Sêrat Sri Karongron

Iyasan Dalêm Sampeyan Dalêm Ingkang Sinuhun Kangjêng Susuhunan Pakubuwana ingkang kaping 10 ingkang angadhaton ing nagari Surakarta Adiningrat. Nalika martuwi ingkang rama Sampeyan Dalêm Ingkang Sinuhun Kangjêng Sultan Hamêngkubuwana ingkang kaping 7, ing nagari Ngayogyakarta Adiningrat.

Ingkang kadhawuhan ngikêt Radèn Ngabèi Purbadipura, abdi dalêm kaliwon gêdhong têngên.

Kacithak wontên ing kantor pangêcapanipun Budi Utama, ing Surakarta.

Ingkang kaping: I.

1913

--- [0] ---

[...]

--- [0] ---

[...]

--- [0] ---

Sêrat Sri Karongron

Iyasan Dalêm Sampeyan Dalêm Ingkang Sinuhun Kangjêng Susuhunan Pakubuwana ingkang kaping 10, ingkang angadhaton ing nagari Surakarta Adiningrat. Nalika martuwi ingkang rama Sampeyan Dalêm Ingkang Sinuhun Kangjêng Sultan Hamêngkubuwana ingkang kaping 7, ing nagari Ngayogyakarta Adiningrat.

Ingkang kadhawuhan ngikêt Radèn Ngabèi Purbadipura, abdi dalêm kaliwon gêdhong têngên.

Kacithak wontên ing kantor pangêcapanipun Budi Utama, ing Surakarta.

Ingkang kaping: I.

1913

--- [0] ---

[...]

--- 1 ---

1. Dhandhanggula

1. mêmanise kang pinurwèng kawi | naranata ambêg martotama | asih marang ing dasihe | dananira lumintu | mring santana punggawa mantri | gêng alit tan abeda | kawaratan sinung | busana baksana samya | kinawulawisudha sabilik-bilik | kaduman kawiryawan ||

2. marma sanggyaning kang para dasih | tansah musthi pangèsthining driya | mêmuji ing Pangerane | pajampu Hyang Kang Agung | mêwahana rahmating Gusti | Sri Nata Surakarta | Adiningrat tulus | raharja salaminira | dadya pangayomaning dasih sanagri | têtêp mukti wibawa ||

3. winantua kamulyan linuwih | sumrambah mring para kawulendra | ayêm arsaya driyane | miyat kangjêng sang prabu | kinarilan dening Hyang Widhi | samangke ingkang eyang | jêng tuwan guprênur | general ing Batawiyah | amangayubagya ing karsa narpati | pêpara mring lyan praja ||

4. tanah măncanagara pasisir | rawuh Surabaya Pasuruan | Madiun Samarang ing lèr | Salatiga Têmanggung | Ambahrawa Magêlang tuwin | Maos Tlacab Banyumas | candhi Barabudhur | Purwakarta Purbalingga | Kutharêja iku wus dèn uningani | dening jêng narèswara ||

5. winursita kangjêng sri bupati | têdhak marang nagari Ngayogya | nalika ri Sênèn Wage | tanggal sapisan nuju | wulan Bêsar wasa[1] Jimakir | ăngka ingkang [ing...]

--- 2 ---

[...kang] lumampah | 18[2] | 42 lawan | sinung căndra sangkala ingkang lumaris | myat warna slira tunggal |[3]|

6. kaping 11 Nopèmbêr warsi | 1912 | Mêsèhi titimangsane | malih sangkalanipun | kalih sêmi trusthaning galih |[4] wau ta kang winarna | Ngahate winuwus | sore jam 1/2 5 | Kangjêng Pangran Kusumayuda sarimbit | kalawan ingkang garwa ||

7. Gusti Kangjêng Ratu Anggèr tuwin | Gusti Dyan Ayu Yudanagara | myang Gusti Radyan Ayune | Jayanagara sampun | abusana samapta sami | sarimbit lan kang garwa | parabdi tut pungkur | nitih sêpur kang pungkasan | dhawuh dalêm iku kinon ngrumiyini | marang nagri Ngayogya ||

8. tigang rimbit anjujuga sami | sipêng ana ing Pakualaman | sadaya angèstokake | enggaling crita rawuh | sêtatsiun ing Tugu nuli | sadaya sami mandhap | kangjêng gusti mêthuk | Pangeran Dipati Arya | Prabu Suryadilaga tansah anganthi | nèng kering ingkang garwa ||

9. ingkang paman ugi atut wuri | Kangjêng Pangeran Natadiraja | mring Tugu amêthukake | tamu kang lagya rawuh | sawusira warti-winarti | karaharjaning lampah | ingancaran sampun | sami anitih kareta | otomobil laju dènira lumaris | datan kawarnèng marga ||

10. sadayane sampun sami prapti | ing Pakualaman wus sudhiya | kamar badhe

--- 3 ---

pondhokane | pêpak pirantinipun | tan kuciwa dipun tingali | para tamu punika | sami sukèng kalbu | sawusira tata lênggah | sawatara sang prapta binoja krami | kakung putri sarêngan ||

11. sabibaring dhahar tan pinardi | sakarsane gya sami pamitan | ngaso mring palêrêbane | gantya ingkang winuwus | Surakarta winarna malih | malêm ri Soma Krêsna | wanci lingsir dalu | katon lintang panjêr rina | kêlap-kêlap sorote sumunar wêning | akêdhèp gêbyar-gêbyar ||

12. lir netra balut tan antuk guling | ngarsa-arsa tumulia rina | rijal kumarêcêg rame | kapyarsa swaranya sru | pratistha nèng ganeya kadi | mêmuji ngayam-ayam | kasidane rawuh | pratela prênahing paran | kaluruking sata satata mêlingi | lir mungu para nendra ||

13. blastêr anggantêr gêtêr kuwatir | bok kasuwèn dènira busana | kang samya badhe andhèrèk | miwah kang sowan tugur | putêr putih swara rum ririh | kadya matur ngrêrêpa | tumulia rampung | wus mèh raina sêmu bang | Hyang Aruna sumirat sorote kèksi | waratèng antariksa ||

14. jaladara kaujwalèng rawi | ngramyang sêmu kuning maya-maya | kadya kancana pinèpèh | parwata doh kadulu | pucak lincip jalarèh putih | abang nom biru krêsna | lêlêngkèhing gunung | lyah-lyah[5] lêlêngkonging jurang | ampak-ampak akupêng ngubêngi [ngu...]

--- 4 ---

[...bêngi] kêndhit | lir singêping anendra ||

15. kasiliring samirana ngidit | ngirit gănda sarining kusuma | sumrik angambar arume | kênèng maruta kerut | limut-limut mari ngalingi | pêtha-pêthane cêtha | janggêrênging gunung | wus mahya Hyang Prabangkara | parabane padhang sumilak nêlahi | wrata sapramudita ||

16. tyas kasusu kang sami sumiwi | tumulia prapta jroning pura | samana wus pêpak kabèh | munggèng pasebanipun | pakapalan myang srimanganti | miwah ing dhatulaya | andhèr makidhupuh | manggon ing sapangkat-pangkat | kadya sami anganti pangantèn panggih | girange pra sumewa ||

17. rêsêping tyas ngingsêp gănda wangi | ukup sêkar myang ratus ingobar | ngambar rum ing dalêm gêdhe | prabayasa supênuh | kangjêng ratu myang gusti-gusti | priyantun dalêm pêpak | santana nèm sêpuh | jaka lan palara-lara | manggung katanggung miwah badhaya srimpi | dhêrêg para parêkan ||

18. wanci jam 7:21 mênit | prabu miyos saking prabayasa | kinurmatan ing unine | gêndhing Srikaton arum | ngayut-anyut enak pinyarsi | irama ajêg rampak | kêndho kêncêng runtut | abarêng gulêt wilêtan | sayuk sampyêng ngêpêng panabuhe ririh | swara kabèh karasa ||

19. arum rarase angraras ati | Kyai Kadukmanis Manisrêngga | dene găngsa Carabalèn |

--- 5 ---

Kiyai Sêpêtmadu | madu pinasthika kang nami | sêtrik orkès musikan | wihèlmis munya sru | pra sumewa ngapurancang | sri narendra wus lênggah kursi ingukir | lung-lungan pinarada ||

20. majêng mangetan lênggahing aji | nèng madyaning sasana parasdya | rêspati pangagêmane | cara Walandi prabu | jendral mayor amung klintêni | jas myang calana seta | rosislènên bagus | kancing mas dhapur widaran | dhêsthar wulung winiru rêntêt tapsirih | ngagêm jênthitan sotya ||

21. sumping barleyan garêndhèl alit | jas ing jaja pinasangan bintang | bintang ordhê kumandhure | Nèdêrlan sleyo mungguh | nuli bintang karajan Jawi | Kyai Suryawasesa | grut opisiripun | oranyê nasao saha | bintang Pakubuwanan sapisan mawi | V.O.C. anèng têngah ||

22. kumandhur in dhê ordhê pan hèndrik | dhê leyo bronswik ridêr twèdhê klas | dhèr ordhê pan sin mingkaèl | saking Bèyêrên iku | sasêlane bintang dhinkrèis | ăngka tri dasa warsa | bintang barleyan byur | kasenapatèn Mataram | gya grut opsir ordhê leyopol ing Bèlgi | grut kris krun ordhê Siyam ||

23. bintang marês kalêg dhandhlês nguni | lan ridêr twèdhê klas dhèr ordhê pan | dhèn rodhê adhlar mèt dhêstèr | ing Proisên praja gung | grut kris ordhê Kamboja tuwin | ridêr pan dhèn twèdhên grad | dhèr twèdhê klasipun | ordhê pan [pa...]

--- 6 ---

[...n] dhèn dhubêlên dhrag | sapitane wungu kaagêm sang aji | saking nagari Cina ||

24. lan kumandhur mèt dhê sêtèr pèni | ordhê pran yosèp Ostênrik praja | hèndrik dhê leyo krèise | miwah leyopol iku | rinante mas aksara latin | sambung-sinambung samya | kinarawang mulu | gilig sapucuking sada | kaèstha lung lir nglilir nalolor muntir | mubêt mêmbat rumambat ||

25. supe kalih nama kangjêng kyai | sêkar kadhaton lan manjangan bang | hèr loji mas sarantene | karsèt sinotya murub | ngagêm sabêt warăngka mawi | ing nginggil myang ing ngandhap | kaangkup mas sêpuh | tinatah ginatra patra | garan sabêt palmur wungu kanan kering | pinipit ing kancana ||

26. pungkas ing nginggil tinitih dening | mas siningi estha krun karajan | dhêgon tumali ubêde | renda giligan kukuh | sri narendra angagêm topi | pètcis pêthak rinenda | lir tinêpi têpung | kêlèp gilap carma krêsna | paningsêt kaprajuritan sangupati | cakra raup ajinya ||

27. anyangkêlit wangkingan sang aji | Jêng Kyai Agêng Maesanular | nèng jroning jas pangagême | sang prabu gandanya run[6] | ngagêm lisah pusaka saking | Sang Arya Dananjaya | kêkasih dewa gung | lisah jayèng katong nama | ngambar gandanira sumrik maratani | rêsêp sang ngingsêp gănda ||

28. kawaca dalêm kangjêng sang aji | samya pinatik ing nawa rêtna | pating [pa...]

--- 7 ---

[...ting] taleram nyalèrèt | sorote angênguwung | sinawang lir trangganèng langit | kèsisan samirana | samêndhang tan lamuk | prabaning busana mubyar | abyor anyar nyarong kumênyaring rawi | cahya andipaningrat ||

29. kaprabawan wibawaning aji | para sumewa ing purantara | wau kang obah silane | ngapurancang wus lungguh | ya ta dhawuh sri narapati | nimbali pra pangeran | majêng lênggahipun | kang mangagêm cara Lănda | sampun lênggah ing kursi kapara kering | ing ngarsa dalêm nata ||

30. pra pangeran kang mangagêm Jawi | lawan para riya wus sumewa | munggèng paningrat ingkang lèr | tumungkul marikêlu | samya kadya konjêm ing siti | găngsa musik kang urmat | wus mênêng sadarum | arum timbalaning nata | kangmas Prabuningrat apa uwis wanci | saiki padha mangkat ||

31. aturira kang antuk sabdaris | nuwun punika sawêg jam sapta | langkung salangkung mênite | kakang mas jammu iku | apa padha karo ing loji | matur kangjêng pangeran | kula nuwun jumbuh | hèr loji kula punika | sampun kula sami kalihan jam ngloji | samênit botên beda ||

32. sri narendra angandika malih | prayogane mêngko lamun wayah | jam 1/2 8 bae | mangkat marang [ma...]

--- 8 ---

[...rang] ing sêpur | kang sinabdan matur nun inggih | ya ta sagung ampilan | kang badhe tut pungkur | marang nagari Ngayogya | wus tinampèn para kaliwon kang ngampil | sri nata nulya têdhak ||

2. Sinom

1. urmat prajurit kang jaga | munya pradăngga myang musik | para pangeran lan riya | santana wadyabalabdi | nèng ngarsa anjajari | ampilan uga nèng ngayun | sawingking dalêm nata | para gusti-gusti putri | sadhèrèk lan putra dalêm kang wus krama ||

2. wadanèstri nyai lurah | pra êmban parêkan cèthi | anggarêbyêg anèng wuntat | sakèh sami kalung samir | lumampah lirih aris | tindaking pada sang prabu | nèng tritising paningrat | anulya dipun songsongi | Kyai Tunggulmanik têpi sêkar sêdhah ||

3. palataran trus nguntara | miyos kori srimanganti | kang nèng bangsal nulya mandhap | Kangjêng Radèn Adipati | Sasradiningrat tuwin | bupati sakliwonipun | panèwu mantri lurah | bêkêl jajar sami nunggil | sakancane golongan jro kabèh seba ||

4. anèng srimanganti pêpak | kang kilèn mudhun tut wuri | dene srimanganti wetan | sagung kang para prajurit | kulnèl kumêndhan tuwin | salitnan kolonèlipun | mayor lawan kapitan | opsir jaba jro sumiwi | kang samya nèng srimanganti ngapurancang ||

5. amung

--- 9 ---

prajurit kang jaga | angadêg urmat prèsêntir | tinatap tambur sulingnya | kori kamandhungan prapti | sang prabu laju nitih | kareta tendha sinêbut | Kyai Manik Kumala | cinèt kuning nêmu giring | maya-maya yayah wahyu kang umahya ||

6. bêklite jro dhamas rêta | cinorak sêkar sapêthil | rêrênggan kinara wistha | kinayu apu ngubêngi | tali mêkak kawingkis | kasur cukèn mêndut-mêndut | sakeca linênggahan | srigak kusire Walandi | kênèk kalih tri kusir ngrasuk jas abang ||

7. calana putih mawi las | topine modhèl ing Barlin | nyêkêl kêbut bobat seta | panarik kuda sarakit | sami wêton Ostrali | gêng aluhur ulês dhawuk | komplit pakean carma | prakêntin timang ngukuhi | barlin kuning ginêbêg kadya kancana ||

8. sang prabu sampun alênggah | jroning kareta bak wingking | ingkang dhinawuhan minggah | nunggil titihan narpati | alênggah nèng bak ngarsi | Jêng Pangeran Arya Prabu- | ningrat mayor ajidan | lan pêpatih dalêm nunggil | Kangjêng Radèn Dipati Sasradiningrat ||

9. titihan dalêm kareta | mangalèr lumampah rindhik | miwah pra andhèrèk sigra | sampun nèng kareta sami | lumaku maju gênti | titihan dalêm sang prabu | ing wingking myang ing ngarsa | jinaga dragundêr Wlandi | myang ginêrbyêg ingkang ngampil upacara ||

--- 10 ---

10. prasami wahana kuda | jèjèr nyakawan tan têbih | panèwu mantri ordhênas | miwah lurah ngampil-ampil | tamèng cêplok plag Bèlgi | sabêt mas balongsongipun | Jêng Kyai Rukmakala | limpung Kyai Liyêp nami | waos pegon nama Jêng Kyai Bêdhudhak ||

11. lan malih waos talêmpak | Kangjêng Kyai Bagaspati | tuwin waos towok nama | Jêng Kyai Mesapanêpi | ordhênas ingkang ngampil | dene kang nindhihi iku | kaliwoning ordhênas | anata kancane sami | ran Radèn Mas Ngabèi Atmadipura ||

12. ingkang anyambêti lampah | numpak turăngga prajurit | tamtama tindhih kapitan | satêngah sêkadrun nuli | kang sami ngampil-ampil | para kaliwon sapuluh | nglima dadi rong kreta | para pangeran nambungi | ana ingkang nitih oto nitih kreta ||

13. sakilèning sitibêntar | wau dènira lumaris | miyos kori sapitorang[7] | ing alun-alun tumuli | radi ngancas sakêdhik | ing paretan ngilèn têrus | lampahnya durung rikat | praptèng butulaning masjit | jawi kori jibêg pra kêtib ngulama ||

14. marbot modin myang kêbayan | panèwu jaksa lan carik | golongan abdi mêthakan | basahan sêrbanan sami | iku kang mangagêngi | nênggih rahadèn pangulu | tapsir

--- 11 ---

anom nalika | kalangkungan jêng sang aji | samya urmat andhodhok angapurancang ||

15. ing sêmu katon manawa | muji mring Hyang Maha Suci | têdhak dalêm sri narendra | mugi manggiha basuki | sang prabu ngandikaris | asalamungalaèkum | radèn pangulu sigra | sakancane saur pêksi | dhêku nêmbah munjuk ngalaèkumsalam ||

16. lumaksana rada rikat | titihan dalêm sang aji | praptèng prapatan Cayudan | menggok mangalèr lumaris | tansah samargi-margi | wong nonton pating garubyug | kêbak têpining marga | wiwit sakilèn sitinggil | jêjêl uyêl tuwa nom jalu wanita ||

17. nunggal karêp sêdya miyat | marang kangjêng narapati | derarsa têdhak Ngayogya | saking katêmbèn umèksi | rasanan warni-warni | amandêng sarwi calathu | dhuh lae gustiningwang | pêpundhèning kraton Jawi | têdhak marang nagara Ngayogyakarta ||

18. baya mring Pakualaman | tuwi ingkang putra Gusti | Radèn Ayu Adipatya | Suryadilaga kang pasthi | iba sukaning galih | sakalihan garwanipun | dèn têdhaki kang rama | rewange alon nambungi | êlo ora têdhak mring Pakualaman ||

19. iku kangjêng sri narendra |

--- 12 ---

têdhak Ngayogya martuwi | ingkang rama kangjêng sultan | dèn panggihi jroning puri | nyêntak sarwi mangsuli | ah gèk maido kandhamu | iku rak luwih lăngka | Sri Nata Surakartadi | aku nora ngandêl mring caritanira ||

20. lêpihan kuna tan ana | kaya caritamu iki | aku maido tênanan | hara ayo dèn titèni | padha ngupaya warti | mêngko manawa wis kondur | pasthyantuk katêrangan | kowe aku bênêr êndi | rowangira mangsuli alon wacana ||

21. iku bênêr gonmu kăndha | mêngko tamtu ana warti | kandhaku têmên lan dora | nêngna kang sami ngrasani | lampah dalêm sang aji | pratêlon Kaprabon laju | menggok mangilèn sigra | sawatara nora têbih | praptèng wuri Kêstalan Mangkunagaran ||

22. anglur kareta ing wuntat | titihane para gusti | miwah pra andhèrèk samya | pangeran tuwin bupati | kaliwon atut wuri | amung dumugi ing sêpur | yèku Kangjêng Pangeran | Purbadiningrat lan malih | ingkang rayi Jêng Pangran Mangkudiningrat ||

23. lan dara Pangeran Arya | Cakranagara umiring | para pangeran punika | pangagêmanira sami | cara Wlandi klintêni | pêthak lan [la...]

--- 13 ---

[...n] satopinipun | mawi sabêt larakan | dene kang para bupati | myang kaliwon ingkang alampah gadhingan ||

24. bupati kaparak kiwa | wadana bêkêl jro nami | Dyan Mas Arya Jayaningrat | ingkang nisihi bupati | panumping angênèmi | anama Radèn Tumênggung | Sasranagara lawan | bupati kraton piniji | iku Radèn Mas Arya Suryadiningrat ||

25. kaliwoning gêdhong kiwa | anama Radèn Ngabèi | Martadipura kalawan | kaliwon sèwu nisihi | sira Radèn Ngabèi | Wăngsadipura winuwus | malih kaliwonira | pangrêmbe ugi umiring | ran Radèn Mas Ngabèi Yasadipura ||

26. lawan kaliwon wadana- | ning mantri anom jro nami | Dyan Ngabèi Nitipura | miwah bupati pulisi | sajêroning nagari | nama Rahadèn Tumênggung | Kartanagara samya | pangagêmanira nunggil | anyampingan rasukan atela pêthak ||

27. akuluk barêji gilap | nyangkêlit wêdhung myang samir | dhuwunge warăngka ladrang | malih ingkang atut wuri | radèn mas arya nami | Priyawinata puniku | litnan kolonèl lênggah | twèdhê kumêndhan prajurit | jawi lêbêt sadaya momonganira ||

28. kanthi Radèn Mas Ariya | Danuwinata majibi | golongan jro mayorira | prajurit miji pinilih | mayor prajurit jawi | Suratêtana [Su...]

--- 14 ---

[...ratêtana] sinêbut | nama Radèn Mas Arya | Găndawinata tut wuri | lawan malih kwartir mèstêr irstê litnan ||

29. iku Dyan Mas Panji Tăndha- | kusuma cara Walandi | klintêni jas clana krêsna | puniku ingkang winuni | andhèrèk mung dumugi | ing Balapan sêtatsiun | mangke lamun sri nata | kondur mêthuk wangsul sami | mring Balapan tunggu rawuhe sang nata ||

30. ya ta lampahing kareta | praptèng wuri ujung puri | karêtêg menggok nguntara | têrus mangalèr gya prapti | Balapan lumastari | sampun rawuh sêtatsiun | titihan dalêm kreta | kèndêl sakiduling kori | sakèh katon mijilkên pakurmatannya ||

3. Mijil

1. Kangjêng Prabuningrat dèn dhawuhi | ing kangjêng sang katong | umandhapa rumiyin dèn age | miwah kangjêng radèn adipati | wus sami mastuti | ing dhawuh sang prabu ||

2. nulya tumêdhak kangjêng sang aji | saking kreta alon | Jêng Tuwan A.H.T.A. Artêpèl | asistèn residhèn jroning nagri | iku anampèni | mandhap dalêm prabu ||

3. munggèng kanan kinanthi sang aji | gya tindak mangalor | ginarêbyêk kang sami andhèrèk | myang kang mêthuk kaurmatan bêkti | mayor Cina nami | Babah Bekuwatkun ||

4. lawan malih litnan Cina nami | Babah Besaocong | tuwin tuwan anama [a...]

--- 15 ---

[...nama] Y.B.G. | Radhêmakêr wadananing karti | praja amarsudi | yêyasan wêwangun ||

5. lan malih nama Tuwan L. Lêbrin | sinung panguwaos | Abatoar iku panggêdhene | santana Mangkunagaran ugi | kinon angurmati | nguntapkên myang mêthuk ||

6. wadananing kasatriyan ngiring | nèng wuri tan adoh | iku radèn mas arya namane | Suryadarsana cara Walandi | Rahadèn Ngabèi | Mangkurêja tumut ||

7. iku rasukan sikêpan alit | ambadhèdhèh ngisor | rangkêpan putih kinancing M.N. | agêng alit kang sami tut wuri | wus sami anunggil | supênuh nèng pungkur ||

8. tindak dalêm ing wahkamêr prapti | gya lênggah sang katong | nèng kursi baludru majêng ngalèr | kangjêng tuwan asistèn tan têbih | lênggah kursi tuwin | pra pangeran sagung ||

9. dene kangjêng radèn adipati | cakêt ngarsèng katong | rada wuri pangeran kolonèl | Arya Purbanagara sumiwi | sanggya pra bupati | sakaliwonipun ||

10. miwah ingkang para ampil-ampil | nèng jawi iring lor | sami linggih ing babut wungu nèm | tata anut sapangkating dasih | tundha-tundha linggih | sami majêng ngidul ||

11. abdi dalêm pra panèwu mantri | nèng wetan lan kulon | dhistrik ondêr sajaga wèsthine | myang tuwan komasaris pulisi | upas-upas [u...]

--- 16 ---

[...pas-upas] mranti | rumêksa pakewuh ||

12. tanpa wilangan ingkang ningali | sakgon-gon kêbak wong | jêjêl riyêl yêl-uyêlan rèntèp | têpung bau apipit-pinipit | pêpêt jalu èstri | awor tanpa rikuh ||

13. cunthang-cunthêng namatkên pangèksi | gulu nganti modot | lambung mulur andhoyok adêge | bănda tangan talapakan jinjit | tan lyan kang kinapti | cêthaning pandulu ||

14. saupama nora dèn jagani | sakèhning wong nonton | baya banjur barêng maju kabèh | ambyuk nyêlak ing kangjêng narpati | samana wus wanci | kèndêl pukul 7 ||

15. luwih 49 mênit | kapyarsa ing kulon | gumalêdhêg lir gludhug swarane | kareta sêpur muni sumênthit | maksih doh kaèksi | rênggunuk-rênggunuk ||

16. sarêng cêlak dènira lumaris | rindhik saya alon | sampun kèndêl prênah ril ingkang lèr | kreta saking Ngayogya kang prapti | binukak kang kori | wonge padha mudhun ||

17. êsuk-êsukan arêbut dhisik | sêlak arêp nonton | marang para priyayi kang andhèr | tata lênggah anèng ngèmpèr jawi | sami nungsung warti | wong kang durung wêruh ||

18. winartanan mulane kèh pyayi | andhèrèk sang katong | têdhak nagari Ngayogya mangke | sêmu ngungun ingkang dèn kandhani | anauri inggih | thêklak-thêkluk manthuk ||

--- 17 ---

19. tan wus winuwusa kang ningali | ya ta jêng sang katong | tampi plapuranira Tuwan Sèp | angunjuki nguninga manawi | punika wus wanci | jam 8 6 mênut ||

20. titihan dalêm kreta dhirèksi | cumawise manggon | cêlak munggèng taritising ngèmpèr | sinung undhak-undhakan jinagi | di dalêm undhagi | mantri lan panèwu ||

21. nulya minggah mring kareta ririh | wau sang akatong | kangjêng tuwan asistèn sung tabe | lan muji rahayuning lumaris | aris amangsuli | kangjêng sang aprabu ||

22. trima kasih kantuna basuki | winor ing pasêmon | sêmu sumèh asta kumalawe | manggut nganan ngering nyasmitani | wrata mangèstoni | kang kantun rahayu ||

23. ingkang samyantuk sasmitèng aji | lir katon gumolong | jrih asihe noraga ngrêpèpèh | adu sêmu sru nuwun kapundhi | mêndhak mangastuti | ing tata wus gambuh ||

4. Gambuh

1. ya ta kang dhèrèk sampun | sami minggah mring kareta sêpur | gêrbong nomêr 2 gêrbong nomêr 1 | kajawi titihan prabu | pandhèrèk kretane loro ||

2. sawusira tinutup | lawang-lawanging kareta iku | kondhèkture mudhun lir angsung udani | salêmpritane sinêbul | tăndha wus rampung mirantos ||

3. tanggap masinisipun | ngunèkake têngaranira sru | sumênthite maring kuping cumalêring | kareta wiwit [wiwi...]

--- 18 ---

[...t] lumaku | amangulon alon-alon ||

4. kang dèn titihi iku | kreta istratrèn dhirèksi bagus | rinarêngga palisir wastra tri warni | abang putih ngisor biru | ing ngêpok papak tumemplok ||

5. taritis naratas trus | pantês kanan kering wuri ngayun | lumayane kikise mringkus winingkis | ing pungkas tinali wangsul | nêsêl mangisor bêdhodhok ||

6. saestha kayu apu | malêngkunge winêngkang mawèh kung | kang kinarya pikukuh rinangkêp kalih | sêkar buntal mubêng kêmput | mèpèt pinipit tan copot ||

7. candhela lawan pintu | jaban inêp sinungan wêwangun | tambana lit-alit winulat ngrong rakit | kêsting seta rêta gathuk | garan têtêmon nunggal gon ||

8. têtêngêrira prabu | bandera gula kalapa iku | tumancêpe mawi papan kang tinulis | ing sastra P.B. X[8] krun | asri tinonton ing uwong ||

9. trênyuh kang sami kantun | ngrompol nèng èmpèring sêtatsiun | ngadêg urmat majêng mangilèn ningali | rasaning driya tanpa wus | mawas sang lumaris ngulon ||

10. sakèh lir kapilayu | têdhak dalêm ing Ngayogya iku | kêthap-kêthap kareta maksih kaèksi | daludagira katêmpuh | ing angin nêmpyok tan anggop ||

11. kumitir kadya tutur | atur puji kantuna rahayu | dera pinatah tugur têngga [têng...]

--- 19 ---

[...ga] nagari | lokomotipe kumêlun | lir mêkas pikir kang golong ||

12. wus adoh lampahipun | wuwuh rikat angilat sumêmprung | mawa swara gumalêdhêg gêgêtêri | tan karya maras ing kalbu | kang nitih ayêm kemawon ||

13. saya ingkang kinayun | nunggil sakreta lan sang aprabu | Walandi nama Tuwan Panmarlê saking | Samarang ajung sêpèktur | komite kang pinitados ||

14. sêpur N.I.S. iku | dhirèksi malih ingkang winuwus | Kangjêng Pangran Arya Prabuningrat kèksi | ngagêm bintang opsiripun | ordhê oranyê nasao ||

15. opsir ordhê pan dhê krun | saking nagri Siyam duk ing wau | miwah dhinkris têtêngêr dwi dasa warsi | dadya tiga bintangipun | jendral sêtap pangkat mayor ||

16. ajidan dalêm prabu | bêkêling para pangeran iku | ingkang samya pinatah sowan ri Kêmis | dene Sênèn bêkêlipun | jêng pangran bèi kinaot ||

17. ridêr dhèr ordhê iku | pan dhèn witên olipan kinancuh | ridêr dhèr ordhê pan dhê krun Siyêm nagri | anyangkêlit tan kadulu | jêng kyai panthêlêng golok ||

18. apangkat mayor iku | jendral sêtap lan ajidanipun | kangjêng tuwan ingkang wicaksanèng galih | guprênur jendral linuhung | kang angadhaton ing Bogor ||

19. kangjêng pangran jêjuluk | Arya Kusumadiningrat luruh | kaptin saking

--- 20 ---

jendral sêtap mawi dhinkris | têngêr gangsal wêlas taun | malih ingkang cinariyos ||

20. asmane kang sinêbut | Kangjêng Pangran Cakraningrat kumpul | lênggah kaptin saking jendral sêtap ugi | anyangkêlit golok bagus | warăngka mas ngunir bosok ||

21. jêjêran mawi sêlut | nama kangjêng kyai gumbêng iku | Kangjêng Pangran Arya Natapura kaptin | saking jendral sêtap mungguh | agême golok tan katon ||

22. namanira sinêbut | kangjêng kyai bathari puniku | sami ngagêm cara Walandi klintêni | pêthak myang satopinipun | sabêt para piye manggon ||

23. malih ingkang winuwus | jro dhirèksi anunggil sang prabu | mantrimuka Kangjêng Radèn Adipati | Sasradiningrat puniku | nèng ngarsa jêng sang akatong ||

24. bintang opisiripun | ordhê oranyê nasao mungguh | sri nugraha pangkat satunggal lan malih | opsir dhèr ordhê pan dhê krun | pan Siyam praja ing Bangkok ||

25. ridêr irstêklasipun | dhèr ordhê hèndrik dhê leyo bagus | iku bintang saking nagari Bronsuwik | tata papak jèjèr têlu | nèng jaja kering sri tinon ||

26. rasukan seta mênthur | alus sinêtrik nora jêngkêrut | bêbêdhahan atela kinancing rukmi | sawit dhêsthar nyampingipun | sêmèn latar putih mompyor ||

27. paningsêt cindhe wungu | pungkas [pungka...]

--- 21 ---

[...s] kanan binara burliyun | èpèk miwah anggaran baludru wilis | cêplok anggaran estha lung | pinatik sotya sumorot ||

28. pantês angagêm tudhung | dhasar seta mawi bulu-bulu | lar paksi tris kang putih supaya komplit | bulu-bulune malêngkung | mawur maruwun jêmperok ||

29. wangkingan namanipun | kangjêng kyai samburat puniku | nganggar kangjêng Kiyai Maesalungit | topengan gayamanipun | kalih pisan sami slorok ||

30. kolnèl kumêndhanipun | pra prajurit jaba jro kawêngku | Jêng Pangran Arya Purbanara nunggil |[9] munggèng dhirèksi puniku | katon ngrasuk bintang loro ||

31. ridêr dhèr ordhê iku | pan dhèn witên olipan aruntut | lawan ridêr dhèr ordhê pan dhê krun sami | saking ing Siyam kadulu | dhêstharan ing ngarsa wiron ||

32. nyamping babaran wungu | paningsêt cindhe rasukanipun | ugi pêthak atela kinènji rêsik | kering anggar sabêt suduk | gandar sinalorok abyor ||

33. wangkingan namanipun | kyai jaka pangarsa sinêlut | jroning sêpur prabaning sêsotya maksih | katon sunare sumunu | wêning lir konang rêraton ||

34. saking gêtêring lungguh | nèng kareta krasa mandul-mandul | trêkadhangan rada miring nganan ngering | wus ngliwati haltê catur | ing Purwasari myang Gawok ||

35. Dêlanggu [Dê...]

--- 22 ---

[...langgu] Cèpèr têrus | tan nganggo mandhêg kewala banjur | lokomotip sajrone lumaku muni | têngara sumênthit landhung | karaos lampahnya alon ||

36. wus rawuh sêtatsiun | ing Klathèn titihan dalêm iku | nuli kèndêl watara 15 mênit | kang nonton suk-sukan maju | gêgirisi kèhing uwong ||

5. Girisa

1. jalu tanapi wanita | gêdhe cilik anom tuwa | rêbut ngarêp myat sang nata | dènira kèndêl punika | ing ngriku sampun samapta | sakèh para narapraja | ing kutha Klathèn sadaya | pulisi majêgan desa ||

2. panggêdhe kaliwon nama | Dyan Bèi Mangunwadana | bupatine pamit lara | marmane nora sumewa | sanggya kang para pratiwa | sudhiya cumadhong karsa | silastuti nyêlak kreta | titihan dalêm sri nata ||

3. wau ta sapraptanira | kareta saking pracima | wus mandhêg sadayanira | lawange durung binuka | nulya titihan narendra | istra trèn têngara munya | laju mangkat lumaksana | ing Klathèn tan winursita ||

4. kreta maksih cinarita | titihan dalêm punika | mamprung lir Wijayacapa | pêsat saka ing gandhewa | sakêdhap tan kasatmata | kang nèng sajroning kareta | ngarsa-arsa tumulia | bisa prapta kang sinêdya ||

5. mangkana osiking driya | ingkang andhèrèk sang nata | wadana [wada...]

--- 23 ---

[...na] kaliwon samya | sapanèwu mantrinira | pangajêng Radèn Mas Arya | Suryanagara punika | wadana bêkêl rèh jaba | sèwu kabupatènira ||

6. angagêm wangkingan nama | jêng kyai jaka panjaja | sinalorok gandarira | malih wadana radèn mas | Ariya Purwadiningrat | bupati kaparak kanan | wangkingan jêng kyai naga | basuki salorok rêtna ||

7. kandêlan kamalon abang | panganggèn saking jro pura | paring dalêm sri narendra | kliwon ngampil upacara | Rahadèn Ngabèi Buja- | dipura ampilanira | tamèng mas cinêplok sotya | biru wungu pita rêta ||

8. malih anama Radèn Mas | Ngabèi Purwadipura | ngampil dus kancana wrêda | kalikip anakanira | pinatik ing nawa rêtna | Rahadèn Ngabèi Purba- | dipura ngampil kêcohan | kancana tarètès sotya ||

9. Dyan Bèi Tăndhadipura | ampilanira talêmpak | jêng kyai gêng karawêlang | Dyan Bèi Mangkudipura | prigêl ngampil songsong gilap | Dyan Bèi Sastradipura | ngampil sabêt balongsong mas | kangjêng kyai rêmêng nama ||

10. Radèn Mas Ngabèi Jaya- | darsana ampilanira | bèri topi sasap sutra | Dyan Bèi Wignyadipura | kang dèn ampil waos nama | jêng kyai agêng bandhotan | Radèn Mas Ngabèi Padma- | dipura angampil [angampi...]

--- 24 ---

[...l] rotan ||

11. jêng kyai pamuk rinêngga | Dyan Bèi Wiryadipura | ngampil towok nora dawa | kangjêng kyai saramaya | wadana kliwon punika | kinon amangangge kêmbar | samya bêbêd madubrata | ikêt modang umpak pêthak ||

12. sabuk cindhe ijo bara | kulambi atela seta | mangking kêris răngka ladrang | gayaman anggaranira | tansah kalung samir renda | wadana kaliwon nunggal | nèng kreta nomêr satunggal | ya ta malih cinarita ||

13. panèwu mantri kang samya | dhèrèk dumugi Ngayogya | ran Ngabèi Kartapraja | Ngabèi Wiryausada | panèwu dhoktêr punika | lan Ngabèi Atmapraja | Ngabèi Prajamartana | Ngabèi Atmakesawa ||

14. Ngabèi Sastraukara | Ngabèi Mangunsukatga | sami bêbêd pandêlêgan | ikêt modang umpak krêsna | rasukan atela pêthak | sabuk cindhe cakar rêta | binara ing sêkar sêdhah | dhuwunge warăngka ladrang ||

15. alugas nora sêlutan | nyangkêlit wêdhung nèng kiwa | ing têngên samire renda | pan namung Ngabèi Atma- | kesawa nganggar pêdhang mas | panèwu mantri nèng kreta | nomêr 2 mèh tan beda | kalawan nomêr sajuga ||

16. kang samyandhèrèk punika | tan ana ingkang kuciwa | busananira sadaya | saking barkahing narendra | marma sami kawistara | sumèh ing pasêmonira |

--- 25 ---

girange dadi pratăndha | sukèng driya kanthi rêna ||

6. Kinanthi

1. lakuning kareta sêpur | titihan dalêm sang aji | sampun laju lumaksana | haltê Srowot dèn langkungi | amung katon sacleretan | saking rikating lumaris ||

2. kareta nyuwara sêru | gumalêdhêg mawa angin | sumaribit tanpa mêndha | kang rasa sumuk kasilir | sêgêr sumyah mring salira | muwuhi arsayèng kapti ||

3. miyat kanan keringipun | kareta kang dèn tumpaki | desa têgal pasawahan | jalwèstri ibut nèng sabin | nambut karya ngolah kisma | anggaru mluku maculi ||

4. namping galêngan winangun | pangleran kinêmbong warih | wangan toya gumaladhag | ngurit anyêbari wiji | andhaut tandur warata | nglilir gêmadhung mlêncuti ||

5. mrêkatak jêbol winatun | pantun kang wus tuwa kèksi | wulèn tumungkul mangandhap | obah nganan obah ngering | lir dikiring pra ngulama | mêmuji raharjèng aji ||

6. kêkayon têpining dhusun | sumiyut katêmpuh ngangin | tumiyung pange kalangsrah | runtuh ronira kang kuning | nèng kisma kadya mastawa | ring risang lagya lumaris ||

7. raryangon maesa lêmbu | myang kang nambut karyèng sabin | mênêng tan ana tumandang | mrêdêng migati ningali | lumayu agêgancangan | kaya-kaya anututi ||

8. baya kacaryan andulu |

--- 26 ---

kareta ingkang lumaris | mawa palisir bandera | pamandênge tanpa uwis | lir coplok nemplok kareta | paningale atut wuri ||

9. titihan dalêm sang prabu | lêstari dènnya lumaris | karasa sangsaya rikat | mèh sami lawan sênèltrin | nêngêna ingkang lumampah | mangke gantya kang winarni ||

10. nênggih sêtatsiun Tugu | wus kathah para prayayi | bupati pulisi kitha | ingkang sinambating wangi | Dyan Tumênggung Wiryadirja | sakarèrèhane prapti ||

11. di dalêm kapala kampung | tuwin siman sami jagi | nèng sêtatsiun marênca | tuwin ing samargi-margi | ingkang badhe kalintangan | ing tamu agung lumaris ||

12. anjagi murih rahayu | mawi dipun biyantoni | bupati wadananira | dhistrik Mantawisan kanthi | kancane mung sawatara | panganggone kang bupati ||

13. panèwu samantrinipun | bêskapan sangkêlat langking | pulisi lit tinanggênah | mrênahake kang ningali | tan kêna nèng têngah marga | lawan ayya angribêdi ||

14. nisiha têpining lurung | miturut kang dèn dhawuhi | mapan panggonan kang kiwa | ewon jalwèstri kang prapti | ing lèr myang sakidulira | sêtatsiun kêbak janmi ||

15. obahe wong amrih dunung | solahe rêbut nèng ngarsi | suk-sukan lan rowangira | arsa maju dèn jagani | dadya amung ngering nganan |

--- 27 ---

mrih longgar kang dèn ênggoni ||

16. uyêg ngoyog iyag-iyug | lir ombaking jalanidhi | alune anêmpuh parang | panggêbyuge wira-wiri | wuri anyambungi ngarsa | jumêgur swaraniratri ||

17. kang miyat upama alun | parange para pulisi | tan obah katrajang toya | ajêg jêjêg lumastari | panjagane kang dèn angkah | sakèhing tingkah basuki ||

18. wau jroning sêtatsiun | sampun rawuh para gusti | putri amung sawatara | ingkang kinon mêthuk sami | wong agung Ngayogyakarta | kangjêng putra dalêm aji ||

19. sampeyan dalêm linuhung | Jêng Gusti Pangran Dipati | Anom Amêngkunagara | Sudibya Mahrajasiwi | narendra gung ing Mataram | bintang dhèr ordhê opisir ||

20. oranyê nasao mungguh | kalawan malih opisir | dhèr ordhê witên olipan | saking ing Siyam nagari | saha ridêr dhèr irstêklas | pan dhê hèrtoh klêkê bronswik ||

21. ordhê pan hèndrik puniku | dhê leyo nèng jaja kering | jumênêng kolonèl saha | general sêtap rêspati | katon angagêm busana | cara Walandi mêntèring ||

22. jas calana pêthak mênthur | saking rosêslènên pèni | malih ingkang winursita | Kangjêng Gusti Pangran Adi- | pati Arya Prabu Surya- | dilaga bintang satunggil ||

23. ridêring irstêklasipun | ordhê hèrtoh [hèr...]

--- 28 ---

[...toh] klêkê bronswik | hèndrik dhê leyo winarna | lênggah dalêm kangjêng gusti | litnan kolnèl jendral sêtap | kang jumênêng sapuniki ||

24. Pakualam kaping 7 | punika mêthuk sarimbit | lan garwa sri narpatmaja | gusti dyan ayu kinanthi | malih ingkang sampun prapta | nèng sêtatsiun puniki ||

25. rayi dalêm jêng sang prabu | musthikèng Ngayogya nagri | yèku Jêng Gusti Pangeran | Adipati Mangkubumi | opisir pan dhê ordhê pan | oranyê nasao tuwin ||

26. opsir dhèr ordhê pan dhê krun | saking ing Siyêm nagari | litnan kolnèl jendral sêtap | ajidan sang inastuti | jêng tuwan kang wicaksana | guprênur jendral Batawi ||

27. malih kang winarnèng wuwus | riya dalêm nama Gusti | Pangran Arya Buminata | mayor jendral sêtap tuwin | kang rayi Gusti Pangeran | Arya Pugêr atut wuri ||

28. mayor jendral sêtap luhung | malih ingkang asma Gusti | Pangran Arya Suryaputra | mayor jendral sêtap ugi | Gusti Pangeran Ariya | Mangkukusuma kapitin ||

29. saking jendral sêtap iku | duk wingi kang ngrumiyini | Kangjêng Pangeran Ariya | Kusumayuda ridêring | dhèr ordhê pan dhê krun Siyam | saking jendral sêtap kaptin ||

30. ngagêm golok tan kadulu | nama jêng kyai pandêlik | sampun rawuh sakalihan | lawan ingkang garwa Gusti | Kangjêng Ratu

--- 29 ---

Anggèr tansah | paricara ngampil-ampil ||

31. kang sami kasêbut wau | busana cara Walandi | klintêni mêntèring pêthak | ing paribawa kaèksi | dyatmika mardi mardawa | ing sêmu sumèh marta sih ||

32. ya ta malih ingkang mêthuk | Jêng Pangran Arya Dipati | Danurêja mantrimuka | akanthi para bupati | Rahadèn Tumênggung Brăngta- | kusuma ingkang wêwangi ||

33. puniku bupatinipun | kaparak têngên lan malih | Dyan Mênggung Kêrtanagara | maos enggal jawi kering | bêkêl lawan ingkang garwa | putri dalêm jêng sang aji ||

34. nama Gusti Kangjêng Ratu | Madurêtna saking padmi | malih bupati nayaka | Radèn Tumênggung Suryadi | panumping bêkêl ing kanan | iku golongan rèh jawi ||

35. tumuli Radèn Tumênggung | Mangkuyuda rèh jro puri | bupati kaparak kiwa | sakalihan ingkang padmi | bandara dyan ayu nama | Mangkuyuda narpasiwi ||

36. lan mayor kumêndhanipun | sanggyaning para prajurit | Rahadèn Tumênggung Purba- | nagara sinambating sih | pangagêmanira samya | prajuritan tan winingkis ||

37. paningsêt bara burliyun | ngathepyah tata tapsirih | rasukan sikêpan lugas | sangkêlat dhêdhasar langking | katon rangkêpane seta | kamejan mêntas sinêtrik ||

38. dene ta Radèn Tumênggung | Jayanagara bupati | wadana ing gêdhong kiwa | tansah garwane

--- 30 ---

kinanthi | myang Radèn Mas Arya Yuda- | nagara bupati bumi ||

39. saha gusti radèn ayu | sakalihan sampun prapti | bupati kalih punika | panganggènira pan sami | kalawan para wadana | kang dhèrèk sarêng sang aji ||

40. puniku Radèn Tumênggung | Jayanagara nyangkêlit | wangkingan saking jro pura | anama kangjêng kiyai | pêksa tan kondur gandarnya | sinalorok sêsotyadi ||

41. jêng kyai jaka panglipur | gandare salorok ugi | ron sêkar tinrapan rêtna | kang dèn dhawuhi nyangkêlit | puniku Radèn Mas Arya | Yudanagara bupati ||

42. bupati anom winuwus | panganggone sami ugi | lan pra nayaka Ngayogya | jawi lêbêt ngrumiyini | kanthi wadana myang lurah | bêkêl minuman ing puri ||

43. dene ta panganggenipun | cara manawi sumiwi | mring kadhaton garêbêgan | sudhiya badhe ngladosi | sugata dalêm sang nata | lamun wus rawuh lumadi ||

44. sagung ingkang para agung | gusti-gusti kakung putri | durung ana ingkang lênggah | maksih jumênêng ngêntosi | sumawana wrahatbala | pamucunging tyas manganti ||

7. Pocung

1. kang winuwus malih lampah dalêm prabu | laju tan sangsaya | samana sampun nglangkungi | haltê Parambanan Kalasan Mêgowa ||

2. praptanipun haltê Lêmpuyangan têrus | laju lumaksana | karasa kalamun [kala...]

--- 31 ---

[...mun] ririh | nora pati rikat lakuning kareta ||

3. kêlun-kêlun kukuse dhoyong mangidul | kentar ing maruta | lokomotipe sumênthit | lir wêwarah wus mèh rawuh sri narendra ||

4. sêtatsiun Tugu swarèng wong gumuruh | obahe mrih papan | padha sêdya anyêdhaki | mring ênggone mandhêk titihan kareta ||

5. nanging wurung nora sida bisa maju | malah mundur samya | saking sangêt dèn adhangi | dening para upas pulisi kang jaga ||

6. mloya-mlayu ngetan ngulon ngalor ngidul | tangan suraweyan | kiwa têngên tudang-tuding | ulat nyurêng nyêntak sru akon mundura ||

7. kang andulu mupus wêdi bok ginêbug | bêbêging tyas nrima | nèng pinggir kapara têbih | kabèh murih yya nganti kaling-kalingan ||

8. sami manglung milang-miling kumacèlu | milu ngêla-êla | milala kang dèn urmati | nêmbe rawuh ing nagri Ngayogyakarta ||

9. ya ta wau titihan dalêm sang prabu | wus kèndêl saksana | sèp sêtatsiun nyêlaki | kondhèkture gita ambuka wiwara ||

10. gya tumurun ngrumiyini tuwan ajung | kwartir kumitenya | lawan kang badhe nongsongi | wus cumêpak cêlak lan undhak-undhakan ||

11. nora kidhung ngêgarakên songsongipun | byak mêgar naleram | wau ta kangjêng sang aji | wus jumênêng saking palênggahan nata ||

--- 32 ---

12. alon laju lumampah kangjêng sang prabu | jog dumugi ngandhap | tinampèn dening kang rayi | rajaputra jêng gusti pangran dipatya ||

13. majêng gapyuk rinangkul winoran sêmu | sumèh angandika | adhi mas padha basuki | kang liningan noraga amangastawa ||

14. munjuk nuwun pangèstu dalêm sang prabu | sadaya raharja | laju dènira lumaris | kanthèn asta lan kangjêng sang narpatmaja ||

15. sang aprabu katon sajrone puniku | datansah sasmita | paring tăndha trima kasih | marang para agung kang mêthuk sadaya ||

16. prênah sêpuh atur wangsulan andhêku | ingkang anèm mêndhak | urmat sami mangastuti | sri narendra malêbèng wahkamêr lênggah ||

17. rêsban bludru jrambah ginêlaran babut | amajêng mracima | sakering dalêm jêng gusti | sinambêtan wau pra gusti pangeran ||

18. kanan prabu iku Gusti Radèn Ayu | Arya Prabu Surya- | dilaga nyambêti Gusti | Kangjêng Ratu Anggèr malih ingkang lênggah ||

19. Kangjêng Ratu Madurêtna wingkingipun | kursinya kalih sap | bakayu dalêm sang aji | nama Gusti Dyan Ayu Yudanagara ||

20. kilènipun cakêt kang kasêbut wau | jèjèr dènnya lênggah | putri dalêm jêng sang aji | Gusti Rahadèn Ayu Jayanagara ||

21. malihipun putri kang lênggah puniku | nyambêti kilènnya | gusti radèn ayu nami | Mangkuyuda [Mangkuyu...]

--- 33 ---

[...da] putra dalêm ing Ngayogya ||

22. dèrèng dangu nênggih sawatawisipun | sugata mangarsa | pangunjukan dalêm aji | gêlas kristal tutup mas bèri kancana ||

23. botolipun minuman kêras lan alus | pêpak warna-warna | prongkolan aès tan kari | kang ngladosi ing ngarsa dalêm sang nata ||

24. Dyan Tumênggung Jaganagara puniku | bupati gêladhag | gêladhag Ngayogya nagri | pra bupatya nom myang wadana kanthinya ||

25. dhawuh mundhut toya Walandi sang prabu | lan ès parongkolan | sadaya sampun waradin | linadosan sami mundhut kang kinarsan ||

26. tan adangu tinungka sigarèt srutu | lumadi warata | tanna kaliwatan siji | sawusira sami ngrêsêpi sugata ||

27. sang aprabu jêngkar saking sêtatsiun | laju nitih kreta | pêthukan saking jro puri | nama Kyai Arsunaba kusir Lănda ||

28. kuda catur pangirit ulês palumpung | kênèk kusir brêgas | jas abang calana putih | sri narendra sampun lênggah jroning kreta ||

29. kang kinayun andhèrèk kangjêng sri mulku | nunggil sakareta | Sampeyan Dalêm Jêng Gusti | Pangran Adipatya Nom Mêngkunagara ||

30. lênggahipun munggwèng kering dalêm prabu | nuli bak ing ngarsa | Jêng Gusti Pangran Dipati | Mangkubumi sakalihan Jêng Pangeran ||

31. Arya Prabuningrat samana wus laju | titihan [titiha...]

--- 34 ---

[...n] kareta | linaras lumaris aris | saking sêtatsiun lumampah mangetan ||

32. tan adangu titihan menggok mangidul | maksih lampah tamban | pulisi wadana dhistrik | kabupatèn bawah Bantul Kadirêja ||

33. Dyan Tumênggung Mangunyuda atut pungkur | anumpak turăngga | anjagi jêng sri bupati | kareta gêng tinitihan putri gangsal ||

34. narpasunu ing Surakarta ngalumpuk | lan Ngayogyakarta | nuli kreta dèn tumpaki | pra kaliwon kang sami mundhi ampilan ||

35. tumaruntun kareta tumpakanipun | kang ngampil ampilan | ing kadipatèn kaèksi | cara manggung sadaya mangangge kêmbar ||

36. mlaku urut tumpakan tan rêbut dhucung | apan maksih kathah | kareta myang otomobil | dèn titihi gusti-gusti pra pangeran ||

37. wingkingipun katingal kareta bagus | iku tinitihan | kangjêng sang anindyamantri | sakalihan Surakarta Yogyakarta ||

38. lawan iku kolonèl kumêndhan kumpul | lan mayor kumêndhan | kreta malih dèn tumpaki | iku Radèn Mas Arya Suryanagara ||

39. malihipun puniku kang nunggal lungguh | Radèn Mas Ariya | Purwadiningrat Bupati | kalawan Dyan Tumênggung Brăngtakusuma ||

40. Dyan Tumênggung Suryadi jangkêpe catur | kreta tinumpakan | malih sakawan bupati | Dyan Tumênggung [Tumêng...]

--- 35 ---

[...gung] Jayanagara kalawan ||

41. Dyan Tumênggung Mangkuyuda katrinipun | Radèn Mas Ariya | Yudanagara lan malih | nyakawani Dyan Mênggung Kêrtanagara ||

42. kabèh iku panarike kuda catur | gya nyambungi wuntat | kareta dipun tumpaki | pra panèwu mantri saking Surakarta ||

43. urut lajur kareta lumampah ngidul | maksih nora rikat | turăngga anjojog rindhik | kang tumingal andêngongok sêmu bungah ||

44. bisa wêruh cêtha cènthênging pandulu | jalu lan wanita | atap satêpining margi | buri ngadêg têngah jèngkèng ngarêp sila ||

45. têpung bau wiwit sêtatsiun Tugu | mangidule pisan | mèh tanpa sêla sanyari | sabên papan kêbak kèbêkan ing jalma ||

46. kang andulu nadyan kênèng sorotipun | Sang Hyang Diwangkara | ing wanci lingsir tumiling | kêpanasên tan ana ingkang rinasa ||

47. kongsi kumyus swanitane ting parêntul | dalèwèr mangandhap | sandhing godhèg ngudhup turi | turut tumaruntun tètès tibèng dhadha ||

48. tansah dipun usap maksa bae mêtu | rai mangar-mangar | pangarasane kaèksi | sêmu abang mrusuh lir jambu drêsana ||

49. tur ta iku wus kudhung salendhangipun | suprandene malah | saya sumuke kêpati | labêt saking mung uman papan kang panas ||

50. parikudu wêruh gusti ratunipun | basa [ba...]

--- 36 ---

[...sa] kalintangan | titihan dalêm sang aji | bukak kudhung plêg andhodhok sedhok nyêmbah ||

51. lan tumungkul gêlunge katon maruwun | katut ing salendhang | sinom ngarompyoh mangarsi | kadya milu mastawa sumăngga karsa ||

52. ingkang antuk panggonan papan kang seyub | ngisoring wiwitan[10] | sangarêping bètèng kèksi | sami jênak ngarompol lir maskumambang ||

8. Maskumambang

1. ya ta wau lampah dalêm jêng sang aji | laju lumaksana | marang palataran loji | loji dalêm residhenan ||

2. iku Kangjêng Gusti Pangran Adipati | Arya Prabu Surya- | dilaga lan para putri | tan dhèrèk menggok mracima ||

3. laju marang srimanganti angêntosi | kunêng tan winarna | mangsuli sri narapati | titihan dalêm kareta ||

4. sampun kèndêl munggèng sangajênging panti | mèpèt dhak-undhakan | jêng tuwan residhèn tuwin | tuwan-tuwan sawatara ||

5. mapagakên ing rawuh dalêm ngurmati | ya ta narpatmaja | Jêng Gusti Pangran Dipati | Anom Amêngkunagara ||

6. Kangjêng Gusti Adipati Mangkubumi | lan Jêng Pangran Arya | Prabuningrat ngrumiyini | sami mandhap saking kreta ||

7. gya tumêdhak sampeyan dalêm sang aji | gita kangjêng tuwan | residhèn dènnya nyêlaki | urmat manggut têtabeyan ||

8. lawan angsung pambagya basuki

--- 37 ---

prapti | tanggap sri narendra | tarima kasih mangsuli | punapa sami raharja ||

9. kangjêng tuwan umatur tarima kasih | sagung para tuwan | sigra majêng gênti-gênti | tabeyan lan sri pamasa ||

10. wus waradin bagya-binagya nambung sih | ya ta kangjêng tuwan | risang martamu kinanthi | nèng kanan nuli lumampah ||

11. malbèng dalêm sanggyaning kang para gusti | myang sadayanira | kang andhèrèk sami manjing | ing dalêm paresidhenan ||

12. pinahargya ing lopêr kang dèn tindaki | babut lêlajuran | wiwit sangisoring tritis | praptèng ngarsa palênggahan ||

13. sampun mapan munggwèng samadyaning panti | kangjêng mahèswara | kêpara mangilèn asri | cakêt trun majêng mangetan ||

14. rêsban bagus ingkang sinukarta adi | kagêm sakalihan | sampeyan dalêm sang aji | lênggah kaprênah ing kanan ||

15. wontên kering Kangjêng Tuwan Y.H. Lipring | Residhèn Ngayogya- | karta pramodaning nagri | satêngên dalêm kang lênggah ||

16. kursi majêng mangalèr sang narpasiwi | Jêng Gusti Pangeran | Adipati Anom Pêkik | wetannya sri prabwatmaja ||

17. nama Kangjêng Tuwan Y.Y. Kurt puniki | asistèn resdhènnya | jroning apdhèling Matawis | sinambêtan pra pangeran ||

18. Jêng Gusti Pangran Dipati Mangkubumi | Gusti Buminata | Gusti Pangran Pugêr

--- 38 ---

tuwin | Gusti Pangran Suryaputra ||

19. Gusti Pangran Mangkukusuma nyambêti | tuwan juru basa | H.Y.N. Ngêl kang wêwangi | kursi therekan nguntara ||

20. sakeringnya Jêng Tuwan Residhèn Lipring | militèr kumêndhan | Tuwan Y.Y.O. Blung nami | litênan kolonèl lênggah ||

21. Kangjêng Pangran Arya Prabuningrat nuli | kang nyambêti lênggah | asistèn resdhèn apdhèling | wêwêngkon sakilèn Praga ||

22. nama Kangjêng Tuwan A. Brepurt tumuli | keringira lênggah | Jêng Pangeran Angabèi | Tuwan Kontrolir Mataram ||

23. nama Y.S. Sêkèngdheyong kang nyambêti | Jêng Pangeran Arya | Kusumadiningrat tuwin | Tuwan H. Boske punika ||

24. sèkrêtaris nuli Jêng Pangeran Sigit | Arya Cakraningrat | Tuwan M. Hol pangkat opsir | irstê litênan ajidan ||

25. Jêng Pangran Arya Kusumayuda nuli | Jêng Pangeran Arya | Natapura kang mungkasi | ya ta ingkang lênggah ngandhap ||

26. sakalihan pêpatih dalêm sumiwi | ing ngabyantarendra | jèjèr majêng ngilèn sami | mantrimuka Surakarta ||

27. lênggah kapering mangalèr kang nyambêti | kolonèl kumêndhan | bupati sèwu tan têbih | bupati kêparak kanan ||

28. bupati gêdhong kiwa bupati bumi | risang mantrimuka | Ngayogya dènnya sumiwi | kaparèng ngidul [ngidu...]

--- 39 ---

[...l] tan têbah ||

29. sakeringe kaparak têngên bupati | gya kaparak kiwa | mayor kumêndhan nyambêti | bupati panumping jaba ||

30. tan pantara dangu pasugatan mijil | pangunjukan wedang | sasampunira waradin | undure laju tinungka ||

31. ladèn sês srutu sigarèt règ tan kari | mundhut sasênêngnya | jêng tuwan ngandika aris | matur mring jêng narèswara ||

32. kadospundi wontênipun sapuniki | nagri Surakarta | punapa sami basuki | wangsulan dalêm sang nata ||

33. ing sapêngkêr kula kala wau enjing | sami karaharjan | suka sênêng kang pinanggih | botên wontên sambekala ||

34. sawusira mangkana sri narapati | nuli ingaturan | mubêng-mubêng nguningani | salêbêting residhenan ||

35. kanthèn asta sakalihan gya lumaris | pra gusti tut wuntat | mangilèn mring galdri wingking | mriksani sana baksana ||

36. bilih nuju kagêm dhahar angurmati | ing dintên wiyosan | dalêm sang pinundhi-pundhi | praja Nèdêrlan minulya ||

37. kangjêng sri bagendha maharaja putri | sawusnya mariksa | sampeyan dalêm sang aji | lampah dalêm wangsul ngetan ||

38. tan kasêsa nguningani kanan kering | kamar ing ngajêngan | tinon sakalangkung asri | tan ana ingkang kuciwa ||

39. rêrêngganing dalêm residhenan pèni |

--- 40 ---

èmpèr galdri kamar | kabèh ngrêsêpake ati | saking rêsik apik tata ||

40. baya tan wus yèn winuwus siji-siji | ya ta sri narendra | sampun wangsul lênggah malih | sakalihan kangjêng tuwan ||

41. tuwin para tuwan saha gusti-gusti | risang mantrimuka | sapangandhap pra umiring | wus sami wangsul sumewa ||

42. nuli pamit sampeyan dalêm sang aji | marang kangjêng tuwan | arsa laju mring jro puri | matur prayogi jêng tuwan ||

43. sampun jêngkar saking jroning dalêm sami | nyêlaki titihan | kareta sampun cumawis | majêng sami têtabeyan ||

44. wus waradin matur raharjèng lumaris | gya nitih kareta | sampeyan dalêm sang aji | kadya duk wau rawuhnya ||

45. sawusira pra andhèrèk angurmati | sigra sami mapan | marang sasanane nguni | awor panunggilanira ||

46. atut wuntat titihan dalêm lumaris | mangidul lon-lonan | kadya Hyang Endra Dewadi | asmara nawurkên dana ||

9. Asmaradana

1. sakanan keringing margi | margi prapatan gêladhag | tumplak blak bêblêg kêbak wong | Arab Jawa Cina Lănda | jalwèstri anom tuwa | gêdhe cilik tanpa petung | suk-sukan rêbut nèng ngarsa ||

2. sajroning wisma sositit | nyonyah-nyonyah tuwan-tuwan | akèh kang padha nèng kono | lungguh ngenggar-enggar driya | ngiras pantês [pantê...]

--- 41 ---

[...s] umiyat | rawuh dalêm sang aprabu | sangajênging kamar bolah ||

3. kang alinggih ngadêg minggir | maju jèjèr asung urmat | ambukak topi kumplêmèn | paring wangsulan sang nata | saluwir asta kanan | sênêng kang sami andulu | pyayi Jawa uga ana ||

4. jalu atanapi èstri | macak angadi busana | ngrompol saanakbojone | iku priyayi kang miyat | norantuk dhawuh seba | dene kang ana ing sêpur | miwah kang sewakèng pura ||

5. kewala kang nyăngga kardi | awit rawuhe sang nata | têmbunge mung ènkohnyito | marma santana myang wadya | nagri Ngayogyakarta | kathah kang sami andulu | mèt sasana sênênging tyas ||

6. mangkana sri narapati | tansah ing samarga-marga | karya arsayèng panonton | titihan dalêm kareta | wus langkung pamurakan | laju malbèng alun-alun | ngancas ngilèn sawatara ||

7. kreta pandhèrèk tut wuri | nèng bacira katon wijang | sêlur mangidul parane | sakèhing wong padha urmat | anêmbah tumpa-tumpa | dèn pênêrakên sang prabu | sampun manjing sapitorang ||

8. ingkang kilèn anglangkungi | rata jayandra gundêran | maksih mangidul lampahe | anuli menggok mangetan | dumugi Suranatan | kareta laju lumêbu | marang jroning kamandhungan ||

9. sangsaya kèh kang ningali |

--- 42 ---

nora nganggo pinarentah | plêg-plêg gya padha andhodhok | titihan dalêm kareta | wus kèndêl tan lumampah | lêrês munggyèng ngajêngipun | kori agêng srimangantya ||

10. kang mêthuk sami nyêlaki | Jêng Gusti Pangran Dipatya | Suryadilaga wotsinom | saha gusti putri ingkang | angrumiyini lampah | pra pangeran mêdal mêthuk | kang sami sumiwèng pura ||

11. wus mandhap kang atut wuri | myang ampilan dalêm tata | nyakawan jinèjèr thèrèk | dene risang mantrimuka | datansah sakalihan | lan para bupati mudhun | anèng ngajêng Suranatan ||

12. laju sami marêpêki | titihan dalêm kareta | wau ta kangjêng sang katong | sarêng wus sami siyaga | ingkang andhèrèk nyêlak | tumuli mandhap sang prabu | saking sajroning wimana ||

13. rêspati lumaris aris | kasongan songsong pinasang | angunir jênar sunare | kadya mas sinangling mubyar | abyor byur gêbyar-gêbyar | ambyaring praba ngênguwung | nguwêng ngawêngi kawangwang ||

14. analeram balêrêngi | ujwalèng bintang sêsotya | mancur mancurat nyalèrèt | tan sêrêt sorot sumirat | kerut karataning rat | lir sudama sasra ruru | rumabasèng ngarsa nata ||

15. ing wuri kang ngampil-ampil | upacara tinupiksa | mimbuhi langên asrine | miwah wadu wandawendra | anggrêbyêg pinardawa | ing solah wiragèng [wi...]

--- 43 ---

[...ragèng] tanduk | tindak cikat anoraga ||

16. yakti ngrêsêpake ati | lampah dalêm sri narendra | kadya risang pinangantèn | sanityasa winiwaha | pahargyan bayangkarya | yya na yun inguyun-uyun | kayungyun ayun-ayunan ||

17. ngajêng bangsal srimanganti | sami urmat ngapurancang | iku bupati kang caos | amanganggo bêbasahan | jawi têngên bumija | nênggih Rahadèn Tumênggung | Danuadiningrat nama ||

18. kalih bupati nèm nami | Dyan Tumênggung Wăngsadirja | katiga riya pangkate | Dyan Riya Dipawinata | katri andhodhok urmat | ya ta wau sang aprabu | maksih laju lumaksana ||

19. sarawuh dalêm ing kori | aran ing danapratapa | tumindak dalêm samangke | lêlèmèk lupêr lajuran | prapta ing palênggahan | sinêbaran puspita rum | campur-bawur gănda ngambar ||

20. musikan munya ngurmati | gêndhing wihèlmis atamban | kasarêngan panabuhe | pradăngga munya araras | Kyai Arjanagara | salendro manggon ing kidul | lan Kiyai Arjamulya ||

21. raras pelog angrêrangin | manggèn ing lèr panatanya | nganyut-anyut suwarane | sarêng rawuh sri narendra | têngahing palataran | kapara ngalèr pinêthuk | sampeyan dalêm jêng sultan ||

22. laju sêsalaman sami | sri narendra [nare...]

--- 44 ---

[...ndra] kangjêng sultan | pangandikanira alon | sugêng nak prabu rawuhnya | wontên kadhaton kula | wêwangsulanira arum | Sri Narendra Surakarta ||

23. pangandika dalêm inggih | rama prabu nêdha nrima | laju lumaksana kanthèn | Sri Narendra Surakarta | prênah kering lumampah | Sri Nata Ngayogya iku | ingkang lumampah nèng kanan ||

24. sakalihan dèn songsongi | dumugi taratag minggah | kajogan marang sajrone | pandhapa bangsal kancana | tumuli ingancaran | lênggah dalêm sang aprabu | Sri Narendra Surakarta ||

25. prênah sangisoring kili | ngutara majêng tursina | tursina kangjêng sang katong | Ngayogya ajêng-ajêngan | kursi agêng kinêmbar | kasuran baludru wungu | pinalitur wungu gilap ||

26. ing lèr kering dalêm aji | jêng Pangeran Prabuningrat | jêng pangran bèi sambunge | Jêng Pangran Sumadiningrat | Jêng Pangran Cakraningrat | Jêng Pangran Sumayudèku | Jêng Pangeran Natapura ||

27. satêngên dalêm winarni | puniku ingkang alênggah | Gusti Kangjêng Ratu Anggèr | Gusti Radèn Ayu Yuda- | nagara Gusti Radyan | Ayu Jayanagara wus | ing kidul kang winursita ||

28. ing têngah lêrês sang aji | sampeyan dalêm minulya | ingkang sinuhun pêpundhèn | Jêng Sultan Mêngkubuwana | Senapati Ngalaga |

--- 45 ---

Ngalaga Ngabdurrahmanu | Sayidin Panatagama ||

29. saha kalipatullahi | kang jumênêng kaping sapta | ngagêm bintang kumandhure | dhèr ordhê pan dhê Nèdêrlan | sêleyo sarta bintang | grut opsir dhèr ordhê mungguh | oranyê nasao lawan ||

30. bintang dhèr ordhê grutkrèis | pan dhê krun nagari Siyam | grut kumandhur irstê klas dhèr | hèrtoh klêkê bronswik bintang | hèndrik dhê leyo saha | bintang agêm dalêm prabu | pinatik ing nawa rêtna ||

31. wangun baskara umijil | têpi biru madya rêta | ing têngah mawi sastra W | iku agêm dalêm bintang | Marskalên Dhandhlês nama | pusaka lêluhur prabu | pangagêman dalêm nata ||

32. general mayor klintêni | ngrasuk calana jas seta | kancana wêrda kancinge | dhêsthar modang umpak krêsna | ngering sabêt larakan | warăngka kancana sêpuh | tinarètès ing sêsotya ||

33. sweda jênthik kanan kering | kalpika sotya barleyan | sak woh widara gêdhene | prabane agilar-gilar | lir lintang panjêr rina | agêm dalêm bintang prabu | amung kêkalih nèng jaja ||

34. Marêskalên Dhandhlês tuwin | Nèdêrlan sêyo plagnya |[11] ing kanan dalêm cakête | Jêng Gusti Pangran Dipatya | Anom Mêngkunagara | Jêng Gusti Dipati Prabu | Suryadilaga kang lênggah ||

35. Kangjêng Gusti Mangkubumi | jêng gusti pangran dipatya | ngabèi litnan [li...]

--- 46 ---

[...tnan] kolonèl | saking generalên sêtap | ing jaja ngagêm bintang | ridêr dhèr ordhê pan dhê krun | saking ing nagari Siyam ||

36. nuli ingkang rayi Gusti | Pangran Arya Purubaya | mayor general sêtape | Gusti Pangran Buminata | malih nyambêti lênggah | Gusti Pangran Pugêr iku | Gusti Pangran Suryaputra ||

37. nuli kananira Gusti | Pangeran Mangkukusuma | gusti pangeran sambête | Ariya Tejakusuma | kapitan jendral sêtap | kursi therekan ing pungkur | Bandara Pangeran Arya ||

38. Adinagara ridêring | ordhê pan dhê krun ing Siyam | kaptin ajidan lênggahe | ajidan dalêm sang nata | Sinuhun Kangjêng Sultan | malih kang lênggah sumambung | Bandara Pangeran Arya ||

39. Suryadiningrat kapitin | bèidhên jendralên sêtap | ingkang mungkasi lênggahe | therekan kursi ing wuntat | Bandara Pangran Arya | Suryawijaya puniku | kaptin bèdhên jendral sêtap ||

40. sakering dalêm sang aji | Sampeyan Dalêm Jêng Sultan | Gusti Rahadèn Ayune | Dipati Suryadilaga | Jêng Ratu Madurêtna | Gusti Kangjêng Radèn Ayu | Sêkar Kadhaton minulya ||

41. nuli Radyan Ayu Gusti | Căndrakirana pêparab | Gusti Mursamtimah manèh | gya Gusti Mursudarinah | Gusti Mursudariyah | acakêt sakilènipun | Gusti Murdhenadheriyah ||

--- 47 ---

42. ingkang anyambêti Gusti | Murkadarijah anama | Gusti Mursiwidah dene | pungkasing kilèn kang lênggah | putra ing kadipatyan | asma bandara puniku | Dyan Ajêng Siti Putriyah ||

43. iku gusti-gusti putri | ingkang astha dèrèng krama | maksih rara sadayane | pangagêmanira kêmbar | asinjang latar pêthak | garis miring kang salajur | sêsêratan kawung seta ||

44. kang salajur tambal miring | rasukan têpi burdiran | dhêdhasar baludru ijo | bêlah bantên ing sudipra | mèpèt kinancing rêtna | binggêl kancana winangun | giligan bujăngga raja ||

45. maripat pathak lan pêthit | sinasotya mawa cahya | nangsang sangsangan pasange | kaestha wulan tumanggal | kancana sinasotya | asêngkang taronyok murub | sunaring rêtna barliyan ||

46. supe ing panuduh jênthik | dadya ngrong rakit bandhilan | saklungsu-klungsu gêdhene | sotya barliyan pilihan | êmbanan jêne dinar | pantês nèng sweda ngêrayung | cundhuk sêrat jram saajar ||

47. tinarètès sêsotyadi | abang nom sap asta sutra | nora nana kuciwane | sadaya sami jatmika | antêng sêmu prasaja | nêtêpi susilanipun | wanita putrining nata ||

48. ingkang lênggah wingking Gusti | Radèn Ayu Mangkuyuda | winarna kang lênggah ngisor | ing lèr wingking palênggahan | kang ngampil upacara |

--- 48 ---

kaparingan linggih babut | kaliwon ing Surakarta ||

49. iring kidul kang alinggih | ugi wingking palênggahan | upacara dalêm katong | sri narendra ing Ngayogya | ingkang ngampil samiran | para badhaya puniku | anom-anom sami macak ||

10. Sinom

1. malih kang sami sumewa | nèng soring taratag ngarsi | Kangjêng Radyan Adipatya | Sasradiningrat tan têbih | Jêng Pangran Arya Adi- | pati Danurêja iku | myang kolonèl kumêndhan | mayor kumêndhan bupati | pra nayaka kadya duk nèng residhenan ||

2. sawingkinge kang sewaka | cakêt nora pati têbih | iring lèr songsongira Sang | Sri Nata Surakartadi | Kiyai Tunggulmanik | dene ingkang iring kidul | songsongnya sri narendra | ing Ngayogyakarta nagri | kalih pisan nèng palangkan sami mêgar ||

3. sawetan kuncung topengan | ingkang lèr panèwu mantri | abdi dalêm Surakarta | ing kidul panèwu mantri | Ngayogya kang sumiwi | palataraning kadhatun | pra abdi punakawan | panganggone iku sami | garêbêgan bêkêl lurah myang wadana ||

4. jajare kalilan macak | cara seba Sênèn Kêmis | sajrone sri nata lênggah | tan ana swara kapyarsi | sidhêm prêmanêm sami | têmbunge dhalang anjantur | sèbêt byar datan ana | banèning walang talisik | amung găngsa Kiyai Arjanagara ||

--- 49 ---

5. lan Kiyai Arjamulya | panabuhe gênti-gênti | rarase angraras driya | anglam-lami piniyarsi | lamun găngsa tan muni | sinêlanan musikipun | munya lir manêmbrama | rawuh dalêm jêng sang aji | pinanggihan nèng jroning bangsal kancana ||

6. katon ascaryaning driya | sampeyan dalêm sang aji | kang sinuhun kangjêng sultan | sumèh ing pasêmon manis | pangandikaniraris | anak prabu kala wau | bidhal wanci punapa | saking salêbêting puri | matur alon Sri Narendra Surakarta ||

7. rama prabu angkat kula | kala wau saking puri | wanci jam satêngah astha | lampah kula winatawis | dwi dasa mênit prapti | ing Balapan sêtatsiun | kula lênggah sakêdhap | lajêng numpak sêpur wanci | pukul 8:6 mênit kreta lumampah ||

8. rêna miyarsa sri nata | ya ta sugata lumadi | pangunjukan dalêm wedang | tèh sucong kalawan kopi | parêsan nora kari | tadhahan cangkir myang tutup | wadhah gula lan prêsan | suru alit sèrpis komplit | kabèh saking kancana wrêda tinatah ||

9. cinawi winangun patra | dene ta ladèn pangiring | bèri cangkir tutup slaka | sugata sampun lumadi | kangjêng sri narapati | sakalihan sampun ngunjuk |

--- 50 ---

para kangjêng pangeran | tuwin gusti-gusti putri | kang asowan andhèrèk ngunjuk sadaya ||

10. wus ingundurakên samya | puniku ingkang ngladosi | jêng sri nata sakalihan | pangampile kalung samir | bupati kalih nami | kang satunggal Dyan Tumênggung | Purbaningrat kalihnya | ugi apangkat bupati | nama Radèn Tumênggung Căndranagara ||

11. pangiringira sadaya | myang lurah bêkêl ngladosi | amanganggo garêbêgan | parigêl-parigêl sami | dènira angladosi | wus rampung sadaya mundur | Sri Nata Surakarta | pangandikanira aris | rama prabu sampun kaping pintên tindak ||

12. dhumatêng ing praja kula | ingkang rama amangsuli | anak prabu anggèn kula | dhumatêng Surakartadi | èngêt kula manawi | ing atur botên kalèntu | sampun kaping 11 | andhèrèk ibu suwargi | ngandika rum Sri Narendra Surakarta ||

13. makatên punika rama | sampun kenging dèn wastani | kêrêp tindak Surakarta | ananging kala rumiyin | kangjêng sultan mangsuli | kasinggihan anak prabu | Sri Nata Surakarta | malih angandika aris | rama prabu punika kang kalêrêsan ||

14. awit duk maksih taruna |

--- 51 ---

kêrêp tindak nguningani | dhumatêng ing liyan praja | sarira maksih kuwawi | wangsul kula puniki | sarêng sampun radi sêpuh | sawêg kêrêp kesahan | wangsulanira prakati | sri narendra ing Ngayogya angandika ||

15. pan sarwi gumujêng latah | punika ingkang prayogi | awit manawi wus yuswa | tumuntên karsa mriksani | dhumatêng liyan nagri | sampun tamtu anak prabu | sadaya sagêd têrang | ingkang dipun uningani | bènèh lamun maksih nèm mung amrih suka ||

16. ya ta musikan amunya | swaranira angrêrangin | para ngladosi mangarsa | ngaturkên sugata malih | sês srutu papak lincip | sigarèt mèrêg kohinur | miwah règ winadhahan | salaka ingkang cinawi | praptèng ngarsa cinaosakên warata ||

17. Sri Narendra Surakarta | alon angandika malih | rama kula nyuwun priksa | bangsal kancana puniki | sintên ingkang ngyasani | amangsuli anak prabu | mênggah bangsal punika | eyang jêngandika swargi | eyang sultan kaping kalih kang iyasa ||

18. malih angandika rama | Adipati Mangkubumi | manawi rama kèngêtan | dumuginipun sapriki |

--- 52 ---

dados wus pintên warsi | jêng gusti matur sinuhun | manawi botên lêpat | èngêt kula winatawis | sampun wontên satus kalih dasa warsa ||

19. sang prabu arum ngandika | adhi mas Pangran Dipati | Anom Amêngkunagara | manawa dhimas ngèlingi | pira yuswane swargi | nguni panjênênganipun | eyang sultan kapisan | jêng gusti umatur aris | yuswanipun eyang dalêm sangang dasa ||

20. langkungipun kawan warsa | utawi gangsal lumaris | sri nata malih ngandika | kalamun mangkono yayi | eyang sultan suwargi | dawa bangêt yuswanipun | mèh nyandhak satus warsa | jêng gusti matur nun inggih | eyang sultan kapindho yuswane pira ||

21. jêng gusti pangran dipatya | andhêku katon rêspati | lagya ngèngêt-èngêt metang | tumuntên Sri Narapati | Ngayogya anyambêti | angandika anak prabu | eyang ijêngandika | eyang sultan kaping kalih | swargi yuswanipun wolung dasa warsa ||

22. sri nata wangsulanira | inggih nama panjang ugi | swargi eyang jêngandika | eyang sultan kaping kalih | jêng sultan ngandika ris | inggih makatên nak prabu | wau

--- 53 ---

ta gya tinungka | pasugatan majêng malih | pangunjukan dalêm kangjêng sri narendra ||

23. minuman mawarna-warna | gêlas jinggring agêng alit | tinatèng bèri kancana | ingkang sami angladosi | munggèng ngarsa narpati | kèndêl angêntosi dhawuh | sri nata kangjêng sultan | matur alon anawèni | anak prabu kêrsa angunjuk punapa ||

24. matur rama prabu kula | angunjuk apolinaris | kalihan aès kewala | sasmita kinon ngladosi | tumuli dèn isèni | pangunjukan dalêm prabu | puniku sakalihan | angunjuk toya Wêlandi | sagung ingkang lênggah sami linadosan ||

25. mundhut sakaparêngira | ing karsa dèn sudhiyani | minuman kang endah-endah | angasta gêlas tumuli | ngandika ris suwawi | anak prabu sami ngunjuk | mugi sami sugênga | Sri Nata Surakartadi | ngandika aris rama prabu sumăngga ||

26. sami sugêng inggih rama | kang mugi taksih alami | dera jumênêng narendra | mêngkoni Ngayogya nagri | punapadene malih | panjênêngan rama prabu | awèta momong kula | kangjêng sultan ngandika ris | inggih mugi kinabulna ing Hyang Suksma ||

27. sadaya kang sami lênggah |

--- 54 ---

katon rêna ing panggalih | saking katêmbèn umiyat | sampeyan dalêm sang aji | ing Surakarta nagri | kalampahan amartamu | kapanggih ingkang rama | jêng sinuhun sultan munggwing | jro kadhaton pandhapa bangsal kancana ||

28. apantês tan ana wingwang | sakalihan jêng sang aji | sami urmat-ingurmatan | lêga-lêgawaning galih | lir wus kulina lami | tan măntra-măntra kalamun | anêmbe pêpanggihan | rakêt-rumakêt among sih | ya ta wau sri narendra ing Ngayogya ||

29. alon pangandikanira | manawi parêng suwawi | malêbêt ing prabayêksa | kula aturi mriksani | sri nata ngandikaris | rama prabu sakalangkung | bingahing manah kula | rama prabu anglilani | kula kinon malbèng dalêm prabayêksa ||

30. gya jumênêng sakalihan | kang lênggah sami ngurmati | sri narendra kanthèn asta | mangilèn lumaris aris | munya găngsa myang musik | awor suwarane umyung | kang atut wuri nata | Jêng Gusti Pangran Dipati | Anom Mêngkunagara Sudibya Putra ||

31. Gusti Dyan Ayu Dipatya | Suryadilaga lan malih | Kangjêng Ratu Madurêtna | Kangjêng Ratu Anggèr tuwin | Rahadèn Ayu Gusti | Yudanagara Dyan Ayu | Gusti Jayanagara | kang kantun anèng pandhapi | nama [na...]

--- 55 ---

[...ma] Bandara Dyan Ayu Mangkuyuda ||

32. dene ta para pangeran | sapêngkêr dalêm sri mulki | sami mandhap mring taratag | sakidul wetan pandhapi | jumênêng angêntosi | wiyos dalêm sang aprabu | wau putrining nata | datan andhèrèk sang aji | maksih kantun nèng jroning bangsal kancana ||

33. sami mandhap lênggah sila | munggwèng sangajênging kursi | wau ta jêng narèswara | mubêng-mubêng mariksani | sajroning dalêm puri | kajogan jarambah dhuwur | ing têngah karobongan | pasareyan dèn priksani | sanggyaning kang jêng kyai agêng pusaka ||

34. titi tamat ing pamriksa | tumuli miyos sang aji | saking jroning prabayêksa | maksih kêkanthèn lumaris | têdhak mring gêdhong kuning | nora têbih prênahipun | salèring prabayêksa | ing jro wus dèn uningani | sakalihan jumênêng nèng ngèmpèr wetan ||

35. lêstari kang atut wuntat | jêng gusti pangran dipati | ngawe abdi tukang gambar | Wlandi Tuwan Sepas nami | prapta ing byantaraji | sawusnya tusêtèlipun | pinasang gya ingêmat | dèn incêng sampun pakolih | masang kaca drogêplat prantining gambar ||

36. Jêng Pamasa Surakarta | pangandikanira aris | adhi mas pangran dipatya | kacane lènsê kaèksi | kêbunarên sathithik | padhang sorote lumêbu | prayoga [pra...]

--- 56 ---

[...yoga] pinayungan | dimène bisa ngundhuki | kangjêng risang narpaputra mangarcana ||

37. asta kumlawe sasmita | dhawuh mundhut songsong kuning | dangu ing wataranira | pundhutan durung lumadi | jêng sri ngandika malih | kang ngampil tamèng puniku | sira bae majua | tamèng anggonên nutupi | sajak gugup matur sandika mangarsa ||

38. Dyan Bèi Bujadipura | jêranthal sigra nyêlaki | tusêtèl wus tinutupan | tamèng mangkurêp ngêyomi | ngathung tangane kalih | mathênthêng baune maju | badêdêng adêgira | suku kiwa anèng ngarsi | suku têngên kawuri rada bêgagah ||

39. rêkasa sinamudana | wiraga tan wigah-wigih | agagah saguh wêgahan | solahe tan makolèhi | mènglèng murda mangering | mêlar-mingkus napas ngangsur | sêmu rada kabotan | pangampile tamèng rukmi | ewadene wiragane nora ilang ||

40. saking sru giranging driya | mèsêm kangjêng narapati | nulya dhawuh kinèn bukak | panggambare wus ngênani | tumuli pining kalih | ingkang kagambar puniku | sri nata sakalihan | putra dalêm Kangjêng Gusti | Pangran Adipatya Nom Mêngkunagara ||

41. Gusti Dyan Ayu Dipatya | Suryadilaga lan malih | Kangjêng Ratu Madurêtna | Kangjêng Ratu Anggèr tuwin | Rahadèn Ayu Gusti | Yudanagara Dyan Ayu | Gusti Jayanagara |

--- 57 ---

kèndêl sinome pangrawit | santun sêkar mêgatruh kang winursita ||

11. Mêgatruh

1. sakalihan wus wangsul kangjêng sang prabu | lênggah malih ing pandhapi | bangsal kancana linuhung | miwah wau Kangjêng Gusti | Pangeran Dipati Anom ||

2. myang sadaya kakung putri sampun wangsul | minggah lênggah kursi malih | pamapane lir duk wau | tan ewah wus sawatawis | dènira lênggah angaso ||

3. Sri Narpati Surakarta ngandika rum | rama Pangran Mangkubumi | pangraos kula puniku | sakidulipun pandhapi | ing bangsal kancana katon ||

4. kados wiyar ngriki palataranipun | katimbang kalayan puri | ing Surakarta kadulu | radi ciyut sawatawis | jêng gusti umatur alon ||

5. kasinggihan dhawuh dalêm sang aprabu | wiyar ing ngriki kang awit | kagungan dalêm puniku | adêgipun bangsal manis | radi mangetan anglojok ||

6. sarêng kadhaton Surakarta puniku | kagungan dalêm pandhapi | andrawina gajahipun | lêrês gajah ing pandhapi | sasana sewaka condhong ||

7. mila ciyut kajawi makatên prabu | sana andrawina panti | agêng anjênggarang bagus |

--- 58 ---

bangsal manis radi alit | malih ngandika sang katong ||

8. ing pandhapi bangsal kancana puniku | mênggah kalihan pandhapi | sanasewaka gêngipun | kintên-kintên kadospundi | punapa ta botên kaot ||

9. Kangjêng Gusti Mangkubumi alon matur | tingalipun kados sami | yaktinipun kula nuwun | sampeyan dalêm sang aji | kangjêng sultan ngandika lon ||

10. anak prabu èngêt kula duk rumuhun | sanasewaka tan mawi | kajogan jarambahipun | sarêng pandhapi puniki | èmpèr ngajêng mawi kajog ||

11. sri narendra matur lêrês rama prabu | taksih lêstantun lir nguni | pananggap myang èmpèr têpung | jarambahipun tan mawi | kajogan wradin kemawon ||

12. amangsuli patêdhan dalêm sang prabu | pisêgah mring para abdi | pêpak mêminumanipun | dhumatêng sang nindyamantri | sakalihan sapangisor ||

13. kawradinan sadaya sami angunjuk | datan kaliwatan siji | arsayanira lumintu | barkahe sang inastuti | sakalihan sang akatong ||

14. tuhu lamun narendra ingkang linuhung | wicaksana sadubudi | ambêg paramarta tulus | wêlasing dasih kaswasih | asih marma mring wêwêngkon ||

--- 59 ---

15. kang winêngku sumungkêm tyas suka sokur | nêbut alkamdulillahi | dene kangjêng sang aprabu | winong winongwong ing Widhi | karilan sakarsa dados ||

16. pan mangkana ucaping kawula sagung | agêng atanapi alit | wau ta kangjêng sang prabu | pangandikanira aris | dhimas pangran dipatya nom ||

17. lawan kulup Pangeran Ariya Prabu | Suryadilaga Dipati | rama Mangkubumi iku | sapiturute kang linggih | mangetan kabèh yèn condhong ||

18. payo yayi barêngan ngombe lan aku | padha nêmua basuki | nuwun risang tampi dhawuh | sêsarêngan ngunjuk sami | sèlèh gêlas awotsinom ||

19. sri narendra malih angandika arum | rama Pangran Mangkubumi | manawi wus wancinipun | sampeyan kula lilani | angèngêtakên cariyos ||

20. badhe bidhal kula dhatêng sêtatsiun | jêng gusti sigra ningali | èrloji tumuli munjuk | sapunika sampun wanci | jam kalih wêlas tinonton ||

21. tuding agêng langkung 15 mênut | sri sultan ngandika aris | sampun kasêsa nak prabu | sapunika dèrèng wanci | bidhal saking ing kadhaton ||

--- 60 ---

22. Mangkubumi jam pira angkate sêpur | kang dinangu matur aris | manêmbah ing raka prabu | kreta ingkang dèn titihi | putra dalêm sang akatong ||

23. jam 1 lêrês mangke angkatipun | sri nata ngandika malih | bidhalipun anak prabu | saking dhatulaya ngriki | prayogi mangke kemawon ||

24. wanci pukul 1/2 1 kondur | cêkapan dènnya lumaris | wontênipun sêtatsiun | botên kadangon ngêntosi | rawuh sakêdhap mirantos ||

25. laju nitih ing dhirèksi anak prabu | kalihan sumèh mangsuli | inggih kula amiturut | nglajêngakên sawatawis | lênggahan wontên kadhaton ||

26. rama prabu sumăngga sarêngan ngunjuk | sinuhun sultan mangsuli | inggih suwawi nak prabu | mugi wilujênga sami | wangsulanira sang katong ||

27. nêdha nrima sawusira sami ngunjuk | Kangjêng Gusti Adipati | Mangkubumi alon matur | kula nuwun sampun wanci | 1/2 1 yêktos ||

28. ya ta Sampeyan Dalêm Ingkang Sinuhun | Kangjêng Susuhunan pamit | marang kang rama sang prabu | sampeyan [sa...]

--- 61 ---

[...mpeyan] dalêm sang aji | kangjêng sultan matur alon ||

29. inggih anak prabu sumăngga ing kayun | sadaya jumênêng sami | sakalihanira sampun | akanthèn asta lumaris | sudhiya ingkang anongsong ||

30. kinurmatan musikan wihèlmis barung | pradăngga munya ngrêrangin | swara lir muji rahayu | kondur dalêm jêng sri mulki | pra sumewa ing kadhaton ||

31. sami urmat ngapurancang marikêlu | para abdi jalu èstri | rasaning tyas durung tutug | sêlak kondur rèh wus wanci | cuwa kang kari andongong ||

32. èngêt nginguk ting calinguk anguk-anguk | angungak ring sang lumaris | aris rarase mawèh kung | kanang katilar lir kingkin | mangkin katêkan wirangrong ||

33. rangu-rangu rongèh mangarang tanpa wus | kawawas murcita matis | têtês tyas sanityasa kung | angkên kakênaning kanin | konus nis naya katongton ||

34. putêg matêg katêkan drawayaning luh | milalah tan olèh mulih | lilih milih kapiluyu | layu-layu ngilayoni | ring sang wisatèng kadhaton ||

35. prapta madyèng palataran lèr winuwus | sakalihan jêng sang aji | wudharing asta kinancuh | sigra sêsalaman sami | pangandikanira alon ||

36. rama prabu kantuna sugêng rahayu | kula badhe wangsul maring | Surakarta rama prabu | kula

--- 62 ---

ajêng-ajêng mugi | tumuntêna karsa tinjo ||

37. amartuwi ing kula malêsi rawuh | kangjêng sultan ngandikaris | nuwun inggih anak prabu | kula gêntos amartuwi | karilana ing Hyang Manon ||

38. kula angkah-angkah ing salêbêtipun | Mukaram ngajêng puniki | tumuntên sami andhêku | sri nata laju lumaris | mangalèr tindaknya alon ||

39. pra pangeran ing Surakarta mangayun | mangarcana nyuwun pamit | mring sampeyan dalêm prabu | kangjêng sultan anglilani | paring puji karahayon ||

40. tan winuwus sri narapati kang kantun | lajêng wangsul malbèng puri | malih winarna ing kidung | sampeyan dalêm sang aji | wus mêngkêrakên kadhaton ||

12. Pangkur

1. ya ta wau sri narendra | sampun nitih kareta Jêng Kiyai | Arsunaba datan santun | ingkang andhèrèk lênggah | jroning kreta tansah kangjêng narpasunu | miwah panunggilanira | kadya duk rawuh sang aji ||

2. para putri myang pangeran | sumawana abdi kang ngampil-ampil | sawusira urmat laju | sami numpak kareta | munggèng natar ring kamandhungan puniku | dene risang mantrimuka | sakalihan maksih nunggil ||

3. saking kamandhungan dharat | atut wuntat sanggyaning pra bupati | gya numpak karetanipun |

--- 63 ---

nèng ngajêng Suranatan | sampun bidhal wau kangjêng sang aprabu | para pangeran Ngayogya | ingkang tan laju tut wuri ||

4. wangsul sumiwèng jro pura | kacarita lampah dalêm sang aji | saking Kêbên ngilèn têrus | kareta nora rikat | miyos pasar Ngasêm anêkuk mangidul | praptèng kampung Palawijan | menggok mangetan tan têbih ||

5. anglangkungi ing Sompilan | nêkuk ngidul nuli mangetan malih | laju malbèng alun-alun | alun-alun pêngkêran | ngajêng kandhang dirada têrus mangidul | sawatawis ngancas ngetan | nusup palêngkunging gadhing ||

6. laju anêkuk mangetan | tan kasusu lampahe maksih rindhik | praptèng pojok bètèng nêkuk | mangalèr kang kareta | anglangkungi kampung Găndamanan têrus | sarêng dumugi prapatan | sakilèn krêtêging kali ||

7. kali Code gya mracima | kidul bètèng èngêlbèrêh lumaris | titihan mangilèn laju | prapatan ing galadhag | sangajênging kamar bolah nuli nêkuk | ngalèr ngajêng residhenan | radi rikat sawatawis ||

8. titihan sapangiringnya | kreta-kreta urutira lêstari | kadya nalika duk rawuh | miwah ingkang anumpak | datan ewah kêkancuhanira wau | tata pranataning lampah | lam-lamên ingkang umèksi ||

9. tansah ing samarga-marga | wong ing kampung kang

--- 64 ---

nora anyanani | kalangkungan ing sang prabu | pating garubyug mêdal | marang pinggiring marga andheprok lungguh | tangane diênggêng nyêmbah | andongong mandêng ningali ||

10. tanpa wis pamawasira | arsayane thikil gagasing ati | lir critanira Hyang Guru | miyos anganglang jagad | ginarêbyêg dening jawata gung-agung | abra busananya endah | kabèh katon ngrêspatèni ||

11. mangkana rêrasanira | lampah dalêm wau kangjêng narpati | sampun rawuh sêtatsiun | sadaya sami urmat | nuli mandhap saking kareta sang prabu | sagunging kang atut wuntat | gêng alit samya umiring ||

12. sri narendra lajêng lênggah | ing wahkamêr pan amung sawatawis | titihan dalêm wus rampung | mapan panggenan cêlak | kumarêngsêng lokomotipe kumukus | sri narendra angandika | adhi mas Pangran Dipati ||

13. Anom Amêngkunagara | lawan iku yayi kabèh kang ngiring | padha karia rahayu | ingkang antuk pujwarja | nêmbah munjuk kalangkung nuwun ingêmbun | timbalan dalêm sang nata | dadosa jimat paripih ||

14. nolih nganan sri narendra | animbali putra Dyan Ayu Gusti | Suryadilaga mangayun | wus cêlak gya ingasta | kang widhangan rakêt ingaras kang êmbun | lawan ririh angandika | mênuk [mê...]

--- 65 ---

[...nuk] aku bali mulih ||

15. mring pura sira karia | salamêt gêdhea bêgjamu luwih | sakarongron lan bojomu | wotsêkar kang sinabda | jêng narpendra malih angandika arum | Dhyajêng Ratu Madurêtna | sira karia basuki ||

16. kangjêng ratu mangastawa | laju minggah mring dhirèksi sang aji | sakèh kang andhèrèk kondur | kasêsa sami mapan | amangsuli tumpakane duk ing wau | myang kang ngampil upacara | sadaya wus sami linggih ||

17. tutup korining kareta | jam 1 kondhèktur nyasmitani | têngara ploit munya sru | laju wiwit lumampah | alon anglêr kaya tan krasa lumaku | suwe-suwe saya rikat | kontraging raga katawis ||

18. anglangkungi Lêmpuyangan | nora mandhêg laju dènnya lumaris | krustin kukuse kumêlun | gêmbulêng mulêg krêsna | awu mawur muwêr mandhuwur sumawur | mawor ring maruta manda | mindakèng angga panitih ||

19. karasa tan ana sayah | wayah ngajêngakên 1/2 2 | siyang Hyang Surya sumunu | mancur mancorong têrang | jroning kreta dhirèksi samangke wuwuh | kang dhèrèk kondur sang nata | duk wingi kang ngrumiyini ||

20. Jêng Pangran Kusumayuda | garwa Gusti Jêng Ratu Anggèr tuwin | kang uwa gusti Dyan Ayu | Yudanagara saha | ingkang garwa lawan Gusti Radèn Ayu | Jayanagara [Ja...]

--- 66 ---

[...yanagara] punika | ugi lan garwa sarimbit ||

21. iku putri katri pisan | sami lênggah nunggil sri narapati | dene ta Radèn Tumênggung | Jayanagara sarta | Dyan Mas Arya Yudanagara puniku | risang kolonèl kumêndhan | anunggil para bupati ||

22. miwah kang ngampil ampilan | pra kaliwon nèng kreta nomêr 1 | wau ta kangjêng sang prabu | linadosan minuman | myang dhaharan roti martega kinèju | patelan asinan lidhah | roti rêmikan lan tarcis ||

23. lawan lah-olahan Jawa | lêmpêr sêga wuduk ing jêro isi | iwak abon abul-abul | jaba linapis dadar | gya binuntêl ing kartas ijo nom biru | kuning jambon seta rêta | dawane sakilan gilig ||

24. dhaharan miwah inuman | kang lumadi iku ingkang mrantèni | Gusti Bandara Dyan Ayu | Adipati Ariya | Prabu Suryadilaga nyaosi sangu | ing rama jêng naradipa | salêbêtira lumaris ||

25. sri narendra sampun dhahar | saha ngunjuk inuman toya Wlandi | para gusti narpasunu | kangjêng sang mantrimuka | sapangandhap para andhèrèk sadarum | wrata samya pinaringan | anutug dènira bukti ||

26. dhasar wus wancine dhahar | nuli antuk kêkucahing narpati | arsayèng driya kawuwus | wus tanpa rasa-rasa | ngrasa nikmat manpangat barkahing

--- 67 ---

ratu | ratu kêkasihing Suksma | sinuksma darma ing budi ||

27. budiman mardi mardawa | wicaksana sasana-sana manggih | kabêgyan pahargyan agung | anggung sinuba-suba | subastawa mawèh batuwah tumuwuh | wuwuh-wuwuh datan owah | wahananing narendradi ||

28. wijiling amara tapa | tapabrata trahing andana warih | winarah rêmbêsing madu | madu kang pinasthika | musthikaning jana jumênêng dumunung | Surakarta Adiningrat | têlênging karaton Jawi ||

29. wau lampahing kareta | saya rikat kadya tan ngambah siti | têrus angilat sumêmprung | mawa swara goraya | kumarasak kang bayubajra manêmpuh | kêkayon pinggiring marga | salin têmbange kinanthi ||

13. Kinanthi

1. nêngna lampah dalêm prabu | wau ta ingkang winarni | mangsuli caritanira | duk nalika wau enjing | sri nata sawusnya bidhal | titihan dalêm sang aji ||

2. kreta sapangiringipun | wus sami wangsul mring puri | lawan pra pandhèrèk ingkang | pinatah amung dumugi | ing sêtatsiun Balapan | sadaya wus wangsul sami ||

3. nanging laju sowan tugur | têngga anjagi nagari | pangeran putra santana | riya ngandhap riya nginggil | panji wayah buyut pêpak | lan ondêr mayor sumiwi ||

4. iku Radèn Mas Tumênggung | Wiryadiningrat ngagêngi | anèng kantor marduyatnya | ordhênas panèwu mantri |

--- 68 ---

lurah bêkêl punakawan | sèkrêtaris miwah trêbis ||

5. jajar ajidan panèwu | sarta Rahadèn Ngabèi | Pujadipura sakănca | juru suranata tuwin | Dyan Ngabèi Imampura | sakancane dèn dhawuhi ||

6. seba nèng pandhapinipun | ing langên katong lan malih | abdi dalêm kadipatyan | rèh jêro kabèh sumiwi | panèwu mantri pêthilan | di dalêm panèwu mantri ||

7. ing kadipatèn puniku | pinaro ingkang sapalih | seba anèng jroning pura | kang sapalih dèn dhawuhi | anèng bangsal pakapalan | lan panèwu mantri jawi ||

8. paseban ing alun-alun | manganggo lir Sênèn Kêmis | ngumpul sagolonganira | bumi sèwu myang panumping | gêdhe tanapi galadhag | kupêng tataning palinggih ||

9. dene ta radèn pangulu | tapsir anom lan pra kêtib | ngulama modin pradikan | tugur ana ing surambi- | ning masjit Agêng sasana | iktikap (iktikaf)[12] myang mujastuti ||

10. lan nêbut asma Allahu | murah ing don sih ing ngakir | nalăngsa minta aksama | pasrah sumarah sadarmi | mung Allah ingkang uninga | murba misesa sakalir ||

11. dadak nyalèwèng ing têmbung | têmbunge kang para santri | tan kêna tilar bismillah | sakèh paribawèng dasih | mangsuli malih jro pura | pasowanan srimanganti ||

12. kang kilèn para tumênggung | kaliwon [kali...]

--- 69 ---

[...won] jaba jro tunggil | panèwu mantri kaparak | myang gêdhong ing kanan kering | karaton gadhing Mantaram | panêgar gamêl sumiwi ||

13. sapangandhap sami kumpul | rèh jêro tan ana pamit | dene srimanganti wetan | pangagênging pra prajurit | kang nora anyăngga karya | mayor kapitan opisir ||

14. pêpak militèr sadarum | kathah kang sami sumiwi | mayoring wira utama | mayor trunasura tuwin | mayor kaptin jagabraja | sarta mayor sêtap musik ||

15. mayor kaptin ondêripun | itêndhan kalawan malih | mayor opisirên sêtap | manganggo lir Sênèn Kêmis | mawi kulambi sadaya | duk têdhak dalêm sang aji ||

16. anjajari anèng ngayun | iku pratelan nututi | bênêre carita ngarsa | ing mangkya lagya winuni | panulise kaliwatan | carike kurang sêtiti ||

17. prajurit jayasurèku | urmat panataning baris | sawetaning pagêlaran | kabèh mranti sikêp guwir | amundhi pandhêl padinan | tindhih mayor kaptin opsir ||

18. kamandhungan kang winuwus | jayatêtana prajurit | lawan jayatanantaka | tindhih mayor lawan opsir | pandhêl padinan musikan | mangalèr ajênging baris ||

19. nèng sawetan kilènipun | maderata kang winarni | talangpatèn trunasura | sèkêt kapmèse

--- 70 ---

tan kari | tindhih kaptin twèdhê litnan | butulan ing langênsari ||

20. trunasura mung sapuluh | twèdhê litnan kang nindhihi | nuli kori bêbutulan | ing kilèn ingkang ajagi | jagabraja tigang dasa | tindhih twèdhê litnan siji ||

21. butulan wetan tinunggu | sikêp kapmès pra prajurit | tigang dasa jagabraja | twèdhê litênan nindhihi | nuli kori sarasêja | suratêtana sapalih ||

22. sikêp kapmès tindhihipun | twèdhê litnan lawan kaptin | ingkang anèng pamagangan | wira jagasura tindhih | kaptin myang twèdhê litênan | lawan miranti bransêpit ||

23. griya plat pajagèn catur | sami tinêngga prajurit | siji-sijining pajagan | kopral sajuga nindhihi | maskapêne amung tiga | sajroning pura winarni ||

24. malih prajurit ngalumpuk | jagasura mung sapalih | nèng wetaning andrawina | mawi anjagi bransêpit | tindhihe mayor punika | kanthi irstê litnan siji ||

25. lawan twèdhê litnanipun | palataran wetan baris | iku prajurit tamtama | mayor siji opsir kalih | myang wahmèstêr sapangandhap | kathahnya sèkêt winilis ||

26. malih kang baris lumajur | prajurit mijipinilih | lan ritmèstêr sapangandhap | wira utama prajurit | ritmèstêr sapangisornya | sadaya tanpa kulambi ||

27. mawi sikêp sabêtipun |

--- 71 ---

pandhêle ingkang dèn ampil | jêng kyai maesa dlajat | lawan sêtap musik komplit | prajurit taruna kêmbang | munggwèng lèr dènira baris ||

28. plataran sakidulipun | ngèmpèr nguntarasanadi | lan ritmèstêr sapangandhap | ing srimanganti kang baris | jayèngastra munggwèng wetan | sikêp sabête nèng kering ||

29. pandhêl padinan sinawung | mayore ingkang nindhihi | lan musikan kadipatyan | manganggo toro miranti | ingkang kilèn baris urmat | prawira nom anisihi ||

30. tindhih mayor kabiyantu | kapitan tanapi opsir | pandhêle uga padinan | suratêtana prajurit | trunasura jagabraja | litnan sapangisor iki ||

31. kajaba kang wus tinuduh | ing karya kasêbut ngarsi | sadayanira punika | mawi tambahan Kumpêni | jayatanantaka lawan | jayatêtana prajurit ||

32. jayasura katrinipun | kang sami baris ngurmati | tata anèng kamandhungan | myang ing pagêlaran baris | lan jayatêtana ingkang | caos miranti anjagi ||

33. nèng pakolonelan iku | sanggyaning para prajurit | dènira sami siyaga | wus wiwit duk wau enjing | wanci jam 6 sampun pêpak | sawiyos dalêm ngurmati ||

34. mangke lajêng sami tugur | dene panganggone sami | kadya lamun sowan ajar | ajar agêng [a...]

--- 72 ---

[...gêng] dèn sêpèksi | prajurit suratêtana | kang nèng sarasêja jagi ||

35. sapêngkêr dalêm sri mulku | sabên jam lajêng patroli | maskapên kèhnya dwi dasa | tindhih twèdhê litnan siji | mawi salomprèt satunggal | angubêngi baluwarti ||

36. kang samya tugur puniku | kabèh jênak dènnya linggih | ngarompol nunggal sapapan | lan golongane pribadi | katon padha sukarêna | sarwi omong warni-warni ||

37. ana kăndha mau esuk | dènira seba mèh kèri | lan têdhak dalêm sri nata | ana kăndha andhisiki | 1/2 6 nèng paseban | wênèh kăndha mêntas sakit ||

38. iku ijèh rumbu-rumbu | disêngkakake sumiwi | tuwin kăndha lagi lungan | anèng paran dèn jujuli | rowang tutur ana dhawah | yèn paseban dina iki ||

39. kang cêrawak kăndha gupruk | sraweyan tangane kalih | mau esuk arêp dandan | jêbul soroging lêmari | digolèki ora nana | banjure takbêdhat wani ||

40. ajaa ngono cilokun | upamane sida kèri | dèn dhawuhi tungguk dawa | rinêksa nèng srimanganti | alah tobat ngudubilah | kang mangkono aja nganti ||

41. rowange linggih gumuyu | ngandhang kandhane ngêndhoni |

--- 73 ---

sarwi kukur-kukur karna | wong ajrihan kula niki | sandhinge mangsuli sabda | lêrês makotên wong ngabdi ||

42. tan wus winuwus kang muwus | wus wanci 1/2 1 | para jêng pangeran putra | santana riya myang panji | wadana kaliwon sarta | mayor kapitan opisir ||

43. antuk paring dalêm prabu | dhahar dhaharan lumadi | idêran bèri salaka | kanthi sendhok lading cukit | alus sarêbèt daluwang | piring isi sop makrumi ||

44. sêkul gorèng lan kunêng krun | kèju pisang raja kuning | wedang tèh kopi parêsan | minum-minuman mawarni | konyak janèwêr bètêran | gasiyus toya Walandi ||

45. anggur putih anggur wungu | kalawan anggur portuwin | sampun sami kawêratan | pêparing dalêm binukti | kang ngladèni punakawan | santana sami majibi ||

46. maju miwah unduripun | pangiringira ngladèni | ran punakawan sewaka | piring pirang-pirang bèri | anglur saking gêdhong rêksa | sugata ingkang mrantèni ||

47. ladèn marang panji buyut | iku amung warni kalih | sêkul gorèng lawan pisang | wedang tèh nèng cangkir pruslin | dene kang para wadana | sakaliwonira tunggil ||

48. jajar mantri myang panèwu | ingkang nambutkarya sami | pinêthil nèng kapatihan | kalilan nora sumimi[13] | tuguran anèng jro pura | kinon laju nambutkardi ||

--- 74 ---

49. kapyarsa munya jam panggung | pukul satunggal tumuli | ingkang darbe kawajiban | mêthuk kondure sang aji | sadaya wus sami mangkat | gambuh anglakoni wajib ||

14. Gambuh

1. tata pangrakitipun | nèng mandhungan kareta pamêthuk | Kyai Grudhaputra pangirit sarakit | brêgas kênèk kusiripun | pangiringira mirantos ||

2. karyebat kang andulu | gumarêdêg marang sêtatsiun | sapraptane laju tinata cumawis | munggwèng adhakan gyanipun | èmpèr myang ing jawi kulon ||

3. rata kang sami mêthuk | miwah abdi dalêm lurah kampung | jagawèsthi kajinêman ondêr dhistrik | lan mantri pulisi kumpul | rêmbuge condhong gumolong ||

4. supaya ywa tumpangsuh | pamatahe parênca pinandum | wetan kulon lor kidul dipun jagani | lêstaria kang lumaku | wong nonton aja ngêlojok ||

5. rinêksa mrih rahayu | ayya nganti katanduk kang dudu | dêdalane pangudi dèn istiyari | winruhan sadurungipun | kalakon sangsaraning wong ||

6. garaning tyas mituhu | tahan nulak mêmanising têmbung | têtimbangan waton sêtruksi pulisi | lesane bakuh akukuh | angangkah wosing wiraos ||

7. nênangi nêja maju | nora mijang mring sanak sadulur | koluring tyas êndi kang nora nêtêpi | pinaksa pinurih [pinu...]

--- 75 ---

[...rih] mundur | wong nonton tan kêna mogok ||

8. ingkang prapta kadulu | pra prajurit tamtama kang mêthuk | myang Walandi dragundêr numpak turanggi | ordhênas mantri panèwu | mêthuk ngampil-ampil golong ||

9. ngêntosi kabèh iku | litnan kolnèl sapangisor rawuh | Kangjêng Pangran Purbadiningrat utawi | panunggilanipun wau | wadana lawan kaliwon ||

10. têtêmon nunggal dunung | pra pulisi urmat rawuhipun | kangjêng tuwan asistèn resdhèn ningali | punggawa kang cikat-cakut | cakêp mring pakon tan ngêndhong ||

11. dhonge cumadhong dhawuh | kangjêng tuwan karênan mung manthuk | wêwangsulan urmate para pulisi | mandhap saking kreta laju | mring èmpèr ingkang iring lor ||

12. gêgêntosan lumêbu | mêtu jroning griya sêtatsiun | Tuwan Radhêmakêr Tuwan Lêbrin tuwin | Babah Mayor Bekuwatkun | Babah Litnan Besaucong ||

13. wontên ing ngriku kumpul | agêng alit myang wadananipun | kasatriyan Mangkunagaran wus prapti | kliwon pulisi tan kantun | saandhahane rumojong ||

14. limrah manawi mêthuk | ngayun-ayun tumulia rawuh | anggraita mirêng suwaraning ploit | mêlingi sumênthit landhung | lamat-lamat anèng kulon ||

15. katon kukus kumêlun | kumarasak bas bos gumaludhug | saya cêdhak saya cêtha ing pangèksi |

--- 76 ---

dhirèksi banderanipun | katon kumitir tan anggop ||

16. rada rindhik ing laku | ngambah krêtêg kali Pepe laju | wus tan rikat panariking lokomotip | wau ta kang sami mêthuk | mrih ênggon kinaryandhodhok ||

17. puguh kang samyandulu | kinèn mundur maksa ngêsuk maju | kêrah-kêrèh jagawèsthi elik-elik | binantu bêbau sêpur | ngetan ngulon nyingkirkên wong ||

18. dilarak kang tan nurut | aja cêdhak karo dalan itu | iki mêngko arsa dèn anggo lumaris | lawan palerenanipun | kareta kang saka kulon ||

19. basa wus padha krungu | gone prentah sêru rada nêsu | wong kang nonton tumuli rêg-rêg ngunduri | kang nyăngga karya umaju | manggon tan momor wong nonton ||

20. purna panatanipun | pakurmatanira para mêthuk | ya ta wau titihan dalêm sang aji | ririh kèndêle dumunung | têpining èmpèr ingkang lor ||

21. prikănca kalang gupuh | maju pasang dhak-undhakan kukuh | mèpèt marang titihan dalêm dhirèksi | ing sakiwatêngênipun | tinêngga panèwu loro ||

22. songsong nèng pipi pintu | sampun mêgar tumuli sang prabu | jêngkar saking palênggahan praptèng kori | jêng tuwan asistèn maju | nyêlaki kangjêng sang katong ||

23. asta tabeyan [tabeya...]

--- 77 ---

[...n] sampun | lawan urmat angsung pambagyayu | nulya laju sang lagya rawuh kinanthi | malbèng wahkamêr sang prabu | lênggah kursi majêng ngalor ||

24. kangjêng tuwan tumutur | lênggah kursi myang pra narpasunu | ngabyantara Kangjêng Radèn Adipati | Sasradiningrat mabukuh | pangran kolonèl tan adoh ||

25. dene sadayanipun | ingkang mêntas andhèrèk myang mêthuk | thèrèk linggih ing ngèmpèr sami sumiwi | dhêrêg anèng ngarsa prabu | tatane kadya duk miyos ||

26. kang anèng sêtatsiun | jalu èstri maju suk-ingêsuk | rêbut ngarêp saking bangête kapengin | cêdhak tamat kang dinulu | amor punggawaning katong ||

27. saya ing jawi kidul | akèhing wong wus mèh tanpa petung | usrêg orêg iku kang padha ningali | priyayi kang sami mêthuk | tinon wus sami mirantos ||

28. wira tamtama gupuh | nyengklak kuda tuwin pra panèwu | mantri lurah ordhênas kang ngampil-ampil | Walandi dragundêr ngayun | jèjèr sakawan tan adoh ||

29. kreta-kreta pamêthuk | mapan nyêlak kênèk kusiripun | wimanendra kareta sampun cumawis | nèng èmpèr sèng ingkang kidul | wau ta kangjêng sang katong ||

30. ririh jumênêng laju | miyos saking wahkamêr sang prabu | kangjêng tuwan asistèn residhèn nganthi | tumindak dalêm kadulu | alon tan kasêsa ngêmong ||

31. mring

--- 78 ---

wadyabala sagung | kang jajari tata anèng ngayun | miwah ingkang anggarêbyêg anèng wuri | wus rawuh ing ngèmpèr kidul | gya paring tabe sang katong ||

32. mring kangjêng tuwan wau | miwah marang pra tuwan kang mêthuk | babah mayor babah litnan datan kari | riwusnya mangkana laju | minggah mring kareta alon ||

33. Kangjêng Pangeran Prabu- | ningrat tuwin risang mantringayun | dèn dhawuhi sakalihanira tunggil | andhèrèk kangjêng sang prabu | lênggah bak ngajêng wotsinom ||

34. panongsong goncèng pungkur | kênèk kalih rakitan tinuntun | lumaksana titihan dalêm sang aji | ngajêng wingking gumarubyug | ingkang andhèrèk tan adoh ||

35. sarêng panumpakipun | ing kareta sajake kasusu | para gusti salong nitih otomobil | tata urut anglur sêlur | kadya brakithi ngalih gon ||

36. wong miyat kerut katut | kapilayu titihan sang prabu | menggok ngidul sapraptaning pasar Lêgi | gya nêkuk mangetan têrus | lampahing kareta alon ||

37. pasar Widuran laju | praptèng pratêlon menggok mangidul | krêtêg agêng ngajêng residhenan maksih | lêstari lumampah ngidul | ing gladhag ngalun-alun lor ||

38. para mantri panèwu | golongan jawi kang sami tugur | gupuh-gupuh mudhun andhodhok ngurmati | nèng ngajêng pasebanipun | pakapalan [paka...]

--- 79 ---

[...palan] wetan kulon ||

39. titihan dalêm têrus | nratas têngah lêrês wringin kurung | dyan pangulu sakancane kêtip modin | sami nèng sangajêngipun | surambi urmat andhodhok ||

40. rawuh sangajêngipun | tratag rambat prajurit kang tugur | jagasura ngurmati prèsêntir guwir | pandhêl tumêlung myang tambur | munya salomprèt tot titot ||

41. kareta tan lumayu | sapitorang wetan menggok ngidul | kori brajanala kamandhungan nuli | pra prajurit tata kumpul | kang baris wetan myang kulon ||

42. prèsêntir guwiripun | ya ta wau kangjêng sang aprabu | sampun munggèng maderata maksih nitih | para pandhèrèk gya mudhun | sampun sumaos ngarompol ||

43. nèng wingking dalêm prabu | kanan kering ngarsa wus supênuh | miwah para pangeran kang têngga puri | riya panji wayah buyut | opsir kapitan lan mayor ||

44. kang nora baris iku | sadaya nèng maderata mêthuk | wadanèstri sakarerehan anunggil | tansah kalung samiripun | nyai lurah ingkang nongsong ||

45. sadaya para mêthuk | urmat anoragane tumungkul | ingkang cara Jawi ngapurancang sami | lunggana numpang ing dhêngkul | sweda salukat tan ngonggrong ||

46. kang dhèrèk nèng bak ngayun | sampun mandhap ya ta jêng sang prabu | miyos saking kareta dipun songsongi |

--- 80 ---

ingkang anjajari ngayun | alon lumaku tan pêdhot ||

47. munya wihèlmês lagu | musikan ing kadipatèn iku | brêgas sigrak trangginas para prajurit | urmat prèsêntir tan kidhung | jayèngastra prawiranom ||

48. pandhêlira tumêlung | milangoni lampah dalêm prabu | sampun laju malbèng kori srimanganti | sêtap musik munya barung | lagon wihèlmis rumojong ||

49. para prajurit sagung | ingkang baris tugur jro kadhatun | nora pae sami gupuh angurmati | munya munyêt nganyut-anyut | pradăngga salendro pelog ||

50. bêbarêngan tinabuh | piniyarsa swaranira umyung | rame kadya nambrama atur basuki | gustiku kang nêmbe rawuh | kangjêng sang katong ngadhaton ||

51. samana sampun laju | sri narendra malbêt dalêm agung | prabayasa para putri mangastuti | sanityasa susêtyayu | kayun kayungyun ing katong ||

52. kunêng kangjêng sang prabu | wus dhawuh sakèh kalilan mundur | Kangjêng Pangran Arya Prabuningrat tuwin | kangjêng risang anindya nung | sapangisor sami bodhol ||

53. kang dhèrèk myang kang tugur | sowang-sowangan sadaya mundur | saking pura untaping wadya gung alit | ngetan ngulon ngalor ngidul | maluyèng sasana ngaso ||

54. titi panitranipun | pêpèngêtan pinardawèng kidung | tarpa kadung kadung kap mindi wigati |

--- 81 ---

gita sabdaning jêng ulun | sampeyan dalêm sang katong ||

55. yèkang mangripta lugu | lêga nata ing sastra myang têmbung | têtêmbangan anut saagnya rèh dasih | asih umangsah yayah hru | lêpasing laras praptèng don ||

56. sadon sinidi sadu | sida dadi ri Anggara Madu | căndrakanta ping dwi dasastha marêngi | wuku Landêp nuju tulus | Dewari Endra paningron ||

57. wasesa sagara gung | pranata măngsa madya kapitu | sitarêsmi Mukaram Kunthara Alip | ăngka 18[14] | 43 manggon ||

58. byar dadyèsthining ratu |[15] kaping 7 Januari taun | 1913 tuwin | sangkala kawignyanipun | sri nata têrus gumolong |[16]|

Badhe wontên sambêtipun.

--- [0] ---

[...]

--- [0] ---

[...]

--- [0] ---

[...]

--- [0] ---


warsa. (kembali)
warsa.
Baca: sèwu wolung atus. (kembali)
Baca: sèwu wolung atus.
Tanggal Jawa: Sênèn Wage sapisan (1) Bêsar Jimakir: myat warna slira tunggal (AJ 1842). Tanggal Masehi: Senin 11 November 1912. (kembali)
Tanggal Jawa: Sênèn Wage sapisan (1) Bêsar Jimakir: myat warna slira tunggal (AJ 1842). Tanggal Masehi: Senin 11 November 1912.
Tanggal Jawa: 11 Nopèmbêr: kalih sêmi trusthaning galih (1912 M). (kembali)
Tanggal Jawa: 11 Nopèmbêr: kalih sêmi trusthaning galih (1912 M).
lwah-lwah. (kembali)
lwah-lwah.
rum. (kembali)
rum.
sapiturang (dan di tempat lain). (kembali)
sapiturang (dan di tempat lain).
Baca: dasa. (kembali)
Baca: dasa.
Kurang satu suku kata: Jêng Pangran Arya Purbanagara nunggil. (kembali)
Kurang satu suku kata: Jêng Pangran Arya Purbanagara nunggil.
10 wit-witan. (kembali)
wit-witan.
11 Kurang satu suku kata: Nèdêrlan sêleyo plagnya. (kembali)
Kurang satu suku kata: Nèdêrlan sêleyo plagnya.
12 Ditulis dengan huruf Arab. (kembali)
Ditulis dengan huruf Arab.
13 sumiwi. (kembali)
sumiwi.
14 Baca: sèwu wolung atus. (kembali)
Baca: sèwu wolung atus.
15 Tanggal Jawa: Anggara Madu (Slasa Lêgi) dwi dasastha (28) Mukaram (Sura): byar dadyèsthining ratu (AJ 1843). Tanggal Masehi: Selasa 7 Januari 1913. (kembali)
Tanggal Jawa: Anggara Madu (Slasa Lêgi) dwi dasastha (28) Mukaram (Sura): byar dadyèsthining ratu (AJ 1843). Tanggal Masehi: Selasa 7 Januari 1913.
16 Tanggal Jawa: 7 Januari: sri nata têrus gumolong (1913 M). (kembali)
Tanggal Jawa: 7 Januari: sri nata têrus gumolong (1913 M).