Yudayana, Sastra Utama, 1912, #1615 (Pupuh 26-38)

JudulCitra

26. Dhandhanggula

1. awit rukmi iku wus tan dadi | sangsayanta dumunung nèng sira | kang măngka usada gêdhe | marang janma sadarum | kang koncatan sandhang lan bukti | pun Tantrandhêku nêmbah | tan watawis dangu | matur mring jêng sri narendra | dhuh pukulun jêng dewaji amba mugi | pun Tantra kalilana ||

2. matur yêktosira kang pêpasthin | mênggah dhawuh paduka punika | kasinggihan sadayane | samêndhang tan kalintu | mung raosing tyas amba gusti | jêne kang kathahira | samantên saèstu | dede amba kang sinungan | mring jawata dene sayêktinirèki | paduka kang kagungan ||

--- 131 ---

3. pinaringan mring dewa linuwih | mila makatên karananira | pêpindhan kanyataane | kados ta kala ulun | taksih wontên ing wisma nganti | dumugi ing ngarsendra | kang kawula kukus | ngantos binêkta wisata | dede rukmi namung tuhu sela langking | amba tan darbe cipta ||

4. lamun sela badhe dados rukmi | saèstunya taksih warni sela | nadyan amba puja kinèn | dadya kêncana tatur | yêkti andupara ywan dadi | sarêng nèng ngarsa tuwan | sela kang kinukus | dumadak dadya kêncana | mila têtêp jêng paduka andarbèni | karana saking sabda ||

5. tuwan nulya sela dadya rukmi | bilih pakarti amba mung sela | mila amba dahat jrihe | ywan wantuna andhaku | kanang rukmi punika gusti | bokmanawi kawula | mring dewantuk siku | tan wande ngaping dwi papa | têlas turnya pun Tantra sri narapati | miwah para punggawa ||

6. langkung ngungun miyarsa turnèki | dangu-dangu ciptanya sang nata | yun kakeras saking dene | lunturing sih sang prabu | mring pun Tantra alon derangling | hèh Tăntra têka dahat | bênêr turirèku | satuhune dhasar iya | dhasar ingsun mêsthi darbe rukmi iki | anadene sêdyanta ||

7. saka wisma arsa minta bukti | marang ingwang kang sayêktinira | sun paringi panuwune | malah mangko

--- 132 ---

sira sun | angkat dadi bêbuyutnèki | ing Cibaragung desa | sira ingsun tuduh | mêngkonana wong karaman- | nirèng desa Cibaragung kabèh iki | arana buyut Tantra ||

8. sarta sira mangko sun paringi | rupa êmas saklapa agungnya | măngka pawitanta gone | dadi buyut Cibragung | lawan siranggoa beyaning | angarjakake desa | dèn bisa amêngku | marang karèrèhanira | kang supadya mring sira mituhu asih | sumungku pakonira ||

9. bisa amèt tyase rowangnèki | piniluta ing pangupa boga | supadya tulus asihe | hèh Tantra wruhanamu | kyèhning titahing dewa iki | lamun wus kasamaptan | sandhang buktinipun | sayêkti tan ana ingkang | nêdya alêleda sabarang pakarti | marma sira dèn bisa ||

10. amarsudi mrih widadanèki | saniskara kang supadi dadya | panuntuning krahayone | têlas sabda sang prabu | Buyut Tantra matur wotsari | langkung bingah ing driya | duk samana sampun | kalilan bidhal mring desa | Cibaragung ngêbrêgi tilasirèki | papaning buyut lama ||

11. nata saha bala bidhal malih | nêdya kondur mring praja Ngastina | tan rinuwi laksitane | rawuh ing praja dalu | nata laju tumamèng puri | mung sang arya kadwinya | pêpanggihan sampun [sa...]

--- 133 ---

[...mpun] | lan Patih Sutiksna miwah | Arya Prabu Sudarsana lan wadya ji | kang samya têtuguran ||

12. anèng păncaniti nulya sami | wartos-winartos liring laksita | purwa praptèng wasanane | kang myarsa samya ngungun | sarta sokur mring dewa luwih | wusnya mangkana nulya | bibaran sadarum | samya mantuk sowang-sowang | tan rinuwi antawising laminèki | samana santun warsa ||

13. jroning warsa iwa amarêngi | măngsa sitra surya sangkalanya | sapta tus nawa dasane | nênêm langkunganipun | candrasangkalanya winilis | astha tus lan dwi dasa | mangkana winuwus | garwanya Sri Gêndrayana | Dèwi Padmawati mangkya babar mijil | wanita langkung endah ||

14. mangkya pinaringan nama Dèwi | Yuniyuta yayah rena dahat | asih marma mring putrine | duk samana sang prabu | andhatêngkên suka lan kyèhning | wadya ji cinarita | lamanya gyanipun | suka-suka endrawina |[1] kawan dasa dintên kawan dasa ratri | duk samana kang eyang ||

15. Prabu Gandaprawa myang Sang Rêsi | Sidhakara kapinujon sowan | duk catur dasa arine | bibar kasukanipun | ingkang eyang kadwi gya pamit | mantuk sampun linilan | nulya bidhal kondur | sêsarêngan angkatira | lampahira kêkalih [kê...]

--- 134 ---

[...kalih] datan winarni | sigêg prajèng Ngastina ||

16. gantya kawuwusa duk ing nguni | kumaranya Prabu Drawilaka | sumawana kumarane | kang rayi bujangga gung | Arya Ardhawalika taksih | anêdya malês mring Sang | Gêndrayana Prabu | mangkya sang kumara dwinya | pirêmbagan derarsa ngupaya margi | anandukkên panyidra ||

17. dhatêng praja ing Ngastina malih | duk samana wontên kadwi ditya | kang pêjah prang lajêng dhèrèk | mrênyanyang dadya silum | nama ditya Triwanda dening | satunggalira nama | Wandani puniku | kala taksih sami arja | wontên praja Nungsa Kambana ditya dwi | măngka pruwitanira ||

18. wadya yêksa kawignyan salwiring | agal alus amancala warna | tur ngiras măngka êmbane | Sri Drawilaka Prabu | siyang ratri tansah kinathik | mangkya yaksa kadwinya | kang samya tinantun | kang dadya dayaning tingkah | dera arsa nyidra mring Ngastina malih | ture ditya Triwanda ||

19. mrayogèkkên mlampah ganti-ganti | pamrihira bokmanawi prapta | apêsing sarira têmbe | wontên ingkang kêkiwul | bilih sagêd unggul ing jurit | tan kadangon ing lampah | de sarananipun | prayoginya ari nata | Arya Ardhawalika santuna warni | turăngga kang prayoga ||

20. ditya Triwanda [Tri...]

--- 135 ---

[...wanda] amalih warni | nangkodenggal saking tanah sabrang | sarta sêngadia badhe | tur kuda mring Sang Prabu | Gêndrayana dene manawi | sagêd katampèn mangkya | gampil tandukipun | mila mangkana karana | wil Triwanda amiyarsa kang pawarti | mangkya Sri Gêndrayana ||

21. lagya rêna turăngga kang saking | sabrang mila masang kaladesa | mrih tumanduk panyidrane | kala samana Prabu | Drawilaka myang ingkang rayi | Arya Ardhawalika | samya sukèng kayun | saksana gya linaksanan | sanalika sang arya wus malih warni | kuda gêng kang ulêsnya ||

22. dhawuk tutul jangkêp panitiking | katuranggan de ditya Triwanda | mimba nangkoda warnine | tinon kadya satuhu | saking sabrang kang lagya prapti | miwah sêsilih nama | Sadhana ranipun | wusnya mangkana gya bidhal | nuntun kuda dene ditya pun Wandani | lan Prabu Drawilaka ||

23. taksih kantun wontên kahyanganing | parayangan ing kana lampahnya | sang mancala warni dwine | dupi cêlak praja gung | nulya kèndêl kasaput ratri | wontên madyaning wana | Sang Triwanda diyu | ambudi pangrekadaya | amrih sampun kawistara kanang sandi | sang nangkoda Sadhana ||

24. sigra anyêpêng sato wanadri | ingkang galak kathahnya sadasa | mong warak gajah lan banthèng | nulya

--- 136 ---

pinuja gupuh | datan dangu wus malih warni | kabèh dadya manusa | măngka rowangipun | sinigêg laksitanira | kang anamur gantya kawuwusa mangkin | radyagêng ing Ngastina ||

25. nuju ratri malêm Kêmis Manis | Arya Prabu Sudarsana lagya | nganglang jroning pura ijèn | duk wanci bangun esuk | ngajêngakên wijiling rawi | Sang Arya Sudarsana | kapinujon langkung | ngajênging sanggar langgatan | lah ing kana kagyat amiyarsa tangis | sang arya wus acipta ||

26. ingkang karuna punika yêkti | arca kadadosanirèng tosan | Srikandhi nguni milane | angintên kang kadyèku | suwaraning karuna sami | lir duk mangsit ing kina | mangkya Arya Prabu | Sudarsana sigra marak | amêrpêki unggyaning arca kang nangis | dupi wus cêlak nulya ||

27. punang arca nguwuh wanti-wanti | kaya mangkana panguwuhira | babo marêka dèn age | marang ing ngarsaningsun | iya ingsun arca kang mangsit | mring sira duk ing kuna | sang nararya gupuh | marêk ngarsaning gupala | sarwindhêku mangkana dènira angling | dhuh dhuh pêpundhèn ingwang ||

28. kang satuhu măngka sêsulihing | jawata kang asung parimarma | paran kang dadya gatine | dene nguwuh maring sun | baya ana karya kang gati | mara age wêdharna | sang arca sumaur | dhuh dhuh arining

--- 137 ---

sri nata | ingkang dadya kêkasihing dewa yêkti | mangkene marmanira ||

29. sira ingsun uwuh wanti-wanti | ingsun arsa pitutur mring sira | kawruhana satuhune | ing dina besuk esuk | bakal ana mungsuh kang prapti | yun nyidra kakangira | praptane anamur | arupa nangkoda sabrang | sêngadine tur atur rakanirèki | ran nangkoda Sadhana ||

30. sajatine nangkoda puniki | kumaraning ditya sêkti ditya | ing nguni dadya êmbane | Sang Drawilaka Prabu | de bature janma sadèsi | iku sayêktinira | dudu wong satuhu | nanging kabèh sato wana | ingkang galak pinuju dadi sujanmi | dene kang rupa kuda ||

31. iku sajatine rinirèki | Prabu Drawilaka bujoga ran | Arya Ardhawalikane | kabèh iku ing besuk | padhanjujug ing păncaniti | sira dipun prayitna | nanging wêkas ingsun | sira babo dipun sabar | bokmanawa têmah dadya tan prayogi | mung antinên manawa ||

32. wus kanyatan kewala dèn aglis | nuli sira kêbat umangsaha | dadi katarima têmbe | barang karyanirèku | lawan sira aywa wêwarti | mring liyan poma-poma | wruhanira kulup | prayogane wong ngawula | iku bêcik dhèrèka karsaning gusti | ya[2] andhingini

--- 138 ---

karsa ||

33. wong kang nêdya dhèrèk karsèng gusti | iku adoh ing sêsikunira | lah uwis pan amung kuwe | kang dadi wêkas ingsun | poma sira èstokna kaki | lan sun ididèni sira[3] | mugantuk rahayu | kaki gonira rumêksa | mring rakanta ywa nganti antuk bilai | lah ing kana sang arya ||

34. Prabu Sudarsana sukèng galih | sarta nêdya tinut satuduhnya | duk samana lèngsèr age | praptèng jawi byar esuk | laju kondur sêdyanirèki | busana dènirarsa | nangkil mring sang prabu | ya ta mangkya kawuwusa | duk ing ari Rêspati Manis wancènjing | Sang Prabu Gêndrayana ||

35. miyos siniwakèng păncaniti | Patih Sutiksna myang ari nata | tuwin pra punggawa andhèr | samya nangkil supênuh | datan ewah lir sabênnèki | tan dangu sri narendra | anulya dhêdhawuh | mring Patih Arya Sutiksna | ywan samangkya karsanya jêng sri bopati | Juragan Karma mangkya ||

36. winisudha mangrèhkên sakyèhning | pra nangkoda sapraja Ngastina | yèka măngka wadanane | pra juragan sadarum | awit arsa ingangkat dadi | punggawa datan arsa | milanira amung | kalilan mangrèh nangkoda | miwah klilan tumamèng ing păncaniti | ing dintên pasewakan ||

37. kang

--- 139 ---

sinung sih sandika turnèki | sawusira mangkana anulya | juragan angunjukake | kanang barana agung | gurubakal myang gurudadi | măngka bêbuktènira | katur mring sang prabu | sri nata kalangkung suka | lajêng pinaringkên mring Sutiksna Patih | pinrih bagi warata ||

38. samana Juragan Karma nuli | ginanjar mring jêng sri naranata | curiga myang wusanane |[4] calimprit miwah duduk | dhawuhira Gêndrayana Ji | ywan gêgramèn mring sabrang | dêdamêl sadarum | pêparingnya sri narendra | binêktaa dadosa kaprabonnèki | minăngka tandhanira ||

39. ywan ingabdèkkên jêng sri bopati | kang sinung sih matur nuhun sarya | sumêmbah ngèstupadane | duk samana kasaru | katupiksa saking sitinggil | ywan soring wringin kêmbar | wontên kang kadulu | nangkoda sing sabrang prapta | sri narendra dhawuh kinèn animbali | kerid mring ngarsa nata ||

40. sarencangnya miwah kang turanggi | gya dinangu nama lan pinăngka | miwah kang dadya sêdyane | kang prapta aturipun | amba saking tanah ing Kêling | ran nangkoda Sadhana | dene milanipun | amba nguyu-uyu prapta | mring ngarsendra karana miyarsa warti | saking para nangkoda ||

41. ingkang dhatêng saking tanah Jawi | ywan samangkya Prabu Gêndrayana [Gêndra...]

--- 140 ---

[...yana] | pinuju angrêsakake | milala kuda agung | saking sabrang wijilirèki | milamba wau nêdya | ngèstupada prabu | miwah tur-atur turăngga | mung sajuga kawula kintên prayogi | kagêm titihan nata ||

42. Prabu Gêndrayana duk miyarsi | dahat suka punang kuda nulya | kinèn bêkta mring ngarsane | lah ing kana sang prabu | duk umiyat ciri myang wanci- | nira kanang turăngga | dahat rêmênipun | sigra dhawuh dhatêng wadya | gamêl kinèn anyêpêngi kang turanggi | kang lagya prapta enggal ||

43. wadya gamêl kang dipun dhawuhi | tur sandika gya sami rumagang | ing karya turăngga age | binusanan pinatut | punang kuda saya mantêsi | sêmbada gêng inggilnya | solahira patut | wiraga kadya angajap | tumuntêna tinitihan sri bopati | Sri Gêndrayana dahat ||

44. kayungyuning tyas miyat turanggi | sigra têdhak saking palênggahan | saksana ngasta apuse | kuda cinengklak gupuh | tinitihan binêkta maring | samadyaning bacira | sira Arya Prabu | Sudarsana myang Sang Arya | Sutiksna sawadyanya mingêr ningali | mêngkêrkên palênggahan ||

27. Pangkur

1. ngajêngakên pakitêran | Arya Prabu Sudarsana ningali | mring raka panitihipun | tansah dènnya prayitna | margi mèngêt [mè...]

--- 141 ---

[...ngêt] wangsiting arca ing dalu | mangkya sampun kanyataan | mila gya ngandika ririh ||

2. mring Patih Arya Sutiksna | kakang patih bilih mangkya manawi | wus tinitihan sang prabu | kularsa gêntos nyoba | anumpaki kuda punika ywan sampun | katingal êntraging kuda | dika timbangana nuli ||

3. supadya ing wingking nulya | datan mindho karya babar pisani | kyana patih dupi sampun | tampi cipta sasmita | kang kadyeka saklangkung kagyat ing kalbu | dene dahat datan nyana | ywan wontên mêngsah kang prapti ||

4. wowor sambu amêmindha | dene lirnya kang cipta sasmitaning | Sang Sudarsanarya Prabu | mangkya yèn kanyataan | kadadyaning turăngga ing wuri laju | nangkoda kawisesaa | Patih Sutiksna wus tampi ||

5. sang nayaka waktra miwah | arya prabu dahat prayitnèng galih | ya ta mangkana kawuwus | Sang Prabu Gêndrayana | panitihnya lena tan wrin ing pakewuh | amung datansah kacaryan | mring wiraganing turanggi ||

6. duk samana panandêrnya | kang turăngga sangsaya sru kaèksi | kang suku catur kadulu | gonggang kalawan kisma | kadya kilat sumiyut saengga mabur | katawis pamakêmira | ing ngriku sang mindha warni ||

7. tan wikan yèn pinaryitnan | pamirêngnya nalika Sang Apatih | Sutiksna

--- 142 ---

awawan wuwus | lan Prabu Sudarsana | pan dinalih ngalêmbana tingkahipun | turăngga babêktanira | wau Sri Gêndrayana Ji ||

8. kawêkèn pamathêtira | ngantya rêntah pangastaning cêmêthi | kèthèr ing panitihipun | tinon ngantos mèh dhawah | Arya Prabu Sudarsana awas dulu | yèn raka sri naranata | mèh dhawah saking turanggi ||

9. sigra anututi mêsat | kadya mibêr pêsatira sang pêkik | botên sawatawis dangu | kuda wus katututan | gya cinandhak glanganing kêndhalinipun | kuda kèndêl panandêrnya | sang arya prabu wotsari ||

10. ingkang raka ingaturan | tumêdhaka saking luhur turanggi | mila makatên sinuhun | kuda punika kadya | dede sawadosnya wau amba dulu | kang raka datan lênggana | gya têdhak saking turanggi ||

11. wangsul dhatêng siti bêntar | Arya Prabu Sudarsana gêntosi | ingasta sarunganipun | săngga wêdhi pinancad | pan mandhêlong gêgêring kuda kadulu | pinolahkên apusira | tan kêni uwal sakêdhik ||

12. pinathêt sinêngkrak-sêngkrak | pan inguja kuda sakarsanèki | nglumba-nglumba nubruk-nubruk | yun lumajêng pinêkak | sawêg kèndêl sinêngkrak kêndhalinipun | dhasare kêndhali rangah | manjing laklakan turanggi ||

13. atêmah

--- 143 ---

gêgubrah êrah | dêrodosan marus swanitanèki | ting dalèwèr turut wulu | tutuknya mangap-mangap | kapadal ing kêndhali ngantya mèh kantu | gêrêng-gêrêng nujah-nujah | wau risang Sadusiwi ||

14. sangsaya asru dènira | amisesa mrih sirnaning turanggi | lah ing kana sang anamur | dupi sangsaya sora | pamisesanira Sudarsana Prabu | kirig ngêrik têmah badhar | dadya rasêksa gêng inggil ||

15. mustakanira taksaka | yun manaut tinêpak mring sang pêkik | gulayaran dhawahipun | duk jumangkah tinepang | dhawah kantêp tanginya angunggut-unggut | manaut sang arya indha | sarwi nilari têmpiling ||

16. galuyuran gundam-gundam | kawarnaa kang anèng păncaniti | nangkoda sakancanipun | duk myat turăngga badhar | lajêng angrik sanalika dadya diyu | janma sadasa wus badhar | dadya buron wana malih ||

17. arsa ngrangsang sri narendra | tinadhahan dhatêng Sutiksna Patih | pra punggawa samya gugup | amalandang mring mêngsah | datan dangu ditya Triwanda wus lampus | kantun Sang Ardhawalika | ingkang taksih andon jurit ||

18. mêngsah Prabu Sudarsana | sri narendra miwah pra punggawa ji | sigra dènira têtulung | nanging Sang Sudarsana | tur sasmita sampun ngantos dipun tulung | mung kajagia kewala | karana [kara...]

--- 144 ---

[...na] mêngsahirèki || 19. langkung sêkti măndraguna | Prabu Gêndrayana pan sampun tampi | sasmita sang arya prabu | lajêng mire kewala | duk samana yudanya sang arya prabu | lan Arya Ardhawalika | samya angantêp kasaktin ||

20. dangu tan wontên kasoran | silih ungkih rok băndawala pati | tandangnya sang arya prabu | kêbat tarampil cukat | ywan tinubruk tan kêni malah anapuk | kadya anubruk wayangan | sang arya tuhu linuwih ||

21. duk sawatawis dangunya | Sang Arya Ardhawalika kasilib | kenging ginoco ing dhuwung | pêjah kuwănda sirna | datan dangu lajêng wontên taksaka gung | panjang anêmburkên wisa | sigra naut mring sang pêkik ||

22. sang arya sampun prayitna | risaksana gupuh nyandhak jêmparing | Sarotama duk ing ênu | tilarannya kang rama | duk ing nguni anênggih pusakanipun | satriya Andanangjaya |[5] pun Sarotama pinusthi ||

23. lumarap saingga kilat | kang taksaka kacundhuk tutuknèki | pêjah wangke tan kadulu | kacariyos punika | sirnanira Ardhawalika satuhu | ya ta Prabu Gêndrayana | dupi miyat ywan kang rayi ||

24. ungguling yuda tumulya | pinurugan rinangkul gya kinanthi | dhatêng păncaniti wangsul | dupi wus sami lênggah | Prabu [Pra...]

--- 145 ---

[...bu] Gêndrayana manis dènnya muwus | dhuh dhuh arine pun kakang | kang satuhu jayèng jurit ||

25. katuju ana yayi mas | kang waspada marang ing tindak juti | mungguh tan ana sirèku | baya ingsun wus sirna | kêni cidranirèng taksaka kang namur | dadya kuda dhawuk pelak | miwah nangkoda rasêksi ||

26. dangu dènnya ngalêmbana | Arya Prabu Sudarsana wotsari | puwara anulya matur | rèh wangsiting sang arca | ingkang raka dahat suka nrimèng kalbu | puwara sokur ring dewa | sarta dhawuh mring kang rayi ||

27. sabên ratri dhinawuhan | kinèn nganglang dhatêng sajroning puri | sandika kang sinung dhawuh | wusnya mangkana nulya | Prabu Gêndrayana kondur angadhatun | pra wadya samya bibaran | mantuk mring wismanirèki ||

28. duk samana tan kacrita | laminèki mangkya wus santun warsi | warsa cukila lumaku | ing măngsa mănggakala | angkanira surya sangkala pinetung | pitung atus sangang dasa | pêpitu langkungirèki ||

29. duk lumaris catur căndra | dene căndra sangkalanya winilis | astha tus lawan salikur | lumaksa pănca căndra | rinuwiya Radya Ngastina anuju | ari Soma Krêsna enjang | sri nata miyos siniwi ||

28. Sinom

1. pêpak kyèhning wadyabala | nèng ngarsendra samya nangkil | tan ewah [e...]

--- 146 ---

[...wah] lir saban-saban | ya ta mangkana sang aji | dhawuh dhatêng kya patih | ywan samangkya karsa prabu | arsa ambangun pura | wêwangunaning nagari | winêwahan rakit rêrêngganing praja ||

2. amargi panggalihira | praja Ngastina puniki | yèn mênggah janma wus wrêdha | lêpiyaning kina bilih | nata tan karsanggalih | mring praja wangunanipun | tan prayogi labêtnya | Sang Arya Sutiksna Patih | miwah Arya Prabu Sudarsana samya ||

3. dahat jumurunging karsa | karsendra yun bangun nagri | eca dera imbal sabda | kasaru praptanirèki | pruitanya sang aji | brahmana sing Ngawu-awu | Krêsnawasu kang nama | praptanya Ngastina nagri | laju jujug ing păncaniti kewala ||

4. ing kana Sri Gêndrayana | duk myat gurunira prapti | gugup mêthuk gurawalan | duk tundhuk nulya kinanthi | astanya mring sang aji | nulya ingacaran lungguh | satata lan sri nata | sang brahmana anuruti | sawusira sinambrama ing pambagya ||

5. Maha Prabu Gêndrayana | nulya wêwarti salwiring | lêlampahan kang pinanggya | sapêngkêrira sang rêsi | purwa wasana titi | Sang Brahmana Krêsnawasu | dahat ngunguning driya | nulya gêntos awêwarti | salwiring rèh wontên Ngawu-awu praja ||

6. ing purwa praptèng wasana | wusnya mangkana sang aji | ngandika mring

--- 147 ---

sang brahmana | mangkana wahyanirèng ngling | pruwitamba sang rêsi | rawuh paduka satuhu | anèng radya Ngastina | de dahat kapasang yogi | dene kula arsa ambangun wangunan ||

7. ning praja ingkang wus wrêdha | miwah badhe amêwahi | rêrakitanirèng praja | paduka anulya prapti | kang dados bingah mami | de wontên kang kula tantun | myang nyuwun pangèstunta | widadaning rèh kadadin | rahayuning karya datanpa sangsaya ||

8. sang brahmana mèsêm mojar | dhuh dhuh suhunaning bumi | mênggahing karsa paduka | mrih ngenggalkên samukawis | rêrêngganing nagari | punika prayogi tuhu | dhasar sampun kacêtha | kotamaning narapati | duk ing kina kang samya bangun wangunan ||

9. mêwahi rakiting praja | pamrihira sampun nganti | sinêbut ran ratu cacad | makatên ingkang kawarti | duk ing kina suwargi | eyang paduka sadarum | nata Pandhawa kina | cariyos kang kawrat munggwing | sêrat Wedha nalika jumênêngira ||

10. nata agung binathara | wontên Ngastina nagari | inggih lajêng bangun pura | ngrakit rêrekaning nagri | sarta agung paring sih | misudha wadya bala gung | salaminira tansah | angluhurkên andandani | wadyabala kang papa miwah kasudran ||

11. ambingahkên kasusahan | madhangkên pêtênging galih | milanya [mi...]

--- 148 ---

[...lanya] lajêng kacipta | dening Sang Hyang Utipati | ywan trah Pandhawa jroning | jaman catur bab lêstantun | kawêngku têdhakira | eyang paduka sang aji | canggah Arya Dananjaya sadayanya ||

12. punika lupiyèng kina | ingkang paduka lêluri | satuhu botên atilar | kotamaning narapati | tansah dera anggalih | mrih arjaning rat sawênggung |[6] dèntên mangkya paduka | arsandugèkkên nglêluri | lêlabêtan kang dahat prayoginira ||

13. pun bapa mangayubagya | nanging yèn sarju ing kapti- | nira anggèr sri narendra | luhung galiha lyannèki | mila makatên gusti | mugi kuningana tuhu | pêpasthèning jawata | tan susah bangun nagari | ngenggalakên salwiring rêngganing praja ||

14. ing têmbe saèstu wignya | sagêd sarwa enggal yêkti | sampun malih ingkang praja | yèn botêna dipun kardi | enggal mring dewa luwih | dalah samukawisipun | ugi kinarya enggal | punika mugi sang aji | kagaliha murih ing sayêktinira ||

15. wondene prapta kawula | wontên ngarsa paduka ji | botên katênta yèn arsa | ngidini bangun nagari | èsthining manah saking | sabrang praja Ngawu-awu | muhung badhe wêwarta | ywan ing têmbe sri bopati | badhe apêputra kakung panuksmanya ||

16. jawata Sang Hyang Kesawa [Kesa...]

--- 149 ---

[...wa] | nanging sanès sapuniki | taksih lêt satunggal êngkas | dene bilih sampun lair | bobotan kang samangkin | garwa paduka jêng ratu | pêputra malih priya | sinêbut namanirèki | Radèn Narayana inggih panjanmanya ||

17. jawata Sang Hyang Kesawa | inggih Sang Hyang Wisnumurti | ingkang amangejawantah | benjing dadya narapati | binathara sinêkti | sinêmbah samining ratu | tan mawi pinukul prang | sèsining jagad sakalir | samya lulut asih mring putra paduka ||

18. margi saking kaprawabawan |[7] ing kautamanirèki | putranta kang wirotama | têmah nungkul saking aris | malah-malah ing benjing | wiyosipun putra prabu | paduka katamuan | jawata Hyang Utipati | dhinèrèkkên pra dewa ing Suralaya ||

19. ngidèni pambabarira | garwendra Dyah Padmawati | ing têmbe diwasanira | Radèn Narayana inggih | jumênêng narapati | binatharèng rat sawêgung | dene jêjulukira | kinarilan mawi nami | Sri Bathara Prabu Aji Jayabaya ||

20. angênggèni kitha enggal | mênggah kadibyanirèki | putranta kang kalbèng wêca | ngungkuli para maharsi | ingkang kawical sami | putus ing kawruh sawêgung | nadyan wontêna sasra | brahmana pandhita rêsi | botên wontên kang nimbangi kadibyannya [kadi...]

--- 150 ---

[...byannya] ||

21. miwah kang kasaktènira | putranta jêng sri bupati | Prabu Aji Jayabaya | ananging kuciwanèki | pun bapa tan mêningi | anênggih ing miyosipun | Rahadyan Narayana | karana sampun pinasthi | mring jawata manawi Sang Hyang Kesawa ||

22. tumurun mring ngarcapada | amba gya sumêngka pêsthi | sumawana ing samangkya | amba ngiras nyuwun pamit | pun bapa mugi-mugi | kalilana badhe mantuk | mring kalanggêngan amba | paduka kantuna mukti | awibawa bawani sanuswa Jawa ||

23. dene pun bapa ing benjang | ugi badhe apêpanggih | kalayan pramananira | jawata Hyang Wisnumurti | kang badhe manjanma mring | putra tuwan jêng sinuhun | riwusira mangkana | sanalika Sang Maharsi | Krêsnawasu musna sami sanalika ||

24. sarêng nulya wontên swara | jumêgur ing ngawiyati | yayah angèbêki jagad | ing kana Gêndrayana Ji | miwah wadya kang nangkil | sadaya samya angungun | maèsmu gêtun dahat | de pangungunira dening | tuk sasmita ywan badhe enggaling praja ||

25. datan wontên ingkang wignya | anggayuh kadadyannèki | gêgêtunnya dene dahat | datan anyana sayêkti | ywan Krêsnawasu Rêsi | têka musna tan kadulu | puwara sri narendra | dahat sungkawa ing galih | akarana kaicalan gurunadya [gu...]

--- 151 ---

[...runadya] ||

26. saksana anulya jêngkar | gya kondur tumamèng puri | Kya Patih Sutiksna miwah | sawadyanya mantuk sami | samana kang rinuwi | Sang Sri Gêndrayana Prabu | saking sangêting tikbra | ngantos lami tan tinangkil | tansah nungku wontên paprêman kewala ||

27. tilar nadhah lawan nendra | gung kagagas ing panggalih | pan amung sasmitanira | guru kang wus muksa nguni | de tan wignya sayêkti | narbuka kanyatanipun | mêngêng èmênging driya | ginagas gêgês tan dugi | tan rinuwi antawising laminira ||

29. Asmaradana

1. kasmaran asantun warsi | pramaduta măngsa pusa | warsa surya sangkalane | lagya lumaksana căndra | angkanira pinetang | saptatus lan sangang puluh | wêwolu langkunganira ||

2. candrasangkalanirèki | duk lumaksana dwi căndra | angkaning warsa etunge | wolung atus kalih dasa | kêkalih langkungira | ya ta samana winuwus | pramèswarinya srinata ||

3. Dyah Padmawati ing mangkin | ambabar mijil wanita | kalangkung endah citrane | mring rama sinungan nama | Narihoyi Sang Rêtna | ananging pahargyanipun | tan patyagêng lir sabênnya ||

4. karana sri narapati | taksih angêmu rudita | Kya Patih Sutiksna kinèn | tuguran sakancanira | saptari laminira [lami...]

--- 152 ---

[...nira] | duk samana jroning taun | Pramaduta datan ana ||

5. kang rinuwi jroning tulis | samana asantun warsa | prasutpadi warsa rane | duk lumaksana dwi căndra | ăngka surya sangkala | sapta tus lan sangang puluh | sasanga langkunganira ||

6. utawi duk tigang tèngsi | candra sangkala pinetang | astha tus tiga likure | manggasri măngsa lumaksa | duk samana sri nata | taksih anandhang wulangun | ing muksane gurunira ||

7. saking sangêting rudatin | dadya nata karsa têdhak | cangkrama mrih lipur tyase | midêr mring jawining praja | tan mawi upacara | mung tiga pandhèrèkipun | nênggih Kya Patih Sutiksna ||

8. lan Arya Sindurja tuwin | katrinya Juragan Karma | dene kang têngga prajane | Arya Prabu Sudarsana | miwah para punggawa | brahmana myang para êmpu | myang prajurit wirotama ||

9. sadaya prasamya pinrih | tuguran sapanêkarnya | nèng păncaniti ênggone | winuwus laksitanira | Sang Prabu Gêndrayana | duk praptèng ra-ara dhusun | ing Sumbrêng sang nata kagyat ||

10. miyat ayam jalu èstri | sakalangkung kathahira | ngêmpal nèng ngriku sabane | sarta gung samya kêkablak | kaluruk sêsarêngan | kadya ngajap arsa tarung | ayam wau sadayanya ||

--- 153 ---

11. tan ngêmungkên sawungnèki | lancur babon miwah dhara | asêsarêngan kluruke | ngungaskên kasuranira | ing kana sri narendra | dahat gawokirèng kalbu | gya dhawuh mring Ki Juragan ||

12. Karma pinurih ningali | sarana ngèlmi calungnya | murih wikan karanane | sata kluruk sêsarêngan | saksana gya winawas | kala samana kadulu | wontên rajah Kalasura ||

13. cinitra ing papan rukmi | kapêndhêm madyèng ra-ara | gya ingaturkên sang katong | kang dadya darunanira | kasuranirèng sata | nata duk miyarsa ngungun | èsmu gawok ing wardaya ||

14. sang nata nulya mrêpêki | dhatêng panggenaning sata | têmah bibar sadayane | samya lumajêng sar-saran | Sang Prabu Gêndrayana | duk myat sata samya mabur | tandya rikat pinarpêkan ||

15. ya ta wau sri bupati | duk nèng madyèng ara-ara | nulya ical sungkawane | malah kêdah arsa duka | gya dhawuh Sang Sutiksna | sakancanya kinèn dhudhuk | tekang rajah Kalasura ||

16. tur sandika kang sinung ling | nulya animbali janma | dhusun Sumbrêng sadayane | tan watawis dangu prapta | kerid dening lurahnya | wasta Sarodhaka Buyut | duk praptèng byantara nata ||

17. nulya samya dèn dhawuhi | andhudhuki pêpunthukan | madyaning ngara-arane |

--- 154 ---

kang nêdahkên prênahira | Risang Juragan Karma | botên sawatawis dangu | punang rajah Kalasura ||

18. ingkang munggwing papan rukmi | katingal gêngnya sabendha | tinon kalangkung mancorong | saksana sigra ingalap | dhatêng Juragan Karma | nulya katur mring sang prabu | tinampèn gya pinariksan ||

19. dangu datansah liningling | tinon wontên sastranira | mungêl rajah yèn agême | jawata Sang Hyang Kesawa | Sang Prabu Gêndrayana | dahat sukanirèng kalbu | puwara nulya ngandika ||

20. dhatêng Sang Sutiksna Patih | hèh kakang Patih Sutiksna | wruhanira rajah kiye | satuhu paringing dewa | karana rajah ika | ana cirine kasêbut | kagungan Sang Hyang Kesawa ||

21. lah mara dulunên iki | waspadakna kang trawaca | sarwi ngulungkên rajahe | kang rajah nulya tinampan | ingilo gantya-gantya | sadaya gawok kalangkung | miyat warnining kancana ||

22. tan wontên risak sakêdhik | cirinira taksih cêtha | mungêl bilih kagungane | Bathara Wisnu ing kina | Patih Arya Sutiksna | manêmbah sarwi umatur | dhuh pukulun sri narendra ||

23. tan gèsèh dhawuhira ji | cirinipun kanang rajah | mungêl bilih kagungane | jawata Sang Hyang Kesawa | ywan makatên wêcanya | Sang Brahmana Krêsnawasu [Krêsnawa...]

--- 155 ---

[...su] | sumawana pra pandhita ||

24. tan wontên dora sakêdhik | dadya tuhu wus têtela | ywan panjênêngannya badhe | anitahakên sewaya | kakung panuksmanira | jawata Bathara Wisnu | inggih Sang Hyang Narayana ||

25. amargi titikannèki | ingkang kinarya pratăndha | gih punika kadibyane | Sang Hyang Wisnu ing samangkya | sampun wontên paduka | dumugi ing têmbenipun | tumurun mring putra tuwan ||

26. ingkang winêca rumiyin | mung punika tur kawula | lah ing kana sri pamase | duk amiyarsa turira | Patih Arya Sutiksna | sanalika nulya emut | wêcaning para pandhita ||

27. bilih badhe darbe siwi | kakung măngka panuksmanya | Sang Hyang Wisnu wêkasane | sang nata sokur ring dewa | nulya paring ganjaran | mring sakyèhning tiyang dhusun | ing Sumbrêng samya kawratan ||

28. miwah sri natandhawuhi | dhumatêng Buyut Sarodha | mangkya dhinawuhan kinèn | amêmêtri ara-ara | tilas panggenanira | rajah Kalasura wau | miwah sinabdan ing benjang ||

29. unggwan punika ing wuri | dadya panêpèning janma | kang mêminta saranane | saniskaraning parasdya | ya ta Buyut Sarodha | nêmbah sandika turipun | wusnya mangkana sri nata ||

30. bidhal saking Sumbrêng dèsi | karsa

--- 156 ---

kondur dhatêng praja | karana nata têdhake | sampun tri ari dangunya | onêng mring garwa putra | tan rinuwi lampahipun | sarawuhira ing praja ||

31. laju kondur ngênyapuri | Sang Arya Sutiksna muwah | Arya Sindurja katrine | Juragan Karma wus samya | panggih lan ari nata | Sang Sudarsanarya Prabu | miwah para punggawendra ||

32. kang samya tuguran munggwing | păncaniti sawusira | bagya-binagya kalihe | kang têngga praja wêwarta | nênggih arjaning praja | de kang umiring sang prabu | wêwarti dera lêlana ||

33. suka kang samya miyarsi | puwara sokur ring dewa | duk sawatawis dangune | gya mantuk asêsowangan | samana kacarita | marêngi santuning taun | tumanggap warsa anggila ||

34. surya sangkala winilis | wolung atus tinêngêran | barakan suwung langite | dene kang căndra sangkala | angkanira pinetang | wolung atus kawan likur | têngraning căndra sangkala ||

35. nênggih yoga paksa murti | marêngi măngsa kartika | anênggih kang kacariyos | ing praja Ngastina mangkya | Sang Prabu Gêndrayana | dènira jumênêng ratu | watawis kawan wlas warsa ||

36. saking karsaning Hyang nuli | kadunungan tyas angkara | murka ing puwara supe | mring sagunging puja brata | satêmah dina-dina | kasukan [kasuka...]

--- 157 ---

[...n] bujana nginum | lan sakyèhning para wadya ||

37. ywan nuju siniwèng dasih | mawi boga andrawina | dene manawi sang katong | datan lênggah sinewaka | wungu ardaning driya | sabên ari tansah rêngu | dêdukanira tan pêgat ||

38. saha nata asring-asring | nyakiti wadya tan dosa | mila samana prajane | kontra surêm sunarira | karana nata arda | tur sirna subratanipun | cinarita duk samana ||

39. praja Ngastina kaèksi | bibrah tataning prajarja | nyarambahi pra wadyane | tan wontên ingkang kanggenan | ing budi kasudarman | gung alit anèm lan sêpuh | samya ngumbar ardèng driya ||

40. duk samana kang sumingkir | tan kalabêtan tyas arda | datan angkara ciptane | mung ari nata Sang Arya | Prabu Nèm Sudarsana | awit saking karêmipun | dhatêng ulah puja brata ||

41. kang mangkana dadya awis | kontra wontên pasewakan | karana kang samya caos | mung ngèli karsèng narendra | tan pisan karsa nyêgah | karsaning nata kang limut | kalimputing kaarsayan ||

42. mila tan pêgat sêmadi | wontên ing pura priyăngga | kang pinintèng sêmadine | tarlèn muhung amêminta | aksamaning jawata | mring ingkang raka sang prabu | miwah pra wadya sadaya ||

43. mung pinaringanaeling [pinaringana...]

--- 158 ---

[...eling] | ywa nganti kadawa-dawa | ardaning karsa sang katong | duk samana rinuwiya | saking dahating brata- | nira Risang Ar Prabu |[8] Sudarsana ri narendra ||

44. dupi wus antuk dwi tèngsi | wontên parmaning jawata | tinarima subratane | Arya Prabu Sudarsana | dadya ing sanalika | Sang Sri Gêndrayana Prabu | èngêt mring kaprabonira ||

45. marêngi măngsa manggasri | mangkana Sri Gêndrayana | mèngêt ywan ratu kinaot | pinunjul datanpa sama | tur binatharèng jagad | ing ri Soma Manis esuk | Sang Aprabu Gêndrayana ||

46. karsa amiyos tinangkil | pêpak sagung pra punggawa | kang nangkil nèng ngarsa katong | dene arindra Sang Arya | Prabu Nèm Sudarsana | duk ingkang raka sang prabu | karsa miyos siniwaka ||

47. mring păncaniti tan mawi | ăndrawina lir adatnya | nulya sumiwi ge-age | mabukuh ngarsaning raka | lawan Patih Sutiksna | Arya Danurja tan kantun | ing wuri para satriya ||

30. Pangkur

1. miwah para santanendra | datan ewah lir sabên-sabênnèki | ing păncaniti supênuh | karana sri pamasa | radi dangu tan siniwi mring wadya gung | kang nangkil tanpa sabawa | angin kèndêl tan lumaris ||

2. lir nêngga sabdaning nata | duk samana sri

--- 159 ---

nata manabda ris | dhumatêng sang mantringayun | Patih Arya Sutiksna | hèh rêngênta kakang patih karsaningsun | manira arsa cangkrama | mring Saraita wanadri ||

3. kya patih umatur nêmbah | karsa nata kawula mung umiring | kinèn umatah wadya gung | kang umiring cangkrama | miwah ingkang kantun rumêksèng praja gung | sarta mangrukti wisaya | nênumpu sato wanadri ||

4. sandika kang dhinawuhan | wusnya dhawuh nata tumamèng puri | para wadyendra sadarum | nulya samya bibaran | winursita enjingnya sang mantringayun | sigra angundhangi wadya | kang badhe dhèrèk sang aji ||

5. miwah kang atêngga praja | măngka tindhih kang rumêksèng jro puri | Sang Sudarsanarya Prabu | kanthi Arya Danurja | miwah Arya Sunjaya myang para êmpu | sawadyanya juru citra |[9] para brahmana myang rêsi ||

6. sanèsnya dhèrèk sadaya | duk samana dènira amiranti | sampun samapta sadarum | nata anulya budhal | laksitanya datan kawarna ing ênu | dupi praptaning Wulusan | ing Saraita anuli ||

7. samya karya pasanggrahan | rinuwiya duk samana sang aji | dahat arsayaning kalbu | mila kalantur ngantya | sapta ari nata dèrèng karsa kondur | tansah bêbujung arakat | anggrit ngitêr warni-warni ||

--- 160 ---

8. pananduking kang wisaya | mila angsalipun sato wanadri | sakalangkung kathahipun | tur buron warna-warna | sigêg ingkang gung kasukan anênumpu | gantya mangkya kawuwusa | kang nèng Ngastina nagari ||

9. sakyèhning para punggawa | ingkang sami têngga praja winarni | siyang ratri tansah tugur | wontên ing pagêlaran | duk samana sajuga ari anuju | ri Soma Pon wancinira | ing ratri sirêping janmi ||

10. Arya Prabu Sudarsana | karsa nganglang dhatêng sajroning puri | mung pribadi lampahipun | têka praptaning pura | laksitanya dingkik-dingkik kadya pandung | kyèhning gêdhong jinêjêpan | tan wontên swara kapyarsi ||

11. miwah sawarnining pandam | samya pêjah mila pêtêng kapati | mung saênggèn kang kadulu | sorotira kang pandam | prênahira paprêman panggenanipun | garwendra sang pramèswara | Sang Rêtnayu Padmawati ||

12. sanalika pinarpêkan | mring sang arya jinêjêp saking jawi | tan wontên sabawanipun | ya ta sang namur sigra | mundur ririh angalih pangintenipun | mila mangkana sang arya | karana jroning panggalih ||

13. tansah trataban kewala | samangkana panglocitaning lyali | dhuh apa darunanipun | dene salawasira | ingsun nganglang anèng sajroning kadhatun | sotaning [sota...]

--- 161 ---

[...ning] tyas nora kaya | samêngko gung sênag-sênig ||

14. ratri iki sun watara | bakal ana bêbaya kang nêkani | nanging yèn anaa ripu | sayêkti mawa ana | tandhanira unining bênce lan tuhu | bintit kolik miwah têkak | măngka sasmitanirèki ||

15. lamun bakal ana dhustha | kabèh sêpi tanna sabawanèki | mratandhani ana ripu | nanging tyas ingsun tansah | manggung maras was-uwas ingsun tanpa wus | ing kana wusnya nglocita | sang arya prabu lumaris ||

16. dhatêng sanggar palanggatan | karsanira sang arya amung apti | angaso saking sapangu | dupi laksitanira | sarêng prapta nèng palataraning tajug | sang arya kagyat ing driya | miyarsa swaraning tangis ||

17. kadya tangising wanita | kongsi giyêng sêsêg sêrêt kapyarsi | sang arya kalangkung ngungun | duk arsa ingulatan | gyaning tangis mangkana locitanipun | dhuh iki wong wadon apa | bêngi-bêngi têka nangis ||

18. de dahat tanpa rêringa | sun watara baya sang pramèswari | saking bangêt onêngipun | tinilar mring sri nata | ya ta wusnya manglocita kang kadyèku | sang arya arsa tumindak | mrêpêki prênahing tangis ||

19. nulya [nu...]

--- 162 ---

[...lya] amiyarsa swara | nguwuh-uwuh mangkana lingirèki | dhuh babo sang arya prabu | mara kita mrenea | wruhanira kang karuna iku ingsun | sang arya mèngêt sakala | mring arca papundhèn aji ||

20. nulya marêk gurawalan | tumama mring salêbêting panêpin | dupi wus nèng ngarsanipun | punang arca pusaka | Arya Prabu Sudarsana sigra dhêku | sarta muwus angrêrêpa | dhuh sang arca kang sayêkti ||

21. kang măngka sarananira | kuwasaning jawata kang linêwih | amba kalilana matur | pitakèn sang waskitha | de kawula sadangunipun lumaku | nganglang salêbêting pura | tan amiyat ika-iki ||

22. utawi botên miyarsa | sabawanya walang ingkang salisik | muhung raosing tyas ulun | manggung atarataban | kadya arsa tinêkanan ing pakewuh | milamba laju angiwa | sumingkir mriki puniki ||

23. sotaning tyas muhung nêdya | anêntrêmkên taratabaning lyali | ywan wus têntrêm sêdya wangsul | langlang sajroning pura | dupi wontên ngajêng panêpèn angrungu | giyêng swaraning udrasa | ngantya sêsêgên kang tangis ||

24. kula dalih kang udrasa | pramèswari kakang bok Padmawati | onêng dhatêng kakang prabu | de gyan kula

--- 163 ---

tumindak | sumêdyarsa ngyêktoskên kaananipun | wasana dupyamba arsa | lumaksa ngulati tangis ||

25. gya inguwuh wantya-wantya | guguping tyas kawula bokmanawi | sang arca ingkang anguwuh | mring amba kadya saban | mila amba enggal marêk ngarsanipun | sang arca manawi arsa | paring wangsit kang wigati ||

26. sang arca lon saurira | basa manuhara winor mêmanis | yayah ngla-êla ing wuwus | mangkana sabdanira | dhuh titahing jawata kang ambêg sadu | wruhanira iya ingwang | kang manguwuh mring sirèki ||

27. marmane ingsun karuna | sasuwene mung saka gon sun asih | marma marang sira kulup | dene karananira | ing sawêngi iki sira bakal antuk | bakal cinobèng bêbaya | bilai gêdhe nêkani ||

28. atas karsaning jawata | mungguh ingkang dadya marganirèki | panyoba mring sira kulup | iya kumaranira | mungsuhira Dhahyang Suwela ing ênu | tumêka angejawantah | ing samêngko uwus manjing ||

29. mring sajroning dhatulaya | mawa rupa naga kang luwih mandi | ing samangkya wus dumunung | nèng jroning pasarean- | nira kakangira pramèswari prabu | nèng ulon-ulon gonira | dinalih [dina...]

--- 164 ---

[...lih] kakangirèki ||

30. Prabu Gêndrayana nendra | anèng kono tan sumurup yèn lagi | têdhak cangkrama nênumpu | dhuh radèn saupama | nganti suwe sayêkti yèn datan wurung | kakangira pramèswara | sirna sasiwayanèki ||

31. kênèng wisaning taksaka | marmanira radèn sira dèn aglis | nuli manjinga kadhatun | tumama mring paprêman | bokmanawa kakangira sêlak lêbur | kataman wisaning naga | nanging wêkas ingsun kaki ||

32. poma-poma dèn santosa | aywa was-was dene yèn sira kongsi | nora santosa budimu | sayêkti nêmu papa | salaminya mulane dèn eling kulup | manawa tyasmu santosa | sêtya tuhu mring dewadi ||

33. lah ing kono marganira | bakal antuk kamulyan kang sajati | ing wuri turun-tumurun | yêkti amêngku praja | sowang-sowang lah uwis radèn dèn gupuh | mangkata marang paprêman | yèn kasuwèn bokmanawi ||

34. kadhinginan dening wisa | lah ing kana sang arya prabu dupi | miyarsa warsitanipun | kanang arca pusaka | kang mangkana ing tyas sakalangkung gugup | tan ngantya nêgês karana | saksana anulya pamit ||

--- 165 ---

35. badhe amunah taksaka | duk samana wus jinurung basuki | lah ing kana arya prabu | dahat kadgadèng driya | sigra mêsat saking ing panêpèn laju | tumama mring pasarean- | nira Dèwi Padmawati ||

36. duk praptèng jawi wiwara | tiningalan kori maksih kumunci | saksana ingusap gupuh | punang kori wus mênga | tan sarănta Sang Sudarsanarya Prabu | umanjing dhatêng paprêman | nèng dagan prênahirèki ||

37. tiningalan ingkang raka | Dèwi Padmawati sakeca guling | angêloni putranipun | dene sangandhapira | wontên inya kêkalih sakeca turu | mangkana sang namur sigra | mêndhak manggèn sawingkinging ||

38. ilo-iloning kang dilah | ingkang wontên daganira sang putri | tan ana sabawanipun | sarwi angawasêna | salêbêting pasareannya jêng ratu | wus dangu dènira mawas | nginggil miwah kanan kering ||

39. tan dangu punang taksaka | wus katingal sumaladhang nèng nginggil | pasareannya sang ayu | agêngira sapucang | sirahnya gêng tutuknya ngablak kadulu | mancorong kumaranira | duk badhe naut sang putri ||

40. lah ing kana sang nararya | Prabu Sudarsana prayitnèng wèsthi | tan darana sigra cancut | wau kanang taksaka | duk umiyat klebatnya Sang Arya Prabu | Sudarsana kang kawuryan | umanggèn nèng sawingkinging ||

41. ilo-iloning kang pandam | pan dinalih Sang Sri Gêndrayana Ji | awit sami warninipun [warni...]

--- 166 ---

[...nipun] | mila taksaka dhustha | langkung suka cipta kalêrêsan tuhu | dene badhe kasêmbadan | dera akarya bilai ||

42. dadya wau kang taksaka | tan sarănta sigra dènnya murugi | mring gyannya sang arya prabu | duk wus parêk unggyannya | punang sarpa gupuh dènira manaut | sang arya sampun prayitna | duk nalorong saking nginggil ||

43. gupuh nulya sinarêngan | jangganira cinandhak sarwi narik | curiga taksaka laju | tinigas dening kadga | wus palastra gêmbunging taksaka gupuh | wus tinêngkêr-têngkêr dadya | sadasa kathahirèki ||

44. duk samana cinarita | kanang sarpa nalika dèn pêjahi | pinrang ing kris jangganipun | rudiranira nyiprat | sumêmburing rah nyiprati wêntisipun | Dyah Padmawati kang nendra | gupuh nulya dèn usapi ||

45. dening Prabu Sudarsana | ciptanira sang arya bokmanawi | wisaning taksaka wau | nyakiti mring sang rêtna | lah ing kana Dèwi Padmawati jumbul | sigra wungu dènnya nendra | dèrèng pramanèng pangèksi ||

46. mung umiyat daganira | wontên janma kakung sang dyah nulyanjrit | sarya manambut ing sunu | mijil saking paprêman | para nyai kêkalih kagyat duk ngrungu | panjêritnya gustinira | dadya lajêng anututi ||

47. mêdal saking ing paprêman | dipun nyana ywan wontên maling sêkti | arsa ngrurah pagêr ayu | wau ta sang nararya | Prabu Sudarsana dangu datan muwus | sarta datan kesahkesah [kesahk...]

--- 167 ---

[...esah] | lir kamitênggêngên yêkti ||

31. Mijil

1. dupi sang dyah umijil mring jawi | sigra samya alok | bilih sajroning pura samangke | wontên duratmaka mara sandi | gègèr sajro puri | pra inya sadarum ||

2. samya tangi gumêtêr umèksi | gustinira repot | mijil sing paprêman sru panjrite | nuntên wontên parêkan sawiji | kang minăngka dadi | kamisêpuhipun ||

3. sigra marêk umatur wotsari | dhuh murtining sinom | lah punapa gusti darunane | miyos saking paprêman sarwyanjrit | Dèwi Padmawati | dangu dèrèng muwus ||

4. lurah inya anulya nimbali | mring wadya sang katong | ingkang samya tugur sadayane | samya ngaso wontên păncaniti | datan dangu nuli | prapta gumarudug ||

5. dupi prapta ngarsanya sang dèwi | mangkana sang sinom | lon manabda wadyaningsun kabèh | sumurupa ing sajroning puri | ana maling sêkti | cêkêlên dèn gupuh ||

6. têtindhihing wadyendra kang kêmit | Arya Danurja nom | langkung gugup duk myarsa sabdane | Dèwi Padmawati ywan ing puri | wontên maling sêkti | sakalangkung gugup ||

7. sigra mangsah sawadyanya sami | samêkta ing kewoh | malbèng pura ngêpung paprêmane | kyèhning kori pan samya jinagi | dene kang umanjing | jungut langên santun ||

8. namung Arya Danurja pribadi | ya ta duk praptèng jro | langkung kagyat dera myat kang anèng | jro paprêman [paprê...]

--- 168 ---

[...man] gustinya pribadi | prabu sadusiwi | nyandhing wangkenipun ||

9. kang taksaka gya têtanya aris | dhuh gusti sang anom | lah punapa kang dadya krantêne | jêng paduka pan dinalih juti | miwah tuwan nyandhing | wangke taksaka gung ||

10. Sang Arya Prabu Sudarsana ngling | tingkah kang wus klakon | purwa madya têkèng wasanane | Sang Arya Danurja duk miyarsi | ngungunnya tan sipi | dangu datan muwus ||

11. mung sidhakêp astanya kêkalih | saking sruning gawok | tan antara sang arya nulyage | wangkening sarpa binêkta nuli | mring ngarsa sang dèwi | wanci wus byar esuk ||

12. lah ing kana Dèwi Padmawati | duk nalika anon | têngkêlaning sarpa sadayane | langkung kagyat miwah duk umèksi | kang kinintên juti | risang arya prabu ||

13. gya dinangu paran karananing | purun tumamèng jro- | ning paprêman têmah karya kagèt | ingkang rayi umatur wotsari | satingkahing ratri | sadaya wus katur ||

14. Dèwi Padmawati duk miyarsi | aturnya sang anom | langkung ngungun gêtun wêkasane | dèniranjrit ngêlokakên juti | salêbêting galih | ing rumaosipun ||

15. kapotangan gêsang mring kang rayi | puwara nabda lon | mring kang paman Arya Danurjane | paman arya rèhne jênêng mami | puniki pawèstri | tinilar ing kakung ||

16. mungguh ingsun sidhêm nalar iki | bêbasane babo | sadawaning catur bok ing têmbe | sri narendra miyarsa pribadi [priba...]

--- 169 ---

[...di] | tan wurung wak mami | kacurnan ing lulut ||

17. marma prayogane sira nuli | tur uningèng katong | pênêd anuduha wadya bae | umatura mring jêng sri bopati | saaturirèki | Sudarsana Prabu ||

18. kabèh turna poma aywa nganti | cicir kang lêlakon | kang sinung ling sandika ature | miwah ngraos saklangkung prayogi | karsanya sang dèwi | kang makatên wau ||

19. wusnya mangkana pra wadya nuli | wus kalilan miyos | samya wangsul mring patugurane | Arya Danurja duk praptèng jawi | anuduh wadya ji | tur wikan sang prabu ||

20. dhatêng pacangkraman wus winêling | salwiring lêlakon | duk samana duta budhal age | lêlancaran wahana turanggi | tan winarnèng margi | ing sapraptanipun ||

21. laju tumama byantara aji | kang duta wotsinom | gya umatur purwa puwarane | Prabu Gêndrayana duk miyarsi | kampita tan sipi | nata nulya dhawuh ||

22. lamun arsa kondur mring nagari | kang sinung ling gupoh | tata-tata miranti budhale | paripurnanya dera miranti | gya budhal tumuli | swaranya gumuruh ||

23. Kyana Patih Sutiksna tan têbih | enggaling cariyos | sampun prapta jro praja nulya ge | sri narendra laju manjing puri | sakyèhning wadya ji | sadaya tumuntur ||

24. lah ing kana jêng sri narapati | rawuh ing kadhaton | nawung duka tan sarèh sabdane | dhawuh kinèn nimbali kang rayi | kinèn manjing puri |

--- 170 ---

myang sang mantringayun ||

25. sapraptanirèng byantara aji | sri nata duk anon | mring kang rayi dahat bramantyane | winga-winga wêngis wijiling ngling | hèh pèdhêp sirèki | tuhu nora urus ||

26. eling-eling cêplik saking wukir | dhêdhasare awon | tan wrin bêcik mamak pandulune | baya kurang katrêsnan ngong iki | kang marang sirèki | dadak karya dudu ||

27. Arya Prabu Sudarsana myarsi | dukanya sang katong | dahat ajrih tumungkul lênggahe | mukanira lir konjêm ing siti | drês waspanirèki | pan kadya ingêpuh ||

28. dhasar sang arya gêng bêktinèki | dhumatêng sang katong | sotaning tyas măngka lêlirune | sudarmanya mila tansah nangis | Dèwi Padmawati | miwah pra wadya gung ||

29. datan pêgat matur bêbolèhi | mrih lilih tyan[10] katong | nging sri nata tan amyarsakake | saking sangêt gung dukanirèki | malah-malah kadi | ingunggar kang bêndu ||

30. lah ing kana sri narendra nuli | gupuh dèniranjog | saking dhampar mrêpêki sang anom | Arya Prabu Sudarsana sarwi | nyandhak kang asta dwi | gya kinêthok gupuh ||

31. watês ugêl-ugêlira kalih | mangkana sang anom | duk umiyat rêntahing astane | datan pisan-pisan darbe liring | rêngatnya tan kèksi | salêbêting kalbu ||

32. Maskumambang

1. mung kumambang dhatêng papêsthèning Widhi | miwah santosanya | tarlèn mung ngèstokkên wêling- | ngira [ngi...]

--- 171 ---

[...ra] sang arca pusaka ||

2. kang kapyarsa nalika wontên jro puri | de wêdaling waspa | umèngêt garwanirèki | Dyah Padmasari saiba ||

3. rudatinnya ywan mirêng sariranèki | mangkya pinidana | mring raka jêng sri bopati | duk samana para inya ||

4. para cèthi kang sumiwi ing ngarsa ji | duk samya umiyat | asta dwi tumibèng siti | samya kumêsar tyasira ||

5. rawat waspa langkung wêlasnya tan sipi | tumungkul ing kisma | jrih dukanira sang aji | dadya cêp tanpa sabawa ||

6. lah ing kana Prabu Gêndrayana nuli | dhawuh mring kya patya | ywan mangkya karsa narpati | Arya Prabu Sudarsana ||

7. dipun tundhung saking Ngastina nagari | kinèn angantukna | dhatêng Manikmaya wukir | kinanthenan punggawendra ||

8. kang masrahkên dhatêng Sidhikara Rêsi | myang kinèn dhawuhna | kang dadya dosanirèki | miwah tugêlaning asta ||

9. dhinawuhan ambêktakakên dwinèki | têlas sabda nata | tur sandika kang sinung ling | gya sami kalilan mêdal ||

10. Arya Prabu Sudarsana sampun kerid | dhatêng kyana patya | sapraptinira ing jawi | Patih Sutiksna anulya ||

11. dhawuh Arya Danurja sakancanèki | kinèn andhèrèkna | dhatêng Manikmaya wukir | winêling-wêling kang dadya ||

12. dhawuhira Sri Gêndrayana Narpati | Sang Arya Danurja | sandika gya bidhal nuli | kunêng kang lagya wisata ||

13. mangkya gantya kawuwusa garwanèki [gar...]

--- 172 ---

[...wanèki] | Arya Sudarsana | kang nama Dyah Padmasari | nalika amyarsa warta ||

14. lamun ingkang raka ing samangkya tampi | dêdukaning nata | tinundhung saking nagari | myang kinêthok astanira ||

15. duk samana Rêtna Dèwi Padmasari | dahat rudahing tyas | saking kasaput ing sêdhih | satêmah niba kantaka ||

16. dupi wungu pungun-pungun gya lumaris | sêdyaning wardaya | cipta datan sagêd kari | anututi ingkang raka ||

17. tanpa rowang wisata amung pribadi | mung kudhung sêmêkan | tan ketang pringganing margi | saking gêng trêsna mring raka ||

18. duk samana wontên inyanya sang putri | Kèn Walèri nama | duk umiyat gustinèki | wisata sarwi karuna ||

19. Kèn Walèri gupuh dènira nututi | sotaning tyasira | tarlèn mung nêdya umiring | sapuruging gustinira ||

20. samangkana wisatanira sang dèwi | dènnya sumusula | saking adrênging panggalih | tan dangu sampun kacandhak ||

21. wontên sajawining praja duk umèksi | dhatêng ingkang raka | tan mawi rêringa maring | sakathahing wadyabala ||

22. tan sarănta gupuh dènira bondhèti | dhatêng ingkang raka | sarwi lara-lara nangis | sêsambat amêlasarsa ||

23. karya trênyuh tyasing wadya kang umiring | dene tan anyana | sang dyah sagêd anututi | sira Sang Arya Danurja ||

24. langkung wêlas myarsa sambatnya sang dèwi | mila sigra dhawah | kèndêla dera lumaris [lumari...]

--- 173 ---

[...s] | wontên sangandhaping wrêksa ||

25. pinggir margi duk wus sarèh sawatawis | gyanira udrasa | sang rêtnayu Padmasari | miwah Arya Sudarsana ||

26. tan rinuwi sêsambatira sang kalih | kyèhnya kang miyarsa | samya ngrês duk aningali | wusnya rêrêm sawatara ||

27. Sang Danurja parentah kinèn lumaris | daya-daya prapta | anèng Manikmaya giri | ing marga tan winursita ||

28. sapraptaning wukir Manikmaya nuli | katur sang pandhita | ywan wontên duta narpati | saking nagari Ngastina ||

29. lawan wayah sang arya prabu sarimbit | ya ta sang pandhita | langkung kagyat duk miyarsi | karaosing driyanira ||

30. tan darana nulya kinèn ngancarani | gya laju tumama | mring sanggar unggyan sang rêsi | Arya Prabu Sudarsana ||

31. lan kang garwa gupuh dènira nungkêmi | padanya sang tapa | sarwi lara-lara nangis | sêsambatnya mêlasarsa ||

32. ingkang eyang Sang Sidhikara Maharsi | trênyuhing tyas dahat | duk miyat wayah sarimbit | cipta ywan antuk dêduka- ||

33. nirèng raka Sri Gêndrayana Narpati | gupuh atêtanya | adhuh wayah ingsun kaki | paran kang dadya karana ||

34. karunanta karya kagyating tyas mami | dene sira prapta | sarimbit atawan tangis | sarta ingiring punggawa ||

35. payo nuli sajarwaa ingkang dadi | darunèng rudita | sang arya prabu duk myarsi | pandangunira kang eyang ||

36. datan sagêd umatur mung tansah nangis | pakèwêd kang dadya [da...]

--- 174 ---

[...dya] | aturira mring sang rêsi | sang pandhita saya dahat ||

37. ribêding tyas tan wrin darunaning kingkin | anulya Sang Arya | Danurja ngaturkên gipih | dhawuh timbalan sang nata ||

38. purwa madya wasana pan sampun titi | Rêsi Sidhikara | langkung sungkawa tan sipi | rawat waspa marawayan ||

39. gya tumênga sarwi ngunjal uswanèki | gung karănta-rănta | puwara mupus ing pasthi | pastha[11] pêpasthèning dewa ||

40. ala ayu datan kêni dèn singkiri | Rêsi Sidhikara | nabda amangsuli ririh | ywan wus dadya karsa nata ||

41. botên langkung amung anuwun kapundhi | Sang Arya Danurja | amit sampun jinurungi | gya budhal sapanêkarnya ||

42. rinuwiya Sang Sidhikara Maharsi | sapêngkêring duta | tan pêgat muja sêmèdi | mêminta aksamèng dewa ||

43. anuwunkên waluyanira sang pêkik | wignyaa waluya | pulih malih astanèki | kadya duk suwaunira ||

44. lah ing kana sang rêsi sampun angsal sih | parmaning jawata | katarima pudyanèki | prapta Hyang Kanekaputra ||

45. saking wiyat sang rêsi gya mangênjali | Hyang Naradha nabda | wruhanta hèh kaki rêsi | Sidhikara praptaningwang ||

46. ngêmban timbalannya Sang Hyang Utipati | kinèn maringêna | marta kamandhanu warih | minăngka usadanira ||

47. wayahira Prabu Sudarsana kaki | kinarya mulihna | kang tugêl astane kadwi | dhawuhe Hyang Girinata ||

48. lan maninge ywa dadi [da...]

--- 175 ---

[...di] tyasira yêkti | prakara wayahnya | Arya Sudarsana dening | tămpa dêdukaning kadang ||

49. iku sajatine pan uwis pinasthi | karsaning jawata | mung kinarya anyêpuhi | subratane wayahira ||

50. marmanira cinoba mring dewa luwih | awit nora lawas | têmbe wayahira kaki | Arya Prabu Sudarsana ||

51. bakal anampani ganjaran linêwih | nugrahaning dewa | anggêntèni madêg aji | mêngkoni praja Ngastina ||

52. têlas dhawuhira Hyang Kanekasiwi | Rêsi Sidhikara | myang putra Sadhana wasi | miwah Prabu Sudarsana ||

53. duk miyarsa dhawuhe Hyang Utipati | kang kadya mangkana | umatur nuwun kapundhi | dhêku konjêm ing bantala ||

54. patrapira lir mêmuja mring dewadi | Bathara Naradha | nulya muksa tan kaèksi | ya ta Rêsi Sidhikara ||

55. nulyambuka cupu ingkang mèsi warih | kamandhanu marta | ingusadakkên tumuli | èpèk-èpèk dwi pinasang ||

56. siniram ing marta kamandhanu warih | sanalika nulya | mulya kadya wingi uni | karya sarkaraning driya ||

33. Dhandhanggula

1. ya ta Rêsi Sidhikara tuwin | ingkang wayah miwah garwanira | dahat sokur mring dewane | mangkya gantya winuwus | amangsuli laksitanèki | duta Arya Danurja | sapanêkaripun | ing marga tan winursita | mangkya sampun praptèng Ngastina nagari | laju tumamèng pura ||

2. umarêk ing byantara [bya...]

--- 176 ---

[...ntara] narpati | kerid dhumatêng Patih Sutiksna | praptaning ngarsa sang rajèng | Arya Danurja matur | saaturnya sang maha yêkti | Maharsi Sidhikara | aturira turut | purwa praptaning wasana | Prabu Gêndrayana dupi amiyarsi | turing Arya Danurja ||

3. dahat ngungun gêtun sêmunèki | ing wêkasan nata rawat waspa | mèngêt dhumatêng kadange | mung sajuga tur sampun | sami lola tanpa sudarmi | têka kasupèn dahat | pamatraping ukum | datan mawi sawatara | duk samana bibaran dènnya siniwi | Arya Danurja muwah ||

4. Patih Sutiksna sakancanèki | sadayanya wus kalilan mêdal | sri nata malbèng pura ge | pra wadya samya mantuk | sowang-sowang mring wismanèki | rêke gantya winarna | duk antuk dwi tèngsu | rinuwi kumaranira | Prabu Drawilaka myang kumaranèki | wadya raksasa nama ||

5. ditya Wandagêni duk ing nguni | sasirnane kumaranirarya | Ardhawalika sêdene | nênggih kumaranipun | wil Triwanda dening sang pêkik | Nararya Sudarsana | nalika puniku | kumarèng Sri Drawilaka | pirêmbagan kalawan ditya Wandagni | ywan ing samangkya arsa ||

6. mangrabasa Ngastina nagari | dene karsanira sanadyana | tumêkèng sirna ing têmbe | sok ugi wus kalaku | ngrisak praja myang jroning puri | miwah nêdya sampyuha | kalawan Sang Prabu | Gêndrayana sawadyanya | arsa dèn jur linêbur aywana kari | lah

--- 177 ---

ing kana rasaksa ||

7. Wandagêni sampun dèn dhawuhi | angêtoga ing kasêktènira | karana lampah samangke | kantun pungkasanipun | botên badhe ming kalih kardi | mangkana aturira | Wandagêni diyu | dhuh pukulun ywan panujwa | karsa nata paduka langkung prayogi | amaliha dirada ||

8. laju ngamuk dhatêng păncaniti | katujua dintên pasewakan | dene amba kang ngrabasèng | pura sarana latu | bokmanawi sawastu dadi | karang tunu sadaya | myang saisinipun | samêndhang măngsa kantuna | mung punika pukulun pamanggih patik | kajawi karsa nata ||

9. Prabu Drawilaka duk miyarsi | pratikêlnya Wandagni raksasa | dahat pinujwèng driyane | kala samana laju | bidhal dhatêng Ngastina nagri | sampun warni dirada | kalangkung gêngipun | ngungkuli dirada wantah | dene ditya Wandagni mêsat wiyati | nut lampahing maruta ||

10. sêdyanjangkung saluhuring puri | ing Ngastina kunêng lampahira | mangkya gênti caritane | ing Manikmaya gunung | arya prabu sagarwanèki | tansah botên sakeca | ing panggalihipun | yèn siyang tan arsa dhahar | datan nendra sang arya kalaning wêngi | marmanira mangkana ||

11. dahat onêng mring raka narpati | miwah dahat sandeyaning nala | jroning cipta kadya badhe | wontên bêbaya rawuh | kang mrih curna Ngastina nagri | lah ing kana sang arya | umarêk sang wiku | Rêsi

--- 178 ---

Sidhikara minta | pamit arsa sowan dhumatêng nagari | karana tyas sandeya ||

12. dhatêng raka nata bokmanawi | kalampahan amanggih bêbaya | awit nguni kumarane | Sang Drawilaka Prabu | taksih ngănta-ănta sang aji | mangkya tuhu tan ana | kang pantês têtulung | anglampahi lara pêjah | kajawi mung sariranira pribadi | sang wiku lon maluya ||

13. wayah ingsun Sudarsana kaki | kaya paran anggèr pêthanira | lamun sira bali manèh | karana jêng sang prabu | nguni bangêt dukanirèki | marang ing jênêngira | kalakon tinundhung | sira saka ing Ngastina | sarta astanira kadwi dèn kêthoki | lawan ing mangko sira ||

14. durung lawas waluyanta kaki | bokmanawa atêmahan krangkat | têmbe dadi lara manèh | prayoganira kulup | sarèhêna tyasira kaki | apa manèh sanadyan | sirèku umantuk | mring Ngastina angantia | timbalane kakangira sri bopati | yèn èngêt marang sira ||

15. sêdhêng astanira mulya jati | dadya datan akarya sandeya | marang ing tyas ingsun kiye | Sang Sudarsana Prabu | duk miyarsa sabdèng sang rêsi | kêdah drêng karsanira | tan kenging sinayut | sigra matur mring kang eyang | dhuh jêng eyang mênggah kang dadya tur patik | parêng botên parênga ||

16. kawula kêdah anyuwun pamit | mring Ngastina ing dintên punika | raosing tyas amba dene | dahat sandeyèng kalbu | sanadyana [sana...]

--- 179 ---

[...dyana] tumêkèng lalis | saèstu amba têmah | labêt kadang sêpuh | wau ta Sang Sidhikara | duk miyarsa aturing wayah sang pêkik | langkung èmêng ing driya ||

17. dangu-dangu nulya dèn lilani | nanging saking sandeyaning nala | dhatêng wayah sang wiranèm | puwaranya sang wiku | sêdya ngatêr laksitanèki | Sang Arya Sudarsana | tan winarnèng ênu | sang wiku anulya bidhal | dene ingkang garwa Dèwi Padmasari | kantun wontên pratapan ||

18. kunêng lampahira sang maharsi | lawan wayah Prabu Sudarsana | ganti winursita malèh | ing Ngastina praja gung | nujwèng ari Rêspati Manis | Sang Prabu Gêndrayana | siniwakèng wadu | pêpak sagung wadyabala | datan ewah kadya saban-sabannèki | samana sri pamasa ||

19. angandika mring Sutiksna Patih | pan makatên sabdanira nata | kakang sotèng tyas sun mangke | têka onêng satuhu | mring riningsun kang kawlasasih | yayyarya Sudarsana | nanging lamun ingsun | têdhaka mring Manikmaya | sayêktine boya kalakon wit dening | sun rasa upamanya ||

20. yèn mandira jênêng ingsun iki | gung aluhur yayah kayu gurda | yayi Sudarsana kuwe | upamanya dhêdhukut | ingkang tuwuh ing pèrèng miring | sayêkti luwih nistha | saru yèn dinulu | dene yayi Sudarsana | upamanya ingsun timbalana yêkti | pinilaur pralaya ||

21. awit merang cacad astanèki | nalikane nampani pidana | kya

--- 180 ---

patih nêmbah ature | dhuh pukulun sang prabu | kasinggihan dhawuh narpati | mênggah rayi paduka | Sudarsana Prabu | sayêkti inggih mangkana | dèn pilalah ngantos tumêka ing lalis | yèn ta malih wangsula ||

22. mring Ngastina jêr tuwan pribadi | ingkang kêkirangan titipriksa | matrapkên pamidanane | puwara traping kukum | atumpangso dhawahing adil | nir paramartanira | mung nut ardèng kalbu | midana datanpa kira | tur salêrêsipun dèrèng katrap taksih | kanthi angêmu rasa ||

34. Kinanthi

1. mila tan prayogi tuhu | manawi paduka gusti | lumuh mring aturing wadya | măngka kalêbwèng palupi | cacading nata punika | yèn pariksa kirang titi ||

2. de kaluhuraning ratu | ywan kathah wadyanirèki | ingkang sami wicaksana | miwah wadya bèr kuwanin | ambêk sura sasaminya | dene ingkang katrinèki ||

3. wadya ingkang bratanya gung | sakawan punika pasthi | dadya kluhuraning nata | ingkang waskithèng sakalir | catur wadya ingkang guna | wiweka ing agal alit ||

4. ambêk nawung kridha putus | marang basa tatakrami | punika pantês kagêma | ing saatur-aturnèki | mung punika sri pamasa | kautamèning narpati ||

5. catur prakawis saèstu | yèn tinilar botên kenging | pukulun manawi tilar | saking sakawan prakawis | saèstu kenging sinêbat | cacad kang agêng sayêkti ||

6. ya ta mangkana sang prabu | duk [du...]

--- 181 ---

[...k] miyarsa turing Patih | Sutiksna ingkang mangkana | sapandurat datan angling | karana raosing driya | lêrês tan ana kang sisip ||

7. duk samana datan dangu | dènira aginêm kawis | kasaru ing rawuhira | kang eyang Gêndara Aji | Sang Aprabu Gêndraprawa |[12] karya kagyatnya sang aji ||

8. umiyat ing rawuhipun | kang eyang Sri Gêndara Ji | têka anêlangke datan | botên mawi dèn aturi | ing kana sri nata têdhak | gurawalan angurmati ||

9. duk samana sarêng tundhuk | ingancaran lênggah nuli | wus sira atata lênggah | gya sinambramèng pambagi | Maha Prabu Gêndrayana | angrêrêpa turirèki ||

10. bagya kamayangan tuhu | rawuh paduka mariki | nalangke tan ingaturan | akarya gitaning lyali | bokmanawi wontên karsa | jêng eyang ingkang wigati ||

11. dene eyang rawuhipun | datan cêcala rumiyin | ya ta Prabu Gandraprawa |[13] mangsuli aturira ris | manis winor manuhara | dhuh anggèr sotyaning bumi ||

12. botên katênta pukulun | ywan wontên karya wigati | mung dahat onêng kawula | dhatêng padukendra gusti | duk pun kaki wontên praja | raosing tyas kêtir-kêtir ||

13. wontên paribasanipun | yèn siyang tan pati bukti | yèn ratri tan arsa nendra | marma klampahan pun kaki | akadhêmpalan mrih prapta | prajèng Ngastina puniki ||

14. saking dahat onêngipun [o...]

--- 182 ---

[...nêngipun] | dhumatêng paduka aji | manawi wontên bêbaya | kumêdah mirsa pun kaki | têlas turnya Sri Gêndara | Sri Gêndrayana duk myarsi ||

15. kang eyang andikanipun | dahat ing pangungunnèki | puwara gangya[14] wêwarta | kawontênaning praja di | sakondurira kang eyang | dumugi panundhungnèki ||

16. Sang Sudarsanarya Prabu | miwiti malah mêkasi | duk samana lagya eca | dènira imbalan angling | ing kana Sri Gêndraprawa | langkung ngungun duk miyarsi ||

17. dene ngungunipun wau | dene ta elok sayêkti | gêgêtunira ing driya | de rinta sri narapati | Arya Prabu Sudarsana | ingukum tan sawatawis ||

18. nihan sapantara dangu | duk eca imbalan angling | kasaru gègèr kapyarsa | puyêngan pating jalêrit | kadya gabah ingintêran | wontên dirada mêta ngrik ||

19. tanpa sangkan dhatêngipun | prapta laju mobat-mabit | singa katarajang bubar | ting salêbar ngungsi urip | giris myat dirada nyarap | waringutên solahnèki ||

35. Pangkur

1. ing wuri miwah ing ngarsa | griya-griya risak ingobrak-abrik | têtiyang pating bilulung | lumajêng asar-saran | ngungsi sowang-sowang samya rêbut dhucung | kang kacandhak mring dipangga | ingabên lan wrêksa lalis ||

2. mangkana punang dirada | saya liwung pamuknya gêgirisi | lah ing kana botên dangu | punang dirada kurda | ngênêr dhatêng păncaniti lampahipun [la...]

--- 183 ---

[...mpahipun] | ngobrak-abrik pasowanan | samya swuh abosah-basih ||

3. lêbur tumpur ting sulayah | lah ing kana Sri Gêndrayana Aji | miwah kang eyang Sang Prabu | Gandaprawa Gêndara | myang punggawa Ngastina gung alit gugup | arsa nanggulang dirada | tan dangu dirada prapti ||

4. nêmpuh mring para punggawa | kang kacandhak sirna sing dêntanèki | tinlale binuwang sêbrung | wênèh wontên kantaka | sinawatkên dhawah ing wrêksa gung-agung | ya ta Prabu Gêndrayana | dahat ing dukanirèki ||

5. saksana mangsah priyăngga | mêthukakên pamukira sang èsthi | punang dirada duk dulu | mring Prabu Gêndrayana | saya liwung dahat sru bramantyanipun | dirada gya tiwikrama | gêngira kagiri-giri ||

6. prasasat prabata suta | têlalenya lir pendah carat warsi | lir widyuta dêntanipun | gêrêng gora swaranya | karya giris sakyèhning ingkang karungu | pangêmprètirèng dirada | yayah balêdhèg sakêthi ||

7. ing kana Sri Gêndrayana | sinandêr ing èsthi kang bêbayani | kacandhak tinlale gupuh | kinêplèkkên ing kisma | gya dèn idak ingilês-ilês ing suku | tinon dahat kawlasarsa | ngalumpruk sariranèki ||

8. yayah tan wignya gulawat | saking sangêt pamasuhing kang èsthi | agêmanira sang prabu | jêjamang karnantera | miwah katga saha punang kêlatbau | samya malêsat ing angga | sri nata ciptanirèki ||

9. amung tumêkèng [tumê...]

--- 184 ---

[...kèng] antaka | nanging rèhne sri nata mangkya taksih | jinangkung ing jawata gung | mila datan pralaya | namung lêsah ngalumpruk saengga kapuk | mangkana punang dirada | tan kêndhat pangamuknèki ||

10. dhatêng Prabu Gêndrayana | pinrih lalis nanging tan têkèng lalis | mangkya gantya kang winuwus | nênggih laksitanira | Rêsi Sidhikara lan Sang Arya Prabu | Sudarsana dupi prapta | jroning Ngastina nagari ||

11. langkung kagyat dupi mulat | kyèhning janma gègèr pating jalêrit | kadya binujung ing mungsuh | ya ta Sang Sudarsana | gya têtanya kang dadya karananipun | dera lumayu sar-saran | kang dinangu tur upaksi ||

12. matur yèn praja Ngastina | ing samangkya gègèr katêkan èsthi | praptanya laju angamuk | mring punggawèng Ngastina | pra wadyendra kathah kang tumêkèng lampus | malah raka padukendra | tiwas ingamuk mring èsthi ||

13. ingilês-ilês ing kisma | ing samangkya nèng bacira kang èsthi | taksih ngamuk mring sang prabu | ya tarya Sudarsana | riwusira têrang pamiyarsanipun | yèn kang raka păncakara | lawan èsthi bêbayani ||

14. kadgadèng tyas gya umêsat | tiningalan lampahnya kadya thathit | sang rêsi kapitèng kalbu | nututi gurawalan | duk sang wira dupi praptèng alun-alun | umiyat yèn ingkang raka | dèn obat-abitkên èsthi ||

15. Prabu Sudarsana dahat | bramantyanya mung sumêdyambelani | saksana [saksa...]

--- 185 ---

[...na] gupuh manrambul | duk parêk sang dwipăngga | gya cinandhak tulalenira akukuh | gajah polah datan obah | tinapuk sirahirèki ||

16. pêcah rahira dêladag | gajah sirna kuwănda tan kaèksi | mangkana Sang Arya Prabu | Sudarsana wusira | nyirnakakên kang dwipangga dhawah kantu | kantaka supe ing purwa | duksina ya ta Sang Rêsi ||

17. Sidhikara dupi prapta | păncaniti kapanggih lan sang aji | ing Gêndara miwah sagung | punggawa ing Ngastina | ingkang mêntas nanggulangi pamukipun | punang dwirada kang mêta | tundhuk gya warti-winarti ||

18. tantara nulya lumampah | mring bacira sumêdyarsa ningali | mring wayah dènira campuh | yuda lawan dwipangga | dupi prapta samadyaning alun-alun | miyat dwipangga wus sirna | nanging kang wayah kêkalih ||

19. kapanggih sami kantaka | Prabu Gandaprawa miwah sang rêsi | miwah punggawa sadarum | samyanjêrit karuna | wit dinalih sri nata tumêkèng layu | gya samya nungkêmi pada- | nira jêng sri narapati ||

20. tan dangu nulya binêkta | dhatêng păncaniti kadwi kang kanin | sapraptaning sitiluhur | Sang Rêsi Sidhikara | nulya ngambil tirta marta kamandhanu | siniramkên mring kang wayah | kadwi dupi sampun kêni ||

21. punang kamandhanu tirta | kadwinira apungun-pungun sami | wus èngêt kadya suwau | ya ta Sri Gêndrayana | kagyat dangu dhumatêng sang mantringayun | he kakang Patih Sutiksna | sapa

--- 186 ---

kang tulung mring mami ||

22. Patih Sutiksna manêmbah | ari tuwan kang rawuh mandhêm èsthi | Sang Sudarsanarya Prabu | nata dupi umiyat | mring rayindra dahat arsayaning kalbu | gya rinangkul lungayanya | kumêmbêng waspa drês mijil ||

23. Arya Prabu Sudarsana | rawat waspa tumungkul mangênjali | eyang dwi myang punggawa gung | samya bela karuna | tan antawis dangu Sidhikara Wiku | miwah Prabu Gandaprawa | agêntos warti-winarti ||

24. awit lêlampahanira | saking praja miwah saking ing wukir | dumugi sasirnanipun | kanang dirada durta | tinuturkên kang miyarsa samya ngungun | puwara sokur ring driya | wusnya mangkana anuli ||

25. bibaran saking paseban | Prabu Gêndrayana tumamèng puri | kang eyang kadwi tumuntur | miwah ari sri nata | Arya Prabu Sudarsana datan kantun | samya tumama ing pura | umantuk kang wadya aji ||

36. Durma

1. sêkar Durma gumantyèng yudakênaka | ing mangkya kang rinuwi | ing warsa anggila | ing nalika punika | antawis mung lêt saari | lan sirnanira | tekang dwipangga putih ||

2. sri pamasa duk arsa boga drawina | lawan kang eyang kadwi | miwah ari nata | Sang Arya Sudarsana | miwah sakyèhning wadya ji | duk wus samêkta | adan prasamya bukti ||

3. tan winarna ramening kang suka-suka | duk lagya anêngahi | ramening drawina | kasaru myarsa swara | gègèr ing sajroning puri | para parêkan |

--- 187 ---

pating balêbêr wingwrin ||

4. samya mêdal lumajêng mring pasewakan | tur uninga sang aji | ywan sajroning pura | wontên dahana mubal | tanpa sangkan praptanèki | langkung agêngnya | ambêsmi jroning puri ||

5. ya ta sri narendra miwah ingkang eyang | Sang Sidhikara Rêsi | myang Sri Gandaprawa | miwah para punggawa | gugup samya manjing puri | praptaning pura | punang dahana kèksi ||

6. ngalad-alad angèbêki dhatulaya | mangkana sri bopati | kontrang-kantring dahat | gya ngimpuni pra garwa | putra myang sèsining puri | kang dèrèng kobar | nanging kantun sakêdhik ||

7. duk samana Prabu Gandaprawa muwah | Sang Sidhikara Rêsi | sami matak măntra | mrih sirêping dahana | nanging dahat tanpa kardi | punang dahana | tan mêndha sayandadi ||

8. mubalira yayah sundhul ing akasa | wisma sajroning puri | wus brastha sadaya | pamuking kang pawaka | sansaya kagiri-giri | gêrêng swaranya | tinon sulaking agni ||

9. ngalad-alad yayah kang arga dahana | kawuwusa Sang Rêsi | Sidhikara miwah | Sang Prabu Gandaprawa | kadwi wus sirna kabasmi | gya wontên swara | jumêgur ing wiyati ||

10. gorèng swara angèbêki sabuwana | măngka pratandhanèki | sampurnèng kamuksan | ya ta Patih Sutiksna | miwah para punggawa ji | sadaya datan | bakit ananggulangi ||

11. ardanirèng dahana dadya prasamya | umarêk [umarê...]

--- 188 ---

[...k] mring ngarsa ji | ngaturi uninga | ywan kadwi eyang nata | Rêsi Sidhikara tuwin | Sri Gandaprawa | samya muksa kabêsmi ||

12. lah ing kana Maha Prabu Gêndrayana | dahat dènnya rudatin | tan dangu sri nata | amarpêki dahana | pra punggawa samya ngiring | sandeyaning tyas | manawi sri bopati ||

13. kasalad ing dahana kang ngalad-alad | saha kuwatos bilih | sri natarsa bela | umanjing jro dahana | mila arindra sang pêkik | Dyan Sudarsana | datansah wontên wingking ||

14. ngira raka nata datan kenging pisah | duk parêk lawan agni | Prabu Sudarsana | dahat sungkawanira | kèngêtan muksanirèki | sang parampara | Sidhikara Maharsi ||

15. lawan Prabu Gandaprawa ing Gêndara | ya ta Gêndrayana Ji | duk arsa umangsah | nyirêp punang dahana | Sang Sudarsana anuli | ngêningkên cipta | sigra dènnya sêmèdi ||

16. astanira sêdhakêp asuku tunggal | amuntu ciptanèki | nutupi babahan | nawa sasanga muwah | ngêningkên păncadriyèki | èsthining karsa | minta sirnaning agni ||

17. lah ing kana katarima pujanira | tan dangu punang agni | sirna sanalika | ya ta Sri Gêndrayana | miwah para punggawa ji | kagèt ing driya | dènira aningali ||

18. kang dahana sirna datanpa karana | duk manolèh ing wuri | sri narendra kagyat | karana kawistara | kang dadya sirnaning agni | saking arindra | taksih

--- 189 ---

mêsu sêmadi ||

19. sri pamasa miwah sakyèhning punggawa | dahat sukanirèki | dadya sri narendra | gupuh mrêpêki rinya | rinangkul jangganirèki | kinuswa-kuswa | ngandikanya rum manis ||

37. Dhandhanggula

1. sinung sabda manuhara manis | dahat dènira mangêla-êla | yayah mêmalat driyane | dhuh babo ariningsun | Sudarsana ingkang sayêkti | kadangira pun kakang | dhuh dhuh yayi prabu | apa kang sun walêsêna | marang sira dene dahat wanti-wanti | utang urip mring sira ||

2. Arya Prabu Sudarsana dupi | amiyarsa sabdanya kang raka | sigra ngudhari astane | gya nêmbah sartandhêku | nèng ngarsendra konjêm ing siti | mangkana kawuwusa | lagya imbal wuwus | kasaru ing rawuhira | Hyang Naradha tumurun saking wiyati | kagyat ingkang tumingal ||

3. samya konjêm mabukuh ing siti | angurmati mring Sang Hyang Naradha | kadya sêmèdi patrape | Hyang Naradha gya dhawuh | dhawuhakên timbalannèki | Sang Hyang Jagad Wasesa | dhumatêng Sang Prabu | Gêndrayana myang arindra | sabdanira hèh yoganing ulun kaki | wruhanira kang dadya ||

4. praptaningsun mring Ngastina iki | ngêmban timbalan Hyang Girinata | ingsun kinèn dhawuhake | dêduka mring sirèku | awit Sang Hyang Wisesa uwis | waskitha marang sira | miwah Sang Hyang Guru | wus pana mring solahira | apadene sira duk mau wis angling | rumăngsa kapotangan ||

5. urip arsa [ar...]

--- 190 ---

[...sa] malês mring rinèki | iya kaki Prabu Sudarsana | ing samêngko ingsun kinèn | amundhut nyatanipun | dera arsa malês rinèki | awit ing nguni sira | wus kalakon tuhu | inguripan mring rinira | nganti ping nêm pratelane siji-siji | kang dhingin arinira ||

6. nyirnakake ditya wadyanèki | rasaksendra Prabu Drawila |[15] ing Nungsa Kambana anèng | madyèng alas rumuhun | kapindhone arinirèki | anyirnakake ditya | rasêksi lan diyu | kang padha amalih rupa | mindha endhang kalawan brahmanèng wukir | padha tur-atur jênang ||

7. iya iku kadwi dutanèki | Prabu Drawilaka raksasendra | kinèn anyidra karyane | dene kang kaping têlu | arinira wus akarya nir | turăngga ingkang saka | nangkoda ing ênu | kang sajatine nangkoda | iku ditya mrih juti amindha warni | dene arupa kuda ||

8. kumaraning Ardawalika wil | arinira Prabu Drawilaka | kang murih pati sêdyane | mring sira de ping catur | arinira dene wus bakit | nyirnakake taksaka | nèng jroning kadhatun | yèn ajaa arinira | kaki Arya Prabu Sudarsana nuli | sumurup mring taksaka ||

9. garwa saputranira amêsthi | sida sirna pakartyèng taksaka | wasanane parandene | sirèku dadi kolu | amidana marang rinèki | tan nganggo sawatara | bêbasanirèku | apatrap sawênang-wênang | tanpa

--- 191 ---

tolih marang kadang jalu siki | dadi wun têtêp sira ||

10. ratu tanpa parikrama yêkti | datan nganggo titi lan pariksa | sêpi ing paramartane | dene ping limanipun | sira lawan sawadyanèki | dèn amuk ing dirada | uga èsthi iku | sirna saka arinira | tur ing nguni mêntas sira pisakiti | kinêthok astanira ||

11. sajatine kang arupa èsthi | ditya ingkang măngka satrunira | iya iku kumarane | Sri Drawilaka Prabu | kaping nême arinirèki | nyirnakake pawaka | kang bêsmi kadhatun | ing samêngko nêm prakara | wus kalakon sirna saka rinirèki | dene kang dadya brama ||

12. nuli ngobar puranira kaki | iya ditya panunggalanira | Sri Drawilaka arane | ditya Wandagni iku | buta julig anglêluwihi | tur sêkti măndraguna | prawira ing kewuh | manjing ajur ajèr bisa | amancala sakalir kang dèn karêpi | prandene bisa sirna ||

13. dening rinta marmanira kaki | têgêsira sira kapotangan | urip rambah kaping nême | mring rinira satuhu | lah ta apa piwalêsnèki | mara nuli têkakna | mumpung nèng ngarsèngsun | sun arsa anêksènana | têlas sabdanira Hyang Kanekasiwi | ya ta Sri Gêndrayana ||

14. duk miyarsa pangandikanèki | Hyang Kanekaputra kang mangkana | dadya sungkawèng driyane | cipta ywan antuk bêndu- | ning jawata ingkang linuwih | langkung panalangsanya [panalang...]

--- 192 ---

[...sanya] | puwara umatur | angrêrêpa rawat waspa | aturira mêlasasih ngasih-asih | dhuh sang maha bathara ||

15. mênggah dhawuh paduka sakalir | èstu lêrês tan wontên kang lêpat | purwa praptèng wasanane | mung kawula satuhu | ingkang dahat manawung sisip | mring sang maha bathara | miwah yayi prabu | rèhning kawula samangkya | wus rumaos manawi kawula tampi | dukèng Hyang Girinata ||

16. dhuh pukulun tan langkung samangkin | pun Gêndrayana amung atadhah | nênggih pangupadrawane | sang maha bathara gung | saupami dipun dhawuhi | papa papa punapa | kawula jumurung | mung nêdya lumaksèng titah | bilih dhawah ing pêjah pêjah punapi | kang amba lampahana ||

17. nadyan ajur luluh katiyub ing | kumêndhang pun Gêndrayana datan | pisan-pisan bilih badhe | amingkarèng satuduh | sayêkti mung badhe nglampahi | sapudhêndhaning dewa | têlas sabda prabu | Sang Hyang Naradha ngandika | kaki prabu sokur manawa sirèki | wus wikan sisipira ||

18. yèn mangkono tampanana nuli | dêdukane Sang Hyang Girinata | iya samangko karsane | sira mangkya linungsur | karaton ta Ngastina nagri | nuli sira babada | karya praja besuk | ana alas ing Mamênang | sarta nora kalilan sumêne malih | kudu mangkat samangkya ||

19. sagarwa putranira ywa kari | apadene prajanta Ngastina | atas saka ing karsane | Hyang Girinata tuhu |

--- 193 ---

pinaringkên arinirèki | Ki Prabu Sudarsana | jumênênga ratu | binatharèng nungswa Jawa | dene sira mangko narimaa dhingin | anèng ngalas Mamênang ||

20. nênuwuna mring dewa linuwih | bokmanawa têmbe katarima | dewa paring aksamane | dhawuhe Sang Hyang Guru | sira klilan anggawa Patih | Sutiksna sakancanya | punggawa kang sêpuh | marma mangkana wruhanta | Si Sutiksna ing têmbe bakal mijèni | putrèstri panuksmanya ||

21. apsari kang panêngran Dèwi Sri | dene sira puwaranya bakal | nuwuhake putra têmbe | jalu panuksmanipun | Sang Hyang Wisnu jumênêng aji | arana Narayana | wus pinasthi tuhu | dadi jatukramanira | lan sutane Patih Sutiksna sayêkti | iku ing têmbe bakal ||

22. nurunake wijining para ji | nungswa Jawa praptèng punghaskala | dene kang dadi patihe | arinta kaki prabu | arinira Sutiksna Patih | aran Arya Sunjaya | iku wêkas ingsun | ing têmbe turunanira | dadi siji lan turune rinirèki | tulus bawani Jawa ||

23. lah ta mara payo kaki aji | Gêndrayana lamun dhasar sira | mituhu marang dewane | nuli mangkata gupuh | ywa kasuwèn kudu saiki | yèn sirarsa mingkara | sayêkti tan ayu | kadadak ing sapudhêndha- | ning jawata bineda sipatirèki | lawan janma manusa ||

24. samangkana Sri Gêndrayana Ji | miwah sakyèhning para punggawa | ingkang [ing...]

--- 194 ---

[...kang] samya myarsakake | Hyang Nradha dènnya dhawuh | têmah sami dahat gêng kingkin | mung tansah rawat waspa | dangu-dangu mupus | wus pêpasthèning jawata | mung sumendhe mring karsaning dewa luwih | puwara tur sandika ||

25. Prabu Gêndrayana tandya nolih | dhatêng Patih Sutiksna sawadya | mrih tata-tata bêktane | tanggap kang sinung dhawuh | tan winarna solahirèki | lyanira tata-tata | dupi sampun rampung | Sri Gêndrayana sagarwa | putra wadya ingkang kalilan umiring | pindhah dhatêng Mamênang ||

38. Asmaradana

1. kasmaran dènnya lumaris | tinon dahat kawlasarsa | arêreyongan lampaha |[16] sapêngkêrnya sri narendra | Sang Hyang Naradha nabda | mring Sudarsanarya Prabu | dhuh dhuh kaki Sudarsana ||

2. ywan ing mêngko karsanèki | Sang Hyang Jagadnata sira | mangko pan kinarsakake | dadya nata binathara | anèng praja Ngastina | sarta dèn lilani tuhu | ambawani kang bawana ||

3. lawan sira dèn paringi | nama Prabu Sudarsana | ya Sri Yudayaka katong | iya Prabu Darmayana | dene pêpatihira | Patih Sunjaya ranipun | arine Patih Sutiksna ||

4. miwah sira dèn dhawuhi | mulyakkên pura kang rusak | kang mêntas padha kaobong | ya ta Prabu Yudayaka | manêmbah tur sandika | miwah nguswa padanipun | jawata Sang Hyang Naradha ||

5. wusnya mangkana anuli | Hyang Kanekaputra muksa | ya ta mangkana sang katong [ka...]

--- 195 ---

[...tong] | Maha Prabu Yudayaka | lênggah ing dhampar rukma | siniwèng wadya sawêgung | tan ewah lan ingkang raka ||

6. sigra dhawuh dhatêng patih | kinèn angrakita pura | lir ing nguni miwah kinèn | lêlayu mring Manikmaya | sung warta yèn kang eyang | muksa kabasmaran sampun | myang boyongi ingkang garwa ||

7. Rêtna Dèwi Padmasari | miwah kinèn utusana | mring Gêndara paring wêroh | muksane Sri Gandaprawa | sandika kang sinabdan | mung punika tamatipun | kang nami srat Yudayana ||

8. tinêngêran tamatnèki | sinrat nèng kantor Singkawang | sasêlaning karya gatos | karana ingkang mangripta | duk padununganira | mêningi jaman dahuru | Cina campur lawan Dhayak ||

9. sumêdya mêngsah Kumpêni | dadya kyèhning pênjualan | kathah kang samya dèn èntrèg (suwak) | kawula piniji karya | nampi sakèh bramastra | purlad ahtêrlan myang pistul | wiwit ing Ogustus wulan ||

10. dumugi Oktobêr tèngsi | jroning warsa kawan wêlas | duk tanggal ping nawa wlase | tuk warta ywan jasat amba | ingêlih kang pakaryan | mantri pulisi ranipun | pindhah dhatêng tanah Banjar ||

11. nanging sanès Banjar nagri | bawah rêsidhèn Banyumas | ing Banjarmasin yêktine | ugi Borneo pulonya | sisih kidul prênahnya | pangkatnya ngêntosi dhawuh | mila mugi koningana ||


ăndrawina. (kembali)
ăndrawina.
ywa. (kembali)
ywa.
Lebih satu suku kata: lan sun idèni sira. (kembali)
Lebih satu suku kata: lan sun idèni sira.
busanane. (kembali)
busanane.
Andananjaya. (kembali)
Andananjaya.
sawêgung. (kembali)
sawêgung.
Lebih satu suku kata: margi saking kaprabawan. (kembali)
Lebih satu suku kata: margi saking kaprabawan.
Kurang satu suku kata: nira Risang Arya Prabu. (kembali)
Kurang satu suku kata: nira Risang Arya Prabu.
crita. (kembali)
crita.
10 tyas. (kembali)
tyas.
11 pasthi. (kembali)
pasthi.
12 Gandaprawa. (kembali)
Gandaprawa.
13 Gandaprawa. (kembali)
Gandaprawa.
14 gantya. (kembali)
gantya.
15 Kurang satu suku kata: rasaksendra Prabu Drawilaka. (kembali)
Kurang satu suku kata: rasaksendra Prabu Drawilaka.
16 Seharusny guru lagu : 8e, arêreyongan lampahe. (kembali)
Seharusny guru lagu : 8e, arêreyongan lampahe.