Nyanjata Sangsam, Padmasusastra, 1898, #201

--- 268 ---

Nyanjata Sangsam

1. Sinom

1. rinêngga atma srinata | Jêng Gusti Pangran Dipati | Nararya Mangkunagara | ping catur ingkang mandhiri | kang lagya mardisiwi | winarah rèh mring rahayu | Jêng Pangran Prangwadana | kang arsa têmbe gumanti | mrih widada dumadining yogatama ||

2. tumana mring susilarja | arju marta maratani | sawadya wadu-wandawa | aywana winalang kapti | myang pinrih pinarsudi | rumakêting kadang-karuh | lan malih mêmiluta | lumêkêt susêtyèng budi | dening para atmajendra Surakarta ||

3. kasidaning sih-sinihan | sumrambaha makangsali | tumrap ing praja mandhala | jêjêg arjaning kang bumi | menak sarwa dumadi | dera myat para gung kumpul | sumungku abipraya | mêmayu ayu lêstari | antarane kèh suka manadukara ||

--- 269 ---

4. nahên wau winursita | kang putra tinuduh maring | pasanggrahan ing Wanarga | bêbêrêg buron wanadri | myang mamèt minèng kali | lan para atmaja prabu | tamtuning ri ubaya | jujug myang mangsaning wanci | Pangabean badhe pakumpulanira ||

5. kang minôngka gêgunungan | Jêng Pangeran Angabèi | manggalatmaja iswara | wau praptaning ubanggi | Akad Kaliwon kaping | sadasa Dulkijah taun | Be kang salira mentar | wana iku amarêngi |[1] tabuh lima jêng pangran wus pêparentah ||

6. arakit kang palênggahan | pantyalit ngarsèng pandhapi | baku[2] bundêr munggèng madya | asri kinupêng ing kursi | ngarsa têpyèng pandhapi | rêspati sinungan babut | ya ta tabuh nêm prapta | para ri kang arsa ngiring | kang ngruhuni Jêng Pangran Natakusuma ||

7. tan dangu ing pêpakira | nèng Natar samya pêpanggih | Jêng Pangeran Pakuningrat | katigane ingkang rayi | Jêng Pangran Arya Singgih | Prabuningrat [Prabu...]

--- 270 ---

[...ningrat] malihipun | Kangjêng Pangeran Arya | Kusumadiningrat tuwin | sinêbut Walandi wasta Tuwan Jan ||[3]

8. ngantosi ing wiyosira | tan antara sigra mijil | jêng pangran sampun siyaga | busana cara Walandi | nulya lênggah ing kursi | para ri tata alungguh | anganti praptanira | têtamu kang arsa mampir | kunêng prapta wanci tabuh madya sapta ||

9. Pangran Prabu Prangwadana | kering ing raka kêkalih | Jêng Pangran Gôndasaputra | myang Gôndatmaja kang rayi | miwah ari kêkalih | Radèn Mas Subyakta timur | lan Radèn Mas Suprapta | wontên malih kang umiring | môngka pamugari Arya Brajanata ||

10. punika ingkang pêputra | jêng gusti kang kaping kalih | malih prênah ingkang paman | jêng gusti kang kaping katri | nênggih ingkang sêsiwi | Suryadarma jêjuluk |[4] wusnya pinêthuk sigra | ngacaran lênggah ing kursi | mubêng tarap tan kari Dyan Wirasmara ||

11. tan dangu sunggata wedang | sru turi wusing lumarih |

--- 271 ---

dungkap wanci tabuh sapta | sigra budhalira sami | sampun ngaturan nitih | rata pangkat juru-juru | sri tinon lampahira | praptèng Bacêm têdhak aglis | Dyan Tumênggung Jayasarosa amapag ||

12. lan Dyan Ariya Sêbrata | wus dangu praptanirèki | angrukti sagung kang palwa | badhe kinarya anitih | nabrang mring wetan kali | mangkana samapta sampun | sinaoskên ing ngarsa | wong agung samya anitih | miwah palwa kang amot swandana rata ||

13. ing ranu tan winursita | wus prapta sawetan kali | kuda pangirid pinasang | tan liru prênahirèki | wong agung tarap sami | jumênêng têpining lurung | keringing ratanira | kang arsa dipun titihi | mangsah nêngah Jêng Pangran Gôndaatmaja ||

14. kadi Radèn Baliputra | tinut ing ari kêkalih | Subyakta lawan Suprapta | Jayasarosa pêpatih | Arya Sêbratèng wuri | praptèng ngarsa wus atundhuk | pamit arsa wangsula | mring

--- 272 ---

nagri lan ari kalih | miwah Jayasarosa Arya Sêbrata ||

15. amungkur basukyèng ngarga | narimèng sih anganthuki | sawusnya abêbagean | nulya kur-ungkuran sami | sigra sarêng anitih | tan winarna lampahipun | kang wangsul maring praja | wuwusên kang lumastari | asri tinon wimbuh rêngganirèng marga ||

16. patinggi umbul myang rôngga | anggrêbêg samargi-margi | samya anitih turôngga | ing kanan miwah ing kering | ngarsa rolas salangsir | amandhi banderanipun | abajo sangklat rêkta | biru calana mantêsi | acêcaping ijo ginayut taliwang ||

17. ing marga tan winursita | ing dhusun Walang wus prapti | kèndêl sang narpasiwaya | gantyaning kuda pangirid | tan dangu wusnya rakit | sigra wau bidhalipun | prapta ing Sukaharja | mangkana wong agung sami | têdhak saking rata pinêthukkên marang ||

18. sira Dyan Wiryakusuma | ngaturan laju mring panti | panggubahan madyèng awan |

--- 273 ---

rinêngga sri sinalisir | ring wastra môncawarni | sinamir ron tinatuwuh | umyang pradôngga munya | kunêng ta sang narpasiwi | sampun sami lênggah ing kursi sadaya ||

19. midêr wantu larihira | miwah wadya kang umiring | wus tan ana kêkurangan | sapangkat-pangkatirèki | dangu lêrêpnya nuli | wong agung ing bidhalipun | sarêng anitih rata | sayagung dasih kang ngiring | wau Radèn Ngabè Wiryakusuma ||[5]

20. andhèrèkkên sêdyanira | wangsul panambangan mangkin | ya ta ing Kêpuh wus prapta | aganti kuda pangirid | tan dangu bidhal malih | lêstari ing lampahipun | wus praptèng panambangan | kèndêl têpining bênawi | nèng sabrang lèr samya têdhak saking rata ||

21. sigra anitih giyota | ing sabrang kidul wus prapti | laju minggah pasanggrahan | urmat pradôngga munya tri | sarêng dènira manjing | wismasri rêngganing wangun | sampun atata lênggah | myang wadya inghang[6] umiring | wus pinarnah

--- 274 ---

ing sajuru-jurunira ||

22. tan dangu palêrêpira | mung angunjuk sawatawis | sigra wau bidhalira | karana mèh praptanèki | laladan Wanagiri | kadêrêng asruning kayun | wantu sami taruna | mêmpêng kasudiran mingis | amung sangsam tan lyan dadya ardayèng tyas ||

23. tan winarna marga prapta | Wanagiri nuju wanci | marêngi tabuh sawêlas | laju anjujug wanadri | ing kono wus miranti | sanjata miwah kudèku | myang kawula ing desa | kang badhe kinèn angiring | kalih nambang samakta gêgamanira ||

24. nahan ta sang siwayendra | tumêdhak saking ratèki | anèng pratêloni[7] marga | kang mangidul anjog maring | ing pasanggrahan adi | kirang sapal têbihipun | dene kang maring wana | mangetan ujuring margi | sami sapal têbihe ngungkurkên arga ||

2. Pangkur

1. kunêng ta sang narpaputra | ingaturan samya nitih turanggi | sigra sarêng lampahipun | saha bala kumêrap |

--- 275 ---

gunging kuda winatara pitung atus | kumutug saengga jawah | sring[8] tinon samargi-margi ||

2. yèn ginagas duk samana | kadya Sultan Jayusman Malebari | tinuduh mring ramanipun | miwah pra arinira | lumurug prang gêcak nagri Ngambarkustup | Prabu Sêmakun kang môngka | manggala pangirid baris ||

3. punika iribe uga | Arya Brajanata kang mugarèni | tinut sagunging pra sunu | sarèh bawaning wana | amêmatah prayoganing laku-laku | mamrih ing pikantukira | kunêng praptèng prênahnèki ||

4. samya têdhak saking kuda | wus binagi kapara rajasiwi | sajuru-juruning panggung | wusnya ngaturan minggah | saha dasih kang nômpa sanjatanipun | sampurna pangrakitira | sinasmitan ngati-ati ||

5. nêngna kang sampun prayitna | kawuwusa wadya kang samya giring | mangsah kumrutug anggrêgut | tan pae lan magut prang | sangkêp sagung gêgaman tan ana kantun | sarwi suraknya wurahan |

--- 276 ---

kadya rubuh ingkang wukir ||

6. miwah bêndhenya angangkang | myang thongthongan narunthung barêbêgi | wor bèri bêgor abarung | wuwusên kang atadhah | pratmajendra wus musthi sanjatanipun | wau ta pêpanggungira | Jêng Pangeran Angabèi ||

7. mênjangan nênêm kang prapta | narpatmaja awas dènnya ningali | tiniyungkên kuntanipun | mênjangan sru malêsat | kanêm pisan angorèk ngiwa anêmpuh | panggungira Jêng Pangeran | Kusumadiningrat aglis ||

8. angayat kunta baswara | wus tiniban kêna sukune kering | kang têngên tiba gumêbrug | tangi asru malumpat | mingêr nulak anggêndring palayunipun | ngarsane pêpanggungira | Jêng Pangeran Angabèi ||

9. nanging têbih antaranya | satus sèkêt tindak wataranèki | sigra ingayatan gupuh | wontên dasih turira | adhuh gusti maksih dahat têbihipun | angling sang siwayatmaja | sok uga sun anibani ||

--- 277 ---

10. sigra tiniban sanjata | sangsaya sru palayunya lir thathit | mangalèr gya kinarutug | sanjata barondongan | maksih gancang manjangan palajêngipun | saksana tinut ing kathah | patinira dèn gêbugi ||

11. kunêng ta pêpanggungira | narpaputra Jêng Pangran Angabèi | lagyeca imbalan wuwus | lan dasih nulya ana | sangsam èstri sing kilèn malayu nêmpuh | dupi parêk panggungira | kandhêg palayunirèki ||

12. prayitna sang tanayendra | ngayat kunta kang kinarya ing nguni | marwasa baranggah agung | mangkana wus tiniban | kêna tênggokira trusing têpakipun | gumêbruk tibèng bantala | tangi sru lumayu ngênthir ||

13. narajang panggunganira | narpaputra jêng pangeran arya aglis | Kusumadiningrat sampun | nibani kang sanjata | pan kaplorod kabêsèr pok buntutipun | tan kandhêg palajêngira | wantuning wus nandhang kanin ||

14. tan têbih antaranira |

--- 278 ---

nulya rêbah sangsam wus angêmasi | pinundhut ginotong sampun | prapta soring panggungan | samya têdhak mariksa ing tatunipun | gya parentah kinèn murak | kunêng ta wong agung sami ||

15. bubaran mring pasanggrahan | madyèng wana rinêngga tarub asri | ing kono dhadharan sampun | tabuh ro wancinira | bidhal malih anggiring mring wana Kêthu | nibani ping kalih kêna | ngularan datan kêpanggih ||

16. tabuh madya lima bubar | kondur maring pakuwon Wanagiri | pinêthuk ing urmatipun | umyang ponang mardôngga | asri tinon rêrêngganing lurung-lurung | tinatirah suji rancang | kasmaran kang aningali ||

3. Asmaradana

1. pringwulung ingkang kinardi | pinaju pat têngahira | pinalang adêg-adêge | kinêmbang rineka cakra | têpung ing kering kanan | nginggil sinungan palêngkung | sri sinamir janur pita ||

2. cêcagaking wancaksuji | rinênggèng ron sêsêkaran | langkung wèh sêngsêm [sêngsê...]

--- 279 ---

[...m] wuryane | miwah marik pinanjêran | rontèk lawan bandera | rolas kaki longkangipun | banjêng praptèng pasanggrahan ||

3. kunêng ta wong agung prapti | pasanggrahan samya têdhak | wus manjing jro pandhapane | ing kursi lênggah atarap | sêsaosan wus aglar | madyèng pahêman kinêpung | wau ta kang pasanggrahan ||

4. mangalèr ajêngirèki | rineka rakiting Jawa | dhapur sêsinom dalême | sinungan kamar sakawan | kinajog jarambahnya | têpung kanan keringipun | jawi brunjung sakanira ||

5. pinlêstèr rata agasik | tinembok pagêring wisma | ingusar anyar tabête | ngarsa sinung paringgitan | kêkalih kamarira | wetan kilèn prênahipun | pinantês sri busananya ||

6. gambar miwah kaca murni | kawacan myang pagulingan | kunêng pandhapa dhapure | jogglo gêng balunganira | wantu parêking wrêksa | kapat sakagurunipun | rêspati sinung bêbuntal ||

--- 280 ---

7. agêng sapêluk tur gilig | anggubêt rineka sarpa | sakawan têpung sirahe | nèng têngah krun gantilannya | istha kadyarsa môngsa | kang sarpa maring damar krun | mangkana salokanira ||

8. têpyèngsun duk pinalisir | ing wastra bang biru seta | kinaywapu pêpêloke | taritis sinung taratag | tinatuwuh kang saka | ing pisang matêng witipun | rarywalit kacaryan mulat ||

9. kalênengannya ngrêrangin | anèng kajogan pandhapa | ringgit wor rêbab swarane | yayah ngalapêna jiwa | kunêng kang samya lênggah | tan dangu bubaran sampun | kasayahên saking wana ||

10. wus pinarnahakên sami | pakuwone sowang-sowang | narpaputra katigane | ing dalêm pakuwonira | kamar kilèn ing têngah | Jêng Pangran Ngabèi iku | ingkang rayi kilènira ||

11. kamar ingkang nomêr kalih | Jêng Pangran Natakusuma | dene ta kang rayi malèh | Jêng Pangeran Pakuningrat |

--- 281 ---

ing kamar paringgitan | kang wetan pakuwonipun | Jêng Pangeran Prabuningrat ||

12. sisihing raka amrêgil | paringgitan kilèn kamar | nênggih malih pakuwone | Jêng Pangran Aryakusuma- | diningrat kilèn prênah | gêngdhong[9] longkang nataripun | lan dalêm gung pasanggrahan ||

13. kaputrèn pantêsirèki | upama wong agung praja | dene tan ana korine | Pangran Prabu Prangwadana | nèng dalêm kamar wetan | Pangran Gôndasaputrèku | nèng jawi pakuwonira ||

14. Arya Brajanata malih | Tuwan Jan Dyan Wirasmara | sami jawi pakuwone | kunêng wus sami alukar | busana ngenggar-enggar | tabuh sapta malih ngrasuk | busana saparêngira ||

15. sarêng mijil mring pandhapi | tan ewah ing rakitira | kadya duk wau praptane | munya salendro pelognya | sadasa ringgitira | kinèn sarêng bêksanipun | abarung suka kang mulat ||

--- 282 ---

16. wong agung eca miyarsi | sarwi ngunjuk sasukanya | kunêng wus dungkap wancine | tabuh kalih wêlas dhahar | nutug dènnya bujana | dangu nulya bibar sampun | makuwon lajêng anendra ||

17. ing dalu datan winarni | rêroncèning pagulingan | kawarnaa ing enjinge | Sênèn tanggal ping sawêlas | tabuh sapta siyaga | angrasuk busana sampun | malih arsa ambêbêdhag ||

18. samêkta wus samya mijil | sigra sarêng budhalira | lan sagung wadyabalane | samya anitih turôngga | sangkêp sagêgamannya | kawot ing turangganipun | enggaling carita prapta ||

19. tan pae lawan duk wingi | barang solahbawanira | malah kang sangsam wêdale | akathah datan petungan | nanging ta bokmanawa | dinanya kang tan pakantuk | nuju sêpi petangira ||

20. yèn titisirèng pambêdhil | tan owah lan saban-saban | apan iya pratandhane | singa kang tiniban [tiniba...]

--- 283 ---

[...n] kêna | rinuruh tan kapanggya | marma kukuh dinanipun | kunêng tabuh kalih wêlas ||

21. kondur saking ing wanadri | praptèng pasanggrahan dhahar | sigra tan dangu bubare | kasaput drês jawahira | wus ngaso masanggrahan | tan winarna roncènipun | tabuh catur sontênira ||

22. angrasuk busana sami | sadaya sampun samêkta | arsa tindak maring lèpèn | mariksa wong ngambil mina | samadya pal têbihnya | mangetan prênahira wus | budhal saha wadyakuswa ||

23. praptèng asistenan mampir | manjing jroning palataran | mangilèn loji ajênge | rakite wêwangun anyar | galdri ngubêngi wisma | yèn jawi ran jagasatru | sinung hèk wilis cètira ||

24. kunêng asistèn wus mijil | tundhuk sami têtabean | lênggah tan dangu budhale | miyos kori bêbutulan | wingking loji prênahnya | mangetan tan dangu rawuh | ing têpinirèng narmada ||

25. kang palwa sampun [sa...]

--- 284 ---

[...mpun] cumawis | miwah ta sakwèhning saya | wus samya samakta kabèh | jala jaring myang karakat | sambêr myang sèsèrira | pêcak sandhat anco susuk | silulup gogo lan tangan ||

26. mangkana wong agung sami | jumênêng pinggiring toya | palwa wus sinaosake | sirah naga ngarsa wuntat | asri sinung bandera | gya nitih sadayanipun | kêkanthèn inggahing palwa ||

4. Kinanthi

1. dhinawuhan adan sampun | tumandang sagung piranti | gumuruh sarêng asurak | kang amèt myang kang ningali | suka myat lumbaning mina | gung-agung sabayi-bayi ||

2. klalèn jambal miwah palung | wagal pacal marmas tagih | rêngarêng papar saklasa | kutuk rong pêluk gêngnèki | pusuh lêmpuk sênggaringan | urang-watang miwah bêthik ||

3. kada granggang jakaripu | badhèr talumpah saupih | atusan mina kang kêna | kunêng tabuh nêm kang wanci | kondur maring asistenan | ingacaran lênggah [lêng...]

--- 285 ---

[...gah] sami ||

4. sinambrama ing pangunjuk | tan adangu nulya pamit | enjang bidhal maring praja | asistèn sung arjèng margi | sawusira têtabean | gya bidhal sawadyanèki ||

5. praptèng pasanggrahan agung | lajêng lênggah ing pandhapi | anutug kasukanira | dene mung kari saratri | gêndhing miwah langên swara | kinanthi dèn wolak-walik ||

6. jam kalih wlas dhahar sampun | bibaran samya aguling | ing dalu datan kawarna | ya ta kawuwusa enjing | ri Anggara Paing tanggal | kalih wlas siyaga sami ||

7. ingundhangan arsa kondur | samêkta sagung piranti | wus pinatah kang lumampah | miwah kang badhe umiring | nèng palwa myang kamomotan | sampat pamintanirèki ||

8. nihan sawusira ngrasuk | busana wong agung sami | budhal saking pasanggrahan | gumrah sagung kang umiring | sira Dyan Jayasarônta | Ondêrêgèn Wanagiri ||

9. anguntapkên urmatipun |

--- 286 ---

sêdya wangsul ing bênawi | ya ta wus praptèng narmada | palwanira wus cumawis | naga sri dhaulu sirah | binusanan lir duk wingi ||

10. sutendra ngaturan sampun | sigra dènira anitih | dene sagung para wadya | kang palwa sampun binagi | wus kawot sadayanira | gya mancal andhandhang mulih ||

5. Dhandhanggula

1. silir-silir wong agung amilir | asri bayak lampahing baita | lir paksi cakar walangèn | dulur-dulur aluntur | kang gamêlan munya ngrêrangin | ringgit wor swaranira | rinêngwa anganyut | tan têbih palwa swandana | sang siwaya kasukan samargi-margi | mangkana lamun kandhas ||

2. kalih atus jalma kang jagèni | ngurung-urung nut lampahing palwa | tan kari ing saparane | lamun kandhas anggêbyur | nyurung ana ingkang anarik | kambanging palwa minggah | lumampah adulur | yèn têlas margèng dharatan | samya minggah ing dhusun amêgat ngarsi | sadangune mangkana ||

3. sangsayagung ing samargi-margi |

--- 287 ---

bawah kang kambah saurutira | bangawan inagnyan kabèh | mêthuk têpining ranu | marma kêrig têkwan rarywalit | kang umur limang warsa | kambah anggarubyug | samana panggagasira | kang angripta ya Allah kang murbèng bumi | luwih pamintanira ||

4. kang sinung nikmatirèng kadadin | lawan titah kang sinung sangsara | dene tan ana iribe | kang luhur samo sinung | mêngku ring rèh kawiryan adi | nir prih rêrênggining tyas | prapta ing sakayun | kang cilik nandhang sangsara | alpa boga busana langkung panas prih | payahing angganira ||

5. yèku pan maksih nandhang kuwatir | bok ginitik marang lurahira | mila sêngkut pratingkahe | karingêtnya kadya dus | kèndêl mênggah akêmpis-kêmpis | dhuh babo kang misesa | buwana sawêgung | mugi paringa aksama | maring dasih tuwan ingkang kawlasasih | kunêng ing lampahira ||

6. sang sutendra wau lumastari | samarga-marga tansah kasukan |

--- 288 ---

gumuruh wadya swarane | yèn tinon isthanipun | kadyatmajèng Janggalamanik | Sang Ino Kasatriyan | duk budhalirèku | saking ing candhi pulo bang | sakadeyan arsa gêpuk nagri Bali | nitih pun jaladara ||

7. sêngsêm mulat wuryaning pagajih | myang pasêngkrèn kèh tanêmanira | têpyèng ranu saurute | kênthang katela jagung | kacang kara miwah kacipir | kacang cina sêmôngka | karai lan timun | jarak jali juwawutnya | mangsanira lagya nêdhêng angundhuhi | marma wèh arsèng driya ||

8. tambah malih sri langên ing pinggir | sêsaosan sagung desa-desa | kang kamargan saurute | sung môngka bêktinipun | sêsaosan sakadarnèki | winehan hub-ahuban | wisma isthanipun | ing jro mèsi tumpêng panggang | myang sêmôngka kang palwa gantya nampani | samarga pan mangkana ||

9. miwah kang dadya sukaning galih | kèh kukila têpining udaya |

--- 289 ---

sinanjatan saurute | dêrkuku lan bêrkutut | blêkok jalak miwah gulathik | trinil grija kuthilang | tèngkèk thênguk-thênguk | kang kêna binujung palwa | anginggiri kalamun tumibèng warih | pambêlah gêbyur sigra ||

10. dupi praptèng manara ningali | lutung kathah nèng sengon kang wrêksa | pating caruwik swarane | parentah palwanipun | kinèndêlkên palwa wus minggir | sigra kang pratmajendra | tumêdhak sadarum | samya ngasta kang sanjata | Jêng Pangeran Natakusuma nibani | ponang lutung aniba ||

11. duk kumleyang linokakên mati | praptèng ngandhap gya tangi jumranthal | kang mulat suka guyune | wor ngungun sarwi jêtung | nora nyana dene ngapusi | tibane duk kumleyang | tingkahe lir lampus | tan wruh tibaning bantala | jaranthalan tumracak maring wit malih | sabên-sabên makana ||[10]

12. nulya ingkang rayi ganti-ganti | nyanjata nanging tan ana kêna | pan amung dadya sukane | mring

--- 290 ---

wadya kang dêdulu | ya ta Kangjêng Pangran Ngabèi | rênguning tyas sinamar | de pararinipun | agung dènnya sinurakan | sigra nyandhak sanjata tiniban kêni | lutung tibèng bantala ||

13. trus lambungira pêjah gumuling | wus pinundhut kawot ing baita | undhang budhal pamilire | wau sang narpasunu | datan kandhêg dènnya lumaris | sarwi adhêdhaharan | nèng palwa anutug | miwah sagung kulawarga | sinambrama tan ana kurang kang bukti | tiniti pinariksa ||

14. suka sagung wadya amênuhi | sarwa boga kunêng lampahira | wus prapta ing Kêdhung Banthèng | kèndêl samya angirup | rumpon tabuh kalih wlas wanci | mina mung sawatara | gya bubaran sampun | milir lêstari lampahnya | praptèng panambangan wanci tabuh kalih | laju ing lampahira ||

15. praptèng Nglêngking gisik wetan kali | wontên balêkok pinggiring toya | tiga ajajar encoke | ya ta sang narpasunu |

--- 291 ---

awas mulat ngandikèng siwi | lah Kusumadiningrat | pilihên paksiku | iya padha sinanjata | bêbarêngan kang putra tur sêmbah milih | kang mencok lèr priyôngga ||

16. kang kidul ingaturkên ramèki | mèsêm anganthuki sigra ngayat | sanjata sarêng kalihe | ingaban munya sampun | blêkok ingkang kidul kawilis | suka sagung tumingal | wimbuh langênipun | nulya pinèt ing baita | sampun katur kang paksi tinampèn aglis | milir malih kang palwa ||

17. wau praptèng Karadenan wanci | tabuh madya nêm kèndêl saksana | angirup malih rumpone | tan patya kèh tukipun | laju budhal palwa umilir | prapta ing pasanggrahan | poncol malih ngirup | mina antuk sawatara | budhal malih laju milir lumastari | eca lampahing palwa ||

18. tan rêkasa nut ilining warih | ya ta ingkang wanci tabuh madya | astha prapkèng[11] Kêdhunggudèl | wong agung minggah sampun |

--- 292 ---

pinêthuk ing Radèn Ngabèi | Wiryakusumèng Natar | ingaturan laju | mring pakuwon tarub lênggah | saha wadya wus pinarnahakên sami | tinata pangkatira ||

19. asêsugun midêr ponang larih | wantu-wantu panêmbramanira | sawusnya dangu lênggahe | ngaturan dhahar sampun | miwah wadya parêng abukti | mu[12] pae ênggènira | dhêdhaharan nutug | mangkana wong kang nêningal | tan petungan kêthèn ayutan pra sami | busana sarwa endah ||

20. jêjêl tundhung-tumundhung apipit | rêbut ênggon ajêngkang-jinêngkang | mamrih katon pandulune | tiba pating gadêbug | tangi wênèh lajêng ambithi | dadya akêkêrêngan | pulisi abikut | pamisahe bokmanawa | ana ingkang anganggo gêgaman sami | dadya tan kobêr mulat ||

21. mawor barung kang pradôngga muni | abusêkan swaraning kang janma | pating talorong obore | riwut rêngyèng pandulu | kadi lampor wurahan atri | kunêng luwar bojana |

--- 293 ---

sigra budhalipun | wus dadya gusthining lampah | kondurira saking Kêdhunggudèl nitih | baita sowang-sowang ||

22. wus tan ana langênirèng margi | amung sare ngasokkên sarira | wit dahat arip sayahe | mangkana rinukti wus | pasarean palwa pribadi | nulya sarêng budhalnya | ya ta wus kapungkur | Kêdhunggudèl tan winarna | kang anendra sakeca nèng palwa milir | tan wrin wijiling arka ||

6. Mijil

1. kunêng gantya lingira ing nguni | wuwusên sang katong | linggar saking praja sabalane | Langênarja wus nyare saratri | wau jêng sang aji | ing dalu awungu ||

2. miyos ing Natar nuduh ing dasih | pêpilihan kang wong | manawa prapta ing sawancine | ingkang putra Jêng Pangran Ngabèi | tinimbalan aglis | pandhapa anjujug ||

3. kawuwusa kang andon aguling | ing Langênarjanjog | madya lima ing ngriku wayahe | narpaputra minggah wus apanggih | lan duta narpati | dhinawuhkên sampun ||

4. timbalane [timba...]

--- 294 ---

[...lane] kang rama sang aji | sandika gya bodhol | praptèng Natar anuju waktune | talingsingan tan panggih sang aji | turing kang pra êncik | ramanta sang prabu ||

5. sare malih kadangon anganti | wau ta sang anom | midêr anèng jro panatarane | byar raina utusan nimbali | kang raka nèng jawi | pangran arya prabu ||

6. dhinawuhkên sandika turnèki | sigra sarêng bodhol | minggah maring jro pasanggrahan |[13] ingacaran minggah ing pandhapi | ngantosi narpati | ing sawungunipun ||

7. tan adangu wungune sang aji | tinimbalan gupoh | Jêng Pangeran Ngabèi kalihe | Pangran Prabu Prangwadana aglis | umanjing jro puri | panggih jêng sang prabu ||

8. sinabdan raharjanirèng margi | tur nuhun magupoh | myang dinangu ing paran tingkahe | matur purwa wasana tan gêmpil | gya tinundhung mijil | sandika wus mêtu ||

9. pratèng[14] jawi pinaringan sami | sunggata sang katong | num-inuman pêpak sawarnine | miwah dhadharan sampun pinaring |

--- 295 ---

roti martegèki | sardhèn miwah kèju ||

10. myang sêmôngka kinarya lih-olih | ing rata wus kawot | kunêng wus kalilan mantuk kabèh | nêmbah mijil praptèng jawi kori | anitih rata glis | saha wadyanipun ||

11. tan cinatu[15] lampahirèng margi | Pangabeyan rawoh | tumurun saking ing rata age | tabuh astha enjing ingka[16] wanci | wus samya umanjing | ngacaran alungguh ||

12. nèng pantyalit sangarsèng pandhapi | wus samya alunggoh | datan owah duk mangkat rakite | num-inuman tan dangu wus mijil | ingacaran sami | gya sarê[17] angunjuk ||

13. nulya pamit mantuk mring wismèki | linilan gya bodhol | praptèng jawi anitih ratane | kunêng wau Jêng Pangran Ngabèi | dangu sawikinging[18] | paran ta rahayu ||

14. matur wit têdhak praptèng samangkin | tan ana pakewoh | siyang dalu tansah rumêksane | pra santana kang kantun nèng wuri | anggung pamujining | kang maring rahayu ||

Catatan kaki:

1. § = 1808 [Sengkalan: salira mentar wana iku (Ahad Kliwon, 10 Dulhijah 1808 A.J.), sic. seharusnya: Sêlasa Kliwon, 10 Dulhijah 1808 A.J., 25 November 1879 A.D.]. (kembali)
2. bangku. (kembali)
3. Kurang satu suku kata: kang sinêbut Walandi wasta Tuwan Jan. (kembali)
4. Kurang satu suku kata: Suryadarma ajêjuluk. (kembali)
5. Kurang satu suku kata: wau Radèn Ngabèi Wiryakusuma. (kembali)
6. ingkang. (kembali)
7. pratêloning. (kembali)
8. sri. (kembali)
9. gêdhong. (kembali)
10. mangkana. (kembali)
11. praptèng. (kembali)
12. mung. (kembali)
13. Kurang satu suku kata: minggah maring jro pasanggrahane. (kembali)
14. praptèng. (kembali)
15. cinatur. (kembali)
16. ingkang. (kembali)
17. sarêng. (kembali)
18. sawingkinging. (kembali)