Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 13: K)

Judul
Sambungan
1. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 01: A). Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
2. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 02: B). Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
3. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 03: Kh). Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
4. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 04: D). Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
5. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 05: J) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
6. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 06: Dh) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
7. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 07: E) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
8. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 08: Ê) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
9. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 09: G) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
10. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 10: H) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
11. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 11: I) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
12. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 12: Y) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
13. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 13: K) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
14. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 14: L) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
15. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 15: M). Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
16. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 16: N) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
17. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 17: NY) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
18. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 18: NG) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
19. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 19: U) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
20. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 20: O) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
21. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 21: P) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
22. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 22: R) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
23. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 23: S) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
24. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 24: T) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
25. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 25: C) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
26. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 26: Th) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
27. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 27: W) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
28. Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939, #75 (Bagian 28: Z) . Kategori: Bahasa dan Budaya > Kamus dan Leksikon
Citra

K

ka :
I êngg. pc kok. II êngg. pc: sangka, saka. III êngg: kae, kana.
ka-Allahan :
kn dat sipating Allah.
kaalpan :
kw 1 rèmèh; 2 weya, sêmbrana; kc. alpa.
kaanan :
n. kawontênan k wujud ut. sipate kang katon; têmbung kaanan kn: têmbung kang mratelakake sipat ut. wataking mubarang; kc. kahanan.
kaantêpan :
kn 1 br. diantêpi; 2 pamituhu, kasêtyan; kc. antêp.
kaarsayan :
kw kabungahan; kc. arsaya.
kababan :
kn kêna ing abab ut. angin (ing mriyêm lsp); kc. abab.
kaba-kaba :
kw 1 sumêlang; 2 ora tumêmên.
kabandaran :
kn. ak 1 pabeyan; 2 kampung ing palabuhan; kc. bandar.
kabar :
I êngg. kn. ak wis kurang kênthêl (tmr. santên), ngabar; kc. abar. II (A) kn: pawarta, wêrta; di-[x]-i: dikandhani, diwèhi wêruh; di-[x]-ake: diwêrtakake.
kabar-angin :
(-kabur, -sriwing) pc kabar kang durung karuwan kanyataane.
kabat (ullah) :
(A) kn mêsjid ing Mêkah.
kabatinan :
n. kabatosan k prakara ing sajroning batin.
kabèh :
n. sêdaya k ora ana sing ora katut kapetung; di-[x]-ake: dianggo (diêntèkake lsp) kabèh.
kabèhan :
êngg kabèh.
kabèlan :
kn lumèngkèt dening karêm bangêt (tmr. pêpanganan lsp).
kabêbahan :
k kabubuhan.
kabêjan :
pc kabêgjan.
kabêgjan :
kn lêlakon lsp. kang njalari ut. kang sinêbut aran) bêgja; kc. bêja, bêgja.
kabêkêlan :
kn bawah (wêwêngkon, omah) ing bêkêl.
kabêkta saking :
k kagawa saka.
kabênan :
k. ak kêbanjiran.
kabênêr :
n. kalêrês k pinuju, mbênêri; kabênêran n. kalêrêsan k 1 kapinujon, ora kalawan disêngaja; 2 wis bênêr (prayoga), ora kliru; kc. bênêr.
kabêcikan :
n. kasaenan k panggawe bêcik, jasa; kc. bêcik.
kabiyas, kabyas :
kw kabuncang ing angin, katut.
kabingahan :
k kabungahan.
kabir :
alam [x] (A) kn alam kang kêna ing pati (donya).
kabiri :
kn. ak kc. kêbiri.
kabisan :
n. kasagêdan k sêsurupan marang sawijining bab; kc. bisa.
(kabyak) :
kêkabyak êngg. pc mungsêng mênyang ngêndi-êndi.
kabyatan :
kw dimomoti, kabotan.
(kabyuk) :
di-[x] êngg. pc dikapyuk.
(kablak) :
kêkablak kn ngêbêt-ngêbêtake suwiwine (banjur kluruk tmr. jago lsp); di-[x]-i ak: ditantang.
kablêg :
êngg. pc kêtandhêg akèh, kêpêksa nyangga akèh; kc. blêg.
kablilon :
kn. ak kuranging sêsurupan; kc. blilu.
kabluk :
êngg. kn glêpung gaplèk.
kablong :
pc kalah.
kabubuhan :
n. kabêbahan k dibubuhi; kc. bubuh.
kabudayan :
kn wudharing nalar tuwin pambudi nganakake yêyasan, kaalusan tuwin kagunan.
kabudidayan :
kn palêmamahan[1] jêmbar kang disewa lan ditanduri têbu, kopi lsp. (dening pakumpulan dagang, pabrik gula); kc. budi.

--- 178 ---

kabuyutan ~ kadung.

kabuyutan :
êngg. ak papan kang kramat (suci); kc. buyut.
kabuk :
êngg. kn ora olèh-olèhan; kc. buk.
kabuktèn, kabukti :
kn. ak wis têrang kaluputane dening wis ana buktine; kc. bukti.
kabul :
I kn. ak bêbrêk (tmr. bêras sing lawas ana simpênan). II (A) kn: 1 ak: nampa ut. panampaning pangantèn wadon dening pangantèn lanang (ing nalikane diijabake); 2 (donga [x]) ak. donga ngunjukake slamêtan (kêndhuri) marang kang dimêmule; 3 kasêmbadan, kalêksanan (panuwune); 4 êngg. kêtêkan kang digayuh (dijangka); di-[x]-i, di-[x]-ake ak: 1 disêmbadani (panjaluke, sêmbahyange); 2 diujubake (tmr. kêndhurèn).
kabuli :
kn. ak bngs. sêga wuduk; kc. kêbuli, gêbuli.
kabungahan :
n. kabingahan k rasa bungah, kaananing bungah.
kabupatèn :
kn 1 dalêming bupati; 2 wêwêngkon bawahing bupati.
kabur :
kn 1 katut ing angin; 2 pc. ilang, lunga, muspra; kc. bur, abur.
kaburi :
n. kawingking k. ak 1 ditinggal; 2 kêpungkur; kc. buri.
kabutuhan :
n. kabêtahan k apa-apa sing dibutuhake; kc. butuh.
kabuwanan :
kn matane isih mêlèk nanging ora bisa ndêlêng.
kabogan :
êngg. kn kêpopoh, diwajibake.
kabong :
kn wis tumêk (jêlèh) bangêt.
kabotan :
n. kawratan k 1 ak. diboboti, dimomoti; 2 kangèlan, rêkasa; kc. abot, bot.
kabotên :
n. kawratên k kêladuk abote.
(kabruk) :
di-[x](-i) kn ditladhung (disabêt) ing suwiwi (tmr. jago tarung lsp).
kabrukan :
kn. ak kêbrukan.
kad :
(A) kn 1 watês, wangênan; 2 watêsing totohan (tmr. main); luwih saka ing [x] ak. luwih ngêkad pc: kêluwih-luwih, kêladuk, ora lumrah; kc. kat.
kadadean :
n. kadadosan k 1 kêlakon dadi; 2 têmahan, pungkasane, kc. dadi.
kadayan :
kn. ak 1 kakuwatan; 2 kêna ing daya; kc. daya.
kadanan :
kn. ak didanani, olèh dana; kc. dana.
kadang :
kn 1 ak. sêdulur; 2 ([x] katut) dadine sêdulur marga katut (dening sêdulure dipèk bojo), [x] konang pc: sing diaku sêdulur mung sing sugih bae; [x] kadeyan kw: sanak sêdulur; olèh [x] ing tingal ak: olèh bocah wadon kang dadi panujuning atine; [x]-[x] anake si ... pc: pantês bae lah wong mung anake si ... (sênadyan ngrênggêp pangkat dhuwur iya ora owah watake).
kadar :
I (ut. kadêr êngg) kn 1 ak. kuwasa, bisa; 2 (ut. kadaran, kadêran) êngg. mung, ngêmungake; 3 (ut. kadaran, kadêran) êngg. sabawa mratelakake gumun; kadar (kadêr) apa, [x] sapa, [x] pira êngg. ak: dene têka mung (mratelakake ngrèmèhake); kadar (kadêr) iya êngg. apa iya nyata?; kc. sakadar. II (A) kn. ak:: pêpêsthèn; di-[x] br: dipêsthèkake, tinakdir.
kadarbe, kadarbèk :
ak kaduwe; kc. darbe, duwe.
kadarman :
kw 1 kabêcikan; 2 panggawe bêcik; kc. darma, dêrma.
kadarpa :
(S) kw. ak 1 katrêsnan, pêpenginan; 2 dewaning sih (Kamajaya).
kadas :
(A) kn kurang rêsik (tmr. sêmbahyang, wulu).
kade :
êngg. ak manggaring arèn; kc. kadi.
kadeyan :
kw (kadang [x]) sanak sêdulur, kulawarga.
kadèk :
I pc saka ing; kc. kadi. II ut. kadèkneya, kadèkna pc: layak, pantês (mêsthi) bae; kc. kadi.
kadèn :
kn bngs. jarit ciyut dianggo êmban-êmban.
kadewan, kadewatan :
kn 1 jamaning para dewa; 2 panggonaning dewa.
kadêr :
êngg. kn jêr, sabab; kc. kadar.
kadêrêng :
(-dêrêng) êngg. ak 1 adrêng bangêt; 2 kasêlak; kc. adrêng.
kadêrêsan :
kn. ak kagrujug ing; kc. dêrês.
kadga :
(S) kw suduk, kêris.
kadgada :
kw trêngginas, rêrikatan.
kadi :
I êngg. kn manggaring arèn; gula [x] ak: gula arèn. II (kadèk êngg) n. saking k: saka ing. III (kadèk ak) n. kados k: kaya.
kadibyan :
kw kaluwihan, kasêktèn; kc. dibya.
kadigdayan :
kw kaluwihan bab kêrêngan ut. pêrang (kc. sêkti, kêdhot lsp); kc. digdaya.
kadim :
(A) kn. ak langgêng; kc. kidam.
kadingalêm :
(-an) kn. ak rada kêladuk tindak-tanduke.
kadingarèn :
kn rada anèh (ora kaya adat sabêne).
kadiparan :
kw kapriye, geneya.
kadipatèn :
kn dalême Pangeran adipati.
kadipundi :
kn. ak kapriye, geneya.
kadiran :
êngg. kn kibir, sumêngah, umuk.
kadis :
(A) kn crita riwayat ut. babad (K.N. Muchamad).
kadudon :
kw padudon, sulaya.
kadug :
êngg. kn gadug.
kadugèn :
k. ak kêtutugan; kc. kêduga.
kaduhung, kaduwung :
kn. ak kêduwung.
kaduk :
êngg. ak 1 kakehan, kêluwih; 2 kêbangêtên; [x] ati bela tampa br: kliru tampa, sêrik; [x] wani (-kurang dêduga): kumêndêl ora nganggo dipikir; kc. kêladuk.
kaduluran :
kn. ak kasêmbadan têmênan (kang dadi pangajape), kêlakon; kc. dulur.
kaduman :
kn. ak komanan, kêduman.
kadumêlan :
kn. ak grundêlan.
kadunungan :
kn 1 br. didunungi, diênggoni; 2 ([x] kabêcikan lsp) ak. olèh kabêcikan lsp; 3 ([x] watak, [x] ambêk) duwe watak (ambêk) ...; kc. dunung.
kadung :
kn 1 cupêt, ora têkan; 2 durung marêm (tmr. mêmangan), durung lêga; 3 ora kasêmbadan sêdyane, luput tujune.

--- 179 ---

kadut ~ kagêdhèn.

kadut :
kn bngs. bagor (kang digawe agêl).
kaduwe :
n. kadarbe k. ak diduwèni, dadi darbèke; kc. duwe.
kadohan :
n. katêbihan k papan kang adoh.
kadohên :
n. kêtêbihên k kêladuk adohe.
kadonyan :
kn 1 kang gêgayutan (gêgêbênganing) donya; 2 (amal [x]) barang-barang kang bakal sirna (rajabrana lsp).
kados :
k 1 kaya; 2 layak; kc. kadi.
kadospatèn :
k. ak kadipatèn.
kadospundi :
k kapriye.
kadrêng :
1 kw. kadêrêng, adrêng; 2 êngg. angot, kumat; kc. adrêng dêrêng.
kadrêsan :
kw 1 kadêrêsan, kagrujug ing; 2 kêlubèran ing sih lsp; kc. dêrês, drês.
kadya, kadyangga :
kw kaya, kadi.
kajanapriya :
kw misuwur.
kajantaka :
kw nandhang sangsara (kacingkrangan).
kajang :
kn bngs. wêlit sing digawe godhong nipah, gêbang lsp, dianggo payon lsp; [x]-an êngg. ak: palêrêban, pakuwon; kc. makajangan.
kajangsirah :
k. ak bantal.
kajar :
kn senthe putih.
kajaroan :
êngg. kn omahing lurah (desa); kc. jaro.
kajat :
I (A) kn. ak pêpenginan, niyat, ngarêp-arêp; di-[x]-i ak: dipengini, diniyati. II êngg. ak: kêndhurèn, slamêtan.
kajatan :
êngg. ak slamêtan.
kajawan :
n. kajawèn k 1 tlatah (wêwêngkon)ing wong-wong Jawa; 2 palêmahan kang ora disewakake marang kabudidayan; kc. jawa.
kajèn :
(-kèringan) kn diurmati (diajèni) lan dièringi; ora kajèn pc: dicêcamah, ora diajèni.
kajêge :
êngg. pc gajêge.
kajêng :
k 1 kayu; 2 karêp.
kaji :
kn wong kang wis jiyarah mênyang Mêkah.
kajibah :
kn. ak kêpopoh, kawajiban.
kajiman :
kn 1 dipanjingi ing jim (setan); 2 jagading para jim.
kajinêman :
êngg. ak pulisi kapêtêngan, panjaga.
kaju, kajo :
êngg. kn gumun, eram.
kajuligan :
kn kapintêran bab kang ora bêcik; kc. julig.
kajuwara :
kn. ak misuwur.
kajog :
(-atine) kn 1 rasaning ati ora sênêng bangêt dening owahing lêlakon kang tinêmah; 2 êngg. kêcuwan bangêt tansah kêpengin bali marang lêlakon kang uwis-uwis.
kajogan :
kn. ak jogan.
kajrihên :
k. ak kêwêdèn.
kadhal :
kn ar. kewan rumangkang kang saba ing pasukêtan; [x]-an ak: mlaku mbrangkang; kc. ngadhal.
kadhal mènèk :
kn ar. caraning gêlungan (nganggo jungkat rambute diukêl diunggahake sumlêmpit ing jungkat).
kadhang :
ut. [x]-[x](-an), [x]-kadhing(-an) pc. [x]-kala(-ne), [x] kinalan êngg. [x]-kawis êngg. k 1 têrkadhang, kala-kala; 2 pc. bok mênawa sok; 3 êngg. mênawa; 4 êngg. barêng.
kadhangan :
kn. ak kêpalang, dialang-alangi; kc. adhang.
kadhar :
turu [x], kêkadhar kn (ing wayah bêngi) turu ana ning sajabaning omah.
kadhas :
kn ar. lêlaring[2] kulit.
kadhas-kudhis :
kn saèm. kadhas nanging êmblok-êmblokan.
kadhaton :
kn kraton, dalêming ratu.
kadhatwan, kadhatyan, kadhatun :
kw kraton, kadhaton.
kadhawa :
kn ar. manuk.
kadhêt :
I êngg. kn bajingan; di-[x] êngg: diutil. II (W) kn: murid pamulangan saradhadhu.
kadhêkêsan :
kn. ak linggih ngangsêg-ngangsêg; kc. kêdhêkês.
kadhêle :
kn. ak dhêle.
kadhêmên :
n. kasrêpên k lara rasaning awak adhêm (panastis); kc. adhêm.
kadhêmênan :
n. karêmênan k kasênêngan; kc. dhêmên.
kadhêmkatis :
êngg. kn kadhêmên, panastis.
kadhênge :
êngg sok, têrkadhang; kc. kadhang.
kadhêng parêng :
êngg bok mênawa.
kadhil :
êngg. kn gadhil (siyung cèlèng).
kadhingkala :
êngg sadhengaha wong.
kadhung :
I êngg. kn kadhung. II wis [x] êngg: wis bêbacut. III êngg: mênawa; kc. kadhang.
kadho-kadho :
êngg. ak gojag-gajêg, sumêlang.
kadhokan :
kn. ak kadunungan, kênggonan; kc. dhok.
kae :
n. punika k 1 panuduh kang adoh saka kang gunêman; 2 pc. sênadyan, up. sugiha [x] ora lumrah wong; 3 (mau [x], biyèn [x]) dhèk mau (-biyèn); kc. ika.
kaèk-kaèk :
pc bêngok-bêngok.
kaelingan :
n. kaèngêtan k 1 br. dièlingi; 2 kèlingan; 3 pangeling-eling; 4 pangangên-angên; kc. eling.
kaelokan :
kn pangeram-eram mukjijat; kc. elok.
kaendran :
kw kayangan(ing Bathara Indra).
kaèsi-èsi :
kw disiya-siya, dicêcamah.
kaèt :
êngg. kn rakêt bangêt, kênal bangêt; kc. kait.
kafir :
(A) kn wong kang tanpa agama (saliyane Islam); kc. kapir.
kaga :
(S) kw manuk.
kagadhah :
k kaduwe; kc. kaduwe.
kagak :
ora [x] êngg ora kuwagang, ora wani.
kagawa saka :
n. kabêkta saking k marga saka; kc. gawa.
kageyan :
êngg. ak kêsusu, kêrikatên; kc. age.
kagendra :
(S) kw ratuning manuk.
kageswara :
(S) kw ratuning manuk.
kagèt :
kn 1 rasaning ati owah dadakan (dening kaanan kang ora dinyana babar pisan); 2 pc. dumadakan enggal mundhak gêdhe (tmr. tanduran); di-[x]-ake: digawe kagèt; kc. gèt, êgèt.
kagèt sangkète :
kn 1 ak. kêjêng bangkèkane; 2 sanalika kêjêng marga kagèt.
kagêdhèn :
n. kagêngên k kêladuk gêdhene.

--- 180 ---

kagêm ~ kak.

kagêm :
1 kw. digêgêm, dicêkêl; 2 ki. dianggo.
kagêngan :
êngg. k duwèk.
kagila-gila, kagiri-giri :
kw kêluwih-luwih, bangêt; kc. giri.
kagyat :
kw: kagèt.
kagum :
kn 1 kagèt tangi sarta gundam-gundam (marga impèn kang nggêgilani); 2 êngg. gumun bangêt.
kagunan :
kn 1 ak. kapintêran, kalantipan; 2 yêyasan (gêgawean) sing adipèni; 3 wudharing pambudi kang nganakake kaendahan (gêgambaran, kidung, ngukir-ukir lsp); kc. guna.
kagungan :
ki duwe, duwèk.
kagok :
kn 1 rada mèmpêr karo cara ing (tmr. dandanan, gêgawean lsp); 2 ora lumrah, anèh).
kagol :
êngg. kn 1 ak. kandhêg, ora bisa têrus; 2 kêna ing alangan, kêpalang; 3 ([x] atine) ora kêtutugan kang dadi karêpe; kc. gol, pagol.
kah :
êngg kae.
kahabalang :
kw. ak kêsingsal, kabuncang.
kahanan :
1 kw. ak. panggonan; 2 kn. kaanan; kc. kaanan.
kahantu :
kw klêngêr, sêmaput; kc. kantu.
kahar :
êngg. kn dhokar, kreta arodha loro jaran siji.
kahyangan :
kw panggonane para dewa; kc. hyang.
kahyun :
kw karêp, pangarêp-arêp; kc. hyun.
kahwa :
(A) kn. ak kopi.
kailangan :
n. kaicalan k 1 (ing [x]) br. ing alam pati; 2 ak. kelangan; kc. ilang.
kaim :
(-an) êngg. k kaum(-an).
kain :
êngg. pc 1 jarit; 2 sêmbagi, cita.
kainan :
kn kurang ngati-ati panjagane (salahe dhewe); kc. ina.
kain bambu :
kn bngs. sêmbagi ijo (dianggo sandhangan saradhadhu).
kaindhakan :
k kaundhakan.
kain panas :
kn bngs. sêmbagi ing jêrone jriwut-jriwut.
kain rami :
kn bngs. sêmbagi asal saka rami.
kaing-kaing :
pc pêpindhan swaraning asu.
kairing :
br diiring, dibarêngi ing; kc. iring.
kait :
(-an) I kn. ak 1 gandhèng karo; 2 sêkuthon, wis rêrêmbugan nêdya nindakake ala; kc. sêkait. II [x] cilik êngg. pc: kawit (wiwit) cilik.
kaya :
I n. kados k 1 saèmpêr (sairib) karo; 2 mèh padha karo; 3 (ut. [x]-[x]) saka rumangsaku (bok mênawa); [x] dene: saèmpêr karo; [x] (ng-)apa n. kados pundi k. ak:: kêpriye; di-[x] (ng)apa: 1 ditindakake kaya dene; 2 digêgampang; [x] ta: upamane kaya dene ...; ora [x]-a pc: wis têmênan (kanthi têmên-têmên); duwe ati [x]-[x] pc: isih gojag-gajêg. II (S) kw. ak: awak; cs. 3. III pamêtune wong lanang kang kawènèhake marang bojone; kêkaya ak: mènèhi kaya marang; dikayani: diwènèhi kaya.
(kayah) :
di-[x] kn. ak diawag, ditindakake sakarêp-karêpe.
kayayaban :
êngg. ak yab-yaban.
(kayal) :
kêkayal, [x]-an kn.ak 1 golèk pangan (wowohan lsp) mênyang ing alas; 2 nyambut gawe kanthi rêkasa; 3 lunga klambrangan.
(kayang) :
I kêkayang, ngayang kn ndhêngklak gêgêre nêkuk banjur mlaku. II di-[x] kn: 1 diêpêng bangêt ngêtog karosan (kakuwatan); 2 êngg. dijotos sêru; kc. ngayang.
kayangan :
kn padununganing para dewa; kc. kahyangan.
kayas :
kn. ak panganan lsp. kang dicampuri sisikan gangsa (wisa lsp) dianggo mênggawe.
kayat :
(A) kn. ak urip.
kayatnan :
kw kaprayitnan, pangati-ati; kc. yatna, prayatna.
kayeka, kayèki, kayèku :
kw kaya kae (iki, iku).
kayêktèn :
n. kayêktosan k 1 ak. kacêtha, têrang marga kabuktèn; 2 br. kanyataan, kasunyatan; kc. yêkti.
kayu :
n. kajêng k dêlêging wit-witan; [x] apu kn: 1 ar. têtuwuhan kumambang ing banyu; 2 ar. cêplok rêrênggan; [x[ bakar. [x] (o)bong, [x] dang; kayu kang dianggo gêgênèn; [x] daya ak: kayu-kayu kang migunani (kêna digawe dandanan); [x] taun: wit-witan sing kayune kêna digawe dandanan (balungan omah lsp); [x] manis(-jangan): ar. wit klikane lêgi; nggugat [x] aking pr: nggugat wong sing wis mati; sèjèn [x] aking pr: (digugat lsp) atêtamèng wong sing wis mati; wastra bêdhah [x] pokah br: kêtaton; dikayu-alakake, dikayuwalakake ak: dianggêp ala, dicêcamah, disarang; kc. kayon.
kayuh :
I sa-[x] êngg. kn tênunan sabakal (8 kacu); di-[x]: 1 dirangkul; 2 diêlokake (tmr. dagangan barang sêmbêt lsp); [x]-an: barang kang dikayuh. II di-[x] êngg: diwêlahi; kc. gayuh, ngayuh.
kayul, kayol :
êngg. kn bngs. arit.
kayumanan, kayuwanan :
kw kabêgjan, kaslamêtan.
kayun :
I kw karêp, pêpenginan. II (A) kn. ak urip.
kayungyun :
kw kêsêngsêm, kedanan, kêpencut.
(kayut) :
di-[x](-i) kn. ak ditalèni digayutake, diêrut, dirayut; di-[x]-ake ak: ditalèni olèh; mitra (akrab, sanak, dhayoh) [x]-an ak: mitra lsp. gawan (dadi mung gêgayutan bae); kc. gayut, rayut.
kayol :
kw pêtêng budine, muring bangêt; kc. kayul.
kayoman :
kn kèyuban ing wit lsp; kc. ayom.
kayon :
n. kajêngan k 1 (ut. kêkayon) wit-witan; 2 gunungan ing wayang; kc. kayu.
kayong :
êngg kaya.
kaywan :
kw kayon.
kak :
I êngg kang (kakang). II (A) kn: 1 kanyataan, kang sanyata; 2 wêwênang, hak; duwe [x]: duwe wêwênang ndarbèni lsp; di-[x]-i ak: didhaku, diaku.

--- 181 ---

kaka ~ kalang.

III (W) pc: bngs. dom dawa mawa cantholan dianggo nyongkèt lsp; di-[x] pc: disongkèt lsp. nganggo kak.
kaka :
I kw kakang. II (S) kw. ak: manuk gagak.
kakab :
duk sa-[x] kn duk satapas (sabêngkêkan).
kakag :
kn. ak atos kiyal (tmr. iwak daging).
(kakah) :
di-[x]-i kn. 1 dilangkahi, didunungake ana ing sêla-sêlaning sikil; 2 êngg. digagahi, dikuwasani, didhaku; kc. gagah, bêgagah.
kakak :
êngg. ak kakang; kc. ngakak.
kakak tuwa :
êngg. kn ar. manuk bngs. nuri.
kakal :
êngg. kn atos kiyal (tmr. daging lsp); [x]-[x]-an êngg. pc: pêpadon èyèl-èyèlan.
kakang :
kn. raka ki 1 sêdulur lanang kang kaprênah tuwa; 2 ak. bojo (laki); 3 ent. tunggal jinis nanging kang luwih gêdhe; [x] êmbok, [x] bi êngg. ak: êmbok-ayu; [x]-adhi: sêdulur tumruntun, ent. mèh padha.
kakap :
kn ar. iwak sêgara.
kakas :
kn. ak atos, akas; kc. kas.
kakbah, kakbat :
(A) kn mêsjid ing Mêkah.
kakehan :
n. kêkathahên k kêluwih akèhe; kc. akèh.
kakèk :
pc kaki; wis [x]-[x] pc: wis tuwa bangêt; kc. kaki.
kakèk moyang :
êngg. ak êmbah (lan êmbah buyut).
kakekat :
(A) kn. ak kanyataan, kang sanyata.
kakèn :
I nganti [x]-[x] ninèn-ninèn pc nganti tuwa bangêt ênggone jêjodhoan; kc. kaki. II kn: pangetunge nganggo kaki; kc. kaki, pakakèn.
kakên :
k kaku.
kakênan :
kn kêna ing, kêpranan; kc. kêna.
kaki :
I kn. eyang ki 1 êmbah lanang; 2 br. anak anggèr (panyêbut marang wong nom kang kinasih ut. kinurmatan); wis [x]-[x] pc. wis tuwa bangêt. II kn: 1/12 cêngkal (0,313 m).
kakiki :
(A) kn. ak nyata.
kakim :
(A) kn. ak jaksa, pangulu sing kawasa ningkahake.
kak-kong :
kn sikile cêndhak pawakane dawa (tmr. dêdêg piadêg).
kaku :
n. kakên k 1 ora lêmês, angèl ditêkuk; 2 ent. kau, ora luwês (tmr. pratingkah, ukara lsp); [x] atine: njêlu ut. mangkêl bangêt (wis ora sabar); kakon atèn kn: gampang nêpsune, mutungan atèn.
kakung :
ki 1 lanang; 2 bojo.
kakung-putri :
ki lanang wadon.
kakus :
kn jumblêng.
kakrak :
kn suwèk ut. bêdhah amba.
kakrokake :
pc. ks têmbung pamisuh.
kaksiyat :
kn. ak kasiyat.
kal :
(A) êngg. ak 1 kaanan; 2 mungguh ing; kc. kale, sakal.
kala :
I kn jirêt dianggo masangi manuk lsp; di-[x]: dijirêt, dipasangi kala. II kw: 1 piala, ala; 2 buta ut. dhêmit. III kn: ar. kewan êntup-êntupan, arane: [x] jêngking, [x] mènthèl lsp. IV (S) kn: 1 wêktu, mangsa; 2 k. dhèk (nalika); [x]-[x] kn: 1 ora ajêg, ora mêsthi; 2 êngg. mêngko mundhak ...
kalaban :
kn. ak kêlêban, kêbanjiran.
kala benjing :
êngg. k sesuk.
kala-bêndu :
kw bêbêndu, wêwêlak.
kaladesa :
(S) kw. ak (mangsa lan panggonan) mangsa kang prayoga. angaladesa kw: nangguh mangsa kang prayoga.
kalajuta :
(S) kw ngalamat ala.
kalajana :
(S) kw. ak wong ala.
kalajêngking :
kn ar. kewan êntup-êntupan.
kalagyan :
kw patapan.
kalah :
n. kawon k 1 kasoran (ênggone kêrêngan, pêrang, main); 2 isih diungkuli kaanane, up. [x] bêcik; 3 pc. pikalah (kèhe ênggone kalah main lsp); [x] angka ([x] biji) pc: kurang aji, kurang diajèni; [x] cacak mênang cacak pc: isih bêgjan-bêgjan êmbuh tuna (kalah) êmbuh bathi (mênang); di-[x]-ake: 1 dipêrangi lsp. nganti kalah; 2 dianggêp kalah, disorake; [x]-an: ajêgan kalah.
kalaha :
(S) kw. ak pêrang, pêpadon.
kalaipan :
kn. ak kêcingkrangan, kêkurangan.
kalairan :
kn 1 kang katon ing lair; 2 (wiyosan ki) wêton, ênggone lair (dina, panggonan); kc. lair.
kalayan :
k. ak karo, lan.
kalak :
kn ar. kêmbang.
kalaka :
kw. ak banyu.
kalakatha :
kw yuyu, kêpithing.
kalakuan :
kn patrap ut. tindak-tanduk kang linakonan; kc. laku.
kalakon :
ak. kalakyan, kalakwan kw: kêlakon.
kalal :
(A) kn kêna linakonan (ora karam); kc. halal.
kala-luwang, kala-pracik :
kn ar. kala rêrentengan.
kalam :
I (A) kn 1 ak. pèn (lumrahe kang digawe sruwa duk); 2 ki. palanangan. II (A) kn. ak: pangandika(ning Allah).
kalaman :
kn. ak kang lumrah ing mangsa; kc. alam.
kala-mangga :
êngg. kn kêmangga.
kala-mangsa :
kn 1 mangsa, waktu; 2 kala-kala, ora ajêg.
kala-menje :
kn ar. kewan êntup-êntupan.
kala-mênjing :
kn pungkasaning gulu kang njêndhol ing gulu.
kalamênta :
kn ar. sukêt.
kala-mêntas :
(an) kn bngs. têtai ing kêris.
kala-mudhêng :
kn. ak ar. petunganing maling.
kalamun :
kw yèn, mênawa.
kalamtara :
êngg. kn kêmlandhingan (ar. têtuwuhan).
kalana :
kw. ak buta, wong alasan.
kalandara :
kw. ak srêngenge.
kalanjana :
kn ar. sukêt.
kalan-kalan :
êngg kala-kala.
kalantara :
kn kêmlandhingan; kc. kalamtara.
kalang :
I di-[x] kn. ak dikêpung, dikupêngi; [x]-an: 1 (n. kambêngan k) papan kang kanggo adu-adu (jago lsp); 2 buwêngan ing rêmbulan ut. srêngenge; 3 (ut. kêkalangan) mabur mubêng-mubêng (tmr. dara, wulung lsp).

--- 182 ---

kalang kabut ~ kaluputan.

II kn: ar. gêgolonganing wong kang kuna-kunane ora têtêp padunungane. III [x]-an kn. ak: kêpalang, kandhêg, kêpagol; kc. alang.
kalang kabut :
êngg. kn kisruh ora karu-karuwan.
kalap :
kn 1 ak. dijupuk ing lêlêmbut (ana ing papan kang angkêr, kali lsp); 2 êngg. ndlêming marga lara panas; 3 kanggo ing gawe, kêna dijupuk paedahe; kc. alap.
kalapi :
(S) kw. ak mêrak.
(kalar) :
di-[x] kn 1 diulur têrus (nganggo tampar lsp. kang dawa); 2 ak. diuja sakatoge (tmr. hawa napsu lsp); 3 ora diopèni nanging ora dipêgat (tmr. wong wadon).
kalas :
I kn (gêtih [x]) gêtih kang rêgêd nggatêli (tmr. wong duwe anak, nggarap-sari lsp). II [x]-[x] êngg. kn: 1 tipis bangêt, sathithik; 2 lamat-lamat; 3 nganti.
kalasa :
I (S) kw wadhah, kêndhil. II kc. klasa.
kalasangka :
kw bngs. slomprèt.
kalacakra :
(S) kw. ak srêngenge.
kalawai :
kw bngs. trisula (tumbak alandhêp têlu).
kalawan :
k. ak karo, lan.
kalawija :
kn abdidalêm kraton awujud wong-wong kang padha cacad (picak, bucu lsp).
kalbu :
(A) kw ati.
kaldhu :
(Prt) kn duduh iwak.
kale :
êngg mangka; kc. kal.
kaleban :
kw kêlêban.
kalèk :
kn. ak janggêlaning kasaguhan.
kalèn :
(-an) kn kali cilik, ilèn-ilèn banyu; kc. kali.
kalenan :
kn. ak kurang prayitna; kc. lena.
kalèng :
êngg. kn blèg (lênga petrol lsp); kc. kaling.
kalerehan :
kn 1 ak. rèrèhan, sosoran; 2 br. dilèrèni, dipocot; kc. lêrèh.
kalesa :
kw cacad, rêrêgêd, camah.
kalèt :
kn 1 singlèt krakêt (tmr. kathok lsp); 2 pc. kuru bangêt.
kalêban :
kn diêlêbi banyu; kc. lêb.
kalêm :
(W) pc sarèh.
kalênggahan :
k kalungguhan.
kalêngka :
kw 1 cacad, ciri; 2 misuwur bangêt.
kalêngka :
(n) kw intên (uga dianggo ent).
kalêngki-lêngki :
kw dêrêng bangêt, bangêt-bangêt.
kalênglêngan :
kw kedanan; kc. lênglêng.
kalêpasan :
br 1 lêpasing wawasan (panêmu); 2 uwal saka bêbandaning donya; kc. lêpas.
kalêpatan :
k kaluputan.
kalêson :
br kêsêl; kc. lêsu.
kali :
I n. lèpèn k ilèn-ilèn banyu saka ing pagunungan anjog ing sêgara (ut. sidhatane). II (A) kn. ak: jaksa babagan agama Islam.
kalih :
k 1 loro; 2 pc. karo, lan.
kalihan :
k. ak karo, lan; kc. kaliyan.
kaliyan :
k karo, lan.
kaliyuga :
(S) kw ar. jaman kang kapat (jaman rusak).
kalika :
êngg. ak nalika; kc. klika.
kalilan :
kn dililani, olèh idin; kc. lila, lilah.
kalimah :
(A) kn têtêmbungan; [x] loro, [x] sahadat: têtêmbunganing pangandêl loro yaiku: la illah ill'llah, Muhamad' rasul'llah (ora ana Pangeran kêjaba Allah, lan Muchamad rasuling Allah).
kaliman :
êngg. ak kula nuwun kêparênga mangkat lsp; kc. alim, pasang aliman tabe.
kalimêngan :
1 br. kêsaput ing pêpêtêng, kêpêtêngan; 2 ki. kêlalèn; kc. lali, limêng.
kalimunan :
kw kêsaput ing pêpêtêng; kc. limun.
kalimputan :
kn 1 kaling-kalingan (pandêlênge); 2 br. kêlalèn, lali, kêtutupan ing hawa nêpsu lsp; kc. limput.
kalimrahan :
k kalumrahan.
kalindhih :
kw kalah, kasoran.
kalintang :
(-lintang) kw kêluwih(-luwih).
kaling :
I kn blèg wadhah ucêng-ucêng (sumbu) ing diyan sinthir; kc. kalèng. II kn. ak: bngs. gêlangan ut. alèn-alèn dianggo ngêluhi irung sapi lsp.
kalingan :
I kn. ak kêtutupan, kalimputan; kc. aling. II kalingane(-a) ak: baya apa wigatine.
kalingga murda :
kw dipundhi-pundhi, ditampani kalawan urmat.
kalingga warsa :
kw wis lungse bangêt (kêsuwèn).
kalingsêman :
k. ak kisinan.
kalipah, kalipat :
(A) kn 1 sêsulih, wakil; 2 panggêdhening praja ngiras panggêdhe agama Islam.
kalipatullah :
(A) kn sêsulihing Allah.
kalir :
sa-[x] kw. kabèh; (sa-)-[x]-e êngg: sabisane ut. saturahe bae (kang diwènèhake).
kalirên :
kn kêluwèn, ngêlih kêkurangan pangan.
kalis :
kn ora bisa têlês, ora bisa campur, kaya banyu karo lênga; 2 ora bisa tumama, ora bisa kêtaman, ora pasah; 3 luput ing (lêlara, kacilakan lsp).
kalitên :
k kêcilikên.
kalyana :
(S) kw. ak linuwih, bêcik.
kalkul :
êngg. kn kalkun.
kalkun :
(W) kn ar. bngs. pitik.
kaluhuran :
kn 1 kaanan ut. sêsipatan kang luhur (pakurmatan, pangkat lsp); 2 br. diungkuli; kc. luhur.
kalumrahan :
n. kalimrahan k padatan kang wis lumrah; kc. lumrah.
kalung :
n. sangsangan ki 1 apa-apa sing diubêdake ing gulu (rante, kacu lsp); 2 rêrênggan kaya dene rante êmas lsp; kaêtrap ing gulu; 3 nganggo kalung kang kasêbut; di-[x]-i (disangsangi ki); diênggoni kalung; di-[x]-ake: diubêdake (diêtrap) ing gulu.
kalungguhan :
n. kalênggahan k 1 pangkat, pêpangkatan; 2 br. dilungguhi; kc. lungguh.
kalung usus :
pc nganggo apa-apa sarwa patut.
kaluputan :
n. kalêpatan k 1 salah, luput, kliru; 2 kêsalahan; kc. luput.

--- 183 ---

(kalus) ~ kamisêsêgên.

(kalus) :
angalus kw. ak lunga ngungsi.
kaluwihan :
n. kalangkungan k 1 kaanan linuwih (pinunjul); 2 diluwihi.
kalo :
kn bngs. irig dianggo saringan santên lsp.
kalok :
kn wis misuwur; kc. lok.
kaloka :
kw misuwur.
kalong :
I kn. 1 suda sathithik (marga diênggo, dijupuk lsp); 2 diêlong, disuda; [x]-an ak: kapitunan; kc. long. II kn: bngs.lawa gêdhe.
kalorên :
kn. ndhrêdhêg, buyutên.
kalot :
kw. tansah sangsara; kc. lot.
kalpa :
(S). kw. ak. jaman.
kalpasastra :
(S) kw. ak. layang primbon.
kalpija :
kw. lambe.
kalpika :
kw. ali-ali.
kalwang :
kw. kalong (bngs. lawa).
kalwat :
kn. ak. jugangan kuburan; kc. kluwat.
kama :
(S) kw. 1 katrêsnan, pêpenginan marang cumbana; 2 wijining wong lanang.
kamajuan :
n. kamajêngan k. jaman ut. kaanan kang maju.
kamayan :
kw. aji ngêtokake kasêktèn (ing paprangan).
kamayaran :
kn. sudaning kangelan ut. rêkasa; kc. mayar.
kamal :
I êndhog [x]. êndhog diasin; di-[x]: 1 diasin (tmr. êndhog); 2 dipopok ing tamba (tmr. abuh lsp). II kw: asêm.
kamalagi :
asêm.
kamalalya :
(S) kw. ak. kêsêngsêm, kedanan.
kamalan :
kw. olèh ganjaran ut. kabêcikan; kc. kêmalan.
kamandaka :
kw. têtêmbungan pangapus (ngayawara).
kamandhalu :
(S) kw. klênthing, jun.
kamanungsan :
kn. 1 sêsipatan kaananing manungsa; 2 br. konangan ut. kawruhan ing wong; kc. manungsa.
kamantrèn :
kn. panggonane (omahe) mantri.
kamantyan :
kw. bangêt, kêluwih-luwih.
kamangkara :
kw. ak. nglêngkara.
kamar :
I (W) kn. sênthong (lumrahe ing omah gêdhong); [x] bolah: omah kanggo kasukan ngenggar-enggar ati; [x] kêcil êngg. pc: kakus, pakiwan; [x] mandhi êngg. pc: padusan; [x] obat ak: toko tamba-tamba. II (Prs) kn. ak: pênding.
kamari :
(A) kn. ak. rêmbulan.
kamas :
I pc. kakang-mas. II di-[x]-ake marang êngg. ak: dipintokake (disêmantakake) marang; kc. kêmasan.
kamat :
(A) kn. pêpujian bêbukaning sêmbahyang (Islam).
kambah :
kn. 1 diambah ut. kêna ing (lêlara lsp); 2 nggêpok ing lêmah lsp: kc. ambah.
kambala :
(S) kw. ak. bakal kang digawe wulu wêdhus.
kamban :
(-ên) n. kêwiyarên k. kêladuk ambane; kc. amba.
kambang :
kn.1 (ut. [x]-[x]. [x]-an) kumampul ing banyu (ora nyilêm); 2 gabus lsp. sing dicêncang ing kênur supaya pancinge ora nyilêm; 3 ak. ora pati krasa, ora manêt bangêt; di-[x]: 1 ak. (ut. di-[x]-ake) dikampul-kampulake ing banyu (ora disilêmake); 2 ora diênêtake bangêt, ora kanthi karosan; ngambang: kumambang ing banyu; kc. kumambang.
kambangan :
êngg. k.bèbèk.
kambe :
kw. ak. ambèn, lincak.
kambèk, kambèn :
êngg. karo.
kambêng :
I k. ak. kalang. II kn: ar. jogèd.
kambêngan :
k. 1 alang-alang; 2 kalangan; 3 êngg. bêndungan.
kambi :
êngg. pc. karo.
kambil :
I ki. ak. abah-abah, lapak. II êngg: krambil.
kambing :
êngg. pc. wêdhus.
(kamblok) :
di-[x]-ake êngg. digamblokake.
kambu :
I n. kambêt k. ak. diambu; kc. ambu. II kn: ubyung-ubyungan alihan ênggon (tmr. tawon).
kambuh :
(-an) kn. angot lara manèh sarta luwih bangêt tinimbang sakawit.
(kambul) :
I ngambul êngg. ak. nyundhangi wit-witan ut. lêmah (tmr. sapi, kêbo lsp). II [x]-an êngg. ak: ngumpul; kc. kêmbul.
kambon :
pc. (diambu ing) kêna ing; ora [x] upa pc: ora mangan apa-apa.
kambong :
kn. ar. iwak sêgara.
kamelikan :
kn. pêpenginan marang darbèking liyan; lc. melik.
kamêna :
kw. sadurunge.
kamênangan :
kn. ak. olèh-olèhane ênggone mênang.
kamênangên :
kn. ak. kêbangêtên ênggone mikolèhake awake dhewe.
kamênyangan :
kw. bêgja bangêt yèn; kc. kêmayangan.
kamêrgèn :
k. kêdalanan.
kami :
kw. aku kabèh.
kamibocah :
(-ên) n. kapilare k. ak. solah tingkahe lsp. kaya bocah.
kamidilêpên :
k. ak. lunga banjur ora ngaton-ngaton; kc. dilêp.
kamijara :
êngg. kn. sêre.
kamijijèn :
kn. ak. jiji bangêt.
kamigigilên :
êngg. ak. ndhrêdhêg, gigilên
kamigilan :
kn. ak. gila bangêt.
kamikakon :
kn. kêjêng, kaku.
kamikêkêlên :
kn. 1 njêngkêrut marga kadhêmên bangêt; 2 kêladuk bangêt ênggone ngguyu; kc. kêkêl.
kamilêgan, kamilêgên :
kn. kêwarêgên bangêt.
kamilulutên :
kn. ak. lulut bangêt marang.
kamilurusên :
kn. saya ngênês (lara) banjur mati.
kamipurun :
k. kumawani.
kamirahan :
k. kamurahan.
kamirurusên :
kn. ak. kamilurusên.
kamisandhanên :
kn. mrongkol ing susu.
kamisasatên :
kw. mlêlêng matane.
kamisèsètên, kamisisètên :
kn. padha sèsèt kulite (pucuking driji lsp).
kamisêpuh :
k. kamituwa.
kamisêsêgên :
kn. têrus mingsêg-mingsêg ênggone nangis.

--- 184 ---

kamisosolên ~ kandêlan.

kamisosolên :
kn. groyok bangêt ora bisa gunêman cêtha.
kamitegan :
kn. ak. tega bangêt.
kamitênggêngên :
kn. njêngêr mandêng (marga gumun lsp).
kamitigan :
kn. matêng durung mangsane (tmr. wowohan lsp).
kamituwa :
n. kamisêpuh k: 1 ak. pinituwa, pangarêp; 2 lêlurahing dhukuh, sangisoring lurah.
kamitolèhên, kamitolihên :
kn. ak tansah kèlingan marang kang ditinggal.
kamitontonên :
kn. ak tansah katon ana ing angên-angên (ing gagasan).
kamicucèn :
êngg. kn ikêt-ikêtan sinthingane njêgrag.
kamiwêlasên :
kn. ak wêlas bangêt.
kamla :
kw kêcut.
kamlaratan :
kn kaanan ênggone mlarat; kc. mlarat.
kamli :
kn kêmul dhèg (kang digawe wulu wêdhus).
kamu :
kw kowe kabèh.
(kamud) :
[x]-[x] êngg nyamuk-nyamuk; di-[x] êngg: dijupuk lan dipèk, diêntèkake kabèh; kc. klamud, mud.
kamuk :
kw diamuk; kc. amuk.
kamuka :
(S) kw sêngsêm.
kamuktèn :
kn enak kapenaking ngaurip; kc. mukti.
kamulan :
kn. ak asal, wiwitan; kc. mula.
kamulyan :
kn kaluhuran; kc. mulya.
kamurahan :
n. kamirahan k sih kawêlasan; kc. murah.
kamuratan :
êngg. kn êntèk-êntèkan babar pisan.
kamus :
I kn 1 wlulang wis dimangsak alus; 2 êngg. sabuk kang digawe wlulang, bludru lsp. nganggo timang; di-[x]: dimangsak (tmr. wlulang). (A) kn. ak: bausastra.
kamusakatan :
kn. ak kêcingkrangan, kamlaratan.
kamohan :
kn. ak amoh, suwèk.
kamohitan :
kw nandhang sêdhih (susah).
kamoksan :
kw luwaring bêbandaning donya; kc. moksa.
kamoran :
êngg. kn kêcampuran; kc. amor, wor.
kamot :
n. kawrat k 1 ak. diêmot ing; 2 dicakup ing, disêbutake ing (layang lsp); kc. mot.
kampah, kampêh :
êngg. kn 1 mandhêg, lèrèn; 2 ngaso ing dalan lsp; kc. ampah.
kampak :
I kn wadung gêdhe tanpa sangkal. II êngg. kn: maling kèhe 4 ut. 5; di-[x] êngg: dilêboni ing kampak.
kampèk :
êngg. kn 1 bantal; 2 (lumbung [x]) lumbung cilik; [x]-an êngg: bngs. kanthong dianggo wadhah sandhangan lsp; kc. kêpèk.
kampêmèn :
(W) kn omahing para opsir.
kampêr :
(W) kn kapur barus.
kampi :
pc kampiyun.
kampiyun :
(W) kn 1 kang pinunjul dhewe (ing babagan olah raga, lsp); 2 pc. kang bêcik dhewe, pinunjul.
kampil :
(-an) 1 kn. kanthong cilik kang digawe mendhong dianggo wadhah dhuwit; 2 êngg. k. bantal.
kampir :
k. ak mampir; [x]-an kn: 1 diampiri, didhayohi sêdhela; 2 ak. disurupi ing lêlêmbut; kc. ampir.
kampita :
(S) kw 1 orêg, oyag; 2 kagèt; 3 susah bangêt, kuwatir.
kampyak :
kn. ak katut diampyak; kc. ampyak.
kamplèh-kamplèh :
êngg. pc saèm. gamblèh-gamblèh.
(kamplèng) :
di-[x] êngg. kn dianggar ing ngiringan (tmr. kêris).
(kamplêng) :
di-[x] êngg. kn dijotos êndhase.
kamplung :
pc 1 kêcêmplung; 2 êntèk katut diênggo.
kamplong :
êngg. kn tela gantung, katès.
kampuh :
I kn. ak kalah, kasoran; kc. kampah. II ki: dodot.
kampul-kampul :
kn kumambang ing banyu; kc. kumampul.
kampung :
kn 1 êngg. pakarangan, pomahan; 2 klumpukaning pomahan-pomahan dadi pêperanganing kutha; 3 (omah [x]) wanguning omah wujud êmpyak papat nganggo tutup-keyong; 4 êngg. wong desa kang mung duwe pomahan (ora duwe bageyan sawah); 5 êngg. bngs. pulisi ing desa.
kampong :
êngg. kn kampung.
kampot :
êngg. kn. limang bêntèlan pari.
kamprèt :
I êngg. kn. bngs. lawa cilik. II ut. kamprêt pc: ciyut bangêt, cilik bangêt.
kamprêng-kamprêng :
êngg. kn. lunga sanja-sanja.
kamrat :
I kw. kamot ing. II ut. [x]-an êngg. kn: kêkancan, kêkumpulan.
kamsin kn. ak :
riyaya Pantekostah.
kamsol :
êngg. ak. bngs. klambi lêngênane dawa.
kan :
I êngg. pc. rak, jêr. II (W) kn: bngs. teko kang digawe porsêlin.
kana :
n. ngrika k. panuduh panggonan kang adoh; [x]-[x] pc: ingêndi-êndi; ing kanane: 1 pc. ing alam liya; 2 ana ing sajroning pangimpèn.
kanabeyan :
kn. jaman lsp. para nabi.
kanaka :
I (S) kw. êmas. II kw: kuku.
kanal :
(W) kn. kali susukan (sidhatan).
kanan :
êngg. kn. 1 têngên; 2 iring kang têngên (tmr. prau).
kanana :
(S) kw. ak alas.
kanan-kèri :
(-kering, -kiri) êngg. kn kiwa têngên.
kanang :
kw ingkang (panuduh panyilah).
kanas :
êngg. kn nanas.
kandara :
(S) kw. ak êcis.
kandarpa :
(S) kw. ak katrêsnan, sih, sêngsêm.
kandêl :
I kn 1 kêna dipracaya (diêndêl); 2 ngandêl marang, ngêndêlake; kc. andêl. II kn: 1 kb. tipis; 2 ak. kênthêl tmr. kopi lsp; 3 pc. akèh dhuwite (sangune, pawitane lsp); [x] kulite ([x] kupinge): ora rumangsan, ora duwe isin.
kandêlan :
k pêndhok.

--- 185 ---

kandonane ~ kantru.

kandonane :
pc têmahane, wusanane.
kandri :
kn ar. wit.
kanjar :
(Prs) kn. ak golok; kc. kènjèr, mêkanjar.
kanjat :
êngg. kn luwung, lumayan; ora [x] êngg. ora pati kuwat lsp.
kanjêng :
pc kangjêng.
kanji :
I kn wis ora wani manèh. II kn: jurjuran pathi dianggo nyékuli klambi lsp; di-[x]: disêkuli nganggo kanji.
kanjo :
êngg. ak mogol, ora dadi.
kandha :
n. criyos k 1 (pangandika ki) crita, gunêm kang diucapake; 2 (ngandika ki) clathu, gunêman; di-[x]: digunêm, dicatur; dikandhani n. dipuncriyosi k. diandikani ki: dituturi, diwènèhi wêruh; dikandhakake n. dipuncriyosakên k. diandikakake ki: dicritakake, diucapake, dituturake marang; kêkandhan n. cêcriyosan k. ngandikan ki: gunêman, omong-omongan.
kandhaga :
kn. ak kêndhaga.
kandhah :
I êngg kandha. II kw: kêlindhih, kalah; kc. andhah.
kandhang :
kn omah ut. papaning kewan ingon (sapi, kêbo, wêdhus lsp); [x] langit kêmul mega pc: wong kang klambrangan; ngandhang: mlêbu ing kandhang; di-[x]-[x] ak: dikupêng ing mungsuh; di-[x]-i: dikurung ing bêthèk lsp; di-[x]-ake: dilêbokake ing kandhang.
kandhangan :
kn. ak gadhangan.
kandhap :
êngg. k kalah; kc. andhap.
kandhapên :
k kèndhèkên.
kandhara :
(S) kw gulu.
kandharan :
êngg. kn kandha, crita; kc. andar.
kandhas :
kn 1 wis nggêpok dhasaring banyu (tmr. timba lsp); 2 nggêpok dhasaring kali ut. sêgara (tmr. prau); 3 ak. wis tumêka ing dhasar, wis pantog; 4 pc. wis kêntèkan dhuwit, kêmlaratan lsp; [x]-an: papan kang cêthèk (tmr. sêgara).
kandhat :
I êngg. ak sandhat. II kw: mandhêg, lèrèn; kc. kêndhat
kandhèh :
kn. ak wis mari (ora nindakake manèh).
kandhèk :
êngg. kn kandhi.
kandhêg :
kn kêpêksa mandhêg, ora têrus; kc. andhêg.
kandhêh :
kw kêlindhih, kalah; kc. kandhuh.
kandhi :
êngg. ak bngs. kanthong kang digawe bagor lsp.
kandhih :
kn. ak kalah, têluk, kasoran; kc. êndhih.
kandhil :
kn. ak diyan.
kandhuhan, kandhohan :
kw kêmomotan (kêpêtêk) ing, kêlindhih; [x] brangta: kêsêngsêm, kedanan.
(kandhut) :
di-[x] kn 1 digawa (disimpêni) sarana dilêbokake ing sabuk (ing wêtêng); 2 dirêndhêm sajroning ati (tmr. rasa wêdi, prihatin, mangkêl lsp) ora dilairake; ngandhut: mêtêng; [x]-an: 1 apa-apa kang dikandhut; 2 ent. rasa prihatin lsp. kang dikandhut; 3 wêtêngan.
kaneman :
k kanoman.
kanêm :
kn 1 kang kaping nêm; 2 mangsa kaping nêm (9 Nopèmbêr - 22 Desèmbêr); [x] têngah: 5½.
kaniaya :
kn 1 tindak milara; 2 tindak sawênang-wênang; di-[x]: dipilara sawênang-wênang; kc. aniaya.
kanigantên :
êngg. k kanigara.
kanigara :
kuluk [x] kn kuluk irêng mawa plisir mas cêcawangan.
kanil :
kn santên kang kênthêl.
kanin :
kw tatu, kêtaton; di-[x]-i kw: ditatoni.
kaninditan :
kw kaluwihan; kc. nindita.
kaning, kani :
pc kanil.
kaningaya :
kn. ak kaniaya.
kanistha :
(S) kw. ak asor, rèmèh, nistha.
kanugrahan :
kw ganjaran, kaslamêtan lan karaharjan; kc. nugraha.
kanuragan :
kw kadhotan.
kanohan :
kw kabêgjan.
kanoman :
kn. (kanèman k. ak) 1 gêgolongan ut. kang kalêbu nomnoman; 2 wêwêngkon ut. kang kagolong karèrèhaning Pangeran Pati; 3 êngg. wong-wong sing isih ênom; kc. nom.
kantaka :
kw sêmaput.
kantar :
I [x]-an bau kw nangkis (namèngi) nganggo lêngên. II (ma-) [x]-[x] kw: murub mubyar-mubyar.
kante :
êngg. k lawe.
kantèk :
êngg. pc nganti.
kantèn :
(-an) n. kantos(-an) k. ak sranta, bisa nyabarake.
kantêb :
kn 1 tiba bokonge kêtatab ing lêmah (ut. awake kabèh); 2 pc. nêmahi cilaka, kasusahan bangêt; kc. antêb.
kantên :
I êngg. k. ak kali. II [x]-an k: karuhan.
kanti :
I êngg. pc. n. kantos k 1 nganti, kongsi; 2 sranta, bisa nyabarake; kc. kantèn, kantèk. II (S) kw. ak: cahya, sorot.
kantil-kantil :
kn gumantung ing tali, pang lsp; kc. kumantil, kanthil.
kantin :
(W) kn kamar kasukan ut. minuman lsp (ing bètèng).
kantu :
I kn kêntèkan kasèb ênggone ngêjogi, têndhag. II 1 êngg. lêgêg-lêgêg dening sêdhih; 2 kw. klêngêr, sêmaput.
kantug :
êngg. kn kêtug, têkan ing.
kantuk :
êngg. pc. k olèh; [x]-an pc. k: olèhan.
kantukan :
k. ak kulihan.
kantun :
k kari, kèri.
kantor :
(-an) (W) kn 1 omah (papan) dianggo ngurus babagan tulis-tulisan, pajêg lsp; 2 meja panulisan nganggo slorokan; [x] bang ([x] wang pc): kantor babagan urusan dhuwit (nyèlèngi, ngutangi lsp); [x] kawat: kantor tilgram ut. telepon; [x] pos: kantor babagan urusan layang-layang kiriman lsp.
kantos :
êngg. pc. k kanti.
kantra :
kw kawêruhan ing akèh, misuwur; kc. kontra.
kantrak :
kn. ak katrak.
(kantring) :
kc kontrang-kantring(-an).
kantru :
I êngg. kn kantu. II [x]-[x] êngg. kn. lêgêg-lêgêg marga sêdhih.

--- 186 ---

kantrog ~ kaum.

kantrog :
kn oyag kabèh marga tiba lsp; kc. êntrog.
kanca :
kn rowang, mitra (tunggal panggawean, sêdya lsp); 2 êngg. warganing pangrèh desa; [x] desa ([x] nêgara) ak: wong kang tunggal desa (nêgara); [x] buri ([x] wadon) n. kanca wingking (èstri) k. pc: bojo (somah); dikancani: diwènèhi kanca, dikumpuli.
kancana :
(S) kw êmas.
kancetan :
êngg. kn ganthètan, gandhèng rakêt; kc. kanthèt.
kancikan :
kn. ak 1 diênciki, diambah; 2 disurupi dhêmit (tmr. prewangan); kc. ancik.
kancil :
kn bngs. kidang cilik.
kancilên :
kn. ak 1 matane mêndêlik bae marga saka wêdi bangêt; 2 ora bisa turu-turu.
kancing :
kn 1 sindik (slorokan lsp) kang dianggo pikukuh lawang (cêndhela lsp) supaya ora kêna diwêngakake; 2 êngg. pc. bênik; 3 ([x] cangkême) cangkême tumutup (marga sêmaput lsp); [x] gêlung: bngs. susuk kondhe; di-[x]: disindik (dikunci lsp) supaya ora kêna diwêngakake; kêkancingan: layang katêtêpan saka panggêdhe.
kancit :
kw tumuli, ora antara suwe.
kanclêb, kanclêp :
êngg. kn kacêp, tumancêb.
kancuh :
(-an) kn. ak 1 kanca; 2 jodho, gandhokan.
kantha :
I kn. ak wêwujudan, blêgêring wujud; di-[x] br: dièmpêr kaya, diwujudi kaya, dikira-kira; tanpa [x] tanpa kanthi br: 1 ora maujud; 2 pc. ora nganggo kanca babar pisan. II (S) kw: gulu.
kanthèn :
ut. kêkanthèn(-tangan) kn gêgandhèngan; kc. kanthi.
kanthèt :
I pc cilik nanging kiyêng (kukuh). II di-[x](-i), (di-[x]-ake ak) kn: 1 digandhèng (disambung) karo; 2 ditalèni digantungake; kc. ganthèt.
kanthi :
kn 1 rowang, kang minangka kanca; 2 kalawan, binarêngan ing; di-[x]: 1 diajak dianggo rowang; 2 digandhèng (tangane); dikanthèni: dikancani, diwènèhi kanthi; 2 dibarêngi ing; dikanthèkake: 1 diwènèhake supaya dadi kanthi; 2 dikatutake (dibarêngake) marang.
kanthil :
I kn 1 gumantung ing; 2 ak. tansah lumèngkèt marang; di-[x] êngg: ora dibayar ut. diwènèhake kabèh (ana kang diênthêt); di-[x]-i: digantungi barang kang cilik-cilik; di-[x]-ake: 1 digantungake ing; 2 pc. dinunutake ing; [x]-an: 1 apa-apa kang dikanthilake; 2 ak. wêlingan lsp. kang dinunutake; kc. kumanthil. II kn. ak: 1 ambèn, lincak (paturon): 2 bandhosa. III kn: ar. kêmbang.
kanthing :
I êngg. kn ar. prau cilik. II di-[x]-[x] pc: tansah digawa sêmu diathungake.
kanthong :
kn wadhah kang digawe lawon lsp. nganggo sindhêtan (koloran); [x]-an: sak ing klambi; di-[x]-i: dilêbokake ing kanthongan.
kanya, kanyaka :
(S) kw. ak prawan.
kanya, kanyaka :
kw prawan; kc. kênya.
kanyaran :
kn lagi wiwitan (isih anyar); kc. anyar.
kanyataan :
kn prakara kang nyata; kc. nyata.
kanyêl :
pc kacêl.
kanyut :
kw katut, kèli; kc. kènyut.
kang :
I (êngg. k) n. ingkang k 1 sing; 2 ki. -e, -mu. II pc: 1 kakang; 2 êngg. pc. panyêbut marang wong lanang kang rada asor pangkate; [x] bok êngg: êmbok-ayu; [x] (ba)gus êngg: kisanak; [x]-mas: kakang.
kangjêng :
kn sêsêbutaning para priyayi luhur (bupati, patih lsp).
kangèlan :
kn 1 kanthi rêkasa lan angèl (ênggone nindakake); 2 rêkasa; 3 nandhang rêkasa; kc. angèl.
kangên :
kn tansah kèlingan sarta kêpengin kêtêmu karo kang ditinggal (kang tinrêsnan); di-[x]-i: diangên-angên lan diarêp-arêp bisa kêtêmu; kc. angên-angên.
kangge :
k kanggo.
kanggêg, kanggêk :
kn 1 kandhêg, ora bisa têrus; 2 ([x] atine) kagol atine, ora têgêl.
kanggêp :
kn dianggêp bêcik pasuwitane (pagaweane lsp); kc. anggêp.
kanggo :
n. kangge k. kagêm ki 1 dianggo, dipigunakake; 2 kêna dipigunakake; 3 bisa payu (laku); 4 wis ana sing nganggo (tmr. panggonan lsp); 5 pc. tumrap marang; 6 pc. kanggêp bangêt pasuwitane; kc. anggo, nganggo.
kanggonan :
n. kanggènan k kadunungan ing (barang lsp); kc. ênggon.
kanginan :
kn 1 kêna ing angin; 2 rada lara masuk angin; kc. angin.
kangkam :
kw pêdhang.
kangkat :
kn. ak kêna diangkat, kuwat; kc. angkat.
kangkung :
kn ar. têtuwuhan dianggo janganan.
kangkrang, kangrang :
êngg. kn ngangrang, rangrang.
kangsèk :
êngg. pc kongsi, nganti.
kangsèn :
I êngg. kn tala tawon. II ut. [x]-an kn: sêmayan.
kangsi :
I êngg. kn tala tawon. II êngg. pc: kongsi, nganti. III ut. ma-[x] kw: kumpul, ngumpul.
kangsrah :
kn kambah ing lêmah (tmr. jarit lsp); kc. klangsrah.
kangsong :
kn. ak wis manuh, ora jiguh; kc. kawong.
kau :
kn 1 ora luwês, sarwa wagu; 2 êngg. butêng, ora sabaran.
kauban :
kn keyuban, katutupan; kc. aub.
kaul :
(-an) kn ngluwari ujar (marga wis katurutan kang dadi pangarêp-arêpe); di-[x]-i: dinadari bakal midhang lsp. samangsa mari (kêlakon kang disêsuwun); kc. kaol.
kaula :
êngg. k. ak aku, -ku; kc. kawula.
kaum :
(A) kn 1 ak. bangsa, krabat, golongan; 2 imam Islam ing pakampungan ut. padesan; [x]-an: kampung padunungane wong-wong kang padha tumêmên ênggone nglakoni agama Islam (sakubênge mêsjid).

--- 187 ---

kaum buruh ~ kapindra.

kaum buruh :
kn gêgolonganing wong kang padha bêburuh.
kaum kolot :
kn wong-wong kang nggêgêgi panêmu kuna.
kaum mudha :
kn gêgolonganing wong-wong kang ênom (nggêgêgi panêmu kang anyar).
kaunang-unang, kaonang-onang :
kw misuwur.
kaundhakan :
n. kaindhakan k 1 diundhaki; 2 wuwuhan (ing panêmu lsp); kc. undhak.
kauntungan :
êngg. pc 1 kabêgjan; 2 bêbathèn; kc. untung.
kaur :
êngg. ak kobêr.
kaurmatan :
kn. ak 1 diurmati; 2 pakurmatan, kc. urmat.
kautaman :
kn 1 tindak wêwatakan kang bêcik; 2 kabêcikan, kaluhuran; kc. utama.
kauwusan :
kn. ak 1 diuwisi; 2 pungkasan, wasana; kc. uwus.
kao :
êngg kau.
kaoyah :
kn. ak 1 cukit; 2 koyah.
kaol :
(-an) (A) êngg. ak 1 ujar; 2 crita, gunêm; 3 sêngadi, santolan.
kaop :
ora [x](-an) êngg. ak 1 ora prêdulèn; 2 ora tampikan, apa-apa arêp.
kaos :
I êngg. k kaji. II (W) kn: 1 ([x] sikil, [x] tangan) mojah sikil (tangan); 2 ([x] diyan) bngs. bakal rangrangan dianggo sumbu diyan (ngundhakake urube); 3 (klambi [x]) klambi rangkêpan bakale ngangrangan ut. lêmês.
kaot :
1 êngg. ak. linuwih, pinunjul; 2 k. kacèk.
kapa :
ut. kakapa êngg. kn lapak; dikapani êngg: dilapaki.
kapah :
I êngg. kn ngoncèki kopi; kc. kampah. II [x]-[x] pc: têlês bangêt; kc. kopoh.
(kapak) :
di-[x]-ake n. dipunpunapakakên k ditamani patrap (tindak) apa (kêpriye).
kapal :
I kn kulit kang dadi kandêl lan atos; ngapal ak: 1 mêtu kapale; 2 pc. wis manuh bangêt. II k: jaran. III ([x] api) kn: prau gêdhe.
kapala :
(S) kw 1 êndhas; 2 lêlurah, pangarêp;kc. kêpala.
kapan :
I n. benjing (kala) punapa k 1 besuk apa; 2 pc. samangsa; [x]-[x] ak: samangsa-mangsa. II (A) kn. ak: ulês mayit; di-[x]-i: diulêsi.
kapandhitan :
kw 1 kawicaksanan; 2 tindak kang gêgayutan karo babagan pêndhita; kc. pandhita.
kapanewon :
kn wêwêngkon (omah, bawah lsp) ing panèwu.
kapanujon :
kn 1 kêbênêran, pinuju; 2 ([x] ing ati) ndadèkake sênênging atine; kc. panuju.
kapang :
kn. ak padha ngadêg (linggih) mangun satêngah buwêngan; [x]-[x]: 1 ak. mêthukake tangane mulung kaya arêp ngrangkul; 2 êngg. kêsusu bangêt, katon gita-gita.
kapara :
kn. ak kêpara.
kaparat :
kn. ak kêparat.
kapas :
kn ar. wit kang wohe ngêtokake bngs. kapuk.
kapat :
1 (n. kasakawan k) ak. kang kaping 4; 2 ar. mangsa kang kaping 4 (18 Sèptèmbêr - 25 Oktobêr); [x] têngah: 3½; [x] tèng êngg: 35 sèn; [x] cilik êngg. pc: 3½ sèn.
kapatêdhan :
kn. ak diparingi, diwènèhi (diganjar); kc. patêdhan.
kapatihan :
(kapatosan k. ak) kn dalêm (kantor)ing patih.
kapacirit :
êngg. ak kêcerit.
kapenak :
kc. kêpenak.
kapenakan :
k kaponakan.
kapêjêng :
kn. ak bangêt, kanthi karosan, ngêtog.
kapênêr :
kn. ak kêpêrnah; kc. kêbênêr, pênêr.
kapêntingan :
êngg. pc kapêrluan, kabutuhan; kc. pênting.
kapênthowok :
êngg. pc kêprêgok, kêpêngkok.
kapêngkêr :
k kapungkur.
kapêp :
kn. ak ditutup ana ing wadhah ora kanginan.
kapêr :
kn bngs. kupu cilik.
kapêrluan :
kn 1 kabutuhan, prakara kang pêrlu dilakoni (ditindakake); 2 kang akèh gunane (paedahe); kc. pêrlu.
kapêrnah :
kn 1 dumunung ing; 2 gêgayutaning pasêduluran kapênêr ...; kc. pêrnah.
kapês-kapês :
êngg. pc êmpuk yèn dipèjèt pulih; kc. gabês.
kapêsan :
kn kacilakan, nandhang apês; kc. apês.
kapêtêk :
br diênêtake; kc. pêtêk.
kapêtêl :
kn 1 dipêtêl; 2 dipêksa ing; kc. pêtêl.
kapêtêngan :
kn 1 kêsaput ing pêpêtêng, dipêtêngi; 2 êngg. bngs. jaga-malêm, pulisi sandi; kc. pêtêng.
kapi :
(S) kw kêthèk.
kapi-adrêng :
kw adrêng bangêt, kumudu-kudu; kc. adrêng.
kapiandêl :
kn. ak gampang ngandêle; kc. andêl.
kapiandhêm :
kw mêmpêng bangêt ênggone mlayu; kc. andhêm.
kapiasêm :
êngg. kn ngguyu ut. mèsêm dhewekan.
kapidêrêng :
kn. ak adrêng bangêt.
kapidulur :
kw ngumpul karo.
kapidhara :
kw klêngêr, sêmaput.
kapidhondhong :
kn. ak kêdhondhong.
kapiênêng :
kw mênêng bae.
kapiyat :
kn. ak piguna, paedah.
kapikiran :
n. pamanahan k. ak gagasan; kc. pikir.
kapila :
I (S) kw. ak abang ênom. II ut. kapilah (A) kn. ak: sudagar (kang lêlungan bêbarêngan akèh).
kapilayu, kapiluyu :
kw klayu, kumudu mèlu.
kapilare :
k. (kamibocahên ak): mbocahi.
kapilêng :
(-ên) kn. ak brêbêg bangêt.
kapiluh :
kw kaca-kaca matane; kc. luh.
kapiluyu :
kw klayu; kc. kapilayu.
kapindra :
kw ratuning kêthèk.

--- 188 ---

kapindho ~ karampungan.

kapindho :
n. kaping kalih k kang ping 2; kc. pindho.
kapinêng :
kw mênêng bae.
kapinujon :
kn kêbênêran; kc. pinuju.
kapinta :
kw sêdhih; kc. kapita.
kapintên :
k kapiran.
kapintêran :
kn kabisan; kc. pintêr.
kaping :
k ping.
kaping-kaping :
êngg. kn kêrêp bangêt.
kapir :
(A) kn wong kang ora pracaya ing Allah.
kapiran :
n. kapintên k ora kopèn (ora dirêmbug babar pisan).
kapirangu :
kw rangu-rangu, gojag-gajêg.
kapirênan :
kn. ak sênêng atine; kc. rêna.
kapirêng :
k. ak krungu.
kapisan :
(S) kw. ak kang kaping 1, kang dhisik; kc. pisan.
kapiswara :
(S) kw ratuning kêthèk.
kapit :
kn. ak diapit-apit; kc. apit, kopat-kapit.
kapita :
kw sêdhih, sumêlang.
kapitan :
(W) kn. ak 1 ar. pangkat panggêdhe saradhadhu; 2 panggêdhe kapal; kc. kaptin.
kapitêmên :
kn. ak têmên-têmên.
kapitênggêngên :
kn. ak ndêlêng njêngêr.
kapitu :
kn 1 kang kaping 7; 2 ar. mangsa kang kaping 7 (22 Desèmbêr - 3 Pebruwari).
kapitunan :
kn 1 (nandhang) tuna; 2 pc. gêgêntining tuna; kc. tuna.
kapitut :
kw manut, katut.
kapya :
kw padha; kc. kapwa.
kapyuk :
mak [x] pc pêpindhan swaraning banyu disêmpyokake; di-[x](-i): disêmpyok(disirati) ing banyu lsp.
kaplak :
pc wis tuwa bangêt; kc. ngaplak.
kaplaksana :
kw diukum; kc. klaksana.
kaplêngên :
kn kêbrêbêgên.
kapu :
kn. ak wulu (klika) kang pating jlêbut; nganti [x]-[x] ak: nganti tuwa bangêt.
kapujanggan :
kn 1 kapintêran bab basa sarta ulah kêkarangan; 2 babagan kêkarangan; kc. pujangga.
kapuk :
kn isining randhu (kapas) kang putih pating jlêbut.
kapul :
êngg. kn tampar lulup.
kapulaga :
kn ar. têtuwuhan wohe dianggo jamu lsp.
kapulunan :
êng. ak pulunan.
kapuloan :
kn kaklumpukaning pulo-pulo.
kapundhung :
kn. ak kêpundhung.
kapung, kampung :
êngg. kn mumpung.
kapur :
I kn isèn-isèning susu sapi (kêbo lsp) rupane putih kapês-kapês. II kn: 1 gamping kang wis diobong; 2 ([x] tulis, [x] wlanda ak) gamping sing wis dimangsak dicithak giligan lsp. dianggo nulis. III ([x] barus) kn: kampêr asal saka blêndoking wit.
kapuranta :
kn (abang [x]) abang ênom, abang sêmu kuning.
kapurancang :
kn. ak wilahan pring dilancipi ditata pating crongot kapasang ing pagêr bata lsp; ngapurancang: tangan kagathukake drijine tlusup-tlusupan.
kapurih :
kn dikon, dipurih nindakake; kc. purih.
kapurit :
kn ar. iwak loh.
kapurunan :
k kawanèn, kuwanèn.
kapusan :
kn kêna ing apus; kc. apus.
kaput :
êngg. kn rêgêd marga padha thêthêl lsp.
kaputihan :
êngg. ak mutihan.
kaputrèn :
kn panggonane para putri; kc. raja kaputrèn.
kapo :
kw. ak kabèh, padha; kc. kapwa.
kapodhang :
kn. ak ar. manuk; kc. (kê-) podhang.
kapok :
kn wis ora wani ut. ora gêlêm nglakoni manèh; [x] lombok pc: ênggone kapok mung sadhela; di-[x]-ake: ditandangi lsp. supaya kapok.
kapok kawus :
kn. ak wis kapok bangêt.
kaponakan :
n. kapenakan k anaking sêdulur.
kaporan :
kn. ak lêmês dening sayah bangêt; kc. por.
kaprabon :
kn 1 panganggo lsp. agêming ratu; 2 pangkating ratu; 3 pc. panganggo dhinês; kc. prabu.
kaprajuritan :
kn. ak panganggoning prajurit; 2 sipating prajurit.
kaprah :
kn lumrah (ing akèh).
kapracundhang, kapracondhang :
kw kalah.
kaprawiran :
kw kakêndêlan.
kaprès :
kn. ak gabrès.
kapri :
kn bngs. kara.
kapribadèn :
kn 1 kawasisaning nênindakake; 2 pc. kapintêran; kc. prigêl.
kapriyayèn :
n. kapriyantunan k kang gêgayutan karo adêg ut. pangkating priyayi.
kapti :
kw karêp.
kaptin :
kn 1 ar. pangkat panggêdhe saradhadhu; 2 panggêdhe kapal.
kapcao, kapsao :
(C) kn bngs. teko porong.
kapwa :
kw kabèh, padha.
kar :
gambar [x] kn gambar bumi.
kara :
I kn ar. têtuwuhan rambat wohe kaya klenthang. II ora ana [x]-[x] kawis-kawis k. ak): ora ana alangan apa-apa (ora apa-apa). III (S) kw. ak: tangan, driji, tlale.
karaba :
(S) kw. ak anak gajah.
karabin :
(W) kn bedhil cilik.
karad :
kw kalap (ing lêlêmbut); kc. arad.
karajinan :
kn kasrêgêpan (bab gêgawean).
karag :
kn sêga (ut. dang-dangan gaplèk) kang digaringake.
karah :
kn alèn-alèn wêsi pikukuhing garan arit lsp.
karahayon :
kn. (karahajêngan k. ak. karaharjan kw) kabêgjan, katêntrêman; kc. rahayu.
karahatan :
kw kêna, kêtaton.
karam :
(A) kn ora kêna dilakoni marga dilarangi ing anggêr-anggêring agama (Islam); di-[x]-ake: dianggêp karam.
karam-jadah :
(A) kn. ak: anaking wong dhêmênan.
karampungan :
kn 1 br. dirampungi;

--- 189 ---

karan ~ karuk.

2 pc. putusan, katêtêpan; 3 pancasaning pangadilan; kc. rampung.
karan :
I kn ([x] anak lsp) diarani (disêbut jênênge) miturut (jênênging anake lsp). II ut. karane êngg: sêbab, jalaran; kc. karana, krana.
karana :
kn sêbab, jalaran; kc. krana.
karandhan :
kn. ak omah ut. padununganing randha.
karandhang :
kn ar. têtuwuhan saèm. bêngkowang.
karanta-ranta, karantan :
kw kêlara-lara, krasa-rasa.
karantên :
êngg. k karana, krana.
karang :
I kn 1 padhas ing sêgara; 2 (ut. [x]-an) bngs. mêrjan. II êngg. ak: 1 wit krambil; 2 kêbon krambil; 3 pomahan, pakarangan; 4 kadunungan, panggonan. III êngg. kn: mula mêngkono saka pangiraku; di-[x]: 1 ak. dironce; 2 êngg. ak. dikira-kira, ditêksir; 3 dianggit (digawe tmr. kasusastran, crita lsp); [x]-an: 1 ak. roncèn; 2 êngg. ak. têksiran, pangira; 3 anggitan babagan layang, crita lsp. IV mang-[x] kw: sêdhih, kêsêngsêm.
karang-abang :
dadi (digawe) [x] kw (di-)rusak sarana diobong lsp.
karangên :
n. kawisên k kamban lête; kc. arang.
karang-kitri :
(-kirna ak) kn wit-witan kang ngêtokake woh ing pomahan.
karang-kopèk :
(-kopèn ak) kn 1 desa kang ora duwe sawah; 2 mung duwe pakarangan (tmr. wong ing desa).
karang-mêlok :
kn kêmbang dironce diwangun bundêr dianggo rêrênggan.
karang-ulu :
kw bantal; dikarang-ulu kn: dipèk bojo (tmr. wrandhaning sêdulur).
kararap :
kw klarap.
kararas :
kw 1 dilaras; 2 klaras.
karas :
kn 1 êngg. ak. pomahan, pakarangan; 2 (wong [x]) êngg. wong kang mung duwe pomahan (ing padesan); 3 luwangan ing kuburan kang ditutupi glogor (blabag) kanggo nyèlèhake mayit kang dipêndhêm; kc. koras.
karasa-rasa :
kn. ak kêlara-lara, sêdhih.
karasikan :
kw kanikmatan, sacumbana.
karat :
(W) kn 1 ukuran murnining êmas; 2 ukuran boboting barleyan.
karatala :
(S) kw èpèk-èpèk.
karaton :
kn. ak kraton.
kara-wêlang :
kn ar. tumbak.
karawistha :
kw rêrênggan (pêpasrèn).
kardi, kardos :
kw 1 pagawean, gawe; 2 nindakake.
kardin :
êngg. pc gêbêr.
kare :
kn ar. olah-olahan.
karèk :
êngg. pc kari.
karèn :
n. kantunan k turahan; [x]-[x]: kang kari dhewe, pungkasane; kc. kari.
karepotan :
êngg. pc repot.
karesidhènan :
kn 1 wêwêngkon bawahing residhèn; 2 omah ut. kantoring residhèn.
karèt :
I kn 1 ar. wit kang tlutuhe dimangsak dadi dandanan warna-warna (ban pit lsp); 2 tabuh gong kang nganggo blêbêd mbêndhol ing pucuke; di-[x]: dibusêk nganggo karèt (tmr. tulisan). II di-[x](-i) kn: diongoti (tmr. potlot). III (nomêr [x]) pc: kang kari dhewe (tmr. balapan lsp).
kareta :
kn. ak kc. kreta.
karêbèn :
n. kajêngipun k 1 ya bèn, cikbèn; 2 supaya.
karêjêkèn :
kn. ak olèh rêjêki akèh.
karêm :
I kn. ak kèrêm. II kn: ak. sênêng marang; 2 sênêng bangêt marang (panganan, tindak ala lsp); di-[x]-i ak: disênêngi bangêt.
karênan :
kn. ak sênêng atine; kc. rêna.
karênêng-rênêng :
kn. ak ngêtog kakuwatane.
karêngkêng-rêngkêng :
kn. ak kanthi rêkasa bangêt.
karêp :
n. kajêng k. karsa ki 1 niyat nêdya nênindakake lsp; 2 maksud (ing têmbung lsp); 3 ak. kalawan sênêng ênggone nindakake; di-[x]-i: 1 dipilih lsp. nêdya dipèk; 2 diarêpi; di-[x]-ake: 1 dipengini; 2 dimaksudake; kc. arêp.
karêsmèn :
kw sacumbana; kc. rêsmi.
karga :
kw 1 wadhah kang digawe wlulang; 2, kêris.
kari :
n. kantun k 1 dumunung ing buri; 2 ora mèlu, ditinggal ana ing omah; 3 ak. kalah karo; 4 turah, isih turah; 5 isih kurang ..., up. mung [x] rong dina; 6 wasana, kang pungkasan; 7 mung kudu nindakake sathithik bae, up. ora susah tuku, mung [x] mangan bae; 8 kasèp têkane; [x]-[x]: bok mênawa pungkasane ...; [x] aran br: dipatèni (ing paprangan lsp); dikarèkake: 1 ditinggal; 2 diturahake; kc. karèn.
(karing) :
kêkaring êngg. ak dolan-dolan ing jaban omah (ing wayah bêngi).
karipan :
kn krasa ngantuk marga bêngine mêntas mêlèk; kc. arip.
karya :
I kw 1 pagawean; 2 gawe, nindakake; 3 êngg. ak. pagawean tukang; kc. pakaryan. II kn. ak. 4 bau.
karya-desa :
n. (-dhusun k) êngg: pagawean dhinês ing padesan.
karya-nêgara :
(-nêgari k) êngg: saèm. gugur-gunung.
karkasa :
(S) kw sêru, bantêr.
karkat :
kn. ak kêrkat.
karkatha :
(S) kw. ak yuyu.
karma :
(S) kw tindak kang linakonan.
karna :
(S) kw kuping; cs. 2.
karni :
(S) kw. ak: kuping; cs. 2.
(karu) :
di-[x] kn diudhêg lan disiram banyu ana ing pêngaron (tmr. bêras kang diêdang lagi satêngah matêng); ngaru napung pr: nindakake pagawean ut. nêmu rêribêd bêbarêngan.
(karug) :
di-[x] kn. ak diarug (tmr. lêmah).
karugian :
pc kapitunan.
karuh :
I êngg. [x]-an n kantênan k wis gênah (-têrang); di-[x]-ake: digênahake, ditakok-takokake kêpriye gênahe; kc. karuwan. II ut. kêkaruh, mitra karuh kn: kawanuhan, têpungan.
karuhun :
kw biyèn, dhisik.
karuk :
kn 1 kêmbang jambu (randhu

--- 190 ---

karuksan ~ kasdu.

lsp); 2 sêga aking; kc. kêmaruk.
karuksan :
kw kêrusakan.
Karun :
amal [x], donya [x] kn. ak raja-brana kang kêpêndhêm.
karuna :
kw nangis.
karuni, karunika :
(S) kw. ak wêlas, kawêlasan.
karunya :
(S) kw. ak wêlas, sih, ganjaran.
karung :
I kn 1 êngg. bngs. goni; 2 kanthongan gêdhe (wadhah bêras, gula pasir lsp); di-[x]: diwadhahi ing karung. II di-[x] kn: dituntun ing wong loro kiwa têngên (tmr. jaran).
karungrungan :
kw gêndhêng dening kêsêngsêm.
karus :
êngg. kn cilaka.
karusakan :
n. karisakan k nêmahi rusak, kaanan kang rusak.
karut :
kn jagung ênom; cangkêm [x] ks: nggragas, apa-apa dipangan.
karuwan :
n. kantênan k 1 wis gênah (-têrang); 2 êngg. pc. mêsthi; durung [x]: durung mêsthi, durung têrang; ora [x]: ora tata, ora nganggo pranatan, worsuh.
karo :
I n. kalih k 1 ak. kapindho; 2 ar. mangsa kang kapindho (2-24 Agustus); [x] bêlah ak: 150; [x] bêlah èwu ak: 1500; [x] pèsèr, [x] rini, [x] sigar êngg. ak: 1½ sèn (dhuwit); [x] tèng: 1 12½ sèn; 2 êngg. 15 sèn; [x] têngah: 1½. II n. kalih. k. pc. kaliyan k: 1 lan uga, up. aku [x] kowe; 2 lan, up. nêm [x] pitu têlulas; 3 bêbarêngan ênggone nindakake, up. maca [x] mangan; 4 tinimbang (ditandhing), Sêmarang [x] Surabaya rame Surabaya; 5 marang, tumrap marang, mungguh ing, up. ora kandha [x] aku, urmat [x] wong tuwa; 6 pc. nganggo, srana, up. dipênthung [x] alu; 7 pc. dening, up. disrêngêni [x] êmbahne; karo-karone, sakarone, karo pisan: loro kabèh katut; [x] dene (manèh) n. kalih dene (malih) k: lan manèh, apa dene, luwih-luwih; kc. karon.
karoban :
kw kêbanjiran, kêlêban; kc. rob.
karoh :
êngg. kn kawanuhan, têpungan; kc. karuh.
karohanèn :
kn. ak babagan rohani.
karon :
I kn. ak kang dikaru (tmr. bêras, sêtêngah matêng); kc. karu. II di-[x]-i n. dipun kalihi k. ak: dibut karo, ditandangi wong loro; kc. karo. III [x] asmara ([x] jiwa, [x] lulut, [x] sih) kw: sanggama; kc. karo.
karongrong :
kw bêbarêngan (suka-suka, mat-matan).
karosan :
kn kakuwatan; kc. rosa.
karsa :
ki 1 arêp; 2 karêp; kc. kêrsa.
karsèt :
kn bngs. rante dawa kang digawe mas lsp. (dianggo kalung rêrênggan, tali jam lsp).
karta :
(-karti) kw tata têntrêm; kc. kêrta.
kartiyasa :
kw 1 ak. misuwur; 2 pintêr, linuwih.
kartika :
kw 1 lintang; 2 mangsa kapat.
karti-praja :
kn. ak pagawean nêgara.
karti-sampeka :
kw reka lan kaprigêlaning pêrang.
kartu :
kn. ak kêrtu.
kartu-pos :
kn lêmbaran layang ing pos.
karcis :
(W) kn girik, layang cilik kanggo nunggang sêpur, nênonton lsp.
kas :
I êngg. pc cukat lan gagah (ora nglêmêr); di-[x]-i pc: ditandangi kanthi kamêmpêngan; kc. akas. II êngg: mêntas, lagi bae; [x]-e êngg: bakda, sawise. III kw: têmên-têmên, kaya mêsthine (ênggone nêtêpi kawajiban). IV êngg. pc: kothak. V (W) kn: panyimpênan dhuwit; [x] desa ([x] kraton, [x] nêgara): panyimpênan dhuwit desa (kraton, nêgara); di-[x]: dilêbokake ing kas (disimpên, dicèlèngi).
kasa :
kn. Mangsa kang kapisan (22 Juni - 2 Agustus).
kasab :
I kn. ak kasap. II (A) kn. ak: 1 pangupa-jiwa, pagawean; 2 dêdagangan.
kasaban :
kw katutupan, kasasaban; kc. sasab.
kasabaran :
kn wêwatakan sabar sarèh; kc. sabar.
kasadha :
kn. ak mangsa kang kaping 12; kc. sadha.
kasagêdan :
k kabisan.
kasaguhan :
n. kasagahan k apa kang disaguhake; kc. saguh.
kasah :
I êngg. kn bngs. klasa (lampit) alus. II kw: kapisah, pisah.
kasaya :
(S) kw gurih, cs. 6.
kasak :
I kw. ak rusak, dirusak, ditêmpuh. II di-[x] êngg: digosok.
kasaktèn :
kn. ak kasêktèn.
kasamêktan :
kn. ak sarwa kacukupan sakabèhe; kc. samêkta.
kasampurnan :
kn bab sampurnaning ngaurip.
kasantikan :
kw kadigdayan; kc. santika.
kasantosan :
kn 1 kakuwatan, kukuhing ati lsp; 2 ar. Sakramèn minangka srana nyantosakake piandêl (R.K.); kc. santosa.
kasang :
kn. ak bngs. kanthong (dicangklong).
kasangsayan :
kw sangsara.
kasangsaran :
kn nandhang sangsara, sangsara.
kasap :
kn ora alus (tmr. gêgrayangan); di-[x](-i) ak: dikasari, dipêksa.
kasapah :
I kw êndhasing palanangan. II êngg: tela kaspa.
kasar :
kn ora alus (ent. tmr. tata krama, têtêmbungan, wêwatakan lsp); di-[x](-i): ditandangi kalawan kasar.
kasarasan :
k kawarasan, kuwarasan.
kasarjanan :
kn panêmu adhêdhasar kawruh; kc. sarjana.
kasarjon :
kw sênêng atine; kc. sêrju.
kasartan :
kw binarêngan (didokoki, dikanthèni) ing; kc. sarta.
kasatmata :
kw kêna didêlêng, katon.
kasatriyan :
kn 1 wêwatakaning satriya; 2 golonganing satriya; 3 dalême para putraning nata (ing kraton).
kasdik :
kn. ak sidik.
kasdu :
êngg. ak 1 gêlêm; 2 arêp; kc. kêsdu.

--- 191 ---

kasehatan ~ kata.

kasehatan :
kw kuwarasan; kc. sehat.
kasèk :
êngg nganti, kongsi.
kasèkèngan :
kn. ak kamlaratan, ringkih; kc. sèkèng.
kasèmbukan :
kn. ak ar. têtuwuhan rambat; kc. sèmbukan.
kasèp :
kn lungse, kari saka wêktune kang mêsthi; [x]-an: dhuwit pituwas marang wong kasewa sawahe marga tandurane (têbu) kasèp ênggone ngrêmbang (luwih saka satahun).
kasèr :
êngg. kn kasèp.
kasèrnê :
(W) êngg. pc bètèng, tangsi.
kasêbut :
kn disêbutake ing; kc. sêbut.
kasêdya :
kn disêdya, dijarag; kc. sêdaya.
kasêja :
êngg. kn kasedya.
kasêkêlan :
kn nandhang susah; kc. sêkêl.
kasêksèn :
kn disêksèni; kc. sêksi.
kasêktèn :
kn kuwasa ut. kaluwihan kang ngungkuli kodrat; kc. sêkti.
kasêmbadan :
kn 1 kêlakon kang diarêp-arêp; 2 sarwa kêcukupan; kc. sêmbada.
kasêmêkan :
ki kêmbên.
kasênêngan :
kn apa-apa kang njalari sênêng.
kasêntanan :
kn. ak klêbu golonganing sêntananing ratu.
kasêntikan :
kw kc. kasantikan.
kasêntosan :
kn kc. kasantosan.
kasêngkalan :
kn dicirèni ing angkaning taun; kc. sangkala.
kasêngkêlan :
kw kc. kasêkêlan.
kasêpisan :
kn. ak kang kaping sapisan.
kasêpuhan :
kn 1 golonganing wong-wong tuwa; 2 kang klêbu golonganing panjênênganing nata, kb. kanoman; kc. sêpuh.
kasi :
pc nganti.
(kasih) :
kêkasih kn 1 (ut. [x]-an) kang disihi (ditrêsnani); 2 kw. jênêng; di-[x]-i: ditrêsnani bangêt, disihi; kc. asih, sih.
kasiyat :
(A) kn dayaning barang (kang migunani ut. kang ngêtokake kaluwihan).
kasil :
êngg. ak 1 pamêtu; 2 pamêtu mirunggan; 3 kêlakon ut. kasêmbadan (tmr. panjaluk lsp); kc. asil.
kasinungan :
kw 1 diwènèhi; 2 kadunungan (ing wêwatakan, sipat lsp); kc. sinung.
kasingi :
kn ar. têtuwuhan.
kasir :
kn tukang wang (nyêkêl kas).
kasisahan :
êngg. k kasusahan.
kasita :
(S) kw. ak misuwur.
kasyasih :
kw kawelas-asih, mêmêlas.
kaskaya :
1 kw. kuwat, rosa, kakuwatan; 2 kn. ak. pamêtu, kaya.
kaslamêtan :
n. kawilujêngan k. kasugêngan ki: kaanan kang slamêt ora ana sakara-kara; kc. slamêt.
kasmala :
(S) kw 1 rêrêgêd. camah; 2 piala, lêlara.
kasmaran :
kw kedanan, kêsêngsêm; kc. asmara.
kasub :
kw misuwur.
kasud :
kn. ak pangajap (pamuji) ala, mèri.
kasudarman :
kw 1 kautaman; 2 trêsna marang pêpadha; kc. dêrma.
kasudiran :
kw kakêndêlan, kawanèn; kc. sudira.
kasujanan :
kn. ak wêwatakan sujana; kc. sujana.
kasugihan :
kn 1 kaanan kang ingaran sugih; 2 sakèhing bandha lan barang darbe; kc. sugih.
kasuh :
êngg. kn ora tahan; kc. kêsuh.
kasukan :
kn 1 br. sênêng-sênêng; 2 main kartu; 3 êngg. k. ronggèng; kc. suka.
kasulayah :
kw ambruk, kalah.
kasultanan :
kn kang kalêbu (kêbawah) Kangjêng Sultan (Ngayogya).
kasunanan :
kn kang kalêbu (kêbawah) Kangjêng Sunan (Solo).
kasunyatan :
kw 1 ak. kasuwungan; 2 prakara kang nyata lan luhur bangêt (tmr. ngèlmu kasampurnan).
kasur :
kn lèmèk turu kang digawe kanthongan gêdhe isi kapuk; [x] sari br: paturon.
kasusahan :
kn 1 nandhang susah; 2 prakara kang njalari susah.
kasusastran :
kn kagunan adiluhung kang kalairake sarana basa awujud crita gancaran, têmbang lsp.
kasusilan :
kn padatan (tingkah laku) kang bêcik; kc. susila.
kasusra :
kw misuwur.
kasut :
I êngg. kn bngs. sêlop, cripu tutupan; [x]-an êngg: blabag awangun jantungan digarani dianggo ngêlus tembok lsp. II di-[x] kn: diujêg lan ditata (tmr. kêrtu).
kasutapan :
kw babagan ulah tapa.
kasucèn, kasucian :
kn 1 suci ut. rêsiking wulu (ngarêpake sêmbahyang); 2 sucining ati (kêlakuan lsp); kc. suci.
kasok :
kn 1 ak. diêsokake; 2 kêsêl bangêt; 3 kêbak ut. akèh bangêt (katrêsnan lsp); kc. sok.
kasol :
kw rungkad (tmr. wit-witan); kc. sol.
kasongan :
kw 1 kayoman, kauban; 2 kêpanasan ut. kêpadhangan ing (srêngenge).
kasor :
(-an) kn kalah; kc. sor, asor.
kaspa, kaspe :
kn kêtela pohung.
kaspundi :
k kêpriye; kc. kadospundi.
kasrah :
kn. ak dipasrahake; kc. kangsrah.
kasrakat :
(-an) kn. ak kêcingkrangan, kêkurangan.
kasrêpên :
k kadhêmên.
kasripahan :
kn kêpatèn (anak, batih lsp); kc. sripah.
kastawa :
kw pakurmatan, sêmbah, pangaji-aji.
kastela :
êngg. kn kêtela.
kasturi :
kn dhèdhès.
kastrol :
êngg.pc katrol.
kastroli :
kn (lênga [x]) bngs. lênga jarak dianggo urus-urus.
kascaryan :
kw kagèt gumun, bungah.
kaswara :
kw misuwur.
kaswargan :
kn wêwêngkoning swarga.
kaswari :
kn manuk suwari.
kaswasih :
kw mêmêlas, mêlas-asih.
kat :
[x] ngêndi êngg saka ngêndi; kc. kad.
kata :
I (S) kw 1 têtêmbungan, ujar, gunêm; 2 crita. II dikatani êngg: dipênggak, dicêgah, diampêt.

--- 192 ---

katabêrèn ~ katog.

katabêrèn :
kn kasrêgêpan; kc. tabêri.
katak :
kn 1 woh gêmbili; 2 jenggot cèlèng.
katalika :
kw 1 dumadakan; 2 ditêlik.
katam :
kn wis tamat ut. tutug pamacane (Kur'an, kitab turutan lsp); di-[x]-ake: ditutugake nganti katam.
katamapi :
(S) kw. ak sênadyan mêngkono.
katancit :
(S) kw. ak dumadakan.
katang-katang, kêkatang :
kn bngs. sukêt.
katar-katar :
kw murub mubyar, ngalad-alad; kc. kantar.
katatalan :
kn lêlakon kang dadi tuladha; kc. tatal.
katawurag :
kw buyar sumêbar.
katbuta :
kw nêpsu bangêt.
kate :
I kn pitik (jago) cilik (kunthing). II êngg: arêp.
katèl :
I kn bngs. kêmangga gêdhe manggon ing lêmah. II kn: 1 kuliting dlamakan cakar pitik sing kandêl; 2 sikil jaran saburining tracak; 3 oyod kang mbêndhol ing poking wing[3] gêmbili, uwi lsp; ngatèl, [x]-ên êngg. pc: ora gêlêm lunga-lunga marga krasan, sênêng lsp.III êngg. pc: bngs. teko nganggo gantilan.
katela :
kn. ak kc. kêtela.
katèmpêr :
kn. ak 1 klêngêr; 2 kêsêsêr pêrange.
katèn :
(-an) kn 1 panimbange nganggo kati; 2 pc. traju; kc. kati.
katèngong, katèngsun, katèngwang :
kw aku, -ku.
katepang :
kn ar. têtuwuhan rambat bngs. krokot; [x] ngrangsang gunung pr: kêgêdhèn pangarah.
katès :
êngg. kn tela gantung.
katêbihan :
k kadohan.
katêbihên :
k kadohên.
katêdha :
1 dipangan; 2 êngg. nuwun!
katêgis, katêkis :
êngg. kn guru agama (Kristên).
katêkan :
n. kadu(mu)gèn k. ak kasêmbadan kang disêdya; kc. têka.
katêkêm :
kn. ak 1 ditêkêm; 2 dikuwasani; kc. têkêm.
katêksasi :
kn. pc wulangan agama (Kristên).
katêkwulan :
êngg. k katêksasi.
katêlah :
kn suwe-suwe banjur aran (-manuh).
katêlu :
ak kang kaping 3; kc. katiga.
katêmênan :
kn ak. ditêmêni; 2 wêwatakan têmên; kc. têmên.
katêmtuan :
kn kang wis ditêmtokake; kc. têmtu.
katên :
êngg. k mêngkene, mêngkono.
katêndhagan :
kn. ak kêkurangan marga kasèp; kc. têndhag.
katênta :
kn isih nindakake (nggagas) apa-apa marga wis manuh.
katêngên :
kn. ak disênêngi, dipêrlokake; kc. têngên.
katênggêl :
kn. ak ditênggêl; kc. tênggêl.
katêrak :
kn. ak kêtrajang, ditêrak; kc. têrak.
katga :
kw kêris.
katgada :
kw trêngginas, rêrikatan.
kati :
kn. (katos k) ukuran bobot (1/100 dhacin = 0,617 kg): di-[x] pc: ditimbang; kc. katèn, kinati-kati.
katib :
kn. ak kêtib.
katiba :
kn ar. wit.
katiban :
n. ak ditibani; kc. tiba.
katibin :
(A) kn ar. malaekat kang nyathêti kalakuaning manungsa.
katiga :
kn 1 ak. kang kaping 3; 2 ar. mangsa kang kaping 3 (25 Agustus - 24 Sèptèmbêr); 3 (katigên êngg. k) mangsa ora ana udan.
katigubug :
kn. ak woh uwi sing ana ing dhuwur.
katiyon :
êngg. kn nyata kêlakon, katuhon.
katilayu :
êngg. kn wit klayu.
katilampa :
kn ar. têtuwuhan.
katimaha :
kn kayu timaha.
katimbang :
kn 1. br. ditimbang; 2 yèn ditandhing karo; 3 pc. aluwung, angur; kc. timbang.
katimbêl :
kn ar. wit.
katimumul :
kn 1 bngs. ampal cilik rupane ijo; 2 ar. lêlara kulit ing kuku.
katimun :
kn. ak timun.
katir :
I êngg. ak ora timbang, ora tandhing (gêdhene, lsp); di-[x] êngg. ak: dianggo (ditrapake) kalawan ora timbang (tmr. rakitan, sapi momotan lsp). II kn: pring sundukan ditrap ing kiwa têngêning prau supaya ora ngglewang. III kn: 1 godhong kang dumunung ing gantilaning woh; 2 laron disunduki ditancêbake ing lèng laron dianggo jontrot; 3 gantilaning tala tawon. IV ut. [x]-an êngg. kn: kalènan kang anjog ut. kang saka ing sawah.
katirah :
kn ar. wit mrambat godhonge abang; ngatirah br: abang kaya godhong katirah (tmr. mata, pasêmoning wong nêpsu).
katis :
(-an), katisên, kadhêm katis êngg. kn: kadhêmên.
katitih :
kw kêlindhih, kalah.
katu :
kn ar. têtuwuhan.
katub :
I kw 1 katiyup ing angin, katut ing angin. II kn. ak: akèh bangêt (tmr. wowohan).
katuju :
kn 1 br. dituju; 2 (ut. katujon atine) ndadèkake sênênging atine; 3 ak. kapinujon, kabênêr; katujune ak: bêgja (kêbênêran) dene; kc. tuju.
katuhon :
kn. ak nyata kêlakon têmênan; [x] (katuwon) têmên, dene ak: bêgja têmên, dene ...; kc. tuhu.
Katulik :
kn ar. agama Kristên kang sanyatu.[4]
katur :
kn. konjuk ki 1 diaturake (dikandhakake, diwènèhake) marang; 2 marang (tmr. ing layang); kc. atur.
katuran panakrama :
kw dibagèkake (diwènèhi pakurmatan).
katuranggan :
kn kawruh bab titikan wêwatakaning jaran lsp.
katut :
kn 1 kèlu marang, kêglandhang; 2 ora kêjarag digawa lsp; kc. tut.
katog :
kn 1 ditindakake nganti têkan kang

--- 193 ---

katok ~ kathok.

pungkasan dhewe; 2 têkan ing pungkasan, nganti êntèk; 3 pc. wis tita; kc. tog.
katok :
pc katon.
katon :
n. katingal k kêna didêlêng; ngaton: mêtu lsp. nganti kêna didêlêng; di-[x]-i: diwêruhi wêwujudan (roh, lêlêmbut lsp); dikatokake, di-[x]-ake ak: diwêruhake marang, dituduhake marang; kc. ton.
katong :
kw ratu.
katoran :
ngêlak-[x] kn. ak ngêlak bangêt.
katos :
k kati.
katrah :
(A) kn. ak jaman nalikane ora ana nabi (saantarane Kangjêng Nabi Ngisa karo Kangjêng Nabi Mukamad).
katrak, katrêk :
êngg. kn nganti suwe ora mulih-mulih (mêntas lara bangêt lsp).
katrangan :
kn srana (bukti lsp) kang dianggo nêrangake; kc. têrang.
katrap :
I [x] paukuman kn. ak ditrapi paukuman, diukum; kc. trap. II ki: pathèk; [x]-ên ki: pathèkên.
katrêm :
pc krasan bangêt.
katrêsan atine :
br sêdhih bangêt atine; kc. têrês.
katrêsnan :
kn rasa trêsna, asih; kc. trêsna.
katri :
kw katêlu.
katriwandhan :
kw nêmahi kacilakan.
katrol :
(W) kn kerekan.
kaca :
kn 1 gêdhah; 2 ([x] pangilon) ak. pangilon; 3 ([x] suryakantha ak) gêdhah bundêr piranti dianggo ndêlêng barang kang lêmbut-lêmbut; 4 ([x] praksana) ak. kèkêr, mikroskup; 5 ([x]-mata n. [x] tingal k) pc. têsmak; 6 raèning layang; [x] brênggala: 1 pangilon gêdhe; 2 ent. tuladha; kêkaca ak: ngilo; [x]-[x] (-matane): kêbak luh arêp nangis.
kacakan :
kn kambah, kêsrambah; kc. acak.
kacang :
kn ar. têtuwuhan sarta wohe (jinise warna-warna); [x] sisil êngg: kêdhêle; [x] mangsa (ora) tinggal lanjaran pr: wêwatakane anak lumrahe ngèmpêri wong tuwane; di-[x] pc: ditanduri kacang; [x]-an: 1 ak. adu landhêping gêgaman dianggo nyoba ampuhe; 2 iwak kang kaprênah ing dhuwur gulu (tmr. sapi, kêbo lsp); 3 ar. wêdhus ing gulu ana prênthile.
kacap :
(-an) êngg. kn kêna (kambah) ing banyu.
kacapa :
(S) kw. ak bulus.
kacapi :
êngg. kn bngs. crêmpung.
kacapuri :
kw pagêr bata.
kacaryan :
kw kc. kascaryan.
kacèk :
n. kaot k beda, ora padha; di-[x]-i(-ake): dibeda karo kang lumrah, diwènèhi kacèke.
kacelung :
kn. ak 1 kêmbang dhadhap; 2 êngg. gêndhon pring.
kacêb, kacêp :
kn tumancêb ora kêna didudut.
kacêl :
êngg. pc 1 ora bisa mêmpur (tmr. tela digodhog lsp(; 2 cupêt, kathêl; 3 jêlèh, bosên; 4 mangkêl, anyêl.
kacêne :
kw disrêngêni.
kacênêng :
kn. ak krasa kêncêng (tmr. otot).
kacêr :
kn ar. manuk.
kaci :
I êngg. kn 1 kacèk; 2 luwih dhisik. II kn: bngs. mori tipis.
kacilakan :
kn kang nganakake cilaka.
kacip :
kn saèm. gunting dianggo nyigari gambir lsp.
kacipuhan :
kn. ak rada pakewuh (kangelan).
kacir-kacir :
êngg. ak katon nglèmbrèh dawa sarta lancip; kc. kocar-kacir, ngacir, nglacir.
kacirèn :
kn. ak: dicirèni; kc. ciri.
kaclêp, kaclup, kaclop :
kn kambah (klêbu) ing banyu.
kacu :
kn 1 (sa-) sapêsagèn saka ambane katangkêbake (tmr. ukuran sêmbagi lsp); 2 sêmbagi (cita) awangun pêsagi (dianggo sap-tangan, buntêl lsp); dikaconi: diukur sarana kacu.
kacubung :
kn ar. wit sarta wohe.
kacuk, kacung :
êngg. pc thole.
kacung :
êngg. pc 1 thole; 2 jongos (bocah cilik).
kacung-kacung :
pc congat-congat; kc. acung.
kacur :
êngg. kn bêstru.
kacurnan :
kw nandhang cilaka.
kacus-kacus :
pc mlaku ganyuk-ganyuk.
kacoban :
kn. ak kêcampuran; kc. trocob.
kacokan :
pc kêcampuran, rada ...
kacombèran, kacèmbèran :
êngg. kn kalenan, got.
kacor :
êngg sambuk, pêcut; di-[x]-i êngg: disambuki.
kathah :
k akèh.
kathak :
kn yiyid ing têlak iwak; [x]-ên êngg: rêgêd bangêt; kc. kêthak.
kathèk :
kn 1 (bung [x]) thikilan kang dumunung ing wit (tmr. têbu, pring); 2 êngg pang thikilan (tmr. jagung lsp); kathik.
kathêl :
(-kathêl) pc sêmu cupêt, ora kêpenak anggone; kc. kathathêl.
kathêr-kathêr :
pc gumantung (nglawèr) lêmês.
kathik :
I (kathèk êngg) kn 1 nganggo, karo; 2 pc. dene ndadak nganggo ... II ngathik kn. ak: 1 nganggêp mitra; 2 ngopèni jaran; kc. kinathik, pakathik. III kn: manuk joan (bngs. dêruk ijo).
kathil :
kn. ak 1 ambèn, paturon; 2 êngg. bandhosa; kc. kanthil.
kathing-kathing :
pc nggêgawa apa-apa sêmu diathungake.
kathir-kathir :
êngg saèm. kathêr-kathêr.
kathuka :
(S) kw pêdhês.
kathungka :
(S) kw. ak nistha, wong ala.
kathung :
I kn 1 kw. cupêt, kurang; 2 kurang pangêrtine, bodho; [x]-[x] kn. ak: ora olèh-olèhan (tanpa nggêgawa apa-apa). II [x]-[x] kn: diathung-athungake tangane; kc. athung.
kathok :
kn 1 ak. blebekan êmas (slaka lsp) dianggo tutup pawadonan; 2 (lancingan ki) panganggo minangka tutuping awak kang ngisor lan sikil; [x] kalèt: kathok cêndhak singsêt; ngathok: mung

--- 194 ---

kawadawa ~ kawit.

nganggo kathok thok; di-[x]-i: diênggoni kathok; [x]-an: nganggo kathok.
kawadaka :
kw konangan wadine lsp.
kawagang :
kn. ak kuwat (bisa); kc. kuwagang.
kawah :
I kn. ak jêmbar sarta amba; di-[x](-i): diambani ênggone ndhudhuk. II 1 dalaning gêni (wlahar lsp) ing gunung; 2 kw. papan paukuman ing nraka (srana gêni, digodhog); 3 ak. bngs. jêdhing (kuwali) gêdhe. III. kn: banyu kang mêtu ngarêpake lairing jabang bayi.
kawahya :
kw kêlair, kawêtu.
kawak :
([x] awu, [x] uwi) pc tuwa bangêt, lawas bangêt.
kawakan :
kw kêpêksa nandangi dhewe; kc. awak.
kawaktan :
kw kacrita; kc. waktan.
kawal :
I kn. ak pananggulang, ndaga; di-[x]-i ak: ditanggulang, didaga, dipadoni. II kn: lèmèk kasur lsp; di-[x]-i ak: diombèni.
kawalahan :
kn. ak kc. kuwalahên.
kawalat :
kn. ak kc. kuwalat.
kawalên :
kn. ak awal bangêt.
kawalian, kawalean :
kn. ak jaman ut. turuning para wali.
kawan :
k pat-, patang.
kawanaring :
êngg. k patangaring.
kawanda :
kw gêmbung, awak.
kawanên :
n. kêsiyangên k kasèp nganti awan; kc. awan.
kawangwang :
kw katon; kc. wangwang.
kawarna :
kw kacrita, kocap; kawarnaha kw: kocapa.
kawasa :
kn. ak kuwasa.
kawasita :
kw dicritakake, dikandhakake; kc. wasita.
kawastara :
kw kêtara, kacêtha.
kawat :
kn tali kang digawe wêsi, kuningan lsp.
kawatgata :
kw kapêsan, kacilakan; kc. watgata.
kawaca :
I (S) kw klambi kêre. II n. kawaos k. br: diwaca.
kawawa :
kw 1 digawa; 2 kêconggah, bisa; kc. wawa.
kawèh :
êngg. ak anèh, arang anane.
kawèr-kawèr :
êngg. kn katon nglawèr; kc. kawir, klawèr.
kawès :
kn ar. iwak loh.
kawêdaka :
kw konangan; kc. kawadaka.
kawêdanan :
kn omah, kantor ut. bawahing wadana.
(kawêdèn) :
di-[x]-i n. dipunkawêdosi êngg. k. dipunkajrihi k. ak: diwêdèni; kc. wêdi.
kawêdhêngan :
kw judhêg, kodhêng.
kawêkas :
I kn. ak kang pungkasan (wêkasan); [x]-an ak: pungkasan, wêkasan. II br: diwêling.
kawêkèn :
kw kewuhan atine, judhêg.
kawêl :
êngg. ak cèlèng.
kawêlasan :
kn 1 br. diwêlasi; 2 sih wêlas marang pêpadha lsp; kc. wêlas.
kawêlas-asih :
(-ayun, -arsa kw) kn mêmêlas, mêsakake.
kawênangan :
kw konangan, kawruhan; kc. wênang.
kawêng :
êngg. ak kacu, tali lsp. kang dikalungake ing gulu têkan ing dhadha; ngawêngi ent.: ngupêngi, nglimputi; di-[x]-ake: dikalungake.
kawêngan :
kn. ak diwêngani.
kawêrga :
kn. ak dianggêp sanak; kc. warga.
kawêruhan :
n. kasumêrêpan k 1 diwêruhi; 2 konangan.
kawês :
êngg. ak kapok; kc. kawus.
kawêstara :
kw kêtara, kacêtha.
kawêt :
kn 1 ak. kawat lsp. kang dianggo nalèni teko lsp. kang bênthèt; 2 urat saka planangan mênyang jubur; ngawêt: 1 nggêgêt lambe ngisor; 2 buntute dilêbokake ing antaraning sikil (tmr. asu lsp).
kawêtu :
n. kawêdal k kêlair; kc. wêtu.
kawi :
(S) 1 kw. pangarang, pujangga; 2 (ut. kakawin) kw. karangan, têmbang; 3 kn. têmbung-têmbung kang kanggo ana ing kapujanggan (layang-layang têmbang lsp) ora kaprah dianggo padinan; 4 kn. têmbung Jawa-kuna; di-[x] kw: dikarang, dirumpaka.
kawibawan :
kw kaluhuran lan kamuktèn; kc. wibawa.
kawijil :
kw kawêtu.
kawijilan :
kw kêlairan, asal, pinangka.
kawignyan :
kw kawasisan, kapintêran; kc. wignya.
kawiyogan :
kw kasusahan (rasa kangên, kêsêngsêm); kc. wiyoga.
kawiyos :
kw kawêtu; kc. wiyos.
(kawil) :
di-[x] kn. ak dijawil.
kawilasan :
kw kawêlasan; kc. wilasa.
kawilêt :
kw katut, kapencut dening têmbung manis lsp; kc. wilêt.
kawilujêngan :
k kaslamêtan.
kawin :
I di-[x] kn dicêkêli sikile lan suwiwine (tmr. pitik lsp. kang arêp dibêlèh); kc. ngawin, pangawin. II kakawin kw: karangan (têmbang nganggo basa Jawa-kuna). III (A) êngg. ak: ningkah, ijab; di-[x](-ake) ak: diningkah(ake).
kawindra :
(S) kw (ratuning pujangga) pujangga pinunjul.
(kawir) :
[x]-[x] êngg. pc suwir arêp pêdhot.
kawiraja :
kw pujangga linuwih.
kawirangan :
kn 1 kisinan, nandhang wirang; 2 ak. wêwadi (palanangan, pawadonan); 3 kaanan wirang (isin); kc. wirang.
kawirasa :
kw. ak kêkidunganing pujangga.
kawiryan :
kw 1 kakêndêlan; 2 kaluhuran; kc. wirya.
kawiryawan :
kw kc. kawiryan.
kawis :
I êngg. k karang. II [x]-[x] êngg: kara-kara; [x]-an êngg. k: prakaran.
kawismaya :
(n) kw gumun bangêt, njêngêr.
kawistara :
kw kêtara, katon cêtha.
kawiswara :
kw pujangga pinunjul; kc. kawindra.
kawit :
êngg. pc wiwit, awit; [x]-an: 1 êngg. pc. wiwitan; 2 kang dhisik (tmr. bojo); 3 asal, mula buka; 4 br. wong tuwa (bapa biyung); kc. sakawit.

--- 195 ---

kawitana ~ kèksi.

kawitana, kawiwara :
kw pujangga pinunjul.
kawya :
(S) kw. ak kidung, têmbang, karangan.
kawud :
kw pating bêsasik; kc. awud.
kawudan :
kn. ak diwudani, wuda.
kawujudan :
kn 1 br. diwujudi; 2 wêwujudan; kc. wujud.
kawuk :
kn. ak slira sing wis tuwa; [x] ora wêruh slirane pc: nacad (maoni lsp) marang liyan ora ngrumangsani yèn awake dhewe luwih ala tinimbang kang diwaoni.
kawul :
kn kêsrikan sêrat wit arèn lsp. dianggo êmpan-êmpan dadèn gêni lsp.
kawula :
kn 1 br. batur, abdi; 2 êngg. k. aku, -u; 3 karèrèhan, rakyat; ngawula: ngabdi, ngèngèr; dikawulani ak: dingèngèri.
kawula-warga :
kn. ak kula-warga (brayat).
(kawula-wisudha) :
di-[x] kw dijunjung pangkate (kalungguhane).
kawuntat :
kw kapungkur.
kawung :
kn 1 êngg. godhong arèn digaringake (dianggo nglinting rokok); 2 ar. bathikan.
kawur :
I êngg. ak kapur, gamping. II kw: buyar bubar; kc. mawur, wur.
kawuri :
kw kêpungkur; kc. wuri.
kawuryan :
kw 1 ak. kèri; 2 katon.
kawursita :
kw kocap, kacrita.
kawus :
êngg. pc kapok.
kawusanan :
kn. ak pungkasan, têmahan.
kawut-awut :
br diawut-awut.
kawo :
êngg. ak kopi.
kawogan :
kn. ak kêpopoh, kawajiban, kêjibah.
kawolu :
kn 1 ak. kang kaping wolu; 2 ar. mangsa kang kaping 8 (4 Pèbruari - 1 Marêt).
kawon :
k kalah.
kawonên :
k kalanên (kêluwih alane).
kawontênan :
k kaanan, kahanan.
kawong :
kn. ak 1 krasan; 2 wanuh, njilma; [x]-an ak: 1 kêdunungan (wêwatakan lsp); 2 supêkêt bangêt.
kaworan :
kn kacampuran; kc. wor.
kawrat :
k kamot; [x]-an k: kabotan.
kawruh :
kn sêsurupan (olèh-olèhaning pangudi), ngèlmu; kc. wêruh.
kawruhan :
n. kasumêrêkan k wis disumurupi; kc. wêruh, karuwan.
ke :
êngg. pc kowe.
kebar :
êngg. kn mitongtonake kapintêrane lsp. minangka conto; di-[x] êngg: dilimbang-limbang (digagas) têmênan; di-[x]-ake êngg. ak: 1 dipitongtonake (tmr. kapintêran lsp); 2 disêmantakake.
kèbêkan :
kw kêbak bangêt.
keblat :
(A) kn 1 ênêr marang Mêkkah (tmr. sêmbahyang Islam); 2 pc. pangimanan ing mêsjid; 3 pancêring ênêr (lor, kulon, kidul, wetan lsp); di-[x] ak: diênêrake marang, ent. dièsthi, diturut.
keblong :
êngg. pc kalah.
kebur :
pc kabur.
kèbos :
êngg kalah (main).
kedah :
kn. ak sêdya (panjangka); kc. sakedah.
(kedan) :
di-[x]-i kn disêngsêmi (disênêngi); [x]-an: kêsêngsêm (sênêng bangêt) marang; kc. edan.
kèdêk :
kw kidak, kêpidak; kc. idak.
kèdêr :
kn ([x] matane) rada kera; 2 êngg. bingung, kisruh.
kèdêran :
kn. ak diubêngi; kc. idêr.
kedul :
êngg kidul.
(kèjèk) :
kêkèjèk kn gronjalan (nangis, tmr. bocah cilik).
kèju :
kn bngs. mêrtega.
kedhe :
kn tangane kiwa luwih prigêl (kuwat) tinimbang kang têngên; di-[x] ak: ditindakake (dicêkêl lsp) nganggo tangan kiwa.
(kèdhèr) :
kêkèdhèr kn. ak mlaku-mlaku (mêtu) nglèncèr ut. dolan-dolan; di-[x]-i ak: dilèncèri.
kèdhêng :
êngg. kn rada kera.
kèdhêp :
kw 1 (ut. [x]-an) disungkêmi, diurmati; 2 têluk, nungkul; kc. idhêp.
kedhol, kedhot :
êngg. pc kalah.
kègès :
êngg. kn kiris, kêpègès.
kègi :
êngg. pc ewa bangêt.
keguh :
ora [x] kw têtêp (atine), ora kêgiwang.
kegut :
kw kc. keguh.
kegok :
pc kagok.
kèh :
n. kathah 1 br. akèh; 2 ak. cacah (wilangane); [x]-[x]-e: kang akèh dhewe; kc. akèh.
keyang :
êngg. kn ar. kêrtu cilik.
keyok :
kn 1 pêpindhan swaraning pitik lsp. kang wêdi, kalah lsp; 2 pc. kalah, kasoran.
keyong :
kn ar. kewan mawa cangkok bngs. kijing, kêrang lsp.
keyongên :
êngg. kn lêlaraning kulit saèm. uci-uci (tmr. kêbo, jaran lsp).
kèk :
I êngg 1 êmbah lanang; 2 wong tuwa bangêt; kc. kaki. II êngg: darbèk, duwèk. III di-[x]-i êngg: 1 diwènèhi; 2 didokoki.
kekah :
kn slamêtan (sêdhêkah) nganggo wêdhus ut. dara (mbênêri sèwu dinane wong mati lsp); di-[x]-i: dislamêti nganggo sêsaji wêdhus lsp.
kekeyan :
êngg. kn gangsingan.
kèkèl :
I kn ar. iwak loh. II [x]-[x]-an êngg. pc: rêbut mênang, (êmoh ngalah ênggone pêpadon).
kèkèt :
kn. ak rukêt (rakêt) bangêt; kc. gègèt.
kèkêr :
(W) kn 1 piranti dianggo ndêdêlêng barang kang adoh-adoh; 2 mikroskup; di-[x]: didêlêng nganggo kèkêr.
keklak :
kn. ak thèthèl ut. dhidhal tmr. kulit.
kèklèk :
pc lèdhès ut. rèmbès (matane, marga kakehan mêlèk).
kekuk :
pc kidhung, kewuhan panindake.
kekot-kekot :
pc alot wulêd (tmr. iwak daging lsp).
(kèkrèk) :
di-[x] kn disêmbrèt (disuwèk lsp) nganggo lading (tmr. godhong lsp).
kèkrèk arèn :
pr kanthi rêkasa ut. sumêlang ênggone nindakake.
kèksi :
kw katon, didêlêng.

--- 196 ---

kèl ~ kèngsrèh.

kèl :
(A) kn. tarab ki nggarap-banyu (kang kawitan).
kelangan :
n. kecalan k nandhang kapitunan lsp. marga ilang; kc. ilang.
kele :
I êngg. kn bumbung pring cilik (dianggo wêwadhah). II êngg: kalah.
kèlèh :
êngg kalah.
kèlèk :
I kn lêkokaning cangklakan. II di-[x]-ake kn: dikatutake ilining banyu; kc. kèli. III [x]-an pc: kalanên; kc. èlèk, ala.
kèlèr :
kn kothak wadhah gêndul jênèwêr lsp.
kèlèt :
ora [x] êngg. ks 1 ora bisa; 2 ora duwe.
kèlêb :
kn 1 kêlêban ing banyu; 2 pc. amblês ora ngaton-ngaton, dislingkuhake; kc. ilêb, lêb.
kèlêm :
kn. ak kêlêm.
kèlês :
kn. ak 1 kêgilês, kêpidak; 2 kalah; kc. ilês.
kèli :
kn katut ilining banyu; dikèlèkake: dikatutake ing ilining banyu.
keling :
êngg. kn bngs. gilingan cilik; kc. kiling.
kèlingan :
n. kèngêtan k (sanalika) eling marang apa-apa kang maune wis lali; kc. eling.
kèlu :
kn katut mèlu marang; kc. ilu, mèlu.
keloh-keloh :
êngg. kn peloh-peloh.
kelong :
pc kalong (suda)
kelor :
kn ar. wit godhonge kêna dianggo têtamba.
kelorên :
kn. ak ndhrêdhêg, buyutên; kc. kalorên.
kelot-kelot :
pc alot, wulêd.
kemah :
(A) êngg. pc omah-omahan motha.
kemar :
(A) kn. ak kuldi.
kemawon :
k bae.
kèmbèt :
kn katut kêna ing dakwa lsp; kc. èmbèt.
kèmêng :
(-an) 1 kw. judhêg, susah bangêt; 2 êngg. lali.
kèmutan :
kn. ak. (êngg. k) kèlingan; kc. emut.
kèmpêr :
kw katut, kanginan.
kèmpi :
kn katon ing sajroning pangimpèn; kc. impi.
kempol :
kn daging saburining balung garês.
kèn :
I dipun [x] k dikon. II kw: 1 tapih, jarit; 2 ar. sêsêbutan.
kenakên :
n. kecanên k. pc kêladuk enake; kc. enak.
kenangan :
êngg. k konangan.
kenas :
kw lunga, oncat.
kèndêl :
k 1 lèrèn; 2 mandhêg; 3 mênêng; dipun-[x]-i k: dilèrèni; dipun-[x]-akên k: 1 diêndhêgake; 2 diênêngake.
kendran :
kw kelangan, kêtilapan, ilang.
(kènjèr) :
kêkènjèr kn 1 ak. mlaku-mlaku mlancong; 2 njogèd mubêng; kc. kanjar, mêkanjar.
kènjêk :
kw kêpidak, kidak; kc. injêk.
(kènji) :
di-[x] kn. ak disêkuli, dikanji; kc. kanji.
(kenjik) :
ora [x]-[x] êngg ora katon-katon têka.
kenjing :
sa-[x] k sakesuk; [x]-ên k: kèsukên.
kendhang :
1 êngg. kèli, kentir; 2 (ut. di-[x]-ake) ki. dibuwang (minangka umukan); kc. endhang.
kèndhèkên :
n. kandhapên k èndhèk bangêt; kc. injit.
kèndhit :
kw katut digawa (dijupuk); kc. indhit.
(kêndhut) :
di-[x] êngg. pc dikandhut; kc. kandhut.
kendho :
I ([x] urang) kn ar. lêlawuhan kang digawe urang dicampur parudan krambil. II kn: ar. kewan bngs. kalong.
kene :
n. (ng)riki k panuduh mratelakake panggonan kang cêdhak; dikènèkake n. dipun-katênakên, (dipun-ngatênakên) k. pc: dimêngkènèkake.
kènèn :
kaya [x] êngg. n kaya mêngkene.
kènêl-kènêl :
pc êmpuk cènêl-cènêl.
kènêp :
kn. ak lunga ora mulih (nginêp ing panggonan liya); kc. inêp.
kèni-kèni :
êngg. ak pèni-pèni.
kènol-kènol :
pc êmpuk kènêl-kènêl.
kèntar :
kw kèli, kentir.
kèntas :
kn 1 ak. têkan ing pêntasan (tmr. prau kabuncang ombak); 2 mlêsat bablas, dilungakake (dibuwang) adoh.
kèntasa, kèntarsa :
êngg. k bae.
kèntên :
êngg. k kèri.
kentir :
êngg. kn kèli.
kèntun :
êngg. k kèri, kari; kc. kantun.
kento :
êngg. kn kluwak ênom.
kèntol :
êngg. kn kempol.
kenca :
êngg. kn juruh.
kèncèng :
kn 1 bngs. kwali têmbaga gêdhe; 2 êngg. wajan gêdhe.
kencokan :
kn diencoki ing; kc. encok, pencok.
(kèncong) :
di-[x], [x]-an kn bêbêdan pucuking wiron dislêmpitake ing sabuk; garis [x]-an: garis saka ing pojok mênyang ing pojok (tmr. pêsagèn).
kènthèngên :
kn kêladuk ènthènge; kc. ènthèng.
kènthol :
êngg. kn sêsêbutan marang anak putuning lurah desa.
kènyèh-kènyèh, kènyès-kènyès :
êngg. pc isih anyar bangêt.
kènut :
kn 1 êngg. kèli; 2 kêsêngsêm, kedanan; kc. kanyut.
kenyok :
êngg kalah.
kengang :
êngg. kn 1 ak. kêna, bisa; 2 lumayan, sêdhêngan; kc. kongang.
kèngès :
kn. ak kiris, kêpèngès.
kèngêl :
kn. ak kêtêkuk cêngêle; kc. ingêl.
kèngêr :
kn kêpuntir (kêtêkuk) mingêr; kc. ingêr.
kèngês :
êngg. kn nglêsês.
kèngêtan :
k kèlingan.
kèngguh :
kw keguh.
kenging :
k kêna.
kengis :
kw rada katon sathithik (marga dibiyak lsp); kc. ingis.
(kèngkèn) :
dipun-[x] k dikongkon.
kèngsêr :
kn 1 owah mingsêr; 2 kêsliyo; kêcêthit; 3 ki. kêplayu.
kèngsi :
kn ar. mainan.
kèngsrèh :
kn. ak kangsrah; kc. klèngsrèh.

--- 197 ---

kepang ~ kesod.

kepang :
kn 1 nam-naman irat-iratan pring tipis panganame mayat (sok dianggo rangkêpan gêdhèg lsp); 2 êngg. widhig, blêkêtepe; 3 êngg. klabangan rambut.
kèpèh-kèpèh :
pc têlês.
kèpèk :
kn 1 kèplèh, durung ana isine (tmr. kara, kêmlandhingan lsp); 2 kêmlandhingan ênom.
kèpèl :
I ([x]-an) êngg. kn 1 liranganing wiji kang bakal dadi godhong (tandhon panganing wiji); 2 godhong têmbako kang ngisor; kc. kapal. II êngg. k: jaran, bêlo.
kèpèng :
kn 1 ak. saigar (½ dhuwit); 2 êngg. bribil (½ sèn).
kèpèt :
I kn anggotaning iwak kang dianggo nglangi; [x]-[x]: 1 ak. gobag-gabig (êndhase); 2 ([x] buntute) pc. kipit-kipit (obah-obah buntute); di-[x] ak: ditampêk (ditamplèk lsp) sing ditamakake gêgêring èpèk-èpèk, nêndhang nganggo gêgêring dlamakan. II êngg. ks: kopèt.
kèpêr :
I êngg. pc ar. sêmbagi kasar. II di-[x] êngg. kn: dikèpèt. III kn: ar. iwak loh.
kèpi :
kn kèmpi.
kepyan :
kw judhêg, bingung atine; kc. kepon, kepwan.
keple :
êngg. kn pêpês sèngklèh.
kèplèh :
kn ora njêgrag (tmr. kuping asu, sinthingan lsp).
kèplèk :
ks tuwa bangêt.
kepon :
kw susah (bingung, kewuhan) atine.
kèprèh, kêprèh :
êngg. pc têlês kêbês.
kèprès :
pc kaprès, gabrès.
kèprèt :
I êngg. kn 1 rêgêd dening kêcipratan banyu lsp; 2 gabrès, kaprès; di-[x](-i) êngg: diciprati, dipyuri. II êngg. pc: kompèrên, ora deduwèn, ora bisa apa-apa.
kepwan :
kw susah (judhêg, bingung, kewuhan) atine.
kera :
kn maniking mata nisih (ora ana ing têngah bênêr).
kerah :
I êngg. kn kera. II êngg. kn. ak: patrap, tindak-tanduk kang linakonan; sa-[x]-[x] êngg: sakarêp-karêp, sagêlêm-gêlêm (ora pilih-pilih); kc. sakedah.
keraman :
kn. ak gumun bangêt; kc. eram.
keran :
êngg. kn gumun.
keras :
I êngg. kn bngs. tenggok wadhah uyah. II ([x]-an) kn: 1 têtêmbungan pêpindhan; 2 bngs. pasêmon ut. wangsalan; 3 têtêmbungan kang dicêkak (diwancah) ut. sing nduwèni surasa loro; di-[x]: 1 diucapake sarana têmbung kerasan; 2 disurasa têgêse entar, digawe entar.
kerat :
pc akerat.
kerata :
I kw grêma, pamburu. II kw: asal-asaling têgêsing têmbung; di-[x] kw: ditêgêsi miturut asal-asaling têmbung.
keratabasa :
kw bab nêgêsi surasaning têmbung awêwaton asal mula bukane (lumrahe kapirid saka wêwancahane, dijupuk sunduk prayogane, kayata tuwa kapirid saka untune wis rowa).
keratan :
kw têgês kang miturut keratabasa.
kere :
kn wong mlarat kang ngêmis.
kèrèg :
kn carang (wilah) pucuke didokoki cawangan dianggo ngrêsiki kapuk supaya ilang klênthênge.
kèrèk :
I êngg. pc kari. II ([x]-an) êngg. kn: 1 bumbungan gula Jawa; 2 buntêlan awangun bumbungan (tmr. gula Jawa, gambir lsp, an 12 lirang). III ([x]-an) kn: 1 rodha (glindhingan) piranti dianggo ngubêngake tali (tampar, rante) kang dianggo ngunggahake lsp. barang-barang; 2 gantangan manuk pêrkutut; di-[x]: diunggahake lsp. nganggo kerekan.
kèrèn :
n. kantunan k. pc turahan; kc. karèn, kari.
kèrêm :
kn 1 kêsilêp (amblês) ing banyu tmr. prau lsp; 2 ak. karêm bangêt.
Kèrêsmis :
(W) kn riaya wiyosane K. N. Ngisa (25 Desèmbêr).
kèri :
I n. kantun k. pc kari. II êngg. kn: kiwa, kedhe.
kerid :
kw mèlu mlêbu, diirid; kc. irid.
kering :
I kw kiwa; di-[x]-ake ak: disisihake, disingkirake. II ora [x] êngg: ora gêlêm (manut lsp); tanpa [x] br: ora ana sing diwêdèni; di-[x]-i, [x]-an ak: diwedèni lan diajèni; kc. ering, pakering. III êngg. kn: bngs. kranjang. IV kw: dibarêngi ing, diiring; kc. iring.
keris :
kn 1 ak. kiris, kêpèngès; 2 kalong sathithik dening kêtrajang ing dalan lsp. (tmr. pakarangan, palêmahan); kc. iris.
kèrkop, kêrkop :
(W) kn kuburan Wlanda.
kerud :
kn kèli, katut kèli.
kerup :
kn. ak mèlu katut; kc. irup.
(kerod) :
di-[x] êngg. pc dirêsiki (diulapi) sarana dikêsud.
(kerog) :
[x]-[x], [x]-an kn nêbak-nêbakake têngan[5] (sikil).
keron :
kw kewuhan pamilihe, gojag-gajêg.
kesa :
(S) kw rambut.
kesah :
k lunga.
kèsèd :
kn 1 piranti dianggo ngrêsiki sikil kang digawe duk, sêpêt lsp; 2 (ut. kêkèsèd) ngrêsiki sikil diusêk-usêkake ing piranti kasêbut; di-[x]-i: dianggo kêkèsèd.
kèsèr :
(-an) kn 1 piranti dianggo nggêgawa (ngusung) srana digèrèd (tanpa nganggo rodha); 2 êngg. grobag gèrèdan; [x]-[x]: 1 (ut. di-[x]-ake ak) digèrèd klangsrah ing lêmah; 2 mlaku kanthi alon sarta rêkasa; 3 pc. sarwa rêkasa bangêt (ênggone nututi lsp).
kèsêr :
ki. ak kêplayu; kc. kèngsêr.
kèsi-èsi, kèsi-kèsi :
kw nandhang sangsara lan dicêcamah.
kesisan :
[x] wadya kw kêntèkan wadya-bala; kc. isis.
kesya :
kw rambut.
kesuk :
sa-[x] n. sakenjing k sasuwening wayah esuk; [x[-an n. kènjingên k: isih esuk bangêt.
kesod :
ut. ngesod, kêkesod, [x]-an kn mlaku srana bokong diingsêr-ingsêr.

--- 198 ---

kèsrèk ~ kêbat.

kèsrèk :
kn. ak gèsrèk.
kesruh :
êngg. kn kisruh.
kèsthi :
kw dièsthi, dipêlêng; kc. èsthi.
keswa :
kw rambut.
ketaka, ketaki :
kw. ak layang.
ketang :
1 k. ketung; 2 kw. rumangsa, eling.
kete-kete :
pc rêkasa bangêt.
kètèl :
I (W) kn 1 jêdhing (tmr. mêsin lsp); 2 cèrèt gêdhe, wadhah wedang tèh. II [x]-[x] êngg. kn: tansah kêkinthil (marga sênêng bangêt).
kètèp :
êngg. kn sithip, blobok.
kètès-kètès :
kn 1 ak. padha tètès banyune; 2 pc. pating glêbyar (tmr. intên, barleyan lsp); 3 pc. anyar bangêt.
ketung :
n. ketang k. ak katut dietung; ora [x] ...: sênajana ...
ketut :
êngg. pc katut.
ketok :
n. pc katon.
ketol-ketol :
kn sêmu kabotan bokong (ênggone mlaku).
kecakan :
êngg. ak kêpidak, kidak; kc. icak.
kecalan :
k kelangan.
kecanên :
k kenakên.
kecap :
kn kênthêlên duduh kêdhêle dibumboni rasane asin.
kece :
êngg. kn bngs. keyong cilik; kc. ece.
kècèh-kècèh :
pc 1 têlês kêproh; 2 êngg. tansah (rèwèl lsp).
kècèk :
I êngg. kn ar. mainan (nganggo dhadhu ut. saèm. kubuk). II di-[x] kn: digodhog ing lênga klêntik (tmr. bawang, êmpon-êmpon lsp. dianggo tamba); [x]-an: apa-apa sing dikècèk. III [x]-[x] êngg. kn: tansah (rèwèl lsp).
kècèl :
êngg. kn kedhe, kidhung.
kècèng :
êngg. kn bungkik (tmr. woh).
kècèr :
kn tiba mawut (tmr. barang kang cilik-cilik); kc. ècèr.
kèci :
I kn bngs. lawon (mori) tipis. II kn: bngs. prau cilik.
kècu :
kn durjana bêbarêngan akèh kanthi roda-pêksa; di-[x]: ditêkani kècu.
(kecok) :
di-[x] êngg. kn 1 dicolong; 2 diapusi.
kecon :
kn prakara kècu; kêkecon: kêlêbon kècu.
kècrèt :
I ut. [x]-[x] pc padha kècèr, padha wutah. II pc: dhuwit.
kèthèk :
I êngg sithip, blobok. II [x]-e êngg. pc: mêngkene, ngene; di-[x]-ake pc: dimêngkènèkake.
kèthèng :
êngg. kn 1 ak. igar (½ dhuwit); 2 bribil (½ sèn); kc. sakèthèng.
kèthèr :
kn kari anggone nggarap pagawean (wis mangsane rampung durung rampung); [x] -an: tunggakan gawean.
kethor :
êngg. kn kutil.
kewal :
I kn. ak nglinyam, nglècèp, kêtaton, timpal. II di-[x] kn: 1 êngg. diingêrake, diplèncèngake (uga dianggo ent.); 2 (ut. [x]-an) diingêr ukirane ana ing ngarêp (tmr. panganggoning kêris).
kewala :
(S) kw mung, bae.
kewan :
(A) kn titah kang urip duwe pangrasa lan bisa mobah.
kewani :
(A) kn. ak asipat kewan.
kewat :
êngg. ak gumêdhe, ngewak-ewakake.
kèwè :
êngg. kn kiwa.
kèwèh-kèwèh :
pc anyar bangêt.
kèwèk :
êngg. ks kênès, kêmayu.
(kèwèr) :
[x]-[x] kn katon gumantung larah-larah (tmr. barang kang dawa); di-[x]: 1 êngg. diuculake nanging isih dicêncang ing tampar lsp. (tmr. sapi lsp); 2 ora diopèni lan ora diomahi (dikayani) nanging durung dipêgat (tmr. wong wadon); kc. èwèr, klèwèr.
kèwêdan :
k kewuhan.
kèwêh :
kn luwês bangêt (sarwa luwês).
kewuh, kewoh :
kw pakewuh.
kèwuhan :
n. kèwêdan k rêkasa ênggone arêp nindakake, pakewuh bangêt; kc. ewuh.
kewok :
êngg. pc 1 kalah; 2 ora luwês, kau; kc. ngewok.
kewran :
kw kèwuhan.
kêba :
I êngg. kn kanthong gêdhe kang digawe nam-naman mendhong lsp. II êngg. kn: tingkêb (mitoni wong mêtêng).
kêbadan :
kn. ak wis manuh, wis kulina.
kêbadharan :
kn. ak konangan, badhar sêdyane lsp; kc. badhar.
kêbayak :
kn klambi wadon.
kêbayan :
kn 1 wong kang dadi kongkonan (nglantarake dhawuhing panggêdhe lsp); 2 ([x] desa) ar. prabot desa kang dianggo kongkonan.
kêbak :
I kn kisènan (diênggoni) kabèh ora ana kang isih sêla (lowah); [x] sundukane pc: wis akèh kaluputane (kasalahane); di-[x]-i: diisèni nganti kêbak. II kêkêbak êngg. ak: 1 kêkablak, kêkêbêt; 2 nanggulang.
kêbalik :
kn 1 kêwalês; 2 kuwalik; kc. balik.
kêbanjiran :
n. kêbênan k kêtrajang (kêlêban) ing banjir.
kêbanjur :
n. kêlajêng k 1 wis kêlakon; 2 kêbacut; kc. banjur.
kêbandhang :
kn katut dibandhang; kc. bandhang.
kêbanting :
kn 1 tiba kaya dibanting; 2 ak. ora timbang, ora tandhing; kc. banting.
kêbancèn :
pc kêcêkakên (tmr. klambi lsp), kurang; kc. banci.
kêbangêtên :
n. kêsangêtên k kêladuk bangêt; kc. bangêt.
kêbanyon :
n. kêtoyan k 1 ak. olèh ilèn-ilèn banyu tmr. sawah lsp); 2 êngg. ak. kobong.
kêbau :
kn. ak dialap baune (dipèk gawene); kc. bau.
kêbaut :
êngg. pc katut dianggo (tmr. dhuwit).
kêbapan :
kn. ak (wêwatakane, rupane) kaya bapakne; kc. bapa.
kêbar :
kn (sa-[x]) salêmbar tmr. lampit, wlulang lsp.
(kêbas) :
di-[x](-i) êngg. kn dirêsiki srana dikêbuti lsp.
kêbat :
I kn rikat, bantêr; [x] kliwat: rêrikatan (kêsusu) nanging ora kêbênêran. II di-[x] kn. ak: 1 dirêsiki, dilapi, dikêbuti; [dikê...]

--- 199 ---

kêbacut ~ kêbut.

[...buti;] 2 disirnakake; 3 dicolong, dijupuk; 4 dicopot, dilèrèni. III êngg. kn: bêbêd.
kêbacut :
pc kêbanjur; kc. bacut.
kêbacok, kêbacuk :
kn kêtaton dening dibacok ora kêjarag.
kêbathèn :
kn. ak olèh bathi; kc. bathi.
kêbawah :
kn diwêngku (dirèhake) marang, dadi karèrèhan; kc. bawah.
kêbegalan :
kn ditêmpuh ing begal; kc. begal.
kêbèn :
êngg. pc bèn, karêbèn.
kêbèndhêl :
pc dicathêt kaluputane lsp; kc. bèndhêl.
kêbèt :
kn lêmbaran (dluwang); di-[x]-i ak: digraji tipis-tipis.
kêbêbêlên :
kn. ak ora bisa mêtu (tmr. bêbanyu lsp).
kêbêbêng :
êngg. kn 1 dialang-alangi, kêjêndhêlên; 2 ora bisa mêtu; 3 mati ana ing wêtêngan marga ora bisa lair.
kêbêk :
êngg. ak kêbak bangêt.
kêbêkta :
k kêgawa.
kêbêlèk, kêbêlik :
pc kêwêlèh,
kêbêlèr :
kn tatu kêna ing wêlat; kc. bêlèr.
kêbêlêt :
kn 1 ([x] ing butuh) ak. sêlak butuh bangêt, kêcingkrangan; 2 ([x] ngising, [x] nguyuh) kumudu-kudu arêp bêbanyu (-nguyuh); kc. bêlêt.
kêbên :
kn ar. wit sarta woh.
kêbênan :
k kêbanjiran.
kêbêndon :
kn. ak kêna ing bêbêndu; kc. bêndu.
kêbênêr :
n. kêlêrês k pinuju, mbênêri, kapinujon; 2 pc. kaprênah (tmr. sêduluran); [x]-an: 1 kapinujon; 2 wis bênêr (prayoga), ora kliru; kc. bênêr.
kêbêntêl :
kn. ak kêpêtêl.
kêbêntus :
kn 1 kêjêglug; 2 kêtumbuk, kêtanggor; kc. bêntus.
kêbêntongan :
êngg. kn kêbêthêngan.
kêbênthik, kêbênthuk :
pc kêtanggor ing (tmr. bala-pêcah lsp).
kêbêratan :
pc pakewuh, rêkasa, kabotan.
kêbêrud :
kn tatu kêgosok ing paku lsp.
kêbês :
kn têlês bangêt; ngêbês: nglêbus; di-[x]-i: ditêlêsi.
kêbêsèr :
kn saèm. kêbêrud.
kêbêsmèn :
k kobongan.
kêbêsmi :
k kobong.
kêbêsturon :
kn. ak lena, kurang prayitna.
(kêbêt) :
[x]-[x], kêkêbêt kn ngêbut-ngêbutake suwiwi.
kêbêthêngên :
kn ora bisa mbanjurake lakune marga udan.
kêbiyas :
êngg. kn mlèncèng.
kêbilaèn :
kn kêcilakan; kc. bilai.
kêbina-bina :
kw kêluwih-luwih, bangêt.
kêbindhêl :
pc kêbèndhêl.
kêbintal :
êngg. kn kêtlingsut, ilang.
kêbirèn :
n. kêbincihan k (kewan) kang dikêbiri.
(kêbiri) :
di-[x] n. dipunkêbincih k diilangi pringsilane supaya ora bisa nurunake (tmr. kewan).
(kêbyok) :
di-[x] kn digodhog lan dikumbah supaya ilang malame (tmr. babaran).
kêblabag :
êngg. kn kang baku, sing kêjibah; kc. blabag.
kêblabak :
kn (mati [x]) mati kêblêbêk (kêlêm) ing banyu.
kêblaèn :
pc kabilaèn.
kêblak :
kn. ak ar. mêmêdi; montor [x] êngg. pc: pit montor.
kêblasak, kablasar :
kn. ak kêblasuk.
kêblasuk :
kn kêsasar, kliru dalane; kc. blasuk.
kêblèndèr :
kn. ak kêplèsèd.
kêblèndrèng :
êngg. kn kêblèndèr, kêplèsèd.
kêblêbêd :
kn. ak kêgubêd; kc. blêbêd.
kêblêgan :
kn kêtiban watu lsp.
kêblêgong :
kn 1 kêjêglong; 2 pc. kapusan.
kêblêkik :
kn konangan (pandhêlikane).
kêblêkuk :
kn tumancêb ing.
kêblêngkik :
êngg. kn konangan (pandhêlikane); kc. kêblêkik.
kêblêrêngên :
kn silo (sulap) dening kêsorotan; kc. blêrêng.
kêblêsêk :
kn klêbu (tumancêb) ing blêthokan, luwangan lsp; kc. blêsêk.
kêblingêr :
pc kapusan, kliru.
kêblithuk :
pc kapusan; kc. blithuk.
kêbliwur :
êngg. pc bingung, gugup.
kêbluk :
I di-[x] kn diudhêg lan dicampur (tmr. jladrèn lsp). II ([x] mulur) kn: kêsèd, mung sakêpenake bae.
kêblusuk, kêblosok :
êngg. pc 1 kêblasuk; 2 kêblêsêk ing.
kêbluwêk, kêbluwêr :
pc kêcêmplung (kêblêsêk) ing bolongan lsp; kc. bluwêk.
kêblondor :
êngg. pc 1 kêplèsèd, kêblèndèr; 2 kapusan, kêlarangên (ênggone têtuku).
kêblondrok, kêblondrong :
êngg. pc kapusan, kêlarangên (ênggone têtuku); kc. blondrong.
kêblorot :
êngg. pc kapusan.
kêblowok :
pc kêlarangên ênggone têtuku lsp.
kêbu :
êngg. kn bngs. tenggok; kc. kêmbu.
kêbubuh :
kn 1 diwuwuhi; 2 kc. kêjibah.
kêbuya-buya :
kw dikuya-kuya, dioyak-oyak.
kêbuk :
I kn piranti ambêkan (ing jêroan kanggo ngrêsiki gêtih). II êngg. ak: piranti dianggo adu kêmiri ut. kêcik sarana dipipit. III di-[x] kn: ditêpak (digêbug) nganggo tangan diêgarake (sing ditamakake èpèk-èpèke).
kêbul :
kn kukusing barang sing kobong; [x]-[x]: mêtu kêbule, kumêlus; di-[x]-i: didamoni nganggo kêbul.
kêbunan :
kn kêna ing bun.
(kêbur) :
di-[x] kn diudhêg lan dicidhak-cidhuk.
kêburu-buru :
n. kêbujêng-bujêng k. ak 1 tansah dioyak-oyak; 2 pc. kêsusu; kc. buru.
(kêbus) :
di-[x]-i kn dibrongot.
kêbut :
I budhal [x] kn. ak lunga kabèh. II kn: ar. piranti dianggo nepasi (nggusah lalêr, ngisisi lsp) kang digawe wulu, bobat lsp; [x]-[x], kêkêbut: ngisisi (nepasi) nganggo kêbut, kacu lsp; di-[x]-i: 1 disiliri [di...]

--- 200 ---

kêbutuh ~ kêduwung.

[...siliri] (diisisi) nganggo kêbut, ditepasi; 2 digusah nganggo kêbut (tmr. lêmud, lalêr lsp); kc. kumêbut.
kêbutuh :
n. kêbêtah k sêlak pêrlu nganggo, butuh bangêt; kc. butuh.
kêbo :
n. maesa k ar. kewan raja-kaya; [x] kabotan sungu pr: wong kang kakehan brayat; [x] nusu gudèl pr: wong tuwa njaluk pitutur wong ênom; [x] lumaku dipasangi pr: nêmaha (njaluk) diwènèhi pagawean abot; [x] lumumpat ing palang pr: ngadili prakara ora nganggo wêwaton; [x] bule mati setra pr: wong pintêr ora ana sing nganggokake; [x] mutung ing pasangan pr: nindakake pagawean durung nganti rampung wis lèrèn; [x] mulih ing kandhange pr: wong lunga (barang ilang) bali manèh ora kalawan disêngaja; [x] rompon pr: wong sing wis tuwa bangêt; pisah [x] pr: pêpisahan nanging durung pêgatan (tmr. bêbojoan); têpung [x] pr: wis wanuh nanging durung wêruh jênênge; di-[x] ranggah pr: dianggo bêbantên.
kêboan :
n. maesan k 1 têtironing kêbo; 2 dolananing bocah (mbrangkang ditunggangi).
kêbo bukur :
kn ar. kewan bngs. undur-undur.
kêbo jêrum :
kn ar. dhapuring omah.
kêbo giro :
kn ar. gêndhing.
kêbo kobong :
kn. ak kêbo colongan sing ditahan ing pulisi.
kêbo lawung :
n. maesa lawung k kêbo sing ora dimêgawèkake.
kêbombang :
pc nandhang susah dening wis kêbacut kliru pamilihe lsp.
kêbo mênggah :
kn ar. dhapuring kalung.
kêbon :
kn 1 palêmahan ing saburi ut. sakiwa-têngêning omah (ditanduri wit-witan lsp); 2 palêmahan jêmbar kang ditanduri kopi lsp; 3 êngg. dalan cilik; 4 (tukang [x]) pc. batur kang kawajiban rêrêsik kêbon lsp; di-[x]-ake ak: disingkirake nanging ora dipêgat (tmr. bojo).
kêbo pêlèn :
pc wong kang dhêmên padu.
kêbocahên :
n. kêlarenên k isih nom bangêt; kc. bocah.
kêbrabat, kêbrèbèt :
kn. ak saèm. kêbêlèr.
kêbrabeyan :
kn 1 êngg. pc. sênêng nyatur (maoni lsp); 2 sênggoyoran.
kêbrèbèlan :
pc mèlu olèh (diwènèhi) sathithik-sathithik; kc. brèbèl.
kêbrèjèl :
(-an) pc kêbrojol(-an).
kêbrukan :
kn kêrubuhan; kc. bruk.
kêbrojol :
kn ora dijarag mbrojol, kêwêtu (têmbunge lsp); [x]-an: 1 mbrojol (ora dijarag); 2 kêbrèbèlan; 3 manak; kc. brèjèl, brojol.
kêbrosot :
kn. ak mrucut, ucul.
kêda :
kn bngs. pinggan mawa tutup.
kêdabig :
kn. ak kc. gêdabig.
kêdabul :
kn. ak gêdabul.
kêdad :
êngg. kn kaku (tmr. sikil marga kêsêl).
kêdadak :
kn (mati [x]) (mati) durung mangsane (dadakan); kc. dadak.
kêdadeyan :
n. kêdadosan k kêlakon dadi (rêmbuge lsp); kc. dadi.
kêdadèn :
n. kêdadosan k dadi ora dijarag.
kêdah :
k kudu.
kêdal :
(-ing gunêm, -ilat, -lesan) kn 1 wêtuning gunêm, caraning gunêman; 2 basa têtêmbungan; 3 pakêcapan.
kêdalanan :
n. kêmêrgèn k diliwati; kc. dalan.
kêdalon :
I kn kêmatêngên; kc. dalu. II kêwêngèn; kc. wêngi.
kêdama :
(n)-dama(n) kw didama-dama bangêt.
kêdandapan :
kn gêdandapan.
kêdangon :
kn kêlawasên, kêsuwèn.
kêdaut :
kw kêtarik (kêdudut, kêbêdhol); kc. daut.
kêdarung-darung :
kw kêlantur-lantur.
kêdasat :
ora [x] pc ora klêbu ing jasad (ora dipangan).
kêdawan :
n. kêpanjangên k kêladuk dawane.
kêdèndèng-kêdèndèng, kêdinding-kêdinding :
kn. ak katon gumagah ênggone mlaku.
kêdèkèng-dèkèng :
pc tansah cilaka (rêkasa).
kêdêbêg :
kn. ak gêdêbêg.
kêdêdêr :
êngg. pc kêdhêr (ndhrêdhêg); kc. dêdêr.
kêdêh :
kw kudu.
kêdênangan :
êngg. ak konangan.
kêdêngan :
êngg. kn têturon; kc. kêdhêng.
kêdêngangan :
kn. ak konangan.
kêdêr :
kn. ak kaku lan lêncêng.
kêdêrêng-dêrêng :
êngg. ak adrêng bangêt; kc. adrêng, kadêrêng.
kêdibal :
kn. ak batur; kc. gêdibal.
kêdiki, kêdiku :
êngg kaya iki(-iku).
kêdlingês :
êngg. kn kêtlindhês, kêtindhês.
kêdlurung :
kn. ak kêbanjur-banjur alane; kc. dlurung.
kêdubang :
êngg. pc dubang.
kêdudon :
kn kliru, salah; kc. dudu.
kêdug :
êngg. kêtug.
kêduha :
n. kêdugi k 1 saguh bisa nandangi (nindakake); 2 pc. sênêng atine; kc. duga.
kêdugèn :
k kêtutugan.
kêduk :
êngg. kn duk.
kêdul-kêdul :
kn mêndul-mêndul.
kêduli-duli :
kn. ak kêluwih-luwih.
kêduman :
kn olèh panduman; kc. dum.
kêdumêlan :
kn grênêngan.
kêdumugèn :
k kêtêkan (kêtutugan).
kêdunyan :
kn. ak sugih bandha; kc. kadonyan, donya.
kêdurus-durus :
kn. ak kêbanjur-banjur.
kêdurusan :
kn. ak kêtêkan (kêlakon) têmênan sing dadi ujare.
kêdut :
kn obahing urat ing daging (sok dianggo sasmita ngalamating lêlakon); [x]-ên: urate ana sing obah.
kêduwêl-kêduwêl :
(-kêduwul) kn. ak kêdumêlan.
kêduwèn :
kn. ak sugih bandha lsp; kc. duwe.
kêduwung :
kn gêtun (susah) dening lêlakon sing wis kêpungkur; [x] nguntal wêdhung pc: gêtun nanging wis kasèp.

--- 201 ---

kêdomblo ~ kêjot.

kêdomblo :
pating [x] pc kandêl bangêt pipine.
kêdonyan :
kn. ak sugih donya brana; kc. donya, kadonyan.
kêdrajatan :
kn. ak ginanjar ngrênggêp pangkat gêdhe; kc. drajat.
kêdrawasan :
kn kêcilakan, kêtiwasan.
kêdrojogan :
pc sanalika kêtêkan dhayoh lsp; kc. drojog.
kêjaba :
n. kêjawi k ora katut dirêmbug (dipetung lsp); dikêjabakake: dipilih karo panunggalane, ora dikatutake.
kêjais :
kn. ak wis pinêsthi.
kêjait atine :
br kêkênan bangêt atine; kc. jait.
kêjalêr :
êngg. kn kêtumbuk, kêtanggor, kêlalèn; ora tau [x] êngg: durung tau kêprêgok (-wanuh, srawung).
kêjalu :
kn kêna ing jalu.
kêjamak :
pc lumrah; kc. jamak.
kêjambar :
kw kêwêdhar, kêwiyak ing akèh.
kêjambèt :
êngg. kn kêsangkut ing, kêmbèt.
kêjambêt :
êngg. k kêjalu.
kêjanjur :
êngg kêbanjur.
kêjangit :
êngg. kn kêpêksa mbayar kang dudu mêsthine (mung marga luwih sathithik cacahing dinane lsp).
kêjaul :
êngg. kn kakèhên pambayare (ênggone mènèhi).
kêjawahan :
k kodanan.
kêjawan :
n. kêjawèn k. pc kajawan.
kêjegal :
kn dijegal ora kêjarag; kc. jegal.
kêjègan :
kn diêsur ênggone; kc. jèg.
kêjegung :
kn kêsrimpêt ing tali lsp. sikile; kc. jegung.
kêjèn :
kn 1 waja (wêsi) wangun conthongan lancip dadi pêprincèning wluku; 2 êmpyak awangun maju têlu.
kêjèp :
kn. ak kêdhèp (ing mata); di-[x]-i ak: disasmitani srana kêdhèp.
kêjèt-kêjèt :
kn obah-obah sikile lan tangane ing nalikane mêcati lsp.
kêjêblès :
kn kêbêntus, kêjêglug; kc. jêblès.
kêjêblug :
êngg. kn kêjêglug, kêbêntus.
kêjêblugan :
kn kêtaman ing panjêbluging gunung lsp; kc. jêblug.
kêjêblog :
I êngg. kn kêblusuk ing blêthok lsp; kc. jêblog. II êngg: 1 kêtumbuk, kêjêglug, kêbêntus; 2 kêblusuk; 3 ent. kêblasuk, kapusan, kliru.
kêjêblos :
pc kêjêblog.
kêjêdhagan udan :
êngg. pc kêkurangan udan; kc. jêdhag.
kêjêdhêg :
(-an) kn. ak 1 kêna ing dakwa marga kanggonan barang kang dilacak lan wis ora bisa nêrangake; 2 kêpêksa nanggung, kêpopoh; [x]-an ak: kêntèkan sarana; kc. jêdhêg, judhêg.
kêjêgilan :
êngg. pc kagol, gêla.
kêjêglug :
pc kêbêntus ing; kc. jêglug.
kêjêglong :
kn (sikile) kêcêmplung ing luwangan, bolongan lsp; kc. jêglong.
kêjêgur :
pc kêcêmplung ing sumur lsp; kc. jêgur.
kêjêlir :
kn. ak kêwêlèh; kc. jêlir.
kêjêm :
1 kw. mêrêm; 2 ([x] atine) kn. wêntalan, ora wêlasan; 3 pc. ambêk-siya, gêmi bangêt.
kêjêndhêlên :
kn 1 mlêbu banjur ora bisa mêtu-mêtu; 2 pc. kakehan utang; 3 pc. mêtêng; kc. jêndhêl.
kêjêntus :
pc kêbêntus, kêtumbuk.
kêjêntol :
pc 1 ([x] ing utang) kakehan utang; 2 kêpêksa nanggung.
kêjêng :
kn kaku (tmr. tangan, sikil, marga lêlara).
kêjêngkang :
kn tiba mundur klumah; kc. jêngkang.
kêjêngkelang :
kn kêjêngkang; kc. jêngkelang.
kêjêngêklit :
[6] kn tiba njêngkêlit; kc. jêngkêlit.
kêjêngklok :
kn tiba (kêpletre) sikile kêtêkuk.
kêjêp :
kn. ak kêjèp, kêdhèp; di-[x]-i ak: dikêdhèpi.
kêjêpit :
kn kêpèpèt ut. kêpipit; kc. jêpit.
(kêjêr) :
kêkêjêr, [x]-[x] kn 1 kêkêbêt; 2 obah kêbêt-kêbêt (tmr. kupu mabur lsp); 3 obah gêtêr tmr. tangan (driji) ing nalikane njogèd; 4 (nangis [x]) pc. nangis sêru ora mênêng-mênêng (tmr. bocah cilik).
kêjêron :
n. kêlêbêtên k kêladuk jêrone.
kêjêthik, kêjêthuk :
pc 1 kêpêthuk; 2 konangan.
kêjibah :
kn kuwajiban, kêpopoh.
kêjiman :
kn 1 disurupi ing jim; 2 pintêr bangêt.
kêjimrah :
kn. ak lumrah, kaprah.
kêjluwog, kêjlowog :
êngg. kn kêcêmplung ing luwangan lsp.
kajlungup :
kn tiba kêcêmplung ing jurang lsp.
kêju :
kn krasa jimpe (tmr. sikil, tangan).
kêjujur :
jujur [x] pc tansah cilaka; kc. jujur.
kêjudhêgan :
kn kêntèkan nalar, judhêg bangêt; kc. judhêg.
kêjugrugan :
kn kêtiban (kêblêgan) lêmah lsp. kang jugrug.
kêjumutan :
kn mlaku sêmu mèk-mèkan ing pêtêngan.
kêjungkêl :
kn tiba njungkêl.
kêjurang :
kn kêcêmplung ing jurang; kêjurang-jurang ak: tansah nandhang kacilakan.
kêjut :
kn. ak kêdut; kc. kêjot.
kêjuwat-kêjuwit :
kn. ak tansah obah lambene.
kêjuwêtan :
kn. ak tansah ningsêtake sandhangan lsp.
kêjuwog :
êngg. kn kêblusuk, kêjêglong.
kêjojoh :
kn kêsogok ing lêlandhêp; kc. jojoh.
kêjojor :
kn gêjojor.
kêjodhèran :
kn konangan, kêwiyak (wadine lsp); kc. jodhèr.
kêjodhi :
kw kalah, kasoran.
kêjogan :
kn dijogi (banyu lsp); kc. jog.
kêjongor :
kn tiba mêngkurêb.
kêjot :
kn. (êngg. ki) kagèt.

--- 202 ---

kêjrèngkang ~ kêgila-gila.

kêjrèngkang, kêjrongkong :
êngg. kn tiba klumah.
kêjrunjung, kêjrungjrung :
êngg. kn kêcêmplung.
kêjrungup :
pc kêjlungup.
kêdhayohan :
n. kêtamuan k ditêkani ing dhayoh; 2 êngg. pc. kêmalingan; 3 êngg. pc. manak; kc. dhayoh.
kêdhakalan, kêdhakaran :
kn. ak dhrakalan, sarwa kêsusu (mêmènèk lsp).
kêdhali :
kn ar. manuk bngs. sriti.
kêdhana-kêdhini :
kn. ak sêdulur loro lanang wadon.
kêdhangkalan :
êngg. pc kêdhakalan.
kêdhangklèh :
pating [x] kn. ak katon padha dhêngklèh-dhêngklèh.
kêdhangklik :
pating [x] kn. ak gumantung obah-obah.
kêdhangkrang, ngêdhangkrang :
kn linggih ing papan kang dhuwur.
kêdhangsul :
êngg. k kêdhêle.
kêdhap :
I kn. ak kêlap, kêdhèp; [x] kilat ([x] liring) ak: kêdhèp; angon [x] br: angon polataning wong; sa-[x] k: sadhela; sa-[x] netra kw: sagêbyaran, satleraman; ngêdhap êngg. kn: 1 uwas, nratab atine, (sumêlang); 2 nyiruk mêdhun (tmr. layangan); [x]-an êngg. ak: wêdèn. II di-[x]-i ki: diicipi; [x]-an ki: icip-icip (panganan lsp. kang diaturake marang dhêdhuwuran lsp).
kêdhaplang :
pating [x] kn. ak padha ndhaplang; kc. dhaplang.
(kêdhar) :
kêkêdhar êngg. kn ngisis mênyang ing njaba; kc. kadhar, kèdhèr.
kêdharang-dharang :
kn kêtula-tula têkan ingêndi-êndi.
kêdhasih :
kn ar. manuk (pritgantil).
kêdhaton :
pc dalêming ratu; kc. kadhaton.
kêdhawangan :
êngg. ak bêdhawangan.
kêdhebyah-kêdhebyah :
kn. ak katon pating klèmbrèh (tmr. klambi lsp).
kêdhedhar-kêdhèdhèr, kêdhèdhèran :
pc klangsrah ing lêmah (ora cancingan lan ora singsêt tmr. panganggoning bêbêd).
kêdhèdhèsan :
kn. ak êntèk-êntèkan (dicolongi lsp); kc. dhidhis.
kêdhèngkrèng :
pc saèm. ngêdhangkrang; kc. kêdhangkrang.
kêdhèp :
kn 1 mêlèk mêrêming mata, byar-pêting diyan lsp; 2 (ut. [x]-[x]) mêrêm mêlèk matane, byar pêt sorote (tmr. diyan, lintang lsp); di-[x]-i: disasmitani sarana kêdhèp; di-[x]-ake: 1 diêrêmake banjur dibyarake (matane); 2 ak. diselaki, diingkêdi; kc. kumêdhèp.
kêdhèp têsmak :
pc ora kêdhèp-kêdhèp ênggone nyawang.
kêdhèr-kêdhèr :
kn. ak isih padha sumèlèh ora tata (durung disingkir-singkirake); kc. klêdhèr.
kêdhese :
éngg. kn kuwalahên, kalah.
kêdhêh :
kw. ak kudu.
kêdhêkês :
mak [x] kn. ak sanalika linggih (sila) mlêpês.
kêdhêle :
kn bngs. kacang cilik-cilik.
kêdhêmêk-kêdhêmêk :
kn. ak mlaku alon-alon.
kêdhêmpalan :
pc têka sajak kêsusu lan gita; kc. gêdhêmpalan.
(kêdhêng) :
I di-[x]-ake êngg diturokake' [x]-an êngg: têturon. II [x]-e êngg: kadhang.
kêdhêngkèk, kêdhêngklèk :
pc kêdhêngklak.
kêdhêngklak :
kn 1 gêgêre kêtêkuk marga ndhêngklak; 2 êngg. mati.
kêdhêpêk, kêdhêpês, kêdhêprêk :
kn. ak kêdhêkês.
kêdhêr :
êngg. kn obah gêtêr (kaya ndhrêdhêg).
kêdhêsêk :
êngg. kn kêsuk.
kêdhêsuk :
kn mingsêt lsp. marga didhêsuk.
kêdhi :
kn 1 ora bisa nggarap-banyu (tmr. wong wadon); 2 ak. wong lanang kêbirèn.
kêdhik :
êngg sathithik; sa-[x] k: sathithik.
kêdhindhing :
kn ar. manuk.
kêdhingaha :
êngg. kn sadhengaha.
kêdhingklangan :
kn. ak mlaku pincang.
kêdhisikan :
n. kêrumiyinan k kalah dhisik.
kêdhuk :
I êngg. kn enthong; di-[x]: 1 êngg. pc. didhudhuk; 2 dikêruk dijupuk isine (tmr. liwêt). II êngg. kn: wlulang kêbo kang dianggo lèmèk wadhah lênga klêntik.
kêdhul :
êngg. kn kêthul.
kêdhung :
kn 1 ulêkaning kali kang jêro; 2 ent. papan kang dadi asal ut. paklumpukan.
kêdhungkrung-kêdhungkrung :
pc linggih mbêngkuk.
kêdhungsakan, kêdhungsangan :
pc 1 mara rerikatan sarta sajak kanthi rêkasa; 2 rêkasa bangêt.
kêdhut :
kn kandêl lan wulêd (tmr. jarit, bakal).
kêdhuwêlan, kêdhuwêtan :
pc tansah ribut ningsêtake pangango lsp.
kêdhuwêng :
mak [x] pc sanalika mubêng.
kêdhuwitan :
pc duwe dhuwit.
kêdhuwurên :
n. kinggilên k kêladuk dhuwure.
kêdhodhor :
pc saèm. kêdhèdhèr(an).
kêdhogan :
pc gêdhogan.
kêdhok :
I (ut. [x]-an) kn kothakaning sawah; di-[x] êngg: digarap (ditanduri) kalawan buruhan bageaning pamêtu (tmr. sawah); [x]-an êngg: buruhaning nggarap sawah. II êngg. ak: 1 topèng; 2 wong mbarang raine diclonèh-clonèh; 3 nini-thowok.
kêdhongdhong, kêdhondhong :
kn ar. wit sarta woh.
kêdhongklak-kêdhangklik :
pc katon obah-obah gumantung.
kêdhongkrong :
mak [x] pc sanalika ndhodhok (linggih).
kêdhot :
êngg. kn wulêd lan atos (tmr. kulit; ngèlmu [x]-an: ngèlmu katosan (ora pasah ing gêgaman).
kêgawa saka :
n. kabêkta saking k marga saka.
kêgèmbang :
kw kêgiwang.
kêgèndèng :
kn katut kêtarik; kc. gèndèng.
kêgèntèng :
k. êngg. pc kêgilês.
kêgêblag :
kn tiba klumah; kc. gêblag.
kêgêdhèn :
n. kagêngên k kêladuk gêdhene.
kêgêmblung, kêgêmbrung :
êngg. kn kêcêmplung.
kêgila-gila :
kn. ak (nggilani) bangêt; kc. gila.

--- 203 ---

kêgilês ~ kêlawun-lawun.

kêgilês :
êngg. pc kêlindhês; kc. gilês.
kêgimir :
kn. ak kêkênan (kêpencut) atine; kc. gimir.
kêgiwang :
kn. ak krasa kêpencut; kc. giwang, gumiwang.
kêglundhung :
kn tiba ngglundhung (ing jurang lsp); kc. glundhung.
kêglondor :
kn tiba mletre mêdhun.
kêguling :
kw tiba ngglundhung (nggoling); kc. guling, goling.
kêgulung :
kn. ak kêglundhung.
kêgriyul :
kn midak (mamah) barang kang atos lsp.
kêjêng :
êngg. kn kiyêng.
kêyuyun, kêyungyun :
kw kêsêngsêm, kêpencut.
kêkah :
k kukuh.
kêkal :
êngg. pc 1 lêstari, langgêng; 2 kuli kang pinatah nyambut gawe ing panggonane prabot desa.
kêkathahên :
k kakèhên.
kêkêb :
kn 1 tutup kêndhil (dandang lsp); 2 tutup diyan (kang digawe bêling lsp); di-[x]-i: ditutupi (tmr. liwêt lsp); kc. kêkêp.
kêkêd :
kn. ak gêmi bangêt; kc. kêkêt, kumêd.
kêkêl :
I kn 1 matêng bangêt sarta pulên (tmr. sêga); 2 kaku bangêt (marga ngguyu kêpingkêl-pingkêl); kc. kamikêkêlên. II êngg. pc: langgêng, lêstari; kc. kêkal.
kêkênan :
kn. ak kêna ing, kêpranan, kêtaman; kc. kêna.
(kêkêp) :
di-[x] kn dirangkul dipênêtake ing dhadha; ngêkêp ent: ora tau mêtu-mêtu (mêmpên); kc. kêkêb.
kêkêr :
kn 1 kêrêp sarta kêncêng (tmr. tampar, nam-naman lsp); 2 mawa lêlêmpitan (pating jêngkêrut); di-[x] ak: 1 disimpên, didhêlikake; 2 digawe wadi; [x]-an: prakara kang winadi.
kêkês :
I kn 1 krasa adhêm bangêt; 2 ent. wêdi, miris, tansah sumêlang. II di-[x] kw: disimpên, didhêlikake.
kêkêt :
kn rakêt bangêt (ênggone nèmplèk lsp); kc. kêkêd.
kêkilapan :
kn kliru, kêlalèn; kc. kilap.
kêkurangan :
n. kêkirangan k kurang, kêmlaratan; kc. kurang.
kêl :
kw. ak 1 wêdi, giris; 2 bêtah, sabar.
(kêla) :
di-[x] kn digodhog ut. diolah (tmr. jêjangan); kc. kêlan.
kêlab-kêlab :
kn. ak lembak-lembak, ngombak-ombak (tmr. gêndera lsp); kc. kêlap.
kêlaban :
kn. ak kêlêban, kêlèban.
kêladuk :
kn kakèhan, rada bangêt; kc. laduk.
kêlajêng :
k 1 kêbanjur; 2 êngg. klayu.
kêlajuk :
kn kakèhên, kêluwih-luwih; kc. lajuk.
kêladhon :
kn kêlêban ing ladhu.
kêlagan :
êngg karo, lan.
kêlah :
(W) kn 1 gugat; 2 nggugat; di-[x]-ake: digugat.
kêlair :
kn. ak kêwêtu; kc . lair.
kêlaya-laya :
kn. ak kêraya-raya.
kêlayah :
êngg têturon.
kêlayan :
k. ak karo, lan.
kêlayu :
kn. ak klayu.
kêlak-kêling :
kn 1 ar. panganan; 2 blêngkêran wêsi dianggo gêgêman.
kêlaku :
n. kêlampah k. ak lumrah, tumindak ing akèh; kc. laku.
kêlakon :
n. kêlampahan k 1 wis tumindak (dadi, kêpungkur lsp); 2 kêturutan kang dadi sêdyane (pangarêp-arêpe); kc. laku.
kêlalèn :
n. kêsupèn k. kêlimêngan ki (ora dijarag) lali.
kêlam :
(W) kn wilahan wêsi (kayu) dianggo pikukuhing sambungan; di-[x]: disambung nganggo kêlam.
kêlamban :
kn lamba bangêt.
kêlamèn :
k. ak kêlawasên.
kêlamun :
I (ut. [x]-an) êngg. ak 1 kasaput ing pêpêtêng; 2 ent. ora pati wêruh; kc. klamun. II kw: yèn; kc. lamun.
kêlan :
kn 1 jêjanganan; 2 nggodhog (olah) janganan; kc. kêla.
kêlantih :
êngg. kn ngêlih.
kêlantur :
kn 1 kêbanjur-banjur (ênggone duwe kamanuhan ala lsp); 2 kêbanjur owah saka baku nanging wis kaprah (tmr. têtêmbungan lsp); kc. lantur.
kêlancur :
êngg. kn kêbanjur, kêlacut.
kêlang :
kn wis atos bangêt (marga wis lawas disimpên, dianggo lsp, tmr. kayu, grabah lsp).
kêlangip :
kn. ak kêluwèn, kalirên.
kêlangkèt :
pc kuru bangêt.
kêlangkung :
k. ak 1 kliwat; 2 kêluwih.
kêlangsu :
kn. ak wis lungse, kasèp.
kêlangso :
pc kêlangsu.
kêlauk :
êngg. kn kêbacut, kêlantur.
kêlaun-laun :
êngg. kn kêbanjur, kêlantur.
kêlaut :
êngg. kn kêbanjur, kêlantur.
kêlap-kêlap :
kn katon gêbyar-gêbyar adoh; kc. kêlab, kumêlap.
kêlap-kêlip :
pc mêrêm mêlèk.
kêlapan :
kw ngêlih, kêluwèn; kc. lapa.
kêlar :
I n. kuwawi k. êngg kuwat, bisa nindakake; di-[x]-i ak: dikuwati, disangga wragade lsp. II (W) pc: wis rampung.
kêlara-lara :
kn. ak bangêt ênggone nangis, susah lsp.
kêlarènên :
k kêbocahên.
kêlas :
(W) kn pangkat (undha-usuking golongan).
kêlasi :
(Prs) kn. ak punggawa prau, matrus.
kêlat :
I (ut. [x]-an) êngg. kn 1 tampar (ut. sigaran pring apus) dianggo narik wit kang ditêgor; 2 tampar panthêngan layar; di-[x] êngg. kn: dikêlèti; kc. kêlèt.
kêlatan :
êngg. pc kasèp; kc. lat.
kêlat-bau :
kn bngs. gêlang ing bau.
kêlaton :
êngg. pc kobong; kc. latu.
kêlacak :
kn. ak kêcandhak (tmr. maling kang dilari); kc. lacak.
kêlacut :
kn kêbacut, kêbanjur, kêladuk.
kêlawan :
kn. ak karo, lan.
kêlawasên :
n. kêdangon k wis lawas bangêt.
kêlawun-lawun :
kw enggal gêlis gêdhe.

--- 204 ---

(kêle) ~ kêlunyon.

(kêle) :
I [x]-[x] kn sumèlèh sajak ora kopèn, linggih ijèn. II kn: bngs. gêdhang alasan.
kêlèban :
kn. ak kêlêban.
kêlèd :
êngg. kn aras-arasên, kêsèd; kc. kêlèt.
kêledhok :
êngg. kn kliru pangetunge.
kêlèhèn :
êngg kêpriye, geneya.
kêlèyak, kêleyok :
pc kêplênyok.
kêlèyèk :
kn. ak kalah.
kêlèk-kêlèk :
kn pêpindhan swaraning pitik cilik.
kêlèmèn :
êngg kêpriye, geneya.
kêlèmêngan :
êngg. k kêlalèn; kc. kêlimêngan.
kêlèmpot :
êngg. kn nginêp.
kêlèng :
I gêntha kêkêlèng kw gêntha cilik dianggo têngara sêmadi. II ks: dituturi, dikandhani.
kêlèp :
(W) pc angkup-angkupan ing kompa lsp.
kêlèpèn :
êngg kêpriye, geneya.
kêlepyan :
êngg kêlalèn.
kêlepun :
êngg. k kêlèhèn.
kêlèr-kêlèr :
kn. ak anjrah, sumêbar; kc. lèr.
kêlèt :
I kn 1 plikêt krakêt; 2 ak. rumakêt bangêt, lèngkèt; 3 êngg. bngs. klambi ora landhung; di-[x] êngg: ditèmplèkake, dirakêtake; kc. kêlèd, kalèt. II di-[x](-i) kn: 1 êngg. didilati; 2 êngg. disigari; 3 diklècèpi kulite (wlulange). III ora [x] êngg. ks: 1 ora bisa; 2 ora duwe.
kêlêb :
(-an) kn kêlêm ing banyu; kc. lêb.
kêlêbu :
n. kêlêbêt k. ak klêbu.
kêlêbon :
n. kêlêbêtan k dilêboni ora kêjarag; kc. lêbu.
(kêlêd) :
sa-[x]-an kn saêmplokan, saulon; kc. êlêd.
kêlêg :
kn. ak katut diulu; kc. êlêg.
kêlêgan :
kn lêga atine; kc. lêga.
kêlêgèn :
kn kêladuk lêgine.
kêlêgon :
kn. ak kuwajiban; kc. lêgon.
kêlêm :
I kn 1 amblês ing banyu, kêlêban banyu; 2 ora anggrung (ora mbuwang swara), ora katon sumringah (tmr. warna). II [x]-an: 1 kn. kluwa; 2 êngg. k. kêtela pêndhêm; 3 êngg. k. baya. III kn: saèm. kêndhal kang krakêt ing badaning jabang bayi.
kêlêman :
k kêlêmon.
kêlêmèn :
k. ak kêlêmon.
kêlêmon :
n. kêlêman k kêladuk lêmune.
kêlêmpon :
êngg. kn kêturon, kêsuwèn êngone turu.
(kêlêng) :
di-[x], [x]-an kn 1 diwêdêl irêng thok (tmr. jarit lsp); 2 digawe irêng tanpa pamor (tmr. kêris lsp).
kêlênggak :
kn. ak tiba nglênggak; kc. lênggak.
kêlêngki-lêngki :
kw kalawan bangêt.
kêlêpatan :
k kêluputan.
kêlêtan :
kn ana êlêt-êlête; kc. lêt.
kêli, kêlik :
êngg. pc thole.
kêliya :
pc tumiba ing tanganing liyan; kc. liya.
kêlim, kêlin :
êngg. ak domdoman plipidan; di-[x] ak: diplipid.
kêlimêngan :
1 kw. kêsaput ing pêpêtêng; 2 ki. kêlalèn.
kêlimunan, kêlimutan :
kw kc. kêlimêngan.
kêlimpe :
kn 1 ak. kurang prayitna nganti kêna dilimpe; 2 êngg. lali, kêlalèn; kc. limpe.
kêlimpêt :
êngg. kn kêtlingsut.
kêlimput :
kw 1 ilang saka pandêngan; 2 kêsaput ing pêpêtêng, kêtutupan; 3 ent. kêtutupan ing hawa nêpsu lsp; kc. limput.
kêlin :
êngg. ak plipidan; kc. kêlim.
kêlindhês :
êngg. kn 1 kêtlindhês; 2 kalah.
kêlindhih :
kn. ak 1 kalah, kasoran; 2 ([x] pikire) kurang pintêr.
kêlintang :
kn. ak kêliwat (bangêt).
kêling :
I kêkêling kw sêdhih, susah. II kn: kêlak-kêling (ar. gêgaman); gêlung [x] ak: ar. gêlungan ing wayang; di-[x]: 1 dianjingake sarana digêmblèng (tmr. sindik wêsi, sambungan lsp); 2 diantêm nganggo kêling. III kn: ar. bangsa ing Indhiya ngarêp (Hindhu).
kêlingkung :
kn. ak kêlalèn, lali.
kêlinglap :
êngg. kn kêtlingsut.
kêlingse :
êngg. kn wis lungse.
kêlingsut :
êngg. kn kêtlingsut.
kêlip :
I [x]-[x] kn katon gêbyar-gêbyar cilik (tmr. diyan lsp), kêthip-kêthip (tmr. mata); kc. kumêlip. II êngg. pc: dhuwit nèkêl (5 sèn). III êngg. pc: pakumpulan bal-balan.
kêlir :
kn 1 pagêr bata saburining regol (dianggo aling-aling); 2 lawon putih kanggo nampani wayanganing wayang wlulang (uga kanggo ing gambar sorot); nganggo [x]: nganggo aling-aling (ora barès).
kêliru :
ak kc. kliru.
kêlit :
I kn. ak krakêt bangêt; kc. kêlèt. II kw: ngapusi.
kêliwat-liwat :
n. kêlangkung-langkung k. ak bangêt(-bangêt).
kêlu :
I êngg. kn 1 bisu; 2 bodho bangêt. II kn. ak: tumungkul, ndhungkluk; kc. ngêlu, gêlu, kêlon.
kêlud :
kn piranti dianggo rêrêsik (têtêbah) lumrahe sing digawe sêpêt; di-[x]-i: dirêsiki nganggo kêlud.
kêluh :
kn tampar ut. gêlangan wêsi dilêbokake ing irung sapi lsp. dianggo ngêndhalèni; di-[x]-i: ditrapi kêluh.
kêluk :
êngg. kn 1 kukus, uwab; 2 kêbul; 3 kêlok, misuwur.
kêlulun :
kw katut.
kêlumah :
kn tiba mlumah; kc. lumah. mlumah.
kêlumrah :
n. kêlimrah k. pc kaprah; kc. lumrah.
kêlun :
I kw lakuning kêbul kang alon; di-[x]: 1 êngg. digulung; 2 ak. diklumpukake (lan dikuwasani); 3 ak. katut; kc. alun, kumêlun, êlun. II ([x] alane): wis misuwur alane; kc. lun.
kêlunta-lunta :
kn 1 kêbanjur-banjur (nganti adoh lan kêsasar-sasar); 2 kêtula-tula; kc. lunta.
kêlunyon :
kn 1 lunyu bangét; 2 ak. kêpletre ing papan kang lunyu.

--- 205 ---

kêlungsèn ~ kêmbang.

kêlungsèn :
kn wis lungse bangêt.
kêluputan :
n. kêlêpatan k nglakoni luput; kc. luput.
kêlurung :
kn 1 ak. kêbacut-bacut ênggone ora bêcik; 2 pc. kêdhêmênên bangêt.
kêluron :
kn nglairake jabang bayi kang durung mangsane.
kêlus :
êngg. ak kêluk; kc. kumêlus.
kêluwas :
êngg kêluron.
kêluwèn :
kn. ak ngêlih; kc. luwe.
kêluwih-luwih :
n. kêlangkung-langkung k bangêt.
kêlobokèn :
kn lobok bangêt.
kêlojok :
kn kakèhên, kêladuk; kc. lojok.
kêloh :
êngg. pc kêluh.
kêlok :
kn misuwur; kc. kalok.
kêlon :
(-an) kn têturon kêkêpan (biyung karo anak); di-[x]-i: disandhing turu lan dikêkêp.
kêloncong :
êngg. ak kêbanjur; kc. loncong.
kêlop :
I [x]-[x] pc mêlèk amba (matane). II pc: 1 (ut. kêlong) dhuwit nèkêl (5 sèn); 2 blèg lsp. bundêr digarani dianggo têngara (ing dalan sêpur lsp). III (W) pc: cocog, trêp (tmr. petungan).
kêlorop :
pc kêblasuk, kapitunan; kc. lorop.
kêlos :
(W) kn 1 ak. ikalan; 2 (bênang [x], bolah [x]) bênang wêton Eropah.
kêlot :
kn. ak patohan, bêtah tarung (tmr. jago adon).
kêmajon :
n. kêmajêngên k 1 kêladuk ênggone maju; 2 kêladuk murang tata (ênggone gunêman); kc. maju.
kêmadha :
kn coraking bathikan minangka pinggiran (tmr. ikêt, kêmbên); dikêmadhani: dibathik kêmadha; kêmadhan: nganggo kêmadha.
kêmadhèh :
êngg kêmadhèyan.
kêmadheyan :
kn ar. têtuwuhan sing nèmplèk ing wit.
kêmadhuh :
kn ar. wit godhonge gatêl bangêt; tunggak [x] pc: tilas maru (mungsuh).
kêmaga(n) :
kn. ak gêla.
kêmagan :
kn gamêlan cilik.
(kêmah) :
di-[x]-[x] kn dimamah (banjur dilêpèh).
kêmaha :
êngg. kn njarag, têmaha.
kêmayangan :
kn (bêgja [x]) bêgja bangêt.
kêmayu :
pc kênès bangêt; kc. kumayu, ayu.
kêmaki :
pc kumintêr; kc. kumaki, kaki.
kêmalan :
[x] cangkêm pc kakèhan omong; kc. kamalan.
kêmalingan :
n. kêpandungan k: kêlêbon maling.
kêmalo :
kn bngs. blêndok dianggo ngêcèt pêndhok; di-[x]: dicèt ing kêmalo.
kêmalot :
kn. ak alot bangêt, wulêd; kc. alot.
kêmamang :
kn ar. mêmêdi awujud gêni.
kêmampo :
pc satêngah matêng (tmr. pêlêm).
kêmanak :
kn ar. rêricikaning gamêlan prunggu kaya gêdhang (kênongan cilik).
kêmandèn, kêmandhèn :
êngg. kn duwe lêlara ing wêtêng.
kêmanjingan :
êngg. pc kêpanjingan.
kêmanjon :
kn ora bisa turu manèh marga kagol.
kêmadhah :
kn (ut. di-[x]-ake) diêlih (ngalih) mênyang panggonan liya (tmr. saradhadhu, wong nyambut gawe lsp).
kêmandhang :
pc kumandhang.
kêmanigan :
êngg. kn. ak 1 kêpêksa ngêdol barange kanthi rêga luwih murah tinimbang karo panganyange kang dhisik; 2 ora kêdadean (kang disêdya lsp).
kêmanungsan :
kn. ak konangan ing wong; kc. manungsa.
kêmantèn :
êngg. kn pangantèn.
(kêmanyu) :
di-[x], kêmanyon kn. ak diwêdêl (diwèntêr) biru nom.
kêmangga :
kn ar. kewan bngs. kêmlandhingan lsp.
kêmanggang :
kn isih cilik prayoga yèn diolah panggang (tmr. pitik).
kêmangi :
kn ar. têtuwuhan godhonge sok dianggo lalab; lanang [x] ks: wong lanang kang jirih bangêt.
kêmangsa :
kn. ak kêdadak, durung têkan ing mangsane.
kêmaos :
êngg. k kêmadha.
kêmara :
kw kumandhang; kc. kumara.
kêmarang :
I êngg. kn tawon. II êngg. kn: ar. wadhah kang digawe sada arèn lsp. diênam.
kêmaru :
pc duwe maru.
kêmaruk :
kn 1 bungah bangêt (umuk) dening duwe apa-apa kang maune durung tau duwe; 2 êngg. pc. akèh bangêt ênggone mangan (marga mêntas lara).
kêmarung :
kn êrining oyod gêmbolo (gêmbili); ngrêgêm [x] pr: ngêmong wong kang angèl wêwatakane.
kêmarogan :
kn ar. têtuwuhan.
kêmaron :
I ([x] pikire) kn. ak ora sawiji pikirane. II êngg. kn: pangaron.
kêmasan :
kn 1 bakul mas intên; 2 tukang gawe dandanan mas intên.
kêmat :
(A) kn. ak tênung; di-[x] ak: ditênung; kc. ikmat.
kêmata :
kn. ak katon cêtha, dipindêng; kêmatan ak: kawruhan, konangan; kc. mata.
kêmatal :
kn mèh garing ana ing wit (tmr. jagung, kara lsp).
kêmatus :
kn. ak lara watuk gêtih (T.B.C.); [x] gêtih: tansah ngêtokake gêtih sabakdane duwe anak (tmr. wong wadon); [x] tinja: lara ising-isingên bakda duwe anak.
kêmba :
kn ora kalawan mantêp, ora mêmpêng, cêmplang (tmr. panganan lsp); [x] wang pc: (mangan, gunêman) mung tinimbang nganggur; dikêmbani ak: digawe kêmba.
kêmbang :
n. sêkar k 1 bêbakaling woh lumrahe mawa lêmbaran, sungut sari, bakal woh, sarta endah warnane; 2 (a-[x]) mêtu kêmbange; 3 br. minangka rêrêngganing ...; 4 trutul putih ing awak (bakal dadi pathèk lsp); 5 ent. dadi ngalamating ...; di-[x] n. dipunsêkar k: 1 ak. direngga ing kêmbang lsp; 2 dicorak

--- 206 ---

kêmbang-api ~ kêmit bumi.

gambar kêmbang lsp. (tmr. kêmbên lsp); di-[x]-i n. dipunsêkari k: dirêngga ing kêmbang; [x]-an n. sêkaran k: rêrênggan wujud kêmbang (gambar kêmbang); kêkêmbangan n. sêsêakaran k: 1 kêmbang warna-warna; 2 rêrênggan gambar kêmbang lsp; kc. ngêmbang.
kêmbang-api :
kn bngs. mêrcon (dipêtha warna-warna).
kêmbang asêm :
kn abang sêmu kuning (tmr. ulêsing kucing).
kêmbang-borèh :
kn kêmbang karo borèh dianggo sajèn.
kêmbang durèn :
kn kuning (tmr. ulêsing jaran).
kêmbang dhuwuran :
kn kêmbang borèh kang ditumpangake ing tukon pasar (dianggo sajèn).
kêmbang gula :
kn panganan mut-mutan kang digawe gula.
kêmbang karang :
kn têtuwuhan sêgara kang thukul ing karang.
kêmbang lambe :
pc (dadi [x]) tansah diucapake.
kêmbang lêson :
kn kêmbang tlasih dicampur êmpon-êmpon dianggo ngêdusi bocah kang mêntas lara.
kêmbang paès :
kn kêmbang kang sapisanan (ora dadi woh).
kêmbang pilangên :
kn godhonge padha kuning-kuning (tmr. pari lsp).
kêmbang sêtaman :
kn kêmbang campuran warna-warna dianggo sarat misuhi pangantèn lsp.
kêmbang têlon :
kn kêmbang kênanga, kanthil lan mlathi (dianggo ngirim).
kêmbang campur-bawur :
kn kêmbang campuran dianggo sajèn.
kêmbang waru :
kn. ak arênging sumbu (ucêng-ucêng) diyan.
kêmbar :
kn 1 padha rupa; 2 (bocah [x]) bocah loro laire barêng; [x] dhampit: bocah kêmbar lanang karo wadon; [x] gantung: bocah kêmbar sing siji laire lêt sawêtara dina; [x] mayang: gagar mayang kanggo sarat pangantèn katêmu; di-[x]: 1 ak. digawe padha rupa; 2 êngg. disusoni disêlang-sêling karo diombèni pohan; di-[x]-i ak: ditandhingi, ditimbangi; [x]-an: kang dianggo ngêmbari, kang padha rupane.
kêmbêl :
kn. ak kêblêsêk ing êmbêl.
kêmbên :
kn. kasêmêkan ki: jarit ciyut dianggo nutupi dhadha.
kêmbêng :
ki 1 kêmu; 2 êngg. susur; [x]-[x] êluhe: ing mata kêbak luh nanging ora tumètès; ngêmbêng: 1 ak. mambêg, kêbak banyu (ora mili); 2 ak. kêbak luh nanging ora tumètès (tmr. mata); 3 br. ngêmot, ngêmu rasa, nandhang, up. ngêmbêng prihatin; kc. kumêmbêng.
kêmbêli :
êngg. kn bngs. kampil ut. kasang.
kêmbik-kêmbik :
êngg. pc arêp nangis.
kêmbu :
êngg. ak bngs. kêpis, tumbu.
kêmbul(-an) :
kn bêbarêngan (mangan lsp); [x] ajang ak: mangan tunggal saajang; [x] pikir ak: golong pikir; di-[x]-i ak: 1 dibarêngi (dikumpuli) ênggone mangan, dirojongi; di-[x]-ake êngg: dikumpulake, dicarub.
kêmbung :
kn: 1 êngg. njêbubug wêtênge marga masuk angin; 2 2 êngg. mlêmbung; 3 ar. iwak loh.
(kêmbong) :
[x]-[x] kn. ak kêbak banyu, banyune mambêg; di-[x] ak: 1 diêlêb ing banyu, dikèhi banyune; 2 ent. diuja pangane.
kêmbroh :
kn têlês kêproh.
kêmeja :
I kn klambi rangkêpan. II êngg. ak: meja.
kêmejan :
êngg. kn kêmeja (klambi rangkêpan).
kêmedhe :
êngg. pc kumidhi.
kêmèn :
êngg bèn, karêbèn.
kêmendho :
pc durung pati tuwa (tmr. krambil).
kêmèntèng :
êngg. kn jirak, kêpundhung.
kêmèng :
kn 1 êngg. ampang, ora antêb; 2 cilik ampang (tmr. swara).
kêmèrèn :
kn. ak mèri.
kêmeron :
kn ora sawiji pikire (kêkarêpane lsp); kc. kêmaron.
kêmêgihan :
kn. ak gila bangêt; kc. gila.
kêmêkêlên :
êngg. kn kaku bangêt ênggone ngguyu; kc. kamikêkêlên, kêkêl.
kêmêl :
(kêmèl ak) kn kêmpêl krakêt.
kêmêmping :
pc isih ênom (tmr. pari; kc. kumêmping.
kêmêndhak :
êngg. kn mêndhak (alèn-alèn sanggan ukiran).
kêmêndhing :
kn ar. têtuwuhan.
kêmêndhir :
êngg. pc panggêdhe, lêlurah; di-[x]-i: dipanggêdhèni (tmr. saradhadhu lsp).
kêmênthus :
pc ambêk wani, ambêk pintêr; kc. kumênthus.
kêmêng :
I kn krasa kaku kêncêng (tmr. tangan lsp). II di-[x] kn: 1 diunthêt, ora disêbutake; 2 ora diblakakake kabèh.
kêmêrgèn :
k kêdalanan.
kêmêrki :
kn tuma pitik; kc. mêrki.
kêmêruk :
(-buntut) kn dêgan ênom.
kêmêton :
n. kêmêdalan k 1 mêtu ora dijarag; 2 mêtu wohe akèh (tmr. panèn lsp); 3 kêladuk ênggone mêtu; kc. mêtu, wêtu.
kêmidhi :
pc kumidhi.
(kêmil) :
di-[x](-i) kn 1 diêmud ing wang; 2 pc. dipangan; [x]-an: 1 kanthongan pangan ing wang (tmr. kêthèk); 2 pc. panganan.
kêmilon :
êngg. kn pangilon.
kêmini :
pc kumintêr (tmr. bocah wadon); kc. kumini.
kêminggirên :
pc minggir bangêt.
kêmirêngan :
k kêprungon.
kêmiri :
kn 1 wit sarta wohe atos; 2 polok (ing sikil); rêbut (nggêpuk) [x] kopong pr: melik prakara kang sapele; kutuk nggendhong [x] pr: wong mênganggo mrabot liwat dalan kang gawat.
kêmis :
I kn ar. dina kang kalima. II di-[x]-i ak: diêmisi; kc. êmis, ngêmis.
kêmit :
kn jaga (tungguk) ing wayah bêngi; di-[x]-i: dijaga, dirêksa; [x]-an: tungguk.
kêmitan :
kn. ak jimat.
kêmit bumi :
kn abdi-dalêm kang pinatah rêrêsik, ngangsu lsp.

--- 207 ---

kêmladhakan ~ kêmpongan.

kêmladhakan :
kn cêmpaluk (asêm ênom).
kêmladheyan :
kn ar. têtuwuhan kang uripe nèmplèk ing wit liya; [x] ngajak sêmpal pr: sanak sêdulur kang gawe karusakan.
kêmlaka :
kn ar. wit.
kêmlakarên :
kn kêwarêgên bangêt.
kêmlanda :
pc pambêkane kaya Wlanda.
kêmlandhingan :
kn 1 bngs. kêmangga gêdhe manggon ing wit-witan; 2 êngg. ar. wit (lamtara).
kêmlantahên :
kn. ak ora bisa matêng.
kêmlancang :
kn. ak lancang bangêt.
kêmlawe :
pc obah-obah tmr. tangan lsp; kc. klawe.
kêmlêkêrên :
kn 1 ak. ora bisa mêtu ut. lunga; 2 ora bisa nêtês (tmr. êndhog).
kêmliya :
pc kaya wong liya.
kêmlingkingên :
pc kêgaringên bangêt.
kêmluhur, kêmluwung :
kw luhung, luwung.
kêmlunggi :
kn ar. têtuwuhan.
kêmlungkung :
pc ambêk linuwih; kc. kumlungkung.
kêmlurusên :
pc saya suwe saya kuru (marga ngênês lsp).
kêmlondho :
pc durung duwe lar (tmr. gangsir lsp).
kêmu :
kn. gurah, kêmbêng ki ngrêsiki cangkêm nganggo banyu; ngêmu: isi, ngêmut, up. ngêmu gêtih; dikêmoni (dikêmbêngi ki): diresiki nganggo (banyu lsp) tmr. cangkêm.
kêmuda :
êngg. kn lèmèking pangantèn kang ditêmokake; kc. kumuda.
kêmudhi :
kn piranti dianggo ngenggak-enggokake lakuning prau, dikêmudhèni: 1 dienggak-enggokake lakune (tmr. prau); 2 ent. diiguhake, diêrèh, dipanggêdhèni.
kêmuku :
kn (angêt [x]) mangêt-mangêt.
kêmukus :
kn 1 mêtu kukuse; 2 ar. bumbon crakèn; kc. kumukus.
kêmul :
kn. singêb ki 1 krukubing awak ing nalikane turu lsp; (ut. a-[x], [x]-an) nganggo kêmul; di-[x]-i: 1 dikrukub ing kêmul; 2 ditutupi, dilimputi.
kêmumu :
kn ar. wit.
kêmunah :
kn. ak daya srana kang marakake; 2 ngreka murih.
kêmundurên :
kn kêladuk ênggone mundur; kc. mundur.
kêmunjilan :
êngg. kn wuragil.
kêmuning :
kn ar. wit kayune kuning.
kêmuritên :
kn grêgêtên bangêt (ilang sabare).
kêmucing :
pc sulak (kêbut wulu).
kêmojing :
kn ar. woh.
kêmodhong :
I kn. ak ar. guna-dhêsthi. II gong [x] kn: gong awujud wilahan (dudu gong gantung).
kêmomosên :
êngg. kn jêlèh, bosên.
kêmon :
kn. pagurahan ki banyu lsp. kang dianggo kêmu.
kêmonah :
kn. ak kêmunah; di-[x] êngg: direka-reka murih.
kêmocor :
pc tansah mêtu (idune, marga kêpengin bangêt lsp); kc. kumocor.
kêmpal :
k kumpul.
kêmpang :
êngg. kn wis ora doyan.
kêmpar :
êngg. kn ar. iwak sêgara (digawe gêrèh ut. trasi).
kêmpar-kêmpor :
kn. ak gêmbar-gêmbor.
kêmpas-kêmpis, kêmpis-kêmpis :
kn bantêr ambêkane (mêntas mlayu lsp).
kêmpas-kêmpus :
pc tansah nyêbul (ndamu); kc. kêmpus.
kêmpas-kêmpos :
pc kumêbul ênggone udud; kc. kêmpos.
kêmpèk :
êngg. kn lumbung; [x]-an êngg: kanthong; kc. kampèk, kêpèk.
kêmpèng :
êngg lêmpèng; di-[x] êngg: diênêng-ênêngi sarana disusoni; kc. êmpèng.
kêmpès :
kn mari mlêmbung, kimpês.
kêmpêl :
1 kn. kumpul krakêt (ora ajur); 2 êngg. k. kumpul.
kêmpis :
I êngg. kn kêpis. II [x]-[x] kn: bantêr ambêkane (mêntas mlayu lsp).
kêmpit :
I di-[x] kn 1 digawa (dipèpèt) ing cangklakan; 2 dipèpèt ing wlakang; 2 pc. dikanthi, diopèni lan diayomi; 4 dikayuh (tmr. wade lsp); di-[x]-ake: dikayuhake; [x]-an: 1 indhing (gombal ut. kacu dilinting dianggo cawêt yèn pinuju nggarap banyu); 2 wade lsp. kang dikayuh; 3 êngg. pangindhung; 4 êngg. diluputake ing pagawean desa mung kapatah nyambut gawe ing prabot desa. II kn: bngs. gêrèh.
kêmpyang, kêmpyung :
kn. ak rame tmr. swara; di-[x]-i: direwangi supaya mundhak rame.
kêmplang :
I di-[x] kn 1 ak. dipepe ing panasan; 2 ora disauri (utange). II kn: ar. panganan.
kêmple-kêmple :
pc ijèn thil.
kêmplèng, kêmpling :
pc pintêr bangêt, bêcik bangêt.
kêmplès :
êngg. kn kêmpès.
kêmplêng :
êngg. kn ar. panganan; kc. kêplêng.
kêmplung-kêmplung :
pc katon akèh lan mandhêg (tmr. banyu lsp).
(kêmplong) :
di-[x]-i kn dithuthuki nganggo gandhèn lsp. supaya alus (tmr. mori, klika kayu, klasa pasir lsp); [x]-an: kayu kang dianggo ngêmplongi.
kêmpu :
êngg. kn wadhah bundêr mawa tutup (dianggo wadhah kinang lsp).
kêmpukên :
kn kêladuk êmpuke; kc. êmpuk.
kêmpul :
knb ar. rêricikaning gamêlan saèm. gong cilik; nyuwuk [x] pc: ngrusuhi (ngribêdi) wong rêrêmbugan.
kêmpung :
êngg. kn puyuhan.
kêmpus :
I êngg. pc omong gêgorohan (umuk-umukan); di-[x] pc: didamoni. II kn: ar. iwak sêgara.
kêmput :
kn nganti têmu-gêlang (tmr. ngubêngi), têkan ing pungkasan (muput); di-[x]-i ak diubêngi nganti têmu gêlang, ditutupi kabèh; di-[x]-ake pc: diulur nganti kêmput.
kêmpol :
êngg. kn êmpol.
kêmpong :
kn 1 kêmpot pipine (marga wis êntèk untune); 2 êngg. nglêmpèt wêtênge, kalirên; [x] perot pc: wis tuwa bangêt.
kêmpongan :
êngg. kn lêmpèng.

--- 208 ---

(kêmpor) ~ kêndhuruk.

(kêmpor) :
ngêmpor kn. ak mbêngok, gunêman sêru; kc. kêmpar-kêmpor.
kêmpos :
I [x]-[x] pc katêrangan wêtuning napas sapi lsp; kc. kêmpus. II pc: kêmpès, nggêmbos.
kêmpot :
kn lêgok pipine dening kuru (tuwa); kc. kêmpong.
kêmprang :
mak [x] pc pêpindhan swaraning barang tiba pêcah.
kêmprung, kêmprong :
pc swara bêbarêngan rame bangêt (kothèkan lsp); kêmprungan êngg. janggrungan, nayuban.
kêmproh :
kn ora rêsikan (sandhang panganggone).
kêmpros :
êngg. pc sugih omong kang ora nyata.
kêmrayap :
pc katon uyêk-uyêkan akèh bangêt; kc. rayap.
kêmrakas :
kn. (kêmraos êngg. k): blèg.
kêmriyak :
pc krasa kriyak-kriyak.
kêmripik :
pc garing gampang cuwil-cuwilane.
kêmrujak, kêmrucuh :
pc enak-enake digawe rujak, rucuh (tmr. wowohan, isih rada mêntah).
kêmruyuk :
pc uyêk-uyêkan (rubung) bangêt; kc. kruyuk.
kêmrunggi :
kn ar. têtuwuhan.
kêmrungsung :
pc ora têntrêm atine.
kêmropok :
pc 1 garing sarta gapuk; 2 mangkêl bangêt, panas bangét atine.
kêna :
n. kenging k 1 ora luput ênggone namakake, up. dibêdhil [x] sikile; 2 kêtaman ing (uga. ent.), up. [x] ing tumbak, [x] pajêg: 3 bisa dipigunakake, up. [x] dipangan; 4 olèh (ora dilarangi), up. [x] sabên wong [x] mlêbu; [x] ing pati br: bisa mati; ora [x] ora: kudu; dikênani ak: ditamani: dikênakake: 1 ditamakake nganti kêna; 2 ditumrapake marang, dicakake marang; 3 dililani, diidini.
kênaka :
kw. ki kuku.
kênal :
êngg. pc wanuh, têpung; [x]-an: têpungan, kawanuhan.
kênang :
I êngg thole. II êngg. pc: kêna(-ing).
kênanga :
kn ar. kêmbang.
kênang-apa :
êngg. pc geneya, sabab apa.
kênang :
êndi êngg. pc mênyang êndi.
kênang gene :
êngg. pc geneya, sabab apa.
kênap :
(W) kn meja bundêr (pêsagi) cilik.
kênarèn :
kn. ak wadhah wangi-wangi ing kacu.
kênari :
kn 1 ar. wit sarta wohe atos; 2 ar. manuk ocèh-ocèhan.
kênas :
kw 1 kêthèk; 2 kidang.
kêndap-kêndip :
êngg. kn mêndap-mêndip.
kêndêl :
kn duwe kawanèn, ora jirih.
kêndêman :
n. kêwuron k. ak mêndêm.
kêndhaga :
n. kêndhagi k. ak bngs. pêthèn dawa.
kêndhak :
kn 1 ak. nungkul, têluk; 2 suda kakêndêlane ut. kawanène; kc. êndhak.
kêndhal :
I kn kênthêlaning lênga gajih. II kn: ar. wit.
kêndhali :
kn praboting abah-abah jaran sing dipasang ing cangkêm; dikêndhalèni: 1 ditrapi kêndhali; 2 ent. dipêpêg, dicandhêt; 3 ws. ak. diapusi.
Kêndhang :
I kn bngs. kêtipung gêdhe; di-[x]-i: digamêli ing kêndhang; [x]-an: 1 nabuh kêndhang; 2 ênggone ngêndhang; 3 kulit kang tipis. II kn: wilanganing dluwang ana 48 kêbèt.
kêndhangsul :
êngg. k kêndhali.
kêndharah :
pating [x] kn. ak: pating klêmbrèh (tmr. bêbêdan lsp).
kêndharakan :
kn ar. manuk bngs. blêkok.
kêndharat :
kn 1 tampar dianggo nuntun (nancang) raja-kaya; 2 êngg. ak. paladèn sinoman; kc. pandharat.
kêndhat :
kn (ora [x]) (ora) pêdhot-pêdhot (tanpa pêdhot, banjur bae); ngêndhat: nglalu sarana nggantung lsp; di-[x]-i (-ake) ak: dilowongi, dijugag sawêtara mangsa.
kêndhèh :
êngg. ak kêndhih.
kêndhèrèh :
kn. ak kêndharah.
kêndhèrèk :
pating [x] kn. ak padha njêbèbèhake suwiwine lan mêndhak-mêndhak (tmr. jago ngèrèki babon lsp); di-[x]-ake ak: dijêbèbèhake suwiwine.
kêndhêk :
kn. ak têluk, nungkul; kc. kêndhak.
kêndhêla :
kn bngs. kinjêng gêdhe.
kêndhêlang-kêndhêlong :
pc tansah kêndho mlêngkung (tmr. tampar lsp); kc. kêndhêlong.
kêndhêlong :
mak [x], ngêndhêlong kn: 1 (sanalika) kêndho mlêngkung (tmr. tali, tampar lsp); 2 ent. gêla, cuwa.
kêndhêng :
kn tali (tampar) cilik, talining gêndhewa; gunung [x]: gunung kang lêlarikan dawa; ngêndhêng ak: katon dawa bêbanjêngan.
kêndhêrak-kêndhêrêk :
pc tansah nglumpruk tanpa daya; ngêndhêrêk: katon nglumpruk tanpa daya.
kêndhi :
n. lantingan k wadhah banyu kang digawe lêmah (grabah) nganggo cucuk sarta gulu.
kêndhih :
kn. ak 1 kalah, kasoran; 2 nungkul, kêdhêsuk; kc. êndhih.
kêndhil :
kn piranti dianggo ngliwêt kang digawe lêmah ut. têmbaga.
kêndhit :
kn 1 tali (angkin lsp) kang dianggo sabukan; 2 corak putih lsp. kang ngubêngi wêtêng lsp; 3 watêsing mega ing gunung; 4 êngg. ban (ing layang lsp); 5 êngg. kalènan kang têngah (tmr. patêbon); [x] mimang kadang dewa pr: luput ing pangrenah ut. bêbaya (patohan bangêt); di-[x]-i: disabuki ing kêndhit.
kêndhu :
kn. ak kêndho.
kêndhukur :
pating [x] pc padha pêpundhukan kaya gumuk; ngêndhukur: awujud pêpunthukan.
kêndhung :
kn. ak lêlarikan jèntrèk-jèntrèk; kc. kumêndhung.
kêndhurak :
kn ar. keyong ing sêgara.
kêndhurak-kêndhuruk :
kn katon klumprak-klumpruk (cêkukrak-cêkukruk), katon njêbabah gêdhe.
kêndhurèn(-an) :
êngg. kn slamêtan; kc. kêndhuri.
kêndhuri :
kn. ak slamêtan.
kêndhuruk :
pating [x] pc padha katon nglumpruk (nyêkukruk), katon njêbabah gêdhe.

--- 209 ---

kêndho ~ kênthès.

kêndho :
I kn 1 ora kêncêng (ênggone manthêng, nalèni lsp); 2 ent. ora singsêt (tmr. pawakan); 3 ora bantêr (tmr. angin), ora kêras (tmr. prentah lsp), ora pati payu (tmr. dêdagangan), ora mêmpêng (tmr. nyambut gawe lsp); 4 alon: [x] tapihe pc: gêlêman (tmr. wong wadon); dikêndhoni, dikêndhokake: ora dikêncêngi; kc. kêndhon. II êngg. kn: ar. kewan bngs. kalong (bajing mabur).
kêndhon, kêndhor :
êngg. kn duwe pakarangan lan omah nanging tanpa sawah (tmr. wong ing padesan); kc. kêndho.
kêndhor :
êngg. kn kêndho.
kêne :
kw kêna (-ing).
kênèh-kênèh :
êngg. pc kang ora-ora (ngênèh-ngênèhi).
kênèk :
I êngg. pc kêna. II (W) kn: 1 rewanging wong makarya (tukang lsp); 2 kanthining kusir.
kênèkêr :
(W) kn dhir, kêstin.
kênèng :
pc kêna (-ing).
kênèng apa :
(-gene) êngg. pc geneya, sabab apa.
kênèng ènyêng :
êngg. pc rada gêndhêng.
kênèpêr :
(W) êngg. pc japitan (rambut lsp).
kênès :
kn 1 solah tingkahe kurang jinêm sarta kumayu (tmr. bocah wadon); 2 pc. gêbyar-gêbyar bangêt (tmr. intên lsp).
kênèt :
êngg. kn kênèk (kanthining sopir).
kênêp :
êngg. pc kênap.
kêni :
I di-[x]-[x] êngg. kn diêmi-êmi bangêt, diopèni bangêt. II kw: kêna.
kênikir :
kn ar. têtuwuhan.
kênil :
êngg. ak kalah.
kênini :
(W) kn pil asal saka wit kina (dianggo tamba lara panas).
kêning :
êngg. ak bêning; kc. êning.
kêningar :
kn. ak manis-jangan.
kênir :
(W) kn. ak èngsèl lawang.
kênit :
ak. kn arak putih.
kênul :
I pc 1 sêga kang ana ing sadhuwuring intip; 2 kang pungkasan, kang enak dhewe. II mak [x] pc: katêrangan tumibaning thuthuk marang apa-apa kang êmpuk mêndat; di-[x] pc: dithuthuk (tmr. adu kêmiri).
kênup :
(W) êngg. pc 1 bênik (ing gulon, krah); 2 kênthès (karêt lsp).
kênur :
kn bolah rami, tali (tampar) ing pancing.
kênol :
(W) kn 1 oyod kang mbêndhol; 2 pc. pêntholing putêran lawang.
kênong :
I kn 1 ar. rêricikaning gamêlan sisihane kêthuk; 2 (ut. [x]-an) taningan sêga (dicithak ing bokor lsp); di-[x]-i: ditaningi nganggo cithakan bokor lsp (tmr. sêga). II êngg. pc: kêna (-ing).
kênong-apa :
(-gene) êngg. pc geneya, sabab apa.
kênop :
(W) kn pênthol pèjètan (ing listrik, mêsin lsp).
kênot :
êngg. kn tindhik (tanpa mata intên).
kêntara :
n. kêntawis k. pc kêtara.
kêntèkan :
n. kêtêlasan k kêkurangan marga êntèk; kc. êntèk.
kêntèl :
kn ar. bakal tênunan.
kêntut :
êngg. pc ngêntut.
kêntrung :
(-an) êngg. ak (mbarang) kêkidungan binarêngan ing têrbang.
kênca :
êngg. kn 1 tali (tampar) kang dianggo sipatan ut. watêsan; 2 cêngkorongan, rancangan; di-[x]; 2 dirancang, dicêngkorongi.
kêncan :
êngg. kn sêmayan; kc. kênca.
kêncana :
(S) kw êmas.
(kêncang) :
di-[x] kn 1 êngg. pc. dipanthêng (ditarik ngiwa nêngên); 2 ditalèni (dicêncang) kiwa têngên.
kêncar-kêncar :
kn padhang mubyar-mubyar (tmr. diyan).
kêncèng :
(ut. di-[x] kn dibayar sanalika (tmr. têtuku).
kêncès :
êngg. kn kopong (tanpa isi).
kêncèt :
kn 1 otot sikil sadhuwuring tungkak; 2 ak. rada pincang (lakune oyag-ayig); di-[x]-i: dikêthok kêncète.
kêncêng :
kn 1 ira kêndho (panarike) 2 lêncêng (tmr. garis lsp); 3 bantêr (tmr. angin, laku lsp); 4 payu bangêt (tmr. dêdagangan); 5 kêras bangêt (tmr. dhawuh, pangrèh lsp); 6 singsêt (tmr. nalèni), kukuh (tmr. nyêkêli lsp); 7 mêmpêng bangêt (tmr. kêkarêpan, niyat); di-[x]-i: 1 ditarik (ditalèni lsp) kêncêng; 2 dicêkêli lsp. kêncêng; 3 dikukuhi (tmr. panêmu lsp); 4 dikêrasi (tmr. dhawuh lsp).
kênci :
kn ar. kêrtu cilik.
kêncikan :
pc diênciki (ora kêjarag).
kêncing :
êngg. pc uyuh, nguyuh; [x] manis: lara gulanên; kc. prawan kêncing.
kênclèng-kênclèng, kêncling-kêncling :
pc 1 pêpindhaning swara cumêngkling; 2 bêcik bangêt; kc. kêncring.
kênclung :
I êngg. pc rada gêndhêng. II di-[x], [x]-an, kênclongan êngg. kn: têrus disêbar ing lèlèran (tmr. wiji pari, tanpa didhêdhêr).
kêncur :
kn ar. têtuwuhan êmpune digawe jamu ut. bumbu; kc. bêras-kêncur, prawan kêncur.
(kêncong) :
di-[x] pc disosoh didadèkake bêras (tmr. gabah).
kêncot :
êngg. kn ngêlih.
kêncrang, kêncrèng, kêncring :
mak [x], [x]-[x] kn pêpindhan swara têmpuking gêgaman lsp; dikêncring: dithinthing (tmr. dhuwit).
kênthang :
I kn ar. têtuwuhan kang dipurih wohe ing jêron lêmah; ora ngêrti [x] kimpule pc: ora ngêrti bab kang dirêmbug. II [x]-[x] kn. ak: sumèlèh (ana ing jaba lsp) ora kopèn; kc. ngênthang.
kênthèng :
I kn 1 êngg. gêndhèng; 2 ak. bngs. pangaron dianggo nadhahi gêtihing kewan kang dibêlèh; kc. lumpang kênthèng. II di-[x], [x]-an kn: dilèr, lèlèran (tmr. sawah).
kênthès :
kn bngs. pênthung cilik nganggo gêmbêl (ing pucuke); di-[x](-i): dithuthuk(-i) ing kênthès.

--- 210 ---

kênthêl ~ kêpapinan.

kênthêl :
kn 1 ora cuwèr; 2 njêndhêl; 3 ora bêning (tmr. wedang tèh, kopi lsp) 4 pc. wis dadi (tmr. rêmbug), bêcik bangêt (tmr. mêmitran); di-[x]-i ak: diundhaki kênthêle; di-[x]-ake: 1 didadèkake kênthêl; 2 pc. didadèkake ênggone rêmbugan; 3 pc. ditukokake barang kang pangaji lan kêna disimpên (tmr. dhuwit).
kênthêng :
I êngg. kn tampar (kawat) kang dipanthêng; di-[x](-i): diukur (diwatesi dicêngkorongi lsp) nganggo kênthêng. II êngg. kn: 1 ar. waluh; 2 ak. ar. wadhah kang digawe kulit waluh ut. kawangun kaya waluh.
(kênthil) :
di-[x]-[x] pc diênthil-ênthil; kc. ênthil, krênthil.
kênthing :
I pc pêpindhaning swara mak thing; di-[x] pc: dikêncring, dithinthing. II ([x] kuningan) êngg: pêndhok (kuningan). III ([x]-an) dina ak: wis sêmayan (ditêtêpake) dinane. IV êngg. kn: kunthing, kunthèt.
kênthiwiri :
pc tansah wira-wiri (bali).
kênthiwul :
êngg. kn thiwul.
kênthug :
êngg. kn kêncêng kukuh (tmr. pawakan).
kênthung-kênthung :
pc pêpindhan swara thung (lêsung, kêndhang lsp).
kênthus :
kn 1 ar. kewan bngs. kintêl; 2 ak. ar. kewan bngs. kancil rupane kaya banthèng cilik.
kênthong :
I kn 1 (êngg) [x]-an: pring utawa kayu nganggo blèwèhan piranti kanggo awèh têngara lsp; 2 nabuh kênthongan; di-[x]-i: diwèhi têngara (kêmalingan lsp) sarana nabuh kênthongan.
kênthos :
kn 1 calon thikilan ing krambil; 2 isi salak; [x]-an êngg. pc. kang kênthêl dhewe.
kênya :
kw prawan; [x] puri kw: papaning para putri (ing kraton).
kênyak :
pc kêpidak ing (blêthok lsp).
kênyal-kênyal :
kn êmpuk mêndal (tmr. panggrayangan).
kênyal-kênyil :
pc nyil-nyilan kênès.
kênyam :
kn 1 rasa ing cangkêm (nalikane ngicipi lsp. uga ent); 2 pc. rasa sapisanan ing nalikane ngrungokake gunêman (wêruh pasikon lsp); di-[x](-i): dimamah lan dirasakake (uga ent).
kênyang :
êngg. pc warêg.
kênyar :
kw sorot (sagêbyaran); kc. kumênyar.
kênyar-kênyar, kênyèh-kênyèh, kênyir-kênyir :
pc anyar bangêt.
kênyas :
mak [x] pc sanalika krasa panas (gatêl lsp).
kênyas :
êngg. kn bngs. tape.
kênyataan :
kn kêlakon nyata têmênan.
(kênyèh) :
sa-[x] kn sakinangan (tmr. suruh); di-[x], [x]-an: diadoni (tmr. kinang).
(kênyêr) :
[x]-[x] pc têmênan lan isih cêtha alurane (tmr. sêdulur); kêkênyêr pc: mitra kang têmênan.
kênyil-kênyil :
pc mêndal êmpuk (nalikane dimamah lsp).
(kênyit) :
di-[x](-[x]) pc disusu ing pênthile sêmu ditarik-tarik.
kênyul-kênyul, kênyol-kênyol :
pc êmpuk mêndal (tmr. panggrayangan).
kênyunyuk :
pc kêdumuk ing gêni (lêlandhêp lsp).
kênyung :
êngg. pc 1 anak kêthèk; 2 rada gêndhêng.
kênyus, kênyos :
mak [x] pc sanalika kênyunyuk (kêcocog).
kênyut :
pc obah sêndut-sêndut (kêtêg lsp); di-[x] pc. disusu (disêsêp); kc. kumênyut.
kênyoh-kênyoh :
kn mamah sêru (sajak atos); di-[x] êngg. ki: 1 dicakot; 2 dimamah; sa-[x]-[x]-e pc: mung anggêre muni (tanpa dipikir).
kênyos :
êngg. kn bngs. tape; kc. kênyus.
kêng :
êngg. pc ingkang kang, sing).
kêngangrang :
kn. ak rangrang.
kêngkêng :
kn 1 kaku kêncêng, kukuh kêncêng; 2 ent. puguh, cukêng; di-[x]-i pc: 1 dikêncêngi; 2 dikukuhi.
kêngulu :
êngg. kn bantal; kc. karang-ulu.
kangungrungan :
kw gêndhêng dening kedanan.
kêpadhan :
kn. ak marêm dening ditimbangi (ênggone sih lsp); kc. padha.
kêpadhil :
pc. ak kêparat (pamisuh).
kêpadhuk :
êngg. kn kêpêthuk, kêtanggor, kêpapag.
kêpagol :
kn kêtanggor nganti mandhêg; kc. pagol.
(kêpah) :
di-[x]([-x] kn dimamah disêsêp banyune (banjur dilêpèh); [x]-an: sêpah, lêpèhan.
kêpailan :
kn. ak larang pangan: kc. pailan.
kêpaya :
êngg. pc kêtela gantung.
kêpala :
êngg. pc 1 lêlurah, pangarêp (ing kampung); 2 kang bêcik (tmr. godhong têmbako); dikêpalani pc: dipandhegani, dipangarêpi.
kêpalang :
I n. kêpambêng k kêna ing alangan; kc. alang. II êngg. kn: 1 kw. têngah-têngah, sêdhêngan; ak. glondhong (sadhuwuring lurah); kc. palang.
kêpaling :
êngg. kn 1 bingung, lali; 2 kêsasar; kc. paling.
kêpaluh :
kn. ak kêblusuk ing blêthokan; kc. paluh.
kêpama :
pc sarwa kacukupan lan sênêng (mukti).
kêpanjingan :
êngg. kn kêsurupan ing setan lsp; kc. panjing.
kêpantên :
êngg. k kêpala.
kêpancal :
kn kasèp têkane (tmr. arêp nunggang sêpur).
kêpang :
k kêpung.
kêpanggalan :
êngg. pc kêpangkalan.
kêpanggih :
k kêtêmu.
kêpanggok :
kn kêpêksa mandhêg; kc. panggok.
kêpangkal :
(-an) kn. ak kêna ing alangan; kc. pangkal.
kêpaung :
kn 1 ak. kêsasar; 2 pc. ndluya, ala kêlakuane.
kêpapian :
êngg. kn kelangan; kc. papin.

--- 211 ---

kêpara ~ kêpik.

kêpara :
kn. ak 1 rada ... (lumrahe tmr. ênêr); 2 malah; [x] nyata: mula dhasar nyata; kêpara-kêpere pc: ora padha ênggone mara (ngêdum) ana kang kêladukên.
kêparag :
kn kêtrajang ing ama lsp.
kêparak :
kn ar. abdi-dalêm kraton.
kêparan-doh :
kn. ak wis adoh.
kêparan-paran, kêpara-para :
kn. ak nganti adoh bangêt (ênggone mlaku lsp).
kêparan tutuh :
kn dadi tutuhan, ditutuh; kc. tutuh.
kêparat :
kn. ak wong kapir (lmr. dianggo pamisuh).
kêparêng :
kn 1 olèh palilah (idin); 2 olèh, kêna; 3 sênêng (ing ati); kc. parêng.
kêpasuk :
kw kêna ing, kêtaman, dilêboni.
kêpatèn :
n. kêpêjahan k kêsripahan (ana kang mati); 2 kelangan, ana kang ilang; [x] obor: pêdhot aluraning sêduluran marga ora ana sing nggênahake; [x] (pa-)saban: ora duwe kanca (ut. pasrawungan).
kêpati :
n 1 {ut. ke-[x]-[x] n. kêpatos(-patos) k}. ak: bangêt-bangêt; 2 (kêpatos k) turu kêpenak bangêt ora nglilir-nglilir.
kêpati brata :
kw mêmpêng bangêt, bangêt-bangêt (têmên-têmên).
kêpatuh :
kn kêbanjur duwe kamanuhan ala; kc. matuh, patuh.
kêpatoh :
êngg. pc kêpatuh.
kêpatos :
k kêpati.
kêpatosan :
êngg. k kêpatihan.
kêpathak :
pc kêna watu êndhase; 2 ([x] kêlacak) konangan ut. kêcandhak tmr. maling; kc. pathak.
kêpe :
êngg karêbèn, bèn.
kêpedak :
êngg. pc kêpidak.
kêpègès :
kn kiris sathithik; kc. pègès.
(kêpèh) :
di-[x] êngg: dikêpah.
kêpeyuh :
êngg. kn kêpoyuh.
kêpèk :
kn ar. wadhah mawa tutup kang digawe kepang, wlulang lsp, (sok dianggo wadhah layang lsp); 2 pc. cathêtan; di-[x]-i pc dicathêti.
kêpenak :
n. sakeca k 1 rasa ut. krasa sênêng (tmr. awak, pangrungu, ati); 2 ora rêkasa; sa-[x]-e: ora kalawan rêkasa; di-[x]-ake: digawe kêpenak, ditindakake sakêpenake; kc. enak.
kêpenakan :
k kêponakan.
kêpene :
êngg. pc karêbèn, bèn.
kêpencut :
kn katut dening kêsêngsêm (kedanan); kc. pencut.
kêpènyok :
êngg. pc kêpênyok.
kêpèngèn :
êngg kêpengin.
kêpèngès :
kn kiris ing lading lsp; kc. pèngès.
kêpengin :
kn duwe pangarêp-arêp bisaa ngrasakake (ndarbèni lsp); di-[x]-i ak: dipèngini; kc. pengin.
kêpèpèd :
kn kêdhêsêk nganti mèpèd bangêt (uga ent); kc. pèpèd.
kêpering :
kn. ak 1 dumunung ing sisih, rada nisih ...; 2 ora pati digatèkake; kc. iring.
kêpès :
êngg. pc kêmpès.
kêpesing :
kn ngising ora kêjarag (kêbêlêt ngising).
kêpèt :
êngg. kn nglêmpèt, ora njêbubug.
kêpetung :
n. kêpetang k katut dietung; kc. etung, petung.
kêpeca :
êngg. k kêpenak.
kêpêjah :
êngg. k kêpati.
kêpêjahan :
k kêpatèn.
kêpêjêng :
êngg. ak kaku kêjêng; kc. pêjêng, kêjêng.
kêpêdhak :
I (ut. [x]-an) êngg. ak kêpêthuk, pêthukan. II kn: 1 êngg. batur tukang rêrêsik (njaga); 2 ar. abdi-dalêm ut. abdining priyayi gêdhe.
kêpêdhotan :
kn. ak kêntèkan; kc. pêdhot.
kêpêgan :
kn kêna ing pêga.
kêpêksa :
kn kudu tumindak dening dipêksa; kc. pêksa.
kêpêl :
I kn 1 (sa-[x]) sagêdhening gêgêman tangan (tmr. sêga); 2 ut. [x]-an) pc. gêgêman tangan (dianggo njotos lsp); di-[x]: 1 (ut. di-[x]-i) diênêt-ênêt sarana digêgêm (tmr. sêga); 2 ditata kaya patrape nggêgêm (tmr. tangan); 3 dikuwasani; kc. pakêpêl. II kn: ar. wit sarta wohe.
kêpêlag :
kn. ak kandhêg; kc. pêlag.
kêpêlèt :
êngg. pc kêpêksa ut. kêpèpèd bangêt.
kêpêndir :
kn kêpêksa nindakake ijèn; kc. pêndir, mêndir.
kêpêndhak :
(-an) êngg. kn kêpêthuk, pêthukan; kc. pêndhak.
kêpênêr :
ak kc. kêbênêr.
kêpêntut :
kn ngêntut ora dijarag; kc. êntut.
kêpêntog :
pc pantog ing; kc. pantog.
kêpêncil :
kn kijènan (tanpa rowang); kc. pêncil, mêncil.
kêpênthuk :
êngg. kn kêpêthuk.
kêpênthong :
êngg. pc kêpaluh, kêblêsêk ing blêthok lsp.
kêpênyak, kêpênyèk :
êngg. pc midak tlethong lsp.
kêpênyok :
êngg. pc 1 kêpênyak; 2 kêpapag, kêpêthuk; 3 nêmahi, kêna ing.
kêpêngkêr :
k kêpungkur.
kêpêngkok :
kn kêpapag ing, kêtanggor ing, kêpèpèd; kc. pêngkok.
kêpêp :
kn ora bisa olèh hawa (marga disumpêt lsp).
kêpêr :
I êngg. kn girik, layang pajêg, lsp. II kn. ak kênir lawang.
kêpêrgo :
êngg. ak kêpêrgok.
kêpêrgok :
kn kêpêthuk karo.
kêpêsa :
pc kêpêksa.
kêpêt :
kn 1 bngs. tepas dianggo ngisisi awak; 2 (ut. [x]-an) kênir (èngsèl) lawang; di-[x]-i: disiliri nganggo kêpêt; [x]-an: 1 (ut. kêkêpêt ak) nyiliri nganggo kêpêt; 2 awangun kaya kêpêt; 3 peranganing cakran kang winatêsan ing lar sarta buwêngan.
kêpêthatan :
kn. ak ([x] udan) sanalika ora ana udan; kc. pêthat.
kêpêthuk :
kn kêtêmu karo, pêthukan karo; kc. pêthuk.
kêpiyambakên :
k. ak kijènan.
kêpiye :
n. pc kêpriye.
kêpik :
I êngg. kn bngs. tenggok cilik; kc. kêpèk.

--- 212 ---

kêpilêng ~ kêpok.

II kn. ar. kewan ibêr-ibêran ambune ora enak. III ora [x](-[x]) pc: ora kalong; kc. pik.
kêpilêng :
kn. ak kêbrêbêgên bangêt.
kêpilis :
kn. ak kêna ing pilingane (sadhuwuring mata tmr. jago).
kêpinjal :
kn. ak tuma asu (kucing, tikus); kc. pinjal.
kêpinyak :
êngg. kn kêpidak ing.
kêping :
êngg. pc gèpèng bangêt, kuru bangêt.
kêpinggirên :
kn kêladuk ana ing pinggir; kc. pinggir.
kêpingin :
êngg. pc kêpengin.
kêpingkêl-pingkêl :
pc ngguyu nganti njungkêl-njungkêl.
kêpipit :
kn kêpèpèd, kêplèpèd; kc. pipit.
kêpirêng :
k krungu.
kêpis :
kn wadhah iwak kang mêntas ênggone mancing lsp. (kang digawe nam-naman pring mawa bolongan ciyut); pundhak [x]: pundhak brojol.
kêpitut :
kw katut mèlu; kc. tut.
kêpithing :
kn yuyu sêgara.
kêpyak :
I êngg. ak ar. rêricikaning gamêlan (nywara pyak-pyak). II ([x] pisan) êngg: 1 kang kawitan; 2 wiwit; di-[x]-ake: 1 pc. diumumake, diwratakake ing akèh; 2 dipitongtonake (tmr. wayang wong lsp); 3 digiyarake kanthi samuwa (tmr. têtêpan pangkat lsp); [x]-an: têtêpan pangkat. III êngg. kn: (wong desa) lumrah.
kêpyar :
kn ambyar, ora dhêmpêl (tmr. sêga lsp); kc. kumêpyar.
kêpyêk :
pc rame bangêt; kc. kêpyak.
(kêpyuk, kêpyok) :
di-[x](-ake) pc: dikêpyuk(-ake).
kêpyur :
(-kêpyur) kn 1 kaanan sumirat ut. sumawuring banyu (grimis lsp); 2 pc. nratab, kagèt; di-[x]-i: 1 disirati banyu lsp; 2 disawuri bêras lsp; 3 pc. diwènèhi (dipitulungi) pangan sawêtara; kc. klêpyur, kumêpyur.
(kêpyok) :
di-[x](-i) kn. ak digêpyok(-i); kc. gêpyok, kêpyuk.
kêplajar :
êngg. kêplajêng k kêplayu.
kêplayu :
n. kêplajêng k. kèngsêr ki mlayu ngungsi (marga kalah pêrange); kc. playu.
kêplak :
I mak [x] kn pêpindhan swaraning nabok, nampèl lsp.II malam [x] kn: malam lancêng.
kêplak-kêplik :
kn. ak kucêm (tmr. polatan).
kêplantrah :
kn. ak kêplantrang.
kêplantrang :
kn kêtêrusan ênggone mlaku (ent. kêsasar).
kêplaur :
êngg. kn kobêr.
kêplarad, kêplarak :
êngg. kn katut dilarak.
kêplas :
kn blas (katêranganing laku kang bantêr bangêt).
kêplacas, kêplathas, kêplathus :
êngg. kn kêplantrang, kêbanjur.
kêplèh :
êngg. kn têlês kêproh.
kêplèk :
I mak [x] pc saèm. mak kêplak. II kn: 1 ar. mainan nganggo dhuwit bêdhèkan abang putih ut. krun Arab; 2 pc. ngabotohan.
kêplêre :
kn. ak kêplèsêt.
kêplese, kêplèsèt :
kn tiba marga sikile mletre; kc. plèsèt.
kêpletre :
pc kêplèsèt.
kêplêk :
êngg. kn 1 palsu (tmr. dhuwit); 2 gêblêg.
kêplêkikên :
kn cêkikên, sêgunên.
kêplênthong :
kn kêblêsêk ing blêthok lsp.
kêplênyok :
kn 1 midak barang kang lèdrèg; 2 pc. kapusan; kc. kêpênyok.
kêplêng :
bundêr [x] kn bundêr mêmêt (kaya bal lsp).
kêplêngkang :
kn (tiba, mlèsèt) sikile mênga.
kêplêpêk :
êngg. pc kêblêbêk.
kêplêpêkên :
kn ora bisa ambêkan (ora olèh hawa) mêrga ditutup rapêt; kc. plêpêk.
kêplêpês :
kn. ak 1 putung; 2 apês bangêt.
kêplêsit :
kn kêpêncil adoh karo panunggalane; kc. plêsit, mlêsit.
kêplindhês :
kn kêtlindhês; kc. plindhês.
kêplipis :
kn 1 kêtlindhês, kêpèpèd bangêt; 2 br. kalah.
kêpluk :
mak [x] pc pêpindhan swaraning nyampluk lsp; di-[x](-i) pc: digêmpuri (tmr. Prongkalan lêmah); kc. kêpruk, ngêpluk.
kêpluwang :
kn. ak kêcêmplung ing luwangan; kc. pluwang.
kêploh :
êngg. kn têlês kêproh.
kêplok :
kn 1 nangkêbake tangan loro nganti nywara plok-plok; 2 pc. cocog (tmr. pètungan lsp); [x] ora tombok pc: mèlu bungah-bungah ora mèlu cucul wragat; di-[x]: diwanting (tmr. wasuhan); di-[x]-i: diwènèhi sasmita (dimantêpake atine lsp) sarana kêplok-kêplok.
kêplongor :
êngg. kn kakèhan pagawean.
kêpu :
kn katon bundêr lêmu (tmr. rai).
kêpuh :
kn 1 pêprincèning lapak kang mbêndhol; 2 wiron têkukaning dodot ing bangkèkan (gêgêr); 3 ar. wit sarta wohe; gantung [x]: têrus dianggo bae ora tau salin (tmr. sandhangan).
kêpundhung :
kn 1 êngg. unthuk, punthukan; 2 ar. wit sarta wohe; kc. pundhung.
kêpung :
n. kêpang k padha ngadêg (linggih) ngubêngi; di-[x]: 1 diubêngi karo padha linggih (nalikane slamêtan lsp); 2 (di-[x] wakul binaya mangap) dikupêngi supaya ora bisa oncat (tmr. nêgara, bètèng lap); [x]-an: padha ngêpung slamêtan (kêndhurèn).
kêpungkur :
n. kêpêngkêr k wis kliwat (wis kêlakon); kc. pungkur.
kêpus :
kw klêbus, têlês.
kêputungan :
kn. ak kêpêdhotan, kêkurangan, kêntèkan; kc. putung.
kêpojok :
pc kêpèpèd bangêt (kêkurangan dhuwit lsp).
kêpodhang :
kn ar. manuk ocèh-ocèhan.
kêpoh :
êngg kêpuh.
kêpoyuh :
kn nguyuh ora dijarag (kêbêlêt nguyuh).
kêpok :
I êngg. kn 1 wungkusan, êmplèngan; 2 taningan kêtan. II êngg: kêplok. III kn: êntèk marga kêna ing pok (pungkasane); di-[x] ak: diantêm lsp. ing pok kuping; kc. pok.

--- 213 ---

kêpokok(-an) ~ kêrèt.

kêpokok :
(-an) êngg. ak kuwajiban, kêblabak; kc. pokok.
kêpolosan :
êngg. ak ucul, koncatan; kc. polos, lolos.
kêponakan :
n. kêpenakan k anaking sêdulur.
kêponto :
êngg. kn kêpèpèd (dening kêkurangan lsp).
kêponthal-ponthal :
kn kèri bangêt ênggone mlaku (rêkasa ênggone nututi).
kêponthit-ponthit :
pc kêponthal-ponthal.
kêpong :
êngg. kn tlethong, tlêpong.
kêpopoh :
(-an) kn. ak kêpêksa (kuwajiban) nindakake.
kêporit-porit :
êngg. pc kêponthal-ponthal.
kêpotangan :
kn duwe utang marang, kêdunungan (kabêcikan lsp); kc. potang.
kêprak :
kn kêpyak (ing gamêlan ut. ing wayang).
kêpranan :
kw kêkênan (atine); kc. prana.
kêpranggul :
kn kêpêthuk, kêpapag, kêtêmu; kc. pranggul.
(kêpras) :
di-[x] kn 1 dipancas, dipapras; 2 pc. dicugag (dipêdhot) tmr. gunêman.
kêprèjèl, kêprojol :
pc kêbrèjèl, kêbrojol.
kêprèh :
êngg. pc têlês, kêproh.
kêprèhè, kêprèwè :
n. kêprèhpun, kêprepun k. êngg: kêpriye.
kêprèk :
(-an) êngg. kn rèmèh, ora mbêjaji.
kêprèmèn :
êngg. n kêpriye.
kêprècèt :
pc mêtu mrucut ora dijarag; pc. prècèt.
kêprèwèn :
êngg. n: kêpriye.
kêprêt :
pc mlayu bantêr; di-[x]-i pc: disêpèlèkake; kc. prêt, êmprêt.
kêpribè(n), kêprijè(n), kêprigè(n) :
êngg. kêpriye.
kêpriye :
n. kados-pundi k (kêprèhpun, kêpripun êngg. k): pitakon nakokake caraning nindakake (pratingkah, sabab, pamikir, banjuring lêlakon lsp).
kêprimè(n), kêpriwè(n) :
êngg: kêpriye.
(kêpruk) :
di-[x](-i) kn: 1 dithuthuk nganggo barang atos supaya pêcah (tmr. krambil lsp); 2 ks. kanggo pamisuh; di-[x]-ake: dithuthukake ing êndhas lsp. (tmr. barang atos); [x]-an ak: kêrêngan (nganggo thuthuk-thuthukan lsp);kc. klêpruk, kumêpruk.
kêprungon :
n. kêmirêngan k krungu.
kêprucut :
pc kêbanjur (ora dijarag) mrucut; kc. prucut.
kêprojol :
pc kêbrojol, kêprèjèl.
kêproh :
pc têlês bangêt (sandhangan lsp).
kêprok :
I êngg. kn kêplok. II êngg. kn 1 tanpa katêmahan, gêdhêg (pur); 2 ora bisa muni (tmr. bêdhil lsp), ora bisa mlaku (tmr. mêsin lsp); 3 ar. jêruk. III di-[x] êngg. kn: didadèkake siji, dirangkêp.
kêpwaing :
êngg. kn dumadakan (kumudu-kudu) waing.
kêra :
k kuru.
kêrab, ngêrab :
kw katon uyêk-uyêkan akèh bangêt; kc. kêrap, kumêrab.
kêraban :
êngg. ak kikiran kuningan (wêsi).
kêrah :
(-an) kn tarung cokot-cokotan (tmr. asu, kucing lsp); di-[x]: dicakot.
kêrah-kêrèh :
pc bêngak-bêngok.
kêrainan :
kn. ak kêtungka têkaning rina; kc. kêrinan.
kêraya-raya :
kn kanthi rêkasa bangêt (mêrlokake bangêt).
kêrak :
kn 1 pc. tuwa lan garing bangêt (tmr. krambil lsp); 2 êngg. intip.
kêral :
kw. ak rosa, kiyêng; kc. kral.
kêram :
kn. ak kc. kram.
kêrana :
n. kêrantên k. êngg sabab, jalaran; kc. karana, krana.
kêrang :
kn 1 bngs. keyong; 2 (tamènganing) garan pêdhang.
kêrangkang-rangkang :
kn. ak rêkasa bangêt nganti mbrangkang; kc. rangkang, rumangkang.
kêrap :
kn. ak playu bantêr; ngêrak: mbandhang, mlayu banter; di-[x]-ake ak: diplayokake bantêr; [x]-an: balapan sapi (ing Madura).
kêrapan :
êngg. kn kalirên, kêluwèn.
kêras :
kn I ak. atos; 2 kêncêng (tmr. dhawuh lsp, sêrêng bangêt (tmr. wicara, gunêman); 3 êngg. cukat, rikat (tmr. tandang tanduk; 4 êngg. pc. bangêt (tmr. lêlara lsp), sêru (tmr. swara); 5 mandi bangêt (tmr. tamba), mêndêmi bangêt (tmr. inuman); 6 antêb bangêt (tmr. têmbako); 7 garing (tmr. klobot lsp); ora [x] yèn kêris pc: sênadyana ora gagah (sugih lsp) nanging sêmbada wêwatakane; di-[x]-i: ditindakake kalawan kêras, dikêncêngi, dikêrêngi.
kêrasa-rasa :
kn susah bangêt.
kêrbèn :
(e) n. pc cikbèn.
(kêrbêk) :
di-[x]-ake êngg. pc diblêbêkake ing banyu; kc. krêbêk.
kêrbil :
I kn kayu sanggan blandar (pangêrêt) mencok ing saka. II pc: tuladha.
kêrbin :
kn bêdhil cilik.
kêrdan :
êngg. kn kêrêdan.
kêrdim :
êngg. pc mori wiron rêrêngganing langse, krêndha lsp; di-[x] pc: direngga ing kêrdim.
kêrdayat :
kw kagèt.
kêrja :
êngg. kn 1 nyambut gawe; 2 pagawean; dikêrjakake êngg: dimêgawèkake
kêrjik :
êngg. kn kikrik, kudu trêp bangêt.
kêrjut, kêrdut :
pating [x] kn krasa (obah) sêndut-sêndut; kc. kêjut, kêdut.
kêrdhap :
pating [x] kn. ak katon kêlap-kêlap.
kêrdhu :
kn. ak bngs. wadhah kang digawe wlulang; kc. gêrdhu.
kêrdhus :
(W) kn dluwang kandêl.
kêre :
kn 1 êngg. gribig; 2 ak. baju bate (klambi wêsi praboting pêrang).
kêrèh :
I kn kêbawah, diêrèh; kc. rèh. II [x]-[x] êngg. pc: bêngok-bêngok.
kêrèn :
kn gampang kêrine; kc. kêri.
kêrèng :
(-an) kn bngs. intip (ing roti, gula lsp).
kêrepotan :
êngg. pc kêribêdan; kc. repot.
kêrèt :
I êngg. kn bngs. sorok mawa unton-unton.

--- 214 ---

kêrêdan ~ kêrsa.

II di-[x] kn: 1 dilulus sarana ditarik mubêng; 2 diiris diklècèpi (tmr. klika lsp); 3 pc. didhaku, dipèk.
kêrêdan :
kn gulu saêndhase (kewan kang dibêlèh) kang kawènèhake marang kaum; kc. kêrêt.
(kêrêk) :
di-[x] kn. ak digigit (dicokot) lan dimamah.
kêrêm :
I kn kèrêm. II di-[x] êngg. kn: dikurung(-i); [x]-an êngg: 1 kang dikurung (disêngkêr); 2 k. kurungan. III di-[x] êngg: dingrêmi; kc. angrêm.
kêrên :
kn luwêng kang digawe lêmah (saèm. anglo tanpa angsang).
kêrênik :
êngg kn kapusan; kc. rênik.
kêrêng :
kn kêras lan kêncêng (tmr.wêwatakan), cêpak nêpsune; di-[x]-i: dikêrasi, dikêncêngi (pangrêngkuhe); [x]-an: pêpadon (tukaran) kanthi maratangan.
kêrêp :
kn 1 rêngkêd bangêt (ora arang); 2 ora antal (tmr. panabuhing gamêlan lsp); 3 lête ora suwe; di-[x]-i (-ake): 1 dirêngkêdake (antarane, panganame lsp); 2 dibladhêg, ditindakjake kêrêp bangêt.
kêrêt :
I kn (sa-[x]) sairis (sakêthokan) tmr. têbu; di-[x]-i: digêthaki banjur diiris (dikêthok) tmr. barang kang gilig; kc. gêrêd, kêrêdan. II kn karat (murnining êmas, ukuraning intên).
kêrga :
kn kc. karga, krêga.
kêri :
kn 1 krasa griming-griming (kaya diithik-ithik); 2 ([x] kupinge) pc. rumangsan, ora tahan dening kêrêp disrêngêni (disêmoni lsp); [x] tanpa pinêcut pr: ora didakwa nyana didakwa.
kêrig :
I kn kêrèt (bngs. sorok mawa unton-unton). II kn: 1 ak. ngêbut-ngêbutake klasa lsp. supaya ilang rêrêgêde; 2 padha mêtu (lunga) kabèh bêbarêngan (pêrlu nandangi pagawean lsp); 3 êngg. kang wajib nindakake pakaryan gugur-gunung (tmr. wong ing desa); [x] lampit: kabèh kêrik ora ana sing kari; di-[x](-ake): kabèh padha dikon tumandang (nglumpuk lsp); [x]-an: pakaryan aradan (kabèh dikon tumandang).
kêrik :
di-[x] kn 1 dicukur sathithik sarta dipacak rêsik (tmr. alis, sinom lsp); 2 dikêrok saka sathithik nganggo lading lsp. (tmr. barang kang atos), diilangi (dibubrah) nganggo lading (tmr. tulisan); [x]-an: kang wis dikêrik, olèh-olèhane ngêrik; kc. ngêrik.
kêrinan :
kn nganti awan bangêt (ênggone tangi turu); kc. rina.
kêring :
I kn 1 ak. tuwa sarta garing bangêt; 2 (ut. [x]-an) roti lsp. kang garing; 3 êngg. rapak (godhong têbu garing). II êngg. kn: bngs. cethok.
kêris :
n. dhuwung k. wangkingan ki: ar. gêgaman landhêp mawa wrangka lan ukiran; ora [x] yèn kêras pc: sênadyan ora sêmbada, nanging duwe gêlar ut. katon gagah; di-[x] ak: disuduk ing kêris; di-[x]-i n. dipundhuwungi k. diwangkingi ki: diwènèhi (diênggoni) kêris; [x]-an n. dhuwungan k: 1 (wangkingan ki) nganggo kêris; 2 têtironing kêris.
kêrkas :
kn. ak wadhah pistul (kang digawe wlulang).
kêrkasa :
kw seru (bantêr), kanthi karosan.
kêrkat, kêrkêt :
kn 1 ak. grêgêt, kamêmpêngan; 2 niyat kêncêng (nêdya tumandang); kc. grêgêt, krêkêt.
kêrkèt-kêrkèt, kêrkit-kêrkit, kêrkot-kêrkot :
pc pêpindhan swaraning pring mêntul lsp.
kêrkuhan :
kn mbêkuh (sêsambat) lirih; kc. bêkuh.
kêrkut-kêrkut :
pc swara kêroding untu.
kêrkop :
(W) kn kuburan bangsa Eropah.
kêrlap, kêrthap :
pating [x] kn padha katon sumorot gêbyar-gêbyar; kc. kêlap, kêrdhap.
kêrlip, kêrlop :
pating [x] kn katon gêbyar-gêbyar (kêlip-kêlip); kc. kêlip.
kêrlip-kêrlipan :
êngg. pc dhêmênan.
kêrmi :
kn bngs. cacing ing wêtêng; [x]-ên: lêlaranên ing wêtêng akèh kêrmine; kc. krêmi.
kêrmun :
I kn. ak bngs. joli; kc. krêmun. II êngg. pc: grimis; kc. krêmun.
kêrmus-kêrmus :
pc swaraning mamah; kc. krêmês, krêmus.
kêrnèt :
êngg. pc kênèk.
kêrnik :
kakèhan [x] pc kakèhan pratingkah, rèwèl.
kêrnuk :
pating [x] pc padha lêlungguhan arêp-arêpan.
kêruh :
êngg. kn buthêk.
kêruk :
kn piranti dianggo ngêdhuk (ngurêki lsp); di-[x](-i): dicidhuk (dikêruki) nganggo kêruk; kc. kêrok, kumêruk, kêmêruk.
kêrungkêb :
kn. ak tiba mêngkurêb; kc. rungkêb, krungkêb.
kêruron :
kw kluron.
kêrut-kêrut, kêrot-kêrot :
kn (pêpindhan swaraning) nggathukake untu digosokake.
kêroban :
kw kêbanjiran, kêlêban; kc. rob.
(kêrod) :
di-[x](-i) kn: dikêsud; kc. kerod, kêrut.
kêrok :
kn piranti dianggo ngrêsiki wulu (kulit) jaran; di-[x](-i): 1 dirêsiki nganggo kêrok (tmr. jaran); 3 digosok ing dhuwit lsp. (tmr. kulit, wong mangsuk angin); 4 disisriki malame (tmr. bathikan).
kêron :
êngg. kn intip.
kêrpana :
kw mêmêlas, mêlas-asih.
kêrpèk :
I êngg. kn bngs. kranjang dianggo wêwadhah; [x]-an êngg: bakul ojogan: kc. kêpèk. II ut. kêrpin êngg: cikbèn.
kêrpis :
êngg. kn: kan (bngs. teko porsêlin).
kêrpu :
kn bngs. kristal dianggo mata ali-ali, têsbèh lsp.
kêrpus :
I kn 1 bngs. kupluk (tutup êndhas); 2 wuwungan omah sing dilepa. II kn: ukuman ditutup (tmr. saradhadhu); di-[x]: diukum ditutup (tmr. saradhadhu).
kêrsa :
ki 1 arêp; 2 karêp; 3 gêlêm; dikêrsani ki: dikarêpi; dikêrsakake ki: 1 dikarêpake; 2 dikon; kc. kêrsa.

--- 215 ---

kêrsil ~ kêsilêm.

kêrsil :
kn cilik cêkêl-cêkêlane.
kêrta :
(-kêrti) kw sarwa tata, ora rusuh.
(kêrta-aji) :
di-[x] kn. ak dikira-kira, ditêksir.
kêrtan :
êngg. kn krungu (kabar).
kêrtarta :
kw putus ing (kawruh lsp).
kêrtas :
êngg. pc dluwang.
kêrta-wadana :
kw pangarêp.
kêrtèp :
pating [x] pc katon pating glêbyar (sumorot).
kêrtès :
pating [x] pc padha nywara mak kêtès.
kêrtêp :
êngg. kn timang dironyok intên.
kêrtiyasa :
kw pintêr, linuwih.
kêrtu :
n. kêrtos k dluwang kandêl pêsagèn cilik-cilik mawa gambaran dianggo main; [x] gêdhe: kêrtu Wlanda (cara Eropah); [x] lima: ar. mainan nganggo kêrtu cilik; [x] cilik: kêrtu wêton nêgara Cina; [x] pos: dluwang kandêl pêsagi dawa dianggo kirim layang.
kêrcap :
pating [x] pc padha kêcap-kêcap; kc. kêcap.
kêrcip :
pating [x] pc padha nywara kaya bocah nusu.
kêrthap, kêrthip :
pating [x] pc padha katon gêbyar-gêbyar putih cilik-cilik (marga adoh); kc. kêthap, kêthip.
kêsabêgan :
êngg. k warêg; kc. tuwuk.
kêsabêt :
kn kêgitik, kêna ing sabêt; kc. kêsambêt.
kêsait :
pc 1 katon gagah (bêcik sandhang panganggone lsp); 2 dikasihi; 3 rampung; kc. sait.
kêsayahan :
kn. ak sayah bangêt.
kêsalaban, kêsalahan :
êngg. pc kêluputan; kc. salab, salah.
kêsaladan :
kn. ak kobongan kc. salad.
kêsaman :
kn. ak kêpadhan; kc. sama.
kêsamaran :
kn ora têrang pangêrtine (ora wêruh); kc. samar.
kêsampak :
êngg. kn kêtêmu; kc. sampak.
kêsampar :
kn disampar ora disêngaja; [x] kêsandhung: kêtêmu ut. olèh apa-apa ora disêngaja; kc. sampar.
kêsampe :
kn kêna ing apa-apa kang kêmlawe lsp. kc. sampe.
kêsandhang :
kn. ak dianggo, dilakoni (ditêmahi); lara [x] ak: lara ngênês marga kedanan; kêsandhangan setan ak: kêsurupan setan; kc. sandhang.
kêsandhung :
kn 1 sikile nanggor watu lsp; 2 ent. kêna ing alangan, nandhang karibêdan; kc. sandhung.
kêsanggrêk, kêsanggrok :
kn. ak kandhêg; kc. sanggrêk.
kêsangkut :
kn 1 digubêd ut. dicanthèli lsp. (ora kêjarag); 2 katut ing prakaraning liyan; kc. sangkut.
kêsanglad :
kn. ak kobongan, kêna ing kacilakan; kc. sanglad.
kêsangsaya, kêsangsara :
kn. ak nandhang sangsara; kc. sangsaya, sangsara.
kêsangsang :
kn sumangsang ing (ora kêjarag); kc. sangsang.
kêsapah :
êngg. kn tela kaspa.
kêsaput :
kw 1 dilimputi (ditutupi) ing; 2 ([x] ing wêngi) kêtungka têkaning wêngi; kc. sapu.
kêsar-kêsar :
kn sar-saran atine; kc. kumêsar.
kêsarèn :
ki kêturon; kc. sare.
kêsaru :
kn dumadakan kêtêkan ing (dhayoh lsp); kc. saru.
kêsarug :
kn saèm. kêsampar; kc. sarug.
kêsaruh :
êngg. kn kisruh ut. bingung (dening swara rame lsp).
kêsasaban :
kn. ak kêtutupan, disasabi; kc. sasab.
kêsasar :
kn kliru dalane; kc. sasar.
kêsat :
kn. ak garing (ora ngêmu banyu); kc. sat, asat.
kêsawaban :
kn olèh sawab; kc. sawab.
kêsawe :
êngg. kn tela kaspa.
kêsdik :
êngg. kn tasdik, waskitha.
kêsdu :
êngg. kn 1 ak. gêlêm; 2 arêp, duwe kêpengin arêp; di-[x] êngg. ak: dipèngini.
kêsèd :
kn sungkan (ora gêlêm) tumandang ing gawe.
kêsegrok :
pc kêsenggrok.
kêsenggol :
kn disenggol ora kêjarag; kc. senggol.
kêsenggrok :
kn kandhêg; kc. senggrok.
kêsèrènan :
kn. ak kêdunungan ut. olèh apa-apa kang wis ditinggal lsp; kc. sèrèn.
kêsèrèt :
kn katut disèrèt; kc. sèrèt.
kêsèsèk :
pc wurung, cabar.
kêsèsi :
kw cilaka,mêmêlas.
kêsêd :
kn 1 ak. garing atos; 2 kêncêng, kukuh; 3 êngg. matêng; ora [x] êngg: ora bisa(-kêconggah); kc. kêsêt.
kêsêksan :
kw mêmpêng.
kêsêl :
kn sayah (tmr. tangan, sikil lsp).
kêsêlak, kêsêlêk :
kn 1 enggal (dadakan) arêp ...; 2 êngg. dadakan watuk (marga ngombe lsp); kc. sêlak, sêlêk.
kêsêlan :
I kn. ak gampang kêsêle; kc. kêsêl. II kn: disêlani ing: kc. sêla.
kêsêmbèt, kêsêmbir :
pc kêsangkut ing (prakaraning liyan); kc. sêmbir.
kêsêmbuh :
kw ([x] ing busana) wuwuh endahe (dening panganggo); kc. sêmbuh.
kêsêmpèt :
kn. ak katut digêpok (diarani ala lsp); kc. sêmpèt.
kêsêmpyok :
kn 1 dikapyuk ing ombak lsp; 2 pc. kêsangkut ing (prakaraning liyan); kc. sêmpyok.
kêsênal :
pc nêmahi kacilakan, rêkasa lakune marga kliru (tmr. main).
kêsêntor :
kn kêna ing ilining banyu (angin); kc. sêntor.
kêsêng :
êngg. kn pêthêl, srêgêp.
kêsêngsêm :
kn 1 sênêng bangêt marang; 2 kedanan; kc. sêngsêm.
kêsêpèn :
n. kêsêpênan k 1 kêkurangan (ora duwe); 2 sêpi bangêt; kc. sêpi.
kêsêrapan :
k. ak kêsurupan.
kêsêrêtên :
kn 1 sêrêt bangêt; 2 ora bisa kêpenak pangulune; kc. sêrêt.
kêsêron :
kn sêru bangêt.
kêsêsa :
k kêsusu.
kêsêsêr :
kw kêplayu, kalah; kc. sêsêr.
kêsêt :
kn garing lan atos, atos kiyal (tmr. grayangan); kc. kêsat, kêsêd.
kêsiyangên :
k kawanên; kc. awan.
(kêsik) :
di-[x] kn digosok nganggo bubukan bata lsp. tmr. untu).
kêsilêm :
kn. ak kêsilêp.

--- 216 ---

kêsilêp ~ kêtayuh.

kêsilêp :
kn 1 amblês ing banyu (êmbêl lsp); 2 ora katut dietung, ora krungu ut. kêlêm tmr. swara; 3 ora dicungulake (lali); 4 wis ora dianggo (ora dipigunakake); kc. silêm, silêp.
kêsilip :
kw kêlimpe, kapusan; kc. silip.
kêsinggihan :
1 ki. bênêr (mula iya bênêr); 2 êngg. pamit.
kêsingi :
kn. ak kêbawah, kêwêngku ing; kc. sumingi.
kêsingsal :
kn. ak 1 kontal (ilang) adoh; 2 pc. kêtriwal; kc. singsal.
kêsiram :
pc katut disiram (kayut olèh bathi lsp); kc. siram.
kêsiring :
kw rada kêtaton (kêna); kc. siring.
kêsirnan :
kw kelangan; kc. sirna.
kêsisahan :
kw kêsusahan.
kêsisipan :
kn. ak 1 kliru (dalane); 2 kêluputan; kêsalahan; kc. sisip.
kêsit :
kn ora gampang dicêkêl (kumudu lunga rikat, tmr. kewan).
kêskil :
êngg. kn ndrêgil, srêgêp ing gawe.
kêskul :
kn. ak kêba, kasang.
kêslamur :
kn lali marang kasusahane lsp; kc. slamur.
kêslêku :
êngg. pc kêtlêku.
kêslêmpêk :
pc kêslêpêk.
kêslêmpit :
kn sumlêmpit ora dijarag; kc. slêmpit.
kêslêpêk :
ak. kêslêpêk kn wis ora ana ênggone (wêktune); kc. slêpêk.
kêslêsêp :
kn. ak nlêsêp ora dijarag; kc. slêsêp.
kêsliyo :
kn 1 mlèsèd athik-athikaning balunge; 2 ak. kliru têtêmbungane (basane).
kêslilitên :
kn kêlêbon slilit ing untune; kc. slilit.
kêslimpêt :
pc kêsrimpêt.
kêslira :
kn. ak wis manuh; kc. slira.
kêsliring :
kn 1 ak. kêsiring; 2 kêtaman saka ing iringan, kêna ing pasêmon; kc. sliring.
kêsliru :
êngg. kn klèru.
kêslubuk, kêslobok :
kn. ak kêblusuk; kc. slobok.
kêsluru :
kn. ak kliru, kêlalèn.
kêslusuban :
kn kêlêbon êri lsp. (ing sikil lsp); kc. slusub.
kêslomod :
kn kêna ing gêni udud lsp; kc. slomod.
kêsmaran :
kw kedanan, kêsêngsêm.
(kêsud) :
I di-[x] kn diulapi nganggo lap. lsp. II di-[x] êngg. ak: dilongo, dicilikake (uga ent.).
kêsuh :
êngg. kn 1 lêsu, sêdhih; 2 ora tahan (ora kuwat).
kêsuhun, kêsuwun :
êngg. ki nuwun (trima kasih).
kêsukon :
kn. ak kakèhan mlaku.
kêsundhul :
kn êndhase nyundhul ing.; [x]-an: isih nusoni wis duwe anak manèh; kc. sundhul.
kêsunggah, kêsunggan :
êngg. kn sikile kêna ing bêling lsp.
kêsungsang :
kn njungkir êndhase ana ing dhuwur; kc. sungsang.
kêsupèn :
k kêlalèn.
kêsur :
kn kêdhêsêk ênggone; kc. sur.
kêsurang-surang :
kn. ak kêlunta-lunta.
kêsurupan :
kn. ak 1 kêlêbon (disurupi) ing lêlêmbut; 2 kêtungka ing wayah surup; kc. surup.
kêsusahan :
kn nandhang susah; kc. susah.
kêsusu :
n. kêsêsa k rêrikatan (giri-giri) ênggone tumandang lsp.
kêsusul :
êngg. kn kêtututan; kc. susul.
kêsusupan :
êngg. kn kêsurupan; kc. susup.
kêsuwèn :
n. kêdangon k: kêladuk suwene.
kêsuwun :
êngg nuwun (trima kasih).
kêsuwur :
kn. ak misuwur.
(kêsut, kêsot) :
kn. ak kc. kêsod, kêsud.
(kêsod, kêsud) :
[x]-an kn. ak wêtuning ambêkan.
kêsokan :
kn kêwutahan wedang lsp; kc. sok.
kêsompok :
kn. ak dumunung ing papan kang sompok (rupêk); [x]-an ak: kêslêpêk; kc. sompok.
kêsondhang-kêsandhung :
pc kapinujon wêruh (nêmu lsp); kc. sandhung.
kêsorèn :
n. kêsontênên k kasèp bangêt (nganti kêtungka wayah sore).
kêsosor :
kn. ak kasoran, kalah; kc. kasor.
kêspur :
(W) kn wêsi cringih-cringih ing tungkakaning sêpatu dianggo nggêbrag jaran; di-[x]: digébrag ing kêspur.
kêsrakat :
kn nandhang kêmlaratan bangêt.
kêsrambah :
kn kacakan (diambah, dianggo lsp); kc. srambah.
kêsrawo :
kn. ak kêtawur.
kêsrèk, kêsrik :
mak [x] pc pêpindhan swaraning barang gêgosokan. nisrik lsp; dikêsrik pc: dikêrik (disusuk) sathithik.
kêsrèmpèd :
kn kêna sathithik; kc. srèmpèt.
kêsrimpêd :
kn kêgubêd ing tali lsp. sikile; kc. srimpêd.
kêsrimpung :
kn. ak kêsrimpêd: kc. srimpung.
kêsrumahan :
êngg. kn kêsurupan (lêlêmbut).
kêstabêl :
(-an) (W) kn. ak prajurit mriyêman.
kêstal :
(W) kn. ak pèn waja; kc. sêtal-pèn.
kêstalan :
kn gêdhogan.
kêstèl :
(W) kn. ak prangkat, rakitan; kc. sêtèl.
kêstèn, kêstin, kêsting :
êngg. ak kênèkêr.
kêstin, kêsting :
kn ar. bakal saèm. sutra.
kêstiwêl :
(W) kn. ak sêtiwêl.
kêstul :
(W) kn pestul.
kêstroli :
pc lênga jarak (dianggo urus-urus).
kêta :
kw. ak rak, jêr. bok mênawa.
(kêtab) :
[x]-[x] kn nêpak-nêpak tambir lsp. supaya ilang rêgêde; di-[x]: digêbrag ing wêtêng (tmr. jaran supaya bantêr); di-[x]-ake: dikêtog-kêtogake (tmr. wadhah), dikêbut-kêbutake (supaya rêsik).
kêtail :
kn. ak nêmahi cilaka.
kêtayuh :
kn. ak katon ing sajroning impèn (tmr. sasmitaning lêlakon); kc. tayuh.

--- 217 ---

kêtak-kêtèk ~ kêtiban.

kêtak-kêtèk :
êngg. pc bêngak-bêngok.
kêtaliban :
kn. ak 1 kliwatan; 2 ([x] dina) ak. wis kêlêtan dina; kc. talib.
kêtaluh :
êngg. kn kêpaluh.
kêtaman :
kn kêna ing (gêgaman, daya lsp).
kêtablêm :
êngg. kn kêbuntêtan (tmr. kalèn lsp).
kêtambuhan :
n. kêtambêtan k. ak kêsamaran, kêkilapan; kc. tambuh.
kêtamian :
êngg. k kêdhayohan.
kêtamuan :
k kêdhayohan.
kêtamon :
(-an) êngg. k kêdhayohan.
kêtampa, kêtampan :
n. kêtampi, kêtampèn k wis ditampa; kc. tampa.
kêtampon :
kn kêcipratan banyu udan; kc. tampu.
kêtan :
n. kêtos k bngs. bêras (sêga) kang plikêt.
kêtandangan :
pc dipilara; kc. tandang.
kêtandha :
kn. ak kêbuktèn, têrang; kc. tandha.
kêtandhêgan :
kn nandhêg nganti akèh; kc. tandhêg.
kêtandhog :
kn. ak kêsanggrok, kandhêg.
kêtantilan, kêtantingan :
pc montang-manting rêkasa.
kêtanggêlan :
k kêtanggungan.
kêtanggung :
kn 1 ar. prajurit (ing Ngayogya); 2 ak. bngs. manggung (budhaya); 3 ar. lurik.
kêtanggungan :
n. kêtanggêlan k mung têngah-têngah, ora mbabar-pisani; kc. tanggung.
kêtanggor :
kn nanggor ora kêjarag; kc. tanggor.
kêtapung :
kn. ak dikagètake; kc. tapung.
kêtar-kêtir :
kn tansah kuwatir (sumêlang).
kêtara :
n. kêtawis k 1 ak. katon; 2 katon cêtha, katon têrang.
kêtaris :
kn 1 katut ditarik; 2 ([x] saka): marga saka; kc. tarik.
kêtas-kêtis :
pc cilik cêtha (tmr. swara).
kêtat :
kn kaku sêmu plikêt.
kêtatal :
(-an) kn wis têrang marga wis kêlakon; kc. tatal.
kêtaton :
kn nandhang tatu; kc. tatu.
kêtawan :
kn ditawan ing mungsuh; kc. tawan.
kêtawang :
kn 1 ([x] ing srêngenge) matane kêna ing soroting srêngenge; 2 ar. gêgolonganing gêndhing; kc. tawang.
kêtawis :
kn ora katon (kelangan lacak) marga campur ing wong akèh.
kête :
pc kalah (main).
kêtebang-kêtebang :
pc katon mlaku saka kadohan.
kêtèyèng-tèyèng :
pc tansah nandhang cilaka.
kêtèkèng-kêtèkèng :
pc tansah cilaka.
kêtela :
kn têtuwuhan kang dipurih kênole (oyode).
kêtela gantung :
êngg. kn katès.
kêtèlèng :
pc kapitunan, kalah marga sêmbrana; kc. tèlèng.
kêtèlèr :
ks kêsangkut ing prakaraning liyan; kc. tèlèr.
kêtèmpèlan :
kn 1 ditèmpèli ora kalawan dijarag; 2 [x] setan) ak: kêsurupan; kc. tèmpèl.
kêtèmpêr :
kw rada kalah.
kêtèmplèkan :
pc kêtèmpèlan.
kêtèn :
êngg. kn cancingan, cukat; kc. gêtèn.
kêtènggor :
pc kêtanggor.
kêtèp :
êngg. kn bundêran slaka lsp. cilik-cilik dianggo rêrênggan ing klambi lsp; kc. kêrtèp.
kêtèrèng-tèrèng :
kn. ak ngolah-ngalih panggonan (marga kêmlaratan lsp).
kêtès :
mak [x] pc pêpindhan swaraning nampêk lsp; [x]-[x] pc: cêtha bangêt tmr. gunêman.
kêtètèr :
kn. ak wis ditètèr; kc. tètèr.
kêtèwèl :
kn nangka ênom.
kêtêb :
kn. ak uyêk-uyêkan akèh bangêt; kc. kêtêp.
kêtêbon :
êngg. kn wit jagung lan godhonge (dianggo pakan kewan).
kêtêdhun :
kn lara ing puyuhan.
kêtêg :
ut. kêtêtêg kn obahing jêjantung.
kêtêkan :
n: 1 [kêdu(mu)gèn k) kêlakon kang disêdya (kasêmbadan); 2 (kêdhatêngan k) ditêkani ing (ora dijarag); kc. têka.
kêtêkuk :
pc nandhang kapitunan (kacilakan); kc. têkuk.
kêtêl :
kn akèh bangêt (tmr. rambut, gêgodhongan lsp).
kêtêlah :
kn kêbanjur lumrah diarani (dijênêngi).
kêtêlak :
êngg. kn 1 kêlêlêgên; 2 ngêlak bangêt; kc. têkal, kêtêrakan.
kêtêlasan :
k kêntèkan.
kêtêlêp :
kn katut dianggo, dipèk têrus (tmr. barang silihan); kakèhan utang (nunggak akèh bangêt); kc. têlêp.
kêtêmbèn :
êngg. kn lagi wiwitan (sapisanan); kc. têmbe.
kêtêmbing, kêtêmbir :
kn. ak kêpinggirên; kc. têmbing.
kêtêmu :
n. kêpanggih k 1 ditêmu manèh (tmr. barang ilang lsp); 2 kêpêthuk karo; kc. têmu, tinêmu.
kêtêmpuh :
I kn. ak ditêmpuh; kc. têmpuh. II kn. ak: kêpêksa (kuwajiban) ngopèni lsp; kc. têmpuh.
kêtêndhagan :
kn kêkurangan; kc. têndhag.
kêtênggêl :
kn kêna ing têngah bênêr; kc. tênggêl.
kêtêp :
kn. ak 1 kang pinggir dhewe (tmr. barisan lsp); 2 pinggiraning rambut (ing bathuk) kang dipapali; kc. kétêb.
kêtêpas-kêtêpus :
pc sugih omong (umuk).
kêtêpu :
êngg. kn katul rada kasar.
kêtêpusan :
pc 1 kanthi rêkasa bangêt; 2 sugih omong (umuk).
kêtêr :
kw gêtêr.
kêtêrak :
kn. ak kêtrajang; kc. têrak.
kêtêtah :
k kêtutuh.
kêtêwèlên :
pc kakèhan (jujule dhuwit).
kêtib :
(A) kn punggawa mêsjid karèrèhaning pangulu.
kêtiban :
n. kêdhawahan k 1 kêna ing apa-apa kang tiba; 2 olèh (bêgja, giliran lsp); [x] daru: olèh kabêgjan; kêtiban

--- 218 ---

kêtiga ~ kêtuwan.

dhênggung: 1 (ut. [x] urak) tanpa giliran; 2 (ut. [x] dhong) kêna ing dakwa.
kêtiga :
kn. (kêtigên êngg. k): mangsa ora ana udan: kc. kêtiga.
kêtiyon :
êngg. kn katiyon.
kêtilêman :
k kêturon.
kêtimaha :
kn kayu timaha.
kêtimang :
kn. ak timang.
kêtimbis, kêtimblis :
kn. ak dijlogi saka ing dhuwur; kc. timbis.
kêtimun :
kn. ak timun.
kêtimpah :
kn. ak ditimpahi, dikurung ing mungsuh; kc. timpah.
kêtimpal-timpal, kêtimplak-timplak :
kn. ak ngolah-ngalih panggonan (marga kêsasar ut. kêmlaratan); kc. timpal.
kêting :
kn ar. iwak sêgara.
kêtinggi :
kn. ak tinggi.
kêtinggor :
êngg. kn kêtanggor.
kêtingsal :
kn. ak kêsingsal.
kêtiplak, kêtiplèk :
kn bngs. sandhal (cripu); 2 ks. batur.
kêtipung :
kn kêndhang cilik.
kêtirahan :
k kêturahan.
kêtir-kêtir :
kn ngandhut sumêlang (kuwatir).
kêtis-kêtis :
pc cilik cêtha (tmr. swara, gunêman).
kêtitik :
kn konangan (kawêruhan) marga kasumurupan, titikane; kc. titik.
kêtiwang-tiwang, kêtiwar-tiwar :
kn. ak kêlunta-lunta adoh.
kêtlajuk :
n. kêtlajêng k. ak kêlajuk, kêlacutên.
kêcacah :
kn. ak kalah, kasoran.
kêtlaluan :
êngg. kêbangêtên.
kêtlampik :
kn. ak kêna ing lêlandhêp lsp. ora disêngaja.
kêtlanjang, kêtlanjuk, kêtlanjur :
n. kêtlajêng k. ak kêtlajuk.
kêtlanjêr :
kn. ak ([x] ing lara) kang baku kêna lêlara.
kêtlangso :
kn 1 ngluwihi watês; 2 kasèp ênggone mangan.
kêtlarak-tlarak :
kn. ak tansah nandhang sangsara.
kêtlasab :
kn. ak kliru nisih (ênggone mlêbu).
kêtlawur :
kn. ak kêtawur, kêsrawo.
kêtledhon :
kn. ak kliru, lali.
kêtlèyèk :
kn. ak kalah, kasoran.
kêtlèdhonên :
kn rêmbên (rêndhêt) bangêt; kc. tlèndho.
kêtlèsèk :
kn. ak ora olèh-olèhan apa-apa, cabar.
kêtlêku :
kn. ak 1 sikile kêtêkuk banjur tiba; 2 kliru wêtuning gunêm lsp.
kêtlimunan :
kw kasaput ing pêpêtêng; kc. limunan.
kêtlindhês :
êngg. kn kêplindhês.
kêtlingsut :
êngg. kn ilang mung marga lali ênggone lsp.
kêtlingso :
êngg. kn rada ora nggatèkake.
kêtliring :
êngg. ak kêsliring.
kêtlisipan :
êngg. ak kêsliring.
kêtlisiban :
kn ora bisa pêthukan (marga seje dalan lsp); kc. slisiban.
kêtlisut :
kn ilang; kc: kêtlingsut.
kêtliwar :
kn. ak ilang, kêsasar.
kêtliwêng :
kn 1 ak. kliru dalane, rada kliru panêmune; 2 êngg. lali.
kêtlusuban :
kn kêslusuban ing êri lsp. (sikile).
kêtlonjok :
kn. ak kêtlajuk, kêlajuk.
kêtlompèn :
kn kurang prayitna, kurang rikat; kc. tlompe.
kêtlorok, kêtlorop :
kn. ak kêcêmplung ing loropan; kc. lorop.
kêtlorong :
kn ([x] ing srêngenge) kêna soroting srêngenge; kc. tlorong.
kêtujèh, kêtujês, kêtojèh, kêtojoh :
êngg. kn kêna ing lêlandhêp.
kêtuju :
(-ing ênu) kw kèbènêran kêtêmu (kêpêthuk) ing dalan; kc. tuju, pinuju, kapinujon.
kêtudhuk, kêtodhuk :
êngg. ak kêpêthuk.
kêtug :
I êngg têkan. II kw gludhug.
kêtuhon :
kn. ak kênyataan, mula nyata; [x] (kêtuwon) têmên dene ak: cilaka têmên dene…; kc. tuhu.
kêtuyung-tuyung, kêtoyung-toyung :
êngg. kn tansah cilaka; kc. tuyung.
kêtul :
kn anak bulus (bulus cilik).
kêtula-tula :
(-kêtali) kn. ak tansah nêmahi cilaka.
kêtular-tular :
kn. ak tansah nular-nular mrana-mrana; kc. tular.
kêtumbar :
kn tumbar.
kêtumusan :
kn 1 kêna ing tumusing panas lsp; 2 kêlakon kaya kang katon ing impèn; kc. tumus.
kêtumpal-kêtampul :
kn. ak tansah kampul-kampul.
kêtumpangan :
kn kêtindhihan (ditumpangi); kc. tumpang.
kêtunan :
kn nandhang tuna, kêkurangan; kc. tuna.
kêtunjang :
kn ditumbuk (ditrajang) ora disêngaja; kc. tunjang.
kêtunjêl :
kn ditunjêl (ora dijarag); kc. tunjêl.
kêtuntak :
kn. ak wutah nuntak; kc. tuntak.
kêtunggak :
kn. ak kêsandhung ing tunggak; [x]-an: duwe turahan utang (cicilan); kc. tunggak.
kêtunggèng, kêtonggèng :
kn ar. kewan bngs. kala.
kêtungka :
kn dumadakan kandhêg dening ditêkani lsp; kc. tungka.
kêtungkak :
kn 1 kêna ing tungkake; 2 pc. lagi arêp mangkat wis ditêkani; kc. tungkak.
kêtungkul :
kn nganti lali apa-apa dening mêmpang[7] nindakake pagawean lsp; kc. tungkul.
kêturahan :
n. kêtirahan k ana turahane; kc. turah.
kêturuhan :
kn 1 kêcuran ing banyu; 2 kêtularan; kc. turuh
kêturutan :
kn kêtutugan, kêtêkan sasêdyane; kc. turut.
kêturon :
n. kêtilêman k. kêsarèn k kêbanjur uru (ora dijarag).
kêtutugan :
n. kêdugèn k kêturutan sasêdyane; kc. tutug.
kêtutuh :
n kêtêlah k (mêntas nêmahi cilaka) kêna kacilakan manèh; kc. tutuh.
kêtuwukên :
k. pc kuwarêgên.
kêtuwon :
êngg. kn sêdhih bangêt; [x]-têmên [[x]-...]

--- 219 ---

(kêtog) ~ kêcêngkig.

[...têmên] dene ak: cilaka têmên dene; kc. kêtuhon.
(kêtog) :
I di-[x] kn dikêtabake lsp.; 2 ditog, ditogake; kc. tog, katog. II brêngos [x]-an kn: brêngos cêndhak.
kêtoyan :
êngg. k kêbanyon (kobong).
kêtoyung-toyung :
êngg. kn tansah cilaka; kc. kêtuyung-tuyung.
kêtomah :
kn. ak 1 wis manuh ut. kulina; 2 manggon.
kêtombe :
êngg. kn sindap.
kêton :
êngg. ak: 2,50 rupiyah.
kêtonjok bêlok, kêtonjokan :
êngg. pc kêpêngkok konangan.
kêtonto :
kn 1 ak. wis kanggêp ut. katon (kapintêrane lsp); 2 êngg. kêtênta, kèmpi; kc. tonto.
kêtonggèng :
kn ar. kewan bngs. kala.
(kêtopros) ngêtopros :
êngg. pc omong umuk-umukan (goroh).
kêtorak-kêtarik :
kn katut ditarik mrana-mrana.
kêtorang-torang, kêtoring-toring :
kn. ak kêlunta-lunta.
kêtos :
k kêtan.
kêtotog :
kn 1 kêtanggor (kêpantog) ing; 2 ([x] ing prakara) ak. kêna ing prakara; kc. totog.
kêtowongan :
kn. ak kêtêndhagan, kêntèkan; kc. towong.
kêtrajang, kêtrêjang :
kn kêparag, kêsêrang; kc. trajang.
kêtrasên :
kn kêjêron ênggone ngoncèki klikane lsp; kc. têras.
kêtrawang :
(-ing srêngenge) êngg. kn kêtawang ing srêngenge.
kêtrênjang :
êngg. kn kêtunjang.
kêtrênjêl :
(-an) êngg. pc kêsêsêlan ing (wong liya lsp).
kêtrima :
n. kêtrimah k 1 ditampa; 2 dianggêp bêcik, dialêm (diganjar) marga lêlabuhane lsp; kc. trima.
kêtrinèn :
kn. ak ora timbang (kaya samêsthine).
kêtrial :
(kêtriwêl êngg) kn ilang marga pisah karo panunggalane.
kêtrunjêl :
êngg. kn kêtunjêl.
kêtrucut :
kn kêbacut dikandhakake lsp.
kêtronggongan :
kn. ak kapusan (kelangan) marga weya.
kêtrocoban :
kn kêcampuran (kamoran); kc. trocob.
kêcah-kêcèh :
pc dolanan ana ing banyu.
kêcah-kêcuh :
pc tansah idu.
kêcai :
kn ar. sayuran.
kêcak :
êngg. kn gupak ut. kêna ing (tangane, sikile lsp).
kêcakan :
kn. ak kêsrambah; kc. cak.
kêcakêt :
kn disihi ing; kc. cakêt.
kêcakot :
kn 1 dicakot ora kêjarag; 2 pc. katut kèmbèt ing prakaraning liyan; kc. cakot.
kêcambah :
kn thikilan kacang ijo (dianggo lalab lsp).
kêcambil :
êngg. k krambil.
kêcanthèl, kêcanthol :
kn cumanthèl ora dijarag; kc. canthèl.
kêcangking :
pc katut dicangking.
kêcap :
kn mênga tumangkêbing cangkêm (yèn gunêman ut. mangan); sa-[x]: satêmbung; [x]-[x]: obah-obah lan nywara (tmr. mangan); pakêcapan.
kêcapah :
I pating [x] pc pêpindhan swaraning kêkêcèh (mangan). II ut. kêcapu êngg. kn: tela kaspa.
kêcapi :
êngg. kn bngs. clêmpung.
kêcara :
kn. Ak wis dadi kalumrahan; kc. cara.
kêcas-kêcos :
pc têrang bangêt (tmr.. gunêman); kc. gêcos.
kêcacah :
kn. ak klêbu ing petungan, kêpetung; kc. cacah.
kêcacatan :
pc gronjalan.
kêcacil :
kn woh kêsambi.
kêcathêt :
kn. ak wis dicathêti; kc. cathêt.
kêcathil :
kn. ak: dijupuk (dilongi) sathithik; kc. cathil.
kêcèh :
ut. kêkêcèh, [x]-an kn dolanan ing banyu; [x] dhuwit pc: sugih dhuwit.
kêce-kêce :
êngg. kn kècèh-kècèh.
kêcèk :
pc kêcrèk.
kêcelik :
kn têmahan ora ana apa-apa (kang arêp didêlêng lsp).
kêcèlu :
kn. ak kêsêngsêm bangêt marang; kc. kumacèlu.
kêcelung :
kn kêmbang dhadhap.
kêcènèng :
kn kêtarik; kc. cènèng.
kêcènthèl :
pc kêcanthèl.
kêcèr :
kn 1 ar. têtabuhan awujud kuningan lsp. bundêr têtangkêban; 2 (ut. [x]an ) slaga ut. topènganing krambil; diyan [x]-an êngg: diyan gantung nganggo krakap blèg bundêr.
kêcerit :
kn ngêtokake sêsukêr sathithik.
kêcèt :
êngg. pc kêncèt.
kêcècèr :
pating [x] pc padha kècèr mrana-mrana.
kêcêbak-kêcêbuk :
pc pêpindhan swaraning wong nyidhuk lsp.
kêcêbur :
êngg. pc pêpindhan swaraning nyêmplung ing banyu.
kêcêgur :
kn kêcêmplung ing banyu; kc. jêgur, cêgur.
(kêcêk) :
di-[x]-i pc dibombong (diajani) murih wani.
kêcêkapan :
k kècukupan.
kêcêklik :
êngg. pc pacêklik.
kêcêlèk :
êngg. pc kêwêlèh, kêcêlik.
kêcêlik :
kn kêcelik.
kêcêluk :
éngg. kn kêlok, kondhang; kc. cêluk.
kêcêmal-kêcêmil :
pc tansah mêmangan.
kêcêmang-kêcêmong :
pc tansah omong (gêgorohan).
(kêcêmbong) :
ngêcêmbong kn mêmblêng (akèh) banyune; [x]-an ak: ngêndhong tmr. banyu.
kêcêmutan :
kn rada mèsêm.
kêcêmplung :
kn klêbu ing sumur lsp; kc. cêmplung
kêcênèn :
êngg. ak kêwêlèh.
kêcênêng :
kn.ak krasa kêncêng kaya ditarik (tmr. urat lsp).
kêcênthèt :
kn. ak kêpêksa kandhêg ênggone mundhak gêdhe (marga lêlaranên lsp).
kêcênthok :
kn 1 kêgêpok; 2 pc. dumadakan kêtêmu; kc. cênthok.
kêcêngkig, kêcêngkik :
êngg. pc konangan (kêcandhak) sanalika.

--- 220 ---

kêcêngklak ~ (kêthapêl).

kêcêngklak :
kn 1 lara gulune (gêgêre) marga ngayang lsp; 2 pc. kagol bangêt, nêmahi kacilakan.
kêcêngklèk :
pc kêcêngklak.
kêcêpak-kêcêpik :
(-kêcêpuk) pc pêpindhan swaraning kêkêcèh ing banyu.
kêcêpit :
kn kêplèsèd, dumunung ing antaraning barang loro; kc. cêpit, jêpit.
kêcêput :
sêdina [x] êngg. ak sêdina muput.
(kêcêr) :
di-[x]-i kn dicuri nganggo apa-apa sing dipêrês; kc. kumêcêr.
kêcêt :
êngg. kn kêrêp (bola-bali).
kêcêcêng :
pating [x] pc padha katon kaku.
kêcêthik :
(-an) kn. ak konangan; kc. cêthik.
kêcêthit :
pc kêsliyo.
Kêcêthuk :
êngg. pc kêpêthuk.
kêcik :
I kn isi sawo. II êngg. kn: saèm. tanja dianggo ngrabuk (têbu); di-[x] êngg: dirabuk; kc. gêjig.
kêcilakan :
kn nandhang cilaka.
kêcilikên :
n. kalitên k kêladuk cilike.
kêcindhilên :
êngg. kn masuk angin.
kêcincugan :
kn rêkasa bangêt ênggone mlaku.
kêcing :
I kn amis ut. pêsing bangêt. II êngg. kn: jirih, wêdèn.
kêcingkagan :
kn. ak kêcincugan.
kêcingkrangan :
kn kêkurangan, kêmlaratan; kc. cingkrang.
kêcipak-kêcipik :
(-kêcipuk) kn. ak kêcêpak-kêcêpik.
kêcipuhan :
pc kèwuhan (rêkasa) bangêt.
kêcipratan :
kn 1 kêna ing banyu lsp. sing sumirat; 2 pc. katut diarani ala; kc. ciprat.
kêcirèn :
kn wis dicirèni alane; kc. ciri.
kêcirit :
êngg. kn kêcerit.
(kêcit) :
di-[x] pc disusu pênthile.
kêclap :
kn 1 ([x]-[x]) tleram-tleram, gêbyar; 2 pc. pratingkah (solah tingkah) kang dadi telaking kêkandhutaning atine; kc. kumêclap.
kêclenthot :
kn kliru têtêmbungane.
kêclethut, kêclethot, kêclithut :
êngg. kn kêclèthot.
kêclup, kêclop :
pc kaclêp ing banyu.
kêcukupan :
n. kêcêkapan k sarwa cukup (sugih).
kêcumpon :
kn. ak cukup; kc. cumpu.
kêcupêtan :
kn kêkurangan; kc. cupêt.
kêcurat-kêcurut :
kn malah akèh dhuwit kang ora tumanja (panganggone).
kêcurêsan :
kn ([x] turun) kêntèkan turun; kc. curês.
kêcurut :
kn. ak ora tumanja panganggone (dhuwit).
kêcus :
mak [x] pc sanalika tumancêb; kc. cus, nyus.
kêcut :
kn 1 rasa kaya dene rasaning asêm; 2 pc. pucêt kisinan.
kêcuthêlan :
kln. ak wis êntèk; kc. cuthêl.
kêcuwan :
kn cuwa (gêla) bangêt.
kêcodhèran :
êngg. kn kêjodhèran, konangan.
kêcoh :
ki idu; (pa-)[x]-an ki: paidon.
kêcokan :
pc kacokan, kêcampuran.
kêcolok :
kn matane kêna ing driji; kc. colok.
kêcolotan :
pc olèh ujuran; kc. colot.
kêcombrangên :
êngg. kn kêtimumulên (ing kukune).
kêcomprèngan :
kn. ak kêkurangan; kc. comprèng.
kêconangan :
êngg. kn konangan, kêwanguran.
kêconthal-conthal :
kêconthalan pc enggal-enggalan (kanthi rêkasa) arêp nututi.
kêconthokan :
êngg. kn kawêruhan, konangan.
kêconggah :
kn kêduga (bisa) nindakake; kc. conggah.
kêcopak-kêcopak pc :
swaraning mlaku ing banyu.
kêcorok :
I kn. ak kelangan; kc. corok. II êngg. kn: diracun, kêna ing upas.
kêcos-kêcos :
pc têrang lan blaka (tmr. gunêman); kc. gêcos.
kêcocog :
kn kêna ing lêlandhêp; kc. cocog.
kêcocok :
pc diêntèkake (dhisik, tmr. pamêtu lsp); [x] ing pangan pc: mangan pangan kang pancèn kudu disirik; kc. cocok.
(kêcocong) :
di-[x]-ake pc diajokake kêncêng (tmr. tangan, sikil lsp).
kêcocotan :
ks kakehan omong; kc. cocot.
kêcowak :
êngg. kn cowèk.
kêcowès :
pc tatu kêna lading lsp.
kêcras, kêcrès, kêcrus, kêcros :
mak [x] pc katêrangan tumamaning gêgaman.
kêcrèk :
I (kêcrik, kêcruk, kêcrok) mak [x] pc pêpindhaning swara (katêrangan) tumamaning gêgaman (pacul lsp). II di-[x] êngg. ak: disosoh (tmr. bêras). III kn: blênggu; di-[x]: diblênggu.
kêcrit :
mak [x] pc katêranganing idu sathithik.
kêcrucut :
êngg. kn: kêtrucut.
kêcrocoban :
êngg. pc kêtrocoban.
kêthaha :
kn kumudu olèh akèh (murka).
kêthak :
I mak [x] pc pêpindhan swaraning nothok lsp. II êngg. kn: tuwa; kc. kumêthak. III êngg. kn: 1 gula kang ora dadi (gula kêthok); 2 ampas lênga kacang, intiping lênga klêntik. IV [x]-e kn: nyatane, satêmêne; di-[x] êngg. pc: ditêtêpake; kc. gathak.
kêthakalan, kêthakaran :
êngg. pc kêdhakalan.
kêthaklik :
pating [x] pc katon oklak-aklik ora kukuh.
kêthap-kêthap :
kn katon kêlap-kêlap ana ing kadohan.
(kêthapêl) :
ngêthapêl kn ngrangkul sikile digubêdake.

--- 221 ---

kêthar ~ kêthuwêtan.

kêthar :
mak [x] pc katêrangan swaraning nothok êndhas lsp.
kêtharak-tharak :
kn. ak sangsara bangêt.
kêthathar :
pating [x] kn. ak pating jlêmprah ora tata; kc. kêthèthèr.
kêthathêl :
mak [x] pc kadung (sajak cupêt).
kêthawe :
pating [x], [x]-an kn. ak tangane padha kumlawe; kc. klawe.
kêthawèl :
pating [x] pc alot lan ora silah tmr. gunêman).
kêthawil :
pating [x] pc tangane padha obah-obah.
kêthawit :
pating [x] kn. ak ukêl-ukêlan ngrawit.
kêthèk :
kn (êngg. k) ar. kewan bngs. munyuk, lutung lsp; [x] saranggon pr: gêgrombolaning wong laku ala (wis golong); tangan [x] pc: cengkre; rampèk-rampèk (ngrampèk) [x] pr: ngrampèk wong ala mêsthi bakal mialani.
kêthèk :
(g) mak [x] pc saèm. mak thèk; [x]-an pc: cipowah.
kêthekaran, kêthekoran :
kn. ak kêthakalan, kêthakaran.
kêthèkèran, kèthèkèrên :
kn munggah kanthi rêkasa; kc. kêthakaran.
kêthèklèk :
kn. ak thèklèk, gapyak.
kêthèl :
kn landha karo lênga jarak (dicampur bumbu liyane) dianggo nggarap lawon kang arêp dibathik; di-[x]: digarap (diwarna) nganggo kêthèl; [x]-an: warna abang tuwa lsp, digarap nganggo kêthèl (tmr. bathikan).
kêthèn :
kn pirang-pirang kêthi.
kêthèpèlan :
kn. ak kêthèkèran.
kêthèplèk, kêthêplèk :
kn. ak kêthiplak.
kêthèprèh :
pating [x] pc pating klèmbrèh (ênggone bêbêdan).
kêthèr :
mak [x] pc pêpindhan swara saèm. thèr.
kêthèrèk-kêthèrèk :
êngg. kn kêsusu bangêt.
kêthere-there, kêthèrèng-thèrèng :
kn. ak kêdharang-dharang mênyang êndi-êndi.
kêthèthèr :
pating [x], [x]-an kn 1 pating klèmbrèh ora tata (tmr., mênganggo sandhangan); 2 ak. pating jlêmpah, padha buyar (tmr. barisan lsp).
kêthêk :
I êngg. kn kêthak. II di-[x](-i) kn: disasmitani (digirèkake lsp) sarana nywara thèk-thèk (ilat dipadalake ing sadhuwuring untu).
kêthêkan :
ki janggut.
(kêthêkêr) :
ngêthêkêr êngg. pc linggih ijèn ora lunga-lunga; [x]-an: tansah cêk-cêkan tumandang.
kêthêklak-kêthêklik :
kn mlaku nganggo thèklèk (têkên lsp).
kêthêklak-kêthêkluk :
pc dhêklak-dhêkluk marga ngantuk).
(kêthêkul) :
ngêthêkul êngg. pc linggih ndhungkluk (tumungkul).
kêthêkur :
I pêpindhan pambêkuring dêruk lsp. II nganggur ngêthêkur pc: ora nyambut gawe babar pisan.
kêthêm :
êngg. kn tanggêm, supit pandhe; di-[x] êngg: digêgêm kêncêng, dicêkêthêm.
kêthêmêk-kêthêmêk :
pc mlaku alon ciyut jangkahe.
kêthêmil-kêthêmil :
pc ngêmplok (mangan) saka sathithik.
kêthêng-kêthêng :
kn. ak puguh (wangkod); kc. kênthêng.
kêthêpêk, kêthêpês :
mak [x] pc katranganing linggih srêg (sila).
kêthêpêk, kêthêprêk :
pc pêpindhan swaraning lakuning jaran.
kêthêplèk :
êngg. kn thèklèh, gapyak.
kêthêr :
kn rêgêd (jênês), kêmproh.
kêthi :
sa-[x] kn. ak satus èwu (100.000).
(kêthiyêng, kêthiyu) :
ngêthiyêng, ngêthiyu pc katon mêmpêng (têmên-têmên) ênggone tumandang.
kêthik :
I ki: pasah (pangur). II di-[x] kn dikandhani (diwangsit) kalawan dhêdhêmitan.
kêthikaran :
kn. ak kêthèkèran.
kêthikar-kêthikir, kêthikiran :
kn. ak ubêg tumandang ing gawe.
kêthiklèk :
kn. ak thèklèk, gapyak.
kêthikrukan :
pc mlaku kanthi rêkasa.
kêthilang :
kn: ar. manuk; kc. thilang, kuthilang.
kêthilêng :
kn ar. têtuwuhan.
kêthimik-kêthimik :
pc mlaku alon.
kêthingan :
êngg. kn slamêtan bocah cilik mêdhun lêmah sapisanan lsp.
(kêthingkrang) :
ngêthingkrang pc êmoh tumandang ing gawe marga gumêdhe.
kêthip :
I [x]-[x] kn 1 pc. mêrêm mêlèk matane; 2 ora bisa-bisa turu; 3 ak. kêlip-kêlip, kêthap-kêthap; kc. kêlip. II kn: dhuwit slaka 10 sèn.
kêthipêl-kêthipêl :
kn mlaku kanthi rêkasa (katon abot); kc. gêdibêl.
kêthiplak, kêthiplèk :
kn kc. kêtiplak.
kêthiplik :
pating [x] pc padha iplik (ênggone mlaku, tumandang).
kêthiwul :
kn ar. panganan kang digawe tela kaspa.
kêthu :
kn 1 bngs. kupluk kang dianggo diubêdi sêrban; 2 êngg. pc. topi; [x] udhêng êngg. pc: ikêt blangkon.
kêthuh :
kn kêmproh, ora rêsik.
kêthuyuk-kêthuyuk :
kn mlaku wungkuk (tuwa bangêt).
kêthuk :
I kn ar. rêricikaning gamêlan saèm. kênong cilik; di-[x] ak: dithuthuk: di-[x]-i pc: diiyani, dicocogi. II êngg: panyêluk marang bocah wadon. III ([x] cupar) êngg. kn: (wêwatakan) ora pracaya marang sing wadon ênggone nyêkêl bale pomahan; kc. cupar.
kêthul :
kn 1 ora landhêp; 2 ent. kurang gathekan (tmr. pikiran).
kêthumuk-kêthumuk :
kn mlaku alon.
kêthut :
I di-[x] kn. ak dimamah. II êngg. kn: alod; kc. kêthot, kothot.
kêthuwak-kêthuwik :
pc tansah uwak-uwik.
kêthuwal-kêthuwil :
pc tansah obah-obah tangane (uwal-uwil).
kêthuwèl :
pating [x] pc wèl-wèlan (ndhrodhog).
kêthuwêlan :
kn ngukêl tangan (ing jogèd).
kêthuwêng :
mak [x] pc sanalika mubêng (mingêr); kc. kêdhuwêng.
kêthuwêtan :
pc kêdhuwêlan.

--- 222 ---

kêthoh ~ kiyu.

kêthoh :
pc kêthuh.
kêthok :
I di-[x] kn 1 ditugêl (tmr. barang kang dawa); 2 dipancêt tmr. rêrêgan); ngêthok: krasa pêgêl tmr. sikil, (tangan). II sa-[x] cilik êngg. ak 4 dhuwit; sa-[x] gêdhe êngg. ak: 8 dhuwit. III kn: (gula [x]) gula kang ora dadi ora kêna dititis; kc. kêthak.
kêthon :
kn nganggo kêthu.
kêthop-kêthop :
pc kêlop-kêlop.
kêthoprak :
kn ar. tontonan saèm. sandiwara (tonil) nganggo jogèd.
kêthoproh :
pating [x] pc pating klèmbrèh (gêdhobroh).
kêthot :
êngg. pc 1 wulêd, kothot; 2 tamban, rêmbên (lakuning jaran lsp); kc. kêdhot.
kêthothor :
pating [x] pc pating klèmbrèh (tmr. mênganggo).
kêwahya :
kw kêwêtu, kêlair; kc. wahya.
kêwayon :
kn. ak wis kêlawasên; kc. wayu.
kêwangkungên :
kn. ak kêsuwèn bangêt ênggone ngêntèni (ngarêp-arêp).
kêwanguran :
kn. ak konangan.
kêwanuhan :
kn. ak pawong mitra; kc. wanuh.
kêwangwang :
kw katon ing pangangên-angên; kc. wangwang.
kêwarga :
kn. ak wis dianggêp (manjing) dadi sanak; kc. warga.
kêwêdal :
k kêwêtu.
kêwêdèn :
n. kajrihên k kêladuk wêdi; kc. wêdi.
kêwêdhêngan :
kw judhêg, kodhêng.
kêwêkèn :
I kw kèwuhan. II êngg. kn: kêturutan (pangarêp-arêpe).
kêwêlas-asih (-ayun, arsa) :
kw mêmêlas, mêsakake.
kêwêlèh :
kn konangan ênggone goroh lsp; kc. wêlèh.
kêwêntar :
kw misuwur.
kêwêngèn :
n. kêdalon k kasèp nganti wêngi, kêtungka ing wêngi.
kêwêtu :
n. kêwêdal k mêtu ora kêjarag, kêlair; kc. wêtu.
kêwêton :
n. kêwêdalan k. ak kêmêton.
kêwêwêl :
(ên) êngg. kn ora bisa têrus.
kêwibuhan, kêwimbuhan :
kw kêwuwuhan; kc. wimbuh.
kêwijil, kêwiyos :
kw kêwêtu.
kêwidhêngan :
êngg. kn bingung, kodhêng, lali.
kêwilang :
kn. ak kêpetung; kc. wilang.
kêwilis :
kw kêpetung, kêwilang.
kêwlakang :
kn. ak kêtaman (kêna) ing wlakange; kc. wlakang.
kêwlantrah :
kn. ak kêwêntar, misuwur, mratah.
kêwudan :
kn. ak wuda (tanpa panganggo).
kêwung :
êngg. kn kuwung, jêgong.
kêwuron :
k kêndêman.
kêwowogên :
kn. ak. kakèhên bangêt nganti jêlèh (ora êntèk).
ki :
I kn. ak. sêsêbutaning wong tuwa ut. kang diajèni; kc. kaki, kyai. II pc. iki.
kibik :
pc. dhadhon; kc. kubuk.
kibir :
(A) kn. bangêt ngêndêl-êndêlake kaluwihane (mêsthèkake yèn mênang lsp).
kidam :
(A) kn. ak. kang ora tinitahake; kc. kadim.
kidang :
kn. ar. kewan bngs. mênjangan; [x] kêncana ak: wayang cilik-cilik (kabèh pradan); lumpat [x]: blênjat-blênjat; ngaturake [x] lumayu pr: nuduhake kamelikan kang angèl kênane; mburu [x] lumayu pr: melik marang apa-apa kang nglêngkara kênane.
kidèn :
(-an) kn. ak. olèh idi (palilah); kc. idi.
kidêran :
kn. ak. diubêngi; kc. idêr, kèdêran.
kidib :
kn. ak. goroh, selak; kc. kijat.
kidih-kidih :
kn. ak. kipa-kipa, ngatonake yèn ora sudi (ênêk).
kidul :
kn. ar. keblat kb. lor.
kidung :
êngg. kn. 1 têmbang, rêrêpèn; 2 karangan (rumpakan) kang diikêt ing têmbang; ngidung: 1 nêmbang; 2 ngarang kidung.
kidon :
kn. kêna ing idu (diidoni) ora kêjarag; kc. idu.
kijab :
(A) kn. ak. wrana, kêlir, ent. pasuryaning Pangeran.
kijat :
(A) êngg. ak. selak, mukir.
kijènan :
kn. (kêpiyambakan k): tanpa kanca; kc. ijèn.
kijing :
I kn. bngs. keyong ut. kece. II kn. sêkaran ki: watu lsp. diwangun pêsagi dawa kanggo tutuping kuburan; di-[x] (disêkar ki): ditrapi kijing.
kidhal :
kw. kedhe.
kidhe :
êngg. kn. kedhe.
kidhik :
êngg. k. sathithik.
kidhung :
kn. ora prigêl.
kih :
êngg. kiye.
kiyai :
kn. kyai.
kiyak-kiyukan :
pc. diracak padha; kc. kiyuk.
kiyal :
kn. atos wulêd (tmr. daging).
(kiyam) :
di-[x] kn. 1 ak. dijajal, dicoba, diicipi; 2 êngg: dipilih (tmr. lurah desa); [x]-an êngg: pilihan (lurah desa).
kiyamat :
(A) kn. pungkasaning jaman (jagat saisine sirna).
kiyambak, kiyambêk :
êngg. k. dhewe.
kiyanat :
(A) kn. ak. cidra; gawe [x] ak: ngapusi, nyidrani.
kiyangkaban :
êngg. kn. kyayaban.
kiyas :
(A) kn. ak. cocoging nalar karo panglimbang-limbang (bab anggêr-anggêr wêwatoning agama Islam); di-[x]: 1 ak. digathuk-gathukake sarana panglimbang nalar; 2 ak. dirèmèhake; 3 ak. diselaki (dipadoni) sarana katêrangan kang tinêmu ing nalar.
kiyat :
1 kn. ak. rada kaku; 2 k kuwat.
kiye :
pc. n. punika k. iki.
kiyèk, kiyên, kiyi :
pc. kiye, iki.
kiyêng :
kn. 1 kêncêng lan kuwat (tmr. pawakan); 2 êngg. mêmpêng lan srêgêp ênggone nyambut-gawe; kc. ngiyêng.
kiyêr-kiyêr :
kn. mêrêm-mêrêm sathithik (matane); di-[x]-ake: diêrêmake sathithik.
kiyi-kiyi, kiyih-kiyih :
êngg. pc. katon kringêtên gumrobyos (marga pêpanas lsp).
kiyik :
pc. piyi, piyik.
kiyip-kiyip :
kn. ak. mêrêm-mêrêm matane.
kiyu :
kn. krasa kêju (ngêthok) tmr. tangan ut. sikil.

--- 223 ---

(kiyuk) ~ kinawêdèn.

(kiyuk) :
di-[x] pc. dirajuk, katut dipèk (dirangkêp lsp); kc. kiyak-kiyuk.
kiyokan :
êngg. kn. main(-kêrtu).
kiyoman :
kn. ak. kayoman; kc. ayom, iyom.
(kiyong) :
kêkiyong êngg. kn. kêmiri (ing sikil); kc. keyong.
kik :
, mak [x] pc. pêpindhan swaraning cêkikên.
kakiyat :
(A) kn. ak. crita, dongèng.
kikib :
I ut. kikip êngg. ak. rapêt diubêngi (dipagêri lsp). II kn. ak: ora blaka, ora gêlêm barès; di-[x]-i ak: ora dikandhakake sanyatane, ora diblakakake.
kikid :
êngg. ak. cêthil, gêmi bangêt.
kikik :
I kn. mêstak (tmr. kathok), kèlèkan (tmr. klambi, kêbayak).
kikil :
I kn. 1 iwak ing sikil wêdhus (sapi lsp); 2 ak. ukuran jêmbaring sawah (½ jung). II ngikil pc: tansah watuk bae.
kikir :
I kn. piranti dianggo matar ut. ngêlus kang digawe waja gêrêt-gêrêt; di-[x]: digosok (dipatar, diêlus) nganggo kikir. II ut. [x]-[x] kn. ak: cêthil bangêt; kc. kikid.
kikis :
I êngg. kn. 1 ak. pinggir, kang têpi; 2 watês; di-[x]: ak: diliwati pinggire; [x]-an ak: watêsan, wangênan. II êngg. kn. bngs. tenggok takêran bêras; di-[x] êngg: ditakêr nganggo kikis (tmr. nêmpur). III êngg. kn: bngs. pacul.
kiklak :
êngg. pc. biblak, dhidhal.
kikmat :
kn. ak. ikmat, kêmat.
kikuk :
êngg. pc. kidhung.
kikrik :
kn. sarwa bêcik (tmr. garapan lsp); 2 êngg. angèl ladèn-ladènane (panjaluke, pamilihe lsp).
kilah-kilah :
kn. katon sumorot bêning (tmr. banyu kêsorotan srêngenge lsp).
kilayu :
kn. ak. klayu.
kilak :
. 1 kn. ak. takêran bêras; 2 k. kulak.
kilan :
kn. sadawaning jênthik(-manis) têkan ing jêmpol kang dibênggang; di-[x]-i: 1 diukur dawane nganggo kilan; pc. disêpèlèkake, dipêsthèkake yèn mêsthi ora bisa, diina.
kilang :
kn. godhogan lêgèn (pêrêsan têbu).
kilap :
I êngg. kn. kilat. II 1 k: êmbuh; 2 kn. ak. kliru; kc. kêkilapan.
kilat :
kn. gêbyaring thathit (blêdhèg).
kilèn :
I k. kulon. II kn. ak: diilèni banyu ora kêjarag; kc. ili.
kilêm :
êngg. k. turu; [x]-an êngg. k: turon.
kilêng-kilêng :
kn. katon nglênga gilap.
kili :
I kn. wulu lsp. kang digawe ngêrèkake kuping, jangkrik lsp; 2 (sunduk [x]) saèm. pantèk ing sanggan blandar; dikilèni: 1 dikêrèkake lsp. nganggo kili; 2 pc. digêgasah, diajan-ajani. II kw: pêndhita wadon (wong suci).
kiling :
, sa-[x] êngg. kn. sabêntèl (tmr. pari).
kilingan :
êngg. kn. kitiran.
kilyan :
kw. kulon; kc. kilèn.
kilung :
êngg. kn. mbodhoni, mitambuhi.
kilusuh :
kw. 1 alum; 2 nglumpruk tanpa daya.
kilo :
I pc. gilo II kn: sèwu (tmr. ukuran gram, mètêr lsp).
kilong-kilong :
pc. katon mlolo matane.
kilwak :
pc. sêkilwak.
kima :
kn. bngs. kece gêdhe (ing sêgara).
kimapi :
kw. ak. luwih-luwih, apa-manèh.
kimat :
êngg. k. kumat.
kimawon :
êngg. k. bae; kc. kemawon.
kimono :
pc. bngs. klambi dawa (klambine wong Jêpang).
kimpès :
êngg. pc. kêmpès.
kimplah-kimplah :
pc. katon kêbak sarta bêning kilah-kilah (tmr. banyu).
kimplang-kimplang, kimplêng-kimplêng :
êngg. kn. 1 kilêng-kilêng; 2 katon kilah-kilah.
kimpling-kimpling :
pc. katon bêning rêsik (banyu ing gêndul lsp).
kimpul :
I kn. ar. têtuwuhan kang bonggole kêna dipangan. II êngg. pc: tas cangkingan (wadhah dhuwit lsp).
kimpurusa :
(S) kw. ak: buta.
kimput :
kn. ak. isin, klicutan; kc. klimputan.
kina :
k. kuna.
kinabêktèn :
kw. diurmati, diajèni; kc. bêkti.
kinajrihan :
k. kinawêdèn.
kinah :
kn. wit kang klikane digawe kênini.
kinakadang :
kw. dianggêp kadang, disanak; kc. kadang.
kinalis :
(-ake) br. diluputake ing; kc. kalis.
kinalulut :
(-an) br: diluluti: kc. lulut.
kinaluwa gêtih :
br. diurab ing gêtih; kc. kluwa.
kinamaru :
kn. ak. dimaru; kc. maru.
kinamulèn :
kw. dimêmule, dimulyakake; kc. mule.
kinangaya :
br. dikaniaya; kc. aniaya, kaniaya.
kinantên :
k. kinaruh.
kinanthèn :
br. dikanthèni; kc. kanthi.
kinanthi :
1 kw. digandhèng, dibarêngi; 2 ar. têmbang maca-pat; kc. kanthi.
kinang :
kn. suruh saadune (dianggo ngabang lambe); nginang: mamah kinang; (pa-)[x]-an: wadhah kinang.
kinapengin :
(an) br. dipèngini; kc. kêpengin.
kinar :
durung [x] êngg. pc. durung karuwan; kc. kinaruh.
kinarilan :
br. dililani; kc. rila.
kinaruhan :
n. kinantên(-an) k. ak: karuwan; kc. kinawruhan.
kinasih :
(-an) br. (kang-) dikasihi; kc. kasih.
kinati-nati :
kw. disungga-sungga, diajèni bangêt.
kinathik :
kw. dipracaya bangêt (tmr. mitra); kc. kathik.
kinawasa :
kw. kuwasa bangêt; kc. kawasa, kuwasa.
kinawêdèn :
n. kinajrihan k. ak. diwêdèni, dièringi; kc. wêdi.

--- 224 ---

kinjêng ~ kirim.

kinjêng :
kn. ar. kewan bngs. kêndhêla.
(kinjik) :
ora [x]-[x] êngg. pc. ora katon têka (ora ngaton-ngaton).
kinjiri :
(A) kn. ak. cèlèng.
kinèn :
k. kinon.
kinèringan :
kw. dièringi, diwêdèni; kc. ering.
kinêban :
kn. ([x] lawang) ora bisa olèh lawang marga wis diinêb; kc. inêb.
kinêr-kinêr :
êngg. pc. êmpuk mêndal kaya gudir.
kinêrsakake :
ki. dikon.
kinira :
n. kinintên k. dikira, dianggêp kaya; kc. kira.
kinuswa :
kw. diambung; kc. kuswa.
kinon :
n. kinèn k. ak. dikon; kc. kon.
kintaka, kintèki :
kw. layang.
kintêl :
I kn. bngs. kodhok kang bisa mlêmbung. II êngg. kn: pasah; di-[x] êngg: dipasah.
kintên :
k. kira.
kintun :
k. kirim.
kinca :
êngg. kn. juruh (nganggo santên).
kincang :
I êngg. kn. 1 rewang, wong kang nyambut gawe ing prabot desa; 2 suwiwining prau (kang digawe pring lsp. dianggo timbangan murih ora ngglewang); [x]-an êngg: prau kang nganggo kincang. II kn. ak: obahing alis (minangka sasmita); di-[x]-ake alise: alise diobahake (dianggo sasmita lsp).
kincêr :
kn. matane sasisih diêrêmake (kaya yèn ngincêng lsp); ngincêr: 1 ngêrêmake matane sasisih (ngincêng lps);[8] 2 pc. mindêng, melik bangêt marang.
kincih-kincih :
êngg. ak. bêcik bangêt (menginake bangêt).
kincip, kinclip, kinclup, kincup :
kn. ak. durung mêgar; kc. kuncup.
kincit :
(S) kw. ak. sathithik.
kinclap-kinclap, kincling-kincling :
êngg. kn. katon bêning gilap ut. mawa cahya (tmr. banyu lsp).
kinclong-kinclong :
kn. katon bêning sumorot (tmr. banyu, mata).
kinthil :
kn. tansah tut-buri; di-[x]: tansah ditut-buri.
kinyih-kinyih, kinyis-kinyis, kinyit-kinyit :
pc. 1 katon nglênga enak bangêt (tmr. panganan); 2 ent. tmr. wong wadon ayu bangêt.
kinyir-kinyir :
pc. êmpuk nglênga (tmr. iwak lsp).
king :
êngg. pc. saking, sangking.
kinggatan :
kn. ak. koncatan, diinggati; kc. inggat, minggat.
kinggilên :
k. kêdhuwurên.
kingkin, kingking :
kw. 1 kangên bangêt; 2 sêdhih; 3 bangêt kêsêngsêm.
kingsèp :
kn. mari abuh, mari mlêmpung.
kipa :
I [x]-[x] kn. êmoh (ora sudi) bangêt. II êngg. kn: pipa.
kipayah :
kn. ak. 1 bukti katêrangan kang nyukupi; 2 nipkah, panguripan.
kiparat :
(A) kn. ak. dhêndhan marga nêrak laranganing agama Islam.
kipas :
êngg. pc. tepas, kêpêt.
(kipat) :
di-[x]-ake kn. 1 dibuwang sarana dibabitake (ut. diantingake); 2 pc. diselaki, ora diakoni, dilembatake marang liyan.
kipat-kipit :
pc. tansah obah-obah buntute; kc. kipit.
kipe :
kn. ak. ipe.
kipêr :
I kn. kêpêr (ar. bakal). II (inggris) kn: kang njaga gul (tmr. dolanan bal-balan.).
kiping :
kn. ak. 1 pinggir; 2 panjawat (tmr. barisaning wadya-bala).
kipit :
êngg. kn. tepas (kêpêt) cilik; [x]-[x]: obah-obah buntute.
kipyah-kipyah :
kn. ak. kiprah-kiprah.
kipu :
ut. kêkipu kn. 1 adus lêmah mbludhuk ana ing lêgokan lsp. (tmr. pitik, manuk); 2 pc. krasan (jênak) bangêt.
kiprah :
(-kiprah) kn. jingklak-jingklak jêjogêdan (bungah bangêt).
kipsao :
(C) êngg. teko.
(kir) :
di-[x] (W) kn. dipriksa kawarasaning badane ut. ala bêcike.
kira :
n kintên k. panyana, panduga; [x]-ku: saka pandugaku; [x]-ne: bok mênawa; sa-[x]: 1 mênawa kira-kira (bisa lsp); 2 sawêtara (sathithik), up. rada cilik sa-[x] ora dadi ngapa; [x]-[x]: 1 br. rancangan (jangka, mangsud); 2 mung miturut panduga bae, kurang luwih; klêbu ing [x]-[x]: dinyana; ora [x]-[x] pc: bangêt, kêluwih-luwih; ora nganggo [x]-[x] pc: tanpa duga prayoga; di-[x]-[x]: diduga-duga, ditêksir, diwêtara.
kirab :
I ut. kêkirab kn. ak. ngêbêt-ngêbêtake (sampur, rambut lsp) di-[x]-ake: 1 dikêbêt-kêbêtake (tmr. rambut, wulu, sampur lsp); 2 ak. dikipatake (diselaki, dilembatake). II kn. ak: mêtu barêng arak-arakan (tmr. wadya-bala lsp); di-[x]-ake ak: dibudhalake bêbarêngan (tmr. wadya-bala lsp).
kirana :
(S) kw. sorot, cahya.
kirang :
k. kurang.
kirangan :
êngg. k. êmbuh.
kirat :
kw. kilat, sorot.
kirata :
kw. gêrma; kc. kerata.
kirda :
kw. sênêng-sênêng (ulah lambang-sari); kc. kridha.
kiri :
êngg. kn. kiwa, kedhe.
kirig-kirig :
kn. 1 ngêrog-êrog awak (tmr. kewan, kaya upamane asu sing mêntas diêdusi); 2 krasa mrindring awake marga jijik lsp; 3 pc. êmoh bangêt, kipa-kipa; kc. mêngkirig.
(kirih) :
kêkirih kn. ak. 1 ngrêsiki kalèn(an) ilèn-ilèn banyu mênyang sawah; 2 golèk santolan; di-[x](-i) ak: 1 dirêsiki; 2 disimpangake iline (tmr. kalènan); 3 dipêpiringi murih bêcik; kc. irih.
kirik :
kn. anak asu, asu cilik; rindhik [x] digitik pc: banjur agahan tumandang lsp. (marga wis kêpengin ing sadurunge).
kirim :
n. kintun k. mènèhi (sarana dititipake) marang wong kang adoh panggonane, [x] donga: ndongakake, nyêmbahyangake; di-[x]: 1 diêtêri (pangan lsp) saka ing omah (tmr. wong mêgawe lsp); 2 dipêpêtri sarana disajèni kêmbang lsp. (tmr. kuburan); 3 pc. dibayar anakane supaya ora lêbur (tmr. gadhèn); di-[x]-i: diwènèhi apa-apa kang dikirimake; [x]-an: 1 apa-apa [apa-...]

--- 225 ---

kiring ~ (klabak).

[...apa] kang dikirimake; 2 udan ing mangsa kêtiga.
kiring :
kn. krambil tuwa (garing); cêngkir kêtindhihan [x] pr: arêp laki (rabi) kêpalang dening sêdulure tuwa durung omah-omah.
kiris :
I kn. kêpèngès, diiris ora kêjarag; kc. iris. II kw: gilap, mawa cahya.
kirna :
I kn. ak. 10 wurda (1.000.000 yuta): kirnan: pirang-pirang kirna (akèh bangêt). II pala [x] kn: wowohan ing wit-witan pakêbonan (nangka, pêlêm lsp).
kirpus :
êngg. kn. kêrpus.
kirta, kirti :
kw. pagawean, panggawe; kc. makirta.
kirtya :
kw. kirta.
kisa :
I kn. nam-naman blarak dianggo nggawa jago lsp. II (S) kw. ak: kêthèk.
kisang :
êngg. k. gêdhang.
(kisapu) :
angisapu kw. ak. mangku.
kisas :
ukuman [x] kn. ukum pati; diukum [x] (ut. di-[x]: diukum pati.
kisat :
I êngg. kn. garing, kêsat. II di-[x]-ake kw: dibabitake, dikipatake.
kisèn :
(-an) kn. klêbon (isi) ora kêjarag; kc. isi.
kisi :
kn. ikal-ikalan lawe ing pangantihan; ula [x]: ar. ula cilik; iwak [x]: iwak ing kempol (sapi, kêbo); randha [x]: randha sing duwe anak lanang (dadi wajib kêna ing aradan gugur gunung lsp).
kisik :
I di-[x] kn. ak. diisik-isik; kc. isik. II êngg. kn: 1 palêmahan walêdan; 2 pasisir; kc. gisik.
kisinan :
kn. nandhang isin; kc. isin.
kisma :
(S) kw. lêmah.
kismis :
kn. ar. isèn-isèn roti.
kisut :
kn. alum sarta padha nglinthing (tmr. kulit).
kisruh :
kn. bingung ora karuwan (pangetunge lsp); di-[x]-i: digidhuhi.
kit :
kn. papan adol candu.
kita :
1 kw. aku lan kowe kabèh; 2 êngg. aku, -ku.
kitab :
(A) kn. layang (babagan agama Islam, Kristên); [x] Suci: kitab torèt lan Injil.
(kitêng) :
di-[x](-i) kn. dijlumati (tmr. jala).
kitêr :
ut. kêkitêr kn. 1 mubêng kêkalangan; di-[x]-i ak. diubêngi, dikupêngi, dikêpung; di-[x]-ake: diplayokake mubêng (tmr. jaran).
(kiting) :
di-[x] êngg. kn. ditututi, dioyak.
kitir :
kn. 1 godhong cilik ing gantilaning woh lsp; 2 layang (wujud dluwang sasuwèk surasane cêkak), girik; di-[x]-i ak: dikirimi kitir, ditêngêri layang sasuwèk; kc. kumitir.
kitiran :
kn. 1 obèngan sing diubêngake ing angin (ut. banyu); 2 ak. pêrkutut.
kitrah :
(A) kn. ak. (jaman [x]) jaman nalikane ora ana nabi.
(kitrang) :
[x]-[x], kêkitrang kn. mlaku mrana-mrana ora karuwan polahe (dening bingung bangêt lsp).
kitri :
I êngg. kn. 1 têtêngêr ing babadan; 2 pusaka kang turun-tumurun. II kn: wit-witan ing pakarangan kang ngêtokake woh.
kicah-kicih :
êngg. pc. kêkêcèh ing banyu (ut. ing jêblogan).
kicak :
I kn. ak. kêpidak; kc. icak. II kn: ar. panganan (bngs, jadah diurab gula krambil).
kicat-kicat :
kn. krasa panas bangêt (marga ndumuk ut. midak kang panas).
kice, kicèng :
êngg. kn. pece.
kicêr :
pc. kincêr.
kicih :
kc. kicah-kicih.
(kicik) :
di-[x] kn. 1 dikècèk; 2 disantêni lan digodhog nganti sat (tmr. iwak); kc. kècèk.
kicir :
I ut. kêkicir kb. ak. mancur-mancur (tmr. tatu lsp). II êngg. ak: icir.
kitha :
k. kutha.
kithal :
kn. kurang lancar sarta kaku (tmr. gunêman, basa), ora luwês (tmr. pratingkah, tatakrama).
kithêr-kithêr :
pc. katon ngyiyid.
kithik :
êngg. ki. tuma.
kithing :
kn. mlungkêr sarta dhèmpèt (tmr. driji).
kithung :
kw. kidhung, kau.
kiwa :
kn. 1 kb. têngên; 2 sêpi, ora adhakan (tmr. panggonan lsp); 2 ala (tmr. wêwujudan); ngiwa: 1 nyênyêkêl lsp. nganggo tangan kiwa; 2 (ut. mêngiwa) ngênêr mênyang ing kiwa; 3 mênyang ing panggonan kang kiwa; 4 (ut. laku ngiwa) laku sèdhèng (tmr. wong wadon); dikiwakake: 1 disisihake (didokokake lsp) ing kiwa; 2 (ut. dikiwani ak) ora diopèni (dirêmbug), dilirwakake; 3 ak. disingkirake, didhêlikake; kc. pakiwan.
kiwal :
kn. ak. cowal, kêtaton; kc. kewal.
kiwat :
kn. ak. kc. kewat.
kiwe :
êngg. kn. kiwa.
(kiwi) :
kêkiwi kw. lêrêb ing, dêdunung ing; kc. kuwu.
kiwih-kiwih :
pc. anyar bangêt.
kiwil :
kn. 1 êngg. bundhêt (tmr. rambut); 2 kakehan cacadan, angèl ladèn-ladènane.
kiwir-kiwir :
kn. kawir-kawir.
kiwul :
ut. kêkiwul kw. malês; 2 nêmpuh, nanggulang.
kyai :
kn. 1 sêsêbutaning wong tuwa kang diurmati (guru ngèlmu, dhukun, pangulu lsp); 2 sêsêbutaning pusaka (wêsi aji lsp); 3 guru ngèlmu kabatinan; 4 pc. panyêluk marang Cina singkèk; kyaine pc: macan.
kyayaban :
ak. kyangkaban êngg. kn. yab-yaban, byayakan.
kyambak :
êngg. k. dhewe.
kyanapatih :
kw. bêndara patih.
kyangkangan, kyêngkêngan, kyongkongan :
êngg. kn. mlaku alon-alonan.
kyat :
I kw. dumadakan, enggal. II ut. kyati kw: misuwur. III br: kiyat.
kyèyèt-kyèyèt :
pc. aras-arasên ênggone tumandang; ngyèyèt pc: kuru ringkih.
kyuyus :
pating [x] pc. padha klêbus kodanan.
(klabak) :
[x]-[x], [x]-an kn. 1 njêmpolak-njêmpalik [njêmpolak-...]

--- 226 ---

klabang ~ klasutan.

[...njêmpalik] (kaya pitik dibêlèh lsp); 2 ent. bingung ora karuwan polahe, rêkasa bangêt; nglabak ak: nglubuk.
klabang :
kn. bngs. babak salu; [x] nyandêr: ar. dhapuring omah (omah kampung dawa); di-[x]: diênam ulêt-ulêtan dawa (tmr. rambut): [x]-an: rambut kang diklabang.
klabang-ayam :
kn. ar. mainan bngs. dhadhu.
klabar :
êngg. kn. papan kang cêthèk, punthukan wêdhi ing sêgara.
(klabèt) :
di-[x]-ake kn. ak. diklèbètake.
klabêt :
I êngg. k. klawu. II kn: ar. êmpon-êmpon ambune sêdhêp.
klabut :
êngg. ak. klêbut.
kladuk :
pc. kêladuk.
klajuk :
pc. kêlajuk.
klagan, klayan :
êngg. karo, lan.
klair :
pc. kêlair.
klairan :
pc. kêlairan.
(klayab) :
nglayab, [x]-an pc. lunga mrana-mrana (tanpa jujug).
klayaran :
pc. klayaban.
klayu :
I (klajêng êngg. k) kn. 1 kumudu-kudu mèlu; 2 ak. kèlu; diklayoni: ditututi arêp diiloni; kc. layu. II kn: ar. wit sarta wohe (bngs. wuni).
klakah :
êngg. kn. sigaran pring ditata jèjèr-jèjèr (dianggo payon, mepe blêng, pagêr lsp).
klakêp :
mak [x] pc. sanalika mingkêm (mênêng); [x]-an pc: tansah angop.
klalar :
I kn. bolot, dhangkal; di-[x]: dirêsiki sarana digosok ing tangan (tmr. klalar); kc. lalar. II pating [x] ak: katon padha nlosor (nggrêmêt) mrana-mrana.
klalèn :
pc. kêlalèn.
klamad, klamat :
kn. sawang omah kêmangga (kêmlandhingan lsp).
klamar :
kn. 1 êngg. tali (tampar) dipanthêng dianggo gawar lsp; 2 tali ing kala, tampar (tali) ing lawangan bêkungkung; 3 ak. klamad; di-[x]-i: 1 ak. dipêpêti (digawari) ing klamar; 2 digawe wadi.
klambèn :
n. ngangge rasukan k. nganggo klambi; kc. klambi.
klambi :
n. rasukan k. ar. sandhangan kang minangka tutuping awak (wujud lan arane warna-warna); malik [x] pc: mbalik ngiloni mungsuh; diklambèni n. dipun-rasuki k: diênggoni klambi.
klambu :
kn. gubah (gêbêr) tutup paturon.
(klambrang) :
nglambrang, [x]-an kn. lunga saparan-paran.
klambrèh :
kn. ak. klèmbrèh.
(klamêd) :
[x]-[x], [x]-an kn. obah-obah lambene lan ilate (kaya nalikane mêntas mangan kang enak-enak).
klamit :
êngg. kn. amit.
(klamud) :
di-[x]-i kn. dipangan sarana diamudi (tmr. mangan pêlêm lsp).
klamuk-klamuk, klamut-klamut, klamun-klamun :
kn. ak. katon sumamar ora cêtha (marga kêsaput ing pêdhut); kc. lamuk.
klamun :
kw. yèn.
klampêt :
pêt [x] pc: banjur ora tau ngaton-ngaton.
klampok :
kn. ar. jambu.
(klampra) :
nglampra kn. nglambrang, lunga saparan-paran.
klamprahan :
kn. ak. 1 nglèmbrèh kangsrah ing lêmah; 2 ora kopèn.
klanangan :
êngg. k. palanangan.
klanjêr :
kn. 1 êngg. planjêr; 2 tuking idu, prênthilan ing brutu kang ngêtokake lênga.
klandhing :
kn. woh gêbang.
klandhungan :
êngg. k. konthol.
klantih :
kn. ak. kasèp ênggone mangan nganti kêluwèn.
klantur :
pc. kêlantur.
klancêng :
kn. bngs. tawon cilik-cilik kang nganakake malam; kc. lancêng.
klancopan :
êngg. kn. kakèhan, kêbangêtên.
(klanthang) :
di-[x] kn. dipepe ana ing panasan; kc. glanthang.
klanthe :
kn. tali kang dianggo nggandhèng bênik (ing gulon lsp).
klanthung :
kn. 1 ak. ora cêkêl gawe apa-apa (tmr. abdi-dalêm, sêntana lsp, mung kapatah seba); 2 êngg. tungguk ing dalême priyayi gêdhe.
klanyum :
mak [x] pc. sanalika êntèk (ilang).
klangênan :
êngg. ki. 1 kasênêngan; 2 sêlir.
klangkèt :
pc. kuru bangêt.
klangkling :
êngg. kn. wira-wiri mlaku.
klangkrang :
êngg. kn. rangrang.
klangla :
êngg. kn. ngliga (sêpi).
klangso :
êngg. kn. kasèb, lungse.
klangsrah :
kn. kumlèmbrèh kambah ing lêmah.
klaungan :
êngg. pc. tansah mbaung (tmr. asu).
klapa :
k. krambil.
klapês-klapês :
pc. kapês-kapês, gabês.
klaput-klaput :
pating [x] pc. katon rêgêd gluput.
klaprut-klaprut :
êngg. ora kandêl.
klarah :
pating [x] kn. sumèlèh sumêbar mrana-mrana; [x]-an: ora kopèn, ora karuwan dununge (tmr. wong).
klarang :
êngg. kn. sêmut abang.
klarap :
kn. ak. clèrèt gombèl; kc. larap.
klaras :
kn. 1 godhong (gêdhang) garing; 2 êngg. klobot.
klari :
êngg. kn. blarak.
klarinèt :
(W) kn. bngs. suling.
klas :
kn. kc. kêlas.
klasa :
n. gêlaran k. nam-naman mendhong, pandhan lsp. dianggo lèmèk linggih (turu lsp); [x] bangka: klasa kang kasar; [x] pasir: klasa kang alus; [x] pacar: klasa mawa corak gêgambaran; nglungguhi [x] gumêlar pr: mung kari nêmu kapenake bae (kabèh wis sumêkta lsp); kc. kumlasa.
klasi :
kn. ak. mantrus, punggawa prau.
klasir :
mantri [x] (W) kn. priyayi kang pinatah ngukur bumi (mantri ukur); di-[x]: diukur sarta ditêmtokake pajêge (tmr. sawah).
klasutan :
êngg. kn. kulit kêndhangan (ing êndhog lsp).

--- 227 ---

klacèn ~ klèru.

klacèn :
kn. lêgokan (kalenan) dawa.
klacir :
pating [x] pc. katon dhuwur-dhuwur lancip; kc. kacir.
klathak :
I mak [x] pc. pêpindhan swaraning nothok lsp. II [x]-an kn: lêmah garing ing sapinggiring kali. III êngg. kn: gorèngan mlinjo.
klawe :
pating [x], [x]-an pc. padha obah tangane kaya ngawe-awe; kc. awe, kumlawe.
klawen :
pc. kalawan.
klawèr :
pating [x], nglawèr, [x]-an êngg. kn. katon dawa nglèmbrèh (tmr. tali, tampar lsp); kc. klèwèr.
klawêr :
I [x]-[x] kn. rêrêgêd ing banyu lsp, kang katon dawa-dawa; ora ana [x]-[x]-e pc: ora kangèlan (gampang bangêt). II wong [x] pc: wong kang sênêng badhutan (sêmbranan). III (W) kn: ar. kêrtu gêdhe.
klawir :
pating [x] pc. pating klawèr.
klawu :
kn. warna kaya warnaning awu (sêmu biru).
klawung-klawung :
pc. krasa jêlèh (marga nganggur bangêt).
klebat :
mak [x] kn. katon sadhela (malika mlaku lsp); sa-[x]-an: satleraman ing nalikane mlaku; kc. kumlebat.
(klèbèk) :
pating [x], [x]-[x], [x]-an pc. pating klabak, klabakan.
klèbèt :
[x]-[x] kn. obah kumitir (gêndera kêna ing angin lsp); di-[x]-ake; diobahake kumitir (tmr. gêndera lsp); kc. kumlèbèt.
kleja :
kn. ar. kêrtu cilik.
klèjêm :
kn. ak. ([x]-e) sêmuning praèn kaya ...; kc. kèjêm.
klejok :
êngg. pc. kledhok.
kledhang-kledhang :
kn. lêledhang dolan-dolan, nglèncèr; di-[x]-i pc: diklèncèri.
klèdhèk :
êngg. kn. tlèdhèk.
klèdhêng :
êngg. kn. kêlalèn, kliru.
kledhok :
êngg. pc. kledhon.
klêdhon :
kn. ak. kliru ut. kêlalèn (pamilange lsp).
kledhong :
kn. ar. wit sarta woh.
klegok :
êngg. pc. kledhon.
klèhèn :
êngg. geneya, kêpriye.
kleyang :
I pating [x], [x]-[x] kn. mêdhun (tiba) kabur nglayang (tmr. godhong lsp); 2 ak. godhong garing (kang wis tiba); [x] kabur kanginan pr: lunga mrana-mrana (ora karuwan jujuge); ngleyang ak: tiba nglayang; [x]-an ak: lunga ngulandara.
klèyèkan :
pc. klayaban.
kleyos :
êngg. kn. mbacut, lunga bablas.
klekab :
kn. ak. kc. klekap.
klekap :
pating [x] kn. katon padha nglèthèk (coplok) kulite; di-[x]-i(-ake) pc: dioncèki, dibukak tutupe (kulite).
klekar :
mak [x] pc. têturon sanalika; nglekar, [x]-an pc: têturon.
klèkèh :
mak [x] pc. katêrangan swaraning nyêmbêlèh; kc. klèkèk.
(klèkèk) :
di-[x] pc. disêmbêlèh; kc. paklèkèk.
klèkèp :
pc. klekap; di-[x]-i, -ake) pc: diklekapi(-ake).
klelad-klèlèd :
I kn. ak. melad-mèlèd ilate. II kn: katon aras-arasên (marga ngêlih, patagihan lsp).
klèlèt :
kn. wêka angusing candu (ing bêdudan).
klemas :
kn. ar. gêdhang.
klemat :
I [x]-e pc. sêmune kaya arêp ...; klèjême. II kn. ak: gilap; di-[x]: digilapake sarana digosok ing kuwuk (tmr. jarit).
klèmbar-klèmbar :
êngg. kn. katon kledhang-kledhang; kc. kumlembar.
klèmbrèh :
pating [x], [x]-an kn. katon mêngisor kangsrah (tmr. jarit lsp).
klèmèn :
êngg. geneya, kêpriye.
klèmêngan :
êngg. k. lali, kêlalèn.
klemprak :
pating [x], [x]-an kn. sumèlèh (disèlèhake) saênggon-ênggon (ora kopèn); nglemprak ak: linggih saênggon-ênggon.
klenan :
kn. ak. kurang prayitna; kc. lena.
(klenang) :
dianggo [x]an pc. dianggo tabokan.
klènjèr :
pc. lêledhang, nglèncèr.
klendho :
êngg. kn. blondho.
klèntu :
k. klèru.
klèntrèngan :
kn. mlaku mrana-mrana nggêgolèki.
(klèncèr) :
[x]-[x], [x]-an, nglèncèr kc: 1 kledhang-kledhang, lêledhang; 2 klèbèt-klèbèt; di-[x]-i: dikledhangi.
klenthang :
kn. woh kelor.
(klènthèk) :
di-[x] êngg. kn. disèsèt, diklèthèk (tmr. godhong têbu garing).
klènthèng :
I êngg. kn. blandar. II pating [x] pc: padha nywara thèng-thèng (gêntha lsp).
klenyam :
mak [x] kn. sanalika nglècèp kulite; kc. klènyèm.
(klènyèm) :
di-[x] kn. disèsèt (diklècèp) kulite.
klengkam :
kn. ak. ar. bakal kang sinulam ing bênang mas.
klèngkèng :
kn. ar. wit sarta woh.
klèngkèngan :
kn. 1 nywara ngèngkèng (tmr. asu); 2 ks. nêmbang, ura-ura.
klepak :
I mak [x] kn. ak. mak klèpèk; kc. klèpèk. II [x]-an êngg. kn: diwalik gêglebagan (tmr. panggaraping sawah).
klepat :
mak [x] kn. lunga rêrikatan; kc. kumlepat.
klèpèk :
mak [x], [x]-an molak-malik mumbul-mumbul (iwak ing pêntasan).
klèpèn :
êngg. geneya, kêpriye.
klèpètan :
pc. katut kêtularan (ala lsp); kc. lèpèt.
klepyan :
êngg. k. lali, kêlalèn.
klepun :
êngg. k. klèhèn.
klepos :
pating [x] pc. katon padha turu.
klerap :
pating [x] kn. ak. katon pating glêbyar tmr. banyu.
klèrèhan :
kn. karèrèhan, sor-soran.
klèrêk :
(W) kn. juru tulis.
klèru :
n. klèntu k. 1 diganti (dilironi) kang dudu mêsthine ora disêngaja; 2 salah, lupuh;[9] 3 kêlalèn; kc. liru.

--- 228 ---

klesa ~ klêndi.

klesa :
kw. rêgêd, ciri; kc. kalesa.
(klèsèd) :
nglèsèd kn. linggih (têturon) tanpa daya; [x]-an: 1 ngglangsur-ngglangsur; 2 têturon ngosèk marga krasa lara awake, sayah bangêt lsp.
(klesod) :
nglesod pc. linggih ndheprok ora mingsêd-mingsêd.
kleca :
kn. ar. wit sarta woh.
klècam-klècêm :
pc. pasêmoning praèn sêmu mèsêm; mak klècêm pc: sanalika mèsêm.
klecan :
êngg. k. lali, kêlalèn.
(klecap) :
di-[x] kn. ak. diklèthèk diilangi kulite.
(klècèk, klècèp) :
di-[x] pc. diklecap.
(klècèt) :
di-[x] êngg. kn. diklecap.
klecok :
êngg. ak. cocoh kinang.
klethak-klèthèk :
pc. tansah nywara mak klèthèk.
klèthèk :
I mak [x] kn. pêpindhan swaraning watu lsp. tumiba ing barang atos. II êngg. kn: thèklèk, gapyak. III êngg. kn: garing ut. digaringake (tmr. jambe, krambil); [x]-an: 1 êngg. palêmahan (ut. pawinihan) kang garing; 2 pc. kêkuraangan, mlarat; kc. klathakan. IV di-[x] kn: disèsèt kulite, diklecap (tmr. apa-apa kang krakêt).
klèthi :
êngg. kn. bngs. pênthung wêsi.
klethot :
êngg. pc. mlethot, kliru.
klewa-klewa :
kn. pratingkah kang ngatonake yèn ora sênêng; diklewani ak: diewani; kc. ewa.
klewah :
mak [x] pc. sanalika sigar.
klewang :
kn. bngs. pêdhang cêndhak; di-[x]: ditamani klewang.
klewas :
mak [x], [x]-[x], [x]-an kn. lunga (nolèh) marga ewa bangêt (isin ut. ora sudi).
klèwèr :
pating [x], [x]-an kn. kumlèmbrèh dawa (tmr. tali lsp); di-[x]-ake: diklèmbrèhake dawa (tmr. tali lsp); kc. kumlèwèr.
klêbak-klêbik :
pc. tlêbak-tlêbik.
klêbêk-klêbêk, klêbêkan :
pc. klabak-klabak, klabakan.
klêbês :
kn. ak. klêbus.
klêbêt :
k. klêbu.
klêbu :
n. klêbêt k. 1 kêbanjur mlêbu, mlêbu ora dijarag; 2 kêpetung, kêgolong ing; 3 pc. dianggêp kaya, dipigunakake; kc. lêbu, mlêbu.
klêbus :
kn. têlês marga kodanan.
klêbut :
kn. kayu cithakan kuluk (blangkon lsp); di-[x]: dicithak (ditrap) ing klêbut.
klêbon :
n. klêbêtan k. dilêboni ora kêjarag; kc. lêbu.
klêjing-klêjing :
êngg. pc. 1 têka (lunga tanpa nggêgawa ut. tanpa kanthi; 2 (lunga) kêwirangan, isin bangêt.
klêdhar :
pating [x] kn. pating klêdhèr.
klêdhèr :
pating [x] kn. katon ora ditata lan ora disimpêni.
klêdhêk :
pating [x] kn. ak. pating krêdhak.
klêdhing-klêdhing :
êngg. pc. klêjing-klêjing.
klêgon :
kn. ak. kêjibah malês bêcik; kc. lêgon.
klêk :
mak [x] pc. sanalika mandhêg.
klêkêb :
êngg. kn. apêk.
klêkêb, klêkêp :
mak [x] pc. sanalika tumutup (mingkêm) rapêt; di-[x] pc: didêkêp, ditutup rapêt.
klêkêk :
mak [x] pc. nywara kik (marga ditêkak).
klêkêr :
I pating [x], [x]-[x] kn. padha katon njingkrung (turu) ut. lêlêkêran (tmr. ula). II [x]-[x] pc: êrak ut. gêrok (tmr. swara).
klêkêt :
kn. ak. kêrkat.
klêlêdên :
êngg. kn. klolodên.
klêlêgên :
kn. ana kang mandhêg ing gurung (nalikane mangan).
klêlêng :
mak [x] pc. têrus lunga tanpa pêpoyan.
klêlêr :
pating [x], klêlar-klêlêr kn. nggrêmêt alon; 2 pc. katon aras-arasên; 3 pc. krasa griming-griming kaya kêri.
klêmad-klêmêd :
pc. alon pamangane sajak enak bangêt.
klêmah-klêmèh :
pc. klêmak-klêmèk.
klêmak-klêmèk :
kn. 1 alon ora lancar (tmr. gunêman); 2 mêmangan sajak kêmba (ora pati doyan).
klêmbak :
kn. ar. têtuwuhan oyode digawe jamu, wur lsp.
klêmbêngan :
êngg. kn. royoman, bêbarêngan (mangan, omong-omongan lsp).
klêmbungan :
êngg. kn. plêmbungan.
klêmbrèh :
pating [x] pc. pating klèmbrèh.
klêmbrêt :
pating [x], nglêmbrêt kn. katon wis kaya gombal (tmr. jarit lsp); [x]-an: gombal(-an).
(klêmèh, klêmèk) :
kc. klêmak-klêmèk.
klêmèr :
êngg. kn. ringkih bangêt (tmr. bocah cilik).
klêmêdan, klêmodan :
êngg. pc. klamêdan. klomad-klamêd.
(klêmêk) :
nglêmêk pc. ora garing kumrisik.
(klêmêng) :
[x]-[x], nglêmêng kn: krasa ajêg panas (marga mêndhung lsp).
klêmêr-klêmêr :
pc. ora sigrak, sarwa alon.
(klêmir) :
nglêmir kn. tipis bangêt (tmr. bakal lsp).
klêmis :
êngg. pc. klimis.
klêmuk :
kn. bngs. êmpluk gêdhe dianggo wadhah lênga lsp.
klêmun-klêmun :
kn. katon pêtêng kêsaput ing pêdhut (lamuk).
klêmpak :
k. klumpuk.
klêmpas-klêmpus :
kn. kêmpas-kêmpus napase.
klêmpêr :
êngg. ak. sêmaput.
klêmpuruk :
pating [x] kn. ak. padha nglumpruk têtumpukan; nglêmpuruk: nglumpruk, ngêndhuruk.
(klêmpus) :
nglêmpus pc. turu ora nglilir-nglilir; kc. klêmpas-klêmpus.
klêmpon :
êngg. kn. kêturon.
klêmprak-klêmprêk :
pc. kêrêp ambruk (têturon lsp) tanpa daya.
klêmprang :
pating [x] kn. ak. padha nywara crang (têmpuking gêgaman lsp).
klêmprang-klêmprêng :
kn. ak. mlaku alon kaya ana kang dirasak-rasakake.
klêndi :
êngg. kêpriye.

--- 229 ---

klêndhah ~ kliyas-kliyus.

klêndhah :
êngg. krambil.
klêndhah-klêndhèh :
pc. alon-alonan (ênggone mlaku).
klêndhak :
êngg. kn. bngs. klênthing wadhah banyu.
klêndhang :
I pating [x], [x]-[x] kn. padha ngyiyid rêgêd (mata lsp). II [x]-[x] êngg. kn: katon blênjat-blênjat; kc. kumlêndhang.
klêndhang-klêndhong :
pc. padha ngêndhêlong.
klêndhang-klêndhêng :
êngg. kn. klêndhang-klêndhang.
klêndhêt :
êngg. kn. rêndhêt, rêmbên. II [x]-ing atine êngg. pc: krêntêging atine.
klêndhok :
êngg. kn. kuwali; kc. gêndhok.
klênèngan :
kn. uyon-uyon nabuh gamêlan ora mrabot.
(klênêng) :
nglênêng pc. antêng lakune (tmr. banyu lsp).
klênik :
pating [x] pc. kakèhan prakara kang dianggo wadi; ngèlmu [x] pc: ngêlmu rasa, paguron kang pamêjange digawe wadi; kc. glênik.
klênis :
pating [x] pc. pating klêthis (ênggone mangan); kc. kumlênis.
klêntik :
kn. (lênga [x]) lênga krambil; di-[x]: 1 digawe lênga klêntik (tmr. krambil); 2 êngg. pc. diapusi, dirimuk.
klêntit :
k. itil.
(klêntrêng) :
[x]-[x], nglêntrêng pc. mlaku alon (katon kaya tanpa kêrkat).
klêncar, klêncèr :
pating [x] pc. padha murub kabèh (tmr. diyan).
klênthang-klênthung :
pc. dolan-dolan, mlaku-mlaku.
klênthar :
pating [x] kn. ak. padha sumèlèh ora kopèn; nglênthar: ora nêtêpi wajib (nggarap lsp); di-[x]-ake ak: ora diopèni, diênêngake bae, dilêmparakake.
(klênthe) :
[x]-[x], nglênthe pc. mlaku alon ora nggêgawa apa-apa.
klênthèng :
kn. omah pasêmbahyangan (tmr. Cina).
klênthêng :
kn. isi randhu; [x]-an: ar. mainan nganggo bumbungan cilik têlu dianggo nutupi klénthêng (dibêdhèk êndi kang isi); di-[x] êngg. pc: diapusi.
klênthing :
kn. saèm. jun cilik; [x] wadhah masin pr: isih kêtara tabêting kalakuane kang ora bêcik.
(klênthung) :
[x]-[x], nglênthung pc. tanpa nggêgawa apa-apa, ora olèh-olèhan.
klênthusên :
êngg. kn. padha abuh (bèri-bèri).
klênyam-klênyêm :
pc. ênggone mangan alon sêmu enak bangêt.
klênyêr :
pc. gurih; kc. klênyir.
klênyêm :
êngg. pc. 1 ar. panganan gêthuk digorèng; 2 bngs. lêncèg; kc. klênyam-klênyêm.
klênyêng-klênyêng :
pc. 1 krasa rada mumêt (ngêlu); 2 rada edan.
klênyêr :
mak [x] pc. krasa rada griming-griming kêpenak (tmr. badan lsp).
klênyir, klênyis :
êngg. kn. gurih bangêt (kaya rasaning krambil).
klênyit :
pc. 1 rada mambu (sarta ayid, tmr. jangan lsp); 2 rada gêndhêng; pating [x] pc: rasa campuran warna-warna sarta ora enak; [x]-an pc: 1 sêmbranan, kerasan; 2 lirih-lirihan (tmr. panabuhing gamêlan).
klêngêr :
kn. ora eling, sêmaput.
klêngkang-klêngkêng :
mak [x] pc. sanalika ngglethak mati.
klênguk :
pating [x] pc. padha linggih lênguk-lênguk.
klêpèh :
êngg. pc. têlês kêproh.
klêpêk :
I mak [x] pc. mak klêkêk. II pating [x], [x]-[x] pc: kêkablak ut. kêkêbêt suwiwine; kc. klabak, klapak, klèpèk.
klêpêr :
pating [x], [x]-[x], [x]-an kn. padha katon mabur (bola-bali, wira-wiri, uyêk-uyêkan).
klêpyar :
pating [x] pc. padha ambyar, kumêpyar; kc. kêpyar.
klêpyur :
pating [x] pc. katon kêpyur-kêpyur (ing pandêlêngan).
klêpus :
(klêpas-klêpus) êngg. pc. 1 ngêtokake kêbul akèh (nalikane udud); 2 umuk, sugih omong.
klêpoh :
êngg. pc. kêproh.
klêpon :
kn. 1 ar. panganan glêpung kêtan diglindhingi diisèni gula; 2 prênthilan ing kanthongan wadhah bayi (tmr. kewan).
klêprèh, klêproh :
êngg. pc. têlês kêproh.
klêpruk :
pating [x] pc. padha nywara pruk-pruk (kêpruk-kêprukan).
klêrêk-klêrêk :
pc. nywara êrak (gêrok).
klêsêd :
mak [x] pc. 1 sanalika obah mingsêd; 2 sanalika mulur banjur kaku (mati).
klêsik :
pating [x], klêsak-klêsik, [x]-an kn. padha gunêman lirih (bisik-bisik).
(klêtêr) :
nglêtêr pc. alus lan bêcik bangêt (ênggone njogèd).
klêtik :
êngg. kn. (lênga [x]) lênga klêntik.
klêting :
kn. ikalan lawe kang dilêbokake ing tropong (piranti panênunan); di-[x] ak: dicokol (diombèni jamu).
klêci :
kn. bngs. kênthang.
klêcing :
êngg. kn. kêcing.
klêcir :
pating [x] pc. pating krêncil.
(klêcis) :
nglêcis pc. tansah udud, karêm udud.
(klêthak) :
di-[x] kn. dicakot (dijapit) ing untu bam tmr. barang kang atos.
klêthêk :
(-klêthêk) kn. 1 nywara thêk-thêk (ing kothak, lêmari lsp); 2 ([x] ing ati) ak. krêntêging ati, niyat; nglêthêk pc: ngundhêr, tansah tumandang ing gawe; [x]-an pc: tansah tumandang ing gawe.
klêthês :
mak [x] pc. sanalika pèndèng (kêtlindhês lsp).
klêthik :
mak [x] pc. pêpindhan swaraning panganan kang gêtas dimamah; [x]-an: panganan kang garing-garing.
klêthir :
pating [x], klêthar-klêthir kn. ak: saka sathithik, thar-thir.
klêthis :
pc. kc. klêthik.
klêthuk :
mak [x] pc. swaraning barang atos dimamah (diklêthak); di-[x] pc: diklêthak.
(klêthus) :
di-[x] pc. diklêthak, dipangan (dimamah).
klidhêng :
(-an) êngg. klèdhêng(an).
kligane :
êngg. kêbênêran, tujune.
kliyang :
kn. ak. kleyang.
kliyas-kliyus :
êngg. kn. kisinan, kêwirangan.

--- 230 ---

(kliyêk) ~ klulur.

(kliyêk) :
[x]-[x] kn. lunga mlaku-mlaku sadhela; ngliyêk, [x]-an: tansah lunga mrana-mrana.
kliyêng-kliyêng :
kn. 1 krasa ngêlu (mumêt); 2 pc. rada edan.
klika :
kn. kuliting wit (kayu).
klikatên :
êngg. kn. likatên, gringgingên.
kliki :
kn. (lênga [x]) lênga jarak.
klikik :
pating [x], klikak-klikik kn: 1 swara ing wêtêng nalikane ngêlih; 2 nywara kik-kik (cêkikên);' nglikik pc: ngêlih bangêt, kalirên; kc. kumlikik.
klikip :
(-an) kn. guthêkan mawa tutup ing pêthèn (pêthi, grobog, wadhah kinang lsp).
klilan :
pc. kalilan.
klilapan :
êngg. pc. 1 kêliwatan; 2 kêlalèn; 3 kêkilapan.
kliling :
êngg. pc. 1 ing sakubênge; 2 mubêng-mubêng, nganglang (rondha, mriksa lsp); 3 mandhor; di-[x](-i): 1 ak. dijaga; 2 êngg. pc: dinganglangi, dirondhani, diubêngi; [x]-an êngg. pc: layang idêran.
klilingan :
êngg. ak. jênthik manis.
klilip :
kn. 1 rêrêgêd kang mlêbu ing mata; 2 ent. apa-apa kang njalari ora sênêng (mungsuh, cacad lsp); [x]-ên: kêlêbon rêrêgêd ing matane.
klimah :
kn. ak. têtêmbungan; kc. kalimah.
klimêngan, klimunan :
êngg. k. lali, kêlalèn.
klimis :
kn. 1 alus sarta gilap; 2 pc. katon rada bêcik, rada lêmu.
klimpe :
pc. kêlimpe.
klimputan :
kn. ak. kêwirangan; kc. limput, kalimputan.
klindhên :
kn. tali jantra pangantihan (kang dianggo ngubêngake).
klinik :
(W) kn. papan dianggo mulasara wong lara.
klinu :
kn. ar. wit.
klintang-klinting :
I kn. mlaku-mlaku tanpa tuju; kc. klintingan. II pc: gêgulungan; kc. glinting.
klintar-klintêr :
kn. tansah têka (mlaku) sêmu ana kang diarah; kc. klintêr.
(klintêr) :
di-[x]-i kn. ditêkani (diubêngi) bola-bali (kanthi sêdya ala); [x]-an: tansah têka (mubêng-mubêng) kanthi ana sing diarah.
klintingan :
I kn. tansah lunga (mlaku-mlaku) tanpa tuju. II pc: gêgulungan.
klintong-klintong, klintongan :
êngg. pc. mlaku-mlaku, mlancong.
klintrêk-klintrêk :
pc. katon kênthêl kêmpêl.
klincir :
êngg. kn. têlês kêbês.
klincuran :
kn. ak. klincutan.
klincutan :
kn. klicutan.
klinthang-klinthing :
kn. tansah nywara thing-thing (gêntha lsp).
klinthang-klinthung, klinthungan :
êngg. kn. mlaku-mlaku tanpa tuju.
klinthing :
I kn. gêntha cilik, bèl; di-[x](-i): diwèhi sasmita sarana klinthing. II pating [x] kn: padha njêngkêrud têtêkukan. III kn: woh gadhung kang ana ing dhuwur.
(klinyêm) :
di-[x] pc. diklenyam, diklècèp.
klinyit :
pc. katon gilap akèh lêngane.
klingking :
kw. jênthik.
klingkung :
kn. ak. klèru, kêlalèn.
klingsènên :
êngg. kn. lungse, kasèp.
klingsi :
êngg. kn. klungsu.
klipyan, klipcan :
êngg. k. lali, kêlalèn.
klirak-klirik :
kn. tansah nglirik; kc. lirik.
kliru :
n. klintu k. ak. klèru.
klisa :
kn. ar. oyod-oyodan (ing wit rumambat) kang kêna dipangan.
(klisik) :
nglisik kn. obah alihan (tmr. wong turu); [x]-an: tansah obah alihan (ngosèk) ora bisa turu kêpati.
klicatan :
pc. kumudu-kudu lunga (marga ora jênak, isin lsp).
klicèt :
êngg. kn. dudul klambi lsp.
(klici) :
di-[x] pc. dilus digilapake.
klicir :
pating [x], [x]-[x] pc. pating klacir.
klicit :
kn. katon gilap nglênga.
klicutan :
kn. ak. ora wani mandêng (menga-mengo) marga isin lsp.
klithah-klithih :
kn. tansah mlaku wira-wiri (sêmu nggêgolèki, bingung lsp).
klithihan :
kn. tansah mlaku-mlaku sêmu nggêgolèki, bingung golèk butuh lsp.
klithik :
êngg. kn. klinthing cilik; mak [x]: nywara mak thik; kc. kumlithik, wayang klithik.
klithikan :
kn. bakul (dodolan) kabutuhan padinan warna-warna kayata: bolah, lading, sabun lsp.
kliwa :
(S) kw. ak. kêdhi.
kliwat :
n. (kê)langkung k. wis liwat, wis luwih; [x]-an n kêlangkungan k: wis diliwati, ora kêpetung; kc. liwat.
kliwêng-kliwêng :
kn. ak. kliyêng-kliyêng.
kliwêr :
pating [x], [x]-[x], [x]-an pc. 1 tansah katon (têka lsp); 2 katon dawa-dawa ana ing banyu; kc. kumliwêr.
kliwon :
kn. 1 ar. dina pasaran kang kapisan; 2 êngg. lurah desa; 3 êngg. lurah ing padhukuhan (sangisoring lurah desa); 4 ar. pangkat sangisoring bupati.
kluban :
êngg. pc. kuluban.
klubuk :
pating [x], [x]-[x], [x]-an kn. 1 êngg. pc. ngêbêt-ngêbêtake suwiwine arêp ucul (tmr. pitik, manuk lsp); 2 njêmpolak-njêmpalik ut. klèpèkan (ana ing banyu tmr. iwak lsp).
(kluyu) :
di-[x] kn. ak. diwêdêl manèh (tmr. lurik kang wis masêm lsp); kluyon: 1 êngg. lurik lsp. kang dikluyu; 2 êngg. pawinihan.
kluyugan :
êngg. pc. gluyuran.
(kluyur) :
[x]-[x], ngluyur, [x]-an êngg. pc: kloyongan, gluyu.
kluyon :
kn. 1 lurik lsp. kang diklunyu; 2 êngg. pawinihan; kc. kluyu.
klukak-klukuk :
pc. tansah nywara kluk-kluk (ing wêtêng lsp).
(kluku) :
di-[x] kn. ak. diêkum ing banyu, banyune banjur dianggo tamba (tmr. jimat lsp); banyu klukon ak: banyu kang wis dikumi jimat lsp, dianggo tamba
klukuk :
kn. pipa ing tênggoke nganggo wadhah banyu.
klulur :
pating [x], [x]-[x] kn. mlaku alon sajak kurang kêkuwatan.

--- 231 ---

klulut ~ klonthong.

klulut :
kw. kang diluluti, kêkasih; di-[x]-i kw: diluluti, ditrêsnani; kc. lulut.
klumah :
pc. tiba mlumah; kc. lumah, mlumah.
klumbruk :
pating [x] kn. têtumpukan ora tata (tmr. barang sêmbêt); di-[x]-ake: disèlèhake bae (tmr. barang sêmbêt).
klumud :
kn. rêgêd bangêt (gupak lêmah lsp).
(klumuh) :
di-[x]-i kn. ak. ditanduki (diêmong) kanthi sabar; kc. lumuh.
klumur-klumur :
pc. rêmbên bangêt lakune.
klumus :
êngg. kn. klubus, têlês bangêt.
klumpêngan :
êngg. kn. kêjudhêgan.
klumpuk :
n. klêmpak k. ([x]-i) gunggunge, kabèh dadi siji; [x]-[x], kêklumpuk: nglumpukake apa-apa saka sathithik didadèkake siji; di-[x]-ake: dikumpulake dadi siji, didadèkake siji; (kê-)[x]-an: 1 olèh-olèhane nglumpukake; 2 kumpulan padha patêmon; 3 padha ngumpul (nglumpuk).
klumprak-klumpruk :
pc. katon kaya tanpa daya; kc. klumpruk.
klumpruk :
pating [x] kn. padha têtumpukan ora tata, ent. padha ambruk tanpa daya; nglumpruk: ambruk tanpa daya.
kluntrung :
pating [x] êngg. pc. padha lunga sêmu ora kêduga.
klunthangan :
êngg. kn. ugal-ugalan, kurang ajar.
klunthuh-klunthuh :
pc. ora gagah lan ora sigrak (lakune lsp).
klunthung :
I [x]-[x], pating [x] pc. nywara thung-thung (gêntha sapi lsp); kc. klonthong. II êngg. kn. cumplung (êndhas). III di-[x] kn. ak: digulung, dilunthung; kc. lunthung.
klunyatan :
kn. kurang ajar, murang tata.
(klunyum) :
di-[x] pc. diklènyèm, diklonyom.
klunyut :
êngg. pc. klêbus.
klungsu :
kn. isi asêm.
klungsur :
kn. rada kêmpot (tmr. pipi).
kluruk :
kn. swara ut. nywara sêru (tmr. jago, ing wayah esuk, arêp tarung lsp. uga dianggo ent).
kluron :
kn. nglairake bayi kang durung mangsane.
klusad-klusud :
mak klusud pc. katêranganing mlèsèd ut. mletre.
klucèh-klucèh :
êngg. kn. cêbêlèh, kurang cahya (tmr. warna lsp).
klucut, klocut :
kn. klêbus (marga kodanan).
kluthak-kluthêk pating kluthêk, kluthêkan :
pc. tansah nywara thak-thêk.
kluthak-kluthuk :
pc. tansah nywara thuk-thuk.
kluthuk :
I mak [x] pc. nywara thuk. II êngg. kn. 1 gêntha kayu (ing gulu sapi); 2 pêthèn kayu, glêdhêg; 3 glodhog; 4 bngs. ting awujud kothakan kayu; 5 bngs. grobag cilik. III kn: ar. jambu lan gêdhang (mawa isi). IV pc: 1 tulèn, tanpa campuran; 2 barès, pêsaja.
kluwa :
kn. godhogan tela lsp. nganggo santên; di-[x]: diolah kluwa.
kluwak :
kn. woh pucung kang wis tuwa lan wis diolah (dianggo bumbu).
kluwar :
êngg. pc. mêtu.
kluwas :
êngg. kn. kluron.
kluwat :
kn. jugangan kuburan.
kluwèn :
kn. ngêlih, kêluwèn; kc. luwe.
kluwêk :
êngg. kn. kluwak.
kluwêng :
mak [x] pc. katêranganing menggok ut. mubêng.
kluwêr :
mak [x] pc. sanalika menggok (mubêng).
kluwuk-kluwuk :
pc. kluwus-kluwus.
kluwung :
kn. 1 wêwujudan mlêngkung ing langit mawa warna biru, abang lsp. kêdadean saka pêcahing sorot; 2 êngg. bngs. kêmangga; 3 kayu urung kêndhang lsp.
kluwus-kluwus :
kn. katon rêgêd sêmu klawu (tmr. klambi putih lsp).
klobak-klobak, klobakan :
kn. ak. klubuk-klubuk, klubukan.
klobot :
kn. lêmbaran buntêling jagung (sok digawe rokok).
kloyong-kloyong, kloyongan :
êngg. pc. 1 mlaku-mlaku; 2 sênggoyoran, gloyoran.
kloyoran :
pc. gloyoran.
kloko :
mak [x] pc. sanalika kêndho ut. ucul.
klokop :
pating [x] kn. katon padha mêngkab-mêngkab (tmr. klika lsp); di-[x]-i: disèsèt ut. dijupuk kulite (klikane).
klokor :
I mak [x] pc. mak kloko; nglokor pc: kêndho, udhar. II [x]-[x] pc: gêdhe sêmu gêrok (tmr. swara).
klokro :
mak [x] pc. mak klokro; nglokro pc: kêndho, udhar, ent. wis êntèk pangarêp-arêpe.
klolodên :
kn. klêlêgên barang kang êmpuk alod (iwak koyor lsp).
klolor :
pating [x], [x]-[x] pc. pating tlolor.
klomah-klamèh :
pc. klêmak-klêmèk.
klombèran :
êngg. kn. kalènan.
klombyar-klombyor :
pc. glombyar-glombyor.
klombot :
êngg. kn. klobot.
klombroh :
nglombroh, [x]-an kn. kêlandhungên lan kêgêdhèn (tmr. klambi lsp).
klomod :
êngg. pc. klamud, klumud.
klomoh :
kn. gupak lênga lsp. wrata kabèh; di-[x](-i): ditêlêsi nganggo lênga lsp. nganti wrata; 2 êngg. pc. diapusi, diblithuk.
kloncèr :
pating [x] pc. katon dawa-dawa kaya koncèr.
klonthang, klonthèng :
kn. pêpindhan swaraning gêntha lsp; pating [x], [x]-[x], [x]-an: nywara klonthang (klonthèng).
klonthangan :
kn. ak. badhut, banyolan.
klonthang-klanthung :
kn. ak. lêgèh ora nggêgawa apa-apa, nganggur.
(klonthok) :
di-[x] pc. diklothok, diklokop; [x]-an pc: klothokan.
klonthong :
I kn. 1 (ut. [x]-an) ar. têtabuhan [têtabuh...]

--- 232 ---

klonyo ~ (kuya).

[...an] (unèn-unèn) dianggo dolanan ut. têngara nawakake dodolan; 2 (Cina [x]) (Cina) bakul idêr-idêr barang-barang. II [x]-an kn: 1 apa-apa kang ing jêrone growong (tanpa isi); 2 kang wis kothong (tmr. êndhog, rèk lsp); kc. slonthongan.
klonyo :
(W) kn. ar. lênga wangi.
klonyom :
mak [x] pc. sanalika thèthèl (tmr. kulit lsp); di-[x] pc: diilangi kulite.
klongkang-klongkong, klongkongan :
pc. 1 nangis sêru; 2 ks. ura-ura.
klop :
(W) pc. cocog petungane.
klopak :
pating [x], [x]-an kn. ak. klubukan.
klopod :
êngg. kn. rêgêd, glumut.
(klopok) :
di-[x] pc. dibakar ut. dipanggang (tmr. iwak lsp); kc. kropok.
klorèh :
(-an) kn. ak. nglantrah bangêt, ngandhar-andhar.
(klosod) :
nglosod, [x]-an kn. ak. linggih ora lunga-lunga; kc. klèsèd.
klotor :
êngg. kn. bngs. kreta arodha papat.
klocut :
pc. klêbus kodanan; kc. klucut.
(klocok, klocop) :
di-[x](-i) pc: diklècèp, diilangi kulite.
klothak :
mak [x], pating [x], [x]-an pc. pêpindhaning swara saèm. klèthèk.
klothèk :
pc: saèm. klothak.
klothok :
I di-[x](-i) pc. diklèthèk, diklokop, diklocop. II êngg. kn. tulèn; kc. kluthuk.
klowang-klawung :
kn. krasa jêlèh dening nganggur bangêt.
klowoh :
êngg. kn. êmpuk gêdhe dianggo paidon lsp; nglowoh pc: mlongo, ndlongop.
klowong :
I mak [x] kn. ak. 1 mangun mlêngkung (bundêran); 2 sanalika ngêndhêlong (kêndho); [x]-an: 1 bundêran; 2 alèn-alèn, gêlangan; 3 ak. klonthongan (tanpa isi); kc. kluwung. II di-[x]-i kn: 1 dibathik cêngkorongane (durung nganggo isèn-isèn); 2 didokoki lowahan ing layang lsp, kang bakal diisèni; kc. lowong, nglowong.
klowos :
pating [x] kn. ak. padha kothong (bolong); nglowos ak: ora olèh-olèhan, lêgèh bae.
ku :
n. -kula k. sêsulih pandarbe utama-purusa.
kubalan :
kn. ak. kêna ing ubaling gêni lsp; kc. ubal, mubal.
kubandha :
kw. ak. buta.
kubang :
êngg. kn. blumbangan.
kubêk :
kn. ak. diubêk; kc. ubêk.
kubêng :
kn. watêsing lumah kang ngubêngi; di-[x](-i): dikupêng ing; kc. ubêng.
kublêg :
êngg. kn. bngs. lumpang kayu.
kubuk :
kn. 1 trêp dawa lan ambane, awangun pêsagi (tmr. kacu lsp); 2 êngg. kacu; 3 pêsagèn; 4 awangun dhadhon (dawa, amba lan dhuwure padha); 5 ak. kurup, sumbut; 6 (ut. [x]-an) ar. dolanan mawa totohan nganggo kêcik dibyukake banjur ditutupi tangan dibêdhèk cacahe ut. gathèt ganêpe; di-[x]-ake: 1 didadèkake pêsagi; 2 ak. dikurupake, disumbutake.
kubul :
kn. ak. palanangan.
kubur :
(-an) kn. pasarean ki: pêndhêman mayit, jaratan; di-[x] n. dipunpêtak k. disarèkake, sumare ki: dipêndhêm (tmr. mayit).
kubut :
kn. ak. ditutupi (dikrukup) bukut.
kubon :
kn. ak. kêbon.
kubra :
kiyamat [x] (A) kn. kiyamat gêdhe (ing pungkasaning jaman).
kuda :
kw. (êngg. k): jaran; [x]-[x] kn. 1 ak. jagrag; 2 kayu sanggan andêr.
kudandapan :
kn. ak. 1 ak. digadhang-gadhang ing têmbe bisaa dadi ...; 2 dialêmbana lan dibêbungah atine sarana pangalêm lsp. (tmr. bocah cilik); 3 pc. diujar-ujari, disrêngêni; (ke-)[x]-an ak: 1 têtêmbungan (pangalêm, panggadhang) kang dianggo ngudang; 2 panjaluk ut. kasaguhan; 3 br. jênêng.
kudu :
n. kêdah k. 1 ak. dêrênging ati tansah arêp (nindakake lsp); 2 (ora kêna ora) mêsthi wajib ditindakake (dilakoni lsp); 3 mêmpêng bangêt arêp ... kc. kumudu, kudon, parikudu.
kudur :
(-an) kn. kawajiban mitulungi nggarap sawahing lurah (tanpa buruhan mung disuguh pangan lsp); di-[x]-ake: disambatake marang kuli (tmr. panggaraping sawah).
kudus :
(A) kn. ak. suci.
kudon :
kn. 1 êngg. pêrlu bangêt; 2 ak. pêpadon, udur-uduran.
kudrat :
(A) kn. ak. panguwasa; kc. kodrat.
kujana :
kw. 1 wong ala; 2 nêpsu, muring; kc. kunjana.
kujang :
êngg. kn. kudhi.
(kujiwat) :
ngujiwat kw. mlerok, mbalang liring.
kudhampêl :
kw. ngêthapêl, nèmplèk.
kudhandhangan :
kw. kêpengin (kangên) bangêt; kc. dhandhang.
kudhar :
êngg. kn. udhar, ucul; [x]-an ak: kêwudan; kc. udhar, wudhar.
kudhas-kudhis :
kn. kadhas-kudhis.
(kudhêk) :
di-[x] êngg. diudhak, diudhêk.
kudhi :
kn. bngs. arit ing têngah nganggo blêndhuk mèmpêr pêthèl; [x] pacul singa landhêpa pr: (padha dene pintêr lsp) mung kari adu bêgja.
kudhis :
kn. ak. kadhas-kudhis.
kudhu :
kn. ar. oyod dianggo ngabang jarit lsp; di-[x]: diabang ing kudhu.
kudhung :
kn. 1 êngg. tutup; 2 êngg. caping; 3 (ut. kêkudhung, [x]-an) nganggo tutup ut. aling-aling (slendhang lsp) ing êndhase; [x] indhing (tapih) pc: (wong lanang) kalah bangêt karo kang wadon; [x] lulang macan br: nganggo jênênging panggêdhe ut. wong kang kuwasa.
kudhup :
kn. 1 tlakupaning kêmbang nalikane durung mêgar; 2 kuncup; 3 pc. rada suthup (tmr. mata).
kuhaka :
(S) kw. ak. durjana, wong ala.
kuhana :
b(S) kw. ak. ora barès, cidra.
(kuya) :
di-[x]-[x] kn. tansah dioyak-oyak (dikon lunga lsp).

--- 233 ---

kuyu-kuyu ~ kulkul.

kuyu-kuyu, kuyus-kuyus :
kn, ak. dlèwèran tmr. kringêt lsp.
kukama :
(A) kn. ak. (para [x]) para ahli kukum, para hakim.
kukang :
êngg. kn. ar. kewan satêngah kêthèk.
kukap :
kw. 1 kêbul, mega; 2 dupa.
kukarma :
(S) kw. ak. tindak ala.
kukila :
kw. manuk.
kuku :
kn. kanaka ki. tutuping pucuk driji sikil ut. tangan; sa-[x] irêng pc: sathithik bangêt; di-[x]: dicuwêk lsp. ing kuku.
kukub :
kn. ak. krukub, tutup (rai lsp) di-[x](-i) ak: dikrukub, dikrodhongi; [x]-an êngg. ak: wêwêngkon, tlatah; kc. kukup, krukub.
kukud :
kn. 1 mbubrah-mbubrahi (dhasarane lsp. arêp lèrès); 2 ak. mati; di-[x](-i): dibubrahi lan diklumpukake (tmr. dagangan kang didhasarake).
kukuh :
n. kêkah k. 1 sêntosa, ora gampang rusak (tmr. omah lsp); 2 kêncêng ut. puguh kêkarêpane (panêmune); di-[x]-i: 1 diugêmi, digêgêgi (tmr. panêmu lsp); 2 ditêtêpi têmênan (tmr. kasaguhan lsp); kc. pikukuh.
kukuk :
êngg. ak. nywara dianggo nggêgiro cèlèng lsp. kang diburu.
kukul :
kn. pruntus-pruntus ing rai saèm. kutil; [x]-ên: ana kukule (ing rai).
kukum :
(A) kn. ak. putusan (ing pangadilan); kc. ukum.
kukumah :
(A) kn. ak. 1 têksiran, kira-kira; 2 putusan, pancasan.
kukumullah :
(A) kn. ak. pancasaning Allah.
(kukup) :
di-[x] kn. 1 dirakup nganggo tangan loro (diklumpukake ut. dibuwang); 2 diwêlasi lan diopèni (tmr. bocah kapiran, wong kêsrakat lsp), diêpèk mantu kanthi disangga sawragat kabutuhane; ora ngukup: ora olèh-olèhan, wis ora kêna dipèk pigunane; tanpa [x]-an ak: ora olèh apa-apa.
(kukur) :
[x]-[x] kn. nggaruk-nggaruk nganggo kuku (ing peranganing awak kang gatêl); di-[x]: 1 digaruk ing kuku; 2 êngg. ak: diparud, dikikir, dilus.
kukura :
kw. kura.
kukus :
kn. 1 kêbul; 2 uwab (ing banyu kang digodhog); 3 suwur, pawarta; dhuwur [x]-e ak: kêwêntar, misuwur; di-[x](-i): dimatêngake sarana sumubing wedang; [x]-an: piranti dianggo ngukus bêras ing nalikane adang (awujud nam-naman pring diwangun kaya conthong); kc. kumukus.
kuksi :
(S) kw. ak. wêtêng.
kul :
I kn. ar. bngs. keyong; [x] buntêt: keyong buntêt (sok dianggo jimat); kc. kulkul. II di-[x] kn: disiya-siya sarta disapèlèkake. III (W) kn: kobis; [x] bandhang: ar. wit.
kula :
I k: 1 aku, -ku; 2 dak-, tak-; 3 wangsulan yèn diundang. II (S) kw: darah, trah, turun, sanak-sêdulur.
kulaja :
(S) kw. ak. trah luhur.
kulagotra :
(S) kw. sanak sêdulur.
kulah :
I êngg. kn. gupak, kêkuthah. II di-[x] êngg: diulêd, dicampur. III kn: wadhah banyu dimêstèr dianggo padusan.
kulak :
I kn. êngg. ak. takêran bêras; 2 n. kilak k. (ut. kêkulak, [x]-an) tuku dagangan arêp diêdol manèh; [x] warta adol prungon pr: ngrungok-ngrungokake pakabaran; di-[x]: dituku arêp diêdol manèh; di-[x]-ake: diêdol marang bakul; [x]-an: (rêrêgan ut. barang) ênggone kulak.
kula-kuli :
kn. ak. manuh, kulina.
kulala :
(S) kw. ak. kundhi.
kulam, kulêm :
kn. ak. blumbang, kulah.
kula-mitra :
kw. sanak lan kanca-kanca.
kulanthe :
kn. 1 kc. klanthe; 2 ar. têmbang têngahan.
kular :
êngg. kn. bolah ular-ular.
kula-sêntana :
(-wanda, -wangsa, -warga) kw. sanak sêdulur.
kulawu :
kn. ar. wuku kang kaping 28; kc. klawu.
kuldi :
kn. ar. kewan bngs. jaran cilik.
(kule) :
ma-[x] kw. ak. turu.
kulègèn, kulèhe, kulèhèn, kulêmên :
n. kulepun k. êngg: geneya, kêpriye.
kulemat :
kn. ak. mori alus.
kulèn :
pc. sawah kang digadhuhake marang kuli.
kulêd :
kw. rêmbên, ora gancang.
kulêm :
I kw. 1 bêngi, wêngi; 2 turu; kc. kilêm.
kulhu :
(A) kn. pêpucuking surah ing kurän (kalumrah dianggo bêbuka yèn ngaji lsp).
kuli :
kn. 1 wong ing desa (kang ora cêkêl gawe); 2 wong kang bêburuh (angkat junjung lsp); [x] kêncêng ([x] baku, [x] kuwat, [x] ngarêp, [x] nomêr siji, [x] pokok): wong tani(-desa) kang baku duwe sêsanggan pagawean desa sarta olèh bagean sawah; [x] buri ([x] gamblok, [x] gandhok, [x] kêndho, [x] satêngah kêncêng): wong tani kang ora olèh wêwênang bagean sawahing desa.
kulib :
(A) kn. ak. kirik.
kulihan :
n. kantukan k: diulihi; kc. ulih, mulih.
kulihi, kuliyên :
êngg. geneya?
kuliling :
kn. ak. mubêng; kc. kliling.
kulina :
. 1 (S) kw. ak. trah, sanak; 2 kn. wis wanuh bangêt, wis manuh; dikulinakake: digêgulang supaya manuh (kulina).
kulintên :
êngg. k. kulina.
kulingling :
kn. ak. mubêng; kc. kliling.
kulisa :
(S) kw. ak. wadung, kampak.
kulit :
kn. 1 buntêl lapisan kang jaba (tmr. kewan, wong, têtuwuhan, woh lsp); 2 wlulang; 3 klika; [x]-an: 1 kang digawe kulit (ing pring tmr. gêdhèg lsp); 2 pc. rupaning kulit; kc. pakulitan.
kulita :
kw. kulina bangêt, supêkêt (tmr. mêmitran).
kulit-ayam :
kn. 1 kulit kang tipis bangêt (ing dhuwur dhewe); 2 glabat, kêndhangan.
kulit-daging :
pc. sanak sêdulur; di-[x]: dianggêp sanak.
kulkul :
êngg. ak. bngs. kênthongan kayu.

--- 234 ---

kulkum ~ kumêbêt.

kulkum :
(A) kn. ak. kala-mênjing.
kulmak :
kn. wong kang pinatah nampani dhayoh (ing nalikane duwe gawe dadi gêgêntine kang duwe gawe).
kulnèl :
kn. ak. kolonèl.
kulu :
I kn. ar. iwak loh. II kn. ak: katut diulu ora kêjarag; kc. ulu. III [x]-[x] kn. ak: katon rêgêd bangêt akêh blêduge.
(kulub) :
di-[x] kn. digodhog (tmr. jêjanganan); [x]-an: jêjanganan kang digodhog.
kuluh-kuluh :
kn. rêgêd bangêt akèh blêduge (klambi lsp).
kuluk :
I kn. makutha, panunggul ki: bngs. kêthu agême para priyayi yèn pinuju pasowanan grêbêgan lsp; [x]-an: nganggo kuluk. II (A) kn: pêgatan saka panjaluke kang wadon.
kuluma :
kn. ar. iwak loh.
kulumur :
kw. ak. kuthah gêtih lsp.
kulung :
I êngg. kn. 1 garan, apan-apan (ing ani-ani); 2 ak sampil kêbo. II êngg. kn: wêsi pipa dalan banyu, kalènan.
kulung-ati :
kn. ak. pulung-ati
kulup :
(A) kn. 1 ak. ikut, ora têtak; 2 br. thole, ênggèr.
kulur :
pc. kolur.
kulon :
n. kilèn k. ar. keblat kb. wetan; [x]-an: kang kaprênah (asal lsp) saka kulon, êropah.
kulwan :
kw. kulon.
(kum) :
di-[x] kn. dicêmplungake lan dirêndhêm ing banyu lsp; kc. kungkum.
kumadama :
kw. (ngrumangsani ut. api-api) bodho, asor.
kumayu :
kn. kênès bangêt, ambêk ayu; kc. ayu.
kumakaruh :
kn. ak. sumanak kaya wis wanuh bangêt; kc. karuh.
kumaki :
kn. anbêk pintêr, kaya wong tuwa; kc. kaki.
kumala :
kw. intên; ngumala kw. kaya intên, sumorot, bêcik bangêt.
kumala-kala :
kn. (jaka [x] umur-umuraning bocah lanang kira-kira 14 - 16 taun.
kumalanda :
kn. ak. duwe sêngguh kaya Wlanda.
kumalancang :
kn. ak. lancang bangêt; kc. lancang.
kumalasa :
kn. ak. (watu [x]) watu kang alus wrata (dianggo linggihan).
kumalikih :
kn. ak. sêngguh, sumangkeyan.
kumalungkung :
kn. ak. ambêk luhur (-luwih), pambêkan.
kumalot :
kn. ak. kumpul-kumpul, ora nyilêm; kc. kambang.
kumambang :
kn. kampul-kampul, ora nyilêm; kc. kambang.
kumampul :
kn. kampul-kampul, kumambang.
kumampo :
kn. wis mèh matêng (tmr. pêlêm); kc. ampo.
kumanak :
kn. kc. kêmanak.
kumanan :
kn. ak. komanan.
kumandêl :
kn. ak. gêdhe pangandêle, ngandêl bangêt; kc. andêl.
kumandhang :
kn. swara tundha (pambaliking swara); ngumandhang: ngêtokake kumandhang (nywara tundha).
kumantil :
(-kantil) kn. tansah gumantung, trêsna bangêt marang; kc. kantil, kanthil.
kumancing :
kn. ak. tumutup sarana dikancing; kc. kancing.
kumanthil :
(-kanthil) kn. kumantil(-kantil).
kumanyangan :
kw. ak. kêmayangan.
kumanggang :
kn. ak. kêmanggang; kc. panggang.
kumara :
kw. 1 bocah, jêjaka; 2 intên; 3 jiwa, roh; kc. kêmara, kumala.
kumaruk :
kn. ak. kêmaruk.
kumat :
kn. angot lara manèh (ent. angot nglakoni ala).
kumatal :
kn. ak. mèh garing ana ing wit; kc. kêmatal.
kumatus :
kn. ak: lara watuk gêtih; kc. kêmatus.
kumacèlu :
kn. kêpengin (adrêng) bangêt.
kumacêri :
kn. ak. cumeri-ceri, ora sênêng bangêt; kc. cêri.
kumawani :
n. kamipurun k. ambêk wani, kumandêl.
kumawasis :
kn. ak. kumintêr.
kumawas-awas :
kn. ak. ambêk awas (sidik).
kumawatir :
n. kumawatos k. kuwatir, sumêlang.
kumawawa, kumawawi :
kw. ambêk kuwat, ambêk bisa.
kumawi-kawi :
kn. ak. duwe ambêk kaya pujangga; kc. kawi.
kumawula :
kn. ak. ngabdi marang, rumakêt anggone ngabdi; kc. kawula.
kumawon :
k. êngg. bae.
kumawruh :
kn. ak. sêngguh dening sugih kawruh.
kumba :
(S) kw. 1 jun, klênthing; 2 êndhas; didu [x], di-[x]: didikêprukake[10] êndhas karo êndhas.
kumbah :
ut. makumbah kw. tukang masuhi (wêwilanganing wong nistha); di-[x] kn: diwasuh; [x]-an: wasuhan.
kumbaya :
I kw. jun, klênthing. II kw: gêmbaya.
kumbakara :
(S) kw. ak. kundhi.
kumbala :
1 kw. saèm. jêbêng awangun kêkêmbangan dianggo rêrênggan; 2 ki. ak. jenggot, brêngos.
kumbandha :
(S) kw. ak. buta.
kumbang :
I êngg. kn. kombang. II angin [x] êngg. Brêbês lsp; angin saka kidul ing mangsa kêtiga.
kumbi :
kn. ora gêlêm ngaku (selak nggêgêgi darbèking liyan lsp); dikumbèni: digêgêgi, diaku darbèke dhewe.
kumbu :
kn. ar. panganan.
kumbuhan :
kn. ak. wis (mèh) mati (tmr. kewan kang dibêdhil, diburu lsp).
kumendho :
kn. isih ênom tmr. krambil (nêdhênge diolah kendho).
kumèpèt :
kn. ak. isih ênom (tmr. gêdhang).
kumèrèn :
kn. ak. kêmèrèn; kc. mèri.
kumeron :
kn. ak. kêmeron.
kumewat :
êngg. ak. kênès, pambêkan.
kumêbêt :
kn. ak. kêbêt-kêbêt (suwiwine); kc. kêbêt.

--- 235 ---

kumêbul ~ kumlebat.

kumêbul :
kn. ak. mêtu kêbule; kc. kêbul.
kumêbut :
kn. ak. ngêbut-ngêbutake; kc. kêbut.
kumêd :
kn. 1 gêmi bangêt, cêthil; 2 ([x] lambe) êngg. pc: amêm, ora sênêng gunêman; 3 ([x] daging) pc. ora bisa lêmu.
kumêdah :
k. kumudu; kc. kudu.
kumêdul :
kn. ak. mêndul-mêndul (mêmbal-mêmbul).
kumêdut :
kn. obah kêdut-kêdut; kc. kêdut.
kumêjut, kumêjot :
êngg. kn. kagèt; kc. kêjut, kêjot.
kumêdhèp :
kn. kêdhèp matane; [x] kasèp pc: yèn ora enggal-enggalan (kurang prayitna) bakal ora olèh gawe; [x] kaca pc: mêndêlik pamandênge; kc. kêdhèp.
kumêgilan :
kn. ak. gila bangêt.
kumêl :
êngg. ak. 1 sarèh; 2 wis ngrantang (tmr. jarit lsp); 3 ora sigrak, ora bingar.
kumêlap :
kn. 1 katon mak kêlap, gumêbyar; 2 ([x] atine) uwas, sumêlang; kc. kêlap.
kumêlar :
kn. ak. ambêk kuwat, sarwa kuwagang; kc. kêlar.
kumêlèp :
pc. panas bangêt.
kumêlip :
kn. ak. katon kêlip-kêlip; kang [x] br: titah kang urip; kc. kêlip.
kumêlun :
kn. mumbul katon gêgulungan (tmr. kêbul lsp); kc. kêlun.
kumêmbêng :
kn. ak. 1 ora bisa mili; 2 mênggêng, ora cêtha têgêse; kc. kêmbêng.
kumêmping :
kn. lagi wiwit mêntês (tmr. pari, enak-enake diêmping).
kumêmprang :
kn. ak. nywara mak kêmprang.
kumêndham :
(W) kn. panggêdhening bètèng (saradhadhu).
kumêndhir, kumêndhur :
(W) kn. panggêdhe kang ngabani saradhadhu; dikumêndhiri: diabani, dipanggêdhèni (tmr. saradhadhu).
kumêndhung :
I (-kêndhung) kn. ak. têtumpukan mundhung-mundhung. II kn. ak: umuk, pambêkan; kc. gêndhung.
kumênom :
kn. ak. ambêke kaya wong ênom.
kumênclang, kumênclèng, kumêncling, kumêncrang, kumêncrèng, kumêncring :
kn. nywara (muni) mak kênclang(-kênclèng, -kêncling, kêncrang, -kêncrèng, kêncring).
kumênthus :
kn. ak. umuk, gumêdhe, kumêndêl lsp); kc. kênthus.
kumênyal :
kn. ak. mêndat mak kênyal.
kumênyar :
kw. sumorot; kc. kênyar.
kumênyus :
kn. ak. tumancêb jêro; kc. kênyus.
kumênyut :
kn. ([x] atine) krasa kêkênan atine; kc. kênyut.
kumêpyar :
kn. krasa sêgêr kêpenak (mari ngantuk, marga ngombe wedang bubuk panas lsp); kc. kêpyar.
kumêpyur :
kn. 1 kêpyur-kêpyur; 2 ([x] atine) ak. sumêlang, trataban; kc. kêpyur.
kumêpyur pulut :
kn. ak. rakêt bangêt (ora tau pisah).
kumêplak :
kn. ak. nywara mak kêplak; kc. kêplak.
kumêpruk :
kn. nywara mak kêpruk; kc. kêpruk.
kumêrab :
kw. katon uyêk-uyêkan akèh bangêt.
kumêrak :
kn. ak. garing bangêt; kc. kêrak.
kumêrud, kumêrug :
kn. ak. gumrudug akèh bangêt.
kumêruk buntut :
kn. isih ênom bangêt (tmr. dêgan).
kumêsar :
kn. ak. sar-saran atine (kuwatir); kc. kêsar.
kumêtèp :
kn. krasa panas bangêt ut. pêdhês bangêt.
kumêtir :
kn. 1 wong kang dikuwasakake mriksa lsp; 2 lêlurahing mandhor.
kumêcap :
kn. gunêman; kc. kêcap.
kumêcêr :
kn. kêpengin bangêt (nganti idune mêtu); kc. kêcêr.
kumêcit :
kn. ak. nywara, nyabawa.
kumêcus :
kn. ak. kumintêr; kc. pêcus.
kumêthak :
pc. gumêdhe bangêt, ngêdir-êdirake.
kumêthip :
kang [x] br: titah kang urip; kc. kumêlip, kêthip.
kumidhi :
(W) kn. tontonan mitongtonake ulah kaprigêlan, kewan-kewan lsp; [x] sêtambul: tontonan saèm. sandiwara (tonil) ngango basa Mlayu.
kumilat-kilat :
kw. gumêbyar kaya kilat; kc. kilat.
kumini :
I kn. kumintêr (tmr. bocah wadon). II [x] suci kn: roti tanpa ragi kang wis disucèkake (RK).
kumintêr :
kn. ambêk pintêr; kc. pintêr.
kumingsun :
kw. gumêdhe, umuk.
kumis :
êngg. ak. brêngos; kc. komis.
kumisaris :
(W) kn. 1 juru nupiksa (tmr. pakumpulan); 2 panggêdhe pulisi.
kumisèn :
kn. (pa-)nitipriksa; [x] worêng: mriksa rêsiking omah; kc. kumisi.
kumisi :
(W) kn. 1 panitipriksa, nitipriksa, kang pinatah nitipriksa; 2 (jual [x]) pc: ngêdolake barang daganganing liyan; 3 pc. ujuran ênggone ngêdolake baranging liyan; di-[x], dikumisèni: 1 dititipriksa, dipriksa, 2 pc. diêdolake sarana kumisi.
kumitir :
kn. 1 kumlèbèt gêtêr (gêndera kanginan lsp); 2 ([x] atine) ak. kêtir-kêtir atine, kuwatir; kc. kitir.
kumyus :
kn. ak. gumrobyos (tmr. kringêt), ndlêdêg (tmr. gêtih lsp).
kumkuman :
kn. kang diêkum(-i); kc. kum, kungkum.
kumlabèt :
kn. ak. kumlèbèt.
kumlamar :
kn. ak. ora katon cêtha; kc. sumamar.
kumlambi :
kn. ak. grimis kang wis kêrêp.
kumlanda :
kn. pambêkane kaya Wlanda.
kumlancang :
kn. ak. lancang bangêt.
kumlancur :
kn. lagi wiwit mêtu lancure (tmr. jago).
kumlare :
k. gumocah (kaya bocah).
kumlasa :
kn. ak. kc. kumalasa.
kumlathak :
êngg. pc. atos bangêt; kc. klathak.
kumlawe :
kn. obah mak klawe (tangane); kc. awe, klawe.
kumlawèr :
kn. dawa nglawèr; kc. klawèr.
kumlebat :
pc. katon mak klebat.

--- 236 ---

kumlèbèt ~ kumrêbêt.

kumlèbèt :
kn. klèbèt-klèbèt (tmr. gêndera lsp).
kumlèmbar :
pc. katon sumèlèh ing.
kumlènthèng :
pc. nywara sêru cêtha (tmr. wong wadon); kc. klènthèng.
kumlewa :
kn. ak. katon ewa (klewa-klewa).
kumlewah :
kn. ak. (tatu, kêtaton) amba kaya sigar.
kumlèwèr :
kn. ak. gumantung dawa; kc. klèwèr.
kumlêkêrên :
kn. ak. kêmlêkêrên.
kumlêndhang :
kn. ak. kumlêndhêng; kc. klêndhêng.
kumlêndhêng :
kn. katon nggêmbulêng (tmr. kêbul lsp): ora ana [x] ak: ora ana bênène (ora katon apa-apa).
kumlênis :
pc. kumlêthis.
kumlênyêr :
pc. krasa klênyêr-klênyêr.
kumlêthak :
pc. nglêthak; kc. klêthak.
kumlêthik, kumlêthis :
kn. gêtas rênyah (tmr. panganan lsp); kc. klêthik, klêthis.
kumliya :
kn. ora sumanak; kc. liya.
kumlikih :
kw. umuk, gumêdhe.
kumlikik :
(-ên) kn. nywara klikik-klikik wêtênge (marga ngêlih lsp).
kumlimpad :
kn. ak. ambêk pintêr (ambêk luwih); kc. limpad.
kumlinthing :
kn. nywara mak klinthing.
kumlingking :
kn. ak. garing bangêt.
kumlithik :
I kn. nywara klithik-klithik. II êngg. tansah thik-thikan.
kumliwêr :
kn. ak. katon sadhela; kc. kliwêr.
kumluhung, kumluwung :
kw. luwung, angur; kc. luhung.
kumlunthu, kumlunthus :
kn. ak. kumintêr, kumênthus.
kumlunthung :
kn. 1 ak. nglunthung; 2 pc. sarèh, kêndho (tmr. hawa napsu lsp); kc. klunthung.
kumlungkung :
kn. kc. kumalungkung.
kumluwih :
kn. ak. ambêk luwih tinimbang sapêpadhane.
kumud :
kn. santên kanil; [x]-[x] pc. klumud, rêgêd.
kumuda :
1 kw. kêmbang tunjung (putih); 2 kn. ak: godhong kêmladheyan (yèn arêp digawe têtamba).
kumukus :
kn. 1 mêtu kukuse; 2 ar. bumbon crakèn; 3 ar. lintang.
kumupak :
kw. gumludhug.
kumur-kumur :
kn. ak. (ajur [x]) ajur mumur (nganti lêmbut bangêt).
kumurêb :
kn. ak. mêngkurêb; kc. kurêb.
kumutug :
kn. murub lan kumêlun (tmr. mênyan lsp); kc. kutug.
kumucing :
pc. sulak (kêbut wulu).
kumucup :
kw. nêmpuh, nrajang.
kumucur :
kn. ak. mancur; kc. kucur.
kumuwat-kuwat :
n. kumiyat-kiyat k. ak. tindak-tanduke kaya wong rosa (kuwat).
kumotos :
kn. ak. tètès, kotos-kotos.
kumocab :
br. kocak (tmr. sêgara, alun); kc. kocak.
kumocor :
kn. mili banjur tètès (tmr. idu lsp) kc. kumêcêr.
kumpa :
pc. pompa.
kumpe :
êngg. kn. (wedang [x]) wedang tèh komboran.
kumpêni :
kn. 1 V.O.C. (Verenigde Oost-indische Commpagnie) yaiku pakumpulan dagang ing nêgara Wlanda jaman biyèn kang nancêb pangawasa ing Indhiya kene; 2 saradhadhu; mlêbu [x]: dadi saradhadhu; [x] cilik ak: Ned. Handelmiy.
kumplang-kumplang :
êngg. kn. kêbak banyu; kc. komplang.
kumplit :
pc. komplit.
kumplitan :
kn. ak. rombakan pranatan bab sawah lungguh(-gadhuhan).
kumpul :
n. kêmpal k. tunggal dadi siji (ora pisah-pisah); ngumpul: nglumpuk, nunggal dadi siji; di-[x]-i pc. dirakêti ênggone sêsrawungan; di-[x]-ake: diklumpukake, didadèkake siji; [x]-an pc: 1 kêklumpukan sarasehan lsp; 2 pirukunan; kc. pakumpulan.
kumpra :
êngg. ak. (wong [x]) wong asor.
kumpris :
pc. anak kang bakal nggêntèni pangkating bapa.
kumprung :
kn. ak. bodho bangêt.
kumrayap :
kn. ak. katon uyêk-uyêkan akèh bangêt; kc. rayap.
kumrakêt :
kn. ak. rakêt bangêt (pamitrane, sumanak); kc. krakêt.
kumram :
kw. 1 sumilak padhang; 2 têrang bangêt, sumorot.
kumrambut :
kn. wis mèh kênthêl (tmr. glali, kilang digodhog); kc. rambut.
kumramyas :
kn. ak. kumranyas.
kumranyas :
kn. krasa mak kranyas (pêdhês, panas).
kumrangga :
kn. wis mèh umob (tmr. lênga).
kumrangsang :
kn. 1 nywara ngarêpake umob (tmr. wedang lsp); 2 ak. nggrangsang bangêt); kc. grangsang, krangsang.
kumrapak :
kn. garing ngrapak. kc. rapak.
kumrapyak :
pc. nywara krapyak-krapyak (ilining banyu lsp).
kumrasak :
kn. 1 nywara krasak-krasak (ilining banyu, tibaning udan lsp); 2 nywara krêsêk-krêsêk (godhong garing lsp); kc. krasak.
kumratu-ratu :
kn. ak. nggugu karêpe dhewe (kaya ratu, umur-umuraning bocah ± 4 taun).
kumracak :
kn. ak. nywara kracak-kracak (tibaning banyu mancur lsp).
kumrawak :
kn. gumrojog (grojogan lsp).
kumrawan-prawan :
kn. ak. ambêke kaya isih prawan tulèn.
kumrèncèng :
kn. nywara cèng-cèng.
kumrèngkang, kumringkang :
kn. ak. gumregah tangi; kc. krèngkang.
kumrèsèk :
kn. nywara krèsèk-krèsèk (godhong garing lsp).
kumrèwèk :
pc. tansah crèwèt.
kumrêbêt, kumrêbut :
kn. ak. 1 nywara krêbêt-krêbêt; 2 laku bangêt (tmr. bakulan, dêdagangan); kc. krêbêt, kumrubut.

--- 237 ---

kumrêkês ~ Kunut

kumrêkês :
kn. ak. tumama mak krês (lading kang landhêp lsp); kc. krêkês.
kumrêkêt :
kn. ak. nggêgêt alon-alonan; kc. krêkêt.
kumrêmês, kumrêmus :
kn. ak: êmpuk gêtas mamah-mamahane; kc. krêmês.
kumrênyês :
kn. ak. rêmuk.
kumrêngsêng :
kn. nywara krêngsêng-krêngsêng ngarêpake umob )tmr. wedang); kc. krêngsêng.
kumrêpês :
kn. êmpuk kapês-kapês mamahane lsp.
kumrêsêk :
kn. ak. 1 ak. nywara krêsêk-krêsêk; 2 rame ênggone gunêman.
kumrêtêk :
kn. ak. nywara krêtêk-krêtêk (wot pring lsp).
kumrêcêk :
pc. rame bangêt ênggone omong.
kumriyak :
kn. ak. kriyak-kriyak mamah-mamahane.
kumriyêg :
kn. ak. katon uyêk-uyêkan akèh bangêt.
kumriyêk :
kn. ak. rêmuk; kc. kriyêk.
kumrincing :
kn. nywara krincing-krincing.
kumrinyis :
pc. nywara krinyis-krinyis (iwak digorèng lsp).
kumringêt :
kn. mêtu kringête.
kumringsing :
pc. garing bangêt.
kumripik :
kn. êmpuk gêtas mamah-mamahane.
kumrisik :
kn. 1 nywara krisik-krisik; 2 ak. sigrak, ora lêmês (tmr.pawakan).
kumritig :
pc. êlur (irit-iritan) akèh bangêt; kc. kritig.
kumricik :
kn. nywara kricik-kricik.
kumriwik :
kn. mili sarta nywara (kalènan lsp); kc. kriwik.

--- 238 ---

kunta ~ kurban.

kunta :
kn. ak. bngs. tumbak cêndhak (ditlorongake).
kuntan :
pc. kontan.
(kuntêk) :
di-[x] êngg. kn. disuntak.
kuntên :
êngg. k. kuli.
kuntul :
kn. ar. manuk bngs. blêkok; kc. kontul.
kunca :
kn. klèmbrèhing pojoking dodot.
(kuncang) :
di-[x] kw. dibuncang, dibabitake.
kuncara :
kw. misuwur bangêt (katon luhur).
kuncèh :
êngg. kn. pipa dawa (Cina).
kunci :
I kn. ar. êmpon-êmpon. II kn: 1 êngg. pc. sosi, sogok; 2 gêmbok; di-[x]: dikancing, digêmbok.
kuncir, kuncit :
êngg. kn. kucir.
kuncung :
kn. 1 rambut (saèm. jambul) ing dhuwur bathuk; 2 ak. isih nganggo kuncung (tmr. bocah cilik); 3 pojoking ikêt kang nyongat ing sadhuwuring bathuk; 4 omah cilik sangarêping pêndhapa; wiwit [x] nganti gêlung pc: wiwit cilik nganti gêdhe; ngunjung, [x]-an: nganggo kuncung; di-[x]-i: 1 didokoki kuncung; 2 pc. wis mati.
kuncuk :
(kunclup êngg) kn. 1 durung mêgar (tmr. kêmbang); 2 êngg. kudhup; [x]-ing asta br: tangkêbing tangan (nalikane nyêmbah).
kunthara :
kw. 1 pratingkah, reka, kalakuan; 2 ar. windu kang kapindho.
kunthèt :
êngg. kn. kunthing.
kunthing :
kn. orabisa mundhak gêdhe (tansah cilik bae).
kunthiwiri :
êngg. kn. tansah bali bae, wira-wiri.
kunyik :
êngg. kn. unyik: kunyikan pc: olèh (dadi, tiba) unyik.
kunyit :
êngg. kn. kunir.
kunyuk :
êngg. kn. munyuk.
kunyur-kunyur :
pc. katon êmpuk bangêt (tmr. iwak daging).
kung :
I kw. 1 sêdhih; 2 kêsêngsêm, kedanan, trêsna. II pc: pêpindhan swaraning pêrkutut.
kungas :
kc. kongas.
kungkang :
kn. ak. kodhok gêdhe.
kungkulan :
kn. diungkuli (ora kêjarag), kalah unggul; kc. ungkul.
kungkum :
kn. (adus, linggih lsp) ana ing sajroning banyu.
(kungkung) :
di-[x] kn. dikurung ora olèh lunga-lunga, diêlud (tmr. dolanan bengkat lsp).
kupa :
(S) kw. sumur, sumbêr, bêlik.
kupang :
1 êngg. 4 dhuwit (± 3½ sèn); 2 kw. 100.
kupat :
kn. sêga dibuntêl ing janur nam-naman diwangun pêsagi, maju têlu lsp; [x] luwar: bêras kuning dibuntêl janur kaya kupat yèn didudut udhar (dianggo srana ngluwari ujar).
kupêng :
kn. 1 (sa-[x]-e) ak. sakubênge; 2 (dirubung lsp) awangun kalangan têpung (kaya dikêpung); 3 pucuke mèh têpung (tmr. wanguning sungu); di-[x](-i): dikubêngi, dikêpung.
kupêr :
êngg. kn. cilik mblungkêr (tmr. kuping); [x]-an ak: tanpa suwêng ut. tanpa uwêr (tmr. kuping).
kupi :
I kn. ak. bngs. gêndul gêdhe awangun pêsagi (wadhah jênèwêr). II (ut. kupiya) kn: layang ngèngrèngan karangan lsp. kang dianggo têdhakan (arêp dicap lsp).
kupiya :
kn. 1 kupi; 2 conto, tuladha; 3 ak. têdhakan, turunan; 4 lêlakon kang wis dialami (dianggo tuladha lsp).
kupik :
kw. ak. kêplok.
kupina :
(S) kw. cawêt, kathok.
kuping :
kn. talingan ki: pirantining pancadriya kang dianggo ngrungokake; sipat [x]: (mlayu) bantêr bangêt; [x] budhêg dikoroki pc: wis ora krungu (êmoh ngrungokake) mêksa dirungoni; [x]-an: wêsi kolongan ing kiwa têngêning wajan, pêthi lsp. (dianggo cêkêlan).
kupyah :
kn. bngs. kêthu.
kupluk :
I êngg. kn. kupyah. II di-[x] êngg, kn: diongklok lan dicarub.
kupu :
kn: ar.kewan ibêr-ibêran asal saka ênthunging ulêr; [x] tarung: lawang kang inêbe loro (tangkêban).
kupur :
I êngg. kn. pupug, papak. II kn. ak: (wong [x]) wong kang ora pracaya ing Allah; kc. kapir.
kupon :
I kn. têtiron (gambaran lsp) kupu. II kn: girik (layang) kang mawa pangaji (kêna diijolake barang lsp).
kur :
I êngg. kn. mung. II pc: sabawa ngundang pitik; di-[x]-[x]-i pc: diundang sarana muni kur-kur (tmr. pitik).
kura :
kn. bngs. bulus gêdhe.
kurah :
kn. ak. kêmu ngrêsiki gorokan; di-[x](-i) êngg. ak: dikuras(-i); kc. gurah, kuras.
kurakah :
kw. jagal.
kur'an :
(A) kn. Kitab Suci pêpakêming agama Islam.
(kuranti) :
dikurantèni kw. dicandhêt, dipênggak.
kurantil :
kn. ar. wuku kang kaping pat.
kurang :
n. kirang k. 1 isih kêsêthithikên, durung cukup(-ganêp); 2 pc. ora (-pati), up. [x] pantês; 3 isih durung tumêka ing papan (waktu) kang ditêmtokake, up. [x] 5 dina, [x] 5 pal; 4 ([x] saka) luwih sathithik tinimbang karo; 5 pc. suda; [x] ajar ([x] sogok êngg); ora ngêrti tata-krama, cênthula; [x] têrang: 1 ora pati têrang (samar); 2 (kirang priksa êngg. pc. k) êmbuh; [x]-[x] (bêgjane lsp) pc: mênawa ora bêgja mêshi ...; di-[x]-i: disuda; ngêngurangi: nyuda saka sathithik (pasa, nyênyirik lsp) kc. kêkurangan.
kurap :
êngg. kn. kadhas.
(kuras) :
di-[x] kn. 1 dirêsiki sarana disêntor ut. digojagi ing banyu (tmr. wadhah, kulah lsp); 2 pc. disat, diêntèkake kabèh (dhuwit lsp); kc. koras.
kurasi :
kn. ar. bakal warnane abang (kuning) kêkêmbangan.
kurban :
(A) kn. 1 apa-apa kang diunjukake marang Allah minangka tandhaning sungkêm lan angakoni kuwasaning Allah; 2 ent. bêbantên; di-[x]-ake: diunjukake [diun...]

--- 239 ---

kurda ~ kucapah.

[...jukake] ing Allah kanggo kurban (uga ent).
kurda, kurdaka :
kw. nêpsu bangêt.
kurès :
I êngg. pc. 1 dicukur isih durung rêsik; 2 kc. kuris. II (A) kn. ak: ar. bangsa ing tanah Arab.
kurêb :
kn. perangan kang lêgok ut. kang dumunung ingisor (tmr. wadhah lsp. kang disèlèhake) kb. lumah: sa-[x]-ing langit br: kabèh kang tinutupan ing langit (jagat); di-[x]-i: dirungkêpi, diantêpi bangêt; di-[x]-ake: disèlèhake lumahe kang dhuwur didokok ingisor; kc. mangkurêb.
kurên :
I êngg. kn. 1 kw. jodho; 2 wong lanang kang wis diwasa (ut. wis duwe bojo); ma-[x] kw: jêjodhoan, sanggama. II di-[x] êngg. kn: disuguh.
(kurih) :
di-[x] êngg. kn. diusap(-i), dilapi.
kurimên :
êngg. kn. lêlaranên bae (tmr. pitik).
(kuris) :
I di-[x]-i êngg. kn. dicukur (dikêrik nalikane dipaèsi). II nguris kn. ak: kêwirangan, kasoran.
kurma :
I (S) kw. bulus gêdhe. II kn: ar. wit sarta woh bngs. palêm (kang akèh ing tanah Arab).
kurmat :
(A) kn. urmat: di-[x]-i: diurmati; kc. urmat.
kuru :
n. kêra k. sathithik daginge, kb. lêmu.
kurug :
kw. kêre, tamèng dhadha.
kurulut, kuruwêlut :
kn. ar. wuku kang kaping 17.
kurung :
I kn. 1 ak. apa-apa kang ginawe magêri (ngrudhungi) supaya brukut; 2 ar. têtêngêr ing tulis: (...); damar [x] ak: ting, lêntera; klambi [x]: klambi ing ngarêp tanpa bêdhahan; ma [x] [...];[11] sawan [x]: ar. lêlaraning bocah cilik; wringin [x]: wringin kang dipagêri mubêng (ing têngahing alun-alun); di-[x]: 1 kn. didokoki têtêngêr kurung; 2 (n. dipunsêngkêr k) dipagêri mubêng, dilêbokake ing kurungan; 3 pc. dipiyara ora olèh lunga-lunga (tmr. tlèdhèk lsp); [x]-an n. sêngkêran k: 1 piranti dianggo ngurung manuk (pitik lsp); 2 kang dikurung, kb. umbaran. II êngg. kn: lunga mênyang panggonan liya buruh dêrêp (tmr. wong wadon); [x] munggah lumbung pr: batur dipèk bojo.
kurup :
I pc. sumbut, timbang karo kangèlane; kc. urup, korup. II (A) kn. ak: 1 aksara Arab; 2 aksara petungan taun (ing pananggalan).
kursèn :
kn. padha linggih ing kursi.
kursi :
kn. piranti dianggo linggih (mawa lendhehan).
kursus :
(W) kn. 1 wulangan; 2 pc. layang katêrangan tamat sêkolah; 3 pc. tamat sêkolah.
kursut :
kn. kayu palangan dianggo nggaris kayu lsp. (piranti tukang kayu).
kusa :
I (S) kw. ak. (ar) sukêt. II di-[x] kw. ak: 1 ditarik, digosok; 2 dirangkul; 3 diambung.
kusala :
kw. 1 bêcik, utama; 2 pintêr; 3 waras, slamêt.
kusan :
êngg. kn. kukusan.
kusi :
êngg. kn. rêgêd mbêsisik.
kusik :
I ut. a-[x]-an kw: ora jênjêm, ora tata. II kn. ak: lading cilik nyanthuk kanggo mbolong wrangka.
kusika :
kw. kulit.
kusir :
(W) I kn. tukang nglakokake kreta; di-[x]-i: dilisi (tmr. jaran rakitan ing kreta) II êngg. kn: kucir.
kusuk :
I (A) kn. ak. kêncêng bangêt ênggone nglakoni agama (piandêle) tmr. Islam. II di-[x]-i êngg. kn: dikosoki.
kusuma :
(S) kw. 1 kêmbang; 2 ent. endah bangêt (putri); 3 trah luhur.
kusumawicitra :
(S) kw. (kêmbang warna-warna) ar. têmbang gêdhe.
kusung-kusung :
kn. kalawan rêrikatan sarta sajak wigati bangêt (gita bangêt).
kusur :
tanpa [x] kn. ak. tanpa pangrêmbug(-pikiran, -dunung).
kusus :
(A) kn. ak. 1 wis rampung, wis ditêtêpake (dianggêp bênêr); 2 mligi, mung tumrap prakara sawiji (ora umum); di-[x]-ake ak: dimligèkake.
kusut :
(kusud ak) kn. ak. 1 surêm, katon sêdhih; 2 ruwêd; 3 isin, suda kaluhurane; ngusut ak: 1 diwirangake; 2 diruwêdake.
kusta :
(S) kw. lara budhug.
kustim :
êngg. k. panganggo dhinês.
(kuswa) :
di-[x] kw: diambung.
kutah :
êngg. kn. mawut, wutah.
kutang :
kn. ak. kotang.
kutbah :
(A) kn. sêsorah (mulang ana ing mêsjid lsp).
kutil :
I kn. bngs. kukul mlênthing; [x]-ên: nandhang lara kutil. II di-[x] êngg. kn: diutil (ing bajingan).
kutis :
I êngg. kn. 1 ar. kewan bngs. kuwawung irêng; 2 ks. palanyahan. II kn: githok jaran, suri jaran.
kutkutan :
êngg. kn. kêsusu ênggone arêp mangan lsp.
kutu :
I [x]-[x] (wong) walang ataga kw: sakèhing titah (kewan) kabèh. II kn. ar. têtuwuhan godhonge enak dikêla.
kutub :
(A) kn. ak. 1 pul (pungkasane indhênging jagat); 2 luhur (suci) bangêt.
kutuba :
(A) kn. ak. para kêtib.
kutub janubi :
(A) kn. ak. pul kidul.
kutub syamali :
(A) kn. ak. pul lor.
kutug :
kn. 1 dupa (ratus ut. mênyan kang diobong); 2 (ut. kêkutug) ngobong dupa; di-[x]-i: dikêbuli ing dupa.
kutuk :
kn. ar. iwak loh; [x] marani sunduk pr: nêmaha marani bêbaya; [x] nggendhong kêmiri pr: nyandhang mrabot lêlungan ngambah dalan kang gawat.
kutut :
pc. pêrkutut.
kucah :
ut. kêkucah, [x]-an kn. 1 êngg. ak. turahaning pangan lsp. kang wis dipangan; 2 br. sih pêparing, pawèwèh.
kucai :
(C) kn. bngs. brambang.
kucapah :
pating [x] kn. ak. katon padha mêmpêng ênggone mangan.

--- 240 ---

(kucêk) ~ kuwasa.

(kucêk) :
di-[x] êngg. kn. diucêk.
kucêm :
kn. tanpa cahya (ora sumringah), pucêt (dening kêwirangan); di-[x]-ake ak: diwirangake, dikusutake.
kucing :
I kn. ar. kewan klêbu bngs. macan (sok diingu); pis [x], [x]-an: ar. têtuwuhan; ngucing pc: (kaya kucing) melik bangêt marang. II pc: pêndhukuling daging ing lêngên (marga diantêm lsp); di-[x] pc: dipijêt lsp. supaya mêtu kucinge.
kucir :
kn. rambut kang diturahake njênthar mêmburi; di-[x]-i: ditrapi kucir.
kucira :
kw. kuciwa; ngucira kw: nguciwani (kalah, mlayu saka ing paprangan).
kuciwa :
kn. ak. 1 kalah, rada asor (têtimbangane); 2 cacad, ana cacade; 3 kurang saka sapantêse; nguciwani: njalari kuciwa (ora pantês).
kucu :
kn. ak. 1 pêncu (ing gong, tutup teko lsp); 2 cucukan ing kayu, klasa lsp; 3 gêgêman tangan kang drijine panunggul ditêkuk munggul; dikuconi: 1 ak. didokoki kucu (pêncu); 2 dikumbah (diucêk-ucêk) mung ing papan kang rêgêd (tmr. jarit, kacu lsp).
kucumbi :
kw. bojo (somah); kc. kuthumbi.
kucur :
I êngg. kn. banyu kang mancur (saka ing pancuran lsp); kêkucur ak: raup (adus lsp) ing pancuran; kc. kumucur. II kn: 1 ak. talènan ing pucuk ut. bontoting ulês mayit lsp; 2 ar. panganan kang digawe glêpung bêras.
kutha :
I n. kitha k. 1 ak. pagêr bata mubêng, bètèng; 2 nêgara (gêgrombolaning pakampungan, kb. desa); kêkutha ak: bêbètèng, gawe nêgara; dikuthani ak: dibètèngi, didêgi kutha. II kw: makutha.
kuthagara :
kw. gapura, regol.
kuthah :
ut. kêkuthah kn. ak. rêgêd gupak (gubras).
kuthaka :
(S) kw. ak. tlethong, sêsukêr.
kuthamara :
êngg. kn. bngs. sajèn ing papan kang kramat (saka panjênênganing ratu).
kuthara :
(S) kw. ak. wadung, kampak.
kuthasaksi :
kw. 1 sakwi palsu; 2 asèndhèn paturaning saksi.
kuthawara :
(S) kw. ak. kutha gêdhe.
kuthèh :
êngg. kn. rêgêd gupak (gubras); kc. kuthah.
kuthèt :
êngg. kn. kunthing; kc. kunthèt.
kuthila :
(S) kw. 1 ak. wungkuk, kengkong; 2 ora barès, julig.
kuthilang :
kn. ar. manuk.
kuthilêm :
kw. ak. ora barès, julik; kc. kuthila.
kuthip :
kw. nistha bangêt.
kuthu-baru :
kn. tangkêbing klambi ing dhadha nganggo bênik.
(kuthuh) :
nguthuh pc. mblubut, ora idhêp isin.
kuthuk :
I kn. pitik cilik; kc. nguthuk. II êngg. pc. 1 tutut, ora giras; 2 bêcik bêbudène; 3 tansah ana ing omah (ora sênêng lunga). III êngg. kn: takêran bêras.
kuthumbi :
kw. 1 bojo (laki); 2 (ut. kuthumbini) bojo (somah).
kuthung :
kn. ak. 1 pruthul, bujêl, tanpa tangan; 2 ent. bodho, kurang kawruh; klambi [x]-an: klambi lêngênane cêndhak; kc. kathung, kothung.
kuthong :
êngg. kn. kothong.
kuwadean :
kn. bêbakulan jarit lsp; kc. wade.
kuwadonan :
n. kawèstrèn k. badhong ki: pawadonan.
kuwajiban :
kn. prakara kang kudu dilakoni; kc. wajib.
kuwadhe :
êngg. kn. palinggihaning pangantèn kang ditêmokake.
kuwaga :
kn. cêndhak sêmu bengkong (tmr. tangan).
kuwagang :
kn. ak. kêlar, kêconggah.
kuwah :
êngg. kn. jangan.
kuwaha :
(S) kw. ak. palanyahan.
kuwahyon :
kn. ak. olèh wahyu.
kuwaya :
I kn. banyu pêru (ing wêtêng). II dikuwayani kn. ak: dikawekani.
kuwayangan :
kn. ak. (kalingan-)wêwayangan; kc. wayang.
kuwayon :
kn. ak. kêsuwèn; kc. wayu.
kuwaka :
(S) kw. wong ala.
kuwal :
kn. peranganing kayu antaraning galih karu[12] kulit.
kuwaleyan, kuwalèn, kuwalian :
kn. ak. jaman (ut. turuning) para wali.
kuwalèn :
êngg. kn. kuwali.
kuwalêdan :
kn. ak. kêtandhêgan pambayaran (nunggak akèh); kc. walêd.
kuwali :
kn. ak. wadhah dianggo nggêgodhog, kêlan lsp.
kuwalik :
n. kuwangsul k. kang ing dhuwur (ingarêp) kliru ana ing isor (ing buri); kc. walik.
kuwalon :
kn. (anak [x], bapa [x] lsp) dudu anak, bapakne lsp. dhewe.
kuwanda :
kw. awak, bangke.
kuwanèn :
n. kapurunan k. kakêndêlan; kc. wani.
kuwangan :
ora [x] pc. ora duwe dhuwit; kc. wang.
kuwangkungên :
kn. krasa bosên (gêla) dening kêsuwèn nganggur (kijènên).
kuwanguran :
kn. ak. konangan.
kuwangsul :
k. 1 kuwalik; 2 êngg. kuwali.
kuwangwung :
kn. bngs. ampal (ama krambil).
kuwaos :
k. kuwasa.
kuwara :
kw. misuwur, kawruhan ing akèh.
kuwarasan :
n. kasarasan k. kaananing awak kang waras; kc. waras.
kuwarêgên :
n. kêtuwukên k: pc. warêg bangêt.
kuwarisan :
kn. ak. tansah sarwa kêbênêran (bêgja); kc. waris.
kuwas :
kn. 1 bngs. sikat dianggo ngêcèt, nyungging lsp; 2 jêmbul rêrênggan; 3 ar. ombèn-ombèn (nganggo banyu jêruk).
kuwasa :
kn. (kuwaos k): 1 ak. kadunungan [kadu...]

--- 241 ---

kuwat ~ kojud.

[...nungan] kakuwatan (karosan, kasêktèn lsp) kang linuwih; 2 pc. kêlar, kuwat; 3 panguwasa; 4 duwe wênang mungguh ing ...; 5 kang diwênangake (dipitaya) ngurus padagangan lsp; dikuwasani: diwêngku (dirèh lsp) dening; dikuwasakake: 1 diwènèhi wêwênang mungguhing…; 2 dipasrahake marang.
kuwat :
n. kiyat (kuwawi ak) k. 1 kêlas, kêconggah, kuwagang; 2 rosa; 3 êngg. bisa tahan, awèt; 4 duwe kadayan (karosan) bisa nindakake; 5 êngg. pc. sêntosa, kukuh; di-[x]-i n. dipunkiyati, dipunkuwawèni k: 1 disêntosani; 2 disangga sakabutuhane, dipitulungi pambayare lsp; di-[x]-[x]-ake: diudi ing sabisa-bisane supaya bisa kuwat (tahan); kc. kakuwatan.
kuwatir :
n. kuwatos k. sumêlang ut. wêdi (dening nggagas kacilakan kang bakal kêlakon); di-[x]-i(-ake): disumêlangi(-ake).
kuwawa :
I kw. kuwat, kêlar. II êngg. kn: ulu-ulu (kang pinasrahan mranata banyu); kc. tuwawa.
kuwawi :
k. kuwat, kuwawa.
kuwewung :
êngg. kn. kuwangwung.
kuwe :
n. punika k. pc. iku.
kuwènên :
êngg. kn. lara kuku.
kuwèni :
kn. bngs. pêlêm.
(kuwêk) :
di-[x](-i) kn. dicublêsi nganggo kuku, dikruwêki.
kuwêl :
kn. 1 ak. gêlut, ulêt-ulêtan; 2 (sa-[x]) sacêmolan tmr. têmbako; kc. uwêl, kruwêl.
kuwêlèh :
kn. 1 konangan ênggone goroh lsp; 2 êngg. bosên, jêlèh; kc. walèh, wêlèh.
kuwên :
êngg. pc. kuwe.
kuwi :
n. punika k. pc. iku.
kuwih :
kn. ar. panganan (ana warna-warna).
(kuwik) :
di-[x] êngg. pc. dicuwik, diuwik(-uwik).
(kuwil) :
di-[x] pc. diobahake drijine (nalikane cewok).
kuwiran :
êngg. kn. pari dêrêpan kang dadi pandumane kang duwe sawah, kb. bawon.
kuwirangan :
pc. kêwirangan.
kuwu :
I kêkuwu kw. manggon ing, mêsanggrahan; kc. pakuwon. II êngg. kn. 1 lurah desa; 2 gêbayan.
kuwuk :
kn. 1 bngs. kucing alasan; 2 bngs. kece gêdhe; di-[x]: diêlus sarana digosok ing kuwuk (tmr. kuluk, jarit lsp).
kuwung :
I kn. 1 jêgong mlêngkung (kaya wanguning wajan lsp); 2 êngg. glodhog ut. bolongan (pasangan glathik lsp). II kn: 1 (ut. [x]-[x] ) êngg. kluwung; 2 (ut. kêkuwung) ak. teja sorot; nguwung, ngênguwung ak: sumorot, mawa sorot. III kw: manuk mêrak.
kuwur :
kn. bingung ut. gorèh.
kuwut :
kn. ar. têtuwuhan.
kuwong, kuwwang :
kw. manuk mêrak.
kuwowogên :
êngg. ak. jêlèh marga wis kakèhan bangêt.
ko- :
n. 1 êngg. kowe; 2 atêr-atêr madyama purusa, up. ko-gawa.
koak-kaèk :
pc. bêngak-bêngok.
kobak :
I êngg. kn. misuwur. II êngg. kn. lobak.
kobar :
(-an) êngg. kn. kobong(-an): kc. obar.
kobèk-kobèk, kobik-kobik :
êngg. pc. tansah ngrêkasa (kêkurangan lsp).
kobèt :
kn. ora rupak, ora sêsak (isih lowah ut. jêmbar), isih turah papan (uga ent).
kobêd :
kn. kodhêng, judhêg.
kobêng :
kn. ak. 1 mumêt; 2 kodhêng, judhêg; kc. ubêng.
kobêr :
I kn. duwe wêktu dianggo nênindakake; di-[x]-ake: dikaurake, dipêrlokake. II bêras [x] ak: saèm. bêras wuluh (ora bisa putih).
kobis :
kn. ar. sayuran.
koblok :
êngg. kn. goblog.
kobok :
ut. kêkobok kn. ak. nyêmplungake sikil (tangan) ing banyu diobah-obahake; di-[x]-ake: dicêmplungake ing banyu (wadhah isi banyu, tmr. tangan, sikil); [x]-an: 1 manci lsp. kang dianggo wisuhan; 2 banyu kang dikoboki.
kobol-kobol :
êngg. pc. kalah akèh bangêt, kelangan dhuwit akèh.
kobong :
I n. kêbêsmi k. 1 (rusak dening) kêtaman urubing gêni; 2 (ut. [x] atine) pc. manasi bangêt (tmr. ngabotohan), muring bangêt dening diwaduli lsp; [x]-an n. kêbêsmèn k: nandhang kapitunan dening omahe kobong; kc. obong. II êngg. [x]-an kn: 1 êngg. sênthong; 2 ak. sênthong têngah.
kobot :
êngg. kn. klobot.
kobra :
I kn. ak. sumêbar kawruhan ing akèh; 2 ora dadi, tanpa kawusanan; dikobrakake ak: 1 dikandhakake mrana-mrana; 2 diwurungake. II kiyamat [x] (A) kn. ak: kiyamat gêdhe; kc. kiyamat.
kodag :
ora [x] êngg. ora bisa.
kodal :
kn. bisa kontal; ora [x] pc: ora tumama (ora ndayani apa-apa), panggah bae.
kodanan :
n. kêjawahan k. kêna ing udan.
kodo :
êngg. kn. 1 rada lamur; 2 durung ngêrti tata-krama; 3 bodho; 4 ora sabaran. gampang nêpsune.
kodrat :
(A) kn. 1 ak. panguwasa karsaning Allah; 2 ak. dhasar (ing watak lsp); 3 alam saisine lan sakaanane; di-[x] ak: ditakdirake, dipêsthèkake ing karsaning Allah.
koja :
kn. sudagar bangsa Indhu ut. Mur; mênthung [x] kêna sêmbagine pr: rumangsane ngapusi nanging sajatine kapusan.
kojah :
êngg. kn. 1 ak. crita; 2 kandha, gunêman, ndongèng; di-[x]-i êngg: 1 dikandhani; 2 dicritani; di-[x]-ake êngg: 1 dikandhakake; 2 dicritakake.
kojar :
kw. kacrita, kocap; kc. ujar.
kojat :
kw. kondhang, misuwur.
kojèk-kojèk, kojèl-kojèl :
pc. 1 kogèl-kogèl obah; 2 ngrêkasa bangêt.
kojud :
êngg. pc. ([x]-e) minangka pambayare; [pamba...]

--- 242 ---

kojur ~ kokot-bolotên.

[...yare;] di-[x]-i êngg. pc: dibayari awujud ...; kojudan êngg. pc. 1 wêwujudan; 2 ana wujude.
kojur :
kn. nêmahi cilaka, sangsara.
kojutan :
êngg. kn. slamêtan, kêndhurèn.
kojong :
I sa-[x] kn. (bêras lsp) kèhe padha karo tangan loro digathukake sarta èpèk-èpèke dicêkodhongake; sajimpit sa-[x] pc: ora adil (ênggone ngêdum ut. wèwèh). II kn: krodhong bayi kang digawe sêtrimin lsp. (supaya ora dicokot lêmud); di-[x]: dikrodhongi nganggo kojong.
kojor :
I êngg. kn. 1 lonjoran (kayu obong); 2 (sa-[x]) satumpukan sungsun-sungsun (tmr. gula arèn). II ut. kêkojor kn. ak: papan andhoking prajurit (dibètèngi); kutha [x] ak: bètèng. III êngg. kn: kaku ora kêna ditêkuk (tmr. sikil, tangan).
kojrat :
pc. kodrat.
kodhak :
pc. piranti motrèt.
kodhe :
ngodhe êngg. kn. bêburuh; [x]-an êngg: buruhan, panggawean.
kodheyalan :
kn. ak. jêmpalikan, klèbèkan.
(kodhèk) :
kêkodhèk êngg. kn. bngs. solèt; di-[x]-i êngg: dikorèki.
kodhèn :
kn. 1 pirang-pirang (ut. pangetunge sarana) kodhi; 2 pc. para, dudu adèn-adèn.
kodhèng :
kn. 1 judhêg, ora pati mangêrti; 2 êngg. kera.
kodhi :
kn. 20 kêbar (tmr. jarit lsp); kc. kodhèn.
kodhik :
êngg. kn. ciyut.
kodhun :
kn. ak. médhun (ora kêjarag).
kodhok :
kn. ar. kewan bngs. bancèt, kongkang lsp; [x] ijo: 1 bngs. kodhok ing gêgêr ijo (kêna dipangan); 2 pc. dhuwit kêrtas; ngodhok pc: 1 mlaku ndharat; 2 ngundhuh suruh kang dumunung ingisor (tanpa mènèk); [x]-an: 1 têtironing kodhok (ent. dhepok, cilik); 2 (suruh [x]-an) suruh olèh-olèhane ngodhok.
kodhok-ngorèk :
kn. ar. gamêlan.
kodhok-ula :
kn. ar. mainan saèm. dhadhu.
(kodhol) :
I kêkodhol kn. ak. tut-buri saka ing kadohan (nédya mbegal lsp); di-[x]: ditut-buri saka ing kadohan. II êngg. kn. kêthul.
kodhor :
êngg. kn. omah kajang.
ko'ên :
êngg. kowe.
kogèl-kogèl :
(kogèt-kogèt pc) kn. obah-obah tmr. ula lsp; kc. ogèl.
kogêl :
kn. ora wêntala (-têgêl, -tega).
kogug :
kn. ak. ora doyan dening krasa ênêg (jijik).
kogung :
kn. manuh diugung (tmr. bocah cilik).
koh :
êngg. saèm. kok.
kohên :
êngg. kowe.
kohir :
(W) kn. 1 layang katêrangan bab panariking pajêg; 2 pc. nomêr urut (bab pajêg), girik pajêg; 3 êngg. bubuhan nggarap palêmahan (gawe lubang têbu lsp).
koho :
êngg. kn. mêngko.
kohong :
êngg. kn. sêpi; kc. kowang.
koyah :
kn. ar. panganan; kc. taoyah.
koyal-kayil :
êngg. kn. ogal-agil (tmr. untu lsp).
koyan :
kn. bobot 27 - 30 dhacin.
koyang-kayingan :
kn. ak. moyang-maying (ora ngaso-ngaso).
koyar-kayir :
êngg. kn. obah kawir-kawir.
koyèk :
kb. 1 êngg. munyuk (kênyung); 2 pc. rèmèh, sêpele.
koyuhan :
kb. kêna ing uyuh.
koyuk :
(C) kn. bngs. plèstêr tamba gudhig lsp.
koyup :
pc. 1 katut diuyup; 2 katut diênggo (tmr. dhuwit).
koto :
(C) kn. koyuk.
koyok :
I kn. 1 êngg. maling bêbarêngan wong akèh (saèm. kècu); 2 lêlakèn; di-[x] êngg: ditêkani ing koyok. II kn. koyuk.
koyong :
êngg. kaya.
koyor :
kn. alot (tmr. iwak, alot lsp); [x]-an: iwak koyor.
kok :
I pc. ko (madyama-purusa). II kn. 1 katêrangan mratelakake kagèt, gumun lsp; 2 kanggo ngantêbake surasa; 3 pc. yèn, mênawa; kc. têka.
kokap :
kw. 1 kêbul, mega; 2 dupa; kc. kukap.
kokar :
kb. saèm. ciri-murni nganggo pita.
kokèhan, kokèhên :
n. kêkathahan, kêkathahên k. pc: kakehan, kakèhên.
koki :
(W) kn. tukang olah-olah.
kokila :
kw. manuk.
kokis :
kn. ar. roti saèm. apêm.
koklok :
. 1 êngg. ks. mangan; 2 pc. bosok mlênyok (tmr. gudhig lsp).
kokum :
kn. ak. kêna ing ukuman (diukum).
koko :
I êngg. mêngko. II êngg: ko- (madyama-purusa), di-[x]: diajak gunêman nganggo têmbung kowe (ngoko); kc. ngoko.
kokoh :
I kn. mangan sêga karo jangan dicampur; di-[x], [x]-an: sêga karo jangane dicampur (tmr. mangan); ninggal [x]-an ak: ninggal pagawean sing durung rampung; tunggal [x]-an ak: tunggal pagawean. II kn: 1 êngg. manggrok; 2 ak. kukuh.
kokok :
I pc. 1 kêncêng ngotot (tmr. gulu lsp); 2 lêlurahing maling (kècu lsp); 3 pintêr bangêt (nglakoni ala). II êngg. kn: bumbung cilik (wadhah banyu); klambi [x] êngg: klambi cêndhak (anggone wong wadon).
kokok-bêluk :
kn. ar. manuk saba bêngi.
kokok-kikik :
kakehan [x] kn. kakehan pratingkah (rèwèl).
kokol :
êngg. kn. bngs. kênthongan kayu.
kokop :
I kn. bêlang ut. gripis-gripis ing saubênging cangkêm (tilas pathèk). II di-[x] kn: 1 diombe sarana cangkême diclupake (kaya pangombene kewan); 2 ks. diombe.
kokosan :
kn. bngs. dhuku.
kokot :
kn. 1 ak. rakêt ut. kèkèt bangêt; 2 canthèlan kancing bênik, kawat canthelan, tali kêcèr.
kokot-bisu :
kn. nêpsu bangêt banjur nggêgêt (mênêng bae).
kokot-bolotên :
kn. akèh bolote (ing awak).

--- 243 ---

kokrok ~ komite.

kokrok :
kn. bngs. pênjalin.
kol :
I di-[x] kw. 1 dirangkul; 2 ak. dipulêt, digubêd. II sa-[x] êngg. ak: salintingan dluwang dhuwit kêrtas lsp). III slamêtan [x] kn: slamêtan taunan pangeling-eling marang wong kang wis ajal. IV êngg. pc: kobis; kc. kul.
kolah :
êngg. kn. kulah.
(kolah-kolèh) :
di-[x] êngg. kn. diolag-oligake (tmr. gorèngan lsp).
kolak :
I êngg. kn. saèm. wrangka (tmr. arit lsp); kc. kulak. II kn: saèm. kluwa (gêdhang, tela pêndhêm lsp: di-[x] êngg: dikluwa.
kolam :
kn. ak. blumbang, kulah.
kolang-kaling :
kn. woh arèn.
kolèd-kolèd :
kn. mlaku menggak-menggok (tmr. ula).
kolèhan :
n. kangsalan k. ak. bisa olèh (rêjêki lsp).
kolèhe, kolèhên, kolihe :
êngg. geneya, kapriye.
kolèk :
I êngg. kn. nyambut-gawe golèk rêjêki. II ut. [x]-an êngg. kn: ar. prau layar.
kole-kole :
kn. ak. kolèd-kolèd.
kolèktur :
(W) kn. priyayi kang pinatah nglumpukake pajêg.
kolerah :
(W) kn. lara mutah ngising.
kolèr-kolèr :
êngg. kn. kolèd-kolèd.
kolêd :
kw. 1 rêmbên, rindhik; 2 lêlêd, suwe bangêt.
kolêg-kolêg :
êngg. kn. wis warêg (jêlèh) bangêt, milêg-milêg.
kolêk :
I êngg. kn. kolak (bngs. kluwa). II kn. ak: kêna (tumiba ing) ulêkan; kc. ulêkan.
kolêm :
I êngg. ak. blumbang, kulah; kc. kolam. II kn: klowongan ing layang sêtat-sêtat lsp; [x]-an: 1 godhagan kang diisèni (ing layang sêtat lsp); 2 godhagan ing layang kabar. III di-[x] êngg. ak: ditahan ing kunjara; [x]-an: tahanan.
koli :
(W) kn. buntêlan (pak-pakan lsp) kang dikirimake (ing sêpur lsp).
kolik :
I kn. ar. manuk saba bêngi (tuu wadon); ngolik pc: ngincêng bangêt marang kamelikan. II êngg. kn: nyambut-gawe golèk rêjêki; kc. kolèk.
kolir :
pc. 1 kalah (tmr. main); 2 nandhang kacilakan.
kolmak :
pc. kang dikuwasakake (wêwakil); kc. kulmak.
kolu :
kn. 1 katut diulu; 2 bisa klêbu; 3 pc. têgêl, ora tampikan; kc. ulu.
kolug, kolog :
kw. kuciwa, ora marêmake.
kolur :
kn. bisa lan gêlêm mêmènèhi; kc. ulur.
koloh :
I (ut. [x]-an) kn. ak. (banyu [x], soga [x]) banyu ut. soga kang wis dianggo (ngumbah, nyoga); di-[x] ak: dikum lan dicêncêm ing (banyu warangan, tmr. kêris, banyu soga tumr. bathikan). II di-[x] kn. ak: dilêbokake ing cangkêm lam diêmut (tmr. driji lsp).
kolok :
êngg. kn. 1 bngs. kluwa; 2 bngs. wrangka; kc. kolak.
kolom :
kn. kc. kolêm; [x]-e êngg: kawilang ..., kêpetung ...
kolon :
I kn. 1 têgêlan; 2 mung ngrêmbug butuhe dhewe (arêpan); kc. kolu. II kn: 1 pilar; 2 barisan prajurit.
kolonèl :
(W) kn. ar. pangkat panggêdhe saradhadhu.
koloni :
(W) kn. tanah jajahan.
kolontara :
pc. kalamtara.
kolong :
I (ut. [x]-an) kn. 1 alèn-alèn (gêlangan) wêsi lap; 2 blêngkêran wêsi lsp; 3 sindhêtan ing kala lsp; 4 êngg. bolongan; 5 (sa-[x]) satêkêm (antaraning driji panuding karo jêmpol digathukake). II êngg. kn: longan (ing omah panggung).
kolor :
(-an) kn. talining kathok; di-[x]-i ak: ditrapi kolor.
kolot :
êngg. pc. 1 ngotot, wulêd bangêt; 2 nggêgêgi tata-cara kuna, kuna.
(koma) :
[x]-[x] kn. nganggo têpa-têpa (kanthi kawêlasan).
komah :
(W) kn. pada ...
komak :
êngg. kn. ar. têtuwuhan rambat (bngs. kacang).
komala :
(S) kw. alus, sarèh; kc. kumala.
komaran :
êngg. kn. sajèn marang lêlêmbut (kêmbang, panganan lsp).
kombak-kombul :
kw. munggah-mudhun katut ing ombak (tmr. prau lsp).
kombang :
I kn. bngs. tawon gêdhe; macan [x]: ar. macan warnane irêng; di-[x]-[x]-i pc: digrênêngi, digrumung. II [x]-[x] kn: komplang-komplang (kêbak banyu).
kombang-anglèng :
kn. ak. ambrung (tmr. swaraning gamêlan).
kombang-mara :
kn. ar. gêndhing.
kombar-kombar :
pc. akèh bangêt duduhe (banyune).
kombèrên :
kn. ombèr bangêt.
kombul :
kn. ak. 1 katut mumbul ing awang-awang; 2 misuwur bangêt; kc. umbul, mumbul.
(komboh) :
di-[x]-ake êngg. diclupake, diblêbêgake.
kombolên :
kn. kêkêrêpên, kakèhên; kc. ombol.
kombong :
êngg. ak. pranjèn (pitik, bèbèk).
kombor :
I kn. landhung lan amba (tmr.kathok). II di-[x] kn: 1 dipakani ing cacahan sukêt dicampur karo tètès lan dhêdhak (tmr. jaran); 2 pc. diuja pangane; [x]-an: 1 (wedang [x]-an) wedang tèh (kopi) sing wis bêningan; 2 cacahan sukêt dicampur karo dhêdhak lan tètès ut. banyu (dianggo makani jaran).
kombot :
êngg. kn. klobot.
komêt :
kn. mumêt bangêt.
komêtir, komêtèr :
êngg. pc. kumêtir (lêlurahing mandhor).
komidhi :
kn. kumidhi.
koming :
I kn. gêgulungan ana ing lêmah (tmr. jaran lsp). II pc: kunthing.
komis :
(W) kn. saèm. juru-tulis.
komisaris :
(W) kn. kc. kumisaris.
komisi :
(W) kn. kc. kumisi.
komite :
(W) kn. bêbadan ing pakumpulan

--- 244 ---

komuk ~ kontribisi.

lsp. kang tinanggênah ngrancang ut. nindakake sawijining bab.
komuk :
êngg. ak. kondhang, misuwur.
komuni :
(-suci) kn. roti tanpa ragi kang disucèkake (R.K.).
komod-komod :
êngg. ak. kumud-kumud.
komoh :
êngg. kn. 1 têlês kêbês, klomoh; 2 ar. panganan.
komor-komor :
kn. ak. komod-komod.
kompa :
pc. pumpa.
kompèk :
êngg. kn. ar. wadhah (saèm. tenggok mawa tutup); kêmpèk.
kompèrên :
pc. kalah (kari) karo panunggalane.
kompêr, kompor :
(W) kn. anglo mawa diyan (oncor lênga gas).
komplah-komplah :
êngg. kn. suwèk (tatu) amba.
komplang :
I kn. lowok (lowong) tmr. pangkat. II [x]-[x] pc. kêbak banyu akèh, kombang-kombang.
komplèh :
êngg. kn. kèplèh (tmr. kuping asu).
komplèkan, komplètan :
kn. ak. kumplitan.
komplit :
(W) I pc. ganêp, pêpak, mrabot. II [x]-an kn. ak: kumplitan; kc. kumplit.
komplo :
êngg. kn. bodho, gêndhêng.
(komplong) :
ngomplong pc. mlongo, ndlongop (ora gunêman).
komplot :
(W) pc. 1 grombolaning wong sumêdya laku ala; 2 mitra thing.
kompol :
êngg. kn. bngs. kanthong kang digawe nam-naman goni lsp.
kompolan :
kn. diompoli (diuyuhi ing nalikane turu); kc. ompol.
kompra :
wong [x] êngg. ak. wong urakan.
komprang :
êngg. kn. bngs. kathok kombor.
komprèng :
kn. anak kidang.
komprèngsi :
(W) kn. pakumpulan sarasèhan (para pangrèh praja).
komprès :
(W) kn. ès dibuntêl ing kacu lsp. dianggo nyêp-nyêp êndhas lsp;
kompromis :
(W) kn. prajanjian bêdhamèn
komprontasi :
(W) kn. nggathukake paturaning saksi karo dakwa.
komram :
kw. 1 sumorot padhang; 2 têrang, cêtha.
kon :
di-[x] n. dipunkèn k. (ing) andikake, dikêrsakake, didhawuhi ki. dipurih nindakake, dikudokake supaya; kc. akon.
konang :
kn. 1 ar. kewan saèm. lalêr ing wêtêng ana pêlik-pêlike; 2 (ut. kêkonang) ak: kêpyur-kêpyur ing pandêlêngan (nalika arêp sêmaput lsp); [x]-ên: kêpyur-kêpyur pandêlênge.
konangan :
kn. kawêruhan, kêwanguran.
konang-onang :
kw. misuwur, kondhang.
kondangan :
kn. ak; mèlu kêndurèn (ngêpung ambêngan ing nalikane slamêtan).
kondul :
êngg. kn. bali mutah (tmr. apa-apa kang diulu).
kondur :
ki. mulih.
konjalan :
êngg. kn. têka ing panggonane wong duwe gawe (njagong, nyumbang).
konjêm ing siti :
kw. êndhase nganti mèpèt ing lêmah (urmat bangêt nalikane nyêmbah).
konjuk :
ki. katur.
(konjong) :
kêkonjongan êngg. kn. kêsusu.
kondhang :
I kn. misuwur, kêlok. II kw: 1 wuwuhan; 2 rewang. III êngg. kn: susukan (kali, kanal).
kondhe :
kn. ar. gêlungan.
kondhèktur :
(W) kn. punggawa sêpur (bis) kang pinatah mriksa karcis..
kondhisi :
kn. kc. kundhisi.
kondhong :
êngg. kn. 1 guthêkan; 2 sênthong.
kondhor :
I kn. ak. ora bisa kênthêl (tmr. jênang, wedang tèh lsp). II (ut. [x]-ên) kn: impêsing puyuhan mêdhun.
konus :
kn. ak. diunus.
kono :
n. riku k: 1 panuduh panggonan kang rada adoh prênahe; 2 (ut. konone) pc. kowe; 3 (ut. konone) pc. dhèwèke; di-[x]-[x] engg. pc. disingkrang-singkrang, dikon lunga.
konok :
I si[x](-onggrok) pc. wong kaya mêngkono kuwi. II di-[x]-ake n. dipun-katênakên k. pc: ditindakake kaya mêngkono. III êngg. k: êmbuh.
konon :
êngg. n. mêngkono.
konta :
kn. ak. kunta.
kontab :
kw. misuwur, kondhang; kc. untab.
kontak :
(W) kn. gathuk (tmr. listrik); [x]-an: gathukan ing listrik.
kontal :
I kn. ak. katut diulu; kc. untal. II kn. kentas (kèngêr mundur lsp) marga didhosok lsp.
kontan :
(W) pc. kêncèng (pambayare).
kontang-kanting :
kn. ak. montang-manting.
kontap :
kw. gadug, tutug, têkan; kc. untap.
kontêlir :
pc. kontrolir.
kontên :
I k. lawang; kc. kori. II kapal [x] k. ak: jaran kore.
kontit :
kn. kalah, ora tandhing(-timbang karo jodhone), kari bangêt.
kontul :
kn. ar. manuk bngs. cangak putih; [x] nglayang ak: ar. gêlaring baris.
kontung :
kn. 1 ak. kapitunan, kêcilakan; 2 kw. bêgja; kc. untung.
konto :
(C) kn. bngs. pêncak.
kontra :
I kw. katon ing akèh, misuwur. II (W) pc. 1 mêmungsuhan, lêlawanan karo; 2 mungsuh.
kontrag :
kn. 1 oyag bangêt (tmr. lêmah lsp); 2 br. orêg, gègèr.
kontrak :
I êngg. kn. misuwur. II (W) kn: 1 prajanjian (nyambut-gawe, dagang lsp); 2 têgal [x] êngg. palêmahan kang ditanduri wit jati manèh (sawise ditêgori kang tuwa); 2 dikon nyambut gawe sarana kontrak; [x]-an êngg. pc: nyambut gawe buruhan (tanpa ingon).
kontrang-kantring :
(-an) kn. ak. montang-manting, ora jênjêm.
kontribisi :
(W) kn. dhuwit urunan marang pakumpulan.

--- 245 ---

kontrolê ~ kopyok.

kontrolê :
di-[x] pc. diawat-awati, dipriksa.
kontrolir :
(W) kn. 1 juru mriksa lan ngawat-awati; 2 priyayi pangrèh praja bangsa Wlanda karèrèhane asistèn-residhèn.
konca :
kn. ak. kunca.
koncar-kancir :
êngg. kn. mloka-mlaku.
koncatan :
kn. 1 dioncati ing; 2 kelangan, ditinggal ing; kc. oncat.
(konce) :
di-[x] kn. diklabang lan didokoki kêmbang (tmr. suri jaran); kc. once.
koncèkan :
kn. ak. ([x] wadine) konangan wadine; kc. oncèk.
koncèn :
kn. suri klabangan; kc. konce.
koncèr :
kn. 1 apa-apa kang kumlawèr dawa (dianggo rêrênggan, pajangan lsp); 2 sinthingan (ing ikêt); 3 rêrênggan kang kumlèwèr ing sumping; kc. oncèr, moncèr.
konclak, konclang :
kn. ak. 1 kabuncang mumbul; 2 misuwur; kc. onclang.
koncong :
I êngg. kn. kojong (krodhong bayi). II di-[x] kn. ak. diêlih ing kukusan manèh banjur dimatêngake (tmr. bêras karon).
koncrat :
êngg. pc. kontrak.
konthal-kanthil :
kn. tansah kumanthil.
konthèng :
(an) êngg. kn. kêdhot (atos, digdaya, kêndêl).
konthèt :
êngg. kn. kunthing, kunthèt.
konthing :
êngg. kn. ar. prau cilik.
konthol :
kn. plandhungan ki. kanthonganing pringsilan; di-[x](-i) êngg: didhudhuki dijupuk oyode (kênole) nanging wite dilêstarèkake (tmr. tela kaspa lsp).
konthong :
êngg. kn. sênthongan (guthêkan); kc. kondhong.
konyak :
kn. ar: minuman kêras.
konyal-kanyil :
pc. katon kênès pratingkahe.
konyar-kanyir :
pc. monyar-manyir.
konyas-kanyis :
pc. manis nyênêngake (gunêmane).
konyoh :
ki. borèh.
konyor-konyor :
pc. lunyu gampang diulu; kc. kênyar, kênyêr, klênyêr.
kongah-kongèh :
(-an), kongah-kongih(-an) kn. kanthi rêkasa bangêt (ent. ora jênjêm atine).
kongak :
kn. ak. diungak, katon; kc. ungak.
kongang :
êngg. kn. 1 kêlar, kuwat; 2 bisa; di-[x]-i êngg. diidini.
kongas :
kw. 1 sumêrbak ambune; 2 misuwur bangêt.
konggrès :
(W) kn. pakumpulan gêdhe.
kongkal :
(-an) kw. 1 kêsongkèl, diingsêr; 2 kêwalahan, kalah.
kongkang :
kn. kodhok gêdhe.
kongkih :
kn. ak. kèngsêr saka ênggone; kc. ungkih.
kongkil :
kw. kc. kongkal.
kongking :
kn. ar. mainan nganggo kêrtu cilik.
kongkirèn :
(W) pc. jor-joran (rêbut murah lsp).
kongkulan :
kn. ak. kalah dhuwur (luhur lsp); kc. ungkul.
kongkon :
n. kèngkèn k. ngutus ki. akon mênyang ing; di-[x] n. (diutus ki) dikon mênyang ing ... (nglantarake pakon, têtuku lsp); [x]-an n kèngkèn(-an) k. utusan ki: 1 wong kang dikongkon; 2 kongkon marang; 3 prakara kang dilantarake sarana kongkonan; kc. kon.
kongkrus :
(W) kn. adu kaluwihan bab gêndhing (nêmbang lsp).
kongsèn :
I kn. 1 êngg. darbèking wong sadesa (tmr. sawah lsp); 2 (pari [x]) ak. pari kang ditandur ing têgal têmbako (kang wis diundhuhi (darbèking kabudidayan); 3 gadhuhan, silihan (tmr. omah lsp); 4 êngg. panganggo dhinês, kc. kongsi. II kn. ak: palilah, idin.
(kongsèng) :
di-[x] kn. 1 diwolak-walik (tmr. apa-apa kang digorèng; 2 dikosèk (tmr. lading lsp).
kongsèp :
(W) pc. ngèngrèngan karangan, layang lsp.
kongsêb :
kn. tiba krungkêb (raine kêna lêmah).
kongsi :
I pc. n. ngantos k: nganti. II (C) kn: pakumpulan dagang (lmr. tmr. bangsa Cina); 2 êngg. gudhang ut. kantor dagang (Cina).
kongsul :
I kn. kêsliyo, kèngêr. II (W) kn: wêwakiling praja ngamanca marang nêgara manca (ngurus dêdagangan lsp).
(kop) :
I di-[x] kn. diwêtokake gêtihe sarana cangkir lsp. ditèmplèkake ing badan ing jêrone diobongi dluwang lsp. II di-[x] êngg. pc: ditadhahi (dibijig) ing êndhas (tmr. bal).
kopah-kopah :
kn. ak. têlês kêbês (gupak gêtih).
kopak :
êngg. kn. pêpanthan, golongan, perangan.
kopan :
ora [x] êngg. ora tampikan; kc. kaopan.
kopang :
kw. 100; kc. kupang.
kopar :
kn. ak. kapir, kupur.
kopat-kapit :
kn. obah-obah buntute.
kopèk :
kn. dawa ora mêntêr-mêntêr (tmr. susu); kc. karang kopèk.
kopèn :
I kn. diopèni (dirêmbug, dipiyara); kc. opèn. II êngg. pc: kêbon kopi; 2 ak. wong desa kang diwajibake nandur kopi.
kopèt :
kn. 1 durung cewok (sabakdane bêbanyu); 2 sêsukêr kang kari ing dubur.
kopêr :
(W) kn. bngs. pêthi wlulang lsp. dianggo wadhah sandhangan.
kopi :
I kn. ar. wit lan wohe digawe wedang bubuk; [x] bêras; kopi las-lasan; [x] lêlês, [x] luwak: kopi kang katut ing sêsukêring luwak. II kn: gêndul gêdhe pêsagi; kc. kupi. III (W) kn: ngèngrèngan karangan (capcapan lsp); kc. kupi, kupiya.
kopik :
I ora [x] êngg. pc: ora kalong ora suda. II êngg: ar. mainan nganggo kêrtu cilik. III pc: mêngko dhisik.
kopina :
(S) kw. cawêt, kathok.
kopyah :
kn. kêthu, kupluk.
kopyok :
I di-[x](-[x]) kn. 1 dikumbah ing banyu kanthi diobah-obahake (tmr. sukêt

--- 246 ---

kopyor ~ kosod.

lsp); 2 diocak-ocak ana ing wadhah (tangan ditangkêbake lsp. supaya carub); 3 êngg. diundhi, dilotre; [x]-an êngg. lotrèn; kc. opyok. II kn: ar. mainan nganggo dhuwit dikopyok ing tangan. III [x]-an êngg.kn: rame bangêt (gumêdêr); kc. obyok.
kopyor :
kn. 1 putihan lan kuningane campur (tmr. êndhog); 2 isine ngglombyar (tmr. krambil, sêmangka lsp).
kopkopan :
I pc. sarwa kêsusu pangombene; kc. kokop. II kn: dikop; kc. kop.
koplak :
I kn. 1 isine wis gonggang karo kulite (tmr. kêmiri lsp); 2 pc. kocak. II [x]-an pc: palèrènan lan panginêpan (grobag, bakul lsp).
koplo :
kn. 1 (ut. [x]-[x]) kêpu sarta kêndho (tmr.pipi); 2 pc. bodho, gêndhêng.
koploh :
kn. kèplèh.
koplok :
I kn. 1 sigaran pring tangkêban yèn didudut muni plok (dianggo mêdèni manuk); 2 (lawang [x]) êngg. lawang jêplakan; ngoplok. ndhrodhog wèl-wèlan (marga wêdi bangêt lsp). II pc. wis lawas bangêt (tmr. jarit lsp). III êngg. kn: kupluk.
koplos :
êngg. kn. koploh, kèplèh.
kopo :
êngg. kn. kupu.
kopoh :
(ut. [x]-an) kn. gombal ditêlêsi dianggo ngêlap lsp; di-[x](-i): ditêlêsi ing banyu (tmr. gombal lsp), dirêsiki nganggo kopoh; [x]-an: jarit têlêsaning wong duwe anak (dianggo lèmèk gêtih).
kopok :
kn. 1 nanah saka ing kuping; 2 (ut. [x]-ên) lara kupinge ngêtokake nanah; 3 êngg. budhêg.
kopong :
kn. 1 tanpa isi (tmr. wowohan lsp); 2 pc. bodho, kurang kawruhe.
kopor :
kn. kopêr.
kopos :
pc. kopong, kc. kropos.
koprah, koprak :
kn. krambil cukilan kang digaringake.
koprak, koprèk :
êngg. pc. 1 goprak, koplak; 2 wrangkaning arit lsp; di-[x] êngg. pc: digusah, diburu.
kopral :
(W) kn. ar. pangkating saradhadhu.
koprasi :
(W) kn. pakumpulan pirukunan dagang lsp.
koprat-kaprèt :
pc. rame gunêman (tmr. wong wadon).
koprèk :
êngg. pc. kc. koprak.
koproh :
êngg. pc. kêmproh.
kopros :
êngg. kn. kêtêl ora kopèn (tmr. brêngos).
koprot-koprot :
kn. 1 mêtu gêtihe akèh bangêt (kêtaton); 2 pc. kalah (kapitunan) akèh bangêt.
kor :
kn. tuma cilik.
korad-karèd :
pc. kêkurangan bangêt; kc. korèd.
korah :
sa-[x] kn. ak. akèh bangêt.
korak :
. 1 kw. misuwur, kêwêntar; 2 êngg. swara rame; [x]-an êngg: 1 wrangka kudhi (arit lsp); 2 gêntha kayu (ing gulu sapi).
koran :
(W) pc. layang kabar; di-[x]-ake pc: dikabarake.
kor'an :
(A) kn. kitab suci Islam; kc. kur'an.
korang-karèng :
pc. êntèk babar pisan.
korap :
sa-[x] kn. ak. akèh bangêt.
koras :
kn. ak. peranganing buku ana salêmpitaning lêmbaran (lumrahe 8 kaca); di-[x] ak: dijilid.
kore :
kn: (jaran [x]) jaran saka ing Sumba, Bima.
korèd :
êngg. kn. bngs. arit; di-[x]-i: dirêsiki kêkèrène kang ana ing wadhah (sarana disèndhoki lsp); [x]-an: 1 olèh-olèhane ngorèdi; 2 pc. turahan, kang kari dhewe.
korèh :
êngg. kn. cêcèkèr.
korèk :
êngg. kn. 1 cethok; 2 ([x] kuping) piranti dianggo ngrêsiki curêg; 3 rèk gêrètan; 4 rèk; 5 wong ngêmis; di-[x]: 1 dirêsiki nganggo korèk; 2 dicorèk; 3 diurêki; 4 pc. diudhal-udhal wadine; kc. orèk, ngorèk.
(korèksi) :
di-[x] (W) kn. dibênêrake lupute (tmr. tulisan lsp).
korèng :
kn. tatu kang dadi mêmala; [x]-ên: nandhang lara korèng.
korèp :
I kn. mêmalaning kulit (gudhig, kadhas-kudhis); [x]-ên: nandhang lara korèp. II di-[x]-i êngg. kn: dikorèdi.
korèspondhèn :
(W) kn. juru ngabarake ing layang kabar.
kori :
. 1 êngg. k. lawang; 2 (lawang [x]) kn. lawang ing regol, lawang kayu; 3 kn. ak: punggawa pradata kang pinasrahan nêkani wong kang kêna prakara.
koripan :
kw. kaananing urip, panguripan; kc. urip.
kornèt :
(W) kn. kênèk montor.
korud :
kw. kuru bangêt; [x] kamane: kêmêton kamane.
korugan :
kn. diurugi ora kêjarag; kc. urug.
korup :
I kn. 1 ak. sumbut, urup; 2 êngg. pantês, patut. II kn. ak: ora tuhu.
korog :
I êngg. kn. payon alang-alang; kc. mêngkorog. II di-[x] êngg. kn: diorog, dioyog.
korok :
kn. saèm. jêgul mawa garan (dianggo ngrêsiki bêdhil, mriyêm, sêmprong lsp); di-[x]-i: 1 dirêsiki jêrone (tmr. barang kang wangun wuluhan); 2 (-kupinge) pc. dikandhani, dituturi.
koros :
kn. ar. ula.
kosala :
kw. kc. kusala.
kosèk :
I êngg. kn. ora lurus kaya samêsthine; 2 kisruh, ruwêt (tmr. petungan, panêmu, rêrêmbugan lsp); ngosèk: klisikan mubêng-mubêng (tmr. turu). II di-[x] kn: 1 diasah digosokake ing wlulang lsp. (tmr. lading lsp); 2 dipususi supaya putih rêsik tmr.bêras lsp); 3 êngg. dirêsiki sukête lsp.
(kosèr) :
[x]-[x] kn. ak. ngglangsur maju; di-[x]-ake ak: diklangsrahake ing lêmah; [x]-an êngg: godhong têmbako kang ngisor dhewe.
kosi :
êngg. nganti; kc. kongsi.
kosik :
kn. ak. kèlingan; kc. osik.
(kosya) :
di-[x] kw. diambung.
kosus :
kn. ak. kusus.
kosod :
(ut. kêkosod) kn. nggosok-nggosokake awake (tmr. kewan lsp);

--- 247 ---

kosok ~ kowèn.

di-[x]-i: digosok-gosok ing awak (kewan); [x]-an: 1 cagak lsp. kang dianggo kêkosod; 2 gêgosokan, ent. adu panêmu.
kosok :
kn. 1 sênggrènging rêbab (biola): 2 gosok; di-[x]-i: diilangi rêrêgêde(dhangkale) sarana digosok: [x]-an: nggosok awake supaya rêsik (nalikane adus).
kosok-bali :
n. [x]-wangsul k. têtimbangan kang lêlawanan kaanane, kc: gêdhe karo cilik, dawa karo cêndhak.
kosong :
kn. 1 êngg. kothong, suwung; 2 ora ana sing nunggang (tmr. kreta sewan lsp); 3 êngg. andhong, kreta arodha papat; [x]-an: êngg. pc: lowahan, lowongan, sêla-sêla.
koswa :
, bala [x] kw. wadya bala.
kotaka :
(S) kw. ak. 1 rêrêgêd; 2 kang ala dhewe.
kotaman :
kw. kautaman; kc. utama.
kotang :
kn. 1 entrok; 2 klambi tanpa lêngênan.
kotbah :
(A) kn. ak. sêsorah; kc. kutbah.
kotbuta :
kw. muring bangêt.
kotèng-kotèng :
kn. kompèrên.
kotèsan :
kn. anak kutuk.
(kotên) :
dipun-[x]-akên êngg. k. dimêngkonokake.
kotus :
kw. dikongkon; kc. utus.
kotok ayam :
êngg. kn. lamur.
kotol :
kn. kêpêlan sêga dicampuri dhêdhak (pakan jago).
kotol-kotol :
pc. ketol-ketol.
kotor :
êngg. kn. rêgêd.
kotos-kotos :
kn. 1 padha tètès banyune; 2 êngg. anyar bangêt; kc. kètès.
kotrèg, kotrèk :
kn. piranti dianggo nyopot gabus tutup gêndul.
kocak :
kn. 1 obah-obah tmr. barang cuwèr ing wadhah (banyu krambil lsp); 2 ak. obah dening ombak (tmr. sêgara); 3 bêning blalak-blalak (tmr. mata); 4 êngg. bêcik bangêt; di-[x]. diocak-ocak supaya campur (banyu lsp. ing gêndul); kc. acak.
kocak-kacik :
kn. tansah kocak arêp wutah.
kocap :
kn. diucapake, dicritakake; 2 êngg. pc: samangsa, anggêr (mênawa); [x]-a br: kacrita; kc. ucap.
kocar-kacir :
kn. padha cicir, padha kècèr.
kocèh :
êngg. kn. gupak.
(kocèk) :
di-[x]-i êngg. kn. dioncèki.
koci :
kn. ak. sêkoci (prau cilik).
kocing :
êngg. kn. kucing.
kociwa :
êngg. kn. kuciwa.
koclak :
êngg. kn. kocak.
koclok :
I êngg. kn. kocak. II êngg. kn. ar. mainan nganggo dhadhu.
(kocoh) :
di-[x] êngg. kn. dicêngèsi, dianggo sêmbranan.
kocok :
I êngg. kn. bngs. tenggok (bojog). II di-[x] kn: 1 diocak-ocak supaya campur; 2 dikasud (tmr. kêrtu); 3 êngg. pc. digrujug ing ujar.
kocolan :
kn. ar. iwak cilik.
kocor :
I kn. ak. 1 banyu kang dianggo mbanyu jago tarung; 2 banyu dianggo ngumbah mêmala lsp; apêm [x]: apêm kang diclup ing juruh; di-[x](-i): 1 dikêcêri banyu (tmr. jago kang diêdu); 2 êngg. disirami, dioncori; [x]-an: 1 nyêp-nyêp ing nalikane ngaso (tmr. jago kang diêdu); 2 êngg. ilèn-ilèn banyu dianggo ngoncori tanduran; kc. kumocor. II [x]-an êngg. kn: ditêgor sanalika (tmr. wit, tanpa digaringake); 2 alang-alang kang digaringake (kanggo payon).
kocrat-kacrèt :
(-kacrit) êngg. pc. wutah mawut-mawut.
(kocrok) :
di-[x] êngg. pc. dikocok.
kocrot :
kn. 1 kêdhokan (petakan) ing sawah; 2 saèm. pêthi gêdhe (wadhah wayang lsp); 3 êngg. pêthi mayit; 4 êngg. wadhah kinang; di-[x]-[x]: dipetak-petak, digodhagi pêsagèn; [x]-an: 1 godhagan, pêsagèn-pêsagèn; 2 petakan; 3 kothak cilik.
kothal :
êngg. kn. bngs. jêmbaran.
kothang-kathung :
kn. ak. tansah padha ngathung; kc. athung.
(kothèh) :
kêkothèh kn. gubras, rêgêd; di-[x]-i ak: digupaki.
kothèk :
(-an) kn. têtabuhan nganggo lêsung.
kothèr :
kn. ak. kèthèr.
kothi :
(S) kw. kêthi.
kothung :
êngg. kn. putung, kuthung.
kothok :
I kn. ar. jangan; di-[x]: 1 digodhog dikênthêlake (tmr. candu lsp). diluluh ing kowi (tmr. slaka lsp); 2 dikêla kothok. II si [x] onggrok pc: si konok onggrok. III di-[x]-ake pc. n. dikonokake; kc. mêngkono.
kothong :
kn. 1 ora ana isine (tmr. wadhah lsp); 2 pc. tanpa kawruh, bodho, rèmèh; di-[x]-i(-ake): 1 ora diisèni; 2 dilowongi, disuwungake; [x]-an: tanpa isèn-isèn.
kothor :
êngg. kn. kèthèr.
kothosên :
êngg. kn. rêgêd.
kothot :
kn. alod bangêt (tmr. iwak).
kowah :
I êngg. kn. bngs. manci gêdhe (cuci-mukak) II kn. ar. mainan nganggo kêrtu cilik.
kowak :
I kn. gudhig (tatu) kang amba; di-[x](-i) êngg. pc: dikrowak(i), dicowali; kc. krowèk. II [x]-[x] êngg. kn. bêngok-bêngok.
(kowal) :
di-[x]-i êngg. pc. dicowali, dicowèli.
kowan :
êngg. kn. lêgog-lêgog, ora olèh-olèhan apa-apa.
kowang :
I kari [x]-[x] pc. kari (ditinggal) ijèn. II [x]-[x] pc: mbaung (tmr. asu). III [x]-an kn: bngs. bibis (manggon ing banyu). IV [x]-an êngg: bngs. caping bèbèk.
kowar :
kn. 1 ak. ora kawruhan têrang (kang duwe lsp); 2 ora têrang bapakne (anake wong dhêmênan).
kowar-kawir :
êngg. pc. kawir-kawir.
kowe :
I n. sampeyan, panjênêngan k: panyêbut marang wong kang diajak wawan gunêm. II kn: anak lutung.
(kowèk) :
di-[x]-i êngg. pc. dicowèli (dikrowok lsp).
kowèn :
kn. 1 ak. jêmbaran dianggo umbah-umbah lsp; 2 jugangan dianggo nyampur lepa (plêstèr lsp), jugangan pambuwangan tlethong lsp; kc. kowi.

--- 248 ---

kowèng-kowèng ~ kranthil.

kowèng-kowèng :
êngg. kn. mbaung (tmr. asu).
kowên :
êngg. kowe.
kowi :
kn. wadhah piranti nglêbur slaka lsp.
kowung :
êngg. kn. kuwung.
kowok :
kn. ar. mainan nganggo kêrtu gêdhe; kc. krowok, ngowok.
krabah :
kn. ar. iwak sêgara.
krabang :
pating [x] kn. padha katon abang-abang (tmr. kulit lsp).
krabat :
I (A) êngg. kn. sanak sêdulur. Ii [x]-[x] êngg. kn: lamat-lamat.
krabyakan :
pc. sarwa kêsusu (sêmu bingung).
krabu :
êngg. pc. sawung cilik (cêplik).
krajan :
kn. 1 ak. nêgara kang kabawah ing raja, wêwêngkoning raja; 2 desa kang diênggoni ing lurah; 3 ak. nêgara kang didunungi panggêdhening tlatah; 4 ak. pakarangan gadhuhan marang abdi-dalêm; kc. raja.
kraèk :
pating [x] pc. padha bêngok-bêngok.
kraèng :
kn. sêsêbutaning priyagung Bugis.
krah :
I kw. ak. akèh bangêt; kc. kumêrah. II (W) pc: gulon kandêl (pisah karo kêmejan).
krahang :
êngg. kn. murka, ngangsa-angsa.
krai :
kn. bngs. timun.
krainan :
êngg. kn. kêrinan.
krak :
a-[x], ma-[x] kw. mbêngok, nggêro, nêpsu bangêt.
kraka :
êngg. kn. godhong garing (kang wis tiba).
krakab :
kn. 1 larab tutuping lapak; 2 ak. krodhong, tutup; di-[x](-i) ak: dilarabi, ditutupi (dikrukub).
krakad :
kn. jaring gêdhe; di-[x]: dijaring nganggo krakad.
krakah :
êngg. kn. pomahan; kc. rangkah.
krakal :
I kn. 1 watu kang rada gêdhe; 2 êngg. watu gamping; 3 pc. (ukuman [x]) ukuman dikon nggarap dalan lsp; di-[x]: 1 diurug ing krakal (tmr. dalan lsp); 2 pc. diukum dikon nggarap dalan lsp; [x]-an: dalan lsp. kang dikrakal. II di-[x] êngg. kn. diwluku (tanpa diêlêbi); [x]-an êngg: tanpa diêlêbi (tmr. pawinihan lsp).
krakas-krakas :
pc. kasar, agal (tmr. wêdhi lsp).
krakêt :
kn. tumèmplèk ora kêna diklèthèk; kc. rakêt.
(krakup) :
di-[x] pc. dirakup.
(krakot) :
di-[x]-i kn. dicokoti saka sathithik; kc. brakot, krikit.
kral :
kw. rosa, kuwat, kêlar.
kram :
I kw. sorot, cahya; kc. kumram. II kn: paku canthelan. III kn: kran, pancuran.
krama :
1 kw. pratingkah, patrap; 2 kw. tata-pranata kang bêcik, suba-sita; 3 kw. watak, sipat; 4 kn. têmbung pakurmatan (ing unggah-ungguhing basa); 5 ki. laki, rabi; 6. kw. bojo; kaum [x] pc: wong cilik, buruh; ngapus [x] pc: ngapusi sarana alus; nyangga [x] pr: ngêpenaki rêmbug; ngungkak [x] pr: nêrak tata-krama; dikramani: dibasani (dijak gunêman nganggo têmbung krama); dikramakake: 1 ditêmbungake krama; 2 ki. diomah-omahake (dirabèkake, dikalèkake).
krama desa :
(n. [x] dhusun k): têmbung krama kang ora kaprah (ênggon-ênggonan).
krama inggil :
kn. têmbung krama kang urmat bangêt.
kramakala :
kw. sore, wêngi.
kraman :
I kn. (wong-wong kang) nglawan ut. mblela marang panguasa (nêgara); ngraman: mblela nêdya ngrêbut panguwasa. II êngg. kn: 1 sawah darbèking desa; 2 sawah lungguh (ing prabot desa). III kw: kêtêmuning pangantèn; kc. krama.
kramaniti :
kw. tata-krama, patrap kang bêcik.
kramas :
kn. jamas ki. rêrêsik rambut sarana disiram ing landha lsp; di-[x]-i (dijamasi ki)dirêsiki rambute nganggo landha lsp.
kramat :
(A) kn. 1 ak. kaluhuran, pakurmatan; 2 (duwe-) kasêktèn (tmr. para suci, kuburan lsp); 3 (ut. [x]-an kuburane wong kang suci; [x]-an êngg: jaratan, kuburan.
krambang :
pating [x] kn. padha katon kumambang; kc. kambang, rambang.
krambil :
n. (êngg. k) klapa k (êngg. n): ar. wit sarta wohe (dianggo olah-olahan warna-warna).
krambyang :
pating [x] kn. ak. pating krambyang: [x]-an, ngrambyang: 1 nglambrang; 2 pc. kuwur, bingung (pikirane).
kramean :
kn. tontonan lsp. kasênêngan; kc. rame, karamean.
krami :
k. ak. krama.
kramyang-kramyang :
êngg. pc. rêmêng-rêmêng, ngramyang; kc. ramyang.
kramyas :
pating [x] kn. pating kranyas.
kramun-kramun :
êngg. kn. rada grimis.
(krampyang) :
di-[x] pc. disrêngêni (diujar-ujari) sêru.
krampul :
pating [x] kn. padha katon kumampul; kc. kampul.
kran :
(W) kn. pancuran ing bumbungan banyu lsp.
krana :
kn. ak. jalaran, sabab; [x] alus: ora kanthi pêksan (ora kasar-kasaran); [x] Allah: atas karsaning Allah; [x] bêcik ak: kanthi bêcik (tanpa pêpadon lsp); [x] ngapa ak: kêna apa, sabab apa.
kranjang :
kn. ar. wadhah kang digawe pring nam-naman kasar (arang).
kranji :
kn. 1 pranjèn, kurungan jago; 2 peranganing nam-naman.
kranjingan :
kn. kêsurupan setan; kc. anjing, manjing.
krandhah :
êngg. kn. krabat, sanak sêdulur.
krantèn :
kn. ar. têtuwuhan ing sêgara.
krantên :
êngg. k. krana.
kranthêng :
pating [x] kn. 1 pating grancêng (tali lsp. dipanthêng); 2 padha nganthêng (ora tumandang); kc. kanthêng, kênthêng.
kranthil :
pating [x] kn. 1 padha kumanthil, katon kanthil-kanthil akèh; 2 êngg. ora mbiyêt (mung katon pating prênca tmr. woh); kc. kanthil.

--- 249 ---

kranthuk ~ krètèg.

kranthuk :
pating [x] kn. padha manthuk; kc. anthuk.
kranthul :
pating [x] kn. ak. pating kranthil.
kranyas :
pating [x] kn. krasa pêdhês (panas).
kranyuk :
pating [x] pc. padha manyuk-manyuk; kc. anyuk.
krang :
êngg. kn. kêrang.
krangan :
pc. kran.
kranggèh :
pating [x], [x]-an kn. padha kumlawe arêp ngranggèh; kc. ranggèh.
krangkat :
kn. ak. angot, kumat.
krangkèng :
kn. kandhang kewan galak (dipagêri rajêg wêsi).
kranglah :
êngg. kn. kêcingkrangan.
krangrang :
êngg. kn. rangrang, ngangrang.
(krangsang) :
I [x]-an kn. ak. mumpal-mumpal (umob); c.[13] kumranagsang. II [x]-an kn: ngrangsang, ngangsa bangêt; kc. rangsang.
kraos :
k. 1 krasa; 2 krasan.
krapa :
I kêkrapa kn. golèk krowodan (pangan lsp) mênyang ing alas; kc. ngrapa. II êngg. kn: rewanging juru misaya iwak.
krapak :
pc. rapak; [x]-an pc: garing.
krapês-krapês :
pc. kapês-kapês, gabês.
krapyak :
I kn. ak. pêpindhan swara têmpuking tumbak lsp. II kn: pagêring papan kang dianggo ngingu kidang mênjangan; di-[x]: dipagêri mubêng.
kraras :
kn. ak. klaras.
kras :
pc. kêras.
krasa :
n. kraos k. kêtaman ing rasa, bisa ngrasakake; kc. rasa.
krasak-krasak :
kn. pêpindhan swaraning godhong garing disasak, banjir lsp; kc. kumrasak.
krasan :
n. kraos k. wis krasa sênêng kaya ana ing omahe dhewe.
krasikan :
kn. ar. panganan.
krastala :
kw. kuwasa, sêkti.
krastin :
kn. ak. kêsting.
kratak :
I [x]-[x] kn. pêpindhan swaraning barang kang mêntul lsp. II [x]-an êngg. kn: bêkakrakan arêp ngêndhog (tmr. babon).
kratu :
(S) kw. ak. sajèn.
kratok :
êngg. kn. bngs. kacang rambat.
kraton :
kn. 1 kang diêrèh ing ratu, pangrèhing ratu; 2 dalêming ratu; kc. ratu.
kracak :
I êngg. kn. tracak. II [x]-[x] kn. pêpindhan swaraning banyu mancur lsp.
kracan :
kn. ar. dhapuring tumbak.
kracung :
pating [x] kn. padha ngacung; kc. acung.
krathung :
pating [x] kn. padha ngathung; kc. athung.
krawak-krawak :
kn. pêpindhan swaraning banyu mili ing grojogan lsp.
krawangan :
kn. rangrangan, bakal kang sumrawang.
(krawat) :
di-[x], [x]-an kn. ditalèni ing kawat lsp. supaya aja kêbanjur pêcah (tmr. teko lsp) kc. kawat.
krawitan :
kn. 1 kagunawalus;[14] 2 ar. gêndhing.
krawyada :
(S) kw. ak. kewan galak.
(krawu) :
di-[x] kn. diurab lan dicampur karo barang kang lêmbut; di-[x] ampas pc: diujar-ujari.
(krawus) :
di-[x] kn. disrêngêni kanthi diujar-ujari.
kre :
êngg. kn. kêre.
krèbèt :
wayang [x] ak. wayang bèbèr.
kreyab :
pating [x] kn. padha reyab-reyab rambute; kc. reyab.
krèyèng :
êngg. kn. cikrak, wadhah uwuh lsp. kang dipikul; 2 ks. palanyahan.
kreyok :
pating [x] pc. padha muni keyok-keyok (pitik).
krekalan :
kn. tiba kêdhakalan (arêp tangi manèh).
krèkèl :
I êngg. kn. gaplèk. II [x]-an kn: kêthèkèlan, mènèk kanthi rêkasa.
krèkèsan :
I pating [x] êngg. pc. 1 pating krompyang; 2 pating slêmbrèh. II êngg. kn: blabag lsp. têkên.
krenah :
êngg. kn. 1 panggawe (sarana) kang dianggo (mialani lsp); 2 rêmbug; 3 pangapus; di-[x] êngg: 1 direka-reka; 2 dipialani sarana krenah, diguna-gawe: 3 diapusi.
krendha :
êngg. kn. rêmbug, reka; kc. krenah.
krèndhèt :
pc. kêbarut; kc. rèndhèt.
krèncèng-krèncèng :
kn. pêpindhan swaraning banyu mancur ing èmbèr lsp.
krèng :
pc. pêpindhan swaraning klinthing pit lsp.
krengga :
kn. 1 durung mangsane matêng wis gogrog (tmr. wowohan); 2 pc. salah kêdadèn, ora dadi.
krenggak :
pating [x] kn. ak. padha enggak ana ing banyu; kc. enggak.
krenggok :
pating [x] kn. ak. padha menggak-menggok; kc. enggok.
krengkangan :
kn. tiba klumah nyêkangkang.
(krèngsèng) :
di-[x] kn. digawe lênga sarana digorèng (tmr. gajih lsp).
krèpès :
pc. trèpès, tipis.
krepyak :
kn. 1 (mak [x]) kêtêrangan tibaning gêdhèg lsp; 2 blabag tutup(ing) krêtêg); 3 tutup jêndhela lsp. kang digawe blabag tinata mirang rantap; 4 êngg. klothak (gêntha kayu).
krèpyèk :
mak [x] pc. mak krepyak.
krepo :
êngg. pc. tanpa karosan (asor bangêt, ala bangêt); kc. repo.
krese :
kn. iwak loh cilik-cilik sing digaringake.
krèsèk :
I êngg. kn. krese. II [x]-[x] kn: pêpindhan swaraning godhong garing dipidak lsp; kc. krêsêk. III kakehan [x] pc: kakehan pratingkah.
kreta :
kn. ar. têtunggangan mawa rodha papat digèrèt ing jaran; [x] montor ak: montor.
krete :
kn. anak baya.
krètèg :
I ngrètèg kn. 1 padha rontog (gogrog) godhonge lsp; 2 pc. saya suda kasugihane (dadi mlarat); [x]-an êngg: 1 pari kang disêbar garingan (tanpa diêlêbi); 2

--- 250 ---

krècèk ~ krêngêng.

pari kang gampang gogroge saka ing wulèn. II pating [x] êngg. kn: pêpindhaning swara saèm. kracag-kracag.
krècèk :
I kn. 1 irisan wlulang didang banjur digaringake (yèn garing bisa mlêmpung digawe lawuh); 2 ar. panganan gorèngan. II êngg. kn: jrangkong (raganganing wong lsp). III [x]-an êngg. kn: têbu kang ora bisa thukul (sêmi). IV di-[x] kn. ak: diprinci-princi pangetunge. V [x]-[x] kn. ak: pêpindhan swaraning blèg gathuk lsp.
krewal :
pating [x], [x]-an kn. ak: pating grewal, grewalan; kc. grewal.
krèwèdan :
kn. ak. turahan (bêbathèn) sathithik.
krèwèk :
kn. krowok (krowak) sathithik.
krèwèng :
kn. 1 êngg. pêcahan bêling lsp; 2 wingka (pêcahan grabah): ora duwe [x] êngg. pc: ora duwe dhuwit.
(krêbak, krêbêk) :
di-[x]-ake kn. ak. diblêbêgake ing banyu supaya kêbak (tmr. kêndhi lsp).
krêbat-krêbêt :
kn. tansah nywara krêbêt-krêbêt.
krêbêt :
I pating [x], [x]-[x] kn. pêpindhan swaraning jarit lsp. nalikane katêmpuh angin (mlaku lsp). II êngg. kn. ribut ênggone tumandang (cêcawis lsp).
krêbut :
pating [x] kn. ak. saèm. pating krêbêt; kc. krêbut.
krêdan :
êngg. kn. iwak ing gulu; kc. kêrdan.
krêdut :
pating [x] kn. padha obah kaya kêdut; kc. kêdut.
krêdyat :
kw. kagèt; kc. kêjot.
krêjèt :
pating [x] kn. ak. padha krêjèt-krêjèt.
krêjêt :
(-ing ati) pc. krêntêging ati (marang pêpenginan lsp); ngrêjêt: 1 obah krugêt-krugêt; 2 rada urip (tmr. dêdagangan lsp).
krêdhah-krêdhih :
ora [x] kn. ak. ora prêduli marang.
krêdhak :
pating [x] kn. padha sumèlèh ora ditutupi ut. ora disingkir-singkirake (wadhah kang mêntas dianggo lsp.
krêdhêk :
êngg. kn: (rêmbulan [x]) anggone ndhadhari wis lingsir wingi.[15]
krêdhuh :
pating [x] kn. ak. padha sêsambat adhuh.
krêga :
kn. ak. ar. wadhah kang digawe wlulang.
krêgêng :
êngg. kn. kêsêl, sayah.
krêkalasa :
(S) kw. ak. kadhal, bunglon.
krêkas :
kn. wadhah pistul; kc. kêrkas.
krêkêb :
mak [x] pc. sanalika tumutup (tumangkêb, mêngkurêb); kc. kêkêb.
krêkêl :
pating [x] kn. padha mêndhêkêl (nglêkêr).
krêkês-krêkês :
I kn. krasa adhêm njêkut; kc. kêkês. II kn: nywara krês-krês.
krêkêt-krêkêt :
kn. swaran[16] kêroting untu lsp.
krêkuh :
pating [x] pc. pating brêkuh; kc. bêkuh.
krêkut-krêkut :
kn. saèm. krêkêt-krêkêt.
krêmah :
kn. ar. têtuwuhan.
krêmbah :
kn. ar. macan.
krêmbès :
pating [x] êngg. kn. padha mêtu (tmr. kêbul, kukus lsp).
krêmbêng :
êngg. kn. rêmbêng, rombong.
krêmbik :
pating [x] kn. ak. padha (arêp) nangis; kc. kêmbik, mêmbik.
krêmbyah :
pating [x], [x]-[x] kn. pating srawe ora tata (tmr. rambut lsp); kc. rêmbyah.
krêmbyang :
pating [x] kn. ak. pating krêmbyah; kc. rêmbyang.
krêmbos :
pating [x] êngg. kn. pating krêmbès.
krêmês :
I [x]-[x] kn. katêrangan pamamahing panganan kang êmpuk. II êngg. kn: ar. panganan kang digawe tela kaspa.
krêmi :
kn. cacing ing wêtêng kang lêmbut-lêmbut.
krêmin-krêmin :
êngg. kn. lamat-lamat (tmr. pangrungu).
krêmya-krêmya :
kn. ora kêtêl, arang-arang.
krêmun :
I êngg. kn. bngs. tandhu gandhul. II [x]-[x] êngg. pc: grimis kêpyur-kêpyur; kc. kêrmun.
krêmus :
kn. saèm. krêmês; kc. kêrmus.
krêmpêl :
pating [x]. [x]-an kn. padha kêmpêl dadi siji; ngrêmpêl: kumpul (nggrêmbêl) dadi siji; kc. kêmpêl.
krêmpis :
pating [x] pc. padha kêmpis-kêmpis; kc. kêmpis, mêmpis.
krêmpyag :
pating [x], [x]-an kn. ribêt bangêt dening kakehan gawan lsp.
krêmpyêng-krêmpyêng :
pc. 1 mbêngêngêng; 2 ent. rame (tmr. pasar lsp).
krêndha :
I êngg. kn. 1 pêthi mayit; 2 bandhosa. II (ut. krêndhawa) kw: bèbèk..
krêndhi :
kw. mênjangan(-tutul).
krênêng :
kn. 1 wadhah kang digawe nam-naman pring arang-arang (dianggo wadhah woh-wohan lsp); 2 nam-naman pring dianggo mbrongsong wowohan; di-[x]-i: diwadhahi (dibrongsong) ing krênêng.
krênis :
pating [x] pc. padha kêmayu; kc. kênès.
krênuk :
pating [x] pc. padha lêlinggihan adu bathuk..
krêntès :
pating [x] kn. ak. padha tètès.
krêntêg :
kn: (-ing ati) prêntuling sêdya ing ati.
(krênca) :
di-[x] êngg. kn. diukur (nganggo tali lsp).
krêncal :
(-an) pc: kroncalan.
krêncang, krêncèng :
pating [x] pc: padha ditalèni (dipanthêng) kêncêng.
krêncil :
pating [x] kn. mung saka sathithik (ora bêbarêngan)..
krênthêng :
pating [x] pc. pating krêncang(-krêncêng).
krênthil :
pating [x] pc. pating krêncil.
krênyah-krênyoh :
pating krênyoh pc. padha mamah; kc. kênyoh.
krênyap, krênyêp :
pating [x] kn. ak. padha katon gilap sumorot; kc. rênyêp.
krênyês :
mak [x] pc. sanalika rêmuk.
krêngêng :
pating [x] kn. ak. padha nywara mbrêngêngêng.

--- 251 ---

krêngês ~ Kristên.

krêngês :
pating [x], [x]-[x] pc. pating krêkêt, krêkêt-krêkêt.
krênggos :
pating [x], [x]-an kn. (padha-) mênggèh-mênggèh napase.
krêngkab :
, pating [x] pc. padha mêngkab-mêngkab.
krêngkèt, krêngkit, krêngkot :
pating [x] kn. pêpindhan swaraning pikulan lsp. mêndat.
krêngus-krêngus :
pc. krêmus-krêmus.
krêngsêng-krêngsêng :
kn. nywara ngarêpake umob (tmr. wedang lsp).
krêpana :
(S) kw. ak. 1 mêmêlas; 2 kêcingkrangan, cilaka.
krêpêk :
mak [x] pc. sanalika pêcah (rêmêk); di-[x]: dipêcah, dirêmuk; kc. krêpyêk.
krêpês :
mak [x] kn. salika[17] rêmuk pêpês.
krepyak-krêpyêk :
pc. katêranganing tumandang bêbarêngan.
krêpyêk :
I mak [x] kn. mak grêpyêk (swaraning athik-athikan ditêkuk). II [x]-[x] pc: krêcêk-krêcêk.
krêpluk :
pating [x] pc. muni (nywara) pluk-pluk; kc. kêpluk.
krêpu :
kn. ak. kc. kêrpu.
krêpus :
kn. ak. kêrpus.
krês :
mak [x] pc. katêrangan swaraning ngiris lsp.
krêsa :
(êngg. k) ki. arêp; kc. karsa, kêrsa.
krêsêk :
I [x]-[x] kn. 1 swaraning godhong garing lsp. dipidak lsp; 2 swara lirih êrak. II di-[x]-i pc: dirigoni ing swara; kc. rêsêk, kumrêsêk.
krêsês :
pating [x] pc. padha nywara sês-sês; kc. ngêsês.
krêsna :
(S) kw. 1 irêng; 2 wage.
krêsnapaksa :
(S) kw. panglong (sawise tanggal 15).
krêstin :
kn. ak. kêsting.
krêta :
kw. tata, têntrêm; kc. kêrta.
krêtagna :
(S) kw. ak. tanpa panarima.
krêtayasa, krêtakirtya :
(S) kw. ak. misuwur.
krêtayuga :
(S) kw. ak. jaman (alam) kang kapisan.
krêtala :
kw. ar. gêgaman.
krêtanjali :
(S) kw. ak. nyêmbah, mbêbana.
krêtapunya :
(S) kw. ak. bêgja bangêt.
krêtapradana :
(S) kw. ak. linuwih.
krêtarta :
(S) kw. ak. 1 kêlakon, kasêmbadan; 2 putus (ing ngèlmu).
krêtès :
pating [x] pc. padha nywara mak kêtès.
krêtêg :
I mak [x] (-krêtêg) pc. pêpindhan swaraning kayu arêp putung lsp; kc. kumrêtêg. II kn: wot gêdhe lan amba (ing kali lsp); di-[x]: ditrapi krêtêg.
krêtêp :
kn. timang ditrètès intên.
krêtês :
pating [x] pc. swaraning bêras lsp. dimamah.
krêti :
kw. panggawe, tindak, pratingkah.
krêtu :
kn. ak. kêrtu.
krêtobaya :
(S) kw. ak. rukun, bêdhami, prajanji.
krêtya :
(S) kw. (pang-)gawe, tindak.
krêcêk-krêcêk, krêcik-krêcik :
kn. ak. pêpindhan swaraning udan, gathuking tumbak lsp; kc. kumrêcêk.
(krêwês) :
di-[x] êngg. kn. dikruwês.
krêwikan :
êngg. kn. cuwilan.
kridha :
(S) kw. 1 ak. dolanan, sênêng-sênêng; 2 ulah sacumbana; 3 nggêgulang, nindakake; 4 tumindak, panggawean.
krigaji :
kn. ak. ar. pajêg marang lurah tabon (katur panjênênganing ratu).
krigan :
êngg. ak. kêrigan.
kriya :
kn. 1 ak. pakaryan, pagawean (kaya dene kêmasan, pandhe lsp); 2 tukang (kêmasan, pandhe lsp); 3 (têmbung [x]) têmbung kang mratelakake solah (tandang, tindak).
kriyak-kriyak :
kn. swaraning mamah timun lsp.
kriyèk, kriyik :
pating [x] pc. padha nywara tmr. kuthuk lsp.
kriyêk, kriyês :
mak [x] pc. sanalika rêmuk (ditindhês lsp).
kriyin :
êngg. kn. 1 dhisik; 2 biyèn.
kriyip-kriyip :
kn. kêrêp kêdhèp sarta ciyut (tmr. mata).
kriyuk :
I kn. cèrèt lêmah (gawean Cina). II [x]-[x] pc: saèm. kriyak-kriyak.
kriyung :
mak [x] pc. sanalika kêbak (kêndhi lsp. kang diblêbêgake ing banyu); di-[x] pc: dikukup kabèh totohane.
krikil :
kn. watu cilik-cilik; di-[x]: diurug ing krikil: [x]-an: papan kang diurug krikil, tumpukan krikilan.
(krikit) :
di-[x]-i kn. dicokoti saka sathithik.
krimi :
(S) kw. ak. ulêr, cacing.
kriminil :
(W) kn. prakara kang ginantungan ing paukuman.
krinan :
pc. kêrinan.
krinjang :
êngg. kn. kranjang.
krincing :
pating [x], [x]-[x] kn. pêpindhan swaraning dhuwit lsp.
krincungan :
kn. ak. mlaku mandhêg tumolih, mangu-mangu.
krinyis-krinyis :
pc. nywara nyis-nyis (iwak digorèng lsp).
kring :
I pc. 1 pêpindhan swaraning bèl pit lsp; 2 klinthing pit. II (W) pc: wêwêngkon, kukuban.
kringêt :
kn. riwe ki. banyu mêtu saka ing kulit (ing awak); [x]-ên kn. riwènên ki: mêtu kringête.
kringêt buntêt :
kn. pruntus-pruntus abang ing kulit.
kringgêk :
pating [x] pc. padha obah kolèt-kolèt (menggak-menggok).
kringik :
pating [x]: padha nangis lirih; kc. ringik.
kringkêl :
pating [x] kn. padha rêringkêlan (ngringkêl); kc. ringkêl.
kringsing-kringsing :
pc. garing bangêt.
kripik :
kn. (ut. [x]-[x] gêtas gampang cuwil-cuwilane; 2 ar. panganan; 3 pc. ora pêngkuh (gampang bubrahe); kc. kumripik.
kris :
br. kêris.
krisik :
I [x]-[x] kn. 1 saèm. krêsêk-krêsêk; 2 pc. ora aras-arasên, sarwa cukat; kc. kumrisik. II [x]-an êngg. kn: klêsik-klêsik.
kristal :
(W) kn. barang kang kênthêl maujud kaya bêling.
Kristên :
kn. ar. agama yasane K.N. Ngisa.

--- 252 ---

kritig ~ kruwis-kruwis.

kritig :
I [x]-[x] pc. padha mlaku êlur irit-iritan; kc. kumritig. II pating [x] pc: pêpindhan swaraning rambut diobong lsp. III (ut. kritik) (W) kn: panacad, panyampah; di-[x]: dicacad (diwaoni tindak-tanduke lsp), diudhar patrape lsp. ana ing layang kabar.
kriting :
êngg. kn. brintik.
kricak :
kn. bubukan watu.
kricik :
pating [x] kn. pêpindhan swaraning dhuwit gathuk, ilining banyu lsp.
kriwidan :
pc. dhuwit kang diwêtokake saka sathithik (bècèran).
(kriwik) :
[x]-[x] pc. pêpindhan swara ilining banyu kalènan lsp; [x]-an: kalènan cilik; [x]-an dadi grojogan pc: prakara cilik dadi prakara gedhe.
kriwil :
I pating [x], [x]-[x] pc. pating cruwil. II kn: obènganing[18] pancadan kêna diundurake (tmr. pit).
kriwis-kriwis :
êngg. kn. arang-arang.
(krubêng) :
di-[x] êngg. kn. dikubêng.
krubyuk :
mak [x] pc. pêpindhan swaraning nyabrang ing banyu; ngrubyuk: nyabrang ing banyu.
krubut :
I pating [x], [x]-[x] pc. padha nywara krêbêt-krêbêt (mlaku rikat lsp). II di-[x] kn: ditêmpuh lan dikroyok bêbarêngan; kc. kumrubut. III êngg. pc: brukut.
krudhuk :
kn. 1 pc. tutup êndhas; 2 êngg. mêkêna (tutup êndhas); 3 êngg. tutup gulu.
krudhung :
pc. kudhung, krodhong.
krugat-krugêt :
kn. obah-obah.
krugêt :
pating [x] kn. padha obah tmr. kewan cilik-cilik; kc. ugêt.
kruhun :
kw. dhisik, biyèn.
kruya :
êngg. kn. wit prih.
kruyak-kruyuk, kruyuk-kruyuk :
pc. têka bêbarêngan nggrudug; kc. kroyok.
(kruyuk) :
di-[x] pc. dikrubut, dikroyok.
krukub :
kn. 1 jarit lsp. kang dianggo nutupi (ngêmuli); 2 nganggo kêmul (tutup) jarit lsp; di-[x](-i): dikêmuli (ditutupi) ing jarit lsp.
(krukud) :
di-[x] kn. dikukudi kabèh; [x]-an: ngaya-aya tumandang ing gawe (ing wayah esuk).
(krukup) :
di-[x] pc. dikrukud.
kruma :
kn. kewan lêmbut kang ana ing gudhig lsp.
krumpyang-krumpyang :
êngg. ak. pêpindhan swaraning dhuwit lsp.
krumpyung :
I kn. 1 (ut. [x]-[x]) pc. mbrêngêngêng, krêmpyêng-krêmpyêng; 2 bngs. angklung dilaras kaya gamêlan; di-[x] pc: 1 digrudug, dikrubut; 2 digrumung, dikrawus.
krun :
(W) kn. (gambaran ut. pajangan, rêrênggan awujud) makutha.
krumpris :
(W) kn. 1 pangeran adipati; 2 kang calon nggêtèni.
kruntêg :
pating [x] pc. padha untêg-untêgan; [x]-ing ati pc: thukuling pangrasa (gagasan ing ati); kc. untêg, muntêg.
kruntêl :
pating [x] pc. padha untêl-untêlan; kc. untêl, muntêl.
kruncilan :
pc. kang cilik-cilik (tmr. wowohan lsp).
kruncung :
pating [x] pc. tansah padha runtung-runtung.
krunyus-krunyus :
pc. saèm. krinyis-krinyis.
krungkêb :
kn. tiba mêngarêp (mêngkurêb); kc. rungkêb.
krungu :
n. kêpirêng k. 1 tampa swara lantaran pangrungu; 2 kêna dirungu; kc. rungu.
krungsung-krungsung :
pc. mèh umob; kc. krêngsêng-krêngsêng, kumrungsung.
krupyuk :
mak [x] pc. pêpindhan swaraning dhuwit akèh ana ing kanthong; di-[x] pc: dirauk (tmr. dhuwit); kc. kropyok.
krupuk :
kn. ar. lawuh gorèngan (kang digawe glêpung dicampur blêng, urang lsp).
krura :
(S) kw. galak, bêngis, nggêgirisi bangêt.
krusak-krusêk :
pc. tansah nywara krusêk-krusêk.
krusêk :
pating [x], [x]-an pc. pêpindhan swara saèm. krêsêk-krêsêk.
krusuhan :
pc. bingung, kuwur; kc. rusuh.
krusuk :
I pating [x], [x]-[x], [x]-an pc. saèm. krêsêk-krêsêk. II di-[x] pc: 1 disasak (disusupi); 2 dibênêm, dikropok. III êngg. kn: bngs. wadhah kang digawe blarak dinam.
krustin :
(W) kn. 1 pipa dalan kêbul (ing pabrik lsp); 2 pc. pipa, blombongan.
krutil :
pc. rèmèh sapele; kc. krucil.
krutug :
mak [x] kn. tibaning watu lsp. akèh bêbarêngan, di-[x]: 1 dibalangi (dibêdhili lsp); 2 (-ing ujar) pc. disrêngêni, diujar-ujari.
krutuk-krutuk :
pc. saèm. rêkêtêk-rêkêtêk.
krucil :
kn. ak. cilik(-an); wayang [x]: wayang cilik; [x]-an: kang cilik-cilik (tmr. wowohan lsp).
krucuk-krucuk :
kn. pêpindhan swaraning banyu mancur lsp.
kruwad-kruwêd :
pating kruwêd kn. pating sliwêr.
kruwat :
êngg. pc. kluwat.
(kruwêk) :
di-[x] kn. dikêrok, digraut nandhês; kc. krowok.
kruwêl :
pating [x] pc. padha uwêl-uwêlan; kc. kuwêl, uwêl, muyêl.
kruwês :
mak [x] pc. katêranganing nêkuk (mungkus lsp) rêrikatan; di-[x]: ditêkuk (diwungkus, dipèjèt lsp) rêrikatan.
kruwik :
I êngg. kn. goci (wadhah jênèwêr). II di-[x] pc: dicuwik.
kruwil :
pating [x] pc. pating cruwil (ora wutuhan).
kruwing :
kn. dhêmpul dianggo ngrapêtake bolongan lsp. ing prau; di-[x]: dirapêtake nganggo kruwing (bolongan ing prau lsp).
kruwis-kruwis, kruwit-kruwit :
kn. ak. arang-arang (tmr. rambut, tanduran lsp).

--- 253 ---

kruwuk ~ ksodra.

kruwuk :
pating [x], [x]-[x] kn. nywara pating klukuk (tmr. wêtêng lara).
kruwun-kruwun :
kn. ak. arang-arang (tmr. rambut lsp).
kruwung :
mak [x] pc. katêranganing nyidhuk ing banyu lsp.
kruwut-kruwut :
kn. ak. krubyuk-krubyuk; ngrobyok ak: ngrubyuk; di-[x]-ake ak: dikobokake.
(krobyok) :
di-[x] kn. ak. digrubyug, dinunuti.
(krobok) :
di-[x]-ake kn. ak. dikobokake (sikile).
(krobong) :
di-[x](-i) kn. ditutupi (dilêtlêti) ing klambu lsp; [x]-an êngg: 1 sênthongan; 2 sênthong têngah; 3 papan kang dikrobongi (dianggo nêtaki lsp); kc. krodhong.
(krojong) :
di-[x]-i kn. ak. dirojongi, dirujuki; kc. rojong.
krodha :
(S) kw. nêpsu bangêt, muring.
krodhèn :
(W) êngg. pc. gêbêr, gubah.
krodhong :
kn. gêbêr (klambu lsp) kang dianggo tutup; [x] bayi: klambu tutup bayi turu (kojong); [x] diyan: tutup diyan (kang digawe sutra lsp); di-[x]-i: ditutupi ing krodhong.
krogèl :
pating [x] kn. padha mogèl-mogèl (kolèt-kolèt); kc. mogèl.
kroya :
engg. kn. wit prih.
kroyag :
pating [x] pc. padha oyag-oyag (ora kukuh).
kroyok :
êngg. kn. koyok (bngs. kècu); di-[x]: 1 ditêmpuh bêbarêngan wong akèh, dikrubut; 2 ditandangi wong akèh; [x]-an: 1 kêrêngan lsp. krubutan; 2 bêbarêngan tumandang; 3 sawah lsp. kang digarap wong akèh.
krokèt :
(W) kn. cacahan iwak lsp. dicampur kênthang.
(krokos) :
di-[x] pc. digêrtak, dipak lan disêpèlèkake.
krokot :
I kn. ar. têtuwuhan. II di-[x](-i) êngg. pc: dibrakoti.
(kromyos) :
di-[x] pc. dinyunyuk ing gêni (tmr. lêmud lsp); kc. kumromyos.
kromohan :
êngg. kn. 1 gombalan (momohan); 2 rèmèh, ora ana ajine.
kromong :
êngg. kn. ar. gamêlan saèm. bonang.
krompal :
pating [x] pc. padha amoh (klambi lsp).
krompang :
pating [x], [x]-[x] pc. wis padha rompang (rusak); kc. rompang.
krompyang :
mak [x] kn. pêpindhan swaraning bala-pêcah lsp. tiba.
krompyong :
mak [x] kn. mak krompyang.
krompol :
pating [x], [x]-[x], kêkrompolan kn: padha ngumpul dadi siji; ngrompol: ngumpul dadi siji.
kronjo, kronjot :
êngg. kn. kranjang gêdhe.
krondhah :
pating [x], [x]-an pc: rêkasa ênggone nggawa (barang kang dawa lsp).
krondho :
êngg. kn. kronjo.
kronèhan :
kn. klorèhan, kakehan rêngkèg.
kronong :
êngg. kn. 1 gêlang kroncong; 2 gêntha sapi.
kroncal :
pating [x], [x]-an kln. pating gronjal, gronjalan.
kroncong :
I kn. 1 gêlang sikil; 2 gêlang tangan têtumpukan sapirang-pirang. II kn: ar. têtabuhan (binarêngan ing lêlagon Mlayu); [x]-an: padha kasukan nabuh kroncong. III di-[x] kn. ak: disokake ing kukusan (tmr. bêras); kc. kroncong.
kronyos :
mak [x] pc. nywara mak cos (iwak digorèng lsp).
krongkongan :
êngg. kn. gorokan.
krongsi :
êngg. kn. kursi.
kropak :
kn. 1 godhong lontar(tal); 2 layang (kuna) kang tinulis ing lontar.
kropyak :
mak [x] pc. katêrangan swaraning kayu lsp. têmpuk.
kropyok :
kn. 1 (pating [x]) pating krupyuk (dhuwit ing kanthong lsp); 2 (dibayar [x]) dibayar kêncèng.
kropok :
I êngg. pc. 1 gropok, gapuk; 2 ora kukuh. II di-[x] kn: dibênêm (dibakar); kc. kumropok. III di-[x] êngg. kn. dikrubut, dikroyok.
kropos :
kn. gropok tanpa isi, kopong, ora padhêt.
krorèhan :
kn. ak. krorèhan.
krosa :
(S) kw. ak. mbêngok, nggêro.
krosak :
mak [x] kn. pêpindhan swaraning godhong garing kêtiban watu lsp.
krosi :
êngg. pc. kursi.
kroso :
kn. bngs. kranjang kang digawe nam-naman blarak.
krosok :
kn. 1 (mak [x]) saèm. krusuk, krosak; 2 êngg. pc. kang kasar ut. agal (tmr. wêdhi lsp); 3 godhong têmbako kang digaringake (kang ora pati bêcik).
kroto :
I kn. 1 êndhog ngangrang; 2 kêmbang so. II êngg. kn: bngs. kreta dianggo momotan.
krotog-krotog :
kn. ak. padha gogrog (tiba) bêbarêngan; kc. krutug.
kroco :
kn. 1 bngs. keyong cilik; 2 pc. nistha, tanpa aji.
(krocok) :
di-[x] êngg. pc. 1 ditumbaki (disuduki wong akèh; 2 dikroyok (tmr. panggawean).
krowak :
pc: cowal amba.
krowal :
pating [x], [x]-[x] kn. growal-growal, wujud gêgêmpalan; 2 pc. kasar (tmr. têtêmbungan, gunêman).
krowèk :
pc. krowak, krèwèk.
krowodan :
kn. wowohan lan janganan (kyt. tela, jlegor lsp); ngrowod: sêsirik mung mangan krowodan.
krowok :
I kn. cowal akèh, ing têngah growong; di-[x]: 1 dibolong ing têngah, dicowal; 2 pc. dilongi, dicowok. II [x]-[x] kn: pêpindhan swara tibaning banyu mancur lsp.
ksaya :
(S) kw. ak. rusak, sirna.
ksama :
(S) kw. ak. pangapura.
ksana :
(S) kw. ak. sanalika, sadhela; kc. saksana.
ksatriya :
(S) kw. ak. satriya.
ksema :
(S) kw. ak. rahayu, têntrêm.
ksira :
(S) kw. ak. pêrêsan (puhan).
ksiti :
(S) kw. ak. lêmah.
ksodra :
(S) kw. ak. madu.

--- 254 ---

kwa ~ lajita.

kwa :
kw. ak. mêngkono.
kwaga :
kn. ak. kuwaga.
kwagang :
kn. ak. kêlas, kuwat; kc. kuwagang.
kwaya :
kn. ak. kuwaya.
kwalahên :
kn. ak. kuwalahên.
kwalèn :
êngg. kn. kuwali.
kwalipikasi :
(W) kn. katêrangan wêwijangane.
kwalitèt :
(W) pc. kaanan dhasaring barang lsp.
kwan :
kw.. kon.
kwantitèt :
(W) pc. kèhe.
kwasa :
pc. kuwasa, kawasa.
kwatir :
n. kwatos k. pc. kuwatir.
kwaci :
(C) kn. asinan wiji sêmangka.
kwawa :
kn. ak. kuwawa.
kwèh :
kw. akèh.
kwèni :
kn. bngs. pêlêm.
kwitansi :
(W) pc. layang pratandha wis tampa dhuwit.
kwolu :
kn. ak. kawolu.
kwowogên :
pc. kuwowogên.
kwoworan :
kn. ak. kaworan, kêcampuran.

palêmahan. (kembali)
palêmahan.
lêlara ing. (kembali)
lêlara ing.
wit. (kembali)
wit.
sanyata. (kembali)
sanyata.
tangan. (kembali)
tangan.
kêjêngkêlit. (kembali)
kêjêngkêlit.
mêmpêng. (kembali)
mêmpêng.
lsp. (kembali)
lsp.
luput. (kembali)
luput.
10 dikêprukake. (kembali)
dikêprukake.
11 Huruf Jawa: angka 5. (kembali)
Huruf Jawa: angka 5.
12 karo. (kembali)
karo.
13 kc. (kembali)
kc.
14 kagunan alus. (kembali)
kagunan alus.
15 wêngi. (kembali)
wêngi.
16 swara. (kembali)
swara.
17 sanalika. (kembali)
sanalika.
18 ubênganing. (kembali)
ubênganing.