Darmagandhul, H. Buning, c. 1920, #437 (Pupuh 01-06)

Judul
Sambungan
1. Darmagandhul, H. Buning, c. 1920, #437 (Pupuh 01-06). Kategori: Agama dan Kepercayaan > Kebatinan dan Mistik
2. Darmagandhul, H. Buning, c. 1920, #437 (Pupuh 07-18). Kategori: Agama dan Kepercayaan > Kebatinan dan Mistik
Citra

--- [1] ---

Sêrat Darmagandhul

Anyariyosakên nalika bêdhahipun nagari Majapait ingkang salugunipun, tuwin gêlar kawruh sanyata, punapa malih wiwitipun agami Buda santun Islam.

Sêrat Darmagandhul punika badhe kapacak ngantos satamatipun, sambêt-sumambêt kadosdene Sêrat Rama.

--- [2] ---

...

--- 3 ---

1. Dhandhanggula

1. wuryaning kang sêkar dhandhanggêndhis | amèngêti dènnya nêdhak sêrat | lugu mung manut babone | aran srat Darmagandhul | nyaritakkên bêdhahe nguni | nagari Majalêngka | kang satuhunipun | lan gêlar kawruh sanyata | lan purwanya gama Buda santun Ngarbi | tinuturkên sadaya ||

2. duk manitra ing ari Rêspati | Paing kaping sapisan Ramêlan | Paningron paringkêlane | taun Dal ing Kulawu | môngsa Sadha pan sampun akir | nuju wuku Prangbakat | Kunthara kang windu | etanging côndrasangkala | rêsi suci bujangganirèng narpati |[1] wanci jam astha enjang ||

3. kang minôngka bêbukaning rawi | wontên pandhita kang alul tapa | Kalamwadi jêjuluke | dene ta garwanipun | arum-arum Dyah Pêrjiwati | asramèng Sunyapringga | ing juga ri nuju | sang wiku nèng pacrabakan | ingadhêp ing siswa sawiji kang mursit | putus sakèhing guna ||

--- 4 ---

4. Darmagandhul pêparabirèki | nala mingis limpat graitanya | lan sang tapa mèh tan pae | marma kasok sihipun | wus prasasat yoga pribadi | rintên ratri datansah | nèng ngarsa sang wiku | samana sang siswa tama | lagya ana kang dadya ribênging ati | lon matur mring sang tapa ||

5. dhuh sang dwija kang yanjana murti | mugi pukulun ywa pisan duka | kawula nyuwun pitakèn | kang dados purwanipun | tiyang Jawi santun agami | nilar agami Buda | ngrasuk sarak Rasul | punika sabab punapa | kadospundi bêbukane nguni-uni | sang wiku rum ngandika ||

6. lamun sira atakon bab iki | sun tan wêruh ing sawiji apa | mung yèn miturut tuture | Radyan Budi guruku | ya buh bênêr iya buh sisip | nanging panduganingwang | bênêr nora luput | krana cocog wujudira | tilasane isih kêna dèn tingali | mula sun kira nyata ||

7. nanging ingsun wêdi macak tulis |

--- 5 ---

luput-luput tambêl umur ingwang | awit wong Jawa lumrahe | lamun ana kang purun | purun buka wadining aji | amêsthi pinêjahan | marma sun tan ayun | nutur critane kang nyata | purwanira wong Jawa salin agami | buka wadining nata ||

8. Darmagandhul aturira aris | inggih lêrês duk jaman ing kina | prayagung Jawi limrahe | kang dados dhaharipun | woh wit budi kalawan kuldi | ing mangke karsa dhahar | woh wit kajêng kawruh | kagungan panggalih panjang | yêkti ngowêl mring umurira wadyalit | kang lêpat sawatara ||

9. malah dadya pèngêt kang prayogi | dadya wikan kang lêrês kang lêpat | wikan misil kupiyane | sang pandhita lon muwus | yèn mangkono bêcik sun anggit | nanging ingsun sadarma | nganggit nulis muwus | Dyan Budi kang darbe karsa | êmbuh bênêr lupute punika yêkti | yèn nora sun tulisa ||

10. nora wurung ingsun dèn dukani | sabab bangkang prentahing kèlingan |

--- 6 ---

tur iku akèh asile | supaya wong kang cubluk | kaya ingsun bisa mangarti | carita kang sanyata | mula-mulanipun | wong Jawa salin agama | padha ninggal agamane Buda Budi | ganti agama Islam ||

11. caritane nagri Majapait | anggitane pujôngga ing kuna | pralambang pasêmon kabèh | yèn tinulis satuhu | babadira ing Majapait | buka kêkêran raja | pujanggane takut | mila nyêmoni kewala | supayane wong bodho aja na ngarti | caritane kang nyata ||

12. marma janma Jawi mata siji | ahli budi ngarti critanira | Majalêngka sabênêre | karana wong kang cubluk | nrima mangan woh kayu kuldi | tan pisan ngarti mangan | woh budi woh kawruh | mung nrima kabar kewala | nora dungkap carita kang elok gaip | samar kalingan padhang ||

13. Bisêmillahirrokhmanirrokhim | mugi para agung tanah Jawa | dipun agung aksamane | de ulun kamipurun |

--- 7 ---

kumalancang pêksa lumuwih | mangun carita kuna | ingkang wus kêtutup | tur tanpa pathokan kitap | tuduh tutur ing sama-samaning urip | mung thukul sing èngêtan ||

14. pan mangkene purwane ing nguni | Brawijaya Ratu Majalêngka | kêsamaran pamriksane | klimput galih sang prabu | kurang yitna ing tata lair | akrama putri Cêmpa | wong agama Rasul | ing sajrone sih-sinihan | karon lulut kang garwa asring ngaturi | kojah marang sang nata ||

15. mulyanira agama Islami | yèn katimbang lan agama Buda | sarak Rasul unggul dhewe | ature wantu-wantu | sri narendra galihe gingsir | myarsa kojahing garwa | tan kawiyos tutuk | tan lama pulunanira | putri Cêmpa atêtuwi mring sang aji | kang nama Sayid Rahmat ||

16. nyuwun dhukuh anèng Ngampèlgadhing | nyuwun idi anggêlar sarengat | Kangjêng Rasul agamane | Sang Brawijaya Prabu | banjur karsa aparing idi | sira Sang Sayid [Sa...]

--- 8 ---

[...yid] Rahmat | anulya dhêdhukuh | Surabaya Ngampèldênta | anggêlarkên sarengat andika Nabi | Mukhammad Rasulullah ||

17. tandya kathah maulana prapti | saking sabrang samya angêjawa | sowan ing ngarsa pamase | pra samya nyuwun dhukuh | nèng pasisir lan idi aji | ingidinan sadaya | sapanuwunipun | lama-lama saya ngrêda | tanah Jawa wong Jawa salin agami | angrasuk gama Ngarab ||

18. Sayid Kramat dadya gununganing | pagurone wong Islam sadaya | Benang Tuban dhukuhane | Sayid Kramat puniku | maulana saking Ngarabi | têdhak Jêng Rasulullah | mila dadya guru | panutan wong Jawa Islam | korut-karut wong Jawa urut pasisir | guru mring Sayid Kramat ||

19. padha manjing agama Islami | tanah Jawa wong Jawa kang tôngga | pasisir lor sapangilèn | ngrasuk agama Rasul | padha tinggal agama Budi | wit wetan Balambangan | sapangulonipun | prapta [pra...]

--- 9 ---

[...pta] ing Bantên nagara | padha ninggal agamane Buda Budi | ganti agama Ngarab ||

20. kênèng bujuk dalil Alip Lam Mim | andalikal rahètbapi hudan | lib mutlakim enak dhewe | kedanan mring Ashadu | padha tinggal agama Budi | wus kanggo sèwu warsa | pikukuhing luhur | agama mulya pribadya | macung dhewe mring Pangran Kang Maha Suci | anêbut budi hawa ||

21. budi iku datira Hyang Widhi | hawa iku karêpaning manah | nuruti budi karêpe | wajibe janma iku | kang tinurut elinging ati | lawan karêping budya | puniku tinurut | manusa wignya punapa | mobah mosik lumaku darma nglakoni | budi kang ngobahêna ||

22. nulya ana putrane sang aji | kang patutan saking putri Cina | anèng Palembang laire | Radyan Patah ranipun | angajawa lawan kang rayi | saibu seje rama | Kusèn aranipun | sowan ngarsèng rama nata | langkung kewran galihe [gali...]

--- 10 ---

[...he] sri narapati | paring sêbutan putra ||

23. dene mratiga jinising siwi | yèn miturut rama sri narendra | Jawa Buda agamane | nglêluri ing lêluhur | putra nata kang mijil ngardi | kasêbut nama Bambang | yèn miturut ibu | Cina aran Kaosiya | yèn wong Ngarab sinêbut Sayid lan Sarib | yèn nurut sing lanjaran ||

24. sri narendra sigra animbali | pra nayaka mundhut têtimbangan | ingkang dadya prayogane | sêbutanira sunu | Patih Gajahmada wotsari | yèn parêng karsa nata | putranta pukulun | pinaring sêbutan Babah | ngirib-irib lêluhur paduka nguni | sinêbut nama Bambang ||

25. putra tuwan ibu Cina gusti | lair sabrang agamane Islam | nama babah prayogane | têgêse babah iku | babar wonten sanès nagari | suka nata miyarsa | patih aturipun | mupakat para nayaka | putra nata kang lair Palembang nagri |

--- 11 ---

namane Babah Patah ||

26. Radèn Patah sakalangkung ajrih | anampika mring paringing rama | jroning tyas bangêt tan cècèg | ananging lairipun | samudana suka tan sipi | samana Babah Patah | anulya jinunjung | jumênêng Dipati Dêmak | madanani bupati urut pasisir | Dêmak sapangulonnya ||

27. lah ta iku purwanira nguni | bôngsa Jawa blastêr lawan Cina | samya babah sêbutane | puniku critanipun | Radèn Patah ingkang murwani | misuwur cakrèng dunya | putranya sang prabu | kang lair nagri Palembang | patutane lawan putri Cina nguni | namane Babah Patah ||

28. dèn kramakkên antuk Ngampèlgadhing | putranira Kyagêng Ngampèldênta | ingkang tunggal agamane | wus dadya putra mantu | lawan kyagêng ing Ngampèlgadhing | rinêngga panggihira | anèng Majalangu | sawusing antara warsa | kinèn maring Dêmak atêtêp dipati | dalêm dhusun Bintara ||

--- 12 ---

29. rèhning Radèn Patah awit lair | nèng Palembang wus agama Islam | kalilan nglêstarèkake | marang agamanipun | Radèn Kusèn jinunjung linggih | anama adipatya | anèng nagri Têrung | lama-lama saya ngrêda | sarak Rasul pra ngulama nyuwun idi | pangkat sêbutan sunan ||

30. pardikane Suhunanku Budi | awitira kawruh kaelingan | kang awon lawan kang sae | yèn akèh uwohipun | budi ngrêti kèlingan bêcik | wajibe sinuwunan | ngèlmu kawruhipun | ngèlmu lair kabatinan | wêktu iku pra ngulama tyase bêcik | kadrêngkèn durung ana ||

31. galihira Brawijaya aji | pra ngulama masuk sarak Buda | dene sunan sêbutane | lan kalakuanipun | cêgah nadhah kalawan guling | yèn wong agama Makham | Makhamaning Rasul | sirik cêgah mangan nendra | mung nuruti rasane lesan lan dhiri | yèn cêgah pangan rusak ||

--- 13 ---

32. Prabu Brawijaya angidini | saya lama agama wus ngrêda | ana nalar elok manèh | gaip samar kalangkung | nora kêna dipun kawruhi | netra karna myang grana | miwah lesanipun | wêruhe saking èngêtan | jroning utêg iku lamun dèn kawruhi | Radèn Budi Sukarta ||

33. luwih-luwih kang maca kang myarsi | nganggêp têmên atanapi ora | katimbanga sabênêre | yèn ta kanggêp saèstu | kabèh layang carita Jawi | tan ana kang acrita | yèn doraa iku | samangkya taksih wujudnya | tilasane sarta kêna dipriksani | kaanan jaman kuna ||

34. duk jamane kraton Majapait | Sunan Benang karsa alêlana | mring Kadhiri lan sabate | kêkalih kang tut pungkur | sapraptane loring Kadhiri | tanah ing Krêtasana | kalangan ing banyu | kali Brantas nuju bêna | saking kulon anyabrang mring wetan kali | wus prapta pinggir wetan ||

35. dangu [da...]

--- 14 ---

[...ngu] marang janma têngga kali | niti-niti agamaning janma | kang dèn go ing tanah kene | apa wus Islam tuhu | apa misih agama Budi | Ki Bandar aturira | ing ngriki pukulun | kang limrah agami Kalang | sarak Buda ingangge mung sawatawis | dene agami enggal ||

36. sarak Rasul inggih bribik-bribik | ingkang limrah wong ngriki sadaya | sami Kalang agamane | amulyakakên Bandung | Bôndawasa dèn anggêp nabi | lamun dintên Jumungah | Wage Wuye wuku | iku dèn anggêp riaya | kèndêl karya nêdha eca sênêng ati | tan kesah saking wisma ||

37. Sunan Benang angandika aris | yèn mangkono wong kene sadaya | padha Gêdhah agamane | têgêse gêdhah iku | nora irêng lan nora putih | pantês araning tanah | Kutha Gêdhah iku | Ki Bandar matur prayoga | dhawuh tuwan kawula ingkang nêksèni | karan ngantos samangkya ||

38. tanah lore

--- 15 ---

kutha ing Kadhiri | ingaranan tanah Kutha Gêdhah | nanging mung manut lumrahe | tan wruh asaling têmbung | wit tan ngarti critane dhingin | ran tanah Kutha Gêdhah | kang lumrah misuwur | sang wiku malih ngandika | lah ta sabat sira amintaa warih | imbon marang ing desa ||

39. kali iki isih nuju banjir | banyu buthêk kurang sucinira | anglarani yèn diombe | lan iki wayah luhur | arsa wulu lan salat mami | sabat siji gya mentar | malbèng dhukuh Patuk | wismane amung sajuga | nuju sêpi tan ana wong lanang siji | dene kang têngga wisma ||

40. èstri siji prawan mêpêk brai | nuju nênun pribadya nèng wisma | sabat prapta lon wuwuse | bok ngantèn nêdha banyu | imbon ingkang bêning abrêsih | bok prawan kagyat myarsa | salah tampinipun | kinira lamun jêjawat | mêjanani bok prawan rêngu nauri | kalawan têmbung kasar ||

41. dika santri mêntas liwat kali | jaluk banyu imbon marang desa |

--- 16 ---

ngriki tan èntên carane | uwong kang ngimbu banyu | jaba uyuh kula puniki | imbon bêning saringan | yèn dikarsa minum | santri kesah tan pamitan | garundêlan lajêng matur mring sang yogi | kadya wau punika ||

42. Sunan Benang dukane tan sipi | dadya ngandika sabda nupata | lumraha ing tanah kene | muga laranga banyu | wadon kênya ywa laki-laki | yèn durung prawan tuwa | miwah lanangipun | dadia jaka kang tuwa | sanalika kali Brantas mili alit | lajêng nyimpang mangetan ||

43. nrajang wana dhusun têgil sabin | pintên-pintên dhusun karisakan | katrajang kali ngalihe | kali ingkang rumuhun | dadya asat praptèng samangkin | Ki Bandar langkung eram | myat kadibyanipun | kangjêng sinuhun ing Benang | nulya lajêng tindake marang Kadhiri | kongsi praptèng samangkya ||

44. tanah Kutha Gêdhah awis warih | mangulone lêlakon wolung pal | limalas pal mangalore | mung

--- 17 ---

kidul banyu sumur | dene janma kang laki rabi | wus kasèp saking môngsa | wayah manak têlu | jaka tuwa prawan tuwa | awit saking kênèng sabdane sang yogi | Kangjêng Suhunan Benang ||

45. kawuwusa dhêmit Nyai Plêncing | dhanyang ing Tanjungtani kang desa | ginubêl anak putune | nyai kula asung wruh | karisakan siti Kadhiri | wontên janma sing Tuban | rêmên ngarubiru | sikara tanpa karana | siya-siya sami makluking Hyang Widhi | ngubalkên kaprawiran ||

46. lèpèn agêng kang saking Kadhiri | dèn sotakên sanalika asat | kidul menggok ngetan kang we | ngrisakkên wana dhusun | lan ngêsotkên tiyang ing ngriki | kasèpa saking môngsa | laki-rabinipun | yèn jalêr jaka atuwa | lamun èstri sampun nuntên laki-laki | yèn durung prawan tuwa ||

47. rèhning tanah ngriki dèn wastani | tanah Kitha Gêdhah awis toya | dene têka salah gawe | dawêg sami ginanggu | dipun têluh dimène [dimè...]

--- 18 ---

[...ne] mati | Nyi Plêncing duk miyarsa | turing anak putu | sigra mêthuk Sunan Benang | tan kuwawi cêlak sarira lir gêni | lumayu nunjang-nunjang ||

48. mring Kadhiri ngaturi udani | ing ratune Ki Butalocaya | manggèn guwa Selabale | sukune Wilis gunung | ingkang wetan kang dèn ênggèni | amangsuli carita | purwane rumuhun | Kiyai Butalocaya | patihira Sri Jayabaya Kadhiri | arane Kyai Daha ||

49. ingkang cikal-bakal ing Kadhiri | lan kang rayi aran Kyai Daka | Sri Jayabaya karsane | aran Daha pinundhut | pan kinarya aran nagari | ananging linironan | aran ing Sang Prabu | Kiyai Butalocaya | pan kinarya patihe sri narapati | Sang Prabu Jayabaya ||

50. Buta iku butêng ingkang arti | butêng iku bodho tan wruh sastra | Ki Buta bodho yêktine | lo: kowe têgêsipun | caya: kêna dèn pracayani | Kyai

--- 19 ---

Butalocaya | bodho têmên mêngku | tur mantêp sêtya mring raja | marmanira kinarya patih sang aji | Sang Prabu Jayabaya ||

51. awit ana sêsêbutan kyai | Kyai Daha têturutanira | ngayomi anak putune | ing kanan kering dhusun | Kyai Daha kang dipun ungsi | jêngkare sri narendra | sing Ngastina kratun | jujug wismane Ki Daha | sinugata sawadyakuswa gung alit | mila gung sihing nata ||

52. ran Ki Daka pinundhut sang aji | pan kinarya namanirèng desa | nanging liniru arane | Kiyai Tunggulwulung | dadya senapati ngajurit | muksane sri narendra | lawan putranipun | Ni Mas Ratu Pagêdhongan | Kyai Butalocaya lan ingkang rayi | kalihe samya muksa ||

53. Ni Mas Ratu Gêdhongan kinardi | ratuning kang dhêmit nusa Jawa | Sagara Kidul kuthane | pinaringan jêjuluk | nama Ni Mas Ratu Ngin-angin | kayangan ing samodra | sagunging lêlêmbut | dharatan [dhara...]

--- 20 ---

[...tan] miwah lautan | kanan keringing tanah Jawa sumiwi | mring Ratu Pagêdhongan ||

54. awit saking karsanya sang aji | Kyai Butalocaya pinarnah | manggèn guwa Selabale | dene Ki Tunggulwulung | pan pinarnah ing Kêlut ardi | rumêksa kawah lahar | rikalanya mêtu | aywa ngrusakake desa | duk samana Ki Butalocaya linggih | munggèng kursi kancana ||

55. lèmèk babut sinêbaran sari | kinêbutan badhak kering kanan | ingkang sowan nèng ngarsane | Ki Patih Megamêndhung | putra kalih sumiwèng ngarsi | Panji Sêkti Diguna | Panji Sari Laut | lagya eca gunêm rasa | lawan patih miwah ingkang putra kalih | kagyat ing praptanira ||

56. Dhanyang Tanjungtani Nyai Plêncing | gupuh-gupuh anungkêmi pada | angaturakên tiwase | kyai kula atur wruh | karisakan lèring Kadhiri | wontên janma sajuga | sêktine kalangkung | namanira Sunan Benang | saking Tuban [Tu...]

--- 21 ---

[...ban] karsane dhatêng Kadhiri | subrata alêlana ||

2. Asmaradana

1. kathah ature Nyi Plêncing | kadya kang kasêbut ngarsa | angaturakên tiwase | lêlêmbut miwah manungsa | Kyai Butalocaya | duk myarsa kalangkung bêndu | mubal ingkang pôncadriya ||

2. sigra dènira nimbali | jin pêri lan parayangan | kêrigan anak putune | praptane sarêng prahara | sakêdhap wus samêkta | sakapraboning prang pupuh | sigra budhal saha bala ||

3. sakêdhap sampun tumrapti | saêloring Kukum desa | Butalocaya mindha wong | Kyai Sumbre wastanira | wadyane tan katingal | tur awêndran kathahipun | wau Ki Butalocaya ||

4. ngadêg marga ngisor sambi | anganti ing praptanira | Sunan Benang saking êlor | Sunan Benang nora samar | kang ngadêg têngah marga | dhêmit ratu arsa ganggu | katara awak dahana ||

5. wadyalit kang samya ngiring | sumingkir lumayu têbah | datan kuwawi [ku...]

--- 22 ---

[...wawi] panase | cakêt lawan Sunan Benang | miwah Butalocaya | kalihe sarira latu | Sunan Benang tan kuwawa ||

6. acêlak ratuning dhêmit | tanapi Butalocaya | datan kuwawi panase | cakêt lawan Sunan Benang | sabat kalih kantaka | lajêng katisên anggruguh | angandika Sunan Benang ||

7. Butalocaya sirèki | mêthuk marang praptaningwang | ngalih aran Kyai Sumbre | apa ta padha raharja | kagyat Butalocaya | dene Sunan Benang wêruh | iya marang jênêng ingwang ||

8. wusana Locaya angling | dene paduka uninga | ganti aran Kyai Sumbre | angandika kangjêng sunan | ingsun tan kasamaran | yèn sira ratu lêlêmbut | Kadhiri Butalocaya ||

9. Ki Butalocaya angling | paduka tiyang punapa | dene anèh wangunane | mangangge pating karêmbyah | dede pangangge Jawa | dhapur wangun walangkadung | dede wangunan wong Jawa ||

10. Sunan Benang ngandika ris | ingsun [ing...]

--- 23 ---

[...sun] iki bôngsa Ngarab | Sayid Kramat aran ingong | wismaningsun Benang Tuban | dene ta karsaningwang | arsa mring Kadhiri ingsun | amriksani patilasan ||

11. kadhatonira ing nguni | Mahaprabu Jayabaya | ing kene ngêndi parnahe | nauri Butalocaya | wetan lêrês punika | dhusun Mênang wastanipun | tilasan sadaya sirna ||

12. kadhatonira sang aji | miwah pasanggrahan sirna | tuwin tilas kadhatone | Nimas Ratu Pagêdhongan | taman Bagendhawatya | pasanggrahan Wanacatur | mung kantun araning desa ||

13. kaurugan siti pasir | lahar saking Kêlut arga | wangsul kawula pitakèn | paduka gêndhak sikara | ing anak putu Adam | nyabdakkên kang botên patut | jaka tuwa prawan tuwa ||

14. kalawan nyukani nami | tanah ngriki Kitha Gêdhah | lan paduka ngêlih lèpèn | nyabdakakên awis toya | tanah ngriki sadaya | siya-siya tanpa [ta...]

--- 24 ---

[...npa] urus | sikara datanpa dosa ||

15. gêng-gênging susah wong urip | laki rabi lalu môngsa | sayêkti dangu pêncare | titahing lata walujya | wit saking sabda tuwan | lan sapintên susahipun | tiyang kang katrajang bêna ||

16. ngalihe lèpèn Kadhiri | nyimpang ngetan nrajang desa | sêsawahe têlas kabèh | pintên-pintên karisakan | kasusahaning janma | lawan pintên susahipun | tiyang kaline kang asat ||

17. yêkti kêkirangan warih | tambah paduka sotêna | tanah ngriki sadayane | dumadosa awis toya | salami-laminira | siya-siya tanpa surup | sikara tanpa prakara ||

18. jêng sunan ngandika aris | mulane sun wèhi aran | tanah Kutha Gêdhah kene | sabab agamaning janma | tan irêng datan pêthak | têtêpe agama biru | awit agamane Kalang ||

19. sun sotakên larang warih | sun jaluk banyu tan angsal | mula sun êlih kaline | katêkana [katêka...]

--- 25 ---

[...na] larang toya | tanah kene sadaya | mula sun sotake iku | jaka tuwa prawan tuwa ||

20. sabab kang ingsun jaluki | banyu mangsuli tan angsal | bocah wadon prawan balèk | nauri Butalocaya | puniku botên timbang | lawan kalêpatanipun | tuwan sabdakkên mangkana ||

21. kang lêpat tiyang satunggil | ingkang susah tiyang kathah | botên timbang lan kukume | punika anggêr punapa | kang tuwan tindakêna | sawênang-wênang mring makluk | malarati janma kathah ||

22. katura kang darbe nagri | paduka manggih ukuman | kang malarat langkung abot | sabab angrisakkên tanah | sami tuwan sotêna | ing ngriki murah ing banyu | dados asil panggêsangan ||

23. laki-rabi alit-alit | enggal mêncarakên titah | kawulanira Hyang Manon | paduka sanès narendra | ngarubiru agama | tiyang dahwèn namanipun | anyukani nama tanah ||

24. ngowahke tulis nagari | ngandika Sinuhun [Si...]

--- 26 ---

[...nuhun] Benang | nadyan katura sang katong | sang prabu ing Majalêngka | ingsun môngsa wêdia | mungsuh Ratu Majalangu | ambêkis Butalocaya ||

25. rêmbag paduka puniki | dede rêmbag ahli praja | rêmbage wong nyunggi tempe | ngandêlake yèn digdaya | bok sampun sumangkeyan | kinasihan ing Hyang Agung | sugih sanak Malaekat ||

26. ing sakarsa-karsa dadi | botên tolèh kalêpatan | siya dahwèn pati opèn | têtêp wong gêndhak sikara | nadyan ing tanah Jawa | yêkti wontên wong kang langkung | prawira kadi paduka ||

27. nanging sami ahli budi | ajrih bêbênduning dewa | yèn siya sami bangsane | nyiya-siya tanpa krana | punapa gih paduka | tunggilanipun rumuhun | Ajisaka Ratu Mêndhang ||

28. murid sabate idajil | dados ratu tanah Jawa | mung tigang taun lamine | mengkrat saking tanah Jawa | sadaya sumbêr toya | ing Mêndhang saurutipun | binêkta [bi...]

--- 27 ---

[...nêkta] minggat sadaya ||

29. Jisaka wong saking Ngarbi | tuwan tiyang saking Ngarab | pramila sami watêke | suka karya srik ing janma | paduka ngaku sunan | yêkti simpên budi luhur | mamrih ayuning buwana ||

30. de wujud tuwan puniki | jajil bêlis tiningalan | tan tahan ginodha rare | mijil mubal gêlis duka | niku sunaning menda | yèn sunan janma satuhu | simpên budi luhur panjang ||

31. gih niku cobaning Widhi | begal nabi olwa[2] raja | kang sirna timbang tantinge | mung gugu karsa priyôngga | niksa wong tanpa dosa | gih punika marganipun | paduka manggih cilaka ||

32. pratôndha tuwan samangkin | wus yasa nraka jahanam | yèn wus dados tuwan angge | siram salêbêting kawah | wedang kang mumpal-mumpal | kawula bôngsa lêlêmbut | sanès alam lan manusa ||

33. prandene masih mèngêti | rahayunirèng manusa | paduka wangsulkên age | lèpèn ingkang sampun asat |

--- 28 ---

miwah risaking tanah | wangsula kadi rumuhun | yèn paduka botên karsa ||

34. mangsulkên kadi rumiyin | sadaya manusa Jawa | kang Islam sami ngong têloh | kajênge pêjah sadaya | kawula nyuwun bala | dhatêng Kangjêng Ratu Ayu | Ngin-angin kang nèng samodra ||

35. Sunan Benang duk miyarsi | padune Butalocaya | rumôngsa kaluputane | nyikara wong tanpa dosa | alon dènnya ngandika | Butalocaya wruhamu | ingsun iki bôngsa sunan ||

36. tan kêna mangsuli malih | ing wuwus kang wus kawêdal | amung sun wangêni bae | lawase pôncatus warsa | sabdaningsun tambara | balia kadi rumuhun | ambêkis Butalocaya ||

37. gih wangsulna sapuniki | yèn tan wangsul sapunika | kadya ing wau-waune | paduka kawula bônda | Sunan Benang ngandika | tan kêna mangsuli wuwus | sun pamit nyimpang mangetan ||

38. wohing kayu sambi iki | saiki sun wèhi aran | wohe kêcacil [kêcaci...]

--- 29 ---

[...l] arane | lir bocah cilik tukaran | dhêmit wong pacicilan | rêbut bênêr ngadu kawruh | prakara rusaking tanah ||

39. susahe janma lan dhêmit | sun suwun marang rabbana | woh sambi loro karyane | dadya asêm dagingira | wijine mêtu lênga | asêm sêmon ulat kêcut | dhêmit padu lan manusa ||

40. têgêse lênga puniki | dhêmit mlêlêng janma lunga | dadia sêksi ing têmbe | yèn ingsun padu lan sira | katêlah praptèng mangkya | woh sambi cacil ranipun | sang wiku malih ngandika ||

41. de gon sun kêtêmu iki | kang lor aran desa Singkal | ing kene desa ing Sumbre | dene gone wadyanira | kang ana kidul ika | Kuwanguran aranipun | Sunan Benang sigra mêsat ||

42. malumpat mring wetan kali | katêlah prapta samangkya | tanah Kutha Gêdhah kene | ana desa Kuwanguran | Sumbre lawan ing Singkal | têgêse wanguran wêruh | singkal sêngkêl nêmu akal ||

43. Butalocaya [Buta...]

--- 30 ---

[...locaya] nututi | tindakira Sunan Benang | ing desa Bogêm jujuge | amirsani rêca Buda | sirah dwi badan juga | nèng ngisor wrêksa trênggulun | woh nêdhêng matêng gêlasah ||

44. Sunan Benang ngasta kudhi | dhas rêca Buda ginêmpal | Butalocaya ngling songol | puniku iyasanira | Sang Prabu Jayabaya | kinarya pralambangipun | tekade janmèstri Jawa ||

45. benjang alam Nungsa Srênggi | sintên janma ningalana | mring rêca niku wujude | anulya sami wuninga | tekadipun wanita | tanah Jawa iku besuk | angandika Sunang Benang ||

46. sira iku bôngsa dhêmit | wani padu lan manusa | dhêmit kumênthus arane | nauri Butalocaya | inggih kaot punapa | dika sunan kula ratu | angandika Sunan Benang ||

47. woh kayu trênggulun iki | saiki sun wèhi aran | kênthos mungguh ing pêrlune | dadya saksèningsun wuntat | yèn ingsun kêkêrêngan |

--- 31 ---

lan dhêmit ingkang kumênthus | prakara rusaking rêca ||

48. katêlah prapta samangkin | wit trênggulun uwohira | puniku kênthos arane | awit saking sabdanira | Kangjêng Sinuhun Benang | puniku pituturipun | Rahadyan Budi sung karya ||

49. sigra tindak sang ayogi | mangalèr ing wayah ngasar | pan arsa salat karsane | ana sumur jawi desa | tan ana timbanira | ginolingake kang sumur | ngambil wulu lajêng salat ||

50. katêlah prapta samangkin | sumur iku ingaranan | sumur gumuling kaprahe | Sunan Benang kang gulingna | iku pituturira | Rahadyan Budi guruku | êmbuh bênêr luputira ||

51. lajêng tindaknya sang yogi | desa Nyaèn sampun prapta | miyat rêca buta wadon | nèng ngisoring wrêksa dhadhap | nêdhêng kêmbang wohira | tibèng kanan keringipun | ing rêca buta bêranang ||

52. Sunan Benang aningali | wujude kang rêca buta | eram dene sing agênge | madhêp ngulon [ngu...]

--- 32 ---

[...lon] jèngkèng lênggah | nêmblas kaki inggilnya | ubênge bangkekanipun | sadasa kaki tan kurang ||

53. pama dèn lih sing unggyaning | wong asthatus tan kuwawa | yèn nora lawan prantine | sinêmpal baune kanan | bathukira kinowak | Ki Butalocaya muwus | paduka nyata dahwenan ||

54. rêca buta bêcik-bêcik | rinusak tanpa prakara | saniki awon warnine | ing nguni iyasanira | Sang Prabu Jayabaya | lah punapa asilipun | paduka ngrisak gupala ||

55. Sunan Benang ngandika ris | mulane iki sun rusak | ywa pinuji ring wong akèh | sinajenan kinutugan | yèn wong muji brahala | têtêp aran kapir kupur | sasar lair batinira ||

56. Ki Butalocaya angling | janma Jawa wus uninga | yèn rêca sela wujude | datan adarbe kuwasa | sanès lata wal ujwa | mila ingurmatan iku | sinajenan kinutugan ||

57. supados sadaya dhêmit | sampun [sa...]

--- 33 ---

[...mpun] manggèn siti wrêksa | puniku mêdal asile | dados têdhaning manusa | mila sinung panggenan | kinèn manggèn rêca watu | wus manggèn wontên gupala ||

58. paduka tundhung mring pundi | wus wajibe brakasakan | rêca guwa panggenane | gônda arum kang tinêdha | sarira sêgêr sumrah | yèn wus manggèn rêca watu | gèn kiwa nèng ngandhap wrêksa ||

59. samar ayom sêpi rêsik | sênênge manah kalintang | wus ngraos sanès alame | dhêmit kalawan manusa | mila sumingkir ngiwa | sampun manggèn rêca kayu | paduka gêndhak sikara ||

60. têtêp paduka wong jail | siya samining tumitah | sami makluk Sang Hyang Manon | aluwung manusa Jawa | ngurmati wujud rêca | kang ginambar waunipun | pantês simpên budi nyawa ||

61. wangsul tiyang bôngsa Ngarbi | sami sujud Kakbatullah | tugu sela ing wujude | niku langkung saking sasar | Sunan Benang ngandika | Kakbatullah Mêkah iku | Nabi Brahim [Brahi...]

--- 34 ---

[...m] ingkang yasa ||

62. ing kono pusêring bumi | sinung tôndha tugu sela | sinujudan ing wong akèh | sapa sujud Kakbatullah | Allah paring ngapura | luputira kabèh kang wus | Butalocaya atanya ||

63. niku tandhane punapi | yèn angsal sih pangapura | sadaya kaluputane | napa tampi tôndha asta | sêrat mawi cap rêta | saking Pangeran Kang Agung | angandika Sunan Benang ||

64. kang kêsêbut kitab mami | yèn mati antuk kamulyan | Ki Butalocaya bêkos | pêjah malih yèn angsala | kamulyan kang sanyata | wontên dunya sampun korub | sasar nêmbah tugu sela ||

65. yèn wus nrima nêmbah curi | sae minggah Kêlut arga | kathah sela agêng sae | iyasanirèng Pangeran | samya wujud pribadya | mêdal saking ing sabda kun | niku wajib sinujudan ||

66. dhawuhing Hyang Maha Luwih | sadaya manusa dunya | wikana mring Bètullahi | apan raganing [ra...]

--- 35 ---

[...ganing] manusa | Bètullah kang sanyata | prau yasane Hyang Agung | wajib rinêksa jinaga ||

67. sintên wruh asaling ciri | wikan budi hawanira | gih puniku tuladhane | nadyan salat ratri siyang | yèn ngangge raga gêlap | kawruhira sasar susur | kêsasar nêmbah mring sela ||

68. tugu iyasaning nabi | nabi niku gih manusa | kawulanira Hyang Manon | pinaringan wahyu nyata | wignya sugih èngêtan | sidik paningalnya têrus | wêruh cipta durung ana ||

69. kang yasa rêca puniki | Maha Prabu Jayabaya | inggih kêkasih Hyang Manon | pinaringan wahyu mulya | wignya sugih èngêtan | sidik paningalnya têrus | wêruh sadurung winarah ||

70. paduka pathokan tulis | wong Jawa pathokan sastra | bêtuah luri luhure | sami anyungkêmi kabar | luhung anyungkêmana | kabar tulis luri luhur | tilase kenging pinriksa ||

71. wong nyungkêmi kabar Ngarbi | tan wruh wujude ing ngrika | êmbuh [ê...]

--- 36 ---

[...mbuh] dora êmbuh yêktos | gêga ujare wong nglômpra | mila tuwan ngajawa | adol umuk sade kawruh | mulyane nagari Ngarab ||

72. dene kawula udani | wujude nagari Mêkah | manusane arang cewok | tanah padhas awis toya | tanêm tuwuh tan mêdal | panas bantêr awis jawuh | wong kang budi ahli nalar ||

73. mastani Mêkah nagari | kenging musibating Allah | nagri cilaka arane | wonge nêbut siya-siya | marang asmaning Allah | kathah sade bangsanipun | kinarya rencang tumbasan ||

74. jinamah datanpa kawin | pinadhakkên sato kewan | ingkang sanès agamane | tan èngêt sami manusa | sami turuning Adam | paduka kesah dèn gupuh | paduka tiyang duraka ||

75. nagri tanah Jawi ngriki | nagari kang suci mulya | madya asrêp lan panase | tanah pasir mirah toya | barang tinanêm mêdal | jalêr bagus [bagu...]

--- 37 ---

[...s] èstri ayu | madya luwês kang wicara ||

76. rêmbag paduka puniki | dede rêmbaging sarjana | rêmbage wong thetheore | pracaya kang nora nyata | yèn tuwan arsa wikan | têngahe jagad satuhu | ing ngriki gèn linggih kula ||

77. paduka ukur samangkin | yèn cidra rêmbag kawula | kawula sampeyan jotos | rêmbag paduka kêsasar | tôndha yèn kirang nalar | kirang nêdha budi kawruh | arêmên siya sikara ||

78. kang yasa rêca puniki | Mahaprabu Jayabaya | langkung tuwan digdayane | paduka môngsa sagêda | ngêpal lampahing jaman | paduka kesah dèn gupuh | yèn tan kesah sapunika ||

79. sun undangkên ari mami | Tunggulwulung Kêlut arga | paduka kawula kroyok | paduka môngsa mênanga | anuntên kula bêkta | mlêbêt kawah rêdi Kêlut | sayêkti paduka susah ||

80. napa paduka kêpengin | manggèn sela kados kula | sumôngga [sumông...]

--- 38 ---

[...ga] mring Selabale | dadosa murid kawula | Sunan Benang ngandika | tan nêdya nurut rêmbugmu | sira setan brakasakan ||

81. sanadyan kawula dhêmit | taksih pangkat dhêmit raja | langgêng mulya salamine | paduka dèrèng kantênan | yèn mulya kadya kula | yèn tekad paduka rusuh | arêmên siya sikara ||

82. mila paduka ngêjawi | wontên Ngarab sangêt nakal | dadya karan tiyang awon | yèn tuwan nayaka mulya | mokal kesah sing praja | mila oncat saking Ngarbun | wus pasthi salah lan raja ||

83. tandhane wontên ing ngriki | tuwan maksih ngulandara | maoni adating uwong | angarubiru agama | damêl risaking tanah | maoni warna wus bagus | kasêbut anggêr nagara ||

84. wong maoni wangun bêcik | lan karya risaking tanah | maoni adating uwong | agama lêluhur kuna | wajib ratu aniksa | binuwang dhatêng Mênawu | ngandika Sinuhun [Sinuhu...]

--- 39 ---

[...n] Benang ||

85. woh kêmbange dhadhap iki | saiki sun wèhi aran | kêmbange celung arane | aran ledhung uwohira | ingsun kacelung nalar | kalawan kêtladhung rêmbug | dadya sêksiningsun wuntat ||

86. sun padu lan ratu dhêmit | kalah kawruh kalah nalar | katêlah prapta sêmangke | woh dhadhap kledhung ranira | kacelung kêmbangira | sang wiku malih nabda rum | sun pamit mulih mring Benang ||

87. paduka kesah dèn aglis | akarya sangaring kisma | yèn dangu-dangu nèng kene | akarya susahing kathah | anarik larang pangan | panas bantêr awis jawuh | Sunan Benang sigra mentar ||

88. Ki Butalocaya mulih | wadyane kinèn bibaran | ya ta gênti winiraos | nagari ing Majalêngka | Sang Prabu Brawijaya | enjing siniwèng wadya gung | balabar lir guladrawa ||

3. Dhandhanggula

1. Patih Gajahmada awotsari | dhuh pukulun kawula tur wikan | pun patik [pa...]

--- 40 ---

[...tik] tampi surate | abdi tuwan Tumênggung | Kêrtasana atur upêksi | nagari Kêrtasana | asat lèpènipun | kang saking Kadhiri pêjah | nyimpang ngetan salère kitha Kadhiri | kenging ing sabdanira ||

2. Sunan Benang ngulama ing Tubin | pintên-pintên dhusun karisakan | sampun katur sadayane | lir kang kasêbut ngayun | langkung duka sri narapati | Ki Patih Gajahmada | ingagnya lumaku | amriksa mring Kêrtasana | anitia wadya lit asiling bumi | kang risak dening toya ||

3. Sunan Benang kinèn animbali | tan asami[3] praptaning caraka | Ki Gajahmada ature | èstu lêrês pukulun | Kêrtasana kasatan warih | duta kang saking Tuban | manêmbah umatur | pukulun ngulami Benang | tan pinanggih nuju kesah saking panti | tan wikan purugira ||

4. angandika nata èsmu runtik | iku patih pra ngulama Ngarab | nora lômba ing karêpe | wiku dhog aranipun |

--- 41 ---

putih jaba jêrone kuning | nora marêm dhêdhêkah | nêrês ringin kurung | hèh patih sira tundhunga | bôngsa Ngarab kang ana ing pulo Jawi | mundhak ngribêdi praja ||

5. amung Dêmak lawan Ngampèlgadhing | sun lilani anèng tanah Jawa | nglêstarèkna agamane | liyane loro iku | lah ulihna asale lami | lamun tan arsa lunga | pukulên prang pupuh | matur Patih Gajahmada | inggih lêrês ing karsa paduka gusti | ngulama Giripura ||

6. tigang warsa tan sowan sang aji | botên asok ubêktining praja | nêdya rêrêmpon ciptane | tan ngrasa ngising nguyuh | nginum nêdha nèng tanah Jawi | lan malih namanira | santri Giri iku | ngungkuli asma paduka | apêparab Suhunan Ngaenalyakin | puniku têmbung Ngarab ||

7. jarwa suhunan punika budi | jarwanipun ngaenal makripat | yakin wikan wêruh dhewe | nama tingal kang têrus | surasane ing têmbung Jawi | nama Prabu Satmata |

--- 42 ---

punikasma luhur | nglangkungi asma paduka | ngirib-irib tingale Hyang Maha Suci | wikan tan kasamaran ||

8. ngalam dunya botên wontên kalih | ingkang asma Sang Prabu Satmata | mung Bathara Wisnu dhewe | kala jumênêng ratu | wontên Mêndhangkasapta nagri | ngandika sri narendra | pukulên prang pupuh | ki patih matur sandika | sigra budhal kalawan angirit baris | gêpuk ing Giripura ||

9. bubar giris wadyabala Giri | tan kuwawa lumawan ngayuda | Ki Gajahmada pamuke | Sunan Giri lumayu | marang Benang panggih sang yogi | aminta kêkuwatan | lumawan prang pupuh | nadhahi wong Majalêngka | tan cinatur prangira wong Majapait | lawan ing Giripura ||

10. sampun kocap babat[4] Majapait | anggitannya pujôngga ing kuna | amrih gancar caritane | ing wêktu môngsa iku | tanah Jawa wus mèh sapalih | ngrasuk agama Islam | pasisir sadarum | iring lor saurutira | lan têngahan [tê...]

--- 43 ---

[...ngahan] ing kidul misih nêtêpi | agama Budi Buda ||

11. pan sinigêg crita Majapait | Sunan Benang wus rumôngsa lêpat | antuk nata dêdukane | tan arsa kèndêl dangu | anèng wisma numpak palwa glis | lan Sunan Giripura | mring Dêmak wus pangguh | lan Adipati Bintara | pan ingêbang wruhanira ki dipati | iki têkaning môngsa ||

12. risakira kraton Majapait | umurira satus tigang warsa | saka panawangku kene | kang kêlar dadi ratu | mêngku ing rat satanah Jawi | gêntèni ramanira | kapraboning ratu | mung sira iku kang kêlar | atas saking karsane Hyang Maha Luwih | samêngko rêmbug ingwang ||

13. lah rusakên nagri Majapait | lawan alus dhêmit ingkang samar | ayya kawêntar ing akèh | sowana Bakdamulud | rumantia sikêping jurit | sawadyabalanira | pra sunan sadarum | miwah sagunging bupatya | bawahira kang uwis manjing Islami | kumpulna anèng Dêmak ||

--- 44 ---

14. samudana ngadêgake masjid | yèn wis kumpul sun kang awèh nalar | maring para sunan kabèh | miwah para tumênggung | kang wus salin gama Ngarabi | sayêkti nurut mringwang | pra sunan sadarum | umatur sang adipatya | ulun ajrih ngrisak nagri Maospait | mungsuh bapa tur nata ||

15. kaping tiganipun ambêciki | sung nugraha kamuktèn nèng dunya | punapa sun walêsake | mung sêtyatuhu ulun | dhawuhipun suwargi kyai | Suhunan Ngampèldênta | tan parêng amungsuh | mring rama sanadyan Buda | pan punika jalaran ulun dumadi | wujud gêsang nèng dunya ||

16. Buda kapir kapire pribadi | nama bapa wajib linuhurna | lan dèrèng wontên lêpate | kangjêng rama mring ulun | Sunan Benang ngandika aris | sanadyan mungsuh bapa | bêciki lan ratu | nora ana walatira | ngrusak kapir Buda kawak sira manggih | ganjaran swarga mulya ||

17. Sunan Ngampèl iku

--- 45 ---

santri mêri | gundhul bêntul budhêng tan wruh nalar | mung jaga godhogan bae | sapira kawruhipun | Sayid Rahmat ing Ngampèlgadhing | bocah lairan Cêmpa | tan padha lan ingsun | Sayid Kramat Sunan Benang | têdhak Rasul kang pinuji wong sabumi | panutane wong Islam ||

18. sira mungsuh ramanira aji | nadyan dosa-dosa wong sajuga | tur tuwa kapir wujude | yèn kalah bapakamu | sayêktine wong tanah Jawi | samya Islam sadaya | sapira bêgjamu | nugrahanirèng Pangeran | tikêl ping buh sihing Hyang Kang Maha Luwih | kang tumiba mring sira ||

19. satêmêne ramanira aji | luwih siya putu marang sira | ingkang dadya pratandhane | sira pinaring juluk | aran babah iku tan bêcik | têgêse aran babah | iku têmbung saru | bage mati bage gêsang | wiji Jawi ginawa mring Cina putri | mulane ibunira ||

20. pinaringkên Palembang Dipati | Arya Damar wong pranakan buta |

--- 46 ---

amêgat sih sayêktine | têtêp galih tan ayu | ramanira sri narapati | mulane rêmbug ingwang | walêsên lan alus | ing lair aja kêtara | ing batine sêsêpên rahe dèn ênting | mamahên balungira ||

21. Sunan Giri anambungi angling | ingsun iki putu linurugan | mring ramanta utusane | tan ana dosaningsun | ingaranan rêraton mami | sabab tan arsa seba | marang Majalangu | sumbare Si Gajahmada | yèn kacandhak ingsun nêdya dèn kuciri | lan kinèn guyang sona ||

22. lan sakèhing santriningsun sami | akèh Cina kang samya ngêjawa | nèng Giri sun Islamake | kang muni kitab ingsun | yèn wong Islam ngislamkên kapir | yêkti tômpa ganjaran | suwarga ing besuk | mulane kèh bôngsa Cina | kang mring Giri sun Slamkên sadaya sami | sun anggêp kulawarga ||

23. praptaningsun kene ngungsi urip | marang sira wêdi Gajahmada | lawan ramanira anggèr | dene sêngit kalangkung |

--- 47 ---

mring wong santri kang puji dikir | ingaran lara ayan | awan sore esuk | yèn sira tan ngukuhana | yêkti rusak agama Mukhammad Nabi | nauri sang dipatya ||

24. niku lêrês ingkang anglurugi | wong rêraton tan ngrasa kaprentah | mring ratu kang bawahake | wus wajibe dèn ukum | linurugan dipun patèni | dika botên rumôngsa | mangan ngising nguyuh | wontên jroning tanah Jawa | kang makatên puniku wus datan sisip | Sunan Benang ngandika ||

25. yèn tan sira rêmbug wêktu iki | kaprabone putu ramanira | yèn sira anti surude | sayêkti pasrahipun | mring dipati ing Panaragi | krana putra pangarsa | miwah putra mantu | ing Pêngging Ki Dayaningrat | môngsa pasrah kaprabon mring sira kaki | de sira putra ngandhap ||

26. nora wajib jumênêng narpati | mumpung iki ana lawang mênga | Giri dadi jalarane | angrusak Majalangu | nadyan mati mungsuh lan kapir | yêkti tômpa [tô...]

--- 48 ---

[...mpa] ganjaran | mati nêmu ayu | nampani sawarga mulya | wus wajibe wong Islam mati lan kapir | nyungkêmi mring agama ||

27. lawan wajibira ing aurip | angupaya nugrahanèng dunya | darajad kang luhur dhewe | yèn urip nora wêruh | nora melik darajat lalir | lamun sipat manusa | mêsthi melikipun | mêngku praja angrèh wadya | apan ratu kalipahira Hyang Widhi | nganggo sakarsa dadya ||

28. satêmêne sira wus pinasthi | dadi ratu anèng tanah Jawa | gumanti ramanta anggèr | nanging ta lairipun | kudu sandi dèn istiyari | rinêbut lawan aprang | iku saratipun | yèn sira tan istiyara | sayêktine sihing Hyang pinundhut bali | sira nampik sihing Hyang ||

29. ingsun amung darma anjurungi | kang wus wêruh sadurung winarah | sun sêmprong wus katon jèngglèh | sumrawang kawruh ingsun | nora samar ing dalêm gaip | sira ingkang katingal | sisih Hyang Maha Gung | dadi ratu tanah

--- 49 ---

Jawa | amurwani nyalini agama suci | berat agama Buda ||

30. kathah-kathah dhawuhnya sang yogi | ngêbang-êbang marang sang dipatya | mamrih ngadêg kasurane | angrusak Majalangu | dèn misili carita nabi | kang padha ngrusak bapa | kapir nêmu ayu | ingsun niki wong wis tuwa | mênangana adêgira narapati | paring idi mring sira ||

31. rahayune adêgira aji | mutêr ing rat mêngku tanah Jawa | lêstaria sabanjure | sang dipati umatur | yèn makatên karsa sang yogi | kawula namung darma | lumampah satuduh | paduka kang botohana | Sunan Benang pangandikanira aris | yaiku sun karêpna ||

32. yèn wus gêlêm sira sun botohi | lah kirima layang arinira | Dipati Têrung dèn age | kang rapêt têmbung alus | lah antêpên arinirèki | apa abot ring nata | apa bot sadulur | tuwa tur tunggal agama | yèn adhimu Dipati Têrung ngrujuki | adêgira narendra ||

--- 50 ---

33. gampang bangêt ngrusak Majapait | Majalêngka sapa dèn andêlna | yèn uwis balik Si Kusèn | Si Gugur isih timur | môngsa dadak wania gêtih | Gajahmada wus tuwa | wungkuk ambalêngkuk | dèn thuthuk bae palastra | môngsa kêlar nadhahi yudamu kaki | sigra sang adipatya ||

34. kirim surat mring Têrung Dipati | tan alami prapta kang caraka | wus tinampèn wangsulane | sang dipati ing Têrung | pan jumurung biyantu kapti | sakarsane kang raka | sêrat nulya katur | ing Kangjêng Suhunan Benang | suka ing tyas sang wiku dupi mriksani | surate sang dipatya ||

35. Sunan Benang angandika aris | aturana pra sunan sadaya | yèn ingsun ana ing kene | lan bupati sadarum | samudana ngadêgkên masjid | tan lama sami prapta | pra sunan sadarum | miwah kang para dipatya | pakumpulan parlu ngadêgakên masjid | sawuse masjid dadya ||

36. para sunan lan para bupati |

--- 51 ---

salat subuh nèng masjid sadaya | sawusnya bakda salate | tinutup korinipun | Sunan Benang ngandika aris | hèh sagung para sunan | bupati sadarum | lamun rêmbug sira padha | Sang Dipati Bintara sun dêgkên aji | mêngku rat tanah Jawa ||

37. sarta bêdhah kraton Majapait | ngrusak kapir nora nêmu dosa | nampani suwarga têmbe | yèn sira padha rêmbug | prayogane ing dina iki | Ki Dipati Bintara | ingsun angkat ratu | mumpung wus kumpul sadaya | para sunan lan sagung para dipati | samêkta saha wadya ||

38. para sunan lan para dipati | sabiyantu jumurung ing karsa | Sunan Benang timbalane | Sèh Sitijênar matur | sangêt malang karsa sang yogi | rêmbuge para sunan | bupati sadarum | Sitijênar pinêjahan | Sunan Giri kang kinèn nglawe nêlasi | pêjah nulyana swara ||

39. eling-eling ngulama ing Giri | sira nora sun walês ngakerat | ingsun walês dunya bae |

--- 52 ---

dèn èngêt sira besuk | lamun ana narendra Jawi | kanthi wong bôngsa tuwa | sun lawe gulumu | Sunan Giri duk miyarsa | anauri besuk wani mêngko wani | môngsa ingsun mungkira ||

40. wus mangkana biyantuning kapti | nglêstarèkkên kang sampun rinêmbag | sang adipati adêge | gya ingidenan sampun | sang dipati jumênêng aji | mêngku rat tanah Jawa | sarta ajêjuluk | Senapati Jimbuningrat | patihira tiyang saking Ngatasangin | nama Patih Mangkurat ||

41. enjingira samêktèng ajurit | para sunan lan para bupatya | mimba grêbêgan lakune | riaya Bakdamulud | wadya alit tan ana ngêrti | ing wadinirèng lampah | mung para tumênggung | kang sampun agama Islam | para sunan lan sagung para ngulami | Sunan Giri lan Benang ||

42. datan tumut marang Majapait | pawadane wus sêpuh tan kuwat | namung paring idi bae | rahayunirèng laku | salat kajat wontên ing masjid | muhung [mu...]

--- 53 ---

[...hung] kang para sunan | bupati sadarum | umiring Sultan Bintara | tan kawarna ing marga lampahing baris | kocapa Majalêngka ||

43. Patih Gajahmada saking Giri | tinuduh judhag para ngulama | wus sowan ngarsa pamase | nêmbah sarwi umatur | amba sampun dinutèng aji | mukul prang Giripura | lumawan ing pupuh | senapatining ayuda | bôngsa Cina masuk agami Islami | namane Sêcasena ||

44. mangsah mêncak dêdamêle abir | sawadyane tri atus watara | sami mêncak kawignyane | brêngos capang dhas gundhul | ngangge surban pangangge khaji | mangsah prang ting panculat | kadya walangkadung | wadya tuwan anyanjata | ting jangkelang tan kêlar nadhahi mimis | pun Sêcasena pêjah ||

45. ingkang kantun gêsang sami ngili | wadya Giri ngungsi ing wanarga | wênèh ngambang samodrane | praptèng Giri lumayu | dhatêng Benang kawula usir | ngulami Giri Benang | lajêng numpak prau | layar angambang samodra |

--- 54 ---

ulun kintên lajêng minggat mring Ngarabi | tan wangsul angêjawa ||

46. sri narendra angandika aris | sira patih paringa uninga | mring Si Patah dipun age | dhawuhna dhawuh ingsun | yèn ngulama Benang lan Giri | prapta nagara Dêmak | dèn cêkêla gupuh | aturna bandan ngarsèngwang | dosanira santri Benang ngrusak bumi | tanah ing Kêrtasana ||

47. dosanira ngulama ing Giri | nora arsa seba ing ngarsèngwang | nêdya rêrêmpon tekate | patih sandika mundur | sapraptaning pasowan jawi | lajêng matah caraka | gandhèk kang ingutus | mundhi nawala narendra | marang Dêmak kasaru na duta prapti | saking Pathi Bupatya ||

48. tur nawala marang kyana patih | wus tinampèn binuka winaca | mangkana sêrat têmbunge | sêmbah sumungkêm ulun | Menak Tunjungpura ing Pathi | katur kiyai lurah | awiyos atur wruh | samangkya Dipati Dêmak | Babah Patah sampun madêg narapati | wontên [wo...]

--- 55 ---

[...ntên] nagari Dêmak ||

49. Sunan Benang kalawan ing Giri | ingkang dadya pangajênging karsa | angêbang-êbang kalihe | ing adêgipun ratu | mêngsah ratu lawan sudarmi | samangkya Babah Patah | awrat gurunipun | angènthèngakên kang rama | wus ingèstrèn madêgira narapati | amêngku tanah Jawa ||

50. ingkang ngangkat bupati pasisir | sawadyane kang Islam sadaya | ingkang ngidèni adêge | para sunan sadarum | saha wadya biyantu kapti | ambêdhah Majalêngka | jêjuluking ratu | Senapati Jimbuningrat | kang pinuji kang dèn êmbun wong sabumi | samangkya sampun budhal ||

51. mukul ing prang nagri Majapait | saha wadya sakapraboning prang | wadya tri lêksa kathahe | mênggah ing konjukipun | maha prabu ing Majapait | sumôngga kyai lurah | surat titi sampun | Pathi tanggal kaping tiga | wulan Mulud ing taun nuju Jimakir | sèwu tri atus astha ||

52. môngsa nawa Prangbakat [Prang...]

--- 56 ---

[...bakat] marêngi | kyana patih wusnya tampi surat | jêtung gêrêng-gêrêng gèdhèg | tumênge[5] wiyat nêbut | ya bathara dewa kang luwih | langkung gawok tyas ingwang | wong Islam sadarum | datan bêcik kandhutannya | agamane nakal alame basiwit | tan ngèlingi ing wuntat ||

4. Pangkur

1. kya patih wangsul mring pura | praptèng ngarsa nata umatur aris | dhuh pukulun mahaprabu | kawula tur uninga | putra tuwan ing Dêmak samangkya sampun | madêg nata anèng Dêmak | jêjulukira narpati ||

2. Senapati Jimbuningrat | para sunan ingkang ngangkat ngidèni | miwah bupati sadarum | pasisir kang wus Islam | putra tuwan samangke wus budhal nglurug | gêjag[6] nagri Majalêngka | akarya buwana balik ||

3. kagyat Prabu Brawijaya | gêtun ngungun eram sajroning galih | jêgrêg dangu tanpa muwus | kagagas ing wardaya | ingkang putra lan para sunan [suna...]

--- 57 ---

[...n] sadarum | kolu ngrusak Majalêngka | sakarêpe dèn turuti ||

4. ingidèn pinaring pangkat | dene mangke karya buwana balik | linuruh datan kêpangguh | dèn nalar-nalar wudhar | lair batin tan ana ingkang tinêmu | ingkang dadi sababira | kang putra lan pra ngulami ||

5. têka arsa ngrusak pura | sungkawanya ratyagung kang linuwih | sinêmonan ing dewa gung | tyase kumbang maesa | dipun môngsa tumane kinjir sadarum | wasana alon ngandika | Mahaprabu Majapait ||

6. patih apa sababira | ya Si Patah lawan para ngulami | kolu ngrusak Majalangu | tan tolih kabêcikan | Kyana Patih Gajahmada nêmbah matur | cupêt pêpêt tyas kawula | tan sagêd matur ing gusti ||

7. dening têbih saking nalar | dèn saèni walêsipun ngawoni | crita kang kasêbut nèng buk | pikukuhing wong Jawa | Jawa Jawi kang mangrêti agal alus | wajibe yèn binêcikan | sayêktine [sa...]

--- 58 ---

[...yêktine] malês bêcik ||

8. amung lagya tiyag Islam | dèn saèni walêse angawoni | têtêp lawan sêbutipun | anyêbut nama Allah | ila-ila tiyang Islam batosipun | putihe jaba kewala | nanging jêronipun kuning ||

9. beda sêbute wong Buda | nêbut jagad dewa gung kang linuwih | jagad niku aranipun | dewa budi lan hawa | raga budi puniku ing karêpipun | ngluhurkên asmaning êdat | iku puji kang prayogi ||

10. anêbut Nabi Mukhammad | Rasulullah panunggul para nabi | Mukhammad makaman kubur | kubur rasa kang salah | milanipun bêngak-bêngok enjing surup | nêkêm wêtêng calumikan | jungkar-jungkir ngambung bumi ||

11. sakèhing pangan winada | trancam cacing pêcêl kucing sinirik | dhèndhèng kêthèk opor lutung | bothoke ula sawa | sate rase lêmêng kirik pindhang asu | bêkakak babi andhapan | gorengan [goreng...]

--- 59 ---

[...an] kodhok lan cindhil ||

12. gêcok lintah ingkang mêntah | bècèk usus sona irêng kêbiri | kare kuwuk bêstik gêmbluk | iku winastan karam | langkung sêngit kalamun ningali asu | pangirèngsun têrus ing tyas | batine rêsik pacêrin ||

13. ing wau ngandêl kawula | marang santri gènnya sêngit kêpati | tan arsa anggêpok asu | ulame dèn karamna | mung wadose dèn karsakna sabên dalu | kinalalkên tanpa pisah | mila ulame sinirik ||

14. gumujêng guguk sang nata | ya mangkono kojahe yayi dèwi | Putri Cêmpa marang ingsun | mula cèlèng lan sona | karo iku kinaramkên iwakipun | asu nêpsu asalira | cèlèng iku colong maling ||

15. yèn iwakira pinangan | marang janma tekate nênulari | gêlêm nyolong sugih nêpsu | kaya cèlèng lan sona | Patih Gajahmada manêmbah umatur | dene gêlare prayoga | lair batine tan [ta...]

--- 60 ---

[...n] bêcik ||

16. ngandika Sri Brawijaya | wruhanira patih prakara iki | sun dhewe kang maha luput | gêgampang mring agama | kang wus kanggo lêluhur turun-tumurun | kagiwang ing aturira | yayi Dèwi Dwarawati ||

17. yèn agama Rasulullah | suci mulya tinimbang lan liyaning | dadya tyas ingsun kalulun | kagiwang aturing dyah | angidèni para ngulama sadarum | mêncarakên gama Islam | ing Jawa urut pasisir ||

18. sasênêngira wong Jawa | manjing Islam manira datan mênging | dene iku thukulipun | têka nasar bêlasar | nora ana kabêcikan kang tinêmu | ilang tataning manusa | dèn bêciki angalani ||

19. rata-rata awonira | nora ana siji kang ahli budi | iku gawoking tyas ingsun | mung manis rêmbug ngarsa | ing batine angandhut watu sagênuk | kinarya ambandhêm sirah | yya nganti mindhogawèni ||

20. janma Islam watakira | kaya tikus praptane dingkik-dingkik | jaluk pangan [pa...]

--- 61 ---

[...ngan] urip lêmu | ingsun umbar angrêda | ngêntèkake pariku salumbung bandhung | sun dhewe nora mêmangan | mati warêg tanpa tai ||

21. warêge mung warêg susah | tanpa isi bêras pariku ênting | têlas dèn môngsa ing tikus | tekade luwih sasar | puji dikir kinarya ngijir pakewuh | salat karya lat-alatan | ulatan panggawe sisip ||

22. panganggo seta lir setan | putih jaba ing jêro abang langking | sun suwun maring dewa gung | mugi winalêsêna | susah ingsun mring wong Islam iku besuk | kuwalik agamanira | janmaa wong kucir benjing ||

23. dene tan wruh kabêcikan | sun bêciki walêse angalani | sabdanira ratu agung | sajroning kasusahan | tinarima marang dewa kang linangkung | sinêksenan ing bawana | pratôndha jumêglug muni ||

24. gêtêr dhèdhèt erawatya | awit iku kuntul ana kang kucir | sunan ngulama sadarum | ngrangkêp nama walikan |

--- 62 ---

mratandhani katrima panuwunipun | Mahaprabu Brawijaya | marang dewa kang linuwih ||

25. katêlah prapta samangkya | para sunan ngulama nama wali | kuntul kucir githokipun | ngandika sri narendra | hèh ta patih paran kang dadi rêmbugmu | prakara praptaning mêngsah | santri ingkang ngrêbut nagri ||

26. apa linawan ing aprang | apa ora patih matur wotsari | dhuh pukulun mahaprabu | saajêngira ajang | sinêgahan ing aprang sawontênipun | Sri Brawijaya ngandika | hèh wêruha sira patih ||

27. abot sanggane Si Patah | pra bupati pasisir ekakapti | wus tunggal agamanipun | sawadyabalanira | lah wawasên senapatining prang pupuh | Dipati Têrung nagara | timbangmu abot mring êndi ||

28. Si Patah kalawan ingwang | Patih Gajahmada umatur aris | panimbang amba pukulun | awrat mring padukendra | kang nyêngkakkên sing ngandhap prapta ngaluhur | ingangkat dadya manggala | ing Têrung [Tê...]

--- 63 ---

[...rung] nama dipati ||

29. sri narendra angandika | kiraningsun Dipati Têrung balik | ngènthèngake marang ingsun | abot sadulur tuwa | kapindhone anunggal agamanipun | tunggal tanah kalairan | mulane sun kira balik ||

30. gêtun ngunguning tyas ingwang | yèn Si Patah melik dadi narpati | disuwuna krana alus | karaton tanah Jawa | sun paringkên karana bêcik puniku | umur ingsun kari pira | mung kamukswan sun ulati ||

31. têka pinukul ing yuda | tinggal tata adate bôngsa iki | tan ana panantangipun | angganggo adat khewan | nora ngetung pratingkah kang bênêr luput | mungsuh bapa pindho nata | ping tiga agawe bêcik ||

32. yèn ingsun lawanan aprang | ingsun wirang ginuyu bumi langit | bapa mungsuh lawan sunu | sinurakan ing dewa | tan rumôngsa wong tuwa wungkuk wus gapuk | sun tandhingi padha tuwa | sun arsa lolos mring Bali ||

33. ing wuri môngsa bodhoa |

--- 64 ---

suguhana ing prang mung sawatawis | aja ngrusakkên wadya gung | lan sira nimbalana | putraningsun Dipati Pêngging dèn gupuh | lan Dipati Panaraga | sawadya kaprabon jurit ||

34. yèn manira nimbalana | gunging wadya bupati môncanagri | kêsusu praptaning mungsuh | wadya Dêmak wus cêdhak | mungsuh santri sayêkti pêrange rusuh | atinggal kramaning aprang | santri kêndhil ngrayah asil ||

35. manira iki wis tuwa | nora kêlar jênêngi ing ajurit | pêrak marang murud ingsun | lan abot iki mêngsah | angêndêlke Si Gugur wong durung umur | lagya eca gunêm rasa | kêsaru gègèring jawi ||

36. wong Dêmak angêpung pura | para sunan samya mangsah ngawaki | gugup tyasira sang prabu | lolos saking jro pura | Sabdapalon Nayagenggong kang tut pungkur | Kyana Patih Gajahmada | bramantya mangsah ing jurit ||

37. astha bupati nayaka | jagapraja pra mantri magêrsari | kang samya sumiwèng prabu |

--- 65 ---

pra putra punakawan | samya gugup sarêng nyandhak sampluk ngamuk | angsahe lir singalodra | sadaya wus ambêg pati ||

38. tri lêksa wadya ing Dêmak | tigang èwu wadya ing Majapait | sarêng campuh ing prang pupuh | bêdhil muni sapisan | mangsah rukêt campuh tumbak lawan sangkuh | pêdhang lamêng lan kulewang | gya rangsang-rinangsang kêris ||

39. wong Majalêngka lir parang | kadya alun wadya ing Dêmak nagri | kang tinêmpuh kukuh bakuh | wadya Dêmak anunjang | tumpês ngarsa ing wuri prapta gumulung | pra wasi para ngulama | wus nêdya mati prang sabil ||

40. surake kadya ampuhan | para mukmin tan kêndhat puji dikir | la ilaha ilullahu | Mukhammad Rasulullah | la kaola kuwata saking Hyang Agung | jayaa wadya ing Dêmak | apêsa wong Majapait ||

41. pra sunan lan pra bupatya | samya mangsah ngawaki ing ajurit | guru santri para kaum | wong Majalêngka tadhah | pra bupati [bu...]

--- 66 ---

[...pati] sadaya angamuk punggung | kang tinêmpuh têtumpêsan | kang wuri anunjang wani ||

42. wantune kabotan lawan | wong tri èwu wus tumpês ing ajurit | amung kantun lajêripun | patih para nayaka | ngamuk ringut kang katrajang bubar larut | binendrong sing katêbihan | astha nayaka wus mati ||

43. Rahadèn Lêmbu Pangarsa | putra nata angamuk mobat-mabit | tinadhahan Sunan Kudus | rame watang-winatang | dangu-dangu rahadèn winatang lampus | Gajahmada mangsah yuda | ngamuk anglir banthèng kanin ||

44. ki patih lir tugu waja | datan pasah tapak tilasing kikir | tanapi tapaking palu | myang sisaning gurenda | têguh timbul kuwat kêngkêng atos lunyu | tan ana braja tumama | kang katrajang bubar ngisis ||

45. angamuk lir liman mêta | kang katrajang lêbur atumpês tapis | wangkening wong tumpang sungsun | siniwo wuri ngarsa | kanan kering kang tinêmpuh sirna larut | kang tadhah pêjah

--- 67 ---

gêlasah | pinêdhangan ing ki patih ||

46. binendrong saking têbihan | lir garimis tibane ponang mimis | kadya udan tibèng watu | tan ana kang tumama | Sunan Ngudung nulya mangsah ngêmbat lawung | lumarap tumbak tan pasah | kyana patih malês aglis ||

47. anggoco lawan curiga | jaja butul Sunan Ngudung ngêmasi | ingêbyukan wadya agung | sapira kuwatira | wong sajuga Ki Gajahmada wus lampus | kuwandhanya ilang musna | nulya na swara kapyarsi ||

48. hèh eling-eling wong Islam | dèn bêciki ing gusti angalani | ngrêbut praja amrih lampus | sun walês sira benjang | ingsun ajar wêruh nalar bênêr luput | sun damoni sirahira | rambutmu sun cukur brêsih ||

49. pra sunan manjing jro pura | angulati sang nata tan pinanggih | jroning pura amung kantun | Ratu Mas Darawatya | ingaturan mring Benang sumingkir sampun | wadyalit manjing jro pura | anjarah ngrayah abrêsih ||

--- 68 ---

50. wadyalit tan ana lawan | Radèn Gugur lolos tan bêkta dasih | Dipati Têrung gya rawuh | byantu ngrayah jro pura | buku-buku bêtuwah Buda tinunu | tan ana kèri satunggal | pikukuh agama Budi ||

51. wadyalit ambyar sumêbar | bètèng bangsal Têrung ingkang jagèni | wong Islam prajurit Têrung | prentahe sang dipatya | yèn wong Buda ngungsi bètèng kinèn nglampus | wong Buda ngungsi wanarga | kang têluk ngumpul jro puri ||

52. layone para nayaka | Buda Islam kinumpulakên sami | sadaya sarêng kinubur | sakidul wetan pura | winastanan ing Tralaya kuthanipun | kubure putra palastra | Rahadyan Lêmbu Pangarsi ||

53. wong Buda kang têluk ing prang | pan sadaya ingislamakên sami | prasamya kinèn anêbut | maring asmaning Allah | lawan nêbut Mukhammad Rasulullahu | lan kinèn ngucap sahadat | sawusira tigang ari ||

54. sigra budhal Sultan [Su...]

--- 69 ---

[...ltan] Dêmak | marang Ngampèl anyare tigang ari | ingkang pinatah ing pungkur | baris nèng Majalêngka | Kyana Patih Mangkurat Dipati Têrung | jagani pakewuhing prang | yèn ana wadya ambalik ||

55. senapatining ngalaga | Sunan Kudus nèng bètèng Têrung baris | dadya wakile sang prabu | kanthi para ngulama | tigang atus salat kajad sabên dalu | yèn siyang andêrês Kuran | têrbangan dikiran tahlil ||

56. wadya saparo binêkta | marang Ngampèl para sunan bupati | samya umarêk sang prabu | prapta ing Ngampèldênta | cinarita Jêng Sunan Ngampèl wus surud | namung kantun ingkang garwa | asal saking nagri Tubin ||

57. putrane Sang Arya Teja | nagri Tuban ginarwa mring sang yogi | sasedanira sang wiku | Jêng Sunan Ngampèldênta | anèng Ngampèl pan maksih sinêpuh-sêpuh | mring wadya ing Surabaya | kang wayah mangsah ngabêkti ||

58. rinangkul lungayanira | ganti-ganti para sunan [suna...]

--- 70 ---

[...n] sung taklim | miwah bupati sadarum | ganti mangsah tur sêmbah | wusnya tata alênggah kang wayah matur | eyang kawula tur wikan | ing Majalêngka nagari ||

59. pan sampun kawula bêdhah | kangjêng rama lolos saking nagari | kalawan pun yayi Gugur | ical botên kantênan | Patih Gajahmada lumawan prang pupuh | tinadhahan para sunan | Jêng Sunan Ngudung ngêmasi ||

60. sinuduk jajanya tatas | kyai patih ugi sampun ngêmasi | ulun sampun madêg ratu | mêngku rat tanah Jawa | aran ulun inggih Senapati Jimbun | inggih Panêmbahan Plembang | kadhaton Dêmak nagari ||

61. sowan kawula punika | ing paduka eyang anuwun idi | têtêp ulun dados ratu | amêngku tanah Jawa | run-tumurun praptèng putra wayah buyut | sampun wontên ngaralira | sampun wontên kang nyêlani ||

62. nyai agêng duk miyarsa | ingkang wayah rinangkul dèn tangisi | ginagas sajroning [sajro...]

--- 71 ---

[...ning] kalbu | dosa gêng tri prakara | mungsuh ratu sudarma tanapi angsung | nugraha kamuktèn dunya | rinusak tanpa prakawis ||

63. lan èngêt kasaenannya | ingkang uwa Brawijaya narpati | para ngulama sadarum | inguja sakarsanya | pinaringan siti sapamêtunipun | wong Jawa kang nêdya gantya | agama tan dèn wangêni ||

64. ing mangkya winalês ala | tanpa dosa amung tan arsa salin | agama Rasulullahu | lolos saking jro pura | tanpa wadya tan karuhan dunungipun | seda lawan sugêngira | wusana ngandika aris ||

65. putu sun takon ing sira | satêmêne tutura kang sayêkti | sapa bapakmu satuhu | sapa kang ngangkat sira | dadi ratu ana tanah Jawa iku | lan sapa ngidèni sira | apa sabab sira wani ||

66. wani ngrusak Majalêngka | salah apa Sang Prabu Majapait | dene sira iku purun | sikara tanpa dosa | ingkang wayah alon dènira

--- 72 ---

umatur | saking wartose pun biyang | sudarma kawula yêkti ||

67. ratu nagri Majalêngka | Brawijaya jêjulukira aji | ingkang ngangkat dados ratu | mêngku ing tanah Jawa | pra bupati pasisir sadayanipun | kang ngidèni para sunan | sawadya biyantu kapti ||

68. ngrusak nagri Majalêngka | prakawise amung tan arsa salin | agama Rasulullahu | kawula tan duraka | nyirnakakên sudarma kang kapir kupur | Buda kawak ngangkak-angkak | dhawuk lir kawuk tan eling ||

69. tan arsa agama Islam | duk miyarsa nyai agêng asru jrit | kang wayah rinangkul gapyuk | dhuh putu wruhanira | sira iku nêmu durakèng Hyang Agung | dosanira tri prakara | ratu tur nganggo sudarmi ||

70. bêciki asung nugraha | sira wani ngrusak tanpa prakawis | anane Islam lan kupur | sapa kang karya Islam | amung siji Pangeran Kang Maha Luhur | tan kêna pinêksa-pêksa | jiniyat ganti agami ||

71. lamun [la...]

--- 73 ---

[...mun] durung karsanira | praptèng pati yêkti dipun andhêmi | nyungkêmi agamanipun | yèn wus pinarêngêna | marang Allah tan susah pinardi iku | wus pasthi karsa priyôngga | angrasuk agama nabi ||

72. Pangeran kang sipat rahman | nora akon utawa nora mênging | wong salin agamanipun | sasênênge priyôngga | nora niksa wong kapir kang nora luput | tan ganjar marang wong Islam | ingkang tumindak tan bêcik ||

73. mung bênêr lan luputira | dèn adili lawan têtêping adil | lalar-lulurên asalmu | ibumu putri Cina | nêmbah Pèkkong wujud gambar rêca watu | tan kêna sira sêngita | mring wong kapir Buda Budi ||

74. tôndha tekatmu lapisan | tekat santri anganggo adat katri | mula blero paningèlmu[7] | tan wêruh lêrês lêpat | amung jare angaku putra sang prabu | mula sira kolu bapa | angrusak tanpa prakawis ||

75. beda tekate [te...]

--- 74 ---

[...kate] wong Jawa | Jawa Jawi mangarti mata siji | yêkti wêruh bênêr luput | kang bêcik lan kang ala | yêkti wêdi mring bapa kapindho ratu | bêciki asung nugraha | iku wajib dèn bêktèni ||

76. eklase jroning wardaya | nora niyat ngabêkti mring wong kapir | niyat bêkti bapa ratu | wus wajibing manusa | yêkti bapa ing ratu kang pinisêpuh | wong tan bêkti ratu bapa | urip tanpa mata yêkti ||

77. putu sun mingsili crita | panjênêngan wong agung Kuparmani | akrama Putri Madayun | putra Prabu Nusirwan | kapir kawak kumawak dhawuk abawuk | padha lawan narpatinta | prandene dèn aji-aji ||

78. tur iku bapa mratuwa | suprandene wong Menak wêdi asih | tur sêngit mring mantunipun | sabab seje agama | minta sraya pra ratu kang sampun wudhu | kinèn nyirnakkên wong Menak | wong agung mêksa wêdyasih ||

79. iku palupi utama | kalakuan kang kanggo

--- 75 ---

wong linuwih | tan kaya tekatmu putu | bapa disiya-siya | dupèh kapir Buda kawak run-tumurun | tan arsa ganti agama | puniku dudu prakawis ||

80. jalaran rusaking praja | apa sira wus nganggo angaturi | putu marang sudarmamu | kinèn salin agama | Sultan Dêmak alon dènira umatur | kawula dèrèng aturan | ngaturi salin agami ||

81. nyi agêng gumujêng suka | luwih luput tindakira puniki | nadyan pra nabi rumuhun | Ibrahim miwah Musa | tuwin Nabi Mukhamad ingkang sira nut | padha mungsuh lan wong tuwa | prakara salin agami ||

82. nanging tan sêpên aturan | ginêlaran mujijat têmên nabi | atas karsaning Hyang Agung | kinèn ngrata agama | tan tinurut wong tuwa banjur dèn mungsuh | nadyan mungsuh lan wong tuwa | lair batine tan sisip ||

83. balik ingkang kaya sira | kaya ngapa mujijatira kaki | yèn nyata klipatullahu | wênang nyalini sarak |

--- 76 ---

atas saking karsane Hyang Maha Agung | age sira wêtokêna | nyatane ingsun arsa wrin ||

84. kang wayah alon turira | botên gadhah mujijat kados nabi | mung miturut ungêling buk | yèn ngislamkên wong kopar | yêkti tampi ganjaran sawarga besuk | nyi agêng gumujêng latah | ujar jare disungkêmi ||

85. jare bukune wong Ngarab | dudu buku pusakane lêluri | mung kasusu minta lêmu | sugih daging dagangan | wong ngumbara tinurut sakarêpipun | kang nglakoni susah rusak | mung raganira pribadi ||

86. tôndha kawruhira mêntah | nora matêng têrus ing lair batin | kêna bujuke wong busuk | wani bapa tur raja | mung kêsusu kêpingin jumênêng ratu | mutêr ing rat tanah Jawa | sinome nora pinikir ||

5. Sinom

1. sira santri sêsantrenan | dudu santri ahli budi | dalilmu kitab kêtatab | ing kawruh kang gampang rumpil |

--- 77 ---

ngêndêlkên dhêsthar putih | puniku putihing kuntul | cêmêr pamangsanira | putih jaba ing jro abrit | tanpa guna maca kitab sabên dina ||

2. duk swargi mratuwanira | sira sowan nyuwun idi | arsa bêdhah Majalêngka | kyai gêng nora marêngi | dhawuhe wanti-wanti | aja mungsuh bapa ratu | barêng saiki seda | dhawuhe kotrajang wani | santri apa wani nêrak marang dosa ||

3. sira jaluk idi mringwang | têtêpmu dadi narpati | mutêr ring rat tanah Jawa | ingsun tan wênang ngidèni | bôngsa cilik tur èstri | tan wênang ngidèni ratu | aran walik buwana | idiku têmah mlarati | balik sira wajib paring idi mringwang ||

4. karana kalipatullah | ing sajroning tanah Jawi | sira dhewe ingkang tuwa | saucapmu idu gêni | kang kaya awak mami | tuwa tuwan aranipun | mêtu awan kêmulan | mêtu enjing wêdi warih | amung sira ingkang têtêp tuwa nata ||

5. putu sun mingsili sira | carita [ca...]

--- 78 ---

[...rita] patang prakawis | wong gege kaprabon bapa | ing kitab kiyamat muni | kraton nagari Mêsir | panjênêngan Nabi Dawut | putranira kang tuwa | Abe Salam ingkang nami | mungsuh bapa anggege kaprabon nata ||

6. Jêng Dawut kèngsêr sing praja | Abe Salam kang gumanti | sawuse antara môngsa | Nabi Dawut sarta dasih | wangsul amukul nagri | Sang Abe Salam lumayu | gya ngungsi wanawasa | ginawa bandhang turanggi | pan kacangkol tênggoknya nèng lata wrêksa ||

7. kudane têrus lumajar | Abe Salam iku kèri | tênggoke kajirêt lata | gumantung wrêksa ngêmasi | iku kukuming Widhi | yèn wong wani bapa ratu | malih ana carita | ing tanah Jawa rumiyin | Ratu Mêndhang Sang Prabu Dewata Cêngkar ||

8. anggege kaprabon bapa | Sang Prabu Sindhula Aji | kêna sabdane kang rama | dadi buta angajrihi | sadina dhar wong siji | tan lama jênênging ratu | ana brahmana [brahma...]

--- 79 ---

[...na] prapta | saking sabrang angajawi | Ajisaka anggêlar kadibyan sulap ||

9. wong Jawa asih sadaya | mring Dewata Cêngkar gêthing | Jisaka dèn anggêp raja | ratune dipun pêrangi | ambyur sêgara Indi | salah rupa dadi bajul | môngka isi samodra | tan lama nuli ngêmasi | mungsuh sarpa Jaka Lilung wastanira ||

10. crita nagri Lokapala | nama Prabu Dhanapati | lan rama Rêsi Wisrawa | rame prang rêbutan putri | tur bapa ingkang sisip | prandene mêksa kasiku | dinukan marang dewa | aja manèh lir sirèki | mungsuh bapa sikara tanpa prakara ||

11. sayêkti urip cilaka | patimu malbèng yumani | iku ukuming Pangeran | wong kang kaya sira iki | êmbuh ukuming Widhi | marang sira iku besuk | Sultan Dêmak miyarsa | nyai agêng dènirangling | analôngsa gêtun kang wus kêlampahan ||

12. pra sunan lan pra bupatya | kang jumurung angrojongi | adêgmu dadi narendra | lan bêdhahe [bêdhah...]

--- 80 ---

[...e] Majapait | dosa kêdhik tur cilik | mung siji murtat ing ratu | sabab seje agama | dosane tan dadi kudhis | balik sira dosa gêdhe tri prakara ||

13. iku sira tanpa timbang | gêlêm bae anglakoni | linêbokakên loropan | lan sagung para ngulami | miwah para bupati | dene sira tan sumurup | ingkang nêmu cilaka | malêbu naraka api | kang nglakoni dosa gêng sira pribadya ||

14. tur kelangan ratu bapa | sêbutamu nora bêcik | rusak tataning manusa | ginuyu isining bumi | salawasira urip | rumakêt nama tan arus | katuju mênang pêrang | mungsuh bapa kaki-kaki | lah etungên gunggungên kluputanira ||

15. nadyan sira martobata | maring Pangeran Linuwih | kaya tan olèh ngapura | kakehan luputmu kaki | dhingin mungsuh sudarmi | kapindho murtat ing ratu | tur ngrusak kabêcikan | apa cacate sang aji | sira rusak prajane [praja...]

--- 81 ---

[...ne] tanpa karana ||

16. dipati ing Panaraga | Bathara Katong prajurit | iku putra Majalêngka | Andayaningrat ing Pêngging | iku mantu sang aji | karone prajurit wudhu | iku môngsa trimaa | rusake ing Majapait | yêkti labuh ing bapa rusaking praja ||

17. iku abot sangganira | angantêp tangkêping jurit | labuh ratu pindho bapa | ping têlu ngrêbut nagari | wit timur praptèng mangkin | sabên dina ajar pupuh | wus wignya ngadu bala | aju unduring prajurit | balik sira puniku bôngsa ngulama ||

18. kapan gonmu ajar yuda | mung mangeran puji dikir | lamun bêngi salat kajat | nyilih swarane Hyang Widhi | iku yèn dèn paringi | bisa mêtu karamatmu | yèn datan pinaringan | jêngkinga kongsi kêpesing | tiwas bundhas bathukmu tan mênang yuda ||

19. ngêndêlake sugih japa | pasa mutih pati gêni | amrih mandi tênungira | iku kaki ngapirani | prakarane wong

--- 82 ---

jurit | ingkang narik asor unggul | amung carita ngarsa | kang bênêr lawan kang sisip | kapindhone sugih gaman atul yuda ||

20. timbang tantingira lawan | akèh kêdhiking prajurit | bênêr akèh wadyanira | iku kabèh bôngsa santri | mung ajar ngêntêp kêndhil | môngsa pêcusa prang pupuh | ngêndêlkên pra bupatya | pasisir kang Islam sami | Islam anyar adate misih tugêlan ||

21. samôngsa sampun ayuda | tekatira mungal-mungil | nimbang bênêr lawan lêpat | môngsa mèlua wong sisip | kang bênêr dèn iloni | ambalik madyaning pupuh | iku tan sira timbang | mung ngêndêlkên sira wani | dudu laku prakarane wong ayuda ||

22. miturut sêbutan kitap | yèn wong mati prang lan kapir | aran mati sabilullah | ginanjar sawarga benjing | puniku ngapirani | kang pêrang sabil satuhu | nalarmu pêrangana | patènana ingkang sisip | lah pêndhêmên urugana bêbênêran ||

--- 83 ---

23. bênêra mata satunggal | aja bênêr mata kalih | samar kalingan pêpadhang | bênêre anganan ngering | yèn bênêre wus sami | nganggo bênêr mata têlu | têgêse têlu têlas | bênêre mung murih asil | najis mêkruh yèn enak kinalalêna ||

24. tandhane bênêr ranira | lan para sunan ngulami | laku ngrusak Majalêngka | nora pisan angèngêti | bêcikane sang aji | mung kêsusu enggal lêmu | sugih daging dagangan | sudhiyan rayap yèn mati | mula tan wruh bêcike ratu lan bapa ||

25. sanadyan mungsuh wong kumpra | yèn sira murwani sisip | sayêkti mati cilaka | sanadyan mungsuh Islami | yèn bênêr rane kaki | wus pasthi mati rahayu | ywa dumèh kapir Buda | padha turun Adam Nabi | wujudira ya manusa kaya sira ||

26. wong urip ana ing dunya | dosane limang prakawis | dosa Allah lan Mukhamad | kapindho guru narpati | ping tiga

--- 84 ---

yayah bibi | garwa putra kaping catur | lima marang sasama | dosa ingkang ôngka siji | wong kang urip nganggo goroh samar-samar ||

27. wong kang dosa guru raja | wong wani guru narpati | wong kang dosa yayah rena | wong wani bapa lan bibi | wong dosa garwa siwi | wong tan ngrêksa garwa sunu | dosa marang sasama | wong sikara tanpa uwit | lan wong tan wruh kabêcikaning sasama ||

28. sira timbanga pribadya | tuturku wus kocap ngarsi | sira kasêbut ngulama | sayêkti wruh bênêr sisip | Sultan Dêmak miyarsi | amuwun sajroning kalbu | alon ing aturira | dhuh eyang kados punapi | dosa ulun mring Allah matumpa-tumpa ||

29. Nyi Agêng Ngampèl ngandika | sira tan dosa mring Widhi | dosa mring sudarmanira | Gusti Allah mung ngadili | kang bênêr lan kang sisip | ingkang salah dipun ukum | sinèlèh anèng kerat | binêlok sajroning gêni | Sultan Dêmak umatur sarwi [sar...]

--- 85 ---

[...wi] karuna ||

30. rèhning sampun kêlampahan | punapa winuwus malih | pan amung têdah paduka | ingkang kawula lampahi | nyai gêng ngandika ris | yèn sira nurut rêmbugku | ramamu ulatana | katêmua ngêndi-êndi | aturana kondur marang Majalêngka ||

31. yèn ramanta misih karsa | angasta kaprabon aji | anuli sira junjunga | têtêpa kadya ing nguni | kari pira sang aji | yuswane anuli surud | lan sira anyuwuna | ngapura luputmu kaki | yèn tan karsa ramamu jumênêng nata ||

32. suwunên ing rilanira | ing Jawa sira ratoni | idine kang têrus ing tyas | dadi bêcik lair batin | tan ginuyu ing bumi | sira pancia ramamu | dhahar busananira | gawèkna kadhaton ngardi | saprabote pandhita ywa kongsi kurang ||

33. hèh ta gèr kawruhanira | nadyan wong satanah Jawi | angidèni marang sira | têtêpmu madêg narpati | yèn nora dèn idèni | ramanira sang aprabu |

--- 86 ---

lamun tyase tan rila | sira nora kêlar kaki | dadi nata nèng Jawa sabanjurira ||

34. aja dupèh kapir Buda | iku bêtuwah narpati | sawetane tanah ngajam | yèn kongsi gêla kang galih | mênawa animbali | putra wayah para ratu | sawetan tanah Jawa | sawadya kaprabon jurit | misih abot sangganira ing ayuda ||

35. karana sagung pra raja | kanan kering tanah Jawi | kabèh kawêngku santana | padha wiji Majapait | manawa angèngêti | darbe ratu pinisêpuh | siniya tanpa dosa | angantêp tangkêping jurit | sabiyantu angrêbut ing Majalêngka ||

36. yêkti prang gêdhe gêmpuran | kadya duk prang Urubêsmi | Majapait lan Blambangan | pira-pira kang pêpati | tur Menakjingga sisip | prandene padha biyantu | iki wong tuwanira | bênêr nganggo ratu luwih | sayêktine ing prang nêdya pêpungkasan ||

37. putu lamun sira mênang | têtêp jumênêng narpati |

--- 87 ---

yèn kalah dèn oyak-oyak | kêcandhak dipun patèni | wong Islam dikuciri | tur sira iku kêtêmpuh | rusaking wadyabala | kang mati madyaning jurit | padha nagih mring sira besuk nèng kerat ||

38. ramamu jumênêng nata | tan lama nuli ngêmasi | ing tanah Jawa kêliya | sira nora andarbèni | mulane rêmbug mami | turutên ingkang satuhu | antinên surudira | nadyan prang rêbut nagari | mungsuh kadang puniku tan dadi ngapa ||

39. sanadyan kalah mênanga | tan ginuyu bumi langit | wus lumrah wong madyapada | lamun sudarma ngêmasi | anak arêbut waris | pusaka kang luwih pêrlu | lamun gege samangkya | lan bapa rêbut nagari | kalah mênang dadya gêguyoning jagad ||

40. katujune mênang pêrang | mungsuh bapa kaki-kaki | wungkuk bêngkuk suku tiga | êndi sêbutamu bêcik | loking jana mung nisthip | iku sira dipun emut | aja nrajang kanisthan | tolèhên awakmu [a...]

--- 88 ---

[...wakmu] kaki | ramanira ratu agung binathara ||

41. ibunira putri Cina | agama miturut Ngarbi | aran jangêt ingatigan | jêmbar jajahanirèki | dene akêndêl ngisin | mungsuh bapa kang wus pikun | saru tinon ing kathah | mungguh rêmbugku samangkin | lah muliha mring nagaranira Dêmak ||

42. aja lumaku pribadya | ngulati ramamu kaki | manawa giris tyasira | kêmlurusên angêmasi | bêcike Sunan Kali | kinèn lumaku angluruh | aja anggawa wadya | lumakua cara santri | yèn kêpangguh dèn gênahêna kewala ||

43. yèn karsa dèn aturana | kondur marang Majapait | jujuga ing Ngampèldênta | yèn nora karsa sang aji | aja kopêksa kaki | manawa runtik tyasipun | ngandika anyupata | puniku yêkti mlarati | wus mangkata sadina iki bubara ||

44. nulya sami abubaran | sawadyanira tan kari | jêng sultan kondur mring Dêmak | Sunan Kali kang ngulati | lumaku [lu...]

--- 89 ---

[...maku] cara santri | mung sabat kalih kang tumut | nurut pasisir wetan | sinigêg Jêng Sunan Kali | kangjêng sultan sawadya angguladrawa ||

6. Dhandhanggula

1. sampun prapta ing Dêmak nagari | Kangjêng Sultan Bintara sawadya | umyang gumuruh swarane | kang prapta lan kang mêthuk | suka sukaning tyas angênting | ngulama praja desa | nracak kaulipun | yèn jaya prange gustinya | dikir mulud bêlèh wêdhus sapi biri | tahlil dikir trêbangan ||

2. santri murit sami kaul ngêmis | marang pasar sadina ping sanga | pating garandhul kasange | sapêpakirèng butuh | pan kinarya mêmule nabi | Sultan Bintara panggya | kalawan sang wiku | Kangjêng Sinuhun ing Benang | angandika praptamu padha basuki | lakumu mangun yuda ||

3. apa asor apa unggul jurit | kangjêng sultan alon aturira | sampun bêdhah karatone | nagari Majalangu | pra punggawa kang lawan jurit | samya tumpês ing yuda | margi kagèt gugup |

--- 90 ---

Kyana Patih Gajahmada | saha wadya ngamuk-punggung ambêk pati | gaman pêdhang curiga ||

4. wadya Dêmak panggah anadhahi | kinarocok wadya pra bupatya | mung patih kang têguh dhewe | Sunan Ngudung gya nêmpuh | anglarihi nanging tan titis | Gajahmada angrangsang | dhatêng Sunan Ngudung | pinarjaya jaja tatas | kapisanan Sunan Ngudung angêmasi | sigra para bupatya ||

5. para sunan panggah anadhahi | pinarbutan Gajahmada pêjah | nanging sirna kuwandhane | nulya na swara krungu | ingaturkên ingkang pêpeling | suka Suhunan Benang | mèsêm ngandika rum | suwarane wong wis modar | wêdi apa besuk wani mêngko wani | mungsuh wong kapir Buda ||

6. ora cidra ing pambatang mami | Majalêngka sapa dèn andêlna | yèn uwis balik Si Kusèn | Si Gugur misih timur | môngsa dadak wani ing gêtih | Gajahmada wus tuwa | wungkuk ambalêngkuk | thinuthuk bae palastra | nora kêlar nadhahi [nadhah...]

--- 91 ---

[...i] yudamu kaki | mudha sêdhêng umurnya ||

7. wadya Dêmak lajêng manjing puri | angulati jêng rama tan ana | lolos tan wikan puruge | tuwin pun yayi Gugur | samya lolos tan bêkta dasih | kang kantun wontên pura | amung kangjêng ibu | pramèswari Darawatya | kulaturi nyingkir mring Benang rumiyin | nurut atur kawula ||

8. wontên dene yayi adipati | nagri Têrung wus gumantyèng yuda | asikêp lan gêgamane | lajêng biyantu pupuh | jarah-rayah sajroning puri | buku bêtuwah Buda | kinumpul sadarum | lajênge kawula bakar | dimèn sirna pikêkah agama Budi | gumujêng Sunan Benang ||

9. iku bênêr anggitira kaki | lamun misih buku sarak Buda | wong Jawa awèt kapire | kongsia sèwu taun | môngsa dadak ganti agami | nut sarak Rasulullah | datan nêdya emut | anêbut asmaning Allah | lawan nêbut asmanira Kangjêng Nabi | Mukhammad Rasulullah ||

--- 92 ---

10. môngsa niyat salat kaji dikir | Kangjêng Sultan Bintara turira | bètèng-bètèng sadayane | ing Bangsal lan ing Têrung | wadya Islam ingkang jagèni | parentahe yayi mas | Adipati Têrung | kalamun ana wong Buda | ngungsi bètèng sadaya tumpêsên sami | dene yèn janma Islam ||

11. ngungsi bètèng kinèn sungi kori | mila tiyang Buda ambyar bubar | mawut saparan-parane | ngungsi mring wana gunung | kang lumawan dipun pêrangi | kawula tigang dina | anèng Majalangu | lajêng dhatêng Ngampèldênta | nuwun idi têtêp kula dados aji | mring ibu maratuwa ||

12. ingkang tugur wontên Majapait | anjagèni kang putra santana | yèn wontên kang mungkar tyase | yayi Dipati Têrung | lawan Patih Mangkurat nênggih | wadyane pra dipatya | sapalih kang tumut | sapalih kawula bêkta | dhatêng Ngampèl nèng Têrung sipêng tri ari | minta pakèwêting prang ||

13. kang kawula [kawu...]

--- 93 ---

[...la] angge senapati | ingkang dadya sêsulih kawula | ing bètèng Têrung barise | inggih Pangeran Kudus | pramugari misesa baris | kanthi para ngulama | sadaya tri atus | sabên dalu salat kajat | dikir mulud tansah muji siyang latri | tahlil dikir trêbangan ||

14. para sunan lan para bupati | gya umiring ing kula sadaya | ulun sapraptaning Ngampèl | wusing pranata ulun | para sunan lan pra bupati | nulya lênggah satata | kawula umatur | kang dadya parlu kawula | nyuwun idi têtêp ulun dados aji | amêngku tanah Jawa ||

15. saha kula ngaturi udani | bêdhahipun nagri Majalêngka | lan kangjêng rama lolose | tuwin pun yayi Gugur | ugi lolos tan bêkta dasih | pêjahe Gajahmada | lumawan ing pupuh | ibu sangêt dukanira | sarwi muwun nguman-uman dhatêng kami | tuwin sunan ngulama ||

16. winastanan janma tanpa budi | dene tan wruh kabêcikan [ka...]

--- 94 ---

[...bêcikan] raja | asikara tanpa wite | nanging panimbang ulun | inggih lêrês jêng ibu nyai | sampun katur sadaya | ing sadukanipun | Nyai Agêng Ngampèldênta | purwa madya wusananira abrêsih | putuse kang rinêmbag ||

17. Sunan Benang jêtung datan angling | nging sinamur ywa kongsi katara | kang dadya kaluputane | mring Ratu Majalangu | ing wusana ngandika aris | dene mêrangi tatal | nalarira iku | wong wis mati inguripan | tekadira mati têngah nglangi pinggir | nganggo tekad urakan ||

18. wong kang ngrêti têrus lair batin | mangan gula wus prapta ing dhadha | dipun ulu sadayane | êmbuh dadine pungkur | luwih karsanira Hyang Widhi | janma kang ahli nalar | ngaranan sirèku | ingaran bôngsa tugêlan | nora murni nuwuhake nyawa kalih | katôndha tekadira ||

19. mungal-mungil tan wurung kêtail | ing pakewuh dadi tiwasira | marga kurang kantêpane |

--- 95 ---

sira nurut ibumu | ibunira iku pawèstri | tan wênang dadi iman | amurwani laku | prakara ngrêmbug nagara | yèn wong wadon wêruhe mung uyah trasi | wus kocap jroning kitab ||

20. yèn wong kakung nurut mring pawèstri | nadyan bojo sanadyan wong tuwa | wus pasthi dadi tiwase | sabab èstri puniku | têtêp aran uwong sajati | nglowong mung dadi tadhah | tan wênang tinantun | prakara ngrêmbug nagara | apa manèh bênêr luputing agami | wus pêsthi sasarira ||

21. sira aran tiyang kang sajati | tiyang iku pikukuhing palwa | nora kêna menglang-mènglèng | kudu jêjêg abakuh | anèng têngah amikukuhi | sira wus dadi iman | amurwani laku | panutan wong Jawa Islam | yèn tyasira mirang-miring nêngah minggir | dadi tiwasing kathah ||

22. para sunan lan para bupati | wus angangkat sira dadi nata | ngratoni wong Jawa kabèh | ran Senapati [Senapa...]

--- 96 ---

[...ti] Jimbun | kang pinuji dibun sabumi | jaluk idi wanodya | asor bangsanipun | darajade luhur sira | nadyan tuwa nora wajib angidèni | jênêngira narendra ||

23. dadi sira kêna diarani | janma mulya dijak dadi kômpra | anjaluk idi wong jêlèk | apa sira tan wêruh | sêbutane tajusulatin | lamun bôngsa wanodya | apês duwèkipun | tan kêna tinari karya | dadi sira anêrak anggêr nagari | sêsikuning kalipah ||

24. upamane ramanira aji | sira angkat bali dadi raja | pulih gêtih kaya biyèn | pra bupati wus suyut | animbali kang putra kalih | Dipati Panaraga | miwah putra mantu | ing Pêngging Andayaningrat | nora wurung pasthi sira dipatèni | sapa kang malangana ||

25. angilangake êndhok sawiji | ibu andhap tur seje agama | wus agawe salah gêdhe | murtat ing bapa ratu | wus wajibe dipun patèni |

--- 97 ---

wus sah sêbutan kitab | kukume linampus | tur nora sira pribadya | sawadyamu kang padha biyantu balik | sah wajib pinatenan ||

26. dadi sira kêna dèn arani | janma rusak kudu ngajak-ajak | anggawa pêpati akèh | lamun wêruha ingsun | tekadira anêngah minggir | mulat wuri lan ngarsa | ingsun datan purun | ambotohi marang sira | ingsun sêngguh mantêp têtêp trusing ati | mantêpe tekadira ||

27. wong kang ngrêti têrus lair batin | mangan gula wus prapta ing dhadha | dipun ulu sadayane | êmbuh dadine besuk | luwih karsanira Hyang Widhi | wus sêdya nglawan ing prang | mungsuh bapa ratu | nadyan bapa ratu Buda | wus kalalun tan ana batal karami | pinangan janma Islam ||

28. nora ana ing sawiji-wiji | najis mêkruh sadayane sirna | wong kapir asli darbèke | kang wus kasor prangipun | janma Islam ingkang darbèni | sanadyan ta wanudya | wênang dèn dol iku | kinarya batur [ba...]

--- 98 ---

[...tur] tumbasan | sampun kalal jinamah datanpa kawin | wus sah sêbutan kitab ||

29. balik mêngko paran ta kang dadi | pungkasane kêkarêpanira | tutura sun rungokake | enake atiningsun | lamun tekadira lêstari | ambêdhah Majalêngka | sun idèni iku | dadi ratu tanah Jawa | sabanjure prapta anak putu benjing | yèn sira murungêna ||

30. sira manut maratuwa èstri | ingsun mulih marang nagri Ngarab | anèng kene tanpa gawe | môngsa wurunga lampus | tur tan bisa ngêlar agami | lah iya ucapêna | enggal gothak-gathuk | yèn sira lêstarèkêna | gènnya ngrusak karaton ing Majapait | amungsuh bapa raja ||

31. nanging sira têtêp dadi aji | mungsuh bapa wênang tinobatan | mring Hyang nyuwun ngapurane | nêdya mungsuh wong sêpuh | ratu kapir tan durakani | lêpihane wus ana | pra nabi rumuhun | Ibrahim Musa Mukhamad |

--- 99 ---

padha mungsuh wong tuwa kang padha kapir | nêmu mulya raharja ||

32. lamun wurung ngrusak Majapait | sira dosa guru kang sanyata | luwih gêdhe durakane | yèn wong dosa ing guru | nora wênang dipun tobati | sabab kang mêruhêna | dêdalan rahayu | ing urip praptèng antaka | Kangjêng Sultan Bintara sarêng miyarsi | sabdane Sunan Benang ||

33. gêtun jêgrêg dangu datan angling | pan rumôngsa kaluputanira | kadudon laku tindake | maju mundur kabêntus | ing pakewuh kang gampang rumpil | tiba kêsandhung rata | kabêntus ing wangwung | kapêngkok nalar kang samar | maju mundur duraka ing lair batin | mangkana osiking tyas ||

34. yèn wurunga ngrusak Majapait | dosèng gurunira kang sanyata | luwih gêdhe durakane | yèn dèn banjurna iku | dènnya ngrusak ing Majapait | dosa mring bapa raja | nanging dadi ratu | salah wênang tinobatan | ing wusana jêng sultan umatur aris |

--- 100 ---

inggih kula lajêngna ||

35. gèn kawula ngrusak Majapait | rèhning nguni kawula wus sagah | dhatêng ibu Nyagêng Ngampèl | manawi rama kondur | kula angkat narpati malih | amêngku tanah Jawa | kadya ingkang sampun | sayêkti kawula cidra | botên wande kawula dipun dukani | mring ibu maratuwa ||

36. kadospundi gèn kula mangsuli | sabab kula cidra ing ubaya | Sunan Benang ngandikane | lah iku gampang-gampung | nora susah ngupaya pikir | aja cidra ngubaya | wuwus kang wus mêtu | yèn ramanira wus prapta | lah sebaa marang nagri Majapait | sawadya sikêp ing prang ||

37. krigên kabèh bupati pasisir | sawadyane sikêp kaprabon prang | kira wong tri lêksa kèhe | para sunan sadarum | jakên seba mring Majapait | lamun sira wus panggya | kalawan ramamu | sira nyuwuna ngapura | ing sakèhe kaluputanira kang wis | wani bapa tur raja ||

38. yèn [yè...]

--- 101 ---

[...n] sira wus olèh pangaksami | ing sakèhing kaluputanira | ramamu angkatên rajèng | pulo Jawa Karimun | aja ana ing tanah Jawi | mundhak ngribêdi nalar | jênêngira ratu | jaganên wadya sanambang | sadinane urunan para bupati | sawadya sikêp ing prang ||

39. dimèn seda pinangan ing dhêmit | anèng Krimun saking karsaningwang | dene yèn ana mungkare | kang putra kalihipun | adipati ing Panaragi | Pêngging Andayaningrat | lawanên prang pupuh | wus lumrah manusa gêsang | bapa seda anak samya rêbut waris | pusaka ngrêbut praja ||

40. Sunan Giri anambungi angling | inggih lêrês ing karsa paduka | kawula mrayogèkake | nanging utamènipun | sampun ngantos amangun jurit | karya risaking praja | yèn parêng pukulun | kawula tênung kewala | sri narendra miwah ingkang putra kalih | kajênge nuntên seda ||

41. kula nênung mêjahi janma tri | bôngsa

--- 102 ---

kapir botên manggih dosa | amrih wilujênging ngakèh | Sunan Benang amuwus | luwih karêpira pribadi | Kangjêng Sultan Bintara | anambungi wuwus | lêrês Sunan Giripura | wusnya dadya pirêmbag saliring kardi | ganti kang kawuwusa ||

42. tindakira Kangjêng Sunan Kali | angulati Prabu Brawijaya | kalunta-lunta lampahe | sabat kalih tan kantun | cara santri lampah musapir | nurut pasisir wetan | praptèng dhukuh-dhukuh | dènira ngupaya warta | kang kamargan lolose kangjêng sang aji | Sri Nata Brawijaya ||

Catatan kaki:

1. Sengkalan: rêsi suci bujangganirèng narpati (Kêmis Paing, 1 Ramêlan 1847 A.J., Kamis, 21 Juni 1917 A.D.). (kembali)
Sengkalan: rêsi suci bujangganirèng narpati (Kêmis Paing, 1 Ramêlan 1847 A.J., Kamis, 21 Juni 1917 A.D.).
2. olya. (kembali)
olya.
3. alami. (kembali)
alami.
4. babad. (kembali)
babad.
5. tumêngèng. (kembali)
tumêngèng.
6. gêbag. (kembali)
gêbag.
7. paningalmu. (kembali)
paningalmu.