Babad Tanah Jawi (Jilid 04: Pupuh 18-35), Van Dorp, c. 1925, #1083

1. Babad Tanah Jawi (Jilid 01: Pupuh 01-12), Van Dorp, 1923, #1083. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi
2. Babad Tanah Jawi (Jilid 01: Pupuh 13-30), Van Dorp, 1923, #1083. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi
3. Babad Tanah Jawi (Jilid 01: Pupuh 31-43), Van Dorp, 1923, #1083. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi
4. Babad Tanah Jawi (Jilid 01: Pupuh 44-52), Van Dorp, 1923, #1083. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi
5. Babad Tanah Jawi (Jilid 02: Pupuh 01-17), Van Dorp, 1917, #1083. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi
6. Babad Tanah Jawi (Jilid 02: Pupuh 18-34), Van Dorp, 1917, #1083. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi
7. Babad Tanah Jawi (Jilid 02: Pupuh 35-51), Van Dorp, 1917, #1083. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi
8. Babad Tanah Jawi (Jilid 02: Pupuh 52-67), Van Dorp, 1917, #1083. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi
9. Babad Tanah Jawi (Jilid 03: Pupuh 01-17), Van Dorp, 1925, #1083. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi
10. Babad Tanah Jawi (Jilid 03: Pupuh 18-33), Van Dorp, 1925, #1083. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi
11. Babad Tanah Jawi (Jilid 03: Pupuh 34-52), Van Dorp, 1925, #1083. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi
12. Babad Tanah Jawi (Jilid 03: Pupuh 53-69), Van Dorp, 1925, #1083. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi
13. Babad Tanah Jawi (Jilid 04: Pupuh 01-17), Van Dorp, c. 1925, #1083. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi
14. Babad Tanah Jawi (Jilid 04: Pupuh 18-35), Van Dorp, c. 1925, #1083. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi
15. Babad Tanah Jawi (Jilid 04: Pupuh 36-52), Van Dorp, c. 1925, #1083. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi
16. Babad Tanah Jawi (Jilid 04: Pupuh 53-69), Van Dorp, c. 1925, #1083. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi

18. Asmaradana

1. duk prawan binadhe mami | bocah iki pêthèkira | katêmu bêcik ukure | pasthi kanggo lakinira | bêngkêng bêbokongira | bêdining kiyêng tur bêngkung | wadidange dawa timbang ||

2. dawa nyangkal wadung yêkti | pasthi yèn dadi rêbutan | dening wong tôngga desane | môncapat amôncalima | angêbun-êbun enjang | tan ana kapadhan kayun | bagus amung pamanira ||

3. pasthi dadi jodho mami | wau ta ing lampahira | tan antara dangu katon | desa Padhas manjing sigra | rare ngucul wancinya | sapraptaning wismanipun | pinrênahakên ing langgar ||

4. sang pindha cucul kulambi | Biyang Cumbring awas mulat | sinawang sêsikutane | srirane kang mindha sudra | kacaryan myat bagusnya | lan wênêse cahyanipun | kaduk manis tur jatmika ||

5. solahira Biyang Cumbring | lir pendah wong kênang guna | raga-raga tênagane | ngambil bokor karya wadhah | kuwèni lan ladingnya | tumumpang [tumu...]

--- 88 ---

[...mpang] nèng ruhuripun | Biyang Cumbring alon ngucap ||

6. suwawi ki bagus santri | kuwèni andika dhahar | jêng pangran ngecani tyase | ya ta Byang Cumbring anulya | mring kali lanthang-lanthang | bêkta bêras lawan têmu | kang kinarya luhurira ||

7. sangêt dènnya angolahi | Byang Cumbring mring awakira | rumasane dhêdhayohe | iya nora ngoncatana | wau ta jêng pangeran | mentar saking Padhas dhusun | wus angambah ing jajahan ||

8. tanah nagari Matawis | saksana kangjêng pangeran | anjujug ing Pasar Gêdhe | sigêg tindaknya jêng pangran | Biyang Cumbring winarna | nèng kali awak linulur | alathi anyêmêng waja ||

9. gêlung malang-mêlêng klimis | kinubêng ing kêmbang rong wang | lêlamatan pupurane | prêkis nyêngkrap alisira | pinilih rada-rada | sêkar sêmak kêmbênipun | kinurung sinêmukiran ||

10. mênthêng-mênthêng amathinthing | sinjangira mênyan kobar | tinutuh dening gandane | angidid arum angambar | kapêthuk kancanira | nênggih ingkang samya bakul | asru dènnya atêtanya ||

11. mendro têmên sira iki | janur gunung dingarenan | siyaga kaya pangantèn | mêlok mèndèr awiraga | kaplèndèr nuli tiba | gumabrug ana kang nubruk | ana angêbroki suwak ||

12. bêkuk kutuk bêkuk Byang Bring | Biyang Cumbring ririh mojar | ngarah-arah pangucape | bok ayu aja kajarwa | gawe gêdhe têmênan | tan kêna

--- 89 ---

singa wong ngrungu | iki wadi têmênanan ||

13. lagu anya[1] salin gêndhing | gêndhinge pandhadhapira | pandhadhape kondhang dhewe | pêdhês dhewe rôndha Padhas | kèwèk ngrêriwuk janma | dhuwêl santri dikêp kuwuk | ciptane arsa marwasa ||

14. marang ingkang mindha santri | tan wrin badannya priyôngga | lir taksaka upamane | arsa anaut garudha | sapraptanirèng wisma | ngungak masjid nganguk-anguk | sinawang suwung kewala ||

15. langgare sêpi amamring | Ni Cumbring atêbah jaja | lêngêr-lêngêr dhêlog-dhêlog | mungur-mungur rainira | anyungir maring tawang | lêgêg mangu pungun-pungun | mapungun-pungun kelangan ||

16. lênglêng alêngan kalingling | linglung kadi kalanglangan | Biyang Cumbring subrangtane | galoyoran malbu ngomah | anjujug ing sênthongan | nibèng kasur lajêng gêlut | gêgulinge sinungkêman ||

17. tan ana kacipta malih | mung dhayoh santri kang kesah | kang cumanthèl ing panone | iya talah awak ingwang | dene katiban bêgja | mung daulate kang suwung | dhuh ki santri ingkang lunga ||

18. apa tan trêsna ing mami | dene lunga tan pamitan | nèng marga sapa rowange | kunêng Ni Cumbring kang brôngta | kawarnaa jêng pangran | byar enjing lumampah ngidul | ngilèn kang sinêdyèng driya ||

19. ing Pasar Gêdhe sang pêkik | amanêkung karsanira | ywa nganti kawruhan ing wong | pangeran aris lumampah | wus dalu wayahira | lampahe [la...]

--- 90 ---

[...mpahe] sang kawlasayun | praptèng don ingkang sinêdya ||

20. ing Pêkên Agêng wus prapti | anjujug waringin kêmbar | nèng ngisor waringin sèndhèn | manêkung nêdha Hyang Suksma | minta mulyaning praja | sampun wanci bêdhug têlu | malbèng masjid karsa salat ||

21. awor lawan santri-santri | amojok panggonanira | sakèh santri tan ana wroh | lamun iku gustinira | anèng masjid asalat | pêpakuning rat Jawèku | tan kawarna solahira ||

22. wusnya bakda salat sami | kang para santri sadaya | lajêng samya bubar mulèh | kang mindha santri samana | maladi sêmèdinya | kang pôncadriya rinacut | wanaku sagung jajahan ||

23. tan ana kawula gusti | tan adangu katingalan | pasihanira Hyang Manon | apan warni tompo pitrih[2] | anèng ngarsanira sang | saksana tompo sinambut | jêng pangeran nulya mêdal ||

24. sarwi nyangking tomponèki | samana dhus[3] bangun enjang | jêng pangran laju lampahe | anjujug marang ing pasar | wong nêmpurkên tinanyan | bibi pintên rêginipun | satompo bêras andika ||

25. kang tinanya anauri | satompone wolung uwang | jêng pangran lon andikane | bibi dene têka larang | nauri ka liningan | napa ta dika tan ngrungu | yèn Gusti Pangran Dipatya ||

26. lan kang raka wawan jurit | lawas dènnya pôncabakah | sadina-dina prang rame | wong cilik [cili...]

--- 91 ---

[...k] eyang-eyungan | tan pijêr asêsawah | milane samangkenipun | têmahan alarang pangan ||

27. punika sababe kaki | lamun andika tan pirsa | jêng pangran alon dêlinge | lah bibi kula anganyang | bok ênggih tiga suwang | ngangge tompo kula niku | kang darbe uwos anyêntak ||

28. sarwi netrane macicil | hèh iki apa andadak | bêras suwang têlung tompo | baya ta wus ngadatira | santri kura[4] dêduga | tompone sapitrah wutuh | dadak nganyang têlu suwang ||

29. tompone gêdhe ngluwihi | mendah baya dènnya nadhah | ki santri kaliwat cekoh | kawarêgên galimpangan | Pangran Pugêr ngandika | êmpun rêgine puniku | bibi tigang pitrah suwang ||

30. kang sade bêras sru angling | lah dika nêmpura liyan | janji napa nganti olèh | bêras larange tan jamak | dadak sawiyah-wiyah | panganyange suwang têlu | mubênga nganti sadina ||

31. masa gèk bisaa olih | pangran kèndêl tan ngandika | sigra mentar saking ing don | lumampah mring pasar-pasar | karya rêgining bêras | suwang ing tri tomponipun | kang tompo kinanthi ngasta ||

19. Kinanthi

1. kathah wong kang sami ngrawus | tinarka santri dalêming | labête kakehan donga | kabotan ing donga sèpi | saparan dèn sêntak-sêntak | tan kawarna laminèki ||

2. jangkêp kawan dasa dalu [da...]

--- 92 ---

[...lu] | katrima panuwunnèki | bêras pari lajêng murah | eca manahe wadya lit | miwah nagri Kartasura | sampun murah kang rêjêki ||

3. gêmah kang nagri atulus | murah sandhang lawan bukti | sigra kondur jêng pangeran | tumamèng ngarsa nrêpati | wus panggih sri naranata | kang rayi rinangkul aglis ||

4. ki dipati ariningsun | tinarima ing Hyang Widi | samêngko wus sarwa murah | labêt lakunira yayi | kang rayi matur anêmbah | kawula darmi nglampahi ||

5. langkung krustha[5] sang aprabu | myarsa ature kang rayi | jêng pangran pamit umêdal | sigra lèngsèr sing ngarsa ji | sampun prapta ing dalêmnya | panggih ing garwa myang siwi ||

6. tan kawarna solahipun | wusira ngalami-lami | sang nata aparing sêrat | dhumatêng kumêndur nênggih | Sêlut Driyansah Japara | amundhut bantu Kumpêni ||

7. ingkang ingutus sang prabu | maringkên punang kintèki | Tumênggung Sêcanagara | ing Japara kang bupati | lampahira sampun panggya | lan kumêndur anèng loji ||

8. tabean tata alungguh | sêrat pinaringkên nuli | binuka sinukmèng driya | pamaose punang tulis | titi alon angandika | ki tumênggung sêrat niki ||

9. sang nata amundhut bantu | ing wadyabala Kumpêni | sri narendra wadyanira | kang sampun lumampah jurit | bêdhah nagri Pasuruan | aprang lawan Surapati ||

10. awêgah tumangguh ripu | mila kajêng [ka...]

--- 93 ---

[...jêng] kula kyai | andika angantosana | wontên ing Japara ngriki | kula angaturi pirsa | dhumatêng nagri Batawi ||

11. inggih kula nyuwun bantu | kang dados karsa sang aji | Kumêndur Sêlut utusan | sarwi ambêkta kintèki | katur ing gurnadur jendral | kang ngwasani ing Batawi ||

12. tan winarna anèng ênu | wus prapta nagri Batawi | kang sêrat wus tinampanan | mring gurnadur ing Batawi | binuka sinukmèng driya | kaèsthi surasèng tulis ||

13. lajêng animbali gupuh | sagunging kang pra ratpêni | nawala sinungkên sigra | manukmèng srat gênti-gênti | gurnadur mayor pinatah | Burham pêparabirèki ||

14. kang dadya tindhihing laku | sakawan kapitannèki | pan wêwolu litnanira | wolung atus kang Kumpêni | tindhihira Mayor Burham | prawira digdaya sêkti ||

15. budhal lampahira rawuh | Japara kumêndur nuli | amêthuk anèng muara | mudhun saking palwa aglis | lan sawadyabalanira | lajêng binêkta mring loji ||

16. pinrênah saha sinuguh | nèng Japara tigang ari | mayor alon têmbungira | dhumatêng kumêndur nênggih | kumêndur laku manira | angêmban timbalannèki ||

17. gurnadur jendral pan ingsun | kinèn amukul ing jurit | mring nagari Pasuruan | anyêkêl Si Surapati | awit karsane sang nata | sabab kangjêng sri bupati ||

18. kawalahên ing prangipun | amungsuh Si Surapati | de ingsun nulya [nu...]

--- 94 ---

[...lya] umangkat | mring Pasuruan lumaris | kumêndur alon saurnya | yèn sira arsa lumaris ||

19. carakanira sang prabu | winawaha pisan iki | mayor amangsuli ujar | lah iya mangkono bêcik | milua tunggal sapalwa | aja pisah lawan mami ||

20. Ki Sêcanagara wau | ingaturan maring loji | kapanggih lan Mayor Burham | lajêng têtabean aglis | sawusira tata lênggah | winartan rèhing prakawis ||

21. saksana budhalan sampun | saking Japara lumaris | tan kawarna anèng marga | muara Madura prapti | gulung layar labuh jakar[6] | kang palwa prasami minggir ||

22. samana wau winuwus | Cakraningrat Sang Dipati | putrane jalu tinilar | nèng praja Dêmang Pasisir | pinatah têngga nagara | samana wau miyarsi ||

23. yèn wontên Kumpêni rawuh | palwane labuh jaladri | mangkana Rahadèn Dêmang | amapag dhatêng pasisir | kapanggih lan Mayor Burham | anulya dipun aturi ||

24. mêntas saha wadyanipun | sagunging para Kumpêni | saksana prasami mêntas | praptanira dharat sami | pinanah ingkang pondhokan | sinuba-suba angênting ||

25. sadaya Kumpêni tuwuk | saklangkung kurmatirèki | anênggih Rahadèn Dêmang | dhumatêng wadya Kumpêni | nèng Madura tigang dina | Mayor Burham angling aris ||

26. dhatêng Radèn Dêmang wau | sudara sangêt ngurmati | palimirma dhatêng kula | tanapi wadya Kumpêni | sangêt [sa...]

--- 95 ---

[...ngêt] ngrima kasih kula | de lampah kula puniki ||

27. ingutus tuwan gurnadur | kinèn bantu ing ajurit | dhumatêng ing Pasuruan | anyêpêng pun Surapati | wit karsane sri narendra | Rahadèn Dêmang Pasisir ||

28. alon dènira amuwus | kalamun kadya puniki | sudara kula tut wuntat | kula inggih nêdya tuwi | dhumatêng ing kangjêng rama | sabab inggih sampun lami ||

29. dènnya tugur wus sawindu | anèng Pasuruan baris | wit dhawuhnya sri narendra | andikakkên mrêp ing jurit | Mayor Burham amiyarsa | kalangkung sukaning galih ||

30. sarya lon dènira muwus | punika langkung prayogi | andika sarêng lan kula | suwawi budhal tumuli | Radèn Dêmang lajêng prentah | dhatêng wadyabala ngrakit ||

31. ngrakit gêgaman prang pupuh | sawusnya samêktèng baris | lajêng bidhal nitih palwa | mudhun anèng Surawèsthi | anulya lumampah dharat | tan mundur samargi-margi ||

20. Durma

1. wong Madura ingkang lumampah ing ngarsa | Kumpêni munggèng wuri | tanah Pasuruan | ingkang sinêdyèng lampah | wong Madura bêdhah margi | mangkya kawarna | Cakraningrat Dipati ||

2. akalihan Ki Adipati Jangrana | lami dènira jurit | sami bêbêdhilan | kèndêl yèn sêrap surya | enjingira aprang malih | tan na kang pêjah | wit bêdhil tanpa mimis ||

3. lamun dalu Tumênggung Wiranagara | mring wadyanira nilib | sowan pasanggrahan [pa...]

--- 96 ---

[...sanggrahan] | Dipati Cakraningrat | sami arêmbag prakawis | yèn bangun enjang | mantuk kithanirèki ||

4. ing Pasruan kalawan ing sabên môngsa | garêbêg ari adi | Ki Wiranalara[7] | ngaturkên upêktinya | barang wêdaling nagari | konjuk sang nata | duk samana Dipati ||

5. Cakraningrat mundur têbih saking kitha | myang wadya Surawèsthi | ngasokakên wadya | ya ta Wiranagara | samana sampun akardi | wadya pacalang | jagi ing margi-margi ||

6. lamun wontên wadya Kumpêni kang prapta | sangêt angati-ati | ya ta kawuwusa | Mayor Burham lampahnya | lan Radèn Dêmang Pasisir | wus samya prapta | ing Pasuruan nagri ||

7. pan alèrèn ngasokakên wadyanira | ya ta ingkang winarni | Ki Wiranagara | sampun ngaturan wikan | yèn wadya Kumpêni prapti | dupi miyarsa | aturira ing dasih ||

8. sakalangkung sukanira ing wardaya | wus lami ngarsi-arsi | anulya parentah | dhumatêng wadyabala | aja na anganggo bêdhil | têmpuhing yuda | mung tumbak lawan kêris ||

9. lawan besuk iya gêlare ing yuda | aja kumpulan sami | mantri ro tindhihnya | lan sèkêt wadyanira | dadi ingkang mantri siji | slawe wadyanya | dêlêngên yèn Kumpêni ||

10. prajurite pinêcah pinôntha-pôntha | dalêm sapanthanèki | pinêthukna lawan | salawe wadyaningwang | iya ingkang anadhahi | pat atus iya |

--- 97 ---

ingkang mangsaha dhingin ||

11. patang atus kang ambantu lamun sayah | ya ta sami pinilih | mantri gêgangsingan | kathahe wolung dasa | kang tinanggênah nindhihi | pangarsanira | Kyai Êbun Jaladri ||

12. Bun Jaladri Bun Samodra Bun Sagara | lawan Bun Jalanidi | Bun Laut-lautan | Kyai Êbun Muara | Bajopati Jalapati | Bajokinêncang | Bajobarang nisihi ||

13. Lêmbu Singa Singadara Singasura | Lêmbu Giyêng Bu Srênggi | Ki Lêmbu Buwana | Lêmbu Las Lêmbu Wana | lawan Lêmbu Kalasrênggi | Ki Lêmbu Godrag | lan Lêmbu Thona-thani ||

14. Lêmbu Gêdrug Dêmang Gêmpung Lêmbasinga | Singabarong nisihi | panatas ranangga | sakawan pangarsanya | Ngabèi Lor anindhihi | wadya kathahnya | kalih atus ngabèi ||

15. kalih atus wadya têtidhih ngayuda | Ngabèi Wetan nênggih | kalih atus wadya | Ngabèi Kulon samya | kalih atus wadyanèki | sampun sanega | budhal Ki Surapati ||

16. lampahira anglela mungguhing ngarsa | wadyanira prasami | langkung ngangah-angah | kaya ge têmpuhèng prang | tan dangu wadya Kumpêni | sampun katingal | dlêdêg lir toya mili ||

17. Surapati lajêng nata balanira | sampun kinait-kait | sarêng panêmpuhnya | wadya Kumpêni miyat | Surapati amiyosi | sawadyanira | Mayor Burham nulya glis ||

18. angabani Kumpêni baris satata | satus sradhadhu kanthi | litnannya [litna...]

--- 98 ---

[...nnya] satunggal | rongatus kanthinira | litnan kalih kaptin siji | baris pinêcah | satus sapanthanèki ||

19. Mayor Burham saksana ngabani yuda | parentah bêdhil muni | Surapati panggah | sawadya dèrèng mangsah | maksih eca pacak baris | ngantya wus pêrak | bêdhil tan pêgat muni ||

20. pêtêng dhêdhêt limêngan têngah payudan | ya ta Ki Surapati | sarêng dènnya mangsah | sawadyabalanira | kadya banthèng tawan kanin | tan kêna bênggang | lawan wadya Kumpêni ||

21. karepotan Kumpêni riwut tandangnya | bêdhil tan bisa muni | mung pêdhang lan tumbak | mungsuh popor sanjata | sawênèh bithi-binithi | wong Pasuruan | yudanira mangukih ||

22. Mayor Burham kapranggulan Surapatya | ayuda padha siji | Mayor Burham sigra | anyandhak kêstulira | dèn kêstul Ki Surapati | datan tumama | lajêng pêdhang tinarik ||

23. dyan sinabêt ing pêdhang Ki Surapatya | wanti-wanti tan busik | ya ta Surapatya | sigra malês anumbak | tinangkis ing pêdhang titis | watang kasingsal | lajêng binuwang siti ||

24. dyan anarik curiga Ki Surapatya | jinangkah mungsuhnèki | kalamênjing tatas | niba lajêng palastra | kaptin sarêng aningali | mayore pêjah | riwut ngangsahkên dasih ||

25. Surapati angabani wadyanira | angrukêt ing ajurit | wadya Pasuruan | yudanira tan bênggang | mêdhang numbak nyuduk sami | singa sinêrang | tan mindho angêmasi [angêma...]

--- 99 ---

[...si] ||

26. sampun dhadhal Kumpêni ing yudanira | mayor kaptine mati | litnanira pêjah | sradhadhu têtumpêsan | mung kawan wêlas kang urip | lajêng lumajar | mring wana ngungsi urip ||

27. Radèn Dêmang Pasisir awas tumingal | wadya Kumpêni gusis | sakalangkung duka | lajêng anarik pêdhang | sarta angabani dasih | mangsah ing rana | wong Pasruan kèh mati ||

28. Radèn Dêmang sawadya angamuk rampak | tan uninga ing wadi | wit dèrèng winartan | dhumatêng ingkang rama | Wiranagara ningali | wadya kèh pêjah | margi dipun amuki ||

29. dening wadya Madura Wiranagara | sangêt kagètirèki | ya ta sangêt duka | asru pangucapira | hèh bocah payo dèn aglis | wong ing Madura | ngajak têmênan jurit ||

30. apa saking durung sumurup kewala | apa jinarag iki | anglirake wêkas | payo padha malêsa | aja na angrasa wêdi | wadya Pasruan | datan anolih wuri ||

21. Pangkur

1. lajêng sami ngamuk rampak | wadyabala Madura anadhahi | langkung ramening prang pupuh | wong Madura kèh pêjah | Radèn Dêmang Pasisir ing yuda pangguh | lan Bun Jaladri tinumbak | tatas lambungira nênggih ||

2. Radèn Dêmang nulya lênggah | ngèsthi tingal ing tingal kang sajati | nadyan radèn maksih timur | wus awas sangkan paran | datan samar margane ingkang dinunung | jumbuh ing paningalira | cumêkik sampun ngêmasi ||

3. yèn janma luhung

--- 100 ---

patinya | apan mati sayêktine tan mati | mung ngalih panggonanipun | pae janma urakan | lamun mati punika patine bingung | awor mêmêdi alasan | pakaryane anyolongi ||

4. marang ing uwong dodolan | ya ta êmbanira kalih nulungi | Ki Jangpati Jayèngkewuh | lan Bun Jaladri panggya | êmban kalih tinumbak wus samya lampus | jisim wor lan gustinira | wadya Madura ningali ||

5. kalamun gustine pêjah | sarêng ambyuk umangsah ing ajurit | sadaya sumêdya lampus | nêdya tumpês ngayuda | kawarnaa wontên kaponakanipun | ing Pangeran Cakraningrat | lan Trunajaya kang rayi ||

6. nama Dyan Trunadilaga | langkung wantêr sarêng wau ningali | Dyan Dêmang Pasisir lampus | lajêng ngamuk sawadya | wadyabala Pasuruan kathah lampus | Rahadèn Trunadilaga | pinasêr lan wisa mandi ||

7. dening wadya Pasuruan | kenging kempolira ludira mijil | kantaka nèng siti ambruk | nulya wontên santana | Radèn Durgajaya nênggih wastanipun | kalih Panji Wanèngtaka | tiga Panji Wanèngsari ||

8. lan Panji Dipanagara | priyayi pat lajêng angamuk wani | sarêng manrajang ing mungsuh | wong Pasruan kèh pêjah | Radèn Durgajaya kagyat sarêng dulu | yèn Radèn Trunadilaga | kantaka gumuling siti ||

9. labêt kenging pasêr upas | ya ta wau enggal dipun purugi | sigra sinepak ing suku | asru pangucapira | adhi Trunadilaga [Trunadila...]

--- 101 ---

[...ga] dene sirèku | apêrang karo wong rucah | dadak turu anèng siti ||

10. lir dudu trah Brawijaya | ratuning wong Narendra Majapait | tangia payo angamuk | Radèn Trunadilaga | gya janggirat kagèt saksana alungguh | tatune waras sakala | sarwi sru dènira angling ||

11. hèh ta kakang Durgajaya | payo padha angamuk ing ajurit | Radèn Durgajaya muwus | hèh adhi awakira | lêrêmêna orane yèn ingsun mundur | sarta ingsun sêksènana | yèn tan bêdhah dina iki ||

12. nagara ing Pasuruan | pasthi lamun sun pagas gulu mami | Radèn Durgajaya wau | lan Dyan Trunadilaga | lajêng ngamuk mangsah lan sabalanipun | gumulung mangrurah mêngsah | wong Pasuruan kèh mati ||

13. awit karoban ing lawan | Ki Tumênggung Wiranagara nuli | sawadyanira lumayu | malêbu pabitingan | tutup lawang wadya ing Madura anglud | bitinge arsa rinangsang | Radèn Trunadilagèki ||

14. asru dènnya asêsumbar | nênggih wontên sajawining kang biting | hèh budhak Kumpêni iku | mêtua payo aprang | aja nginêb lawang lawan wêdi ngaku | nututa payo ngong bônda | ing kene ingsun talèni ||

15. anulya wontên utusan | saking Pangran Cakraningrat nusuli | anênggih ingkang ingutus | Dyan Panji Dipapraja | bêkta wadya praptaning payudan wau | eram dènira tumingal | tilas ramening ajurit [a...]

--- 102 ---

[...jurit] ||

16. enggal dènira lumampah | amurugi Trunadilaga panggih | lan Durgajaya puniku | radèn kalih gya tanya | kakang Dipapraja apa ta têtulung | belani Rahadèn Dêmang | Pasisir kang wus ngêmasi ||

17. tuwin sanak-sanakira | ingkang padha mati têngah ajurit | mulane prasêtya ingsun | yèn tan bisa ambêdhah | Pasuruan dina iki guluningsun | ingsun pagas dhewe kakang | sabab bangêt wirang mami ||

18. Radèn Panji Dipapraja | duk miyarsa sangêt pangungunnèki | wasana alon amuwus | hèh adhi Durgajaya | lawan Trunadilaga sakaronipun | paran ta ing polahira | sira prang sapa ngidini ||

19. lawan manèh Radèn Dêmang | kongsi seda anèng têngahing jurit | apa ta sira tan wêruh | yèn prang iki gorohan | Radèn Durgajaya sru panyêntakipun | ah ana wong prang gorohan | rak lagi kandhamu iki ||

20. ayo padha ngamuk yuda | bètèng iki ya padha dèn unggahi | ya ta ingabanan wau | wadyabala Madura | ngrangsang bètèng Panji Dipapraja gupuh | angêjèpi wadyanira | kinèn anyikêp tumuli ||

21. nênggih Radèn Durgajaya | Panji Dipapraja wacana aris | adhi mas ingsun atutur | marang ing jênêngira | wong apêrang kudwolèh idining ratu | yèn mênang ana kang nrima | pirabara lamun olih ||

22. ganjarane sri narendra | sira pêrang [pê...]

--- 103 ---

[...rang] sapa ingkang ngidini | yèn bêdhah Pasruan iku | sira mungsuh sang nata | lamun mati sirèku tulus mrêkungkung | sarèhna adhi tyasira | ywa sira kaburu runtik

23. lire adhi wong apêrang | ing nalare kudu pinikir dhingin | nora kêna salang surup | tan angèl wong apêrang | nora angèl yayi wong suduk-sinuduk | gampang wong lantaran tumbak | nalare pikirên dhingin ||

24. iki nagri Pasuruan | sêngkêrane jêng gusti sri bupati | yèn sira angrusak iku | sasat ngrusak sang nata | lah ta yayi payo bêcik padha mundur | angaturi pirsa marang | ing rama sang adipati ||

25. sêdhêng sira karya tilas | wong prawira mungguh labêting jurit | Durgajaya sarêng ngrungu | ujarnya Dipapraja | lir linolos rasane ingkang bêbalung | sarirane lêsu lupa | nulya budhal mundur aglis ||

26. sapraptaning pasanggrahan | ing ngarsane Cakraningrat Dipati | Dyan Panji Dipaprajèku | lajêng nungkêmi pada | Jêng Pangeran Cakraningrat sarwi muwun | aturira pêgat-pêgat | kula ngaturi udani ||

27. putra dalêm Radèn Dêmang | Dyan Pasisir kasambut ing ajurit | tyang Madura kathah lampus | dening tyang Pasuruan | mêngsah lajêng sadaya sami lumayu | malêbêt ing pabitingan | yèn sampuna kula prapti ||

28. Pasuruan kados bêdhah | tan wun klingkab wadinipun sang adi | wit saking prasêtyanipun | inggih pun Durgajaya [Durga...]

--- 104 ---

[...jaya] | yèn tan bêdhah Pasuruan bètèngipun | ing dintên punika pagas | kathah ture Radèn Panji ||

29. Dipapraja mring Pangeran | Cakraningrat samana duk miyarsi | kalangkung dènira ngungun | alon dènnya ngandika | Dipapraja uwis pasthine Hyang Agung | Dêmang Pasisir patinya | lokhil mahful wus tinulis ||

30. marga bangêt bodhonira | atanapi Si Durgajaya iki | cangkême acêblang-cêblung | gampang mêtokkên ujar | lêlarangan yèn iku ta ngadatipun | têdhake Sri Brawijaya | sri nata ing Majapait ||

22. Sinom

1. nora kêna balènana | calathu kang wus kawijil | pasthi nuli linakonan | Radèn Durgajaya myarsi | enggal anyandhak sêking | janggane pinagas gupuh | nanging bêsèr kewala | pasahe namung sakêdhik | rahnya mêdal gih punika pagas sarat ||

2. ing basa kang wus kawêdal | amrih sampun balenjani | kasaru wontên caraka | ingkang saking Surapati | sarwi ambêkta tulis | nawala pan sampun katur | dhumatêng Cakraningrat | binuka sinukmèng galih | wus kadriya têmbunge ingkang nawala ||

3. langkung angrês kang wardaya | Cakraningrat Sang Dipati | nulya winangsulan sêrat | têmbunge punang kintèki | sawusing salam mami | lire adhi layang ingsun | minta gunging aksama | patine Dhêmang[8] Pasisir | sun wus nrima jêr uwis takdiring Suksma ||

4. jalaran pan durung wikan | wadi sêngkêran [sêngkêra...]

--- 105 ---

[...n] nrêpati | aja sumêlang ing driya | yayi wong padha angabdi | aja kang anak mami | sanajan ta awak ingsun | kinarsakna narendra | yayi ingkang pati urip | tan anggrantês ing siyang dalu sumôngga ||

5. wus dadya sinungkên duta | gya mentar saking ing ngarsi | sampun praptèng Pasuruan | saksana tumamèng ngasi[9] | katur suratirèki | binuka sinukmèng kalbu | ya ta Wiranagara | wusira manukmèng tulis | sakalangkung sukanira awardaya ||

6. sirna sumêlanging driya | sabab sangêt dènnya ajrih | mring Pangeran Cakraningrat | kunêng mangke kang winarni | ing Sampang Adipati | nglampahkên carakanipun | dhatêng ing Kartasura | kang sarta mawi kintèki | konjuk nata têmbunge atur uninga ||

7. Dêmang Pasisir pêjahnya | wontên samadyaning jurit | caraka sampun umêsat | Kartasura sampun prapti | jujug rêkyana patih | lajêng konjuk sang aprabu | sang nata duk nupiksa | sangêt pangunguning galih | lajêng dhawuh dhatêng Arya Sindurêja ||

8. Sindurja sira dhawuhna | mring sagung para bupati | padha awèha salawat | patine Dêmang Pasisir | iya rongatus ringgit | bupati sawijinipun | sang nata paringira | nênggih pitung atus ringgit | caraka ji wus panggih lan Cakraningrat ||

9. pakintun sampun katampan | mring Cakraningrat Dipati | kunêng ganti kawarnaa | wau kangjêng sri bupati | pinarak ing panêpin | kang putra ngandikan sampun [sa...]

--- 106 ---

[...mpun] | Pangeran Adipatya | tumamèng byantara aji | ngandika lon sang nata dhuh putraningwang ||

10. manira wêca ing sira | satêmêne ingsun iki | durung tega apracaya | tinggal kraton mring sirèki | marga polahirèki | dir digsura digung rusuh | angkara siya-siya | dudu ambêking nrêpati | adoh saking labêt wong mêngku nagara ||

11. kang putra tumungkul sigra | waspanira adrês mijil | pêgat-pêgat aturira | pukulun kangjêng rama ji | mugi antuka idin | supangat dalêm kang dhawuh | ulun mangèstupada | ing karsa jêng rama aji | mugi-mugi ulun sagêd nglampahana ||

12. ing karsa sri naranata | piwulang dalêm rama ji | sang nata alon ngandika | yèn sira wus manut mami | apan ta sira kaki | uwis diwasa putrèngsun | yogya sira kramaa | olèh putranira putri | pamanira yayi mas ing kapugêran ||

13. patut iku adadia | jatukramanira kaki | ewadene bêcik sira | anontonana pribadi | mring kapugêran kaki | kang putra nêmbah umatur | sandika nulya mentar | kunêng mangke kang winarni | Pangran Pugêr apan sampun apêputra ||

14. kalih wêlas kathahira | ingkang pambajêng pawèstri | langkung endah warnanira | kadya Dèwi Rarasati | sêdhêng diwasanèki | anênggih pêparabipun | yeka Dyan Ajêng Lêmbah | Radèn Mas Sudira kalih | katiganya anama Radèn Mas [Ma...]

--- 107 ---

[...s] Surya ||

15. Radèn Mas Mêsir kapatnya | Dyan Mas Papa gangsalnèki | kanêm Radèn Mas Sungkawa | Radèn Mas Sôngka puniki | putra kapitunèki | nulya putra kang kawolu | nama Dyan Mas Sudama | putra kasanga winarni | wanodya di nama Dyan Ayu Ayunan ||

16. putra kang kaping sadasa | Dyan Ajêng Impun wêwangi | kang kalih putra pamungkas | maksih sami alit-alit | Pangran Pugêr winarni | nuju nèng pandhapa lungguh | ingayap para putra | kagyat wau duk umèksi | rawuhira kang putra Pangran Dipatya ||

17. sigra Radèn Mas Sudira | amêthuk ing regol sarwi | ngaturi Pangran Dipatya | laju mring pandhapa nênggih | Pangran Pugêr agipih | mêthukkên gya tata lungguh | Pangran Pugêr ngandika | kadingarèn putra mami | anindaki ing wismanira pun paman ||

18. tan nganggo sung pirsa dadya | bangêt gugupe tyas mami | Pangran Dipati turira | paman lampah kula nênggih | sing dhawah rakanta ji | kinèn dolan mriki ulun | Pangran Pugêr duk myarsa | sampun andugi ing galih | lamun ingkang putra Pangeran Dipatya ||

19. badhe nontoni putranya | nulya wau angêjèpi | mring putra Dyan Mas Sudira | Radèn Mas Sudira tampi | sasmitaning sudarmi | sigra malbèng dalêm gupuh | panggih bok ayunira | bok ayu andika tampi | dhawuhipun jêng rama kinèn ngladosna ||

20. gantèn môngka pasugata | mring kangmas Pangran Dipati | Radèn Ajêng [A...]

--- 108 ---

[...jêng] Lêmbah awrat | kapêksa dhawuh sudarmi | kang ibu biyantoni | miwah para kadangipun | sami tumut mrayoga | saksana wau lumaris | nyôngga gantèn kang panci karya pasêgah ||

21. nanging tan salin busana | ambombrong mindhak rêspati | kadya Dèwi Wilutama | duk panggih lan Mintaragi | basêngut wuwuh manis | ing ngajêngan prapta sampun | nyaoskên gantènira | ngarsane Pangran Dipati | èsmu merang manêmbah anulya mentar ||

22. wangsul malbèng dalêm sigra | Pangran Dipati duk uning | mring wau Dyan Ajêng Lêmbah | kamitênggêngên sang pêkik | lathi kadya kinancing | kang netra nir kêjèpipun | sangêt dènnya kasmaran | pangudasmaraning galih | baya iku panukmaning Wilutama ||

23. wasana alon turira | mring kang paman Pangran Pati | sampun pintên warsa yuswa- | nira dhi ajêng puniki | Pangran Pugêr nauri | anggèr mung kacèk rong taun | lan sira sêpuh sira | Pangran Dipati gya pamit | sigra kondur malêbêt maring jro pura ||

24. prapta ngarsane kang rama | Pangran Dipatya wotsari | sang nata alon ngandika | paran sira wus udani | warnane rinirèki | kang putra nêmba[10] umatur | amba sampun uninga | dhi Ajê[11] Lêmbah kang warni | inggih sangêt mênggahing sênêng kawula ||

25. ing mangke ulun sumôngga | ing karsa paduka aji | sang nata malih ngandika | iya jênêngira kaki | ngong dhaupakên nuli | nanging ta

--- 109 ---

wêwêkas ingsun | dèn bisa momong sira | wit bakal garwanta iki | pan kaprênah kadang nak-sanak priyôngga ||

26. prasasat sadulurira | kang putra matur wotsari | anuwun kalinggamurda | timbalan dalêm rama ji | sang nata ngandika ris | dhatêng pramèswarinipun | andikakkên sanega | sêsaosaning pangantin | pra dipati sampun sami dhinawuhan ||

27. nèng lun-alun makajangan | samana wusnya miranti | enjingira gya iningkah | wontên ing sajroning puri | sontên para bupati | sarimbit lan garwanipun | kinèn murugi samya | dhumatêng pangantèn èstri | bêkta joli dhumatêng ing kapugêran ||

28. Dyan Ajêng Lêmbah samana | nalikarsa dèn paèsi | yun mopo sang dyah tan arsa | pinêksa dening sudarmi | tuwin ibunirèki | mila Radèn Ajêng wau | dènnya arsa lênggana | sabab wus miyarsa warti | wêwatêkaning raka Pangran Dipatya ||

29. panastèn ewan nyalunthang | brancah digung drêngki jail | mila Radèn Ajêng Lêmbah | sangêt prihatos ing galih | ya ta wus sami pranti | sadaya kang samya mêthuk | saksana sang lir rêtna | tinitihakên ing joli | gya binêkta malêbêt ing dhatulaya ||

30. ingudhunkên sang lir rêtna | ing ngajêng korining puri | Jêng Ratu Mangkurat sigra | amêthuk pangantèn èstri | kinanthi astanèki | de pangantènira kakung | kinanthi de sang nata | gya ||

--- 110 ---

pinanggihakên nuli | linajêngkên kinanthi praptèng jarambah ||

23. Kinanthi

1. pangantèn èstri lan kakung | sami linênggahkên mungging | pêpangkonira sang nata | sadangunira sang aji | mangku putra kalihira | tansah dènnya mituturi ||

2. supados atut arukun | dènira apalakrami | aywa na padha sulaya | dèn sabar maklum ing galih | ing mêngko praptèng wêkasan | ngong puji lulusa mukti ||

3. wus kathah pamulangipun | wau kangjêng sri bupati | dhumatêng putra kalihnya | saksana dhawuh sang aji | lah wis ta padha turua | sang nata gya têdhak aris ||

4. dhumatêng pandhapa agung | kasukan anginggar galih | duk praptanirèng sapasar | pangantèn ingundhuh nênggih | dhumatêng ing kapugêran | wusira antara ari ||

5. pangantèn sakalihipun | kinondurakên mring puri | tan winarna roncènira | pinugêl caritanèki | mangkya ingkang winursita | sang nata utusan nênggih ||

6. nimbali kang samya nglurug | Madura lan Surawèsthi | lawan sagung pra bupatya | môncanagari pasisir | duta nata lumaksana | sarwi amundhi kintèki ||

7. datan kawarna ing ênu | Pasuruan sampun prapti | gya maringakên nawala | mring Cakraningrat Dipati | tinampan lajêng binuka | sinukma ungêling tulis ||

8. pèngêt iki layang ingsun | jênêng para sun timbali | maring praja Kartasura | Si Jangrana aja kari [ka...]

--- 111 ---

[...ri] | pasisir môncanagara | kabèh aja na kang kari ||

9. dene ta angkatirèku | katona kalah ing jurit | lawan Si Wiranagara | titi panukmaning tulis | saklangkung sukaning driya | wit dènnya baris wus lami ||

10. apan ta sampun sawindu | nèng Gênthong dènira baris | ya ta lajêng ingutusan | Ki Jangrana Adipati | pasisir môncanagara | kumpul ing pakuwonnèki ||

11. Cakraningrat Madurèku | wus sami sinungan warti | sadaya suka ing driya | Ki Jangrana matur aris | suwawi dalu punika | Tumênggung Wiranagari ||

12. sinungan dhawuh rumuhun | inggih dintên benjing enjing | samêktaa ing ayuda | amukul barisan ngriki | ing riki kônca sadaya | inggih sadhiyaa sami ||

13. samya budhal besuk esuk | dhatêng nagri Kartawani | Adipati Cakraningrat | ing dalu akarya tulis | dhumatêng Wiranagara | umêsat ingkang tinuding ||

14. nagri Pasuruan rawuh | wus panggih Wiranagari | walgita lajêng tinampan | binuka sinukmèng galih | kadriya rasaning surat | anulya parentah aglis ||

15. angrakit gêgaman pupuh | Tumênggung Wiranagari | budhaling sawadyanira | kang baris Gênthong ginitik | lajêng prang namung sakêdhap | dhadhal wadya Kartawani ||

16. sadaya lampahe nglarug | datan kawarna ing margi | praptèng nagri Kartasura | ya ta pasanggrahannèki | ing Gênthong samya ingobar |

--- 112 ---

mring wong Pasuruan sami ||

17. de ta wau samya laju | sowan nata manganjali | wusnya klilan masanggrahan | kunêng wau kang winarni | garwanira sri narendra | putri ingkang saking Giri ||

18. kang nama Jêng Ratu Kidul | ambeka dhatêng sang aji | panuju giliranira | tan arsa dèn parêpêki | sang rêtna alon aturnya | dhuh pukulun sri bupati ||

19. kula samangke anyuwun | mêdal mantun dados cèthi | sang nata alon ngandika | sira wus bosên mring mami | lah ta mara pilihana | wadyaningsun pra dipati ||

20. Kangjêng Ratu Kidul matur | yèn parêng karsa sang aji | inggih Adipati Sampang | sang nata mèsêm nulya glis | umiyos maring pandhapa | Cakraningrat dèn timbali ||

21. wus sumiwi munggèng ngayun | ing Sampang Sang Adipati | sang nata alon ngandika | sira arsa krama yayi | umatur Dipati Sampang | yèn wontên paring sang aji ||

22. langkung kapêtêk ing êmbun | sang nata ngandika aris | lah ta yayi antènana | sang prabu malêbèng puri | tan adangu nulya mêdal | nganthi Kangjêng Ratu Giri ||

23. angandika sang aprabu | yayi tampanana iki | gêpah Adipati Sampang | kuncane lajêng winiwir | sang rêtna sigra ingêmban | ing kunca kampuhirèki ||

24. saksana binêkta mêtu | praptèng jawi srimanganti | tinitihkên joli sigra | ingkang mikul para mantri | jajarane wong Madura | amêrapit kanan kering [ke...]

--- 113 ---

[...ring] ||

25. datan kawarna ing ênu | pasanggrahan sampun prapti | wau Sang Dipati Sampang | kasukanira angênting | sinigêg ing kasampangan | gêntia ingkang winarni ||

26. Pangran Dipati winuwus | dènira apalakrami | sakalangkug sih-sinihan | kadi mintuna lan mimi | sarambut tan kêna pisah | kalihnya sami lulut sih ||

27. ya ta kang rayi sang ayu | Radèn Sudira kang nami | pinundhut mring kadipatyan | kadang tan wontên tut wuri | amung Rahadèn Sudira | punika ingkang pinilih ||

28. jêng pangran langkung sihipun | ya ta sang atmajèng aji | apinarak munggèng tilam | tan pisah lawan kang rayi | Dèwi Lêmbah Kusumèng Dyah | parêkan andhèr nèng ngarsi ||

29. nulya wau sang abagus | Dyan Sudira dèn timbali | tan adangu sampun prapta | pangeran ngandika aris | adhi apa sira iya | wus duwe jêjuluk nami ||

30. kang dinangu nêmbah matur | jêng rama dènnya marabi | Radèn Mas Suryakusuma | ngandika Pangran Dipati | manèh sapa kang wus padha | ingalih ingkang wêwangi ||

31. Rahadèn Sudira matur | dhimas Papa silih nami | inggih Radèn Ôntawirya | pun adhi Mêsir wêwangi | nama Dyan Martataruna | adhi Kawa kang wêwangi ||

32. Dipataruna jêjuluk | jêng pangran ngandika aris | ya arinira Si Surya | iku sapa arannèki | Radèn Sudira manêmbah | adhi mas Surya sêsilih ||

33. Suryaputra wastanipun | maksih nyangking

--- 114 ---

nama alit | Pangeran Dipati myarsa | saklangkung ewa ing galih | dene têka nora jamak | wong anom ran gêgilani ||

24. Sinom

1. ingsun ngrungu tuturira | arane kadangirèki | têka gêgilani janma | arane kadang ta iki | nora lumrah lan janmi | dene ta kaya gurnadur | jendral ing Batawiah | baya iku angluwihi | iya lawan kabèh wong ing Kartasura ||

2. samêngko karsa manira | dhawuhna pêparing mami | mring adhinira Si Surya | aja aran kang kadyèki | mêngko manira alih | nama Wôngsatruna patut | ya ta Rahadèn Surya | umentar saking ing ngarsi | duk miyarsa Sang Rêtna Yu Dèwi Lêmbah ||

3. kalangkung rêngat tyasira | wasana umatur aris | dhuh lae paduka kangmas | bok sampun kapati-pati | siya-siya nglangkungi | dhumatêng ing kadang ulun | punapa ta dosanya | mring paduka tanpa sisip | dadak mangke paduka asiya-siya ||

4. sintên malih lyan paduka | kangmas kang dèn pèk-êmpèki | dhumatêng kadang kawula | dadak jênênge ingalih | lagi ngong tumon iki | jamak wong duwe sadulur | jinunjung lungguhira | mundur têka dèn ewani | wong ajênêng Suryaputra linarangan ||

5. ingalih ran Wôngsatruna | dhuh eman sadulur mami | wong bênthing mathinthing brêgas | Wôngsatruna arannèki | kang raka ngandika ris | yayi ywa dadi atimu | apan ta wus prayoga | Wông

--- 115 ---

satruna arannèki | pratandhane yayi lamun kadang ingwang ||

6. sang rêtna sêndhu lingira | padu apa ta puniki | kinon nganthongi maringwang | wong batine ngandhut sêking | laire lir gulali | pantêse wong desa kluthuk | kang jênêng Wôngsatruna | sabên kesuk nyêngklang arit | sanyatane saking tan trêsna maringwang ||

7. mung kadang kinarya tiban | têka inglih jênêngnèki | ingaranan Wôngsatruna | lir aran wong mikul êpring | apa wus bosên mami | dhuh kadangku wong abagus | dene siniya-siya | awit kadangira èstri | ing layake mêngko nora kanggo krama ||

8. jarêm sajroning wardaya | wau ta kusumèng puri | mangkya ingkang kawarnaa | Dyan Suryakusuma prapti | kapugêran wus panggih | mring kadang aris amuwus | adhi mas jênêng para | karsane kangmas Dipati | sinalinan iku aranira tuwa ||

9. aranira Suryaputra | dhimas iku dèn salini | ing nama Wôngsataruna | paringe kangmas Dipati | kapriye sira adhi | Radèn Suryaputra ngungun | kèndêl tanpa wacana | waspanira adrês mijil | ingkang raka alon dènira ngandika ||

10. yayi mundur kaya bocah | dadak sira têka nangis | mungguhing wong angawula | utamane iki yayi | barang karsaning gusti | nglakoni sarta miturut | kang muni nitisastra | yayi pirabara benjing | kang amurba wisesa paring kamulyan ||

11. lamun sira [si...]

--- 116 ---

[...ra] angawula | sêdhêng antuk sihing gusti | aja digung adiguna | iku ingkang bêbayani | yèn sira dèn dukani | kasêndhu maring wong agung | aja kurang ja nrima | adhêpna pati lang urip | aja mèngèng dèn awas purwaning duka ||

12. alane wong angawula | kalamun dipun dukani | nuli lunga palarasan | iku si wong kurang budi | nora kèndêl ing urip | cinirèn dening wong agung | balikan andhêmana | apa sakarsaning gusti | witing guna amarga saking dêduka ||

13. abèn-abèn sira rewang | marang kadangira èstri | bisaa sinihan priya | mau kangbok bangêt runtik | ya ingsun kira yayi | ing sapungkur ingsun mau | manawa dadi tukar | aprakara sira adhi | lah ta payo adhi marak kangjêng rama ||

14. ingsun arsa tur uninga | sira dèn salini nami | kang rayi anut ing raka | dyan kalih sigra lumaris | umarêk ngramanèki | tan dangu prapta ing ngayun | manêmbah kalihira | Dyan Sudira matur aris | rama kula ingutus putra paduka ||

15. kangmas Pangeran Dipatya | dhawuhi dhatêng pun adhi | inggih adhi Suryaputra | mangke namane ingalih | putra tuwan samangkin | Suryaputra namanipun | ingalih Wôngsatruna | kang rama myarsa lon angling | wus prayoga iku kulup karsanira ||

16. iku karsaning bêndara | dadyantuk nugraha yêkti | tan sarana ingulatan | mangkya antuk sihing [sih...]

--- 117 ---

[...ing] gusti | mungguhing wong angabdi | sumarah karsaning ratu | aja kang têkèng lara | têkèng pati dèn andhêmi | umatura yèn rinta matur sandika ||

17. lah ta sira Suryaputra | ywa kaliru ing panampi | sira inglih Wôngsatruna | trimanên ing lair batin | iku nugrahèng gusti | pantês pinundhi ing êmbun | kang putra nut ing rama | matur nuwun nuwun inggih | Dyan Sudira wus lèngsèr saking ing ngarsa ||

18. tan winarna lama-lama | nênggih Pangeran Dipati | mring kang garwa Dèwi Lêmbah | kalangkung ewa ing galih | amung kang sêlir kalih | tansah pinuju ing kayun | sang dyah putêk ing driya | wasana kondur tumuli | mring dalême kang rama ing kapugêran ||

19. anjujug ing taman sêkar | wusira ngalami-lami | tansah anglêlipur brôngta | lawan êmbanira kalih | ya ta wau sang aji | miyarsa ing wartanipun | kang putra Dèwi Lêmbah | kondur mring pugêran purik | rêntêng ing tyas animbali abdinira ||

20. Sarawèdi Êsèh Ôngga | katiga prapta ing ngarsi | sang nata alon ngandika | Sèh Ôngga sira ngong tuding | têmua lan si adhi | mas Pugêr ingsun amundhut | polanya kang wasiyat | Ki Plèrèd Mesanulari | Ôngga Êsèh lah wis sira lumakua ||

21. duta kalih sarêng mentar | sang nata ngandika malih | Sarawèdi lumakua | katêmu lawan si adhi | sira takona warti | paran ta wadinirèku [wadinirè...]

--- 118 ---

[...ku] | dene ta Nini Lêmbah | maring kapugêran mulih | yèn tinakon marang liyane adhi mas ||

22. aja ngaku yèn ngong duta | sandika Ki Sarawèdi | nêmbah lèngsèr saking ngarsa | ya ta utusan kang kalih | kapugêran wus prapti | lajêng umarêk ing ngayun | jêng pangran angandika | Ôngga Êsèh sira prapti | dinuta pa mring kakang mas sri narendra ||

23. Ôngga Êsèh matur nêmbah | ulun kinèn rakanta ji | raka paduka sang nata | amundhut polanirèki | Kyai Palèrèd tuwin | Ki Mesapanularipun | pangran aris ngandika | tan susah pinola malih | kyai karo saosêna mring sang nata ||

24. turana mola priyôngga | gya mundhut pusaka kalih | praptèng jawi angandika | lah ta tampanana iki | saosna mring sang aji | Ôngga Êsèh nêmbah matur | sangêt kajrihan kula | raka paduka sang aji | botên dhawuh mung dhawuh mundhut polanya ||

25. jêng pangran malih ngandika | ora ta saosna iki | Ki Palèrèd tinampenan | dhumatêng Ki Ôngga nênggih | Mesapanular Kyai | Ki Êsèh nampèni sampun | lèngsèr saking ngayunan | wus prapta sajroning puri | marêk ngarsa sang nata kagyat tumingal ||

26. lamun Êsèh lawan Ôngga | ambêkta pusaka nênggih | sang nata kalangkung duka | sumung-sumung wadana brit | angatirah suryandik | padoning lathi kumêdut | nulya asru ngandika |

--- 119 ---

luwih lancang sira kalih | dene sira padha wani-wani gawa ||

27. anggawa punang pusaka | ingsun tan dhawuh kadyèki | mung ingsun amundhut pola | Ôngga Sèh kalangkung ajrih | wus tan angrasa urip | mêgap-mêgap aturipun | ulun tur pêjah gêsang | rayi dalêm sri bupati | ingkang dhawuh anaosakên punika ||

28. sang nata asru ngandika | lah uwis balèkna nuli | manira mung mundhut pola | Ôngga Êsèh mentar aglis | tan nyana lamun urip | sapraptaning jawi laju | lampahe jinajaran | mring kaparaknya sang aji | tan winarna marga praptèng kapugêran ||

29. Ôngga Êsèh matur nêmbah | kawula dinukan gusti | ing rakanta sri narendra | wit kula ambêkta kyai | wasiyat dalêm kalih | karsanipun sang aprabu | namung amundhut pola | ulun gusti kirang kêdhik | tinêlasan dhumatêng raka paduka ||

30. jêng pangran mèsêm miyarsa | anulya pinola kalih | tan adangu sampun dadya | pinaringkên duta kalih | lèngsèr saking ing ngarsi | sampun prapta ing kadhatun | ngarsanya sri narendra | kang pola pinundhut aglis | pinaringkên mring pandhe yuda kênaka ||

25. Pangkur

1. ya ta wau kang winarna | lampahira Kiyai Sarawèdi | kapugêran wus malêbu | tumama ing byantara | jêng pangeran alon angandika arum | kadingarèn sira prapta | iya anèng ngarsa mami ||

2. Sarawèdi matur nêmbah | sowan [so...]

--- 120 ---

[...wan] ulun inggih dinutèng gusti | raka dalêm sang aprabu | wiyose mundhut pirsa | sababipun putra dalêm sang rêtna yu | kondur dhatêng kapugêran | jêng pangran ngandika aris ||

3. Sarawèdi umatura | ingsun ora wêruh prakaranèki | slawase Ni Lêmbah iku | mulih ing kapugêran | ingsun durung têtakon tuwin pirêmbug | lan anggèr Pangran Dipatya | tan paring uningèng mami ||

4. mara bêcik lumêbua | katêmua lan Ni Lêmbah pribadi | takona prakaranipun | Sarawèdi tur sêmbah | ulun ajrih rakanta nata tan dhawuh | jêng pangran malih ngandika | lah wis matura sang aji ||

5. kaya mau unjukêna | Sarawèdi gya nêmbah lèngsèr nuli | sapraptanirèng kadhatun | umarêk sri narendra | nêmbah matur sadaya rèhe ingutus | ing purwa madya wasana | sang nata rêntêng ing galih ||

6. kunêng gantya kang winarna | mangkya Radèn Sindurêja Kya Patih | sampun apêputra jalu | sing garwa ari nata | yeka tilas Trunajaya garwanipun | ingaranan Radèn Sukra | dadya pudyaning pawèstri ||

7. bagus bêsus kasêmbadan | dadi ojat kondhanging para èstri | sanadyan samia jalu | kayungyun asih marma | limpad ing tyas pasanging wiweka putus | sampurna sandining sastra | aulah graita lungit ||

8. ya ta ing ari sajuga | Radèn Sukra tumut ngarak pangantin | kinarya kêmbanging laku | ngalun-alun kamargan [ka...]

--- 121 ---

[...margan] | duk samana Pangeran Dipati nuju | ningali arakan ika | nanging karsanira nilib ||

9. ya ta wau jêng pangeran | aningali ana wong nitih wajik | warnane kalangkung bagus | kudane lir badhaya | pan anirig munggèng têngah barisan gung | umubyar busananira | ngandika Pangran Dipati ||

10. hèh ta sapa kang têtêgar | anêlasak anèng têngahing baris | kang dinangu nêmbah matur | pukulun kang têtêgar | punika pun Sukra Sindurêja sunu | jêng pangran bêntèr ing driya | payo timbalana aglis ||

11. tan antara jêng pangeran | nulya mundur nèng pinggir bata mranti | kadipatèn banon agung | kumpul abdi sadaya | samya andhèr sumiwi mungguh ing ngayun | Gagakrungsit anèng ngarsa | Sutainthung jajar linggih ||

12. Wiragablug Jagatampar | Bajobarat Kartisêndhal lan Lungsir | Radèn Sukra praptèng ngayun | mabukuh pilênggahnya | jêng pangeran misih bêntèr galihipun | Radèn Sukra tanpa dosa | mung baguse dèn sêngiti ||

13. ingkang abdi kinêjepan | dyan tinubruk Radèn Sukra anuli | sampun sinêndhal kang dhuwung | Sukra nulya dèn bônda | sêsambate Radèn Sukra mêlasayun | pangeran asru ngandika | mênênga aja baribin ||

14. polahmu sawênang-wênang | pratingkahmu têgar satêngah baris | lir ing Kartasura suwung | tan na wong bagus liyan | muhung sira marma mangkono tingkahmu | kaya kang duwe

--- 122 ---

nagara | jêr sira dhewe jalanthir ||

15. Radèn Sukra pinalara | tinabokan pan sarwi dèn jêjêki | kang netra jinêjêl sêmut | sêmut irêng kinarya | tobat-tobat Radèn Sukra sambatipun | adhuh gusti datan dosa | sampun kaniaya gusti ||

16. sinêmut malih matanya | Radèn Sukra niba gumuling siti | tinepangan lan jinagur | pangeran nulya jêngkar | Radèn Sukra gumuling nèng pinggir lurung | guladrahan anèng kisma | panakawane marani ||

17. ginendhong Rahadèn Sukra | netra kalih mêrêm awaspa gêtih | wus prapta paglaran agung | rencange Radèn Sukra | ting balêbêr kang sami amapag tandhu | tinandhu Rahadèn Sukra | awlas kang sami ningali ||

18. dene ta datanpa dosa | pinilara nganti satêngah mati | Radèn Sindurja duk dulu | dhumatêng ingkang putra | pan sakala mèh supe ing gustinipun | rinapu marang kang garwa | têmahan dukane lilih ||

19. ingkang putra ingusadan | pitung dalu waluya lir duk wingi | radèn matur ngramanipun | kawula amit pêjah | arsa dhatêng kadipatèn soroh amuk | anglangi ing ganjur watang | aramon pêdhang lan tamsir ||

20. kang rama alon ngandika | hèh ta kulup elinga lamun abdi | aywa sira purun-purun | lumawan ing bêndara | elinga yèn kawula sira nak ingsun | Radèn Sukra tanpa ngucap | ing rama kalangkung ajrih ||

21. anging ing batin Dyan Sukra | nora [no...]

--- 123 ---

[...ra] marêm lamun dèrèng toh pati | mangkana ing ciptanipun | apa ta marganira | ingsun lawan pangeran lantaran lawung | aganti silih marjaya | bisaa aganti kêris ||

22. rahadèn emut ing manah | yèn garwane Pangeran Adipati | miyos saking jro kadhatun | ngêbon ing kapugêran | ciptaning tyas ngong sanake garwanipun | yèn arsa marang manira | ana kang sun gawe margi ||

23. mangkana Rahadèn Sukra | animbali pamomongira kalih | Singanônda wastanipun | kalihnya Patrawisa | praptèng ngarsa ngabêkti ban kalihipun | saksana wau Dyan Sukra | êmban kalih dèn bisiki ||

24. bapa sira wus uninga | ing warnane radèn ayu dipati | margane kinêbon iku | apa ing sababira | Singanônda Patrawisa alon matur | inggih kawula miyarsa | watosipun[12] tiyang Jawi ||

25. mila kinêbon sang rêtna | margi kawon lawan pundhutan sêlir | sing Ngonje sampun rinêngkuh | garwa dadya sang rêtna | linggar mangke panggenanira sang ayu | anèng dalêm langonsêkar | kang rama maksih ngewani ||

26. wingi kawula sêsanjan | dhatêng prasanakan kawula nami | pun Jayadrêma puniku | têtiyang kapugêran | sanjang bilih sabên sontên sang rêtna yu | pinarak anèng panggungan | katingal saking ing margi ||

27. kados anglêlipur manah | saking dening apisah lawan laki | agring kapitêmahipun | mring rama tan sinpa [si...]

--- 124 ---

[...npa][13] | mila Pangran Pugêr aduka ing sunu | mrih putra wangsul mring raka | Radèn Sukra duk miyarsi ||

28. nabda bapa kambilana | jaran ingsun kang aran si nirwati | dhawuk putih ulêsipun | anulya kinambilan | linaraban nirwati ing bludru wungu | palisir cindhe puspita | tuhu lamun karya brangti ||

26. Asmaradana

1. suku kuda papat sami | watês dhêngkul sinung nila | buntut kuncung lan surine | prasami sinungu nila | èbègipun garudhan | Dyan Sukra busana sampun | paningsêt jingga rinenda ||

2. kuluke cêmêng barêci | dene ta nyênyampingira | nênggih golang-galing ijo | sadasa lêr rawisira | kris bangkrak sarungannya | ukiran mas patra mancung | sumping mlathi siji sewang ||

3. dhasar bagus citranèki | sêmbada krênggèng busana | saya dumêling baguse | wus kadya Rahadèn Sômba | putra Paranggarudha | wusira wau sang bagus | nitih kuda sigra mêdal ||

4. panakawan samya ngiring | êmban kalih atut wuntat | praptanya ing lurung gêdhe | turôngga sirige ngiprah | anglir pendah badhaya | kapugêran kang tinuju | mripit banon patamanan ||

5. kang êlèr ing pinggir margi | marga kang têrus narmada | ganti ingkang winiraos | ingkang anèng langonsêkar | kang tansah ngewan priya | mêntas siram sang rêtna yu | lami tilar dhahar nendra ||

6. sampun antuk kalih sasi | sang dyah anèng kapugêran | saya dumêling [du...]

--- 125 ---

[...mêling] cahyane | kadya gambar wêwangunan | risake kang sarira | wênês ijo angêlayung | kadya layoning wratsêkar ||

7. minggah ing panggung sang dèwi | jaja manglung anèng bata | ing pukul gangsal wayahe | surya mèh tunggang acala | wus kuning suratira | wadana katingal mancur | Radèn Sukra winursita ||

8. mêndhapan turangganèki | kalih sarêng pandulunya | lir panjang putra tumibèng | sela-sela sumayana | kumêpyur èstri priya | rêmpu tyasnya kalihipun | mangkana Rahadèn Sukra ||

9. angadêg suraning galih | datan angeman palastra | akanina boncah-bancèh | Radèn Sukra tan suminggah | lêbura wor pratala | satuhu tan sêdya mundur | ya ta sang rêtna ngandika ||

10. êmban sapa têgar iki | bola-bali ngulon ngetan | dadak angungak marene | payo padha nyêdhak mrana | êmban alon turira | gusti sang kusumaning rum | sampun paduka ngatingal ||

11. bok Gusti Pangran Dipati | ingkang têtêgar punika | dadya padukantuk awon | sang rêtna aris ngandika | ika dudu kakang mas | nganggoa cara gurnadur | masa ta ingsun panglinga ||

12. kang ngiring ika mung thithik | yèn ta kangmas Adipatya | ingkang ngiring pasthi akèh | ika wong anyar katingal | ya ta wau sang rêtna | saking ing panggung tumurun | saksana amundhut ôndha ||

13. pinasang ing banon nuli | ingunggahan de sang rêtna | sunaring [sunar...]

--- 126 ---

[...ing] surya tumlorong | nyunari citra sang rêtna | gumêbyar kadya wulan | ing tanggal patbêlasipun | kalihnya sarêng tumingal ||

14. samya tumênggêngên kalih | Dyan Sukra sangêt kasmaran | dèn andhêgakên kudane | kadya pêjaha sakala | wau Rahadèn Sukra | tan niyat awèt tumuwuh | yèn tan panggih lan sang rêtna ||

15. êmbanira sang lir Ratih | sajuga dhèrèk nèng bata | yèka kinèn atêtakon | dhatêng wau Radèn Sukra | êmban alon atanya | bagus sintên kang sinêbut | sumaur Rahadèn Sukra ||

16. ingsun sutanirèng patih | Sukra kalarehan ingwang | Natadirja namaningong | anging durung pati karan | maksih karan Dyan Sukra | sang rêtna ngandika asru | hèh kalingane Si Sukra ||

17. warnanira tuhu pêkik | nanging dêgsura ing tingkah | nora angeman baguse | yèn sira kadêngangana | marang kangmas Dipatya | tan wun gulunira jabud | pinothol de nora prênah ||

18. Radèn Sukra anauri | masa ta ingsun wêdia | lan Pangran Dipati Kêncèt | wani atakêr rudira | nadyan kinarubuta | sun tan nêdya tinggal playu | atandhinga ing ayuda ||

19. apan nêdya sun langèni | lêmbing busur lan gudebag | ganjure wong kadipatèn | sarwi anyamêthi kuda | turôngga nandê[14] nyongklang | kang tinilar kari mangu | gêgêtun ing solahira ||

20. têdhak saking banon aris | sang

--- 127 ---

rêtna alon ngandika | Si Sukra tuhu anglamong | baya kêna sèpi anyar | ewuh panduganingwang | apa ika wong kêkaul | êmban kalih atur sêmbah ||

21. gusti kawula watawis | Radèn Sukra kadi kalap | dene makatên solahe | jêr anggèr sintên-sintêna | mulat dhatêng paduka | tamtu rangu-kapirangu | yèn tan panggih têmah edan ||

22. mung Gusti Pangran Dipati | inggih raka jêngandika | tuhu wong anèh nyêrwètèh | umulat dhatêng paduka | dadak têka aewa | yèn mênggaha tiyang dhusun | kalêbêt tiyang gêmblungan ||

23. malih Dyan Sukra winarni | apan dèrèng pati têbah | cangkelak wus bali malèh | turangganira anyongklang | prapta maripit bata | nginggil bata sampun suwung | sang rêtna sampun tumêdhak ||

24. dadya ginêbrag kang wajik | anging sarira wus lupa | lampahira mandhêg mayong | amung kang manglung ing bata | gumantung ing wardaya | cumanthèl anèng jêjantung | wus prapta ing dalêmira ||

25. tumurun saking turanggi | laju nibèng pasarean | lêsu lupa sarirane | kasambêt ngasmara lila | tan ana kang kacipta | amung sang rêtnaning ayu | amukêt jêjantungira ||

26. wanci sirêp rare alit | awungu Rahadèn Sukra | nulya kêkaring mring kêbon | karsane anglipur brôngta | nuju tanggal ping sanga | miyat surêming sutèngsu | katon cahyane sang rêtna ||

27. angadhuh asambat mati | Radèn [Ra...]

--- 128 ---

[...dèn] Sukra gadêbugan | nulya pinarak sêsèndhèn | ing uwit jambu drêsana | sarwi aura-ura | rêngêng-rêngêng angêngidung | atêmbang asmarandana ||

28. adhuh gustiningsun dèwi | kang dukani wong têtêgar | gandês luwês pitêmbunge | kaya ngalapêna jiwa | mirah pêpujan ingwang | yèn wurung ngabdi wong ayu | sida edan karungrungan ||

29. kawula mirah tur pati | musthikaning kapugêran | datan kuwawi abdine | yèn manggung anandhang brôngta | tan wontên lyan kacipta | amung nah anggèr wong ayu | kang dukani wong têtêgar ||

30. dhandhang wiring masku ari | kang pêksi kinarya duta | mung angalap mikat bae | kêbo bang mawa curiga | kang ati sapiraa | abdinta nuwun bêbêndu | aminta jampi larangan ||

31. upamine kusuma di | kang tunjung tuwuh nglautan | rinêksa ing baya akèh | alun agêng ing tunjung bang | inggih botên kaetang | sun langèni pasthinipun | gèn kularsa anganthia ||

27. Kinanthi

1. wulung wido môngsa batur | pêjah kalap kula gusti | ilèr ijo munggwing têgal | terong alit kusuma di | nadyan kula kênthang-kênthang | anganti sihipun gusti ||

2. sampun rumaos pukulun | tan liyan paduka gusti | ingkang mugut yuswaningwang | mung gusti kang karya brangti | mugi paringa usada | kinarya sanguning lalis ||

3. wus kasêdya siyang dalu | kang abdi nêdya lêlangin | ganjur watang kadipatyan | ya ta êmbane kêkalih [kê...]

--- 129 ---

[...kalih] | Singanônda Patrawisa | ngulari sampun kapanggih ||

4. nèng kêbon sêsèndhèn kayu | drêsana ngrêgêmêng kèksi | êmban kalih aturira | anggèr dèn emut ing galih | sampun ngugung ing budyarda | ngrasaa kalamun abdi ||

5. ing nusa Jawi sadarum | kagungan Pangran Dipati | sabarang kinarsan dadya | yèn gusti ingkang akardi | nadyan ta amêjahana | ing tyang tanpa dosa dadi ||

6. Rahadèn Sukra ambêkuh | mênênga aja baribin | pan sun labuhi pribadya | nadyan bapa awak mami | ing benjang kinarya lesan | nora sêsambat sirèki ||

7. ajura dèn kumur-kumur | ingsun dhewe kang nglakoni | mêngko bapa karsaningwang | yun mring kapugêran mami | anjujug ing langonsêkar | ênggone sang kusuma di ||

8. arsa ngaturakên lampus | mring gusti kang asung brangti | ya kang dukani wong têgar | ngong lali-lali tan lali | sotya adi kapugêran | mêloking wadana kèksi ||

9. sêmut bang wungkusan masku | kurang tamban kula gusti | gwan sun kandhuhan ing rimang | mêmitran dede sasami | êmbane kalih karuna | sampun klajêng-lajêng gusti ||

10. ngemana srira pukulun | kang abdi atur pêpeling | kados tan sae pinanggya | karsa tuwan kang kadyèki | Dyan Sukra arda amêksa | sigra dèn ta nyandhak karbin ||

11. saksana radèn acancut | krêga kinalungkên aglis | ing wanci sirêping janma | ping sanga [sa...]

--- 130 ---

[...nga] tanggalirèki | wus surup punang sasôngka | saksana umangkat aglis ||

12. mêdal bêbutulan sampun | êmbane kalih gendholi | Rahadèn Sukra sru mêksa | dadya êmban milwa ngiring | sigêgên kang yun andhustha | warnanên sang rêtna dèwi ||

13. pinarak dening banipun | anèng dalêm langonsari | amung lêt sakêlir bata | lawan tamanan donnèki | Kusuma Yu Dèwi Lêmbah | mèsêm angandika aris ||

14. iya nora talah biyung | Si Sukra polahirèki | ika ta wong anêmpuh byat | mungguh biyang kang upami | upama ingsun pinêgat | dening kangmas Adipati ||

15. banjur alaki katèngsun | olèh Si Sukra ngong bibi | paran pangrasanta biyang | ni êmban umatur ririh | punika botên prayoga | sabab Sukra sutèng abdi ||

16. rakanta putraning ratu | kajawi kang saupami | jêng raka dalêm pralina | inggih bêbêtahan gusti | nêmpuh baguse pun Sukra | sêdhêng putranirèng patih ||

17. kawartos têdhak mêjagung | Arya Sindurêja Patih | dados trahing waliyullah | lan malih punika panggih | ing paduka naking-sanak | dede trah wong cukit dulit ||

18. yèn sampuna tiyang agung | rakanta Jêng Pangran Pati | tinimbang ing bagusira | gusti kaot wolung tail | maksih bagus Radèn Sukra | sang rêtna ngandika aris ||

19. iya upamane biyung | kalakona ingsun laki | olèh kalawan [ka...]

--- 131 ---

[...lawan] Si Sukra | mendah ta ucaping janmi | dêstun dêlap ngong nèng jagad | kaya nora na wong maning ||

20. dhuh kang ora ora biyung | umatur Êmban Sulastri | gusti jêng raka paduka | Gusti Pangeran Dipati | punapa ingkang cinacad | dhasare putra nrêpati ||

21. kang badhe gumantos ratu | amêngku rat nusa Jawi | ping kalih lawan paduka | kadang naking-sanak gusti | sang rêtna aris ngandika | kangmas Pangeran Dipati ||

22. pan iya cacade biyung | mung rada kêncèt sathithik | ambêk dahwèn panastenan | kumênthus lêngus kumaki | lèn adigung adiguna | dhêmên niaya ing janmi ||

23. tan mikir rabi sadulur | mung karêpira pribadi | tinurut sakarsa-karsa | ewuh biyung pikir mami | karêmane sabên dina | tan liya amasang sandi ||

24. siya-siya nora etung | cugêtan tur drêngki jail | dadi angèl linadenan | upamane awak mami | lamun dadia wong liya | don ingsun apalakrami ||

25. nora nganti pitung dalu | pasthi ingsun nuli pamit | rèhning sun alaki kadang | dadi sun bêtahkên bibi | wis biyang aja dinawa | ingsun mêngko arsa guling ||

26. ing wayah wus lingsir dalu | ganti winuwusa malih | lampahira Radèn Sukra | ingiring êmbannya kalih | Singanônda Patrawisa | datansah lumakwèng wuri ||

27. wus angrampit lampahipun | ing pagêr bata capuri | de ta wau êmbanira | kêkalih

--- 132 ---

ingkang umiring | tansah dènira karuna | aturira amlasasih ||

28. dhuh gustiku wong abagus | sumôngga ta kondur gusti | ing lampah kalangkung samar | paduka dèrèng prajanji | andadak tumuntên prapta | paranta sagêd pinanggih ||

29. mindhak dadya nisthanipun | yèn tinampik ing sang putri | wirang punapa pinanggya | tur tan wun amanggih wèsthi | sanadyan tumêkèng lina | kalamun sang dyah tulus sih ||

30. dados pêjahipun jujur | botên umandhêg tumolih | punika lampah paduka | sangêt amêngku kuwatir | ambêkus Rahadèn Sukra | tan sêdya mundur ing kapti ||

28. Durma

1. êmban kalih tan kèndêl ing aturira | sarwi alon anangis | dhuh gusti disabar | sampun kasêsa-sêsa | punika kirang prayogi | nyidra asmara | apan dèrèng prajanji ||

2. bok inggiha ngirib lampahing satriya | sampun bêbêkta gusti | ing rama jandika | ngimpuni sanagara | prawira limpad nastiti | nate anyidra | ing mungsuh sura sêkti ||

3. ing upami lampah paduka punika | ngambil mina jro warih | toya tiwas buthak | kang mina datan kêna | lir bramara ngisêp sari | kang sêkar mêkar | sari mawur tan kêni ||

4. ingkang jamak yèn arsa nyidrèng asmara | ngangge jaruman dhingin | ambucala arta | kancana lan busana | punika margane panggih | tuhu satriya | wignya anyidrèng rêsmi ||

5. Radèn Sukra kumênyut [ku...]

--- 133 ---

[...mênyut] aris ngandika | bênêr bapa sirèki | wis bapa mênênga | ingsun ta kudu iya | sanadyan tan têkèng rêsmi | amung wêruha | kewala mring sang dèwi ||

6. sukur bisa sapocapan mring sang rêtna | ingsun anulya mulih | lamun durung panggya | bapa lan kang sung brôngta | dhuh hyang-hyanging tilamsari | pan wus sun sêdya | mirah sun tohi pati ||

7. sawusira manabda wau Dyan Sukra | arsa nglajêngkên laris | anging lampahira | kapêngkok pagêr bata | dadya sira tan tuk margi | acalingukan | amrih margi kang gampil ||

8. Radèn Sukra kawêkèn tan antuk marga | karbinira binanting | karganya binuwang | putêk ingkang wardaya | bêbêg ing tyas têmah nangis | asru ngandika | dhatêng êmbanirèki ||

9. Singanônda uculana sabukira | nuli cêlubna warih | sun gawe rambatan | amènèk pagêr bata | sigra inguculan nuli | sabukanira | cinêlubakên warih ||

10. ingaturkên dhumatêng Rahadèn Sukra | inguncalkên tumuli | maring pagêr bata | sumampir krakêt kêkah | anulya dipun rambati | Rahadèn Sukra | wignya alampah sandi ||

11. praptèng nginggil sabuk tinurut mangandhap | kuwat datan ngoncati | sampun praptèng ngandhap | êmban kantun nèng jaba | saklangkung maras ing pati | Rahadèn Sukra | lumêbêt nglangonsari ||

12. tarataban amaripit pagêr bata | dhodhok sor wit kuwèni | kaduwung ing tingkah |

--- 134 ---

nanging kinapakêna | lir wong bêksa dèn kêploki | mondhong bêdhaya | raosira kang galih ||

13. kawarnaa para putra kapugêran | samya nganglang ing wêngi | Radèn Ôntawirya | Radèn Martataruna | samya sikêp pêdhang tamsir | Rahadèn Dipa- | taruna lan kang rayi ||

14. ingkang nama Rahadèn Wôngsataruna | sikêp talêmpak kalih | dene amiyarsa | bênce tuhu lan têkak | kolik sami anauri | ing prênahira | kang raka sang lir Ratih ||

15. sigra mangkat rahadèn putra sakawan | sami prayitnèng wèsthi | maring langonsêkar | kang raka anèng ngarsa | Radyan Ôntawirya nênggih | pasêmonira | pantês prawirèng wèsthi ||

16. Radèn Sôngka Sudama sami prayitna | kalih asikêp biring | praptèng langonsêkar | ya ta ingkang winarna | Dyan Sukra nèng sor kuwèni | miyat pra putra | samya mring langonsari ||

17. mingsêr saking prênahe dènira lênggah | suku nampar ron aking | swarane kumrosak | kagyat kang para putra | saksana sami mrêpêki | angulap-ulap | nyata yèn ana janmi ||

18. wus prayitna sadaya kang para putra | dhustha dèn parêpêki | mring Dyan Ôntawirya | wau Rahadèn Sukra | uninga dipun prêpêki | gumingsir sigra | saking donira linggih ||

19. tinarajang dening Radèn Ôntawirya | Sukra lumayu aglis | para putra ngêpang | nanging tan ana

--- 135 ---

opyak | ting barêkuh swaranèki | angubêr dhustha | Sukra nyalimpêt aglis ||

20. Radèn Ôntawirya Radèn Martatruna | ngandika mring kang rayi | enggal amundhuta | obor dimène padhang | kang rayi lumayu aglis | praptèng pandhapa | kang saos dèn pundhuti ||

21. ingkang saos gêpah arsa umiringa | radèn tan anglilani | sigra lampahira | prapta wus ingoboran | Radèn Sukra angrambati | ing marganira | dilalah praptèng nginggil ||

22. katêlorong ing obor radèn katingal | anjlog wus praptèng jawi | ban kalih kalumah | kajlogan gya lumajar | Dyan Ôntawirya duk mèksi | dhustha lumajar | banon dipun lumpati ||

23. praptèng jaba wau Radèn Ôntawirya | asru dènira angling | hèh maling mandhêga | payo tandhing prawira | yèn nyata maling sinêkti | wong êndi baya | dene akumawani ||

24. ya ta kang pra ari mirma mring kang raka | manusul datan bangkit | dadya lok kewala | gègèr wong kapugêran | pating balêbêr nututi | wong kasindurjan | sanega anadhahi ||

25. ing dêdalan padhange kadi raina | tarap sami nyêgati | wadya kasindurjan | kagyat dènnya tumingal | Radèn Sukra kêmpis-kêmpis | graita samya | dadyarsa angalingi ||

26. tan antara Radèn Ôntawirya prapta | wong kasindurjan uning | marang radèn putra | saksana

--- 136 ---

mêndhak samya | atarap sapinggir margi | mantri sindurjan | gupuh matur wotsari ||

27. adhuh anggèr paran wartane kang dhustha | radèn ngandika aris | marene kang dhustha | mantri Sindurjan nêmbah | kawula anggèr ngadhangi | tan wontên tiyang | manawi gêbyur kali ||

28. Radèn Ôntawirya wusnya ingaturan | lajêng kondur sang pêkik | ya ta kawuwusa | wau Rahadèn Sukra | praptèng wisma nulya guling | saputing driya | sangsaya angranuhi ||

29. tan wontên lyan kang kacipta ing wardaya | amung kusumèng puri | sotyèng kapugêran | kang bisa wèh wigêna | wadung pari tambang pêksi | nimas andika | niaya angênuri ||

30. lamun sira gusti ajaa dêduka | mring sun têtêgar wingi | masa kalakona | kang abdi kalayatan | pati-pati bêbêntusi | wasana sira | nimas nora nimbangi ||

31. tan winarna ing dalu wus tatas enjang | Rahadèn Sukra nênggih | wus akarya surat | rêrêpèn pitung pada | sinawung têmbang pamijil | katur sang rêtna | sri nata kang gumanti ||

29. Sinom

1. nimbali pamomongira | èstri nama Êmban Gori | sampun prapta munggèng ngarsa | Radèn Sukra ngandika ris | biyang sira sun tuding | poma dèn bêcik lakumu | sun jaluk karyanira | ing akal dipun patitis | agoleka sira biyang prasanakan ||

2. êmbane Sang Dèwi Lêmbah | sotya kapugêran bibi | pikatên kalawan arta | kancana wastra kang bêcik [bê...]

--- 137 ---

[...cik] | supaya layang mami | mring sang rêtna bisa katur | êmban matur sandika | anyuwun sangu sang pêkik | sangang ringgit kinarya pamikatira ||

3. ya ta lajêng pinaringan | Êmban Gori sangang ringgit | lan lorodan nyamping mawa | sulaman mas golang-galing | kalawan kêmbên plangi | ingêmban cumèplês patut | surat wus tinampanan | ginembol kalangkung rêmit | sigra mangkat Êmban Gori anèng marga ||

4. lampahira lanthang-lanthang | mring pasar sêdyaning kapti | anjujug wong adol ayam | lan bèbèk punika sami | têtiyang magêrsari | ning kapugêran sadarum | Ban Gori nganyang-anyang | ngiras pantês têtanya ris | pan kaparêng rabine Ki Tambakbaya ||

5. anulya dèn ajak ngiwa | Êmban Gori abêbisik | bok adhi napa andika | bisa ngaturkên kintèki | dhatêng sang rêtnèng puri | andika kalamun sanggup | ngong wèh opah nêm reyal | Ni Tambakbaya nauri | inggih sanggup sintên kang darbe pustaka ||

6. kalawan layang punapa | Ni Êmban Gori nauri | bok adhi kang kirim layang | Jêng Gusti Pangran Dipati | Ni Tambakbaya nuli | nampani nawalanipun | klawan arta nêm reyal | angglèdhèg tanpa pinikir | saking dènnya bungah ingopahan kathah ||

7. wus mangkat Ni Tambakbaya | datan kawarna ing margi | praptèng dalêm langonsêkar | warnanên sang rajaputri | kalangên anèng bèji | dènira mangimur ing kung |

--- 138 ---

pan lagya sêsarean | munggèng kathil sang rêtna di | cèthinira sadaya aglar nèng ngarsa ||

8. sang rêtna anganggit sêkar | capaka ginubah ngrawit | sinawang ingaras-aras | saksana ngandika aris | sapa kang sun sêkari | si dhongkah pinangan ngantu | priyayi ing kanoman | agawe rasaning ati | kaniaya têmên kangmas Adipatya ||

9. lêga-lêgane kang manah | yèn èstu puas ing galih | talake dèn paringêna | aja agawe prihatin | sangêt anandhang wingit | sarira sangsaya nglayung | ngandêlakên yèn putra | rat Jawa ingkang mêngkoni | ing têgêse sapa wani randhaningwang ||

10. jêr ingsun putraning nata | ingkang mêngku ing rat Jawi | sapa wani timbang ingwang | sikara ingsun arani | kakang mas Adipati | ngandêlakên yèn wong agung | dènnyambêk kumawawa | agawe susahing ati | nora mirib kalamun akrama kadang ||

11. lagya eca angandika | kagyat sang rêtna ningali | praptane Ni Tambakbaya | umarêk daganing gusti | sarwi ngaturkên tulis | angandika sang rêtna yu | biyang ragane sapa | iki ingkang kirim tulis | matur nêmbah sira Nyai Tambakbaya ||

12. pawèstri sampun atuwa | gusti ingkang bêkta tulis | wicantêne dhatêng kula | gusti rakanta kang paring | Pangeran Adipati | sang rêtna nampani gupuh | nawala tinupiksa | kang têmbung mawi inganggit | sêkar mijil rêrêpèn kasbut Dyan Sukra ||

--- 139 ---

30. Mijil

1. nuwun nuwun kawula tur tulis | mring dewaning sinom | awit saking asangêt wirage | duk nalika têtêgar kang dasih | gusti andukani | witipun mangun kung ||

2. mila mangke gusti ingkang abdi | asangêt wirangrong | pan cumanthèl ing jantung nah anggèr | botên sagêd tumingal lyannèki | mung paduka gusti | kang sawang sitèngsu ||

3. pan gumarit ing tyas sanubari | tan lyan kang katonton | botên wande gusti gêgêbale | kang saèstu anêmahi lalis | yèn tan kusuma di | kang murungkên lampus ||

4. tan na liyan ing sanuswa Jawi | kang murungkên layon | mu[15] paduka kang sagêd nah anggèr | mila ulun aminta ing gusti | aparanga[16] jampi | jêjampining wuyung ||

5. yèn kaparêng ing karsanta mangkin | kawula asaos | mring nah anggèr andhèrèk sapangrèh | ing jro tilam aparinga jampi | kang abdi nuwun sih | amrêdi mamrês kung ||

6. sampun tanggêl mring dasihe gusti | nèng tilam rêrêmpon | botên nêdya mundur kawulane | kinungkunga wontên ing jinêmrik | sampun mijil-mijil | ngantosa sataun ||

7. ingkang dasih èstu anglampahi | ing karsa sang sinom | têkèng layon ulun tan tumolèh | dasihira pun Sukra ngantosi | sang dyah kang pêparing | usadaning wuyung ||

31. Sinom

1. sang rêtna kagyat sakala | saksana ngandika aris | biyang sapa kang wèh layang | dudu kangmas Adipati |

--- 140 ---

iki kang paring tulis | sira biyang kêna ngapus | kablithuk dening janma | sang dyah wusnya maos tulis | graitèng tyas nanging tan nganti kawêca ||

2. sangêt pangunguning driya | pangudasmaraning galih | eman têmên si dipongkrang | wong bagus kudu ngêmasi | nora atolèh gusti | ngajak mati si dipênthung | baya ta katon apa | dene ta kapati-pati | têka bangêt gone kasmaran maringwang ||

3. kang rêrêpi pitung pada | sinèlèh ngisor gêguling | sang rêtna lajêng anendra | Ni Tambakbaya nulya glis | gya mêdal saking bèji | prapta sapinggiring lurung | Êmban Gori samana | apan ta maksih ngêntosi | wus kapanggih lawan Nyai Tambakbaya ||

4. angucap Ni Tambakbaya | sirèku amasang sandi | sandine sandi upaya | amiguna amiranti | mèsêm Ni Êmban Gori | mangke paran wartanipun | kature kang nawala | dhatêng kusumaning puri | anauri sira Nyai Tambakbaya ||

5. inggih gusti sang kusuma | botên suka botên sêdhih | dene wau kang nawala | sinèlèh ngandhap gêguling | angling Ni Êmban Gori | yèn èstu arjaning laku | sae dika panggiha | myang Radèn Sukra pribadi | pasthi kathah pêparinge marang dika ||

6. lah dawêg sarêng lan kula | Ni Tambakbaya tut wuri | sigêgên ingkang lumampah | warnanên kang anggung kingkin | Radèn Sukra anganti | Êmban Gori praptanipun | lênggah ing pêpungkuran | rêngêng-rêngêng angrêrêpi [angrêrê...]

--- 141 ---

[...pi] | langkung sangêt dènira kandhuhan brôngta ||

7. karangehan munggèng têgal | lawas enggal kula anti | sêsulung kang mêdal enjang | galêpung pangusap rai | masa lipura gusti | lamun dèrèng karonlulut | sotyaning kapugêran | tangkil agung wadung pari | kaniaya wong têtinjo tan sinapa ||

8. kondur saking pêpungkuran | sangsaya sru nandhang wingit | kagyat rahadyan tumingal | praptanira Êmban Gori | kalawan bêkta kanthi | gupuh têtanya sang bagus | biyang bayolèh karya | Êmban Gori matur aris | inggih angsal nanging sasat dèrèng angsal ||

9. anggèr angsale punika | dene katampan kang tulis | dèrènge angsal punika | dene botên dèn wangsuli | tan suka datan runtik | inggih wau radèn ayu | Dyan Sukra angandika | si bibi iku wong êndi | anyar katon Êmban Gori atur sêmbah ||

10. rabine Ki Tambakbaya | punika kang anèm gusti | kinawayuh marang priya | kasoran dènnya rêbut sih | dadya momong ing mangkin | dhumatêng sang rêtnaning rum | Radèn Sukra ngandika | ingsun rewangana bibi | sasat sira amayu karamat bêjad ||

11. ya ta nulya pinaringan | kawan dasa reyal putih | lawan cindhe kalih lirang | sêmbagi lawan pêlangi | rong kêbar jarit bathik | sakêmbar samya lus-alus | pathola sakêmbaran | sakathahing kêling-kêling | lawan mirah pinaringan sakêmbaran ||

--- 142 ---

12. Radèn Sukra atêtanya | kayaparan duk ing wingi | kature nawalaningwang | lah sira tutura bibi | Tambakbaya turnya ris | nalika kang sêrat katur | winaos mring sang rêtna | rêspati tinêmbang mijil | swara arum pinyarsa lir nganyut driya ||

13. sasampune maos surat | mèsêm sang rêtnaning puri | saksana punang nawala | sinèlèh ngandhap gêguling | sarwi ngandika aris | ngajak mati si dipênthung | inggih mung sapunika | Dyan Sukra myarsa kadyèki | nibèng kasur kumênyut raosing driya ||

14. Ban Gori ngandikan prapta | Dyan Sukra ngandika aris | biyang laraningsun mêtak | ngrungu wartane si bibi | baya nêmahi pati | ing samêngko iki biyung | yèn ora saluluta | lan kang gawe lara brangti | sapa ingkang prayoga pinindha-pindha ||

15. Êmban Gori aturira | kathah ingkang para sêlir | singa ingkang kinarsakna | pinindha-pindha pan dadi | ngandika sang apêkik | pasthi nora mari biyung | yèn dudu wong ing kana | nadyan rupa nini-nini | lamun uga parêkane sang lir rêtna ||

16. hèh si bibi Tambakbaya | konên marene dèn aglis | ri saksana tinimbalan | Nyai Tambakbaya prapti | ing ngarsane sang pêkik | langkung maras manahipun | dene kinèn malbua | dhumatêng ing jinêmwangi | Nyai Tambakbaya lênggah jawi lawang ||

17. Bok Gori wus kinèn mêdal | Radèn Sukra ngandika ris | dèn kaparèng ngarsaningwang [ngarsaning...]

--- 143 ---

[...wang] | aja taha-taha bibi | ingsun arsa mêmêling | mring gustinta radèn ayu | aja na wong miyarsa | Ni Tambakbaya turnèki | lah ta radèn inggih pitungkas punapa ||

18. saking ing riku kewala | pan kapyarsa saking ngriki | punapa kang winicara | radèn myarsa aturnèki | Ni Tambakbaya sangkin | ti arda ing karsanipun | datan kêna ingampah | kadi karanjingan eblis | dajal laknat angridhu mrih guladrawa ||

32. Dhandhanggula

1. Radèn Sukra tan daranèng galih | gya anyandhak wau tanganira | Nyai Tambakbaya kagèt | turira sampun sampun | jêng paduka arsa punapi | pun bibi sampun sêpah | tan sae dinulu | rahadèn aris ngandika | sira bibi dadia wakile gusti | sun pindha sang kusuma ||

2. Nyai Tambakbaya matur aris | adhuh anggèr bok sampun wong tuwa | têka ginawe mangkene | lan malih bok ing dalu | siyang-siyang tan sae gusti | akathah kang wuninga | saksana rinangkul | datan kêna asambata | rinarêpa ingaras-aras nginggati | anggèr sampun mangkana ||

3. radèn ngliwung wus tan ngrasa ngèksi | lamun iku Nyai Tambakbaya | sampun ariwut kalbune | setan ingkang angridhu | mila radèn limut kapati | wus malik kang paningal | pindha-pindhanipun | ingaras-aras anyêngkah | mriyêmbada rahadèn angarih-arih | dhuh sotyèng kapugêran ||

4. wêlasana dasihira gusti |

--- 144 ---

gunung alit sakilèn sagaran | baya iki wus wijile | paringa usadèng kung | dasihira anuwun runtik | wilutamèng paprêman | anuwun bêbêndu | atêmbung tadhah wadana | yam-yam tilam juwitaning sari-sari | sari gambira laya ||

5. sinjangira wus kasingsal têbih | mèsêm-mèsêm Nyai Tambakbaya | radèn nêkakkên karsane | warastranya tumanduk | sakalangkung sukaning galih | tadhah Ni Tambakbaya | radèn saya sêngkud | gambira sasolahira | sakamantyan karênanira ing galih | amanggih kakung mudha ||

6. sampun luwar dènira karonsih | pan cinatur ambal kaping tiga | sampun dumugi kalihe | tumêdhak sang abagus | saking tilam sampun sêsuci | Radèn Sukra pinarak | anèng dalêmipun | sajawining tilamira | pawongane sadaya ngadhêp ing gusti | Ban Gori munggèng ngarsa ||

7. Radèn Sukra sampun karya tulis | yèn kalilan marêk ing ujana | bok wontêna timbalane | punang sêrat wus sinung | atanapi ingkang wêwêling | mring Nyai Tambakbaya | samana wus mêtu | saking dalêm kapatihan | ênêngêna ing mangke ingkang winarni | Pangeran Adipatya ||

8. pan adarbe santana satunggil | prênah paman lan kangjêng pangeran | Ratu Kulon sadhèrèke | sinung nama sang prabu | Radèn Arya Tiron wêwangi | ya ta samana marak | ngarsane sang bagus | angaturakên pawarta | dhêdhêmitan awite ingkang pawarti | saking ing kasindurjan [ka...]

--- 145 ---

[...sindurjan] ||

9. Radèn Arya Tiron matur aris | gusti kula ngaturi uninga | rayi paduka ing mangke | pan ulah lambangsantun | lan pun Sukra sampun alami | malah wus kawênangan | mring rinta sadarum | katuju lêpat pun Sukra | dene mangkya maksih anggung wira-wiri | urup wastra lan sinjang ||

10. kang minôngka jarumane gusti | rabinipun anèm Tambakbaya | amomong arinta mangke | dupi miyarsa atur | langkung duka Pangran Dipati | netra abang ngatirah | muka sumung-sumung | kumêdut padoning lathya | jajanira sumirat lir wora-wari | idêp mangada-ada ||

11. jêng pangeran angandika wêngis | supe lamun putraning narendra | angundhangi ing wadyane | arsa mangrurah ripu | Radèn Sukra yun pinrêp jurit | Arya Tiron wotsêkar | matur angrêrapu | lir cintaka minta warsa | gusti sampun tumindak mangrurah jurit | yuda lawan pun Sukra ||

12. langkung nistha kajarwa ing janmi | yèn suwawi paduka tur surat | dhatêng jêng ramanta anggèr | saliring solahipun | rayi dalêm kajarwèng tulis | jêng pangran sru karênan | angandika arum | bocah sira timbalana | adhi Suryakusuma kang kinèn mijil | lampahnya gêgancangan ||

13. tan adangu rahadèn gya prapti | ing ngarsane Pangeran Dipatya | jêng pangran pangandikane | aja dadi atimu | yayi sira ingsun timbali | tan ana apa-apa | iki surat ingsun | aturna [a...]

--- 146 ---

[...turna] ing kangjêng paman | Radèn Suryakusuma sandika sarwi | nêmbah lèngsèr sing ngarsa ||

14. kawuwusa Tambakbaya Nyai | sampun prapta dalêm langênsêkar | tumamèng ngarsa gustine | nêmbah nawala katur | angandika sang rajaputri | iki layange sapa | tumêka maring sun | dene awanti kang sêrat | kang liningan umatur tunggile nguni | inggih saking Dyan Sukra ||

15. langkung wêlas kawula ningali | kala wau kawula lêledhang | kapanggih nèng lurung gêdhe | dhodhok sarwi kêkudhung | kula langkung dipun takèni | dupi ngakên kawula | yèn abdi sang ayu | kula nulya tinangisan | apitakèn ing jampine agring kingkin | kawula dèn bêbana ||

16. kinèn mêndhêt gantèn dalêm gusti | ingkang sampun munggèng pakêcohan | kula kinèn ngambilake | tinumbas sangang uku | kinèn antuk layoning sari | tinumbas tigang têngah | ing sasêlènipun | ujaripun Radèn Sukra | yèn wontêna irib-iribipun jawi | kadi sang lir kusuma ||

17. nging tan antuk iribnya sathithik | dalah lathi-lathine kewala | mêksa katog tan bisolèh | pasthi tan nandhang wuyung | lamun bisa ngong molih bibi | pangipèn sun tumingal | kadi sang dewa yu | upama dika angsala | gêpokêna ing sampeyane sathithik | dados pamurung pêjah ||

18. upamane awak kula bibi | yèn mungguha tatu kêna tumbak | tumimah-timah tatune [ta...]

--- 147 ---

[...tune] | nuli liya kang nyatu | pasthi kumat ambabrah malih | tatune pitung cêngkang | jitahe pitung jun | yèn radèn ayunya tuwa | mung rong kesuk kari samataning pitik | sadina êngkas waras ||

19. pan makatên tangisipun gusti | ibu rama tan wontên sinambat | siyang dalu mung nah anggèr | akirang mangan turu | cahya anglong wêwah rêspati | anglir layon wratpuspa | saya layung-layung | yèn mèsêm kadya Arjuna | yèn ringgita kadi putra Dwarawati | baranyak kaduluran ||

20. lawan Kangjêng Pangeran Dipati | yèn mênggaha dados tiyang rucah | dhuh gusti dede puk-puke | kêncèt kaku alêngus | anyalunthang panastèn jail | abdi dalêm pun Sukra | gusti bagus tulus | lawan budinipun jêmbar | yèn ta mangke kalampahana angabdi | dhatêng ratu kusuma ||

21. sagung rayi-rayi dalêm gusti | pan binombong mrih angrêbat praja | pun Sukra dadya pamuke | wadya Mataram Kêdhu | wong Bagêlèn kinait sami | binêkta ngrurah kitha | angrabasèng pupuh | amêrêp ing Kartasura | yèn akanthi lawan rayi-rayi gusti | sasat kagêgêm ngasta ||

22. Radèn Sukra darbe wadya Bugis | gih punika andêling ayuda | pitung puluh panêkare | kajawi ramanipun | inggih darbe kang wadya Bugis | pun Sukra apratignya | yèn seda sang prabu | rakanta kangjêng pangeran | madêg nata pun Sukra tan sudi ngabdi | ngawula atur sêmbah [sê...]

--- 148 ---

[...mbah] ||

23. pan gumujêng sang dyah ngandika ris | nora jamak atine Si Sukra | sagunung Lawu gêdhene | arsa mondhong maring sun | apa kêlar amikul bêdhil | mriyêm si pôncawara | pinikula besuk | wringin kurung Kartasura | binêdhola kinarya sasrahan benjing | yêkti ragèngsun arsa ||

24. yèn dadia atine si baring | pantês lamun rinewangan gêndra | sêmbada lawan baguse | gantya ingkang winuwus | Radèn Suryakusuma prapti | ing dalêm kapugêran | gya tumamèng ngayun | manêmbah angaras pada | punang sêrat ingaturakên tumuli | tinampèn mring kang rama ||

25. tinupiksa têmbunge kang tulis | sêrat saking Pangeran Dipatya | putranta atur sêmbahe | katura ing pukulun | kangjêng paman ingkang pinuji | mahambêk santa budya | paramartèng wadu | dahat anuwun aksama | kamipurun putra ngaturi kintèki | wiyose tur uninga ||

26. aprakawis putranta samangkin | adhi ajêng alampah culika | duryasa awon tindake | aulah lambangsantun | lan pun Sukra alintu kain | myang surat-sinuratan | jêjarumanipun | punika Ni Tambakbaya | pan ing mangke kula sumôngga ing kapti | ya ta kangjêng pangeran ||

27. sawusira nupiksa kang tulis | para putra ngandikan sadaya | atarap munggèng ngarsane | pangran ngandika asru | hèh Sudira undangên aglis | kakangira Ni Lêmbah |

--- 149 ---

sigra awotsantun | Radèn Sudira umentar | tan kawarna wus prapta ing langonsari | cumundhuk mring kang raka ||

28. radèn ayu angandika aris | lah adhi mas ana karyanira | kang rayi alon ature | inggih kula kautus | kangjêng rama kinèn nimbali | kangbok dhatêng paduka | sang dyah ngandika rum | dhimas linggiha sadhela | ingsun arsa awêwarta ipèn mami | duk bêngi sun anendra ||

29. pardikanên dhimas ipèn mami | sira yayi kang wasis sasmita | ingsun takon inya kabèh | nora ana kang wêruh | ipèn ingsun kangmas Dipati | katon jroning supêna | gawe larèn agung | jêrone sapuluh cêngkal | nging iline kang banyu buthêk aputih | ing kanane jêng rama ||

30. lawan kabèh kadang-kadang mami | padha dulu lêlarèn kang jêmbar | samya munggèng pêpinggire | nulya sira ingutus | marang rama jorogkên mami | lan dhimas Ôntawirya | klakon sun kalêbu | lan si bibi Tambakbaya | praptaning jro banyune tan ana kèksi | mung sêmut kang asmara ||

33. Asmaradana

1. ingsun yayi nuli tangi | mara iku jarwakêna | kang rayi alon ature | kawula dèrèng anduga | langkung èwêd punika | sigra na susulan rawuh | sang rêtna nulya umangkat ||

2. praptèng ngarsa atur bêkti | kang rama alon ngandika | babo putraningsun anggèr | sirèku laki bêndara | yèn ala andhêmana | aja gêgawa

--- 150 ---

maring sun | miwah kadang-kadangira ||

3. sirèku ayu utami | ing praja tan ana memba | nanging ta kurang bêcike | pan wong agung nora kêna | yèn sira kilapêna | Radèn Ôntawirya sampun | winêling dhatêng kang rama ||

4. yèn kang raka wus sumiwi | kinèn mriksa ing tilamnya | Dyan Ôntawirya wus rawoh | pasarean ingupaya | gêguling binalengkrah | rêrêpi sampun kapangguh | dening Radèn Ôntawirya ||

5. Nyai Tambakbaya nuli | ngawêran tan kêna lunga | Radèn Ôntawirya age | umarak dhatêng kang rama | sampun prapta ing ngarsa | kang rama ngandika arum | wis nini sira muliha ||

6. sang rêtna lèngsèr wotsari | sarwi kumêmbêng kang waspa | nèng marga kasandhung alon | sapraptanirèng gêdhongan | êmban inya wotsêkar | sarwi nangis aturipun | matur rêrêpi kapanggya ||

7. Radèn Ôntawirya Gusti | punika ingkang ngupaya | sang dyah kumêpyur driyane | angrungkêbi gulingira | mangkya ingkang winarna | kang rêrêpi sampun katur | pinirsan dening kang rama ||

8. sadaya rasaning tulis | sumung-sumung kang wadana | asru ing pangandikane | baya wus karsaning Suksma | sun lingsêm saking putra | hèh Sudira anak ingsun | kakangira untapêna ||

9. matia sadina iki | kalawan Ni Tambakbaya | sira babarna patine | Rahadèn Suryakusuma | wiyang sajro wardaya | sigra lèngsèr saking ngayun | pra

--- 151 ---

ari ngiring sadaya ||

10. kang para garwa nungkêmi | dyan ayu sêpuh taruna | amalangi ing karsane | sadaya anjrit karuna | suka atalang pêjah | jêng pangeran datan keguh | tinangisan ing pra garwa ||

11. nabda aja padha nangis | masa ta ingsun gingganga | sing pangampahira kabèh | tangisira tanpa ngrasa | mrih putra wèt nèng dunya | wuwuh kèh durakanipun | iku kêna ukumullah ||

12. yèn mati ing dina iki | ngakhirat dosane ilang | sigra têdhak mring panêpèn | kang garwa maksih karuna | ya ta kang kawarnaa | para putra prapta sampun | ing gupit kalangonsêkar ||

13. kang raka kagyat ningali | ingkang para ari prapta | ngandika hèh dhimas kabèh | ing kene padha linggiha | kang rayi samya lênggah | Radèn Sudira umatur | kakang bok kula dinuta ||

14. dhumatêng jêng rama nênggih | mundhut pêjah gêsang tuwan | dyan ayu kumêpyur tyase | waspa mijil ingusapan | ngandika pêgat-pêgat | sagung para arinipun | rinungkêban pangkonira ||

15. êmban pawongan lan cèthi | tanapi kang para inya | alara-lara sambate | wau Nini Tambakbaya | sampun nandhang pusara | kang tangis umyang gumuruh | asambat kalara-lara ||

16. wadya kapugêran sami | kagyat prasami sadhiya | ana ing paseban andhèr | wus kinunci regolira | sagung janma tan kêna | lumêbu ing sajronipun | warnanên [warna...]

--- 152 ---

[...nên] wau sang rêtna ||

17. angandika èsmu tangis | paran gon ingsun suminggah | ing lêlakon kang mangkene | dene kangjêng rama nora | karsa aniti priksa | pawarta ngomyang ginugu | aturêna sêmbah ingwang ||

18. galat gangsul ingsun yayi | iya marang kangjêng rama | Radèn Ôntawirya age | umarêk marang kang rama | praptèng ngarsa wotsêkar | sadayane sampun katur | kang rama aris ngandika ||

19. iya sun apura kaki | ing lupute kakangira | ingkang marang ingsun dhewe | sun têdha marang Hyang Suksma | dosane kakangira | dèn apuraa ing lampus | ngakua umat Mukhamad ||

20. poma wêkas ingsun kaki | tuwin kadang-kadangira | yèn padha mandhêg tumolèh | gigu anguntapkên kadang | sun supatani padha | ingkang putra awotsantun | sampun lèngsèr saking ngarsa ||

21. wus prapta ing langonsari | rahadèn matur ing raka | kangjêng rama timbalane | yèn gigu anguntapêna | pra putra sinupatan | kang ibu prasami muwun | sang rêtna aris ngandika ||

22. wis yayi antinên dhingin | manira arsa kujamas | sang rêtna angatag age | biyang agawea lôndha | sang rêtna sigra têdhak | akujamas sawusipun | sang ayu anulya siram ||

23. nulya agêgônda wangi | kanaka wus rinampungan | katingal cêlong citrane | èsmu ijo sirat-sirat | sagung pra ibunira | samya ingaturan mêtu |

--- 153 ---

saking gupit langonsêkar ||

24. êmban inya dèn undhangi | miwah kang para pawongan | kinèn mêdal sadayane | mung kantun Ni Tambakbaya | sagunging pra wanudya | wus anèng jawining pintu | kori kinunci tan mênga ||

25. Rahadèn Sudira aglis | anyandhak cindhe puspita | kang badhe kinarya nglawe | kang raka alon cinandhak | astane siji sowang | para putra arawat luh | kapêksa ajrih ing rama ||

26. Radèn Sasôngka mrêpêki | anyandhak Ni Tambakbaya | Radèn Dipatarunane | lan Radèn Wôngsataruna | ngampingi ingkang raka | anyêpêngi astanipun | kang kiwa ngusapi waspa ||

27. sang rêtna ngandika aris | adhiku kalumpukêna | Sôngka miwah Sudamane | padha dèn parêk lan ingwang | sira padha dêlênga | wêkasan ingsun katêmu | lan yayi-yayi sadaya ||

28. sang rêtna waspanya mijil | mulat kang rayi sadaya | asêrêt pangandikane | wus dhimas padha karia | sun pamit marang sira | lamun ana luput ingsun | padha sira apuraa ||

29. sang dyah tukup wadana ris | nulya nganglungakên jôngga | cindhe wus tinalèkake | kiwa Radèn Ôntawirya | dene kang anèng kanan | Radèn Suryakusumèku | dupi arsa siningsêtan ||

30. sang rêtna ngandika aris | mêngko ta adhi sadhela | sun arsa mêmêkas manèh | aturêna sêmbah ingwang | marang ibu sadaya | lawan marang ing ipemu | kangmas kang kinanthi [ki...]

--- 154 ---

[...nanthi] wirya ||

34. Kinanthi

1. lawan sêmbah bêktiningsun | marang kangjêng uwa aji | ingsun anuwun ngapura | dhingin ingsun dèn paringi | marang kangmas Adipatya | sêsotya amung rong rakit ||

2. yayi aturêna iku | lan rêtna cêpakanèki | miwah sela nêm kêmbaran | jumêrut nila widuri | iku sira aturêna | lan dhakon salaka putih ||

3. kêcike salaka pingul | rong atus bobot rong kati | iku uga aturêna | sagagragan papan cuki | iku ingkang ingsun gawa | cukine saparo rukmi ||

4. salaka saparonipun | padha bobot angrong kati | lawan cindhe wolung lirang | mung iku kagungannèki | sinjang lawan kasêmêkan | gon ingsun gawa pribadi ||

5. têlas ing wêwêlingipun | sang rêtna ngêningkên tokhid | wus awas ananing ana | tan samar marganing pati | ajumbuh paningalira | wus panggih kaanan jati ||

6. sang dyah jangganira manglung | cindhe puspita tinarik | kagyat pra ari sadaya | ngrungkêbi layon anangis | tan antara rinarômpa | pinrênah ujurirèki ||

7. de Ni Tambakbaya wau | apan sampun dèn suduki | pêjah ingkang kori mênga | kang para ibu gya prapti | miwah êmban lawan inya | samya lara-lara nangis ||

8. swaraning tangis gumuruh | marêk ngrama kang pra siwi | umatur sarwi karuna | ngaturkên raka wus lalis | kang rama pasrah ing

--- 155 ---

Suksma | gêntia ingkang winarni ||

9. wadya sajawining pintu | miyarsa dede suwadi | lajêng sami baris tata | wadya kapugêran sami | sampun gumyah ing pawarta | lamun sang putri wus lalis ||

10. ya ta mangke ingkang ibu | ingiring kang para cèthi | tindak lumêbèng jro pura | arsa tur uningèng aji | anarka yèn dadya yuda | lan wadyane radyan patih ||

11. gêgancangan lampahipun | adharat dènnya lumaris | wus prapta sajroning pura | kawarnaa sri bupati | pinarak ing prabayêksa | kagyat praptane kang rayi ||

12. angandika sang aprabu | bok ipe de kadingarin | tawan tangis manjing pura | paran baya kang suwadi | baya kinon ing yayi mas | Dyan Ayu Pugêr tur bêkti ||

13. ngaturkên sakaliripun | miwiti malah mêkasi | kagyat wau sri narendra | têbah jaja ngandika ris | nora kayaa yayi mas | lagi tumon mung si adhi ||

14. akolu mring putranipun | môngka paribasannèki | ya sagalakane macan | nora kolu maring siwi | sang nata asru ngandika | gandhèk dhawuhêna aglis ||

15. dèn pêpak para tumênggung | sigra mentar kang tinudi[17] | pating balêbêr nèng marga | nimbali kang pra bupati | sampun prapta saha bala | nung-anung punggawa aji ||

16. para prawira gung-agung | môncanêgara pasisir | kang wisma nèng Kartasura | orêg wadya sanagari | ya ta mangke kawuwusa | Rahadèn [Ra...]

--- 156 ---

[...hadèn] Sindurja Patih ||

17. myarsa gumyahing wadya gung | sampun uninga kang warti | baris wadya kasindurjan | rahadèn supe ing gusti | saking byat trêsnèng atmaja | Radèn Sukra kang winarni ||

18. sampun siyaga ing pupuh | Bugisira pitung dèsi | koprale aran Rarosah | jajar lan Kopral Janulin | wus abaris palataran | wadyanira radèn patih ||

19. nèng pasowan jawi kumpul | sêntana kaparak mantri | panèwu dêmang myang jaksa | Citramanggala tan kari | lawan Kyai Surajaya | ngrêrêpa aturirèki ||

20. adhuh gusti sampun sampun | kados makatên kang kapti | dèn emut lamun kawula | ya ta wau kyana patih | saking sru asih ing putra | alêgêg tan bisa angling ||

21. de Dyan Sukra solahipun | kadya macan dèn basahi | arsa manrang kadipatyan | pinêkak dipun jagèni | dhatêng kang para santana | ngadhuh ngêsah sambat mati ||

22. dhuh kusuma jiwaningsun | antènana ingkang dasih | ywa langkung ing wot siratal | ngantia dhatêng kang abdi | ing benjang tuntun-tuntunan | anèng wot si ogal-agil ||

23. kula gusti soroh amuk | tandhing lan Pangran Dipati | kawula agandhèng kunca | sumêdya aganti kêris | dhuh rama kula mit pêjah | yun manrang Pangran Dipati ||

24. anglangi watang myang ganjur | yuda lan putra nrêpati | paduka kantun wibawa | kang rama minggu tanpa ngling | saking sru wimbuhing driya [dri...]

--- 157 ---

[...ya] | driya lir kalêbon wukir ||

25. dyan patih kèndêl lir tugu | kang putra tansah kinêmpit | ginubêl ing garwanira | kang putra dipun tangisi | mêlasasih sambatira | kangmas èngêta ing galih ||

26. tiyang duraka ing ratu | tan prayogi kang pinanggih | lan amêngsah kadang tuwa | rêbut balung tanpa isi | luwung anuwun ngapura | rumasa kalamun abdi ||

27. ya ta wau sang aprabu | têdhak dhatêng srimanganti | wadya jro pura sumahab | samêkta sikêping jurit | Saragêni Priyantaka | wadya pinilih nambungi ||

28. kartiyasa wisamartu | wong kanoman anisihi | nirbaya lan patrayuda | jagabaya mandhung wijil | gandhèk lawan mantri mudha | aglar nèng ngarsa sang aji ||

29. santana lan carik ngayun | jajar lan satriya mantri | sri narendra munggèng dhampar | mêngku duka sri bupati | kagagas raosing driya | tan kondur arsa nêdhaki ||

35. Durma

1. pra dipati jêjêl anèng panangkilan | môncanagri pasisir | Adipati Sampang | Dipati Surabaya | punggawa môncanagari | sawadyanira | ing alun-alun baris ||

2. Jêng Pangeran Adipati tan atêbah | lênggah cêlak sang aji | kalangkung bramatya | sang prabu angandika | kêbutna kang pra dipati | mring kasindurjan | tumpêsên ing ajurit ||

3. Ki Tumênggung Sumabrata atur sêmbah | kawula nuwun gusti | mugi kaparênga | ulun tur pamrayoga [pamra...]

--- 158 ---

[...yoga] | kajawi karsa nrêpati | lamun sêmbada | wontêna karsa aji ||

4. animbali rumiyin rayi paduka | nênggih dyan ayu patih | dhumatêng jro pura | manawi sampun sowan | gampil rinabasèng jurit | ing kasindurjan | tan wontên kang dèn tolih ||

5. sri narendra kakênan unjukira Sang | Sumabrata Bupati | saksana dhêdhawah | dhumatêng Ni Wilaja | lan Ni Suwônda nimbali | rayi narendra | nênggih dyan ayu patih ||

6. kang ingutus nimbali sigra lumampah | lan sagung pra dipati | tuwin môncapraja | punggawa pasisiran | gumrêdêg lampahing margi | praptaning prênah | laju tata abaris ||

7. pan gumulung gêgaman muntab wurahan | ing kapatihan prapti | wau Ni Wilaja | lawan Nyai Suwônda | gêgancangan lampahnèki | kang balakuswa | sampun ngêpung bathithit ||

8. galedhegan kinêpung sampun akapang | Nyai Wilaja nênggih | lan Nyai Suwônda | wus prapta ing jro wisma | sampun winênganan kori | umanjing sigra | cundhuk lan kyana patih ||

9. duta kalih andhawuhakên timbalan | dhatêng rêkyana patih | pakênira tômpa | pangandikaning nata | garwanta dyan ayu patih | mangke ngandikan | dening sri narapati ||

10. Radèn Arya Sindurja jêtung kewala | sarwi mêngkul kang siwi | jêr Dyan Sukra dahat | kinasihan ing rama | dènira manggih duka ji | lamun kenginga |

--- 159 ---

nêdya dipun talangi ||

11. dadya wau wagugên rêkyana patya | tan bisa anauri | sabda kang dhumawah | ya ta Nyai Suwônda | mring dyan ayu nabda aris | suwawi enggal | ngandikan rakanta ji ||

12. radèn ayu patih mangkat sigra-sigra | kerid caraka kalih | tan kawarnèng marga | prapta ing dalêm pura | kèndêl anèng sri manganti | ngarsaning nata | sigra mangsah nungkêmi ||

13. radèn ayu karuna mulat ing raka | dene siyagèng jurit | panarkaning driya | tamtu sangêt ing duka | ya ta ngandika sang aji | ing sabda kêras | sira balia nuli ||

14. amaraha ing lakinta Si Sindurja | yèn nêdya nêmu bêcik | lan uripe Sukra | enggal nuli sebaa | mangsaha ing ngarsa mami | yèn ora seba | ingsun ingkang nindaki ||

15. Radèn Ayu Sindurja nêmbah umêsat | praptèng dalêmira glis | kapanggih ing raka | Rahadèn Sindurêja | kang garwa lara anangis | ingkang timbalan | jêng raka sri bupati ||

16. lamun sira minta uripe Si Sukra | sebaa dipun aglis | yèn tan arsa seba | sangêt dukaning nata | akarsa têdhak pribadi | karsa ngambila | ing pêjahira kalih ||

17. lah ta payo manira kinon ngirida | ya ta rahadèn patih | langkung dènnya kewran | têmah anut ing garwa | anêsêp-nêsêp ing siwi | êmbunanira | karia sira gusti ||

18. ingsun suwunakên apura ing nata | umangkat radèn [ra...]

--- 160 ---

[...dèn] patih | lawan ingkang garwa | samya dharat kewala | wus prapta ing pôncaniti | sigra ngandikan | lumêbu ing jro puri ||

19. Sumabrata kinèn mapag kamandhungan | kalawan para mantri | kaparak sadaya | wus panggih lan rahadyan | dhuwunge pinundhut aglis | rahadyan patya | kinubêng ing prajurit ||

20. pan rinêksa munggèng kori kamandhungan | dening kaparak abdi | ya ta kawarnaa | pating blêbêr utusan | para mantri saking puri | ngêmban timbalan | gandhèk awanti-wanti ||

21. Adipati Urawan lan Kandhuruan | Sukra kinèn matèni | lan sang adipatya | ing Sampang kadhawuhan | Rahadèn Sukra winarni | saungkurira | kang rama tutup kori ||

22. wus amisah wadyabala kasindurjan | namung kari wong Bugis | satus winatara | wongira Radèn Sukra | nèng palataran abaris | pating jalemprak | bangkilung naut rawis ||

23. yèn wontêna pangajane Radèn Sukra | ngamuk wong Katawani[18] | Janulin Rarosah | kopral andêling yuda | nanging tan sinung mêtoni | mring Radèn Sukra | mung ngrêksa dalêm puri ||

24. dadya kewran Ki Adipati Urawan | arsa ginêcak wani | kang para punggawa | prawira datan rêmbag | gandhèk prapta wanti-wanti | saking jro pura | angenggalakên pati ||

25. langkung èmêng Ki Adipati Urawan | miwah para bupati | pan arsa kinasab |

--- 161 ---

wonge Bugis akathah | karya rusaking wong cilik | yèn angamuka | têmah akèh pêpati ||

26. wadya ingkang baris lor kulon punika | Dêmak lan Surawèsthi | wong Madura wetan | kidul wong Kartasura | kang baris lor marêpêki | arsa dèn rangsang | sinipat dening bêdhil ||

27. sami mundur kang baris wetan angrangsang | bubar sinipat bêdhil | sigra ingundhangan | aja na wong kang ngrangsang | dèn ipuk sangkaning aris | manawa kêna | rêmbag para bupati ||

28. ya ta wontên wong tuwa ing kasindurjan | lênggah mantri panumping | aran Môndaraka | kaprênah naking-sanak | kalawan rahadèn patih | sigra umarak | mring Urawan Dipati ||

29. alon matur inggih sabarna sakêdhap | kula ingkang nglêbêti | ambujuk pun Sukra | amrih ing kênanira | Ki Urawan sukèng galih | ingidèn sigra | saksana gya lumaris ||

30. ya ta nulya wau Kyai Môndaraka | lajêng asèlèh kêris | sigra mènèk bata | Kiyai Môndaraka | praptèng nginggil dèn uluri | wus praptèng ngandhap | sami kagyat ningali ||

31. Radèn Sukra samana mangku talêmpak | ingayap wadya Bugis | kagyat duk umiyat | praptane ingkang paman | Ki Môndaraka anangis | dhuh sutaningwang | kaya pa sira gusti ||

32. nora ngeman marang wong atuwanira | uwakira nèng jawi | Dipati Urawan | dhawuhakên [dhawuha...]

--- 162 ---

[...kên] timbalan | yèn sira tobat sayêkti | pan ingapura | ing pungkurira sang sri ||

Catatan kaki:

1. anyar (kembali)
2. Guru lagu seharusnya: 8a, apan warni tompo pitrah (kembali)
3. wus (kembali)
4. kurang (kembali)
5. trustha (kembali)
6. jangkar (kembali)
7. Wiranagara (kembali)
8. Dêmang (kembali)
9. ngarsi (kembali)
10. nêmbah (kembali)
11. Ajêng (kembali)
12. wartosipun (kembali)
13. Kurang satu suku kata: mring rama tan sinapa (kembali)
14. nandêr (kembali)
15. mung (kembali)
16. aparinga (kembali)
17. tinuding (kembali)
18. Kartawani (kembali)