarsa Tumênggung | panandêre kaliwat | ana tiba kalumah datanpa tatu | ingandhêgan tinakonan | sapa iki kang ngêmasi ||

15. sumaur ingkang atêngga | gih pun bapa punika sang dipati | ing Pranaraga pukulun | kula anake tuwa | sigra wuri balanira ki tumênggung | arsa angrampog kewala | Kudanawarsa ngukuhi ||

16. lah aja mêngkono padha | iki jago tan kêna dèn patèni | iki bapakane lampus | anake misih gêsang | ing patine kalawan karsaning ratu | sira patèni tan kêna | sayêkti katura urip ||

17. Tumênggung Kudanawarsa | gya putusan nolèh sira dèn aglis | Jayasimpangan dèn gupuh | sira tura wuninga | marang kangjêng pangeran yèn iki lampus | Dipati Suradiningrat | mati tiba tanpa kanin ||

18. awit napas kang salêpak | kang nunggoni anake lanang siji | Martamanggala kang sêpuh | mangke maksih tinêngga | inggih dhatêng ing pun kaki sawongipun | Tumênggung Kudanawarsa | Jayasimpangan dènnyaglis ||

19. anyamêthi kudanira | nandêr mamprung tan adangu praptaglis | ing gène pangeran tundhuk | matur Jayasimpangan | lamun Adipati Pranaraga lampus | botên kaprawasa ing prang | pêjahipun tanpa kanin ||

20. sigra wau duk miyarsa | Pangran Mangkunagara anyamêthi | turôngga sawadyanipun | mantri ing jro kalawan | mantri patang puluh panandêre rawuh | gène pêjah ki dipatya | pangeran angandikaris ||

21. hèh kaki Kudanawarsa | nora tatu Suradiningrat iki | êndi anake kang tunggu | ing bapa duk palastra | Ki Tumênggung Kudanawarsa umatur | inggih kang sêpuh punika | Martamênggala namèki ||

22. kuda sinaoskên ngarsa | pan pun kaki punika dèn titihi | wau kalane umagut | kore ran pun pêsaja | wus pinundhut pangeran angandikarum | lah iya Kudanawarsa | Si Martamênggala iki ||

23. gawanên dhingin mring kutha | dimèk aja rungak wong Pranaragi | yèn anak tuwa wus nungkul | lan uwis tinarima | dimèn têtêp wong cilik ajana kuwur | lawan Si Martamanggala | konên angumpulkên aglis ||

24. iya saduwèke padha | bapakane ajana ingkang kari | lawan sawong dalêmipun | sêlir miwah [mi...]

--- 9 ---

[...wah] padhaya | gya Tumênggung Kudanawarsa wotsantun | anggawa Martamênggala | lajêng mring kitha rumiyin ||

25. ing wuri sigra pangeran | kinèn mocok utamôngga dipati | wus kapocok murdanipun | lawan kang kalanangan | kinèn nigas dene iki pêli ngamuk | nora anganggo ukara | tinigas jalêran aglis ||

26. wus dangu ing pêjahira | kang jalêran wus kèris mêdal gêtih | kang angiris sami ngungun | kang kaprah wong wus pêjah | dèn kapakna nora mêtu gêtihipun | katur pangeran ngandika | mati nguntal upas iki ||

27. lah cangkême cêngakêna | lêbokna kang kalanangan sapalih | nuli ingkêmêna iku | angêmut kalanangan | wadhahana kukusan gawanên gupuh | barisan Kincangkinandhang | aturêna ing ramaji ||

28. mantri Magêtan milua | têkakêna iya ing dina enjing | pan iki wus pukul têlu | bêngi alêlakua | lah cangkingên luhur kuda sirah iku | wong akèh padha gêntia | amrih kêbat ing lumaris ||

29. caraka tur sêmbah mêsat | dalu-dalu datan kèndêl lumaris | datan wuwusên ing ênu | prapta sakidul Kincang | sarêng ngêbyar kèndêl jawi baris agung | angantos wiyosing nata | pangluware brôngta kingkin ||

3. Asmaradana

1. enjinge sri narapati | miyos tarub pasanggrahan | siniwi wadyanirandhèr | punggawa mantri prameya | aglaring ngarsanira | wontên kang atêngga pintu | anjawil dhatêng mas rôngga ||

2. lamun caraka kang prapti | sangking nagri Pranaraga | Pangran Mangkunagarane | mas rôngga mêdal sakala | lêbête ngirit duta | kalawan mustakanipun | Adipati Pranaraga ||

3. mas rôngga matur wotsari | putra paduka putusan | pan sampun unggul jurite | bêdhah nagri Pranaraga | bupatine katigas | punika mustakanipun | katura jêng padukendra ||

4. sigra mèsêm ngandikaris | sang nata têdhak nêm tindak | mara ungkabana age | pan ingsun arsa wuninga | mring Si Suradiningrat | apa warnane ing lampus | sigra majêng pra dipatya ||

5. Tumênggung Janapurèki | mas rôngga lan Sindusastra | Jayèngrana sakawane | ingkang ngungkabi mustaka | jumênêng sri narendra | duk binuka sirahipun | lathi ngêmut kalanangan ||

6. anjumbul kawan bupati | gumujêng latah sang nata | prasamya guguk gujênge | nyata yèn bocah ngalunyat | iya Si Adipatya | Mangkunagara satuhu | sadaya kang sami seba ||

7. samya sinungan udani | gumujêng ambata rêbah | ambal-ambalan gujênge | sirah Dipati Pônraga | angêmut kalanganan | carakanira dinangu | tingkah solahing ayuda ||

8. katur miwiti mêkasi |

--- 10 ---

sang nata suka miyarsa | hèh duta milua age | matura ing gustènira | besuk tan wurung ingwang | maring Pranaraga iku | caraka tur sêmbah mêsat ||

9. sang nata sigra ngundhangi | ing bala badhe budhalan | ing dalu tan kawiraos | enjing atêngara budhal | sangking Kincangkinandhang | manjing nagari Madiun | wus suwung bupatinira ||

10. nanging sampun balang tulis | wong Madiun mring mas rôngga | mila tinilar prajane | wau lampahe sang nata | tan adangu praptanya | manjing nagari Madiun | sri narendra saha bala ||

11. masanggrahan wetan kali | tan arsa angênggènana | ing wismane bupatine | wismaning mantri kewala | prapta pukul sawêlas | pukul lima praptanipun | sebane bupatènira ||

12. sang nata siniwèng dasih | punggawa mantrinira glar | prajurit sumiwi kabèh | Mas Rôngga Wirasêntika | Dipati Jayaningrat | ngirit bupati kang nungkul | ing Madiun kalih pisan ||

13. prapta ing ngarsa nrêpati | sang nata gupuh ngandika | si kakang salamêt bae | iya kang Mangkunagara | si adhi Martalaya | ngabêktia marang ingsun | mangsah gantya kalih pisan ||

14. sang nata ngandika aris | marang wau ingkang putra | Pangeran Dipati Anom | kulup mara ngabêktia | karo marang wakira | pangran adipati gupuh | bêkti nguwa kalih pisan ||

15. sang nata ngandika malih | ipeningsun ingkang pêjah | siji ika bagus dhewe | jênat si adhi sudarma | ladak kaya lanyapan | si adhi sewaka iku | asombro angulasawa ||

16. kakang Mangkunagarèki | duk anome kaya Boma | wis tuwa têka mangkene | dadak kaya Ôngganaya | gumêr kang pra dipatya | kang pinoyok milu guguk | Madiun Mangkunagara ||

17. sang nata ngandika malih | kakang dika ngalih nama | sampun jumbuh lan namane | lan si kulup putra dika | ingkang tuwa ngalaha | hèh dika kakang jêjuluk | Pangeran Mangkudipura ||

18. hèh sakèhe pra dipati | kabèh padha ngèstrènana | sami sandika ature | sang nata malih ngandika | kakang andika dandan | lan adhi Martalayèku | sun gawa mring Pranaraga ||

19. ingsun budhal benjing enjing | kakang maring Pranaraga | sun arsa wêruh untabe | wadya Madiun sadaya | prajurit kang turôngga | jêngkar makuwon sang prabu | wadya sami pamondhokan ||

20. ing dalu datan kawarni | enjang sang nata têngara | gong bèri tambur lan bêndhe | gumuruh syaraning bala | miranti sowang-sowang | ngrasuk busana sang prabu | têdhak mijil ngara-ara ||

21. apan akarsa udani | wau ta jêng sri narendra |

--- 11 ---

wadya ing Madiun kabèh | sampun sami akêkirap | aglar ing ngara-ara | ngundhangi wadya sang prabu | sagunge kawulaningwang ||

22. mirea anganan ngering | miwah ing wuri kewala | wong Madiun ngarsa kabèh | cinacah ingkang turôngga | pan kalih èwu dhomas | dharat wontên kawan èwu | angêbêki ara-ara ||

23. dharat kinèn misah sami | kinèn ing wuri sadaya | turôngga anglela neje | kuda kalih èwu dhomas | kinèn mubêng ping tiga | ing ngarsanira sang prabu | abayak agêgolongan ||

24. angandika sri bupati | rôngga dene ku wus tata | ing prang tan ana bobode | mas rôngga matur tur sêmbah | pan dèrèng kalêrêsan | kang angabên ing prangipun | ing rakit sampun prayoga ||

25. tiyang ing Pajang Mantawis | nênggih kumpule gêgaman | ngantos samantên kathahe | lawan rakitipun tata | wagêde nitih kuda | kadia tiyang Madiun | têtiyang Pajang Mantaram ||

26. gih môngsa angsala tandhing | angandika sri narendra | wong Pajang Mantaram kiye | duk sinau nitih kuda | banjur ginawa aprang | pêparentah sang aprabu | wong Madiun rumiyina ||

27. wadyaningsun kang nambungi | wadya ing jêro kewala | pra dipati wuri kabèh | kalawan bala Caruban | iku rongèwu dhomas | Madiun lumakyèng ngayun | kang sumambung wurinira ||

28. wadya jro kaparak sami | kang turôngga sèwu dhomas | marwatagni busanane | punggawanira sang nata | lumampah kering kanan | kinarya rêmbêning laku | cangkrama saurut marga ||

29. amasanggrahan sawêngi | enjinge têngara budhal | pukul sawêlas praptane | ing nagari Pranaraga | Pangran Mangkunagara | amêthuk baris sêsiyung | ngalun-alun Pranaraga ||

30. urmat drèl sagung prajurit | kang rama wus ingaturan | nênggih lajêng angadhaton | wismane Suradiningrat | kang dadya pamondhokan | Pangran Mangkunagarèku | sawadya mingsêr angetan ||

31. anèng kitha Kartasari | duk samana Pranaraga | kèbêkan ing wadya katong | mangkana enjing sineba | sang natèng Kabanaran | kang wadya aglar supênuh | punggawa sêntana putra ||

32. Pangran Mangkunagarèki | angirit kang pra dipatya | wadya kang anungkul kabèh | pranakan ing Pranaraga | sinaoskên kang rama | kang wus prapta sadayèku | anake Suradiningrat ||

33. tiga likur kang wus prapti | akathah kang dèrèng prapta | pinuhung sampun bêgjane | mung sawontêne binakta | katur ing rama nata | wus katur kang têlu likur | dinangu namane samya ||

--- 12 ---

34. kang sêpuh namanirèki | Rahadèn Martamênggala | Suradipraja arine | Rahadèn Cakranagara | Radèn Ranadimêja | Radèn Purwakusumèku | Rahadèn Bratakusuma ||

35. Rahadèn Suralayèki | lan Radèn Natadiwirya | Radèn Suradiwiryane | miwah Radèn Suradirja | Radèn Suradipura | Radèn Surawijayèku | miwah Radèn Bratadirja ||

36. nging wau sri narapati | kang pinilih mung sakawan | anak lanang tuwa dhewe | Rahadèn Martamênggala | lan ari kang wus nama | sinungan Surabratèku | wus dadya anèng Kaduwang ||

37. namane Surabratèki | pinaringkên kakangira | Martamênggala ing mangke | pinacak bupati tuwa | punika sinung lênggah | Pranaraga tigang èwu | kalawan jêjulukira ||

38. radèn tumênggung namèki | Surabrata arinira | Suradipraja namane | sinung kalih èwu lênggah | lan pinacak punggawa | anama radèn tumênggung | anênggih Suradipraja ||

39. wontên arinipun malih | kamantu maring kang paman | Radèn Natakusumane | ran Radèn Cakranagara | wus pinacak punggawa | sinungan nama tumênggung | Dyan Tumênggung Natabrata ||

40. kalih èwu lênggah sami | kang kalih èwu lênggahnya | nênggih kang ginanjarake | mring Pangeran Pakuningrat | dene Radèn Kaduwang | têtêp kabupatènipun | amung ingalih kang nama ||

41. Kaduwang namanirèki | Tumênggung Bratawijaya | wontên dene sakantune | kang sangang èwu kewala | pinacêkan punggawa | kang têtiga kalih èwu | kang tigang èwu satunggal ||

42. anak kang tuwa bribadipribadi. | sinung nama Surabrata | kang tigang èwu lênggahe | ingkang kantun tigang nambang | nênggih kinèn marucah | pan antuk putra rong puluh | wong siji angarobêlah ||

43. prasamya kinarya mantri | dene ta pakaryanira | tinunggil lawan kadange | wong rong puluh pinartiga | kang kalih ngênêm samya | ingkang satunggil wong wolu | ginadhuhan mantri kadang ||

44. Tumênggung Surabratèki | ingkang wolu mantri kadang | prasamya agêng manahe | paranakan Pranaraga | yèn prabu miyos watang | wong Pranaraga rong puluh | kang kilèn wiwit nyandêra ||

45. tan kêna dipun sêlani | sang nata suka umiyat | pranakan Pranaragane | abagus-bagus warata | sami wagêt turôngga | langkung sukanira dulu | ing tanaya Pranaraga ||

46. badhene sami kinathik | ing karsanira sang nata | manawa mêtu gawene | dene wangune naracak | bagus-bagus agagah | sang nata langkung piyungyun | mulat Pranaraga suta ||

--- 13 ---

47. gantya kawuwusa malih | dêlèr nagari Sêmarang | miyarsa lamun lakune | Jêng Sinuhun Kabanaran | èstu budhal mangetan | apan arsa atêtulung | yudane wong Surabaya ||

48. gugubgugup. abantu ajurit | ing Kêdhu kinèn angrupak | mumpung sêpi nrêpatine | Sakèbêr pan Dêr Pol Kulman | kathah bêbantonira | pasisir para tumênggung | kilèn Samarang kewala ||

49. Mayor Pèbêr senapati | pan anglarug barisira | jujug Tarayêm barise | mêngsah sami liniwatan | Sakèbêr ciptanira | tan tolih mungsuh nèng pungkur | mung nyandhaka wong Mantaram ||

50. Ki Tumênggung Rajaniti | Tumênggung Surajênggala | enggala parêg bawahe | Pangeran Adiwijaya | gubêl sakilèn Praga | punggawa kang wontên Kêdhu | sadaya sami kawuntat ||

4. Pangkur

1. Dipati Suryanagara | Wiradigda Môndraka kang anunggil | Pangran Natakusumèku | baris nèng Têpasaran | Ki Tumênggung Jayadirja barisipun | nèng Magora kanthinira | putra Mangkuprajan kalih ||

2. Rahadèn Mangkuwijaya | miwah Mangkudiwirya kang anunggil | Jagalatan Singaranu | kang sami nèng Mêgora | Radèn Suryanagara sakancanipun | sami anglarag mangetan | mukul Kumpni prang Pingit ||

3. pan Dêr Pol kalawan Kulman | Jayadirja pinukul barisnèki | arame dènira campuh | Radèn Mangkuwijaya | kêni mimis pilingane lajêng lampus | mawur kang munggèng pangawat | Tumênggung Jayadirja glis ||

4. wontên kang atur wuninga | Radèn Mangkuwijaya angêmasi | ki tumênggung mangsah ngamuk | ngrêbat kunarpanira | nênggih Radèn Mangkuwijaya puniku | manawa sêlak tinigas | murdane marang Kumpni ||

5. Ki Tumênggung Jayadirja | pangamuke kotbuta ngowak-awik | wus pinarêng takdiripun | duk ingêdrèl sapisan | ki tumênggung wêntisira ingkang tatu | cape tiba sangking kuda | kang pra santana ngalingi ||

6. binayang nginggahkên kuda | ki tumênggung tan arsa nèng turanggi | sugal rêkasa amuwus | hèh sanak-sanak ingwang | ingsun iki ya aja ginawa mundur | balik ingsun uworêna | lan pulunane sang aji ||

7. Rahadèn Mangkuwijaya | dudu uwong ingsun tinggala urip | ing mêngko yèn ingsun lampus | iya sakarêpira | kunarpane Radèn Mangkuwijayèku | yèn tan karêbut ing sira | pan iya kunarpa mami ||

8. aja kudu sira gawa | duk puniku Kumpni anututi | angêdrèli angarutug | Tumênggung Jayadirja | bisa ngadêg sakêdhap sangking

--- 14 ---

gêng nêpsu | pan sarwi anyandhak watang | lajêng karungkêb ngêmasi ||

9. sêntanane kalih dasa | sami ngamuk lawan kancane mantri | Panumping wontên sapuluh | wuru pangamukira | mungsuh giwar Kumpni mati sapuluh | lan Bugis Bali pitulas | uwal sakala kang jurit ||

10. Rahadèn Mangkuwijaya | kunarpane winowot ing turanggi | Tumênggung Jayadirjèku | kunarpa dinandanan | nulya prapta Ki Tumênggung Singaranu | kalawan Jagaulatan | magut mungsuh kang balèni ||

11. dadya kang dandan kunarpa | angsal bangban nora angiras jurit | landheyan tumbak sapuluh | karya mikul kunarpa | tinalenan cindhe kewala têtêlu | wus têbih ing lampahira | lawan sapih kang ajurit ||

12. pan Dar Pol kalawan Kulman | dalu-dalu sinêrot lampahnèki | praptanira têngah dalu | baris Tarayêm nulya | panggih lawan Mayor Sakèbêr turipun | yèn untung dènira aprang | antuk punggawa kêkalih ||

13. siji punggawa satriya | Radèn Mangkuwijaya kang ngêmasi | apan pêpulunanipun | mring natèng Kabanaran | kang satunggil andêl bupati gagêdhug | Ki Tumênggung Jayadirja | prajurit ing Sokawati ||

14. Sakèbêr sigra nênurat | dalu-dalu utusan mring Samawis | kalamun ngantia esuk | sayêkti mungsuh kathah | Adipati Suryanagara puniku | angamuk kancane pêjah | pêsthi tan olèh lumaris ||

15. enjang Singaranu lawan | Jagalatan sami atur upaksi | marang senapatinipun | kang baris Têpasaran | Adipati Suryanagara angrungu | tiwas Tumênggung Jadirja | Radèn Mangkuwijayèki ||

16. langkung ngungun saha kurda | sigra nitir têngara sang dipati | Suryanagara umagut | gitik baris mênggora | sigra budhal wontên dasih kang umatur | Kumpni samênangira | sami lorot tinggal baris ||

17. angumpul Tarayêm samya | kadi taha ing sampeyan puniki | manawi enjinge ngamuk | wau sang adipatya | duk miyarsa menggok ngetan barisipun | baris Kumpni kang ana | ing Pingit arsa ginitik ||

18. lan Tumênggung Mangkuyuda | duk miyarsa ingkang baris ing Pingit | Kumpni mungsuhnya rawuh | Radèn Suryanagara | sigra nambur wus rakit lajêng acampuh | Dipati Suryanagara | ngamuk lan sawadyanèki ||

19. kuwur Kumpni anggiwar | kapalajar wangsul Bahrawa malih | Radèn Suryanagarèku | ngêbroki barisira | anèng Pingit pan arsa mangkat angidul | Tarayêm arsa ginêcak | kancane [kanca...]

--- 15 ---

[...ne] kang pra dipati ||

20. sami gendholi sadaya | luwung inggih kèndêla ki dipati | awrat Sakèbêr puniku | lan malihe sampeyan | dèrèng atur uninga dhatêng sang prabu | kang wontên ing Pranaraga | kalih pêjah ing ajurit ||

21. pêjahe raka paduka | sami-sami bupati gêng pribadi | inggih sintên timbangipun | Rôngga Wirasêntika | Jayadirja katri paduka pukulun | sami andêling ayuda | gêgêdhuging pra dipati ||

22. Dipati Suryanagara | pirêmbagan lan sagung pra dipati | yèn mangkatên dawêg mundur | wangsul mring Têpasaran | pan ing ngriki adhakan margining mungsuh | bêbanton sangking Samarang | wus rêmbag budhal kang baris ||

23. wangsul sakilèn Paraga | Têpasaran pabarisane lami | amikir ingkang ingutus | dhatêng ing Pranaraga | sarat ingkang milu prang bilih dinangu | kancane mantri têtiga | Panumping ingkang tinuding ||

24. srat dadya sigra lumampah | kunêng wau gantya ingkang winarni | Sakèbêr carakanipun | wus praptèng ing Sêmarang | surat katur mring Yan Baron pan Undurup | prange pan Dar Pol lan Kulman | antuk punggawa kêkalih ||

25. satunggil Mangkuwijaya | lan Tumênggung Jayadirja kang kêni | dêlèr suka marasipun | sukane ingkang manah | Jayadirja bupati andêl gêgêdhug | marase bok winangsulan | dene andêle ngêmasi ||

26. dadya dêlèr karya gêlar | angundhangi bala kang pra dipati | pasisir sami akumpul | budhal arsa magut prang | ingkang marang Pranaraga kang jinujul | karyalok ing kalairan | batin aja dèn balèni ||

27. ing patine Jayadirja | dene andêl bupati tur kêkasih | mila rewa-rewa jujul | kèndêl anèng Barangkal | karya surat lawan angrukti kêkintun | lawan arsa ngaturêna | bupati kabandhang nguni ||

28. Tumênggung Jayawinata | duk prang Lengkong iku kacandhak urip | mring Sakèbêr ingkang antuk | wus lami nèng Samarang | kang dinuta nênggih Pangran Adilangu | akathah kêkintunira | sangkêlat baludru karbin ||

29. lan kursi kang sakêmbaran | wus winêngkas wau Pangeran Wijil | kinanthèn pêpatihipun | Adipati Samarang | Dêmang Surayuda kang ajaga jagul | idêlèr wêwêlingira | kathah mring Pangeran Wijil ||

30. wus mangkat sangking Barangkal | ngidul ngetan ing Warung kang dèn jogi | wontên kuda têlung puluh | dharate pitung dasa | tan kawarna ing marga praptèng Madiun | suwêng lajêng lampahira | mring nagari Pranaragi ||

31. anjujug Pangeran Rôngga |

--- 16 ---

Ngadilangu pondhok salèring masjid | kang rayi lajêng rinangkul | angling pangeran rôngga | dika adhi marang idêlèr ingutus | mangke lamun mari sayah | kula apituduh margi ||

32. kula gawani kongkonan | dika jujug Jayaprameya adhi | lurah mantri jro puniku | lajêng katur ing lampah | pasthi enjing pun adhi ing lêbêtipun | Pangeran Mangkunagara | kang angirit ngusap wèni ||

5. Sinom

1. sawusira mari sayah | sinunggata wusnya bukti | dhatêng Kamangkunagaran | caraka dêlèr Samawis | sapraptanira panggih | Pangran Wijil Ngadilangu | pangeran angandika | inggih paman benjing enjing | kula bêkta sowan ing raka paduka ||

2. sampun tanggêl ing punika | paman anjujuga enjing | inggih pasowan kewala | wus pamit makuwon malih | pangeran tur upaksi | duta idlèr praptanipun | kang rayi kang dinuta | Ngadilangu Pangran Wijil | ingundhangan wadyagung enjing pêpêkan ||

3. manggihi caraka prapta | kang sangking upnur Sêmawis | ing dalu tan winurcita | enjinge aglar kang nangkil | sagung mantri bupati | sami ngandikan lumêbu | sang nata têdhak marang | pandhapa manggihi tami | kerit marang Pangeran Mangkunagara ||

4. sapraptanira ngajêngan | asru ngandika sang aji | adhi ing ngriki kewala | dawêg sêsalaman adhi | dika minggah ing nginggil | Pangran Wijil nêmbah maju | sawusnya sêsalaman | cinandhak astanirèki | sampun mundur adhi ing ngriki kewala ||

5. binakta lênggah satata | ya ta wau Pangran Wijil | sigra ngaturakên surat | kang sangking dêlèr Sêmawis | tinampan tinupèksi | bêbuka tur tabenipun | ingkang akathah-kathah | katura ing padukaji | wiyosipun pun dêlèr nyuwun apura ||

6. sakathahing kalêpatan | pratingkah kang wus kawingking | mantuka inggih duk dadya | tuwan paduka rumiyin | kula ambêbakali | ing tuwan amrih pakantuk | dhatêng raka paduka | syargi jêng sri narapati | tuwin dhatêng komasaris sami uga ||

7. sampun sami kalampahan | sudara dipun paringi | tigang èwu Sokawatya | nuntên wontên kang nyêlani | praptane jendral nguni | pun Wilêm Baron pan emut | kêni ing wêwadulan | kula tinambuh prakawis | tuwan drêmi têgêse tibèng kawula ||

8. nging wontên atur kawula | sudara kirang yèktèni | tan angantos tur kawula | mangke jendral sampun mati | Jakup Musêl kang dadi | têlase sataunipun | tampine kang pangwasa | ing mangke kula aturi | ngantukêna kapênêdan kina-kina ||

--- 17 ---

9. suwawi apêpikiran | mrih mulyaning bumi-bumi | yèn tuwan maksih ngarsakna | ing karsa kadi puniki | risaking tanah Jawi | sayêkti kabanjur-banjur | sintên ingkang kelangan | liya paduka lan malih | putra tuwan sang prabu ing Surakarta ||

10. Kumpni darmi kewala | panêdha kawula mangkin | sudara mugi èngêta | yèn katêmpah tanah Jawi | mangkya sêpuh pribadi | lawan kaping kalihipun | nguni punggawa tuwan | Tumênggung Jawinatèki | duk prang Lengkong ingkang akacandhak gêsang ||

11. pun Sakèbêr ingkang angsal | ingaturkên ing Samawis | Tumênggung Jayawinata | pan inggih kula pênêdi | botên manggih pisakit | manggih kabaikan agung | ing mangke pan katura | dhatêng ing paduka malih | abdi dalêm Tumênggung Jayawinata ||

12. lawan sagunging pratôndha | sih-sinihan sami-sami | tan supe salaminira | wus cinacah kang pakirim | kathah awarni-warni | tinampan sadayanipun | Jawinata ngandikan | sapraptanira ngabêkti | ngaraspada ginagujêng warnènira ||

13. dene sampun malih warna | kadi paranakan Bugis | mundur ngujung ing Pangeran | Dipati Mangkunagari | nulya mring bapanèki | bapakira sênggruk-sênggruk | Dipati Jayaningrat | ngandika sri narapati | Jawinata karasan anèng Sêmarang ||

14. sang nata alon ngandika | marang ing Pangeran Wijil | adhi kang muni ing layang | idêlèr arsa apanggih | liwat kangên ing mami | sun undhanga mring Madiun | iya nurut kewala | sanadyan mring Pranaragi | sakarsèngsun adhi anurut kewala ||

15. nanging adhi kayaparan | iya awak ingsun iki | lagyewuh ana amônca | nora kolur ing tyas mami | ya pirabara benjing | yèn misih padha rahayu | sayêkti wèh wangsulan | nanging dika wruha adhi | salawase si dêlèr iku rumôngsa ||

16. yèn ingsun nêdya alawas | nèng tanah môncanagari | sayêktine ingsun undang | rèhning sun tan nêdya lami | yèn wus sampurnèng jurit | mulih mring Mataram ingsun | Tumênggung Sindusastra | wus kinèn akarya tulis | angsul-angsul kang sangking dêlèr Samarang ||

17. Pangran Wijil tigang dina | kalawan ing tigang latri | kalangkung sinungga-sungga | nèng nagari Pranaragi | sêrate ingangsuli | paring sapi têlung puluh | pêdhète kang sadasa | lan susuh salawe kati | patang pikul kang warni dhèndhèng manjangan ||

18. lawan turôngga satunggal | wêton Magêtan gêng inggil | ulês dhawuk megantara | wus pamit Pangeran Wijil | kang srat wus dèn tampani | angsul-angsulan pakintun | enjing mangkat Pangeran | Ngadilangu

--- 18 ---

wus apamit | tanggal pisan Bêsar sangking Pranaraga ||

19. saungkurira caraka | prapta ingkang pra dipati | bang wetan sumiwèng nata | Kalangbrèt Kartasanèki | Nganjuk Pace Ngrawèki | Sarêngat Balitaripun | ing Japan Wirasaba | miwah Bupati Kadhiri | samya jujug Pangeran Mangkunagara ||

20. sinebakakên sadaya | sagunging kang pra dipati | sadaya wus tinarima | dinangu kapalanèki | ginunggung sadayèki | pan salêksa kalih èwu | lan satus pitung dasa | ingkang dhinapur prajurit | pan kajawi kuda kang dadi wowotan ||

21. nata nimbali bunira | kang anèng ing Sokawati | praptane antuk rong dina | nuntên garêbêgan nênggih | Bêsar langkung gêngnèki | barising garêbêgipun | sang nata adhadharan | miyos ing paseban jawi | animbali santana bupati putra ||

22. bakdaning garêbêg Bêsar | sang nata anarimani | sakawan kang pra dipatya | Pangeran Madiun nênggih | pinaringan kang bibi | ratu mamênang puniku | malih kang pinaringan | Sêtrapati ing Kadhiri | Rêtnawati kang kinarya têtariman ||

23. kalawan ingalih nama | Sêtrapati ing Kadhiri | Ki Tumênggung Katawêngan | ing Rawa Kartayudèki | pinaring Selawati | ing Sarêngat bok kapundhung | sampun sami aningkah | Ratu Mamênang wus panggih | lan Pangeran Madiun Mangkudipura ||

24. duk sêmana langkung arja | nagari ing Pranaragi | kanggenan natèng Banaran | siniwi ing pra dipati | sagung môncanagari | mangkana ingkang winuwus | Pangran Mangkunagara | ngaturkên jarahanèki | satilare Dipati Suradiningrat ||

25. sawêg prapta ingutusan | sangking pangilèning wukir | barana miwah boyongan | badhaya sarancak sami | kalih ambêbakali | ingkang wus dadi salajur | katur marang kang rama | pangeran ngêndhak kêkalih | èndhèl lawan pambatakpamatah. ingkang dèn êndhak ||

26. pambatah ingkang dèn êndhak | anama Ismayawati | mari onêng èndhèlira | kang rama pan ragi runtik | iya tataning ngêndi | wong kinongkon têka rusuh | dèn ajak ngrata jagad | têtêkone nora bêcik | karangsangan kaya ambêg wong urakan ||

27. wong kinon bêdhah nagara | apa saisine nênggih | sayêkti katur sadaya | lamun ana dèn sênêngi | ekral barang kinapti | môngsa ta dadaka luput | mêngkono ingkang jamak | nora murang tata titi | sanênasak amurang nagara krama ||

--- 19 ---

28. wus pinundhut kalih pisan | èstu duka kang ramaji | pangeran langkung matêbah | kang rayi ingkang tinuding | aturna ing ramaji | tan kudu kanggonan ingsun | ngong tohi karingêt rah | ambêdhah ing Pranaragi | nora katon samene sariraningwang ||

29. nuli plêg tan purun sowan | ing Sêptu lan Sênèn Kêmis | sang nata tan angandika | maksih miyos Sênèn Kêmis | dèrèng nyana sang aji | yèn kang putra rêntêngipun | tan ana tur wuninga | yèn kang putra agêng brangti | duk miyarsa sangking pawèstrèn sang nata ||

30. ingkang putra tinimbalan | ratu bandara wus prapti | ing ngarsanira kang rama | ngandika sri narapati | iya kangmasmu iki | têka nora seba mutung | lah iya sumakeyan | prajurit prawirèng bumi | têtêkone kaya wis angrata Jawa ||

31. kang putra matur tur sêmbah | putra tuwan sangêt kingkin | yèn dalu tan antuk nendra | siyang datan antuk bukti | kang rama ngandikaris | wong ugungan kumalungkung | kaya wong nora kalah | karosan padhaning janmi | dene anggung kapalayu bukakrakan ||

32. yèn ajanoa kang tuwa | môngsa gagapa basuki | mati pinênthung wong desa | wong mono yèn duwe pikir | kang kaprah lawan janmi | kaya putra Nabi Dawut | iya gawanên rara | èndhèl iku kang sawiji | ingkang putra antuke kalangkung suka ||

33. praptaning pakuwonira | èndhèle katur satunggil | wontên lêgane kang manah | Pangran Mangkunagarèki | pêndhak enjinge malih | anujoni dina Saptu | mêtu ing pawatangan | sarwi ambêkta Walandi | Ônggadrêma milu watang gêgundhulan ||

34. ngangge badhong agêgêlang | wong anyandêr dèn tumbaki | gumuyu kang sami mulat | kang rama runtik ing batin | dudu panggonanèki | pawatangan lalalucu | nanging sinamun netya | winawas datan katawis | runtikipun awor wuruning asmara ||

6. Asmaradana

1. bubare watangan sami | bupati kabèh ngandikan | santana putra sakèhe | sang nata lajêng busana | angiras pagunêman | ingkang putra ngandikan rum | hèh kulup Mangkunagara ||

2. aprakara laku iki | sira sun tuduh muliha | maring Pajang Mantarame | nging mêtua Garobogan | si dêlèr nèng Barangkal | manawa banjur angidul | kulup sira adhangana ||

3. bupati môncanagari | saparo sira gawoa | têtêlu Pranaragane | Surabrata Natabrata | katri Suradipraja |

--- 20 ---

Pranaraga milu ringsun | mung si adhi Pakuningrat ||

4. Madiun kang milu mami | si kakang Mangkudipura | si adhi Martalayane | iku kang milu mring sira | Kaduwang Kamagêtan | Jagaraga lan ing Warung | ing Sêsela ing Balora ||

5. jabakna nagara siji | Grobogan dadi wong Pajang | pamanmu Pugêr lungguhe | si Warung lan ing Sêsela | nagari loro iya | pamanmu Pugêr yèn jaluk | têka sira lilakêna ||

6. dadi mung pitung bupati | têtêpe kang sira gawa | Pranaraga têlu dhewe | kapat Madiun kanoman | Magêtan Jagaraga | Balora kapitonipun | ing Kaduwang sèjèkêna ||

7. sijiku nunggal abaris | kalawan pangarêpira | aja pisah sadinane | kang putra matur sandika | tan sagêd ngangsulana | kang rama parentahipun | kalangkung sangking prayoga ||

8. dinangu prajuritnèki | ingkang sami kêkapalan | liya prajurit dharate | bupati pitu punika | cinacah kang turôngga | tigang èwu gangsal atus | lan pitung dasa sakawan ||

9. kawan èwu dharatnèki | sang nata malih ngandika | dene kang milu maringong | si Caruban Kartasana | Pace Kalangbrèt Ngrawa | Sarêngat Balitaripun | Porong Ngantang lan ing Japan ||

10. Wirasaba lan Kadhiri | dene ta kulup si Jipang | iku ora milu ringong | milu maring sira nora | wus sun karya ganjaran | kang dadi pawitanipun | pamanira Singasêkar ||

11. sêlang gumuningsun iki | pamanira Prabu Jaka | duwe pawitan sêmono | wong wolung èwu si Jipang | nora bisa anglembak | muthag-muthêg ngalor ngidul | abêr têmêning ayuda ||

12. mas rôngga nambung wotsari | pukulun rayi paduka | wingi prapta utusane | yèn sampun bêdhah ing Tuban | kalawan ing Nglamongan | badhe aggêcak Sidayu | dêdamêle wus lumampah ||

13. Pangran Mangkunagarèki | nambungi maring mas rôngga | paman rôngga satêmêne | iku katut dening sira | dudu ingkang kaskaya | dhewe paman Singasantun | katut opyak ing akathah ||

14. padha ngrungu yèn kiyai | pinarak môncanagara | wong pasisir padha gègèr | lamun aja mêngkonoa | môngsa bisoa mêlar | pira lawase ta iku | duk kyai nèng Kabanaran ||

15. norantuk sawah sakikil | muthag-muthêg nora obah | nèng nagari Jipang bae | wus katon antêpe kurang | paman Suryanagara | tobat akanthia iku | lamun prakara ing aprang ||

16. minyak-minyik mung anglirik |

--- 21 ---

lamun dulu wêwadonan | gumêr punggawa gujênge | wus dadi ingkang pirêmbag | parentahe kang rama | anjoga ing Cêngkalsèwu | Ngrawa Pathi Kudus Dêmak ||

17. wetaning Lasêm sirèki | aja milu-milu ngolah | ya karêpe bubohane | pamanira Singasêkar | kang abot Surabaya | iku kang ngawaki ingsun | jajal wong môncanagara ||

18. wus matêng ingkang prajangji | bubaran ingkang bujana | pêndhak enjing kawiraos | Pangeran Mangkunagara | lan sagung pra dipatya | siyaga wus pamitipun | ngujung kang para dipatya ||

19. budhal sangking Pranaragi | sarêng pitu likur Bêsar | kadya hèrnawa balane | wontên gangsal èwu kuda | dharat tanpa wilangan | anèng marga tigang dalu | rêrêp tanah Jagaraga ||

20. ing wuri budhal sang aji | tanggal pisan sasi Sura | sampun salin ing taun Je | liman sapta ngrasa tunggal |Sengkalan: liman sapta ngrasa tunggal (1 Sura 1678 A.J., 8 November 1752 A.D.). pinetang sangkalannya | sampun prapta ing Madiun | masanggrahan kawan dina ||

21. Pangran Mangkunagarèki | budhal sangking Jagaraga | sadalu margi lampahe | praptanira Garobogan | panggih Sang Adipatya | Pugêr sami amêmangun | ing pikir ecaning lampah ||

22. dènira arsa masisir | Pangeran Mangkunagara | ingambêngan katanggêle | mangsaning jawah punika | luwung benjang kewala | yèn mêndha kang jawah wangsul | samangke luwung ngidula ||

23. anjampangi ing Matawis | kônca bupati punika | kang wontên Kêdhu Pagêlèn | sami sinupit ing mêngsah | dêlèr anèng Barangkal | saantuke matah bantu | mring Kêdhu Pagêlèn samya ||

24. tan adangu dungkap prapti | dutane Suryanagara | maring pangeran jujuge | lampahe atur wuninga | tiwas kasambut ing prang | Tumênggung Jayadirjèku | lan Radèn Mangkuwijaya ||

25. Dipati Pugêr miyarsi | anjêtung astapirolah | Pangran Mangkunagarane | wurung dènnya arsa dhahar | kapingungun sadaya | pangeran andikanipun | dèn age sira banjura ||

26. dutane paman Dipati | Suryanagara nusula | mumpung kyai durung adoh | manawa kasêlak ngetan | gêcak ing Surabaya | Adipati Pugêr matur | ing Pangran Mangkunagara ||

27. lidok tur kawula inggih | yèn paduka tan nuntêna | yêkti katiwasan gêdhe | pêjahe pun Jayadirja | sêmpal baune kiwa | rama paduka sang prabu | punapa dene sampeyan ||

28. caraka lajêng lumaris | Pangeran Mangkunagara | bêktani mantrine roro | angirit carakanira | Radèn Suryanagara | lajênga [la...]

--- 22 ---

[...jênga] dhatêng Madiun | ing wuri dadoskên rêmbag ||

29. Pangran Mangkunagarèki | kondura dhatêng Mataram | Dipati Pugêr badhene | marentahakên wong desa | kinèn karya rêratan | karya lok maring wong dhusun | lamun natèng Kabanaran ||

30. wurung marang Surawèsthi | lampahe anikêl sêmat | anjog ing Dêmak badhene | akarsa gêcak Samarang | ngadu prajurit anyar | Pangran Mangkunagara wus | budhal sangking Garobogan ||

31. angidul ngilèn lumaris | anjog dhusun ing Gagatan | kalangkung rêsah balane | samarga-marga ngrêrayah | wong Sima wong Tênawas | nulya kang para tumênggung | kang têngga ing tanah Pajang ||

32. wus sami miyarsa warti | lamun gègère wong desa | wong bang lèr angili kabèh | prasami kumpul gêgaman | arsa mêthuk pangeran | anuwun parentahipun | ing Pangran Mangkunagara ||

33. Brajadênta Brajamusthi | Tumênggung Surawijaya | miwah Suradigdayane | lawan Suramangunjaya | Tumênggung Dipadirja | sakidul Sima kapêthuk | kang pra dipati sadaya ||

34. kumrubut sami ngabêkti | wusnya tata sami lênggah | pangeran sru timbalane | kabèh sanak pra dipatya | padha apêpuliha | patine kancanirèku | paman Tumênggung Jadirja ||

35. iya loji Bayalali | iku apa nora kêna | iya kinarubut ngakèh | ature kang pra dipatya | anggèr kalangkung gawat | akathah mariyêmipun | botên kenging ginagampang ||

36. Pangran Mangkunagara ngling | payo padha pêpikiran | sun mondhok ing ngarêp kono | sigra sarêng bêbudhalan | kèndêl ing pasanggrahan | parentah ing pra tumênggung | sami kinèn angrampida ||

37. nacak loji Bayalali | binanton môncanagara | bupati kapitu kabèh | tigang èwu kêkapalan | bupati tanah Pajang | kumpul wontên kuda sèwu | wadyagung grêgut sarkara ||

7. Dhandhanggula

1. kang kinarya panganjuring jurit | nênggih Tumênggung Surawijaya | Tumênggung Dipadirjane | prapta surak gumuruh | wetan loji sakidul loji | miwah lèr baris gabag | mung kang kilèn suwung | prajurit môncanagara | pêksa nêmpuh mariyêm sadaya muni | akèh turôngga kêna ||

2. samya giwar wong môncanagari | pan angetan sami ingadhangan | mantri jêro jêjênênge | sakawan ngajak wangsul | wangsul ngilèn kang pra dipati | amor Bupati Pajang | anggênggêng ngêndhanu | bantu sangking Surakarta | prapta dalu Kapitan Tolong tinuding | lan Alpèrès Salija ||

3. kalih atus ingkang Bugis Bali |

--- 23 ---

Jawa tindhih mas Surakartika | sami mêdali kêkèdhèr | nglêlèdhèk tangkêpipun | upêsir kang sami turanggi | lan para mantri Jawa | wontên kuda satus | arame dènira aprang | yèn binujung panggiware nganan ngering | mariyêm loji munya ||

4. kadi guntur wantu-wantu muni | panggiware tan ana kang tahan | kang lèr sangêt pangangsêge | pinetar kawu kawur | ingkang wetan angangsêg malih | dèn mariyêmi bubar | gumrubyug angêlun | dènira aprang sadina | tanpa wêkas pukul lima mundur sami | pra dipati sadaya ||

5. lajêng sowan ing ngarsanirèki | Pangran Dipati Mangkunagara | gumujêng myarsa ature | ingkang para tumênggung | lan ature mantri jro sami | kang jênêngi ngayuda | sangsaya angguguk | wis datan kêna pinaksa | bêbèdhungên wong desane kanan kering | ya padha rusakana ||

6. pan sadalu gunêm pra dipati | enjing pangeran sigra têngara | angidul ngetan budhale | sagung kang pra tumênggung | kinèn wangsul barise sami | Pangran Mangkunagara | wus anjog ing Sanggung | sadalu enjinge budhal | sapraptane Barija mung tigang latri | lajêng dhatêng Mataram ||

7. kunêng wau carakanirèki | nênggih Dipati Suryanagara | ing Madiun duk praptane | katur marang sang prabu | wus binuka suratirèki | lagya antuk satêngah | sang nata anjêtung | animbali pra dipatya | para mantri tuwin sagunging prajurit | prapta glar ngarsa nata ||

8. surat kinèn amaosa malih | marang Ki Tumênggung Sindusastra | wus prapta watês tibane | patine Ki Tumênggung | Jayadirja sagung miyarsi | gumêr pangungunira | kadyamin puniku | amine sidhêkah Ruwah | pangungune wong kathah wijiling lathi | nata dhawuh kang waspa ||

9. langkung rêntêng tyasira nrêpati | kadya wangsula ngilèn cinipta | sampun kaliwat rêmbuge | dènnyarsa atatêmu | lawan têdhak ing Surapati | sêmados sri narendra | benjang praptanipun | ing nagari Kartasana | sawêg sami ngumpulkên sakadangnèki | ingkang wontên Lumajang ||

10. kalangkung ruwêt sri narapati | datan antuk anadhah anendra | barusah bubrah galihe | katon sasolahipun | Ki Tumênggung Jayadirjèki | rewang duk abêbakal | wimbuh ing tyas kambuh | lami tan kêna sinaba | sidhêkahe para kaji kinèn ngaji | ing sapandhuwurira ||

11. sampun lami mèh kapiran budi | wontên caraka sangking bang wetan | Adipati Cêbolange | kang

--- 24 ---

ngirit praptanipun | anak putu ing Surapati | ing Kadhiri wus prapta | cacahe nak putu | kang mungêl sajroning layang | pitung dasa putunira Surapati | kang mêdal anak gangsal ||

12. ing samangke ingkang ambaboni | anak Barahim Wiranagara | anak Lêmbulêmgorane | miwah ta anakipun | Tirtanata sami anunggil | anak Suradilaga | Surapatènipun | ngumpul ing Barahim suta | sutanira sakawan kang jalu nênggih | kang sêpuh namanira ||

13. Radèn Malayakusuma nênggih | kang umadêg anèng nagri Malang | kang dadi pangaubane | ing sagung sanakipun | arinira namanirèki | Radèn Suranagara | kalih arinipun | Rahadèn Jayanagara | ari malih agênge anglêlangkungi | wontên tigang manusa ||

14. Ki Mas Sênthong kalareanèki | anama Radèn Tirtanagara | amung banthèng titihane | turôngga sagêngipun | tan kawawa dipun titihi | kadhang anitih cikar | mangkana sang prabu | kapencut sajroning surat | ing tyas aris lêjar pangungunirèki | mring Tumênggung Jadirja ||

15. budhal sangking Madiun sang aji | balanira pan kadi samodra | Suryanagara dutane | wus pinaring sul-angsul | sarta kintun salawatnèki | lan ulês kinintunan | mori tigang kayuh | wangsule sarêng bubaran | sri narendra mring Ngêblêg Kartasanèki | masanggrahan Caruban ||

16. enjing budhal sawadyanirèki | sadintên rawuh ing Kartasana | masanggrahan ing wismane | nênggih bupatènipun | kang wadyagung makuwon sami | kadya suwak kang praja | kanggenan wadyagung | arja ing sami sakala | pra dipati bang wetan sadaya kêrig | tugur nèng Kartasana ||

17. nuntên mundhut utusan sang aji | anganthèni Ngabèi Dul Jalal | Tumênggung Dêmak waune | ingkang badhe ingutus | animbali sutèng Barahim | kanthi punggawèng Srêngat | lan Japan puniku | Ngabèi Pêndhawajaya | wus lumampah sapraptanirèng Kadhiri | dhawuh ingkang timbalan ||

18. Adipati Cêbolang pangirid | lawan Radèn Malayakusuma | Ibrahim suta malihe | lawan sakadangipun | dêdamêle yèn winitawis | gangsal atus sadaya | paworing wongipun | lan prajurit Surabaya | wontên sèwu praptaning Kartasanèki | apan pinaring kurmat ||

19. iya dene taliti prajurit | urmat baris ngalun-alun aglar | lamun prajurit jro bae | sêsêg lun-alunipun |

--- 25 ---

lan angirab pangeranèki | busananing kang wadya | kaparak dinulu | baranang giri pawaka | warna-warna lir panjrahing puspitadi | ngebati kang amulat ||

20. praptanira baris angurmati | munya kêndhang gong bèri sauran | sêrunèn lan carabalèn | kodhokngorèk angungkung | sarta êdrèl nginggil turanggi | eram dènira mulat | wong Surabayèku | miwah prajurit ing Malang | sami dongong miyat tingkahing prajurit | kaya dudu manungsa ||

21. kêbat rikat acukat tarampil | sêbat-sêbut amor kudanira | atusan tinggal tingkahe | wau kalih tumênggung | ingkang mêthuk jawining kori | sadaya ingandikan | wau sang aprabu | ngrasuk busana sabrangan | arasukan toromur wungu rêspati | angagêm kuluk jangkang ||

22. baludru cêmêng mubyar binodir | kêkintunira dêlèr Samarang | pan sarung Bugis nyampinge | rema têtêl apatut | kadya prabu ing Maispati | wau kalih punggawa | kang ngirit lumêbu | Mas Rôngga Wirasantika | lan Pangeran Pakuningrat ngacarani | marnahkên ênggènira ||

23. dupi cêlak sang nata nambungi | padha dèn parêg ing ngarsaningwang | sami sandika ature | sami asèlèh dhuwung | kumarubut sami ngabêkti | mangaras ing suku sang | mangusapi lêbu | sawusnya têlas sadaya | Ki Ngabèi Dul Jalal mrêpak bêbisik | punika kang rasukan ||

24. kotang têratean cêmêng nênggih | kang abêbêt sambojèjo ingkang | talaga muncar udhênge | pun Cêbolang pukulun | sigra mundur wusnya bêbisik | Ki Ngabèi Dul Jalal | ngandika sang prabu | angenconga lungguhira | ingsun tuduhêna kang sawiji-wiji | Cêbolang nêmbah mangsah ||

25. dupi parêg rinanggèh astèki | dimarene aja sira taha | marêpa mangulon bae | ngisore dhampar ingsun | Ki Cêbolang marêbês mili | kawratan sih sang nata | kabèh sami ngungun | dene lagya wruh sapisan | pêpatute lir wus wêruh tigang warsi | rakête pawong sanak ||

26. ngandikaris Cêbolang kang êndi | Ibrahim suta ingkang atuwa | kang dadi pamugêrane | Cêbolang nêmbah matur | kang rasukan baludru wilis | ingkang udhênge jingga | limar nyampingipun | nulya winastan sadaya | sadhèrèke sakawan dipun wastani | myang kadang naking sanak ||

27. panggulune Suranagarèki | nuntên arine Jayanagara | nuntên ingkang wuragile | kang luwih agêngipun | Ki Mas Sênthong Tirtanagari | ingawe [inga...]

--- 26 ---

[...we] kinèn nyêlak | kang langkung gêngipun | kinèn acucul rasukan | rasukane nênggih kotang kêstob putih | wus sami cinuculan ||

28. iki baya kang atiru kaki | wong samene iki nora nana | ingkang mêngkono gêdhene | ing sabarisan agung | suka gujêngira nrêpati | dangu-dangu umiyat | yèn ana wong sêpuh | lah kang tuwa iku sapa | kang jêjenggot Cêbolang matur wotsari | abdi dalêm pun bapa ||

29. sri narendra angandika aris | sira ingkang nama Wirasraya | duk kakang prabu syargine | kang kinarya tumênggung | iya Sêcanagara nguni | kalane Pranaraga | duk sira jinunjung | pukulun inggih kawula | kinarsakkên lan pun anak Sawunggaling | gih pun Sasranagara ||

30. sri narendra kèngêtan ing galih | iya ta lah wus nora kayaa | Si Sawunggaling budine | prakosa nora tangguh | tundhabema têmah kacêlik | apa tan rêmbugana | kalawan sirèku | Wirasraya matur nêmbah | sêdyanipun Surapringga miyambaki | arsa nama dipatya ||

31. kula myarsa kula pituturi | babar pisan aluhung sowana | sampun tanggêl pênggawene | ing paduka rumuhun | kula ingkang têngga Kumpni | manahe dèrèng eca | bilih pinakewuh | sang nata alon ngandika | iya iku wong tanggung pikire ugi | ing wêkasane tiwas ||

32. Wirasraya umatur wotsari | kala tuwan kithèng Kabanaran | sabarang atur-ature | ing paduka pukulun | pan kawula inggih sapalih | ngungun duk amiyarsa | wau sang aprabu | lah iku anake sapa | bapakipun pukulun pun Sawunggaling | pinêndhêt anak angkat ||

33. dhatêng abdi paduka ing nguni | gih pun uwa Dipati Jangrana | Wiradêdaha mantrine | ngandika sang aprabu | yèn mangkono boboting cilik | dudu karabatira | iya sira iku | apane Jayapuspita | nêmbah matur mantu kang sêpuh pribadi | nging mantu pêpulunan ||

34. iya Wirasraya wus pinasthi | sira mênangi ing jênêng ingwang | karsaning Hyang Rahmat gêdhe | aja taha sirèku | ngemutêna mêmulang nênggih | pratikêling ayuda | umatur anuhun | pan sarwi marêbêl waspa | tega têmên mring kang abdi Surawèsthi | sang natèng Kabanaran ||

35. dangu-dangu sang nata ningali | ragi nganan ana kang alênggah | agawat ing pasêmone | aragang dhapuripun | tuwan ora tuwa sayêkti | anetra lêngguk liman | nanging gutuk untu | rambutipun dèrèng uwan | maksih cêmêng rasukan baludru wilis | kotang

--- 27 ---

renda satêbah ||

36. udhêng Arab sruwal kêrstin abrit | bêbêd ragi Bali kêkencongan | gêdhog Makasar bêntinge | nyuriga pêdhang suduk | pantês lamun dhokoh ing jurit | ngandika iya sapa | Wirasraya iku | kang ana ing keringira | Wirasraya pukulun abdi nrêpati | anakipun pun uwa ||

37. têtilare abdi padukaji | gih pun uwa Dipati Jangrana | mangkya ngabèi namane | gih Jangrana pukulun | apikagèt sri narapati | apa iku kang aran | kalareanipun | iya Ki Jaka Tangkêban | matur inggih gumujêng sri narapati | hèh pawong sanak ingwang ||

38. aja ngarani angkoh ing mami | ngrungu syara durung wruh ing rupa | tibaning wruh lagi kiye | sukur rahmat maringsun | ing têgêse dene mênangi | ingsun amurwèng yuda | sira durung lampus | kawilang prajurit kuna | mêngko ingsun bisa têmu lan sirèki | sayêkti bêgjaningwang ||

39. adhi Mlayakusuma sirèki | ngulihana iya jênêng bapa | nama ing kaki angsale | anamaa sirèku | Adipati Wiranagari | lamun sira kaduga | loji Gêmbong iku | uwisêna babar pisan | nagri wetan sun srahakên ing sirèki | babone Pasuruan ||

40. Pajarakan Prabalingga Bangil | Porong Malang miwah ing Lumajang | sun paringkên sira kabèh | sakèhe anak putu | pra dipati lan para mantri | padha angèstrènana | ing jêjulukipun | Dipati Wiranagara | atur sêmbah para mantri pra dipati | kabèh saur kukila ||

41. Adipati Cêbolang nambungi | loji Gêmbong wus lami kinêpang | muwêr sami Walandine | mila kèndêl pukulun | dèrèng wontên ingkang ngidèni | mangkya maksih kinêpang | inggih kang tinuduh | Kartanagara Lumajang | kadangipun nak-sanak pun adipati | nênggih Wiranagara ||

42. angandika wau sri bupati | adhi Dipati Wiranagara | bantonana prajurite | kang ngêpang Gêmbong iku | arinira iya kêkalih | ya Si Suranagara | namaa tumênggung | Tumênggung Suranagara | ingkang anom iya wuwuha namèki | Arya Jayanagara ||

43. sun gawani nagara kêkalih | ambantoni marang Pasuruan | ing Japan Wirasabane | mangkata besuk esuk | dhuwung waos wus dèn paringi | kandêlan wrat nyakawan | êmas sêpuh-sêpuh | prasami sopal kancana | miwah malih rasukan baludru sami | lan sakancinge pisan ||

44. niga bêlah reyal dèn paringi | Radèn Tumênggung Suranagara | Arya Jayanagarane | kalih agêng tyasipun | èpèk renda dipun paringi |

--- 28 ---

katimange kancana | wawrate nyapuluh | kang kèri kinèn mondhoka | tinut wuri jodhang puluhan waradin | sawong prajuritira ||

45. pêndhak enjing ing budhalirèki | Suranagara Jayanagara | Ngabèi Japan kanthine | wau ta ingkang kantun | Adipati Wiranagari | lan Dipati Cêbolang | pan ing sabên esuk | sowan dènira ngandikan | lan sang nata gunêm masalahing jurit | lan sagung pra dipatya ||

46. akasukan wau sri bupati | papêdhayan prajurit tayungan | wong Balianyar praptakèh | sami darahing ratu | namanira Dyan Maniklungit | lawan Radèn Jayastra | ing babêktanipun | sangking ing Nusakambangan | nigang dasa praptane nêdya angabdi | mring natèng Kabanaran ||

47. wus pinacak kinarya prajurit | nama atusan wong Brajayuda | ing kaparak golongane | sami rasukanipun | pêthak tinarètès ing abrit | sami sinungan jangkang | kabèh kulukipun | nênggih sami binacingah | abang putih samyagêng ing tyasirèki | wadya Nusakambangan ||

48. sabên enjing mijil sri bupati | ngirabakên prajurit sadaya | angajari prang pagute | kang pinrih gêlaripun | angsahira kinèn maoni | mring Ngabèi Jangrana | dhinawuhan sampun | Mas Rôngga Wirasêntika | wadana jro ingkang kinèn andhawuhi | sagung wadya kaparak ||

49. kirab anèng jawining nagari | pinggir wana ara-ara jêmbar | prajurit sru têngarane | kang prang kuda rumuhun | nuntên wadya kaparak sami | umagut aprang dharat | winêtokkên sampun | sadaya wus kawuningan | mring Ngabèi Jangrana wus dèn takèni | marang sira mas rôngga ||

50. pundi paman kang dèrèng prayogi | anauri Ngabèi Jangrana | inggih anak sadayane | sampun sami panuju | anglangkungi gêlar puniki | lawan kang kina-kina | laluri winangun | pun bapa amung satunggal | dèrèng sênêng prajurit jro angsahnèki | sami anyèrèd tumbak ||

51. dene kêdah unggul ing ajurit | inggih sawêg winaris kewala | anak amrih sayêktine | dede prange wong agung | butatuli tumbak cinangking | punapa sok pêranga | banjur soroh amuk | lajêng mijêt baunira | kiyu têmên bau kula aningali | anak angsah andika ||

52. yèn apranga lan wong Surawèsthi | kula tadhahi gêlar balêsar | dadia senapatine | kula rewangi ngantuk | gumêr sagung kang pra dipati | suka gumujêng samya | Jangrana acucut | anak mas [ma...]

--- 29 ---

[...s] ukaraning prang | sapambalang rubuhe kang watang sami | yèn prang ngangge ukara ||

53. Rôngga Wirasêntika dhêkoni | mila paman wingi sri narendra | sampeyan pinrih têgêse | maonana kang luput | botoh sêpuh pasthi prayogi | yêkti lêrês sampeyan | bucal ukarèku | angling Ngabèi Jangrana | apan kangjêng sang nata amrih utami | sampun bucal ukara ||

54. botên ngangge wawratan ngajurit | sok apranga angamuk kewala | tan etung kalamangsane | sidaguri winadung | yèn nêgara witing kasambi | kang dèn angge punapa | inggih wadungipun | punapa inggih wontêna | gênging wadung sakala sabôngka nênggih | sangkale satirisan ||

55. manusane wontêna rong èsthi | malah langkunga ing patang gajah | anak puniku inthane | sami suka gumuyu | kang miyarsa para dipati | sumyak ambata rêbah | sarêng unduripun | sapraptanirèng paseban | Ki Jangrana kêdah akantun nèng jawi | tan purun lumêbêta ||

56. gih sampuna pun anak pribadi | atur kula têlas ing pun anak | mas rôngga sarêng lêbête | praptèng byantara prabu | sri narendra angandikaris | anèng di Si Jangrana | rôngga nêmbah matur | kêdah nèng jawi kewala | priye rôngga apa ana dèn waoni | mau mring Si Jangrana ||

57. Rôngga Wirasantika wotsari | datan wontên ingkang winancenan | ginunggung gêlar sakèhe | mung satunggal pukulun | dipun cacad dipun poyoki | mangsah nglêlandhak tumbak | dede kramanipun | winastan tilar ukara | ngicalakên parikramaning ajurit | ambutatuli nasak ||

58. cucudipun inggih marêk ati | sri narendra alon angandika | rôngga bênêr lamun kuwe | ya lagi buru butuh | lagi durung ana pinikir | saakal-akal ingwang | durung ana tinut | mêngko ana botoh tuwa | yêkti wajib sagêlare dèn ugêmi | anganggo môngsakala ||

59. timbalana malêbu tumuli | lawan si adhi Wiranagara | lan Dipati Cêbolange | Wirasraya yyaywa (dan di tempat lain). kantun | kang Jangrana padha wong buki | mas rôngga sigra mêdal | praptèng jawi dhawuh | kerit lumêbêt sadaya | sapraptane ing ngabyantara nrêpati | sang nata angandika ||

60. dhi Dipati Wiranagarèki | paran wartane kang bantu ngetan | kadangmu karo lakune | Si Suranagarèku | lan Si Jayanagara nênggih | ana guyuning rowang | sigra awotsantun | Dipati [Dipa...]

--- 30 ---

[...ti] Wiranagara | inggih abdi dalêm dutanipun prapti | Gêmbong taksih kinêpang ||

61. abdi dalêm Pasêdhahan gusti | sampun rantam barise pinancak | tigang èwu dêdamêle | ping kalih yudanipun | bantu sangking ing Surawèsthi | prang wontên Prabalingga | ing mangke pukulun | bantu Sampang Surapringga | kang abantu mantuk dhatêng Surawèsthi | badhe wangsul wartanya ||

62. kathah bantu kang sangking Samawis | sami tata wontên Surapringga | miwah Madura bantune | inggih kang tigang èwu | wangsul lawan bala Kumpni | kawan èwu Madura | inggih badhenipun | anggitik môncanagara | Wirasaba ing Japan miwah Kadhiri | bêkta Kumpni mudha ||

8. Sinom

1. kawan atus Kumpninya | dhomas ingkang Bugis Bali | kawan èwune Madura | mila tahanipun mangkin | yakine kang pawarti | lamun paduka pukulun | rawuh môncanagara | mau gumyahing pawarti | mung Pangeran Mangkunagara kewala ||

2. mila inggih Surapringga | ingkang sami dèn jagani | kêrig prajurit Madura | kang tugur ing Surawèsthi | sang nata ngandikaris | adhi Wiranagarèku | lah iya ngarah apa | sêlot-sêlote ta adhi | sêdhêng bamban anata prajuritira ||

3. mangkana wau sang nata | angayêm-ayêm kang abdi | nèng tanah môncanagara | akasukan sabên latri | lan sagung pra dipati | sami eca manahipun | tuwin wong agung wetan | anak putu Surapati | langkung carêm anggung atampi ganjaran ||

4. sampun kinulawisudha | sinungan nama dipati | Dipati Wiranagara | kadange nom tiga sami | apan sinami-sami | sinungan nama tumênggung | mintir kang dana boja | wus inganggêb kulit daging | kunêng ingkang sawadya angeca-eca ||

5. gantya malih kawuwusa | kang sabên dina ajurit | Kêdhu Pajang lan Mataram | Pagêlèn rame ajurit | kang baris Kêdhu sami | kasoran samangke unggul | Pangran Mangkunagara | pinarêg wontên Matawis | milanipun kang mêngsah sadaya taha ||

6. Sultan Bantên angkatira | lan bupati para mantri | badhe anggitik Toyamas | Tumênggung Mangkudirjèki | prajurit kang turanggi | sadaya pan wolung atus | kalawan pitung dasa | kalih èwu dharatnèki | praptèng Lêdhok pamardèn dhadhal sadaya ||

7. Tumênggung Yudanagara | bitinge wetan nagari | galugu kinapurancang | santosa dipun tênggani | sagung para ngabèi | bang kilèn tugur ing ngriku |

--- 31 ---

kathah kêriganira | wau ta sampun miyarsi | lamun Sultan Bantên badhe mukul ing prang ||

8. sigra dènira utusan | marang Pagêlèn lumaris | duta prapta atur surat | marang Ki Tumênggung siji | siji marang Kumpni | Kapitan Bagrak puniku | sami ungêling surat | nêdha bantu ing ajurit | alon mojar Ki Tumênggung Arungbinang ||

9. tuwan lamun datan rikat | bilih kawratan pun adhi | Tumênggung Yudanagara | Kapitan Bagrak sigrangling | dika amatah mantri | kewala ingkang abantu | lawan Kumpni kula | kapat sasur ingkang putih | Luknanlutnan (dan di tempat lain). Bungsèt puniku kang ngirit lampah ||

10. lawan bature si bapak | Kapitan Gôndariyèki | wong Bali sèkêt kêwala | bêktaa mriyêm kêkalih | ki tumênggung anuding | kêkalih panèwunipun | lawan sakancanira | sadaya cacahing mantri | prajurite gangsal atus kang turôngga ||

11. Ngabèi Martadipura | Panèwu Marta rannèki | budhal lampahe asigra | datan kawuwus ing margi | ing Banyumas praptènjing | wus panggih lan ki tumênggung | pinarnah ing panggenan | lawan mariyêmirèki | bètèng pasang rakite langkung santosa ||

12. langkung sugun-sugunira | mangkana ingkang winarni | Ki Tumênggung Mangkudirja | lan prabu ing Pakungwati | panganjurira prapti | nocok pabitinganipun | rame surak wurahan | ing jro anadhahi bêdhil | sami giwar ngantosi ing gustinira ||

13. tan adangu praptanira | Sang Prabu Mangkarawati | lan Tumênggung Mangkudirja | angangsahakên prajurit | Ki Tapa angawaki | angirit prajuritipun | wong Bantên andêling prang | tigang dasa sondhèr kuning | têtindhihe Radèn Arya Kêndhayatan ||

14. ingangsahkên ngamuk dharat | angrangsang angrêbat biting | amung kêkalih turôngga | kêstapa kang maksih nitih | lawan radèn aryèki | Kêndhayatan maksih manggung | nèng kuda songsong pêthak | santana ing Pakungwati | naking-sanak lan Sultan Tubagus Buwang ||

15. prajurit Bantên angrangsang | datan kandhêg dèn bêdhili | Ki Tumênggung Mangkudirja | angawêt anganan ngering | Sultan Bantên jênêngi | songsongipun kuning sungsun | caruk prajuritira | anarik kolowang sami | pangungkihe nêdya ngobrak-abrik jagang ||

16. angrangsang-ngrangsang katulak | ingêdrèl ngudani mimis | kumêrap maksih angrangsang | prajurit ing Pakungwati | sogok-sinogok sami | arame rok silih caruk | akathah kang kabranan | dèrèng suda tyase sami | angawaki dharat Radèn Gêndhayatan ||Kêndhayatan (dan di tempat lain).

17. kinarutug ing

--- 32 ---

sanjata | wong Bantên amêksa ngungkih | wus akathah kang kabranan | binayang mundur kang kanin | kang kari nusul ngungkih | berangi biting galugu | prajurit kang turôngga | kang sami dèn mariyêmi | sami giwar sagung prajurit turôngga ||

18. kang angrangsang ingêdrelan | asru dèn êsoki mimis | sangkin kathah kang kabranan | Ki Tapa kudane kêni | mundur prasamya miris | Kumpni pangêdrèlipun | rontaka lan darebas | langkung ramening ajurit | sami mundur marang wana tarataban ||

19. kalih jam ing yudanira | prajurit ing Pakungwati | ingkang pêjah tiga wêlas | pêpitu kang sami kanin | Sang Prabu Pakungwati | asru dènira amuwus | hèh kakang Mangkudirja | paran pênêde puniki | anauri inggih ta sadasa-dasa ||

20. wong mungsuh botên katingal | wong aprang kalawan mimis | lamun sami katingala | sayêkti gitik-ginitik | saksat mungsuh dhêdhêmit | yèn wontêna ingkang mêtu | kula kang anarajang | kula ilês ing turanggi | yèn punika inggih anggèr taksih gawat ||

21. lamun suwawi punika | paduka kula aturi | panggih lan raka paduka | Pangeran Purubayèki | sami amangun pikir | bilih dhakan sangking kidul | anggitik ing Toyamas | Sultan Bantên anuruti | budhal ngidul mring Pagêlèn saha bala ||

22. Ki Tumênggung Mangkudirja | tinuduh kinèn ngawaki | nèng lêledhok sangking wetan | sandika Mangkudirjèki | lawan nguruni mantri | têtiga kalawan jagul | tumênggung ing Banyumas | sampun amiyarsa warti | ing budhale mring Pagêlèn mungsuhira ||

23. nora gawa baris Jawa | sang prabu ing Pakungwati | prajurit Bantên kewala | mung bêkta têtiga mantri | mantri kang anjagani | jagul pêpikulan sangu | prajurite priyôngga | wong Bantên ingkang marjurit | botên luwih mung tigang atus sawidak ||

24. panggih wetan Bagawônta | Pangeran Purubayèki | anèng dhusun Bantardawa | kasoran dènira jurit | lamun kang rayi prapti | pinêthuk lajêng kapêthuk | sami arêrangkulan | wus tata sami alinggih | sami tutur-tinutur kasoran ing prang ||

25. Pangran Arya Purubaya | tutur kasoran ing jurit | kalawan Kapitan Bagrak | rêbat Pagêlèn tan olih | mangke baris Kumpni | sampun wontên ing Sagaluh | kalawan Arungbinang | Pagêlèn wetan dèn goni | Sultan Bantên tutur kasoran ing yuda ||

26. anggitik nagri Toyamas | pinêthuk wetan nagari | bitinge langkung santosa | tan kêni ingungkih jurit | lawan wontên [wontê...]

--- 33 ---

[...n] Kumpni | sangking Pagêlèn bêbantu | dadya mangke ngandika | Pangeran Purubayèki | adhi prabu punika rêmbag kawula ||

27. kula bantoni punggawa | satunggil pun Sawunggaling | dadosa êlok kewala | mukul ing Toyamas malih | yèn sampun kapiyarsi | nuntên wangsula angidul | mêdal kilèn kiwala | mukul Pagêlèn sayêkti | kula adhi ingkang gitik sangking wetan ||

28. yèn sampun Pagêlèn pêcah | Toyamas puniku gampil | sangking ing ngriki kewala | kang wetan Mangkudirjèki | dika kèn angawaki | payo-payo apingamuk | adhi puniki warta | kang nglurug mangetan sami | sampun radin têtiyang môncanagara ||

29. antuk bumi pitung lêksa | raka dika sri bupati | sampun mèh angkat-angkatan | gêcak loji Surawèsthi | kula lan dika adhi | lan raka andika besuk | kangmas Adiwijaya | lamun kantuna ing kardi | gih punapa adhi sae pêpanggiha ||

30. anggitik ing Surapringga | raka dika sri bupati | ngadu wong môncanagara | prajurite kang turanggi | salêksa malah luwih | dharate rong lêksa langkung | botên lami watara | pêcahe ing Surawèsthi | lajêng ngilèn raka andika sang nata ||

31. puniki yèn kalêrêsan | yèn bêdhah Toyamas adhi | botên kudu ngêpung Têgal | sami pinaliwat adhi | Pamalang dèn anciki | sayêkti nuli atêpung | dhimas Natakusuma | kangmas Adiwijayèki | sayêktine kapanggih ing Pakalongan ||

32. Dipati Suryanagara | ngancik Kêndhal Lèpèntangi | raka andika sang nata | pasthi Kêndhal dèn anciki | angêpung ing Sêmawis | kula andika puniku | kangmas Adiwijaya | sami ngêpung loji Têgil | pan mangkatên rekane yèn angsal lampah ||

33. tinêlukkên wong Pasundhan | sangking ing Toyamas benjing | sayêkti gampil kewala | môngsa ngawalana jurit | yèn Pasundhan wus radin | Batawi aja cinatur | liniwatan kewala | mulih marang Pakungwati | kula lawan Dipati Suryanagara ||

34. kang ngatêr ing laku dika | mulih marang Pakungwati | adate raka andika | yèn aprang wus antuk titih | botên marêm ing galih | pangamuke ngiwat-ngiwut | tan ana malang-malang | gêmpang ngangkang kapalipis | pan anglurug tan wontên gawêr ing marga ||

35. apan wus tamtu ing wêca | adhi yèn têrah Matawis | yèn wus umbul-umbul Kuran | ing ayuda pilih tandhing | raka dika puniki | ngantêpi agamanipun | kathah kadang kawula | adhi mung siji puniki | têtêkone têtêp mantêp ing agama ||

36. kalangkung suka miyarsa | Sang Aprabu Pakungwati | myarsa kojahe kang raka |

--- 34 ---

Pangeran Purubayèki | rêmbuge sampun dadi | kunêng gantya kang winuwus | tumênggung ing Toyamas | angantukakên Walandi | mring Pagêlèn yèn mêngsah angidul samya ||

37. anjog Pagêlèn sinêdya | Sang Prabu Mangkarawati | Kapitan Bagrak ginêcak | kang tate prang amêtoni | tan purun prang jro biting | Kapitan Bagrak datipun | watêr ayuda dhadha | angantêp gitik-ginitik | wêwatêke Kapitan Bagrak anggagrak ||

38. lampahira wangsul gêlar | marang Toyamas ing warti | binanton Pangran Purbaya | kang dinuta Sawunggaling | margi malipir wukir | Selamanik mênggok ngidul | dalu dènnya lêlampah | Karangdhuwur kang dèn jogi | têlikira Ki Tumênggung Arungbinang ||

39. kang kinèn amomor lampah | mring sultan ing Pakungwati | gugup dènira anyimpang | sapraptane tur udani | yèn mêngsahira mangkin | nambuh lampah Karangdhuwur | badhe anjog angetan | kang angiring Sawunggaling | ki tumênggung miyarsa gupuh lumampah ||

40. mring loji panggih kapitan | bilang mungsuh andhatêngi | sêdya anambung ing lampah | urut sèwu kang dèn jogi | gupuh dènnya miyarsi | angundhangi wadyanipun | sigra Kapitan Bagrak | ki tumênggung kadipundi | akal dika punapa ta kinêdhikan ||

41. gih punapa kinathahan | magut rajèng Pakungwati | adat puniku prawira | botên kêni ginagampil | duk wontên Pakungwati | wikana mangke puniku | Tumênggung Arungbinang | inggih tuwan winitawis | sampun kongsi kuwatir kang kantun wuntat ||

9. Pangkur

1. tuwan pinalih kewala | gih kêpara kathaha ingkang kari | kula mung bêkta rongatus | prajurit kang turôngga | ingkang dharat amung bêkta tigang atus | sapalih mantri kang milya | Kapitan Bagrak amijil ||

2. dragundêre kawan dasa | kalih dasa amung kang jalan kaki | kalih bêlah Bugis Wangsul | Kapitan Gôndariya | upêsire kang turôngga têlung puluh | sangking pakuwon wus budhal | ing lampah ragi anyilip ||

3. sarêng rêp Kalêgèn prapta | amakuwon anèng wismaning mantri | Kalêgèn wetan puniku | kiwa mot wong akathah | tan katawis margi agêng ingkang kidul | sadalu apirêmbagan | angreka gêlaring jurit ||

4. Ki Tumênggung Arungbinang | maos surat antuke punang têlik | cacah prajuriting mungsuh | pêpênêde sadaya | busanane kudane aja kaliru | kalih atus salawe prah | andêl pamuking ajurit ||

5. kang satus têtindhihira | pangiride Ki Demang Rêksapati | turanggane [turang...]

--- 35 ---

[...gane] jangjan biru | rasukan krêstin abang | talakupe baludru irêng puniku | grim kuning saruwalira | kêras Dêmang Rêsapati ||

6. Ngabèi Jayakintara | satus malih prajurit dèn tindhihi | turanggane abang sêpuh | mêrtaswejo bajonya | talakupe rêrendan baludru biru | lancingan biru sangkêlat | satêbah pêsmènirèki ||

7. dodot kuning salawe prah | kadi sondhèr puniku kang nindhihi | payung putih namanipun | Radèn Mas Gêndhayatan | kuda rajêg abajo irêng baludru | pinêsmèn urut dongdoman | udhênge cawêni putih ||

8. baludru jro kang lancingan | ambêranyak kuda adheyan ngirig | Ki Tapa nunggil ing ngriku | cêmêng turangganira | rasukane lurik kuning ulêr lulut | talakup baludru abang | saruwal kombor grim kuning ||

9. dene ta pangajêngira | wontên sèkêt dêmang bantu nindhihi | bajone sangkêlat biru | bopong turangganira | nora nganggo talakup kawêng talêkung | rangkêp sapta ngagêm baya | sultane kang payung kuning ||

10. turanggane dhawuk pêthak | kêkambile rarab baludru wilis | cindhe bang palisiripun | bajo toro kewala | salancingan ngiras sami salmur wungu | baludru cêmêng kang jangkang | tirah lung-lungan binodir ||

11. pangayape tigang dasa | mung sadasa kuda kang munggèng ngarsi | nanging arang kang asêpuh | sami rare sadaya | dipun eling tuwan barise martêlu | lawan tuwan dipun awas | mungsuh kang ala kang bêcik ||

12. Sawunggaling gène têbah | amung kuda sèkêt pan botên luwih | ragi kering ngarsanipun | punika benjang-enjang | Sawunggaling kula kèn mêdhot rumuhun | pisaha kalawan sultan | sang prabu ing Pakungwati ||

13. ingkang ngajangi kawula | lan pun bapa Gôndariya ing benjing | dene tuwan liyanipun | prajurite kang kathah | sampun tuwan obah sangking gène besuk | prang têtêg inggih kênia | yèn kula sor kula ungsi ||

14. kang adodot kuning tuwan | wong salawe pamuk andêling jurit | yèn durung katon puniku | sampun tuwan agahan | nadyan katon yèn kula dèrèng kaburu | sampun dika obah-obah | tan wontên kang kula ungsi ||

15. Kapitan Bagrak lingira | inggih tuwan tumênggung kadipundi | mungsuh sangking kilèn niku | lakunipun angetan | yêkti kula pêgat ing wetan umagut | nauri Kyai [Kya...]

--- 36 ---

[...i] Rungbinang | botên tuwan sangking kering ||

16. yèn tuwan pêgati ngarsa | balanipun Sang Prabu Pakungwati | pêparon watawisipun | yèn botên pratêlonan | ingkang jêrih kalayan ingkang apurun | lamun pinêgat ing ngarsa | kang jêjêrih têmah wani ||

17. yèn winêton ing ngiringan | ingkang jêrih tulus gènipun jêrih | sayêkti padha lumayu | kari kang wani padha | wong apêrang sanadyan mênanga iku | kalamun balane rusak | pan tiwasing senapati ||

18. rêmbag sadalu tan uwas | rêbat pikir sadalu apradondi | Kapitan Bagrak puniku | kêdah panggitikira | sangking ngarsa yèn mungsuh kalah kacakup | dèrèng rêmpêg kang pirêmbag | sami kakune tyasnèki ||

19. ki tumênggung nulya mêdal | api-api têtoya praptèng jawi | parentah ing balanipun | desa kang kulon ika | desa suwung padha obongana gupuh | ingkang tinuding lumampah | tumênggung lumêbêt malih ||

20. ing pakuwon palênggahan | lan Kapitan Bagrak nulya miyarsi | obong-obongan gumrudug | tanya Kapitan Bagrak | gni paran puniku tuwan tumênggung |Kurang satu suku kata: gêni paran puniku tuwan tumênggung. saure Ki Arungbinang | tuwan kula tan udani ||

21. saksana prasamya mêdal | lajêng mulat dahana gêgilani | Kumpni ngundhangan kumpul | miwah sagung wong Jawa | sami kumpul manawi solahing mungsuh | pangantine pan kongsi byar | lajêng budhal ngilèn sami ||

22. nanging kêkalih marginya | êlèr kidul kang êlèr dèn margani | datan têbih longkangipun | amung êlêd sadesa | kêkapalan kang sami wontên ing ngayun | kang dharat wontên ing wuntat | puk ro kathah dharatnèki ||

23. Kumpni miwah wong Jawa | kathah dharat lampah dadya sawiji | mêngsah lampahe mratêlu | Sultan Bantên nèng dhadha | Sawunggaling kang pangawat kiwanipun | têngên Panêmbahan Tapa | lawan dêmange kêkalih ||

24. Ki Tumênggung Arungbinang | kakang Kartilêksana dika ugi | lawan Martadika gupuh | dèn inggal anèng ênu | Sawunggaling pukulên kiwa gènipun | poma ta dèn kongsi pisah | lan Sultane Pakungwati ||

25. Ngabèi Kartilêksana | lajêng mangsah wau duta kang dêlik | prapta panggih ki tumênggung | matur mêngsah wus cêlak | tan adangu kang rantab-rantab kadulu | pangarsa dharat sawidak | Kapitan Bagrak udani ||

26. lajêng dènnya irnarajangtinarajang. | binêdhilan lajêng palajêngnèki | ngetan sami dèn bêbujung | nyandêr Kapitan Bagrak | ki tumênggung kèndêl lan sawadyanipun | kalawan Kumpni Islam | lan Walandi jalan kaki ||

--- 37 ---

27. Kapitan Bagrak wus têbah | Luknan Bungsèt Kaptan Gôndariyèki | muwus marang ki tumênggung | tuwan tumênggung paran | dika susul sudara tuwan puniku | mungsuh kang agêng nèng wuntat | sarunène kapiyarsi ||

28. êndêlna kaparèng tiwas | ki tumênggung sigra nandêr pribadi | Kapitan Bagrak kasusul | ambêdhili wong dharat | mungsuh sami lari nalêsêp ing dhusun | sami wong ala kewala | tumênggung asru dènnyangling ||

29. hèh tuwan kapitan paran- | karsa dika kula botên mangarti | aprang botên ngangge rêmbug | sakarêp-karêp dika | botên kapok si kalèrêk tumpêsipun | lan si uce prang pajênar | ngangge karêpe pribadi ||

30. wong ala dika tarajang | mungsuh ingkang têmên mingsih nèng wuri | karungu kêndhang gongipun | sêrunèn kapiyarsa | batur dika puniki akèh kang kantun | kapitan mèsêm anulya | dawêg ki tumênggung bali ||

31. tan adangu lampahira | mungsuh katon eca dènnya lumaris | dupi sarêng ing pandulu | sarêng panêmpuhira | wong ing Bantên Kumpni ingkang tinêmpuh | ingêdrèl maksih angrangsang | panunjange numbak wani ||

32. amung tiyang kalih desa | yèn caraa yudane wong Mantawis | ngarsa nunjang wuri nusul | mila Kumpni rusak | punika ta kang ngarêp sampun anêmpuh | wuri ningali kewala | tinonton wontên nulungi ||

33. wus lingkap Kapitan Bagrak | sangêt kuwur sakêdhap wong Kumpni | sakawan dragundêr lampus | ingamuk tinalêmpak | ingkang pêjah tiga sangking kudanipun | tumênggung arsa tulunga | Sultane Bantên anggitik ||

34. ki tumênggung tinarajang | pinanggahan nanging wadyanirèki | sami miris manahipun | dadya sor yudanira | wus kabêrêg wau sira ki tumênggung | prajurit turôngga sirna | kantun ingkang dharat sami ||

35. kumpul ing wadananira | anggarêbêg tan pisah ing ajurit | amung kari ki tumênggung | kang maksih nitih kuda | sakathahe prajurit mawur katawur | kawone Kapitan Bagrak | sakêdhap nulya kapanggih ||

36. prajurit kang sami dharat | Kumpnislam Jawa lan jalan kaki | akathah sami têtulung | rame campuhing yuda | kari kathah wong Bantên abêr prangipun | dadya rèh ulêng-ulêngan | wong Bantên kathah ngêmasi ||

37. kasêmbuh ing praptanira | para mantri kang prang lan Sawunggaling | Sawunggaling wus kaburu | pisah kalawan sultan | sampun têbih kang ambujung sami wangsul | lajêng prang udhêl-udhêlan | lan prajurit Pakungwati ||

38. Sultane Tubagus Buwang | nandêr mangsah kumêrap wadyanèki | mangsit wau ki tumênggung | Kapitan Gôndariya |

--- 38 ---

inggih bapa lah puniku sultanipun | ngangsuhakên pamukira | wong salawe sondhèr kuning ||

39. ya kapitan Gôndariya | undhang dharat marang sagung upêsir | piyak maro barisipun | Sultan Tubagus Buwang | lajêng nêmpuh Kapitan Bagrak acampuh | arame caruk kalewang | Kapitan Bagrak kalindhih ||

40. amubêng palayunira | kaparêgok wau barisirèki | Kapitan Gôndariyèku | lan ki tumênggung nunggal | katêngkulak tinadhahan pamukipun | mring Kapitan Gôndariya | arame ungkih-ingungkih ||

41. rukêt acaruk landheyan | ki tumênggung sigra dènnya nulungi | binalik sarêng tinêmpuh | ki tumênggung kasingsal | kinaroyok ing dharat ing kering pungkur | ki tumênggung karepotan | bêdhile tan kobêr muni ||

42. nuju nitih kuda ajar | Ki Tumênggung Arungbinang mèh kêdhik | baya dèrèng ajalipun | kinaroyok ing mêngsah | mêngsah dharat milangèl pinrih ing lampus | kongsi ginêbug sunapan | ki tumênggung kudanèki ||

43. anggiwar angulêr kilan | kancanira mantri samya nulungi | kuwur sami katêlanjur | Kapitan Gôndariya | nguwuh-uwuh ing ngriki anak tumênggung | mila dika awor mêngsah | ki tumênggung sampun nunggil ||

44. wong Bantên kang sondhèr jênar | jêbul wontên têngah dènira jurit | pisah lawan gustènipun | sangking kuwur ing aprang | carub awor liru gon tan wruh ing batur | dragundêr Kapitan Bagrak | palayune wangsul malih ||

45. wau Radèn Kêndhayatan | kang angabên prajurit sondhèr kuning | wontên ing têngah angamuk | ngiwa nêngên solahnya | mobat-mabit Kêndhayatan pamukipun | mêngkab ingkang tinarajang | kanan kering anangkêbi ||

46. arame kinandhang-kandhang | binêdhilan sampun kelangan gusti | sultane apan bêbujung | ing para mantri Jawa | kang binujung anikêl palayunipun | samya jêbul malih têngah | angêpung kang dodot kuning ||

47. binêdhilan kering kanan | Gêndhayatan pamuke mobat-mabit | wong dodot kuning sapuluh | pan sampun sami pêjah | sultanipun lan Ki Tapa ambêbujung | wong dharat puniku gêlar | jaga palayoning jurit ||

48. Ki Tumênggung Arungbinang | gêndhingipun balithuk mungsuhnèki | prang bingung pating bilulung | Rahadèn Gêndhayatan | dangu-dangu sawab dening kinarubut | ing sinapan lan darebas | kêna cêngêle ngêmasi ||

49. tiba sangking kudanira | gya rinêbut [rinêbu...]

--- 39 ---

[...t] marang wong dodot kuning | ing uwot turangganipun | binakta bêdhah ngetan | kang tinêrak samya piyak pijêr jêtung | anon tingkah kang mangkana | wong atusan kèndêl sami ||

50. ngungun miyat solahira | wong limalas sami anggawa jisim | kang tinêrak dongong gêtun | baris atusan piyak | pêcah maro wong Bantên palayunipun | wong dodot kuning angetan | kasmaran kang ngulon sami ||

10. Asmaradana

1. dadya prasamya dèn ungsir | kang angulon kang angetan | prajurit kuda kimawon | kalawan Kapitan Bagrak | malah praptèng Wawala | sultane nulya kapêthuk | katur Radèn Gêndhayatan ||

2. punika ingkang ngêmasi | kapêngpêng mukanirabang | ngamuk abela sêdyane | kadangira naking-sanak | dadya para mantrinya | gendholi angajak mundur | mêngsah Kumpnine kathah ||

3. sang prabu ing Pakungwati | dèrèng kêni ingaturan | kuda siningsêt ambêne | Kapitan Bagrak punika | Sultan Tubagus Buwang | sêmune arsa angamuk | barise sigra winêcah ||

4. pinartêlu ingkang baris | wau ta kang lagi prapta | Pangran Mangkukusumane | dinuta marang kang raka | Pangeran Purabaya | ngundurna kang rayi gupuh | yèn kasoran ing ayuda ||

5. angamuka lêbugni |Kurang satu suku kata: angamuka lêbugêni. adhi suwawi kondura | sarêng wau ing undure | angetan praptèng Galendhang | Ngawu-awu ngalèrnya | Kapitan Bagrak wus wangsul | datan purun angungsira ||

6. kang bujung mangilèn sami | Ki Tumênggung Arungbinang | datan wontên prajurite | wong Bantên repot sadaya | pikulan lan wadonan | anêmên pambujungipun | Ki Tumênggung Arungbinang ||

7. anandêr dènnya nglancangi | wus kaliwat majêng ngetan | wong Bantên menggok angalèr | nêrak êmbêl ing talaga | kèndêl tan sagêd polah | têluk asrah darbèkipun | Ki Tumênggung Arungbinang ||

8. gupuh dènira nampani | kang atos-atos kewala | êmas miwah sêsotyane | lan busana kang prayoga | liyane kang punika | tinampèn ing mantrinipun | ing lètèr Surawikrama ||

9. tan karuwan cacahnèki | wonge sami inguripan | sami binônda kimawon | praptèng surup kèndêlira | panggih Kapitan Bagrak | dalu-dalu ngajak laju | mantuka dhatèng Ungaran ||

10. ing pukul sawêlas prapti | barisan loji Ngurawan | ki tumênggung mariksa ge | angiwa mring pasarean | kanthong motha ngungkaban | isi êmas sêpuh-sêpuh | graita Ki Arungbinang ||

--- 40 ---

11. êmas iki têlung kati | sun aturêna sang nata | iya dadi kayaningong | lami tinuduh ngayuda | durunga duwe kaya | iki parêng bêjanipun | gustiningsun sri narendra ||

12. mas walulon tigang kati | kang sami manjing dangdanan | pan inggih sakati malèh | sampun sami rinojodan | manjing mas patang katya | kunêng gantya kang winuwus | kang têtêp baris Ngungaran ||

13. Pangran Purbaya winarni | barise nangkil nèng Praga | wontên dhusun ing Kadêmèn | sawetaning Bogawônta | angênthêl manahira | nging balane maksih agung | wontên sèwu kang turôngga ||

14. kalih èwu dharatnèki | mantrinipun maksih kathah | nênêm para tumênggunge | kalamun gunggungên samya | sawarnining gêgaman | kadi langkung kawan èwu | dhasar abêr yudanira ||

15. Sang Aprabu Pakungwati | makuwon anèng Ngulakan | lêt patang desa têbihe | gène mêtak kang santana | Rahadèn Gêndhayatan | sultan ing Bantên kalangkung | dènira sungkawèng driya ||

16. kèh kalong ingkang prajurit | barana kathah kabandhang | tambuh raose manahe | Jêng Sultan Tubagus Buwang | anggung wayang-wuyungan | ciptanira kadya nusul | mring sang natèng Kabanaran ||

17. kang maring môncanagari | nanging èwêde kang manah | lagya tinuduh ing gawe | bêdhah nagari Toyamas | anggung soring ayuda | nadyan ajur rêmak-rêmpu | tinunggila ing sang nata ||

18. ingkang alagya prihatin | wuwusên Kapitan Bagrak | Tumênggung Arungbinange | sami majêng barisira | marang Pêgêlèn wetan | baris dhusun ing Sagaluh | rinakit loji anakan ||

19. prapta bantu sangking Têgil | sakawan kang pra dipatya | kawan dasa dragundêre | jalan kakine sawidak | dadya mantêp sadaya | jalan kaki kalih atus | lawan dragundêr sawidak ||

20. langkung agêng ingkang baris | Sêgaluh kadi nagara | pasar pabarisan gêdhe | nganggo kêbo sapi jaran | jinagan ing Walônda | pinindhoa yudanipun | pinukul natèng Banaran ||

21. kadi kasaid nadhahi | Ki Tumênggung Arungbinang | wus mari kamôndakane | madêg walulon tyasira | dene Pagêlèn ômba | radin wong nêmlikur èwu | ngumpul wus dadi satunggal ||

22. wus kathah kang nungkul prapti | para mantri numbakanyar | tilar Pangran Purbayane | ing Pagêlèn tan winarna | ingkang baris santosa | ya ta wuwusên ing Kêdhu | Mayor Sakèbêr barisnya ||

23. nèng

--- 41 ---

Tigawanu anênggih | mratiga kang baris Sêcang | sira Kapitan pan Dêr Pol | ing Tarayêm barisira | Sungrat kalawan Kulman | têtiga bupatinipun | Ki Tumênggung Wiradigda ||

24. lan Tumênggung Rajaniti | Tumênggung Surajênggala | dene Sêcang bupatine | Ki Tumênggung Mangkuyuda | Sakèbêr kanthinira | kang abaris Tigawanu | bupati pasisir samya ||

25. Kêndhal miwah Lèpèntangi | têtindhih Tumênggung Batang | baris ing Kêdhu mêngsahe | Dipati Suryanagara | Pangran Natakusuma | wêwolu para tumênggung | sami wontên Kilènpraga ||

26. Pangran Adiwijayèki | lan Tumênggung Mangkudirja | nabrang angidul barise | karsane angulatana | Sultan Tubagus Buwang | miyarsa sor yudanipun | pacak baris ingulatan ||

27. Tarayêm anggung ajurit | lan bala Mangkunagaran | nèng Kaligondhang barise | Tumênggung Kudanawarsa | lan Suramangunjaya | kang baris Sêcang amungsuh | lawan Tumênggung Môndraka ||

28. Singaranu miwah malih | Wiradigda Jaulatan | ing Tigawanu mungsuhe | Dipati Suryanagara | Pangran Natakusuma | ing sabên dina prangipun | bêburon gênti kasoran ||

29. Pangran Mangkunagarèki | baris wontên Pajagalan | pra mantri Mataram kabèh | ngumpul anèng Pajagalan | liya ingkang pangarsa | Kaligondhang barisipun | Tumênggung Kudanawarsa ||

30. nanging kêrêp tampi tulis | Pangeran Mangkunagara | sangking Idêlèr Ondorop | sami kintun-kinintunan | ingipuk tur linopa | akathah pisungsunipun | idêlèr marang pangeran ||

31. idêlèr ngojok-ojoki | Pangeran Mangkunagara | pinrih umadêga katong | kacèk apa lan kang rama | dene prakosaning prang | Kumpni ingkang têtulung | akathah pangipukira ||

32. pangeran batin kagimir | nanging ajrih kawêntara | mung lagi binatin bae | ing tyas maksih karêkuhan | tari Kudanawarsa | sakalangkung datan rêmbug | ing karsa kang sapunika ||

33. manawi datan sayêkti | ngabên-abêni kewala | amrih karusakan kabèh | wong Jawa gagêmpurana | ajana kawarasan | ya ta wau karsanipun | Pangeran Mangkunagara ||

34. tan arsa piningit malih | lumuh yèn kuwangurana | lingsêm yèn kawêntar akèh | dadya parentah anglarag | kang baris Kaligondhang | kinèn angalèra gupuh | Tarayêm pinarêkana ||

35. dadya lami pacak baris | pangeran nèng Pajagalan | anyaut Pajang pakolèh | Kêdhung miwah ing Mataram | amung Pagêlèn têbah | kang botên kêni sinaut | tiwas Pangran Purubaya ||

--- 42 ---

36. mangkana kawarna malih | Pangran Arya Purubaya | Pangran Mangkukusumane | lan Sultan Tubagus Buwang | badhe angantêp yuda | budhal mring Pagêlèn mangsuk | tan mirsa bantu kèh prapta ||

37. mêdal lèr pangeran malih | lampahira pinarapat | pra dipati kari kabèh | pangran kalih munggèng kanan | Sultan Bantên nèng dhadha | ing gêlar nêdya bêbingung | pangeran kalih wus prapta ||

38. ing Sumbiran kèndêl baris | pra dipati sangu toya | dènira pacak barise | Pagêlèn lèr kagegeran | mungsuh prapta bêbahak | Sultan Bantên barisipun | têngah dhusun Pamêlaran ||

39. Pangran Adiwijayèki | lan Tumênggung Mangkudirja | nèng Ngulakan sabalane | kang rayi sampun umangkat | pangeran kalih pisan | kang rayi ing Bantên tumut | magut prang Pagêlèn ômba ||

40. Tumênggung Mangkudirjèki | ingkang kinèn anusula | mring Pagêlèn sabalane | Jêng Sultan Tubagus Buwang | kang kinèn ngampingana | budhal kuda tigang atus | Ki Tumênggung Mangkudirja ||

41. kawan atus dharatnèki | lampahira sigra-sigra | nèng Mêlaran pawartane | jinujul praptèng Mêlaran | Tumênggung Mangkudirja | lan Sultan ing Bantên tangguh | Mangkudirja nèng Mêlaran ||

42. umatur saha wotsari | Ki Tumênggung Mangkudirja | anggèr kawula kinèngkèn | dhatêng raka jêngandika | Pangran Adiwijaya | milane paduka purun | aprang saênggèn-ênggènnya ||

43. nadyan raka tuwan inggih | Pangran Arya Purubaya | pan inggih dene lêrêse | nguni ingkang pinarcayan | mring natèng Kabanaran | among paduka pukulun | mung Pangran Adiwijaya ||

44. sang prabu ing Pakungwati | alon dènira ngandika | puluh-puluh wis kalakon | iki kakang Mangkudirja | prajurit sun kèh rusak | ya Si Gêndhayatan iku | mati prang anèng Wawala ||

45. angling rajèng Pakungwati | kakang mas Adiwijaya | anèng ing ngêndi samêngko | Ki Tumênggung Mangkudirja | matur wontên Ngulakan | pakuwon tuwan puniku | ênggène raka paduka ||

46. angling Prabu Pakungwati | sira nora têmu lawan | kakang mas Purubayane | nging kasusu lakunira | pan lagi rêp-arêpan | antèkêna mêngko yèn wus | salamêt sabubaring prang ||

47. kunêng wuwusên Kumpni | kang baris Sêgaluh myarsa | wong desa bangêt gègère | Pagêlèn kang lor busêkan | mêngsah sami angrupak | Pangeran Purubayèku | sampun ngancik ing Sumbêran ||

48. sampun prapta anèng loji | Ki Tumênggung Arungbinang | samapta sagêgamane | miwah sagung pra dipatya | pasisir

--- 43 ---

wus anggabag | aglar prajuritiragung | Pamalang Barêbês Têgal ||

49. cinacah wadya pasisir | bupati ingkang sakawan | sèwu bêdhil sunapane | kalih èwu kang anumbak | wus sami pirêmbagan | Kapitan Bagrak sru muwus | hèh sudara Arungbinang ||

50. ing pundi mêngsah puniki | Ki Tumênggung Arungbinang | anyaosakên têlike | puniki têlik kawula | wau dalu duk prapta | Pangeran Purubayèku | sampun ngancik ing Sumbêran ||

51. wontên sèwu kang prajurit | punika prajurit kuda | kathah kang dharat balane | lawan kang rayi kewala | Pangran Mangkukusuma | pêngawat têngên puniku | dene pêngawate kanan ||

52. sakawan kang pra dipati | dene kang munggèng ing dhadha | Sultan Bantên sabalane | lawan punggawa satunggal | bêbantu lagi prapta | wingi prapta sangking Kêdhu | pun Tumênggung Mangkudirja ||

53. Kapitan Bagrak lingnyaris | kadipundi karsa dika | gih tinata mumpung mangke | sampun kapiran ing gêlar | kapok duk prang Wawala | wus kaledhon tinggal urus | kangelan tan antuk wirya ||

54. amanggung dèn uring-uring | mring sudara Arungbinang | Tumênggung Têgal lingnyalon | hèh bênêr puniku tuwan | Tumênggung Arungbinang | kang wruh ing boboting mungsuh | ngling Tumênggung Arungbinang ||

55. dika tuwan lawan mami | wontên ing pangawat kiwa | yèn sampun nyêlak mungsuhe | gih Pangeran Purubaya | Pangran Mangkukusuma | yya malang tumolih ngriku | dèn amêlêng ing ayuda ||

56. para tumênggung ing Têgil | papat Barêbês Pamalang | wontên ing dhadha ênggène | sampun angrawati liyan | Sultan Tubagus Buwang | pêlêngên ing prang puniku | dene bapak Gôndariya ||

57. wontêna pangawat kering | mungsuh kapat pra dipatya | ingkang kula kanthèkake | panèwu anumbakanyar | adhi Jayawikrama | kalawan mantri sapuluh | tigang atus kang turôngga ||

58. dene pra Dipati Têgil | gêbêngan kula kewala | ingkang kula kanthèkake | mung turôngga kalih bêlah | dene pangiridira | pun Martadipa puniku | lawan pun Martadipura ||

59. hèh poma Martadipèki | aja andhingini nabrang | ing kali Jangling campuhe | lan aja ngrawati ingwang | dèn mêlêng yudanira | Kapitan Bagrak amuwus | paran inggih saudara ||

60. para tumênggung ing Têgil | pênêde angajangana | Pangeran Purubayane | dene kula ngajangana | Sultan Tubagus Buwang | kyai tumênggung marêngut | sarya sru dènira ngucap ||

61. lah

--- 44 ---

tuwan dèrèng mangarti | kalamun sipat wong Jawa | tikêla sèwu balane | tandhing lan para pangeran | tuwan pan botên makan | wong mungsuh bêndaranipun | pasthi ulap sarta mêkak ||

62. Tumênggung Têgal nambungi | kumroyok katiga pisan | tuwan puniku pasthine | beda Tuwan Arungbinang | kang sampun antuk lila | kang duwe darah puniku | ngurdèni sudara dika ||

63. wong pasisir ngiring-iring | maring Kumpni kewala | bêbutuhan yèn kapêngkok | puniku wanine uwas | kèndêl Kapitan Bagrak | wus anut pratikêlipun | mring Tumênggung Arungbinang ||

64. kang pirêmbag sampun dadi | sigra dènira têngara | tambur gumuruh wor bêndhe | kêndhang gong bèri sauran | samakta pra dipatya | anggawa dragundêr satus | lampahe Kapitan Bagrak ||

65. dragundêr sawidak kari | jalan kaki wolung dasa | ingkang kantun Luknan Bungsèt | wus budhal sagung gêgaman | sangking Sagaluh enjang | abra lir pawaka murub | gêrgut tan nêdya mundura ||