[Sêrat Dêmak][1]

--- [0] ---

Kinanthi

1. kalangkung gêtun mangungun | anglari carita iki | kang kasbut Lonthang Sêmarang | têka gawe milangoni | bêjane janma ing kuna | kang samya angêngingsêpi ||

2. dene têka têrang têrus | lumêbla tanpa sêsiring | saiba yèn pancèn nyata | upama jaman sêmangkin | ana kang mijang mangkana | kiraku samya umijil ||

3. satriya kang bagus-bagus | têrahing andana warih | puruhita mring Sang Lothang | banjur bisa anglêblêki | kawruhnya kaya Si Lonthang | saiba gènnya mrakithik ||

4. wus bagus kuwuhan alus | nora samar marang pati | dhuh-adhuh bandara kula | têka ngapa jaman iki | kapintêran ngalam donya | mung ana kang sinung luwih ||

5. kang bodho saya kabanjur | sêgsine sarira mami | bisane mung macul gaga | kawruh liya pan sinung sih | paran daruna [...] | [...] ||

--- [0] ---

[...]

--- [1] ---

1. Dhandhanggula[2]

1. nukartya ri Rêspati Pon enjing | tabuh astha Bêsar kaping sapta | taun Je nuju angkane | gya sèwu wolung atus | tigang dasa langkung satunggil | mèstu sungging kiwala | Srat Dêmak ardayu | kadarbe Dèn Ngatèn Puspa- | dyirya kampung Brăngtakusuman nunggil mring | Mas Mangun Sadutyarja ||

2. drênging cipta turida ngrimati | Srat Cibolèk Bintara supadya | antuk barkahing walyakèh | supangatnya jêng rasul | myang supangatira pra mukmin | kang sumare ngrat Jawa | paringa pangèstu | manggyarja dunya ngakerat | lawan nuwun pangèstu kang maos sami | tuwin kang samya myarsa ||

3. mahyakakên lêluhur ingkang wis | kocap sadalêming Sêrat Babat | Cibolèk jaman kapindho | angkiring Majalangu | supayemut kirdhaning bumi | kinarya ngasa manah | ring pra mudha punggung | lowung srat dadya panetah | wrin carita beda-beda gidib yêkti | tar wruh darma manitra ||

4. sung artèng rèh budya nukmèng tami | wit umèksi crita warna-warna | hyir sarah sadaya dungèng | pranarda yayah laut | datan sêsak lêbdèng tyas kalbi | cakraning tyas manungsa | padhang jêmbar nglangut | gunawan kawi sangkrêta | mardikani ati susilambêg niti | nitèni jarwèng sastra ||

5. tarlèn tabri ngataskarèng tulis | para sisya ngudi munah jarwa | ring paramabasa wêroh | sapurnaning tumuwuh |

--- 2 ---

wruh ing dura wruh marang yêkti | tan kewran gunardika | kabèh dadya kawruh | rèh musthikaning jipangga | mardi budi pawiyatan Babat Jawi | têtêp dadya gurenda ||

6. marmèngsun muryaning Babat Jawi | mamrih mardi putra wayah wutat | tumêngkar sagotrah ingong | èsthine carita yu | sadaya srat mila tinulis | kathah paedah barkah | sawabnya pra luhur | lagsananing wali tama | tamèng budya dadya budi tamarjati | dêdalaning widada ||

7. ngayuhwara puwaraning tulis | sangking mokal tinelat tan kêna | yya sira kapingin aèng | rèhning jaman wus santun | pami sira ngirip ingkang wis | nora yugya pinanggya | jaman mangke luput | de sun sewaya supaya | sira wignya rumakêt tibaning yêkti | yya kèlu ciptanira ||

8. ingkang panggah panyêgahmu kaki | duga wagtra ring panyakrabawa | yya sah pamikirmu dhewe | rintên ratri kok gêlung | gêlêngane wicaksèng budi | beda-bedaning crita | manuksmèng pra jumbuh | wimbuh wardaya yanjana | suptèng guna kawêntar midrawèng bumi | malaya nyakrawarta ||

9. nahên gantya ginupitèng tulis | warnanên putra Dipati Tuban | Radèn Sait panêngrane | gung rumakêt murkayu | marang silakramèng dumadi | tyas arda bêg sikara | ngubar hawa nêpsu | mahyèng păncadriya durga | mubal jahat dêdaga trusthèng pakarti | kêrti lumuh kêrtarta ||

10. sangking sangêt panggèndèng idajil | jajalanat rumangsuk [rumang...]

--- 3 ---

[...suk] jiwangga | têmah murkanung bêg awon | kupulan para dudu | ngabotohan angadu pitik | kêplèk dhadhu slikuran | ginêr sampak kêrtu | lamun kalah nglugas wastra | dipudaya dikbyarda tindak tan yêkti | babegal maling nayap ||

11. kumalungkung punggung tuna budi | nuksmèng durta tan mamrih yuwana | mung culika ati sèdhèng | mugut yitmèng tumuwuh | mêmatèni samèng dumadi | labêtnya main kalah | gêjabane iku | madad rumakêt ring ăngga | apyun candu wanita nutun dadya blis | tintrim para nukarta ||

12. mêmatèni dalan kanan kering | nganti kasup kondhang jonaloka | Radèn Sait pakartine | ring karti sampeka dur | ingkang rama sadarpa ngudi | sayugyaning tênaya | nanging tandya wasuh | nirnakkên rubedèng atma | wasanane mung mupus ring Dad Kang Sukci | narima pandoning Yyang ||

13. ucapên Jêng Sunan Benang tampi | wartèng loka dhasar waskithèng tyas | ring ganal gaib waspaos | Radèn Sait puniku | kasihing Yyang ananging maksih | sinêngkrê ring Yyang Sukma | hyun minayèng langkung | bakal kababar ing dunya | mêksih nganti paduming Yyang Kang Sêjati | wahyèng wahyu utoma ||

14. Sunan Benang angandika aris | marang para sisya-sisya sabat | wruhanta murit sun kabèh | ing Tuban ana dudu | Radèn Sait cêcalon wali | payo samya kagodha | mamrih nirdyèng kewuh | manjing tamaning uliya | nulya Kanjêng Sunan Benang ngrasuk rugmi | jungkat tinaturêngga [tinaturêng...]

--- 4 ---

[...ga] ||

15. pinatik mas sasotya mas adi | warna-warni ujyala sumêkar | nuksmèng thathit ting pancorot | pra sabat murit jumbuh | gya wisata nukartyèng Tubin | tantra kirdhanya prapta | ngarsèng dursila yu | Radèn Sait putra Tuban | kapanujon mêntas kalah ngadu pitik | ciptèng tyas hyun babegal ||

16. dupi mèksi jêng sunan lumaris | para sabat umèstu ing wutat | Radèn Sait wus wêspaos | mahyya sangking garubul | nyêntak ngandhêg ingkang lumaris | mangkona sabdanira | hèh kyai kang mlaku | mandhêga sun arsa minta | prabotira kang pinatik sasotya di | yèn tan awèh sun roda- ||

17. pagsa pira bobotmu sun wani | lamun arsa panggah lawan yuda | payo ngadu jayèng kewoh | jêng sunan ngandika rum | o o jêbèng Sait sareki[3] | hyun tămpa wahyu kobra | de sirarsa limut | tan mèstu cêgahing Kuran | ngubar hawa nêpsu karsa mamêtèni[4] | melik rajabronarta ||

18. parag tingkin sudarsanèng Widi | sadarpa hyun ring dana wimala | sarwendah kang ingsun anggo | sapira ajènipun | mingsih akèh kagungan Widi | kang sumêbar rat donya | brapa-brapa mliyun | lah ta jêbèng ika ana | wohing arèn kolang-kaling pêsthi dadi | sotya di nawarêtna ||

19. lah gèrètên kanggo jêgmu urip | sira sadarpa melik pramana | tandya sinènggèt woh rontog | woh arèn sadaya [sa...]

--- 5 ---

[...daya] wus | dadya intên sêsotya adi | kagyat jêngêr sakala | Dyan Sait dupi wruh | kamurahaning Dad Mutlak | kang lantaran sêbdaning wali linuwih | gya jukêl ngosyèng kisma ||

20. mănca drawat mănca drasa agsi | syanita lir turasa mahyanya | hyun tobat umèstutyarjèng | tumuntur rèh satuduh | Sunan Benang laju lumaris | Dyan Sait atut wutat | mrowa mahyaning luh | jêng sunan aris ngandika | paran karsa de sira ngêtutkên kami | jagat tan kurang brana ||

21. rèh sadarpa sirarsa bêg sugih | Radèn Sait matur mawardrasa | dhuh tuwan amba tur barès | kapingin lir sang wiku | barang karsa cinipta dadi | kula hyun nilas tapak | umèstu satuduh | ing pundi karsa paduka | Sunan Benang pangandikanira manis | hèh jêbèng wruhanira ||

22. ingsun iki arsa munggah kaji | marang Mêkah yèn sira tut wutat | durung sah lakumu jêbèng | yèn panuju karêpmu | sira ingsun pêndhêm sak iki | nèng madyèng wonapringga | satus dina kulup | parasdyaning cipta kita | ayya tangi sing jro kluwat wona ngriki | yèn ingsun durung prapta ||

23. nadyan dadya suh sawawor siti | aja maras Dyan Sait sandika | Sunan Benang gya ge-age | ring sabat muritipun | kinèn karya kaluwat sami | tantra dangu wus dadya | Radèn Sait gupuh | kinèn manjing sigra-sigra | gya sareyan jêng sunan dhawuh ngurugi | lwir caraning gusthika ||

24. nèng madyaning wana gambira di | wusnya pinêtak [pi...]

--- 6 ---

[...nêtak] nulya tinilar | jêng sunan lêpas kirdhane | hyun marang Mêkah sujut | manujya ri Jumuwah prapti | sakêdhap ring bètolah | bakda Jumungah wus | rawuh malih tanah Jawa | midêr ing rat nahêntya ingkang winarni | Rêtnayu Rasawulan ||

25. wêka Tuban warna yu di luwih | ulat tangguh wênês prabèng wagtra | tapa ngidang mawor sato | nèng madyaning wana gung | graning srêngga ing Glagahwangi | sang rêtna nut satingkah- | ing kidang miturut | saparan-paran tut wutat | tan cinatur lamènira abêk tèki | sobat para arina ||

26. boga gagodhong wohing klampis[5] | sebak kidang ing wona tan siwah | ucapên wali kinaot | sangking ngajam tumurun | marang Jawa hyun mati ragi | kasbut Sang Sèh Mulana | Mahgrip trah jêng rasul | wus waskithèng tyas nirmala | bangun tèji nèng madyaning Glagahwangi | pratisthèng luhur wrêgsa ||

27. manujyèng gon sor wiyu ana blik | tirtanya jro wêning kinclang-kinclang | kacaryan lumyat sumorot | pitêkur luhur wiyu | tarak boga myang nginum warih | hyun nêgês karsaning Dad | kang wajibul wujut | munajat sadalêm cipta | Glagahwangi ing têmbe dadya praja di | manrahkên gami Islam ||

28. rèh tinuding ring sudarmanèki | jêng pangeran ing atas maruta | kinèn ngislamkên wong akèh | tanah Jawa sêdarum | marma Jêng Sèh Mulana Mahgrib | bangun tèki barata | driyarda gung nungku | sakajat ingadilana [ing...]

--- 7 ---

[...adilana] | akaryeslam marang wragsa tanah Jawi | yèku purwaning tapa ||

29. dupyantara lama nèng luhur blik | ucapên kusuma kang abrota | ngidang saparan-parane | nèng madyèng Glagaharum | gya umèksi na tirta wêning | kayuman wrêksa-wrêksa | ngrêbaka pang singub | sang rêtna ebat lumiyat | tandya raryyan arsa siram nginum warih | ponang blik ginêbyuran ||

30. byar katingal sajatining èstri | tan wiwaha sang dyah ring sang tapa | nèng luhur sêndhang mathongkrong | rèh madyaning wana gung | arda mokal yèn ana jalmi | nir prayitnèng wanita | lagnyana nèng banyu | kawarna kang bangun tapa | Sèh Mulana Mahgrib waskitha umèksi | ring dyah kang maha brata ||

31. wus kawigang tyasira sang rêsi | sakala klimput kapandhitannya | dumadya korut nutpahe | tumètès madyèng ranu | wantu mani hyun dadya wiji | satêngah darbe usya | manjing sang rêtna yu | sakala krasa saratwat | yayah bindra raras nèng madyaning kanthil | sang sukèksi sru kagyat ||

2. Asmaradana[6]

1. sadarpa putêking galih | dera ngrasa sacumbona | tan ana lêlawanane | mangkana osiking prana | dhuh sang dewa bathara | pagene sun krasa kasut | lir nambut titahing krama ||

2. apa ta setan apa jim | kêndhak sikara migêna | nyidrasmara rêsmining rèh | dupyantara sang juwita | nèng sadalêming tirta | mara mobah ting pajêlut | tăndha trang isi kuthara [kutha...]

--- 8 ---

[...ra] ||

3. jabang bayi mobah-mosik | sebak bayi sangang căndra | sang dyah saya kapitane | bingung tan ana tinarka | glis mêntas sangking tirta | jabang bayi mubul-mubul | ebahnya saklangkung rosa ||

4. sang dyah bingung tyas makatring | tatela trang jroning garba | wus isi kuthara gêdhe | mangkana sang dyah kang sêbda | dhuh dewa kang minulya | sapa nyidrasmarèng laku | migêna gêndhak sikara ||

5. punapa jro pringgi iki | ana dewa bêg niaya | nulya dèn ungak jroning we | ana mayăngga mathingkrang | jubah sêrbannya seta | nyingkruk mathongol pang wiyu | dyah tumêngèng nginggil lumyat ||

6. ana jalma tèki-tèki | midik mênanging parasdya | katarèng tangguh sêmune | sang dyah sugal pasrangkara | hèh lanat tumuruna | wiku-wikuning atêlu | migêna arda sikara ||

7. nyidrasmara tăntra rêsmi | sun nèng jro we ngrasa tămpa | nutpah manjing sat rasèngong | sebak mêdhot kang usya[7] | midrawa badan wrata | bandarasèng sun ngalumpruk | jro garba ana kunthara ||

8. wantarantuk sangang sasi | sun kamitênggêngên ngrasa | kalingane jêbul kowe | kang ganggu rèh palacidra | tangguhku sira brăngta | pagene cidrèng silayu | murang tindaking krêtarta ||

9. sang wiku tumêrah ririh | ngarah-arah ciptèng driya | rumăngsa merang jro tyase | masthi kajibah panêrka | dhasar yêkti rèh cidra | ngrasa mahyèng mani

--- 9 ---

murut | sangking brajamusthènira ||

10. arda mangungun ing galih | sigra mamrês tiwikrama | rumăngsa cidra kirdhane | Mulana Mahrib tumulya | jabut brajamusthinya | sakala dakar wus pugut | landhungan wus katut sirna ||

11. pinujyèng cipta kapusthi | minăngka taklit kanisthan | dakar tandya warni waos | wit sangking tinrimèng sabda | pandoning Dad Kang Mulya | wus cinitra nèng mahpul[8] | lêlampahaning kawula ||

12. sang wiku wus nyangkrah mungging | buntala parêk sang rêtna | sarya rum pangandikane | hèh adining rêtna brănta | pagene sira duka | lah punapa karanipun | muwus Maulana tapa ||

13. mangsuli sang dyah sru wêngis | hèh durta ngikal durgama | ngukiri lakumu sèdhèng | dera nyidrasmara tăntra | têmah garbini amba | saka pakarti dhusthamu | karya wiranging wanudya ||

14. sun sidhêp sira wran lêwih | nora wruh janma druwaka | pandhita di sipat pêndhog | sang wiku gya buka wastra | lah yayi wruhanira | ngong tan priya awit timur | brajamusthi ingsun tanpa ||

15. kaya paran gon sun rêsmi | sun lagsma tanpa budaya | nyidrasmara boya darbe | sang dyah waskithèng pamulat | Jêng Mahrib lir wanudya | tumulya wusnya mrikêlu | sampeyan dalêm sang tapa ||

16. nucup jêng paduka rêsi | sarwi matur manuhara | adhuh sang wiku kinaot | sayuta nuwun agsama | rèh wahyèng

--- 10 ---

wicaramba | munah ring sêbda kang dudu | tobat kula kaatura ||

17. batên langkung mung minta sih | tuwan nglunturna kawlasan | nuwun sirnane wiyade | deramba garbini tuwa | jro dhara na kunthara | sintên kang yugya têtulung | luwarnya bayi jro garba ||

18. amung paduka sang rêsi | yèn tuwan botên sung wêlas | tulung patik citrakane | tanpa kakung darbyatmaja | lah ruwatên kawula | yèn paduka tan têtulung | uhung utapêna laya ||

19. amba trimah nganyut pati | nèng dunya nandhang druhaka | tan wande dados gaguyon | ing janaloka rat donya | sang wiku wlas nupiksa | hèh sirèku jaluk tulung | lah rêtna age mungkura ||

20. manawa parênging Widi | sun tulungi wahyèng jabang | nulya mungkur sang lyir sinom | Maolana sigra natab | lambungnya sang juwita | kaanan bayi mêtu[9] | sangking lambung dyah kang kiwa ||

21. mlupat ki aruna siwi | jabang bayi mahya priya | cahya nuksmèng căndra melok | Rasawulan wus waskitha | kunthara sampun luwar | sigra sang rêtna lumayu | sebak kidang malbèng wana ||

22. nahên kawarsita malih | wontên trahing wasyapada | nandhang citraka wus suwe | yayah sarêng lêlampahan | nanging ganti cinitra | nênggih tanah dhusun Tarub | wontên răndha kawlasarsa ||

23. sabab tinilar ing laki | ajal durung pati lama | tatinggal wêka sawiyos | lagya ngumur kalih

--- 11 ---

warsa | datan antara lama | sêtaun atmaja layu | ni rondharda duka cipta ||

24. mangêningkên tyas kang sukci | nêkêm sabda nungku karsa | nèng kubure tênayane | ardambêg tarak subrănta | tan nginum datan boga | wungunya kêlantur-lantur | nèng dagan atma kang laya ||

25. ngèksi tiksyèng grana ngudi | ring Yyang Kang Samingun Basar | tuka palaling Hyang Manon | dera manggih duka cipta | kaluluh-luluh papa | dupi ingkang lagi murut | tantra atmaja pralaya ||

26. mila sru deranta ngrintih | nêgês karsaning sudyarsa | mênanging budi rumajong | minta aksamèng kang murba | wasitanên Mulana | Mahgrib ingkang tapa nungku | anèng Glagahwangi wana ||

27. kang wus tan samar ing wèsthi | èsthining cipta waspada | dhusun Tarub ana wadon | subrata amati raga | wit katamèng paparda | Sang Maolana dupi wruh | tandyèmut darbe kunthara ||

28. hyun pinaring kang prihatin | sang panêmbahan ngandika | sayugyane bayi kiye | sun paringne nyai răndha | Tarub kang tarak boga | supaya bayi kadhaku | dadia tênayanira ||

29. ing wanci ratri marêngi | wantara wayah jam tiga | kunthara sinambut age | binêkta mêsat gêgana | tantra ing lagsitanya | têkan kubur dhusun Tarub | katuju ni răndha lagya ||

30. sasèdhèn satêngah guling | byar nglilir mèksi gêgana | ana cahya padhang katon | lwir bêdhah langit kang sapta | katon [kato...]

--- 12 ---

[...n] sumilak padhang | tumrun sing dirgantara sru | jlog tumraptèng ngarsanira ||

31. Jêng Maolana nabda ris | hèh wadon wêruhanira | iki bêbayi sawiyos | jalu trahing daniswara | ibu seda kunduran | iki gantine sutamu | tênayanta kang wus lena ||

32. mètên wêka dunya ngakir | mênawa nêkakkên bagya | Kidang Tlangkas panêngrane | lan iki tumbak sajuga | dhapur sangkuh sênjata | Kyai Plèrèt wastanipun | têmbe pusakaning nata ||

33. ratyagung ing nungsya Jawi | sanadyan ta benjang[10] | manrahkên drajat kinaot | wahyanirèng wahyu kubra | bawani ing bawana | wibawaning ratu agung | midana para duskarta ||

34. arda bagyane ing wuri | bisa dadi pangauban | kabêjanmu luwih gêdhe | săngka barkahing kunthara | lah iku tampanana | iya wruhanamu ingsun | Jêng Sèh Mahgrib Maolana ||

35. ni răndha muka wor siti | ngraub sutikna paduka | sarwi karuna ature | adhuh kang yayah jawata | nuwun sayuta tămpa | pêparing paduka ibnu | amba tan bangkit narima ||

36. sinihan tanpa upami | batên langkung amba pasrah | ring sudyarsa ing têmbe[11] | kawula pangèstu tuwan | pun dasih atas darma | momong trahing kusumatus | sandika mituhyèng sabda ||

37. tandya Jêng Mulana Mahrib | ngandika lon mring ni răndha | lah uwis nyai ngong bowo | măngsa borong atmajanta | gya ngindra Sang Mulana | mêsat ngayuh ing dirga yu | sebak cancala plas sirna ||

38. ni răndha [ră...]

--- 13 ---

[...ndha] datan wêntawis | kabêkta mantuk sêmona | sang kunthara di binapong | ri-ari mêksih durung sah | sangking nabining bocah | sarwi glolo sênggruk-sênggruk | byar raina praptèng wisma ||

39. kathah tăngga kanan kering | miwah para mănca desa | nom tuwa jalyèstri tinjo | kondhang kasubagèng loka | ni răndha atuk suka | pêparingnya Yyang Maha Gung | malekat kang sidikara ||

40. pinaripurna kasubing | pinagas ponang kastara | lwir adad bêbayi akèh | samana wismaning radha | sêkala dadya pasar | singa prapta sung pisungsung | buga wastra warna-warna ||

3. Sinom

1. răndha nom sugih sêkala | pèni-pèni raja pèni | adi wrat kang kaya-kaya | samya sung sumbaga rugmi | glang kalung anting-anting | kroncong suping mas umacur | guyup pra narakarya | rintên ratri angêlèki | amiwaha ring satriya anyar prapta ||

2. wantara trahing wiradya | wagtra wênês nuksmèng sasi | baluting wadana netra | jait tandhane trah gusti | nanging sang jabang bayi | datan nginum hèr parasu | mung nucup suwidanya | pribadi ing kanan kering | yeka ingkang minăngka bagas subadya ||

3. de pusaka warna tumbak | Jêng Kyai Plèrèt sinandhing | tan têbih ulu pasaryyan | tumbal sarat sawêntawis | têbih rubedèng bayi | tulus lulus gung sêmpulur | bagus Kidang Têlangkas | kocapa ing Majapait | Brawijaya garwa ji

--- 14 ---

garbini wrêda ||

4. kalis roga sigra babar | mahya jalu warna pêkik | umijil sang dyah andara | awit kanjêng pramèswari | sinung ran Bodhansriti | karsanya ingkêng sinuwun | dupi antara lama | sa[12] nata ing Majapait | kênèng roga cintaka gêng kang tumrapta ||

5. katêmpuh grah rajasinga | saklangkung putêg tyas kingkin | gya manjing sanggar pamlêngan | ngatas ring Yyang Udipati | minta waluyèng sakit | tinarima ing dewa gung | ana syara kapyarsa | tumêrah nuksmèng karna ji | hèh sang prabu lamun sira hyun waluya ||

6. kromoa putri ing Pandhan | kang wignya birat prikhatin | yeka kang dumadi saras | sang nata gya têdhak sangking | sanggar langgatan maring | sonasewaka dhêdhawuh | mring Patih Gajahmada | mundhut nglagsma dyah katami | bêboyongan sangking Pandhan hyun kagarwa ||

7. kaparêng katujyèng karsa | wontên tawan wanita di | putri adi tanah Pandhan | dhasar kênya yu prak-ati | konjuk jêng sri bopati | cacog ing karsa panuju | wus winiwaha dadya | lagsminèng sadalêm puri | winasmara sapisan kaparêng dadya ||

8. garbini antara lama | sang acăndra praptèng wanci | babar jaba mahyya priya | bagus trah jalma linuwih | wus sinungan kêkasih | Bondhan Gêjawan sang kusnun | kang ibu laju seda | karsanya sri narapati | kunthara

--- 15 ---

di pinaringkên juru sawah ||

9. ki juru mangabyantara | sinabdan hèh juru sabin | sutaningsun rumatana | mètên atmanta sêjati | yya taha ring bêbayi | deranta wèh wulang wuruk | nahên ingkang rinipta | Jêng Sunan Benang tyas eling | nguni darbe pêndhêman calon uliya ||

10. sabat murit dhinawuhan | kinèn bêkta pacul linggis | wus sumêkta gya ngindrarsa | glis prapta pêrnahe nguni | tatêngêr wus pinanggih | glagah lang-alang wus cukul | mêrkakah wus binabat | ramon sinaponan rêsik | gya dhinudhuk gusthika sarêng kapiksa ||

11. Dyan Sait binapong mêntas | nèng pante lwir sangaputih | tandya kagotong ring Benang | kantaka tan wruh sêkalir | tan kacatur nèng margi | praptèng gon katiyup kukus | ring muksyaraning boga | kêrjêt mosik tyasmu eling | sigra lênggah Jêng Sunan Benang glis ngusya ||

12. jinujung sangking wanteya | sila jêng sunan arda sih | tantra lama pinèt kadang | taruna tuk kang rayèstri | nulya sinung kêkasih | Sèh Mêlaya jarwanipun | midrê ring rat bawana | kocap dènta nambut krami | patut tanpa rubeda salamènira ||

13. nahên ta ingkang kawarna | ni răndha ingkang ginupit | klintang sihira ring atma | yayah sutanya pribadi | dera mangêmong bayi | kalis roga adoh dudu | agêng wantaranira | winêyahakên ing budi | tuhu nuksmèng pratagsitaning utama ||

--- 16 ---

14. wus mangkono trahing wirya | pasang ing graita lungit | susilambêg kasusastran | ing gunardika rèh niti | surti prayitnèng sêkti | budyayu yoda praja gung | silwarja bratasmara | nir deyarda manrang wèsthi | lintang beda lan lare kanan keringnya ||

15. akèh para mèstu karta | pra wrêda rare taruni | tumutur ing sang kusuma | kasbut satriya utami | Jaka Tarub kawarni | warta tamane sang bagus | samana sampun yusya | pitulas warsa sang pêkik | sabên dina pribadi pêparèng wana ||

16. jurang têrbis guwa-guwa | guthaka kèh dèn lêbêti | singup singit tan kajaja | mung ketang mêmangun tèki | mangkono wran hyun tami | kanugrahaning Yyang Agung | lit mila wus bineda | solah bawa trapsila di | wus tatela panduming Yyang trah utama ||

17. nanging kasênênganira | sabên dina nulup pêksi | marang gunung alas jurang | tulup sinung brajamusthi | kasadarparda madi | pratisthèng dêmon ing pucuk | kèksi lwir sangkuh tigar | Kyai Plèrèt dèn wastani | yèn ngupaya kukila dêmon kiwala ||

18. ponang dêmon wus kawawas | pêksi kitiran ngendrani | tan têbih ibêrnya sigra | Dyan Jaka ngudi nututi | jroning tyas masti kinging | tuwanggana kang mangungkung | tandya na riris prapta | drês sangking dirgantara di | Kyai Jaka gya ngaub soring pangira ||

19. pêksi twanggana wus sirna | rahadyan kelangan lari | tanbuh parasdyèng kukila [kuki...]

--- 17 ---

[...la] | Jaka Tarub mêksih nganti | sirnaning punang riris | ucapên sakidul wiyu | cakêt lawan talaga | bèji gung tirtèsmu wilis | lir rinêngga batrawi pinacak sela ||

20. têpining tlaga kubêngan | saruni tluki lan rustin | argulo jambon myang pêthak | kapasang yugya marêngi | ana catur absari | sing dirgantra tumrun adus | prona nirdyèng wiweka | tan wruh sor kayyana jami[13] | rèh wus nyipta dupara madyaning wana ||

21. absari tumadya siram | dera jêjămba nèng bèji | lagnyana catur surabsa | pakeyan sinung nèng pinggir | prastawa Jaka mèksi | solah bawane para rum | miwah goning subaga | cukul wênganing pênggalih | wus manyakra yèn widadiri[14] kang jămba ||

22. darbyemut nyidra kang wastra | pakeyan pinggiring bèji | tandya umarêk ngrah-arah | ririh nyamar tan kaèksi | gya busona cinuthik | ing dêmon kang mawa sangkuh | wus kalêgsanan kêna | kang darbe subaga tan wrin | lagya eca cêciblon kungkum nèng tirta ||

23. warni tiga ingkang kêna | rasukan sumêkan nyamping | Ki Jaka mudur singidan | kang darbèni tan umèksi | katungkul kungkum warih | Ki Jaka wisata laju | mantuk sêdyaning karsa | tantara wismèng glis prapti | jujug nglubung pari sawetaning wisma ||

24. wastra tri warna pinêrnah | tumbu sinasaban pari | nèng ngisor kinarya dhasar | tan ana

--- 18 ---

jalma udani | wusnya sinipên têrtip | Ki Jaka manggritèng kalbu | sun gêtake kang siram | paranbaya ingkang mandhi | ananging sun gawakakên kang busona ||

25. wahanane prabot desa | klambi sumêkan lan nyamping | gya malbèng panti ngupaya | busona wastra tri nuli | sinabukakên aglis | Dyan Jaka Tarub gya wangsul | pribadi ring sor wrêksa | dupi prapta umarêk ing | têpi blubang têksih gaguyon kang siram ||

26. Ki Jaka sabawa nêbda | hèh sapa sira ming[15] bèji | sru kagyat para absara | trangginas mêntas ing pinggir | yun ngrasuk busana di | age-age rêbut dhucung | widadari kang tiga | wusnya ngrasuk wastra nuli | jêjêg kisma mêsat nampak ngăntariksa ||

27. mung sajuga kerigona | kang pêparab Nawangsari | awit pakiyan tan ana | manyana katut kang ruyyin | têmahan kotrang-katring | kitrang-kitrang mingak-minguk | bingung kenging sangsara | kamanungsani pakarti | tandya dhodhok dheprok moprok ngusap waspa ||

28. wus nyipta mabur tan bisa | mangka sagunging absari | mubul minggah dirgantara | wit sangking busonanèki | mabur sarana klambi | myang kasih sang bathara gung | Yyang Endra Junggring Slaka | ganjaran sangkaning alit | mindhak warsa ponang klambi mindhak gêngnya ||

29. marma tan wignya ring tawang | rèh klambi kedran tan panggih | sadene nyamping samêkan [samê...]

--- 19 ---

[...kan] | mila sang rêtna gung nangis | sêsambat malasasih | dhuh dewa bajutên ingsun | de kita dar gung papa | rubeda lwih satus kêthi | dadya manglah-manglah mangèsthining laya ||

4. Kinanthi

1. dhuh jagat Dewa Kang Agung | wadung priniayèng dasih | sikarda nandhang cintaka | tan kawawa anglampahi | tumitah nèng marcapada | tan wun duraka gung prapti ||

2. sun tan ngrasa tindak dudu | de antuk rênguning Widi | Widi kang paring widada | yya kadawa tamèng dhiri | gayuh sang dewanda kala | pagasên urip sun iki ||

3. wisaya mina wak ingsun | pulo lor ing Surabanggi | tan wurung nêmu duraka | parang jêjaka wiati | wran sukantuk duka cipta | sapa yugya têtulung sih ||

4. kawi tampar dhuh dewa gung | kunir pita nèng wanadri | manggya sang sapa wak ingwang | panjalin panggêtak wajik | jangkrik karang saupama | pêsthi datan kêna gingsir ||

5. sapa kang wignya têtulung | jayèng tirta sak upami | pring alit kang rose dawa | puluh-puluh awak mami | nêmpuh bêbaya sadarpa | kabutuh têmtu nglakoni ||

6. waskitha Ki Jaka Tarub | ananging mêksih maningit | aling-alingan wandira | sang rêtna yu mêksi mung[16] | lagya mirêng suwara[17] | na jalma dèrèng wruh warni ||

7. wus dangu antaranipun | Dyah Nawangwulan sru anjrit | udrasa waworing sabda | sênggruk-sênggruk ngêlik-ngêlik [ngê...]

--- 20 ---

[...lik-ngêlik] | sabat yayah calapia | kapitèng tyas ngêsa isin ||

8. sru ngandika wor lan guguk | rèh wus nyipta pandon Widi | adhuh sêksènana dewa | bumi langit angin warih | surya căndra taranggona | sapa yugya têtulung sih ||

9. nanggung kawirangan ingsun | wèh wastra sêmêkan klambi | lanang wrêda ngong bil bapa | kita mèt biyung yèn èstri | ujarku manjing antaya | yya dumèh kabutuh kingkin ||

10. de lamun taruna jalu | sun ambil sudara tunggil | yayah rena dunya dlahan | kakang adhi manut warni | sêdene jalma wanita | nora beda cipta mami ||

11. puluh-puluh kang sapuluh | tita tiwasing pabudi | ratune nyata tan wignya | bali ring kayangan mami | mokal kancaku kang nyidra | anggawa pakiyan mami ||

12. Jaka Tarub trang pangrungu | ring dyah prasêtya punagi | gya ngejawatah umarak | sangking sor wandira mijil | mring ngarsèng dyah kang udrasa | sarwi ngandika rum manis ||

13. adhuh pêrsidhèning kasur | kang lir barleyan ingukir | sun wêlas mirêng syaranta | tur mawa punagi dhrindhil | cacate kaulmu datan | pêthuk lan tyas ingsun yayi ||

14. sebak sêbdanta sarujuk | ingsun tohi pati urip | apa sirarsa yun murat | ing kartas akindhah mami | pratăndha sirèku iklas | kandhase mring manah sukci ||

15. yya wancak ing tyas sung sintru | mung mintra prasaja mangkin [mang...]

--- 21 ---

[...kin] | sang rêtna sumambung sêbda | hèh satriyambêg utami | yayah carakaning nata | niti waskitha tumrampil ||

16. sun absarining Hyang Guru | de kula pratisthèng ngriki | puwarane hyun jajamba | patirtan bèji puniki | kăncamba èstri tatiga | surènggana tunggil kapti ||

17. sangking ngatariksa tumrun | srana wangkawa lumaris | dupi praptèng ngriki sigra | yun siram kungkum ing warih | dupara yèn wontên janma | sirna budayèng pamikir ||

18. kula gya lagnyana abyur | wastrèngong tumamèng têpi | rèh amba kalêrês lurah | buwani surabsari tri | mila mèstuti karsamba | sêdaya ajêgur ngriki ||

19. lagyeca kawula adus | wontên syaraning jalma di | trangginas amba sakănca | tandya ngrasuk sumbaga di | mahawanirèng gêgana | kawula katun pribadi ||

20. lah barèse sang rêtna yu | punapa andika pêksi | sokur ing Yyang Maha Mulya | tuwanggana dadya jalmi | dhasar wanudya utama | nuksmèng kirana yu luwih ||

21. yèn makatên padukèstu | kagadhah ring kula pasthi | pandoning Suksma Kawêkas | andika kula sêngkêri | bagya gung manawa benjang | malih tyanggana lwir nguni ||

22. sang dyah kagyat sarwi muwus | hèh wong bagus paran mami | kuthung timên ciptanira | de tan pisan galih wêning | katun sun prana dupara | pêksi dadya widadari ||

23. mbok sampun kakehan wuwus | kadar datan migunani | atas [a...]

--- 22 ---

[...tas] kula tanpa karya | pawartanta tuduh nêsthip | mung nuwun sih kawêlasan | mahyakna mring wong prihatin ||

24. sintên sayugya têtulung | wèh klambi samêkan nyamping | sun anggêp sudara priya | ingkang tunggil bapa bibi | kakang adhi manut warna | mung yèn wis tulung prihatin ||

25. ngong sidhêp paduka patut | dadya sudaramba irib | warna tanduking wicara | kakulitan datan slisir | mung kaot paduka cingkrang | tan lêpas dugi prayogi ||

26. ngong widadiri syarga gung | cinipta kadya dyan pêksi | nadyan kewan nyambut warna | nanging lambe tanpa dalir | yeka tandhane manungsa | têtela dèrèng nitèni ||

27. lan malih sun minta tuduh | têngran paduka kang yakti | dika mukir tanpa aran | luwih dupara sakêthi | sadaya musama kathah | asma kodrating Yyang Widi ||

28. puniku kawula ngungun | gumun dèn ta sunya nami | Jaka Tarub pasrangkara | lêrês panarkanta gusti | rèh aèng wasta kawula | rikuh [ri...]

--- 23 ---

[...kuh] yèn kulangsung warti ||

29. rèh dika sadarpa yun wruh | lah mangke kula sajari | nama kula kakang êmas | sang dyah jroning tyas ngêcupi | sarya nêpda mêlasarsa | kakang mas kula minta sih ||

30. sirnakna cintaka ulun | wanudya nom tanpa tapih | pakiyan sadaya brastha | Ki Jaka manêbda aris | hèh yayi sirarsa minta | busana samêkan nyamping ||

31. kagyating tyas sang dyah ayu | pasrangkararda nyanyêngit | gene satriyambêg pidak | têka pan ingundang yayi | sun kira sira wruh tata | e e gumun timên mami ||

32. kagyat Ki Jaka sru muwus | o o gene kok nyanyêngit | pancène jamak kang lumrah | wran lagya nandhang prihatin | wahyèng ngling karya la-êla | pagene sang dyah silip[18] ||

33. panyakranta ingsun cubluk | tanpa nalar cupêt budi | datan wruh sira pribadya | sondêr dugi lan prayagi | sang dyah gya mangaras pada- | nira Ki Jaka manangis ||

34. e yah kakang mas mbok sampun | padu yèn mirêng sar-asir | mindhak lumêbèng rol-rolan | pulisine sami margil | sêpiyun gêbayan kathah | e kakang bok sampun inggih ||

35. de kaul kula tan srujuk | sulaya lawan sang pêkik | lah minta kaul punapa | amba tutunên punagi | sadasa-dasa sriramba | lagya rumakêt prihatin ||

36. kêna upatèng dewa gung | duka cipta satus kêthi | adhuh sang parta sumoga |

--- 24 ---

amba umèstu sasigit | tan nêja mèngèng karsanta | rèh kula nandhang kasyasih ||

37. Ki Jaka gumuyu ngungun | sajêg jublêg sun durung wrin | wran punagi kinèn netah | kang lumyan wahyaning lathi | pribadi iku kang dadya | basukining trang Yyang Widi ||

38. sang dyah wus waskithèng sêmu | tangguhing sasmita kèksi | Ki Jaka nuksmèng wardaya | sang rêtna matur rum manis | lah sampyan sêksèni kangmas | sintên wignya tulung nyamping ||

39. nyampêti kawlasarsèngsun | sinjang sumêkan myang klambi | kula yun nyèthi bêg lagsma | mawongan mituhyèng karsi | sanadyan dadya juru dang | nutu myang ngupaya warih ||

40. gêgêt Ki Jaka wus pêthuk | rèh wus kagiwang ing galih | rumakêt bratèng asmara | ciptèng Jaka dadya syami | dhasar suranggona tama | sampurna yum[19] nom prak-ati ||

41. kèwês luwês mawèh gandrung | mardusyaning jêtmikani | musthikèng absari syarga | ing Endraloka manggih[20] | roro tumrah marcapada | dadya ratuning absari ||

5. Mijil[21]

1. Jaka Tarub angandika aris | hèh sira dyah sinom | wus adarbe punagi wiyate | sing sapa wong têtulung wèh nyamping | sira hyun nglakoni | sapakone kang sung ||

2. sinêksia ring Yyang Udipati | dewanta kinaot | yèn mangkono sun istiyarake | saanane praboting wran miskin | warni kluwus pêsing | apa

--- 25 ---

sira purun ||

3. yèn wus saguh kitarsa mangambil | ring wismèng sun prabot | sang dyah nrima mangkono ature | dhuh-dhuh kangmas kula nuwun inggih | sadasa kas pundi | katêmpuh ing butuh ||

4. dupyantara dangu dènnya nyingit | gya wangsul sang anom | praptèng têpi bèji panggonane | Sang Dyah Nawangwulan gêng lagya prih | kang wastra linêmpit | kinêmpit nèng sikut ||

5. pyur kumêsar sang dyah duk umèksi | wangsulnya sang anom | sarya bêkta wastra tri cacahe | Jaka Tarub angandika aris | dhuh nayaka mami | yya manggung rawat luh ||

6. lah biratên deramba yun tangis | sirnakna luh miyos | punika gèr wastra tri cacahe | sinjang dhusun awon pêsing sangit | dhasar sarwa lurik | sumăngga kaatur ||

7. rèh pêpathèn kudrating Yyang Widi | yya ngandikap mopo | lah punika sakawontênane | gya tinampan rinasuk tumuli | glis angagêm nyamping | samêkan klambi wus ||

8. Jaka Tarub angandika aris | sumăngga sang sinom | prayogine nêtêpi prasêtyèng | lah suwawi kawula aturi | kondur marang têpi | dhukuh dhusun Tarub ||

9. sang juwita mupusing tyas pêsthi | karsaning Yyang Manon | tan lênggana umèstu sapangrèh | alon matur kakang mas saèsthi | amba mupus karsi | padoning dewa gung ||

10. tandya

--- 26 ---

bidhal sang dyah lan sang pêkik | rèpèh alon elon | ngarah-arah rèh dede adate | wisata lwir Kamajaya Ratih | Ki Jaka nèng ngarsi | sang rêtna tut pungkur ||

11. wisata lon tan dangu gya prapti | ing Tarub ingkang bok | nyai răndha gugup mêthukake | ingkang putra wus angampil patmi | dhasar yu linuwih | yayah nuksmèng santun ||

12. tandya mlajar mangrangkul sang pêkik | sarwi gêmbor-gêmbor | kathah tăngga ing kanan keringe | mirêng syarèng răndha tawan tangis | kathah jalma prapti | ring wisma yyun tulung ||

13. samya ngira yèn ana prakawis | dupi têkèng kono | Jaka Tarub atuk wanudyanèh | sadarpa gung jalyèstri tumrapti | raga gili[22] | dulur sêlur elur ||

14. warnanên wus sêpi para jalmi | ni răndha tanya lon | mring tênaya mungguh karanane | Ki Jaka sung ing purwa mêkasi | ingkang bok gung puji | dahat suka sokur ||

15. darbe karsa ni răndha hyun kardi | mulyakkên putra ro | winiwaha ing sak kuwasane | ngarah apa caraning wran dèsi | tăndha abawani | lwir adating dhusun ||

16. dupi ratri kyèh wran gung kang prapti | kurmat pangantèn ro | jêjêl usrêg ni răndha wismane | akèh para mlijagu wèh rukmi | bêras lênga pitik | jênang jadah anung ||

17. pra nukarta wèh wastra di-adi | supadya dèn anggo | ring pangantyan kang anyar praptane | jor-êjoran pèni rajapèni | sangking kriya karti | kanan kering Tarub ||

18. nyai [nya...]

--- 27 ---

[...i] răndha saya tambah sugih | pradon-adon ewon | kang sapisan wit bêrkahing rare | kaping pindho pangantyan priyèstri | nahên boja krami | warnanên sang kusnun ||

19. parta darbyemut titahing krami | nèng jinêm sakaro | pangantèn dyi wus nêdhêng mangsane | Jaka Tarub ngimur mring sang padmi | syara rum mangasih | mangêsorkên madu ||

20. manuhara rèh gunaning laki | dhasar satriya nom | lwir brêmara wilasita lare | dibyèng prana sarkara ingungkih | mangu gyannya ngudi | dèning rahsa runtuh ||

21. truhing cipta Ki Jaka malarsih | jayaning priya nom | nabda manuhara pangarahe | dhuh juwita kang lwir putran rugmi | kawula hyun ngabdi | umagang satuduh

22. amagangi sabin mung salupit | mipit kang tirta jo | byaring pucang dênta wayah sore | kanang mardusyaning jêbat mamrik | minging gèndèng budi | budyadi rahayu ||

23. yayah teja wangkawaning urip | ngawêngi paturon | jroning suta na usada gêdhe | karya tinggal ring wran tarak kingkin | hyun bintarèng pamrih | ring dyah kang wèh gandrung ||

24. lah ta yayi kang kula ngèngèri | sumăngga santero | jiwanggamba kapeganga agèr | suptèng raras bendraning pangasih | campuhing rahsa di | samya anggêguru ||

25. guruning priya wanita luwih | de guruning wadon | kakung digbya kang trahing wiradèn | rahsa campur juga mahyèng wadi | nuksmèng antayurip | sebak potong idhup ||

26. nikmating wran kakung [ka...]

--- 28 ---

[...kung] lawan putri | papan don mangkono | suptèng wagtra campur juga anggèr | lah sumăngga mangun ngaji pati | patining sarêsmi | wanudya lan kakung ||

27. wênang wajip kukuh munah padni | kang wus nunggal kawroh | juga karya mahyèng nutpah karo | karawit tumitah murwani[23] | trah tumêrah dadi | mamuji Yyang Agung ||

28. wus dilalah jajining widyadi | datan kêna kelon | jodho lêta tri samodra gêdhe | duparaning titah têmtu panggih | kanan kiring guling | gulung têmpuh sampyuh ||

6. Dhandhanggula[24]

1. Kyai Jaka Tarub dènnya ngudi | abudidayaning priyatmaja | rèh nêdhêng mangsane karo | dyah kagunturan rum-rum | ruming sabda nuksma tinarik | sacakraning jiwangga | dhasar Jaka Tarub | bagus trahing danisyara | nora kewran ngupa trisna gèndèng ing sih | sakala bayu sirna ||

2. lwir supêna sang dyah matur aris | dhuh pramodyèng kusnun kadya paran | nirnakkên budayèng wadon | jiwanggamba sakojur | yayah bendra raras mawor sih | atot bayu lwir rucat | pranarda matrênyuh | robing sabda priyêmbada | lah sumăngga sampun kêkathahên mèt sih | manawi mugut usya ||

3. ngong wus brastha budayaning èstri | miyak wrana katon têlênging dyah | asmaning wadon wadine | nir dyatmikaning kalbu | gumêbyar nur karweka kadi | kantaka swanikarda | atot bayu nglupruk | urmat pêthuking rahsarja | pamlêng sirna wantune [wa...]

--- 29 ---

[...ntune] rara arini | mangsah sang dyah tumadhah ||

4. tan cinitra rêngganing karonsih | kaprajaya dyah jayaning priya | midrèng jagat rasèng pêdhot | kantaka kalih sampun | kalêksanan ciptaning galih | sirna jati kawula | apambuh mah u[25] | dangu nèng jroning pasuptan | samya mahya yayah Kumajaya Ratih | kang myarsa karasèng tyas ||

5. dupyantara dangu dènnya mong sih | pêpasiha mimi lan mintuna | tan ana sasêtrip crahe | gulêt magulang-gulung | kocap wran Tarub samya jrih[26] | sênêng marang Ki Jaka | satêngah rumatu | kapat mănca desa-desa | ingkang têbih-têbih ngatas karsi[27] | sowan jagi giliran ||

6. wusnyantara lami ingkang bibi | Nyai Răndha Tarub ajêjarwa | ring putra mantu sabdane | hèh rêtnaning jinêmrum | gèr sirèku wus dadya tani | pandoning suksma murba | datan kêna mungkur | biratên suranggonanta | ayya taha-taha rumêksa ing laki | ingsun wus nêdhêng wrêda ||

7. hyun misah gon gandhok kilèn iki | nêdya dimik mlêng mring Dad Kang Mulya | ngupadi sanguning layon | sang dyah manêmbah nuwun | gandhok pinisrama wus dadi | pêrnah sakilèn wisma | kalêksanan sampun | wus kadunungan sakala | sang kusuma tan taha caraning tani | mranti sapirantinya ||

8. nanging klakuan juga kang maksih | dèrèng sirna caraning kahyangan [kah...]

--- 30 ---

[...yangan] | surabsaru pakartine | dera dum sêkul tuwuk | mring sarayat jalu myang èstri | malah kongsi ping tiga | sadintên sadalu | mungguh klakuan tan komram | lamun adang mung srana pari sawuli | tinumpangkên dangdangan ||

9. tantra dangu dadya sêga putih | sapira karsaning dyah glis dadya | sêkul sadarpa kathahe | pari sawuli wutuh | wus mangkana lakuning ratih | widadari sawarga | ngudayarda alus | awèt tur barkah mupangat | kang pinurih ayya krêp manandur pari | sabên dina mangkana ||

10. Kyai Jaka waskitha tyas wêning | yun adikèng nala dupi lama | tangguhnya pari mèh êntèh[28] | kyai mangungak lumbung | wetan griya kagyat umèksi | duparaning pratingkah | pari maksih wutuh | durung kalong pisan-pisan | jêgrêg ngungun jêntung jêngêr ngeling-eling | kapriye karanannya ||

11. Kyai Jaka prayitna ngupadi | kanyataaning iku klakuan | paran baya pratikêle | dupi lamining satun | Sang Dyah Nawangcăndra garbini | praptèng sêmaya babar | mahya wanudya yu | nur cahya nuksmèng kirana | sinung têngran ring lama Rara Nawangsih | sadaya wran kèh trêsna ||

12. samana nuju ari sawiji | Sang Dyah Nawangwulan olah-olah | adang sêkul ngiras momong | pra brayat nuju suwung | nambutkarya nèng têgil sabin | Jaka Tarub anggana [ang...]

--- 31 ---

[...gana] | nèng langgar pitêkur | kocapa Dyah Nawangwulan | ingkang lagya adang nyambi momong siwi | kaparêng putra mular ||

13. sadarparda sumuk marêk agni | kugumèng rum nulya marang langgar | sarwi bapong tênayane | dhuh kangmas nuwun tulung | kula turi nênggani agni | ring pawon brama adang | kiyai pukulun | hyun nyirami putra mular | ring narmada supaya srêp sampun nangis | dangdangan têngganana ||

14. nanging wêling kula wanti-wanti | mugi-mugi yya nganti kapriksa | ngamungna têngga kimawon | kêkêp yya nganti keguh | jro kukusan yya nganti kèksi | sangêt atur kawula | mugi kangmas sampun | Radèn Jaka sigra-sigra | malbèng pawon sang dyah mring narmada prapti | sang rara siniraman ||

15. ucapên kang lagya tunggu agni | Jaka Tarub cukul graitanya | de sadarpa wêwalêre | apa ta karanipun | wanti-wanti tan awèh mèksi | paran suwadènira | ngong cobarsa wêruh | tumulya kêkêp kabuka | jro kukusan ana pari mung sawuli | graita Kyai Jaka ||

16. layah bae awèt nyêkêl pari | kaya datan suda sabên dina | garwaku iki akale | mêksih dewatanipun | ora manut caraning janmi | tindake suranggana | dandang gya tinutup | wus tan siwah kadya ngadad | kawarnaa [ka...]

--- 32 ---

[...warnaa] kang mring narmada sêsukci | bêrsih matuk sakala ||

17. praptèng natar manguwuh ing laki | lah sumăngga kula turi ngajak | putra andika dipun mong | kyai sing pawon mêtu | anampèni ponang kunthari | ingêmban nglela-nglela | lagunya lwih arum | sêkar Prawiralalita | Sang Dyah Nawangwulan ring pawon umèksi | dangdangan jro kukusan ||

18. jroning mèksi pari mung sawuli | durung dadi sêga pangêdangnya | awit sangking kurang suwe | dadya gêni kagrubug | wusnyantara binuka malih | parinya têksih wêtah | tinutup lyir ngênu | wusnya dangu gya binuka | dyah lumiyat rupa pari sigra manjrit | arda tawan karuna ||

19. sebak grantang duka lir sinipi | sang kakung marêk sarwi têtanya | krana apa yayi kowe | manjrit syara kang dudu | mahyaning ngling sadarpa ngèksi | sang dyah mêksih karuna | Dyan Jaka mangimur | lêpdaning sêpda nyrangkara | sang dyah muwus sêrêng dika nyidrèng padni | tan mituhu pitungkas ||

20. punapa ta dene wani-wani | buka dangdanganing wanityedah | kang wus kula wêlingake | paran ciptanta limut | durtèng budi cidra ing karti | kartining wadom tama | kangmas cupar kêthuk | saru-saru ingungkaban | priya lumuh kamulyanira ing dhiri | tan ngeman [ngema...]

--- 33 ---

[...n] jiwa raga ||

21. tur akarya wirange pawèstri | buka wadiku laksma wikrama | kang hyun kanggo satumrahe | dika rumakêt dudu | duraka gung dika pinanggih | malah praptaning têdhak | kongsi run-tumurun | kangelan sangking paduka | cidranira mratani ring dunya ngakir | tan wurung boros labas ||

22. Kyai Jaka gêtun dènira wis | kalêksanan abuka dangdangan | mila arda pangrêpane | dhuh musthikaning ayu | rèh sun salah minta agsami | puluh-puluh sakadar | pasthining Hyang Agung | pandon datan kêna owah | nora lêwih kawula namung sadarmi | sang dyah muwun dilalah ||

23. sru sinamun yya katarèng isin | kamanungsya tri wikramèng adang | duk samana dyah purwane | karya bras nutu pantun | ngliwêt adang caraning jalmi | sabên rina tan pasah | lama-lama pantun | kang nèng nglubung sampun têlas | nandhês dhasar sang rêtna kagyat umèksi | wastra ăntrakusuma ||

24. sumêkannya lan nyamping ing nguni | gya rinangsuk dyah èngêt ing driya | arda culikaning bojo | sirna katrisnan murut | kang kaetang durtèng pakarti | kartining triwikrama | kamanungsyan sampun | sang dyah sangking lumbung mahyya | anèng latar mandrawasa mugut laki | mêdhot ing talak cipta [ci...]

--- 34 ---

[...pta] ||

25. sêdyèng nala sang dyah kodur maring | Ngendraloka tan èngêt ing atma | èstri ayu mêksih suson | gya marêk ring sang kakung | lêpdèng sabda tan darbe ajrih | dhuh dhuh kakang ta kula | kalilana mantuk | dhumatêng ngendra buwana | rèh katara culikarda marang mami | warni kalih prakara ||

26. dene Nawangsih trahing sujanmi | pantês kari anèng marcapada | paduka kêjibah momong | wus wênang wajib kakung | kulamboya krasan nèng ngriki | rèh triwikrama amba | kamanungsyan sampun | marma hyun pralêbdèng syarga | Kyai Jaka mirêng lwir glas tibèng jubin | udrasa sebak laksma ||

27. manêbda rum marang ingkang rayi | dhuh ratuning suranggana tama | yya sira tekat mangkono | lah priksanên sutamu | sasêpalan kayatmu gusti | tur mahyya garbanira | de sirarda limut | marang tênaya wanita | dhasar mêksih nginum parasunta yayi | salah ciptèng tyasira ||

28. yya mangkono hèh wruhanta yayi | jumênênging kunthra ingsun lan sira[29] | kang măngka lêlantarane | purwaning karsa kumpul | juga dadya ingaran wahdi | madi mani wor karsa | maningkêm ranipun | yayah pugut jiwitanta | rasèng ugya rèh pêpasihan doning sih | gêmpal nyawamu mirah ||

29. bundêr kimplêng lan nyawaku yayi | pêparêngan pandoning jawata | pathine rahsa nuksmèng ge | sebak bun warnanipun | ingaranan sotya [so...]

--- 35 ---

[...tya] di murti | gya kapanjingan obah | ingkang tanpa dhawuh | purbaning panas sarosa | rahsa dadya gêtih mobah rintên ratri | jumênêng dhèwèkira ||

30. dêdunung nèng talaga kang warni | têbung Arab aran kalkausar | yeka jro garbamu anggèr | angodrat kayat kayun | jumênêngnya săngka pribadi | marma bayi punika | gêmpalan atmamu | sênadyan nguni sriranta | datan siwah lwir sutanira puniki | nèng garba ibonira ||

31. basa ibu iku têmbung Arbi | pardikane plawanganta mirah | marma wong utang ring êbok | de yayi panyaurmu | marang sutanira pribadi | jêr rêjasaning rahsa | juga cipta kumpul | kêpêl dadya wujut tunggal | ananira nganakakên rèh wong nyilih | purwane babu bapa ||

32. lan malih sun kang muput trap silip | pantêsira syarda marang ingwang | de atma mèlyantuk rêngon | lah bok aja wong ayu | sarya nangis syanita mili | kaya priye wak ingwang | ngrêgsatma katêmpuh | yyan sira adrêng nalanta | iki bocah utoma gawanên gusti | dyah wus tan kênèng ngampah ||

33. Kyai Jaka waskitha mangèksi | èsthining tyas tinubruk sakala | gya jangkah asta kumlawe | dyah prayitnèng pakewuh | gya cat mancal kisma nginggil[30] | nèng dirgantara nêbda | kangmas kula pemut | rèh dika momong kunthara | bokmênawi putranta nangis kêpati | kadunungna panggungan ||

34. lan sajia mênyan ingkang putih | mêrang kêtan wulung mawa brama | dupa lêbokna [lê...]

--- 36 ---

[...bokna] ing kono | têrtamtu kula nanduk | gandaning mrang lan dupa putih | pratăndha yèn putranta | arda mular muwun | tyamtu yèn amba glis prapta | sung parasu ring putranta Ni Nawangsih | poma ing wêling kula ||

35. sampun ngantos supe among bayi | pramilanya yasa bale tawang | panduka kantuna arjèng | sigra sang dyah manggayuh | ngatariksa dayaning kapti | ăntakusuma mulya | karsanya jumujug | ring jagat ngendra buwana | dupi praptèng ing sela matangkêp kori | kagyat dewa wiwaka ||

36. dhuh sang rêtna kula sampun tampi | dhawuhing Yyang Widi Siwahboja | panduka tan kenging malbèng | kras jêngandika wangsul | lamun mêksa sun pikut manjing | kawah căndradimuka | dyah cangkelak wangsul | hyun mring marcapada merang | têmah manggya nèng antara bumi langit | Rêtnayu Nawangwulan ||

7. Asmaradana

1. Ki Jaka saklangkung kingkin | sawusnya tinilar garwa | sadarpa gêng sungkawane | wran priya mong-mong tênaya | èstri tur mêksih jabang | èmêng ruwêt giyuh kisruh | tandya muwus wus karsèng Yyang ||

2. mung mangèsthi kang wêwêling | sang dyah tatkalarsa mular | Kyai Jaka kinèn gawe | bale nèng tawang panggungan | manawa atma mular | kinèn ngobong mêrang wulung | mênyan madu sor panggungan ||

3. sabên-sabên putra nangis | kalêksanan kang pitukas | ing sabên-sabên mangkono | kalis ing roga doh lara | brastha kang sarap sawan | tan acipta

--- 37 ---

kakang dudu | sêpulur tulus widada ||

4. wus mangkono trah sutami | walagang inggal agêngnya | lwir siniram bayu[31] gege | gancaring crita sang rara | wanci rumusak taman | rumaja putra rêtna yu | nur cahya yayah kirana ||

5. lan ibu datan salingsir | wênês suprabaning kênya | nahên kawarsita malèh | abdi nata juru sawah | kang manggadhuh putrendra | kasêbut ing arum-arum | Radyan Mas Bundhan Gêjawan ||

6. hyun sowan sri narapati | naoskên wontêning dhêkah | kang pantês kunjuk sang katong | kinaturêngga rakitnya | pikulan warna-warna | Dyan Bondhan ayya nganti wruh | gènnya pangkat mring nagara ||

7. gya pasrangkara ring nyai | hèh Rubiyah wruhanira | sun hyun mring praja ngladèkke | ngalo kagungan narendra | dyan bodhag singidêna | sun bidhal yya nganti wêruh | manawa klayu kirdhamba ||

8. Rubiyah tanggap ing karni | Dyan Bondhan aglis ingêjak | têkap têgal kêbon-kêbon | ki juru gya tata-tata | mêmatut pirantinya | tantra bidhil hyun pinikul | tumram tatirah wiradya ||

9. manjing mudraka nêrpati | warnanên nyai lan radyan | kondur sangking pêgagane | tantara tumraptèng wisma | kagyat Rahadyan Bondhan | yèn kang bapa tan kadulu | dyan nyakra yèn dhatêng praja ||

10. ciptèng tyas arsa nututi | ring bapa manjing jro pura | inggal wisata ge-age | nyai sru pangampahira | ananging tanpa daya | sigra-sigra radèn bagus |

--- 38 ---

tandya wus praptèng nagara ||

11. arsa trus manjing jro puri | malbèng kari brajanala | ing dona pra tapa anjog | tumamèng capuri para | prajurit jagèng pura | sajuga wran tan ana wruh | rèh rare pangangge desa ||

12. ri wusnya praptèng jro puri | Rahadèn Bondhan Kajawan | jumujug malbèng jro gêdhong | bradăngga pusaka nata | pêpundhèn ratu kuna | Sang Bondhan sigra anabuh | brêdăngga sêkar dalima ||

13. mawantya-wantya tinitir | narendra kagyat miyarsa | tandya dhawuh parêk age | kinèn mirsa syarèng găngsa | sapa kang kumawawa | nabuh găngsa tanpa dhawuh | kêparak gya lumêksona ||

14. tumraptèng gêdhong wus panggih | lan rare kang nabuh găngsa | tanya hèh ta bocah kowe | nabuh gong jênêngmu sapa | ing ngêndi wismanira | anake sapa sirèku | de sadarpa cumanthaka ||

15. nabuh gong tan wurung mati | kowe bocah kurang tata | kang tinanya lon saure | najanta ingsun nabuha | iki gamêlan ingwang | sapa kang ngelikkên ingsun | lah kowe wedok hyun apa ||

16. de kang darbe suta mami | aran kyai juru sawah | Bondhan Gêjawan ran ingong | parêkan wangsul cangkelak | marsèng ngarsa narendra | munjuk tur uningèng prabu | kang nabuh gong sêkar dlima ||

17. raryalit sigit nyalinthis | amba priksa tanpa [tan...]

--- 39 ---

[...pa] krama | sêmu digsurambêg kaot | cumanthaka ngakên găngsa | darbèkipun pribadya | gyamba tanya wastanipun | Jaka Bondhan cariyosnya ||

18. anakipun juru sabin | wêntawis ngumur kalih wlas | abagus sangêt dhugale | sri pamasa angandika | juru tani kang lagya | sowan ngaturkên pisungsung | walan kunjuk sri narendra ||

19. majua ingsun takoni | gya umarêk ngarsèng nata | sumungkêm murda kisma wor | pasang karna yitnèng sabda | prabu nulya ngandika | hèh juru apa atmamu | tut wuri malbèng jro pura ||

20. ki juru matur wotsari | adhuh dewaji sutamba | botên umètu sumaos | kawula tilar nèng wisma | nata nêbdèng parêkan | lah iritên bocah bêrung | kang liningan lumêksona ||

21. tantra Dyan Bondhan wus kerit | munggèng ngarsaning narendra | jajar ki juru linggihe | cingak sagung para lagsma | mèksi sunaring cahya | Bondhan Gêjawan satuhu | trahing Prabu Brawijaya ||

22. sadarpa ngungun ing galih | sa nata sarêng umirsa | mring Radyan Bondhan warnane | titi waskithèng tyas pana | wanda pukiranira | jêng pamasa gya nabda rum | marang ki juru mangkona ||

23. hèh juru sutanta iki | ngong sidhêp jawal tur dhugal | yèn panuju lawan kowe | sarujuk lan rabènira | yya suda trisnanira | ungsèkna mring desa Tarub | kono ana trahing wirya ||

24. wruhanta ing Majapait | wus gingsir

--- 40 ---

wahyu kobyarja | yun rusak kêraton kiye | tan lyan amung trah manira | sarta salin agama | era-èru ruara gung | tur salin jaman dupara ||

25. tan na sara kang nayuti | wus pandoning sawah boja | mung istiyar wajib ingong | Jaka tumêkaning jăngka | sutanta kaki Bondhan | ngèngèrna mring Kyagêng Tarub | darbyatma juga wanodya ||

26. trah suranggana sing syargi | dhaub kyagêng darbyatmaja | Dyah Nawangsih rum-arume | lagya ngumur sawlas warsa | jodhone atmajanta | hyun murwani nrahkên ratu | wahyaning wahyu wibawa ||

27. dhawuhna timbalan mami | ring Kyai Tarub yya taha | mangkata sadina kiye | iki sun paringi gatga | dyi awak-awak waja | mlela gêndhaga ranipun | lan punakawan sajuga ||

28. Ki Sutiya ingkang nami | asli sudra punggung mudha | juru sandika ature | Dyan Bondhan wus dhinawuhan | umèstu tan lênggana | bidhal jalma tri wus laju | prapta madyèng wonapringga ||

29. tandya na murtèng pakarti | jalmastha hyun ngruda pêksa | begal jalma tri sêdyane | radyan datan kakilapan | mingis panarkèng cipta | janma dur mlagsona gapyuk | nanging cuwa tanpa daya ||

30. sirna subatining karti | dene Sang Bondhan Kêjawan | nênêm mlayu mati roro | kataman curiganira | nanging cacat kêng katga | kalêrês tigsyana pugut | sagabah mèh tan kêtara ||

31. dèn iling-ilingi titi | têtela radyan pêrsapa | heh saturun-turun ingong | kang èngêt ayya

--- 41 ---

wêweka | nganggo kris awak waja | yèn katêmpuh ing pakewuh | ing pucuk pugut sakala ||

32. tantra dangu anèng margi | lampahnya tri sampun prapta | ing dhusun Tarub têtakèn | têtela gya manjing wisma | juru sawah pranata | tata arjaning tumuwuh | Kyagêng Tarub wus waskitha ||

33. marang tamu kang tumrapti | sajuga tangguh katara | mawa wangkawa wangune | wêngka wahananing jăngka | tete trah kusuma[32] | nadyan rare wahyèng sêmu | kandhêga nurbuwat raja ||

34. wusnya samya tur basuki | juru sawah paring priksa | tampi timbalaning katong | myang jăngka-jangkaning praja | kadadyaning wasana | sêmona Ki Agêng Tarub | wus kajaja sabdèng nata ||

35. purwa madya amêkasi | ki agêng nuwun sandika | manjing êbuk sabdèng katong | arda suka sokur ing tyas | dènnya panuju samya | pêthuking kalbu Ki Tarub | mèksi citraning satriya ||

36. Kyahgêng Tarub gya nimbali | putrèstri sampun tumrapta | nini sun jarwani kowe | wruha sudaranta priya | tunggal bapa lan sira | ing nguni ibunya murut | tur laire kakangira ||

37. tandya sun titipkên maring | ki juru sawah punika | barêng wus antara gêdhe | adrêng tanya ring sudarma | kagawa mrene iya | Lêmbupêtêng wastanipun | nini aja sira taha ||

38. sang rêtna umatur inggih | sandika mèstu sudara | Ki Agêng Tarub mangawe [manga...]

--- 42 ---

[...we] | mring ki juru kinon mêrak | hyun pinajar kang pêdhak | dènnya ngêban dhawuh Prabu | Brawijaya Majalêngka ||

39. mangkona lirnya jêng kyai | hèh juru ingsun wus tămpa | dhawuh dalêm sang akatong | pinaringan narpatmaja | kinèn manitikara | karane sarujuk dhaup | lan sutaningsun ni rara ||

40. kapindho ngong kinèn mêrdi | gunardikaning sutama | wênganing budi bicagsèng | susilarja parikrama | budyambêg samahita | saanane desa Tarub | manira munjuk sandika ||

41. sêmbah sinuwun ngong puji | atuka barkah narendra | myang lêluhurnya sang katong | pêpujyèng Widi widada | dadia dining digbya | sarta sang putra puniku | sun lih ing jêjulukira ||

42. Lêmbupêtêng kang wêwangi | lêmbu jarwane aldaka | têgêse puniku banthèng | pêtêng maksih kêsamaran | dènira pandoning Yyang | juru sawah matur nuwun | sandika pamit sakala ||

43. klilan lampahnya lêstari | prapta têtirahing radya | sigra lumêbèng kudhaton | juru sawah praptèng ngarsa | manêmbah tur prasaja | dera ngampil dhawuh prabu | ing purwa madya wusana ||

44. langkung suka sri bopati | juru sawah pinisrama | pradona mas sapantêse | linilan mantuk ring wisma | mundur lagsitèng marga | praptèng panti sung pitutur | Rubiyah marwata suta ||

--- 43 ---

8. Sinom

1. sinom ingkang winuwusa | malih Ni Rara Nawangsih | atut runtut akêkadang | lan Lêmbupêtêng suta ji | tan tăntra mănca kadi | sudara agêng katêmtu | sayuta datan nyipta | runtung-runtung sabên ari | amêng-amêng maring kêbon patêgilan ||

2. nanging adining kusuma | Lêmbupêtêng trang pangèsthi | wèh wus usya rolas warsa | tan samar karsèng narpati | hyun kagarwakkên maring | Sang Dyah Nawangsih puniku | jamak titahing krama | marma sang pêkik tyas ngundi[33] | rèhning wus trang solah-bawaning tênaga ||

3. dupi ri wus lama-lama | kyahgêng babat ring wonadri | karya cithaking pagagan | pêrnah sakiduling dèsi | kapara parêk kali | dadya tinanduran sampun | mawarna palawija | pari tataning wong tani | wusnya dadya kyagêng pasrah narpatmaja ||

4. supaya nunggoni gaga | ngiras tarak brastèng kapti | sang bagus mituhu karsa | têngga nèng pêgagan kanthi | Ki Sutiya kang abdi | sunya sawêntara dangu | sapta ri sapta dina | sang narpatmaja tan bukti | Ki Sutiya krasa nglih awit tan boga ||

5. sigra mantuk marang wisma | umatur mring Dyah Nawangsih | anggèr kula sung pawarta | raka andika wantawis | kraos luwe sapta ri | tan bukti lan nginum ranu | ngajêng-ajêng kintunan | paduka tan ngirim-ngirim | kyai mirêng sabdanira Ki Sutiya ||

6. gya ngandika marang putra | hèh sira Nini Nawangsih |

--- 44 ---

priye kang dadi karsanta | sira tan ngirim ring gagi | sudaranta kêlantih | dene tan ngirim sadulur | lah dèn age ngrakita | sang dyah gya mangrakit bukti | tata mêmatut piranti boga[34] ||

7. wus sumêkta lumêksana | pagagan panggya sang pêkik | lunggyèng bale gubug ngandhap | sang dyah kapanggih sumandhing | sarwi nyèlèhkên cêthing | jangan lombok wadhah tuwung | wungkusan cabuk rêmpah | sumaji kang toya kêndhi | pasrangkara sang dèwi kakang dhahara ||

8. kula antawis klaipan | katara cahyèsmu putih | sang parta mathuk tarima | payo yayi lan sirèki | kêbul ajang sawiji | dyah tan taha amiturut | dupi samadya dhahar | rahadyan gêrgêtên mèksi | gya dèn urut Dyah Nawangsih ingkang asta ||

9. kipat-kipat kêpêl nyiprat | mutung rêngu èsmu runtik | mênyat sangking palênggahan | dhodhoh ngukurkên sang pêkik | arda merang tyas wingwrin | wantu dèrèng wancinipun | kirang sawantra êngkas | sang parta mangarih-arih | ngarah-arah pulihnya kusuma rara ||

10. mangimur lwir madubrata | pait kilang wibaning ngling | yayi-yayi aja duka | sampun sok putungan galih | ngong sudaranta yakin | ayya klèntu pamanggihmu | sampun soka rêmên gêlan[35] | jothak kadya raryya alit | kyai wau katilar sawêg punapa ||

11. Nawangsih sakala wudhar | wus nir blas gêmpaling galih | Dyan Bondhan arda ngrêrêpa | yayi payo [pa...]

--- 45 ---

[...yo] dhahar malih | sarêngan dadi siji | tan awon rèhning sadulur | yèn ijèn kurang eca | yèn sira nora nyarêngi | pakaulan sadulur lami tan panggya ||

12. sang rêtna mèsêm gya lênggah | jajar nèng panti sumandhing | tandya sêsarêngan dhahar | sang bagus sayarda ngudi | gargêtên gêgêt lathi | tantra dangu sang binagus | mangêpêl-ngêpêl boga | tandya dinumukkên pipi | gragaping tyas sang rêtna mundur plarasan ||

13. grundêlan manguman-uman | de saya dadra nyanyêngit | jarene sadulur tuwa | tan gênah adumuk pipi | kabanjur-banjur silip | layak yèn micara kudu | ririh ngajak bisikan | dudu wadi dinggo wadi | mung sêngadi ngaras pipi kang sinêdya ||

14. kuwi klakuan cara pa | yèn lumyat tan uwis-uwis | sanggupe sadulur tuwa | gêrgête tan mêsajaning | yèn ngomong satriya di | sêmbrana kêlantur-lantur | mangajak sasobatan | kêjèpe sayarda nrithil | dina-dina gawe kagèt kêpyuring tyas ||

15. tandyegal ing wisatanya | kondur ing wisma glis prapti | sarwi mara mahyèng waspa | gumêtêr syanita mijil | munggèng ngarsèng sudarmi | tanpaturan sênggruk-sênggruk | kyagêng kagyat ing nala | sarêng myat atmaja nangis | nging jêng kyai mawas solahe ngudrasa ||

16. ngandika nini ana pa | têka-têka nganggo nangis | matur sarwi pêgat-pêgat | karanira luh sun mijil | ramamba botên dugi | satriya kang jagi gubug | wau kula sung boga |

--- 46 ---

nèng pante sarêngan bukti | pipi kula dinumuk kêpêlan sêga ||

17. sêmbrana datan pêrsaja | parikêna dumuh pipi | rama kula tan wiweka | sun duga sadulur yêkti | midêr ing rat tan manggih | wo hyun anu mring sadulur | lah rama boya nyana | gêrgête botên barèsi | Lêmbupêtêng karya rusaking dagangan ||

18. kyagêng alon angandika | sumèh ngarah-arah ririh | hèh jiwatmèngsun ni rara | yya mangkono sira nini | sadulurmu sayêkti | têmbe dadya gêntèningsun | duparèng tyas hyun karya | silip pênggawe tan yukti | wagtamba sangking kangêne mring sira[36] ||

19. papisahan awit jabang | panggih ngantya rolas warsi | anèng Majapait lola | tan wruh yèn darbe rayèstri | marma barêng kêpanggih | mring sira yayah kêmaruk | kudyarsa bopong ngêmban | rèh kitanggèr wus mèh akil | mboya kangkat marma mung ngambung kiwala ||

20. mangkana caraning kadang | rèhning maksih padha cilik | nadyan gêdhe tan dadyapa | jêr durung ana pawarti | sadulur nyidra rêsmi | mila yya sirarda lumuh | nadyan pinotha-potha | wus wajip sadulur tunggil | sang dyah rara sakala lêjar ing nala ||

21. warnanên kang têngga gaga | tansah gung nandhang prihatin | rumangsantuk duka cipta | dènnya gagudha sang dèwi | tan kalêksanan nganti | mundur plarasan rawat luh | trêtamtu praptèng wisma | wêwadul rama jêng kyai | dene ingsun anggege mangsane karya ||

22. wusnya atuk kalih dina |

--- 47 ---

sang narpaputra tan mulih | ni rara tan ngintun boga | kyahgêng panyakraning galih | bocah iki nèk isin | sun susule marang gubug | gya lagsita mring gagan | Ki Sutiya ingkang ngiring | ciptèng driya kyagêng sang parta kundura ||

23. purih wignya ngêla-êla | marang Dyah Nawangsukèksi | supadya lilih kang driya | sang rara rare kêkalih | dhasare wisma sêpi | yèn arsa ka-suka nutuk | kyagêng lagsitanira | praptèng pagagan umajing | gubug panggya sang parta lêngga[37] anggona ||

24. hèh anggèr satriya tama | trahing witaradra kaki | lah age sira kondura | rinta rum-rumên bèn lilih | pulih tyasnya kang ajrih | supadya manut miturut | sira trah danisyara | rêbêsing srêngka murti[38] | tamtu datan kewran priyêmbadèng kênya ||

25. kagyat wardaya kumêsar | Dyan Lêmbupêtêng lyir manggih | gunung mas tanpa upama | suka sokuring panggalih | nêmbah pamit gya mulih | tantra dangu praptèng dhusun | umajing wisma lênggah | nuju Sang Rêtna Nawangsih | lagya ngarang puspa rineka gêrdara ||

26. sang parta marêk ing ngarsa | adhodhok ngiling-ilingi | dyah mingêr mungkur sakala | puspa di cinuwil-cuwil | rinêbut ring sang pêkik | tan kinging nulya kinadhut | nora jamak mas mirah | adhiku têka ngladaki | dyah tumungkul sarwi nguthik-uthik [nguthik-u...]

--- 48 ---

[...thik] kisma ||

27. Dyan Lêmbupêtêng ngrarêpa | marang Dyah Rêtna Nawangsih | de yayi racutên poma | de arda duka ring mami | yèn tan sirna samangkin | ki hyun mring Majalangu[39] | kang sun ngèngèr sira[40] | têmahan dika tan sudi | e bok uwis nora diaku sudara ||

28. layak sun wong nistha papa | nèng kene sira ladaki | kadang tuwa nora pakra | pantês pinidosèng lathi | puluh-puluh wus pasthi | wong ayu tega sadulur | sang dyah mèsêm sru mojar | sapa wonge kang tan sudi | punapoa panduka main subrana ||

29. gêguyon datanpa krama | bok inggih dipun mantuni | sayêkti kula nut karsa | jêr suramba sayêkti[41] | wangsul yèn sira mêksih | sêbrana amba tan ayun | sumambung sang narpatma | dhuh yayi wus sun marèni | wong wus kapok sira duka tanpa taha ||

30. dupi ing alama-lama | kyai datan mulih-mulih | nèng gubug têngga pêgagan | klantur tan antara lami | sang dyah lawan sang pêkik | runtut wus yayah sadulur | Nawangsih dèrèng wikan | yèn puniku sang suta ji | amagangi ring dyah dadya jatukrama ||

31. samana naredra putra | sung sukèksi pan wus pulih | sutrisna nganggêp sudara | runtung-runtung kusuma di | ring kêbon [kêbo...]

--- 49 ---

[...n] têkap bèji | mring pijana ngalap mênur | Lêmbupêtêng sadarpa | mangunggut-unggut ing galih | gêtêm ngayang grêgêtên gatining cipta ||

32. sang dyah lagya ngayuh patma | astanya dipun cêpêngi | kagyat mutir palintiran | syeda dèn ngraras sang pêkik | ambal-ambalan kaping | sang dyah dhodhog dheprok sluku | sang dyah binopong sigra | kinusya wantraning ratih | dhuh pujanku kang yayah rêtna pratima ||

33. sang rêtna nulya ingêmban | wadana liniling-liling | ingaras sarwa ngandika | adhiku ing dunya ngakir | tampanana sih mami | lathinya cinucup-cucut[42] | sinêsêp ring rahadyan | sang dyah sarosa nrêng budi | praptèng madya natar sinèlèhkên kisma ||

34. sang dyah kesyanira wudhar | mawur argulo malathi | pinjung kaplorot lumajar | sosot krawuse druwili | ngèsi-èsi prajanji | janjiku kowe wus saguh | birat budi sêmbrana | parikêna ambêg krami | paran baya sira nyidrani prasêtya ||

35. mangaku sadulur tuwa | dene pangarahnya lali | gèk anu nyokot-nyokota | paripaksa kumawani | sun matur marang kyai | ana gladhak tukang asu | wisata gêgancangan | ring pagagan tawan tangis | praptèng gubuh nungkêmi padaning rama ||

9. Mêgatruh

1. truhing sêbda kyai angandika arum | paran baya sira nangis | sang dyah matur

--- 50 ---

trêrang têrus | angêlongi tan muwuhi | purwa madya wusanelok ||

2. Kanjêng Kyai Tarub pangandikanipun | lah wêruhanira nini | satriya kang ganggu-ganggu | punika atmèng narpati | ing Majapait sang katong ||

3. anèng kene wus lami magang maring sun | miturut rèh para kardi | caraning desa tumurun | tan ketang wibawèng nagri | magangi siratmèng ingong ||

4. sèwu bagya suka sokur sèwu mliyun | de sira kinaryèng gusti | sinuwun ing Majalangu | mèt tênaya kita nini | atuk putra bagya kaot ||

5. tur wus kabul ing jăngka wirayatipun | sira benjang asêsiwi | murwani bawane agung | wahyaning wahyu linêwih | têmbe nrahkên para katong ||

6. amangkurat bawona jagat kagêlung | têrah-tumêrah tanpa nis | mung kasêlan catur ratu | mila yya pêpeka nini | wus măngsa sira mong tuwoh ||

7. rakamta pan wus yusya kwalulas taun | sira dasa pănca warsi | paran karsanta wong ayu | dyah tumungkul ngêlus wèni | pratandhaning yèn wong wadon ||

8. wus darbyemut jatukramaning tumuwuh | wanudya jajodhon laki | sang rêtna datan darbyatur | mung tumungkulnya ngurut itik[43] | kyagêng pratawèng pasêmon ||

9. têtila trang klakuaning wanudya yu | kêlamut ngangkat birai | jêng kyai sigra dhêdhawuh | ring Sutiya kinèn mulih |

--- 51 ---

kyagêng kondur lan sang sinom ||

10. tantra dangu wisatanya tandya rawuh | lunggyèng langgar gya nibali | Dyan Lêmbupêtêng cumundhuk | liningan sêbda rum manis | hèh radèn kitèngsun wêroh ||

11. nguni ingsun tampi sabdaning sinuon | kang kaampil juru sabin | amaringakên sang bagus | karsendra ngong ambil siwi | jăngka jangkanirèng kraton ||

12. kang wus kasbut wirayating jagat kêmput | sang parta andika benjing | nrahkên panjênêngan ratu | mbawani ing tanah Jawi | mila ing mangke karsèngong ||

13. sira yugya nambut titahing tumuwuh | kromoa rinta pribadi | Nawangsih mèstu ing dhawuh | ing ramanta jêng kiyai | sarat mardawèng lêlakon ||

14. narpatmaja nêmbah matur nuwu-nuwun[44] | mèstu manurut jêng kyai | èsthining tyas tampi wahyu | nurbuwat pandoning Widi | atuka widagdèng lakon ||

15. kyagêng gupuh nibali pra wrêda ngriku | măncapat sampun tumrapti | ningkên pasatuan dhaup | radyan lan Sang Dyah Nawangsih | panggih arènira têmon ||

16. myang anggusthi bawahanira tatêmu | cawangan panggya basuki | sêmona Ki Agêng Tarub | wiwit tata-tata mranti | mirantya kartining kewoh ||

17. dupi ratri ki agêng nulwa kêkutug | mênyan wulung dupa putih | kongas mêrdu gănda arum | sumundhul sawisma radi | Dyah Nawangwulan sumêdhot ||

18. gandèng mênyan campur lawan mêrang

--- 52 ---

wulung | nyakrèng tyas na karya gati | Dyah Nawangwulan gya tumrun | mring marcapada hyun mèksi | putrèstri sarya atakon ||

19. cumlorot lwir cancala jlêg nulya rawuh | jumujug ing langgar panggih | kyagêng lagya gunêm rêmbug | kagyat myat rayi ngurmati | wusnya samya dum krahayon ||

20. Nawangwulan umatur panyakranipun | bêsmi dupa mênyan putih | winor ing mrang kêtan wulung | kagyat ing tyas praptèng ngriki | kyagêng angandika alon ||

21. ana karya wigati marmamba kutug | wruhanta Ni Nawangsasi | yayi wus wantara dangu | sun tămpa dutèng narpati | ing Wilatigta sang katong ||

22. maringakên atmaja sajuga jalu | Bondhan Kajawan kêkasih | kinèn rumagang maring sun | putranta Rara Nawangsih | kang pinrih karsaning katong ||

23. pinèt putra dhaup lan parta sunu[45] | nata nyêsmintani ngakir | nurunkên para ratya gung | pramudaning tanah Jawi | kita sandika rumojong ||

24. nora luwih aturku sandika nuon | rèhning wagtu iki yayi | wayah birai sutamu | wus sêdhêng manuksmèng krami | kakung putri yugya cocok ||

25. sun ngupaya dina kang yugya katamtu | panggihnya pangantèn kalih | satu pasatuan bagus | ing purwane nguni[46] | sira sun undang ngarsèngong ||

26. Sang Dyah Nawangwulan matur sèwu sokur | kula mudyèstutèng Widi | dadia widadanipun |

--- 53 ---

ing rèh tumêrah ing wingking | jamak urip momong jodho ||

27. nanging wontên cipta kula yèn panuju | para wrêda lan kiyai | rèhne Nawangsih puniku | wor turasing surabsari | kêdah mèstu caraningong ||

28. kang wus tamtu dhawuhnya jêng among tuwuh | caraning cara surabsi | kasyargan warata klaku | ing sarat masrut kapusthi | ing têmbe dadya pangilon ||

29. ngangge pranti bubak kawak warnènipun | bêras kawak kacang lami | dadang kèncèng kêndhil gênuk | gênthong munthu irus ilir | kanthi pirantining wadon ||

30. sokur mawi tampah tinggok sênik alu | minăngka gêgawan sangking | pangantèn lanang hyun katur | kasrah ing pangantèn èstri | lamun kaindran mangkono ||

31. yèn wus panggya ni ayu ingkang katêmtu | kirang ing sapasar mawi | tarub blarak mubêng dhatu | kapalisir janur kuning | tuguran pra wrêda ngrayom ||

32. amêmule èsthi wedon aranipun | ngawruhi para lêluri | kang wus mriyayang dèn ujub | de lamun kurang salatri | samya dèn lèki yya pêdhot ||

33. widadara-widadari surabsatun | samya midadaarini | lwirnya mêmuji ning ayu | swasona kalih kajagi | barang sakartining kewoh ||

34. botên kinging nedra ing sadalu muput | dupi praptèng siyang ari | pangantèn kalih [ka...]

--- 54 ---

[...lih] kalulur | sêsuci caraning syargi | nulya busona rumatos ||

35. wastra-wastra gêlang kona kêlatbau | jamang kalung anti-anting[47] | kakung putri kang sarujuk | kampuh wangkidan rumanti | kapasangan buntal karo ||

10. Asmardana[48]

1. turida dyah matur malih | bab caraning kadewatan | kyai paduka wêspaos | lampahnya pangantèn syarga | Jawi tan yogya tinggal | punika nalurènipun | kang kangge têrah-tumêrah ||

2. kêjawi punika kyai | ing dintên tarub katata | kêdah sumaji sajène | jroning pasarean têngah | kêdah karajang-rajang | gambar udyana winangun | têtuwuhan kêmbang mayang ||

3. pajuta tan kenging mati | kutug dupa yayah sanggar | de pakobongan wismane | lah punika têmbung salah | mênggah wutuh basa[49] | pangobongan lêrêsipun | lwirnya pabêsmining dupa ||

4. kinarya pamlêngan budi | jro pangobong yaya sanggar | lan malih lamun pangatèn | wus bindra yayah sarasa | kêdah kakung wanudya | kramas suci banyu pitu | kacampur puspa udyana ||

5. Kyagêng Tarub ngandika ris | ring dyah kusumèng dewata | hèh yayi yèn ingsun supe | akèh timên pricènira | sapa kang wignya tapa | kalamun panudyèng kayun | lah sira kang tata-tata ||

6. nata piranti rumati | têtawura

--- 55 ---

dewa yatna | ingsun măngsa barong kowe | warnanên kusuma rara | lawan nararyya aja | Lêmbupêtêng malbèng tajug | yun panggya lan ibonira ||

7. Dyah Nawangsih kang rumiyin | mangusya ibu paduka | sang dyah sru mahyya waspane | Radyan Lêmbupêtêng sigra | gatya mangaras pada | karweka sadaya mundur | kyagêng malih angandika ||

8. hèh yayi prakara iki | wus parêk praptaning dina | kang bakal sun mulyakake | bawahanira wiwaha | mring pangantyan karweka | tata-toto amêmatut | tibaning dina bujona ||

9. yayi aja sira mulih | Nawangwulan nambung sabda | kula batên sagêd rèrèn | gêjawi benjing kewala | malêm ari widada | kula sakănca myarawuh | mêmudyèstuti dewata ||

10. bubyagyaning putra putri | pangantèn dyi sarta amba | maringi pangangge sae | rêtna di inguparêngga | tirah pinatik rêtna | katêmtokna kyagêng ulun | nulwa pamit lumaksona ||

11. nèng natar mancal pratiwi | gayuh dirgantara musna | warnanên rêmbug dadine | kyagêng wusnya dhawuh wrata | ing prapat mănca lima | myang kang têbih-têbih ngriku | dera hyun arsa miwaha ||

12. sêmona kathah tyang prapti | samya ngaturkên sasumbang | bêkakas barang myang prabot | bêras-bêras ayam-ayam | rajakaya maeda | kathah

--- 56 ---

tan kenging kagunggung | gunging wong desa kèh prapta ||

13. dupyantara praptèng janji | parêking dina swasona | priyèstri kang prapta ewon | bêkakas pring janur klarak | kepang kajang sumêkta | nulya kapasang kêng tarub | miturut caraning syarga ||

14. sêsajèn sumaji-saji | pangobongannya rinêngga | udyana kêmbar mayange | tuwuhan mawarna-warna | mêmule dewa yatna | rampung widaraning tarub | samana praptaning dina ||

15. malêm midadaarini | dalu para suranggona | sing syarga manjing pangobong | miwah Dèwi Nawangwulan | gănda kasturi ngambar | sumêbar minging mamêrdu | kagyat pra tamu sadaya ||

16. warnanên raja kaputrin | munggèng gêndhaga kêncana | ting glêbyar pating pêncorot | ebat kang samya tumingal | pra surabsari lênggah | anèng pangobongan kumpul | amêmujya rawismara ||

17. ring Yyang jawata linêwih | jinurung găngga tri găngga | basukyarjaning pangantèn | sadalu tan ana nedra | bejang kusuma rara | binêktèng narmada slulup | sêsukci lwir surabsara ||

18. wusnya mantuk gya dèn kêrik | surab wida rasamala | linulur-lulur anggane | glis kapasangan subaga | raja kaputrèn rukma | dene ta pangantèn kakung | nèng langgar pinaripurna ||

19. tan siwah dènnya rumati | pirantining lulur gănda | winida rasamalane | wus ngrasuk cara swasana | pangantèning narendra [na...]

--- 57 ---

[...rendra] | dhasar narpatmaja bagus | pantê nuksmèng Kumajaya ||

20. sang rara yu nuksmèng Ratih | pangantèn dyi yèn cinadra | kurang kêrtas luwih elok | gancanging crita samana | wanci kuruping arka | pradăngga munyarda arum | ladrang pangantèn lagunya ||

21. tandya pangantèn rinakit | hyun panggih caraning dewa | kakung putri wus kagandhèng | binayang-bayang pra wrêda | umahya sangking langgar | malbèng wisma mamrih têmu | gathuk nèng madyèng wiwara ||

22. têmpuhing netra kêkalih | istha thathit lan cala[50] | nèng madedyara dyi rèrèn | samya bêbalangan gantal | kaping tri priya mangsah | dyah nucèni mring sang kakung | sigra akêkanthèn asta ||

23. lunggyèng tilam patra sidi | nèng ngajênging pakobongan | widadari ngobong-ngabong | dupa rasamala awro[51] | midra arum muksyara | kèh wong wruh samya kapecut | kathah lamun winuwusa ||

24. pangantèn malbèng jinêm-mrik | tan cinatur solahira | sang kalih nêdhêng mangsane | wus samya dumugi karsa | enjing para dewata | samya ngangsu banyu pitu | myang mamèt puspa udyana ||

25. sawusing sajèn sumaji | karweka sami umahya | yu manjing patirtan age | kêpung kapang suranggana | gya sinuci ing tirta | datan dangu sampun rampung | dènnya mikara tênaya ||

26. samya lênggah pra

--- 58 ---

surabti | biyantu ing karsanira | yun mantuk ring kayangane | warnanên Dyah Nawangwulan | ngaturi ingkang raka | Kyahgêng Tarub lênggah sampun | Nawangwulan lon aturnya ||

27. jêng kyai kularsa mulih | măngsa borong putra dika | ing mangke wus darbe jodho | ingkang witnya among karsa | yya na juga rubeda | Kyagêng Tarub gya sumambung | sabda rèh manurah arda ||

28. priyambada ngarih-arih | aruming sidi wicona | hèh yayi lamun panudyèng | karsanta bok aja sira | kondur marang kayangan | bêcik padha momong mantu | sira ingsun padha tuwa ||

29. lah sing uwis bok ya uwis | biratên syardanta aja | kêlantur-lantur lêpat ngong | mupusa sira karsèng Dad | pandoning suksma taya | padha guwangên sagra kidul[52] | yya mangeling-eling ala ||

30. wran kasiku mring Yyang Widi | yèn tobat sadurung laya | têrtamtu atuk agsamèng | balik minta kawlasanta | pagene tanpa marma | apa kranane riningsun | Nawangwulan pasrangkara ||

31. inggih yèn manungsa kinging | wangsul para suranggana | lupus[53] pisan salawase | mila kula datan arsa | manggèn nèng marcapada | bisa luwe bisa tuwuk | suka bungah duka cipta ||

32. marma sayuta tan apti | gêtun ngong tanpa [ta...]

--- 59 ---

[...npa] upama | sangking kabutuh ing kewoh | ing nguni mung mèstu karsa | ring wong kang sung sumbaga | hèh tuwan katuna lungguh | pra surabti gayuh kasa ||

33. sakêdhèp wus tan kaèksi | warnanên kang pêpasihan | Lêmbupêtêng lan sang sinom | rumakêt runtut têtela | wong Tarub akèh prapta | tur pranata cara dhusun | sigêgên ingkang kocapa ||

34. wontên trahing naramurti | narendra ing Majalêngka | jalu Pêndhawa têngrane | Arya Damar tyas sumarta | winisudha dipatya | pangyasa satêngah ratu | nèng Plembang tanah Sumantra ||

35. ing ngriku wus nyakrawarti | baudhêndha rèh midana | dina lumintu danane | ucapên Sang Brawijaya | darbe parara-rara | dêdêg sêdhêng ayu tulus | putri sangking nagri Cina ||

36. wus kagêm sinaryan dadi | watarantuk limang căndra | nanging dhêndhala watake | brangasan tanpangon mangsa | milarda atuk duka | dènira ingkang sinuon | winêdalakên sêkala ||

37. rèhning nuju anggarbini | têtela èrnya sa nata | karsaning nata sêmangke | putra Cina ingkang wawrat | pinaringkên mring Plembang | Dipati Arya Damar wus | lêpat tindaking sulasma ||

38. nanging dhawuhing narpati | yèn dèrèng mahyèng kunthara | sang arya tan klilan awor | kang dadya tataning

--- 60 ---

krama | pêpacuh sangêt nata | praptèng Plembang tampi sampun | dipati duhu[54] yu karsa ||

39. nyandikani tur nyanggêmi | sadarpa panyêgahing tyas | wusnya praptèng wanci miyos | umahya kunthara priya | sinung ran Radèn Patah | lami malih asêsunu | kêlawan sang adipatya ||

40. babar jalu warna pêkik | tan siwah lan Radyan Patah | Radèn Timbal panêngrane | wus trang putrane dipatya | sawusnya lama-lama | tênaya karwa tinuduh | ring prabagsitèng utama ||

41. mingis ing cipta mangudi | kadigdyan myang kasusasran | Jawa Arab wus bijagsèng | samana wus kawistara | samya gêng putra karwa | dyan dipati darbe emut | kamagangakên mring praja ||

11. Pangkur

1. pangkur putra dyi ngandikan | Radyan Patah Dyan Timbal praptèng ngarsi | liningan sêbda hèh kulup | sira padha maganga | mring nagara Majapait jêng sinuon | lah iku nata utama | angrèh Sumantra ing Jawi ||

2. jangkahên praja ing Plembang | salah juga ingkang katrimèng kardi | sapa atuk bagya tamtu | olèh idining nata | nanging sira thole ingkang atut rukun | lakuning wong rèh kêkadang | sandika putra kêkalih ||

3. samana wus tata-tata | amêmatut miranti sangu margi | êmban punakawan [punaka...]

--- 61 ---

[...wan] mèstu | cacah wong kalih dasa | sang putra tumulya mangaras suku[55] | sang dyah tinibul êmbunnya | marang rahadèn dipati ||

4. nulya bidhal kirdhanira | praptèng têmpi muara satriya di | nitih palwa kunthing laju | atuk angin tunggara | datan lami nèng jamuna praptèng sampun | titêrahing pulo Jawa | tumêdhak satriya kalih ||

5. umangsah dharatan Jawa | kasinggihan ing Cêrbon goning wali | radyan kalih gya jumujug | byantara pangran modang | datan samar ing satriya anyar rawuh | katara prabaning wagtra | nulwa sinrabramèng puji ||

6. dalu nyare kalihira | Pangran Carbon ngandika arum manis | hèh radèn kita sung tutur | jangkaning tanah Jawa | para wali sung wirayat wus misuwur | kalingane kaki gêsang | kang kacêtha nyakrawarti ||

7. yèn siranggèr hyun prastawa | lah marêka ing gone sun tuturi | hèh wêruhanta sang bagus | sira siniya-siya | ring ramanta satêngah binuwang sêmprung | mring Plembang gya tinampanan | ramanira sang dipati ||

8. purwane duk nèng jro garba | kang syarinta sring ngimpi mangku sasi | sujanèng cipta sang prabu | binuwang sangking praja | kasasaban mung sêngadi karya sintru | bibyanta yayah cêndhala | brangasan kèh janma gêthing [gê...]

--- 62 ---

[...thing] ||

9. jatine pasang sujana | bokmanawa kang anèng garba mijil | jalu têmah mamor sambu | dêrdahing prajarjana | sri narendra kang kinudang-kudang amung | Bundhan Surati kang mahya | sangking Ratu Dyarawati ||

10. yeka pangeran dipatya | hyun murut sang nata gumatya aji | nanging para wali kutub | tan samar kirdhaning rat | wahyèng drajat ingêrnya waskithèng kewuh | wahananing wahyu kobra | gumantung ing sira kaki ||

11. durung kawistarèng dunya | wus pinêsthi dening kodratulahi | jăngka jangkahên ing laku | èsthinên ujar ingwang | aja sira mring nagara Majalangu | cumundhuk sri naranata | mêmpêng marang Ngampèlgadhing ||

12. ngabêktia pra ngulama | ingkang wignya nglairkên wahyu ghaib | dene arinta sang bagus | utama laju magang | ring sang nata sinuon ing Majalangu | jangkaning praja katrima | têmbe sira ambawani ||

13. wibawa dipati mulya | sasat ratu gêjaba lirning kardi | karti-kartaning praja gung | kasrah ing astanira | dyan kêkalih sandika mangèstu dhawuh | warsitaning wali tama | sakyesa nora ngowahi ||

14. wêgtu pajar samya salat | byar raina pangran ngandika aris | wus radyan mangkata gupuh | dyi mangaras gya

--- 63 ---

bidhal | praptèng wana Roban wêritnya kêlangkung | critaning kuna kèh setan | wisatca wisaci bêlis ||

15. sadene bêburon galak | kawarnaa ing ngriku ana dèsi | ing Salam wastaning dhusun | wontên sajuga jalma | duskartayu putus munah laku dudu | datan ngeman yusyaning lyan | Kyai Wana parabing sih ||

16. kasub kagumbagèng[56] jana | Kyai Wana magan pakarti juti | dhasar trahing waswa ngriku | yatin tur tanpa kadang | nanging Kyai Wana dirga ambêg dirgung | kagunggung wong wani laya | kya tumadang mêmatèni ||

17. yèn atuk arta busona | tanpa sisya kadum wong pêkir ngêmis | ajêg lampahnya misungsung | pra widagda manistha | kapanujon Ki Wana nganthi wong catur | sêdyaning tyas hyun bêbegal | tantra kapêthuk tyang kalih ||

18. Radèn Patah Radyan Timbal | nèng madyaning marga wona nabdandik | hèh mandhêga wong lumaku | sun pundhut sangonira | rajabrana myang panganggo kang kok rasuk | Dyan Patah aris ngandika | hèh durta sira sun wèhi ||

19. Radyan Patah sigra-sigra | anguculi sus-usus isi ringgit | dinar dirham mas sêdarum | jroning kolor sêdaya | kinalungkên marang Ki Wana nèng gulu | hèh wong

--- 64 ---

beg yya sararda[57] | kok pangan sajêgmu urip ||

20. kiraku tan bisa têlas | nulya laju radyan para abdi[58] | ucapên Ki Wana sampun | buka kang isi arta | sanalika wran pănca netrane limut | pêtêng gagap mak-êmakan | tan wruh satunggal punapi ||

21. jro kalbu bingung sadarpa | wus aduga kêne[59] upaya sandi | gya tobat marang Suksma gung | nlăngsa minta apura | yèn waluya kawula purun umèstu | mituhu pundi sakarsa | karsanya satriya kalih ||

22. gyantuk parmaning Pangeran | sirna ilang sakala mripat pulih | padhang gumêmblang lir wahyu | sigra nututi radyan | usus-usus mêksih sumampir nèng gulu | janma lima inggal-inggal | saojotan radyan kèksi ||

23. nguwuh-uwuh Kyai Wana | dhuh gustiku satriya kang lumaris | kula ngaturakên wangsul | brana kagungan tuwan | lawan malih yèn panudyèng karsa ulun | sumêdya mèstu paduka | nglêbur tapak amêkathik ||

24. radyan aris pasrangkara | krana napa de sira balik kapti | gèsèh tekatmu lir mahgu | Wana matur prasaja | purwa madya wusanane têmah nusul | radyan mèsêm sokur suka | papêsthèn kodratolahi ||

25. yèn mangkono [mangko...]

--- 65 ---

[...no] sêtyanira | sun tarima de sira darbe ling[60] | pênête wran papat iku | bêcik padha balia | mung Si Wana lah prayoga tut pungkur[61] | sarta sun paringi aran | Ki Wanasalam prayagi ||

26. laju tindaknya rahadyan | jalma begal kang catur dèn lilani | gya wangsul pinaring sangu | pasêmat catur dasa | têkap marga Dyan Jaka mahya kang rêmbug | Dyan Patah nulya ngandika | mring Radyan Timbal kang rayi ||

27. hèh dhimas prayogyaningwang | adum gawe mituhu sabdèng wali | jăngka jangkanirèng wahyu | sira dhimas têrusa | rumagang ring Naranata Majalangu | dene rowang kalih dasa | gawanên mring Majapait ||

28. kang rayi sampun waskitha | ing sasmita rèh wirayating wali | tan lênggana nêmbah nuwun | mèstu karsa paduka | gya manimpang mung Ki Wanasalam katun | Dyan Timbal laju kirdhanya | tyang kalih dasa tut wuri ||

29. prapta têtirahing praja | nulya malbèng nagara jujug Patih | Gajahmada sampun konjuk | kanjêng sri naradipa | wus katampan pamagangira sang bagus | sang nata dhangan ing karsa | mring Radyan Timbal arda sih ||

30. warnanên ingkang tinilar | Radèn Patah mulang pêrpatnya siki | rêreyongan lampahipun | lawan Ki Wanasalam | kang sinêdya ing cipta rahadyan bagus | sowan marang Ngampèldênta | jêng sunan wali utami ||

31. nêngna ingkang kawuwusa [ka...]

--- 66 ---

[...wuwusa] | putranira Jêng Sunan Ngampèl nênggih | tanpa ngluwat ingkang sêpuh | tuk wênganing Yyang Suksma | ajêjuluk Prabu Satmata wus kasbut | gêdhaton nèng Giripura | nulya arènipun malih ||

32. Sèh Bênthong wali otama | kèh mujijat kabul dening pangèsthi | jêjuluk Jêng Sunan Kudus | ri malih priya nama | Sèh Mulana Iskak nèng Giri dhêdhukuh | kasusra ing măncapraja | wali lêpasing pabudi ||

33. nahên ingkang kawuwusa | Radèn Patah nuju têlênging galih | mangetan lampahnya têrus | lawan Ki Wanasalam | tan winarna nèng marga sêmona sampun | praptèng Ngampèlgadhing nulya | kêparêng jêng sunan lagi ||

34. lênggah pra sabat sumewa | lwir caraning ngadad nora salisir | kasaru satriya rawuh | kanthi pêrpat sajuga | gya sumaos ing ngarsanira sang wiku | kagyat ring kang anyar prapta | cahya nuksmèng sanubari ||

35. tan samar wali utama | myat nurbuwat ngawêngi ingkang prapti | nanging sêngadi tan wêruh | jêng sunan ris ngandika | hèh satriya sêka ngêndi pinangkamu | sapa panêngran kang nyata | paran karsa praptèng ngriki ||

36. rahadyan gya matur nêmbah | jêng paduka dangu pinăngka sangking | Sumantra angsal pukulun | kitha tanah Palembang | dene asma kawula ingkang kasêbut | pun Patah tênayanira | Arya Damar Adipati ||

37. praptèngong ngriki sadarpa | kumacèlu adrêng yun dadya pêkir | mruhita silaning kawruh [ka...]

--- 67 ---

[...wruh] | samana Radèn Patah | wus pinajar winulang sadaya ngèlmu | cukup cakêp tyasnya tapa | ngênting pamunahing ngèlmi ||

38. tinarima ring jêng sunan | Radèn Patah tandya ingambil siwi | yayah tênaya satuhu | tur tinariman putra | dadya matu rahadyan kinon dhêdhawuh | anèng ing wona Bintara | sandika darma nglampahi ||

12. Dhandhanggula

1. kanjêng sunan angandika manis | ring Rahadyan Patah nyakêp wulang | sabarang winarahake | sadaya wus kagulung | katêkêm ing tyas nyarda wêning | tumulya kanjêng sunan | babisik sung tutur | wahyaning wahyu wibawa | ambawani lêlajêring tanah Jawi | sira pakuning dunya ||

2. mila thole ngaliha dèn aglis | anjangkaha wahananing jăngka | titising wahyu karaton | radyan papêsthèn kulup | nora yugya yèn tan kabudi | budayaning pangreka | tumuruning wahyu | nurbuwat inggal tumêrah | lah mangkata thole ing sadina iki | lan garwa brayatira ||

3. sandika gya bidhal nglagsanani | dhawuhing guru tur maratuwa | nèng marga tan winiraos | sêmona sampun rawuh | ing Bintara atata rakit | wantara sampun dadya | arja kyèh wong mèstu | kunjuk ing Jêng Sri Narendra | Majapait ing Bintara sampun dadi | kutha gêdhe raharja ||

4. ciptaning tyas jêng sri narapati | sokur bagya Si Patah kang karya | mulyaning Bintara rame | nata nimbali gupuh | Radyan Timbal sêbdaning aji | hèh sira lumakua [lu...]

--- 68 ---

[...makua] | dhewe dipun gupuh | kakangira kaki Patah | kang dhêdhukuh ing Bintara sun tibali | sandika gya tumrapta ||

5. ing Bintara dhawuhkên sabda glis | laju kerit ing byantara nata | Dyan Patah laju mangusyèng | noraga marikêlu | sri pamasa sadarpa asih | kang putra gya ingangkat | winisudhèng luhur | pinaring pangkat Dipatya | Natapraja ing Bintara kinèn ngêlih | karana kitha Dêmak ||

6. Radèn Tibal ugyantuk ponang sih | kawisudha klênggahan dipatya | ing Têrung kadipatène | asma kapundhut sampun | ajêjuluk Sang Adipati | Nararya Pêcattăndha | dhawuh wus misuwur | Kyana Patih Gajahmada | byawarakkên praja ing lyan tanah nagri | wrata satanah Jawa ||

7. duk sêmona rahadyan Dipati | Natapraja ing ari ngandika | hèh Pêcattăndha sun darbe | mring sira wêling atur | kaunjukna ing sri bopati | lamun parênging karsa | ngong nuwun pangèstu | ngeslamake băngsa Jawa | ingkang rayi ing kawula tur uning[62] | gya munjuk ring sang nata ||

8. dhawuh dalêm wus parêng ananging | sasênêngan kang sarju kiwala | kang tan sênêng yya pinêksèng | Pêcattăndha gya matur | marang raka dhawuh ing aji | trus trang sapangandika | dyan pamitan mundur | Bintara kitha ing Dêmak | amituhu dhawuhing rama narpati | tan dangu praptèng Dêmak ||

9. kawarsita wali bangun tèki | Maolana Mahgrib mangun brăngta | nèng Glagahwangi wus ngalèh | pinggiring [ping...]

--- 69 ---

[...giring] samodra gung | guwa Langse Molana Mahgrib | pasmakan sondêr toya | atênapi tidhur | wus lami antaranira | nganti kisya mustaka kinarya linggih | kênaka ting cêkakar ||

10. mlêng sucipta yayah gusthika di | tanpa mobah lwir mahyèng sêmbawa | amung netra kêdhap-kêdhèp | mudya dibaning[63] kayun | ngeslamakên janmaning Jawi | ucapên Sèh Mêlaya | lêlana lumaku | nuruti rahing janmuna | saking wetan mangulon kirdhanya prapti | guwa Langse nupiksa ||

11. jêntung ngungun ngunadikèng galih | kaelokaning Alah Tangala | de ana jalma mangkene | lah apa kang kinasdu | wran mujadah kang kaya iki | kagyat Sèh Maolana | ngandika jro kalbu | o o jêbèng Sèh Mêlaya | aja tanbuh mundhak sira ngrêribêdi | ngong ewuh imbal sêbda ||

12. lan Pangeran ingkang sipat kadim | sun kira sira Mlaya tan wignya | wruh asmamu asmèng Manon | mêksih mêntah tapamu | kaya priye wran dadi wali | tan bangkit imbal sabda | lan kang murwèng tuwuh | kagyating tyas Sèh Mêlaya | e e sapa de wêruh sêbdèng sun batin | tur bisa ngerang-erang ||

13. marang ingsun tatela wong lêwih | yèn mangkono sun dhewe kang tuna | durung tutug sêdyaningong | tapèngsun durung gêntur | dene maksih dèn [dè...]

--- 70 ---

[...n] isin-isin | Alah nyuwun ngapura | tobat kula katur | ing têmbe paboya-boya | pisan-pisan ngina samining dumadi | tur ngong cinacat mêntah ||

14. awit amba dèrèng sagêt panggih | imbal sabda lwir tiyang kêng tapa | munajat nèng guwa Langse | Sèh Mlaya nulya têrus | ngulon nurut tirah jêladri | kirdhanya sigra murang | wonarga lwih singub | ciptèng tyas hyun bangun tapa | maksih cingkrang pujining sêmèdi êning | tan lami Sèh Mêlaya ||

15. ngalor ngulon praptèng tanah nagri | ing Carêbon wastaning kang kitha | Sèh Mlaya tandya taturon | nèng ênu prapatan gung | ngathang-athang mlumah asta dyi | sindhakêp kêjêp netra | nèng madyaning lurung | warnanên pra janma liwat | jalu èstra[64] gègèr lumiyat wruh jalmi | tan kaprah nèng dêdalan ||

16. tur lagnyana ngadêg brajamusthi | dhasar têksih taruna sêmbada | kasusra warta jalmyakèh | samana sampun katur | marang pangran modang anggalih | nyakrèng tyas wali tapa | jêng pangran dhêdhawuh | marang garwa lara-lara | kinèn godha caraning wadon minta sih | garwendah wus busona ||

17. gănda wida ingkang marbuk minging | wus kinayang busona di raras | nulya lumaksona age | tri lagsmi ayu lurus | dêdêg sêdhêng tan wontên mirip [miri...]

--- 71 ---

[...p] | kirdhanya tantra prapta | janma di kang turu | lagnyana angathang-athang | brajamusthi i[65] kaki ngayuh manginggil | pra lagsmi tri anggodha ||

18. dèn mêg-êmêg gènira mêtêki | datan mosik ingkang tapa nedra | agya pangrasan tumèpèl | ring grananya kang turu | mêksih eca-eca aguling | malah mangkrêt sakala | brajamusthi alum | saya alit sarêng cêlak | ponang dakar wus dadya sacambe aking | mundur kang samya ngodha[66] ||

19. tur uninga dènnya nglagsanani | anggêgodha mring janma kang nedra | malah mangkrêrêt dakare | pangran modang tyas emut | bokmanawa wali linuwih | nulwa jêng pangran tindak | pribadi hyun pangguh | lumaksona sampun prapta | pangran modang sigra lênggah ajèjèri | nèng dagannya kêng nedra ||

20. datan samar jêng pangran mangèksi | lamun ulyaning Alah kang tapa | laju tinunggonan bae | dangu antaranipun | nganti sapta ari tan nglilir | pangran gya uluk salam | salam ngalaekum | tanggap ngalaekum salam | gregah wungu ngrakul dene sira adhi | nunggoni wran barata ||

21. pangran matur lah sumăngga mugi | kula turi mampir ing wismamba | Sèh Mêlaya ngandika lon | ya bangêt tarimèngsun | nanging durung yayi ngong mampir | mêksih [mê...]

--- 72 ---

[...ksih] anggêntur lampah | ngulati ing guru | Jêng Sunan Benang ing Mêkah | sigra-sigra pangran kodur tan winarni | tumulya Sèh Mêlaya ||

22. kusung-kusung pamusênging galih | dènnyarsa kaji maring bètolah | ucapên Mulana kaot | Magrib ingkang nênungku | anèng guwa Langse tar wigih | waskithèng alus lêmbat | ring Sèh Malaya wruh | derarsa mring Kakbattolah | pinêthukkên nèng marga dening Sèh Mahgrib | hèh jêbèng aja lunga ||

23. kagyat jumbul Sèh Mlaya tan angling | o o sira dene kaya bocah | hyun mring Mêkah pa gawene | wruhanta Mêkah iku | sing Ismangil tilasnya lair | Nabi Brahim kang yasa | rupa masjit patut | yèn sira ngèsthi punika | sasat nêmbah brahala lakuning eblis | kok puja-puji mêntah ||

24. jroning Katbah Bètolah sayêkti | sêpa-sêpi sira tan wruh Alah | rèh dudu kono ênggone | marma Mêkah mbuh mau | tinakonan datan patitis | kakekate Bètolah | tar adoh sirèku | aja kang Mêkah Madinah | nadyan bumi langit taranggona sasi | surya sak isènira ||

25. wus dumunung nèng sira pribadi | wruhanamu Mêkah iku gambar | saisining jagat kabèh | gambar ananirèku | jroning gambarira mênuhi | cacog [ca...]

--- 73 ---

[...cog] lan dalil Kuran | ngalamul kabiru | dakara sahiru ngalam | tarbikaning jagat gêdhe manjing cilik | lah iku ananira ||

26. lah cobanên sira mulat carmin | katon apa ing sajroning kaca | tan siwah ing jagat kiye | sêdene suwarnamu | ana rupa kaya sirèki | kabèh sajroning kaca | gambarnya yaiku | myang sakèhing conto dunya | iya sira kang cinoto nèng jro carmin | pagene sira arsa ||

27. munggah kaji maring Bètolahi | lwirnya Bètolah omahing Alah | têkèng kona nora wêroh | măngka Alah satuhu | nora adoh ananing Gusti | Gusti lawan kawula | sajatine kumpul | lamun pisah kaya paran | lamun kumpul kaya priye lèhmu mèksi | yya sira salah cipta ||

28. Sèh Mêlaya sêmona wus tampi | sabdaning Jêng Sayit Maolana | sadarpa suka sukure | dera tampi pituduh | tandya matur ngêrpa mangèksi | dhuh samaha widigda | kawula yun mèstu | tumutur saparan tuwan | nglêbur tapak mêminta jarwaning pardi | tambahnya rèh sasmita ||

29. Jêng Mahgribi angandika aris | aja jêbèng sira yun mruhita | mring kita salah têmahe | datan sae pinangguh | marang guronira ing nguni | yèn durung atuk lilah | iku tan pêkatuk | balik amung lakonana [la...]

--- 74 ---

[...konana] | gêntur tapa nèng têpining kali iki | sasèndhèna galinggang ||

30. sira bakal dadi wali lêwih | tur panutup mungkasi uliya | jroning tanah Jawa kabèh | Sèh Mlaya tandya ngujung | Sèh Mulana tar arsa tampi | cinêngkah kipa-kipa | jêbèng iku dudu | sêjatine sira padha | lawan ingsun marma tan kêna ngabêkti | lah wis sira kèria ||

13. Pocung

1. pocung gya nut Sèh Mlaya ring kang sun tutur | nèng têpi narmada | sêsèndhèn galinggang jati | ciptèng driya nêgês ring Yyang Dad Kang Mulya ||

2. de tan keguh ciptanya sadarpa kukuh | panungkuning sêdya | timbula wirayat lair | amêkasi wêkasi wêkasaning pra uliya[67] ||

3. wantra dangu satus dina anèng ngriku | nulya kramat prapta | mratani wahyèng sang ib[68] | glinggang cukul pangnya ngêrda angrêbaka ||

4. sasat payung ngayomi dadya kêkudhung | săngka kodrattolah | tăndha sinihan yya[69] Widi | wus mangkana drajat gumêlar ing dunya ||

5. prandènipun sarirarda lêsu nglumpruk | ananging nurbuwat | ngawêngi wagtra mawêning | wus tatela wahyaning wahyu utama ||

6. gêtya Kanjêng Sunan Benang dènnya kondur | têdhak sangking Arab | ngampiri kang tèki-tèki | Sèh Mêlaya nèng glingganging narmada[70] ||

7. wus tar keguh Sunan Benang glis kêpangguh | nêbda uluk [u...]

--- 75 ---

[...luk] salam | Sèh Mêlaya gya nampani | ring sabdaning ing guru ngalekum salam ||

8. dupi dulu sunan ebat dènnya nungku | kawistharèng lama | sasèndhèn galinggang jati | cukul mrakah mangêrda kèh kang bêrdapa ||

9. sunan muwus hèh jêbèng sira wus kusus | deranta subrata | tinarima Suksma Jati | wahanannya mukanya lir prabèngkara ||

10. sira iku sun angkat asma jêjuluk | Sunan Kalijaga | rèh sira iku jagèni | sèndhèn glinggang anèng pinggir narmada[71] ||

11. dadya kulup jumênêng wali panutup | rèh duk tas parasdya | mangke sacipta dumadi | dènnya brata widyadi dènnya widada ||

12. jêbèng uwis luwarana kang panuwun | utamane sira | dhukuhana alas iki | rêsikana ing têmbe wignyarda arja ||

13. ingran dhusun Kalijaga luwih patut | sira ayya kesah | wus katuna ingsun mulih | marang Benang sun undang garwa atmanta ||

14. ya ing têmbe nusul ring sira katêmtu | plas jêng sunan linggar | kawarna Sinuwun Kali | èsthi ing tyas tumadang ababat wana ||

15. wusnya magut glagah alang-alang

--- 76 ---

magut | nulya tinanêman | palawija sarwa-sarwi | timun kacang krèi canthèl jagung kapas ||

16. dhuku têmbu mlinjo jêruk bali jambu | tantara wus ngêrda | karsanya Jêng Sunan Kali | yèn wus sêpuh winèhkên para nukarta ||

17. jalma mlaku miwah kanan kering ngriku | wrata samya ngalap | palawija tuwa dadi | sukaning tyas Sinuwun ing Kalijaga ||

18. sampun kêmput Sunan Benang dènnya nglangut | gya kondur ing Benang | praptèng wisma anibali | ingkang rayi garwanira Sèh Mêlaya ||

19. dhêdhawuh lon hèh yayi kita angsung wruh | mangke lakènira | wus jajuluk Sunan Kali | babat anèng madyèng wana Kalijaga ||

20. tantra dangu barang kang tinadur mêtu | sira sumungsula | mring Kalijaga sun irit | mung wêlingku sira aja taha-taha ||

21. gya mêmatut tata miranti mangèstu | ring raka Jêng Sunan | Benang wus bidhal dhingini | nêja jujug kêbon timun warna-warna ||

22. sampun rawuh tan na sajuga janma wruh | sadaya tuwuhan | palawija nêdhêng dadi | kabêthotan binuwang marang narmada ||

23. têbu-têbu timun-timun jambu-jambu | woh wus rinotogan | tan ana sawiji kèri | gya sinuwun angsung salam mring arinya ||

24. aparing wruh jêbèng garwanta manungsul | barêng gawaningwang | dupi wus parêk sun dhingin | tantra dangu garwa lan brayat wus prapta ||

25. sigra mlêbu ring wisma wus nora koguk | sêmona Jêng Sunan | Benang angandika aris |

--- 77 ---

hèh ta jêbèng ngong yun mring kêbon mariksa ||

26. arsa ngundhuh sêbarang wêtuning ngriku | Sunan Kalijaga | sandika mèstu sakarsi | tandya tindak parèstri samya tut wuntat ||

27. praptèng papan Jêng Benang kagyat adulu | lumyat kang tanêman | kang wus binêdholan pulih | nora măntra-măntra yèn mêntas rinusak ||

28. tyas sru ngungun Sunan Benang ngandika rum | yayi Kalijaga | sira wus tinramèng Widi | sakarsanta pan wus jinurung Yyang Suksma ||

29. têtela trus wahyèng kadikbyanta kabul | mangkono wong brata | yèn têmên-têmên pinanggih | barang karti sakarsa cinipta dadya ||

30. sokur-sokur sira sinihan Yyang Agung | dupyantara dina | Jêng Benang ngandika aris | hèh ta jêbèng Kali sira tumutura ||

31. kirdhaningsun ring Giripura sêdyèngsun | tur uning bab sira | ngong angkat wali mêkasi | nuwun idin ring Jêng Sunan Giripura ||

32. de garwanta kèri nèng ngriki atunggu | arjaning taduran | lêstarining desa iki | gya lagsana Sunan Benang lan Sèh Mlaya ||

33. tantra dangu nèng marga ing Giri rawuh | nuju pasang yugya | pêpak pra ngulama wali | sêsalaman tamu karwa gantya-gantya ||

34. nulya matur Jêng Sunan Benang mring wiku | Sang Prabu Satmata | yayi kula nuwun idin | pun Malaya sun angkat anama sunan ||

35. ajêjuluk Sunan Kalijaga patut | rèh wus pasatmata[72] | wahyaning wahyu ngulami | mhahabrata dadya ing sasêdyanira ||

--- 78 ---

36. sunan manthuk sadaya pra wiku tup[73] | samya mèstutyarja | jangkêp walu para wali | Sunan Kalijaga jumênêng pamêkas ||

37. tandya matur Jêng Sunan Kali ring guru | dhuh Jêng Sunan Benang | kula nuwun ngatas karsi | rèhning amba dèrèng atuk pangawikan ||

38. nyuwun tuduh wijangan kang mêmêt nyamut | amba mêksih kirang | Jêng Sunan Giri ngidèni | angandika ring raka Jêng Sunan Benang ||

39. lêrês èstu pun Kalijaga puniku | yugya pinaringan | pangawikan ingkang muksis | sampun ngantos cingkrang pangêkêring karsa ||

14. Maskumambang

1. kumambang Jêng Sunan Benang dèn dhawuhi | ring Prabu Satmata | nayugyani mijang maring | Sunan Kali wali tama ||

2. gya ngupaya giyuta kinarya mirib | nèng madyaning rawa | wus atuk palwa sawiji | pan pinudya ri Jumuwah ||

3. pinrêng tanggal ping catur wlas anêlahi | Sunan Benang lawan | Jêng Sunan Kali manitih | dungkap wanci surup arka ||

4. duk sêmona giyuta wus dèn wêlahi | lumarab manêngah | pinuju bêncana prapti | ponang palwa bacor ngandhap ||

5. sawêntara sarat rèh kalêbon warih | Jêng Benang ngandika | yayi pinggirna kariyin | popokên kisma kiwala ||

6. kalêksanan palwa minggir Sunan Kali | ngupadi lumpur bang | pinopokkên prau nuli | rapêt lumarab manêngah ||

7. duk samana sampun dumugi ing wanci | dadya ratri nulwa | kumbak kumbul nut ing warih |

--- 79 ---

tandya Jêng Sunan Mabengat ||

8. wus tinêkêm jêpolnya Jêng Sunan Kali | tanggap karna pasang | laila lailêlahi | Mukammat rasaning Allah ||

9. de larabe makna kang mangkono yayi | Jêng Nabi Muhkamat | dumunung manungsa iki | ngatas karsaning Dad Mulya ||

10. sayêktine manungsa bodho linuwih | pangucap anggănda | pamyarsa lawan pangèksi | nora pisan darbe sira ||

11. wujut siji sêjatine mêngku kalih | Gusti lan kawula | roro pisan campur siji | darbe sipat kalih dasa ||

12. kang mangkono ingaran sipat mangani | lamun makna wiyah | păncadriya kang rumati | kabèh darbèking manungsa ||

13. Gusti iku tan kuwasa andarbèni | kabèh sêka sira | măngka sêjatining ngèlmi | mêngku siji nora kêna ||

14. dene ingkang jumênêng Suksma sêjati | cêngkramèng jiwangga | ingkang datan darbe karsi | ingaran dad wujut mutlak ||

15. kang kakiki kakekate dad sêjati | kawêngku ing sira | ingran kalun belarokin | ingkang tanpa roh uribnya ||

16. mung pribadi kang tan milu lara mati | datan darbe karsa | mung langgêng tanpa upami | wong Buda ran Hyang Pêrmona ||

17. wujutollah yayi sun tar bisa sung wrin | mung srana pêrlambang | guru tar bisa sung uning | upayanên kang kêpanggya ||

18. damar murub patine lunga

--- 80 ---

mring ngêndi | Sunan Kalijaga | trangginas nulya nampèni | asta mubêng surakatan ||

19. Sunan Benang saklangkung ngungun ing galih | dèrèng sung sêsminta | kang rayi cêg anampèni | têrang têrus tarpa taha ||

20. Sunan Benang dugèkkên sajar mring rayi | malih jêbèng sira | sun jarwani kang kakiki | wong pana marang datolah ||

21. kudu ngèsthi ênggone rahsa sêjati | pamlêng cipta rahsa | narupakkên băngsa Isim | asmaning manungsa tama ||

22. kênyataan sira kang wujut kakiki | nèng sadalêm tekat | yya nyipta wujut kêkalih | siji ingkang kaya sira ||

23. Allah iku satêmêne sipat kakim | tar ngalap wiwitan | tur nora karsa mêkasi | langgêng datantara măngsa ||

24. kang wus nora kacakrabawa ing jisim | yèn sira yun pana | pramanêm jatining janmi | sautên kumpuling rahsa ||

25. kang bisa nir kawula tar wus udani | mung dad kang rumăngsa | kabèh kang wujut Allahi | manjing purbaning antaya ||

26. nêbut klimah alip mutaklimun wakit | gambare asmalah | manthêr nèng wadana yakin | dadya tandhaning manungsa ||

27. kaungkulan lêbu mahya sastra alip | lah jêbèng punapa | cupana jarwaku yayi | Sunan Kali nuding asta ||

28. kagyating tyas rakarda duparèng rayi | dera bijagsèng kak | sarêng tampi sasminta di | yayah sirna bumi kasa ||

29. malih nabda Jêng Sunan Benang ring ari | hèh jêbèng pa nyata |

--- 81 ---

wus bangkit pasêmon jati | jati-jatining manungsa ||

30. pakumpulaning rahsa sadalêm budi | klowongan bawana | ginambar sastra sawiji | Sunan Kali tur prasaja ||

31. sung sasminta dinuk ing nayana maksi | nabda tarpa wrana | sumăngga kula turi wrin | muksis e e bolong têngah ||

32. kang minăngka klowongan jagat sakalir | midrawèng antaya | kababar ujyalèng budi | dening kang mêngku rahsarja ||

33. dupi wêdharing kawruh tarpa ling-aling | mahya gara-gara | gêtêr dhèdhèt erawati | sebag jêblong bumi kasa ||

34. padhang nrawang sumilak tarpa upami | lwir janmuna rêtna | katêmpuh pratănggapati | pêrbawaning pangawikan ||

35. wus tatela jalma ro sinihan Widi | nayakaning tama | kang wus sidik amanati | tuhu mardikèng rat donya ||

36. Kanjêng Sunan Benang ngandika wor tangis | hèh yayi jarwanta | dera ngêcup sasminta di | kaplangkah sondêr wêrona ||

37. katujune anèng prau madyèng rawi | tan na sajuga kang | umèksi kewan wanadri | jaring pra wali utama ||

38. sapa-sapa wani buka sêngkran Widi | yèn na kewan myarsa | jlêg dadya janma linuwih | mangkono kodrattollahman ||

39. lagya kèndêl tandya na syaraning jalmi | matur ngêrpa marta | ring jêng sunan kula tampi | sasmita kang wus kawahya ||

40. sabdèng tuwan lamun kewan dadya janmi | prabawaning wijang | nanging dèrèng luwar sangking | warna jatining têtaga ||

--- 82 ---

41. de sêmangkit[74] sampun bangkit tata jalmi | wit sangking sabdanta | buka wrana tanpa wadi | dilalah karsèng Dad Mulya ||

42. bagya kula dunya ngakir tarpa pami | kagyat kanjêng sunan | hèh syara apa sirèki | sajara trang trus parsaja ||

43. matur ing jêng kawula punika cacing | lumanggyan lêmah bang | lagyeca nikmat aguling | katut binêkta ing palwa ||

44. lawan wisma kinrakat amba tar kèri | tuju atma garwa | tan katut tumraping kaci | amung kawula priyăngga ||

45. kabênging tyas wisma kinarya nutupi | prau rêbês ngandhap | dupyantara madyèng ratri | Sunan Benang buka wrana ||

46. kagyat amba wontên syara erawati | nglilir sebag sinram | ing tirta marta sabumi | rumangsuk sadalêm cipta ||

47. lah mêkatên pamêdharnya Sunan Kali | ununong ananong | milamba nuwun sabda ji | sampurnaning wrêjit kula ||

48. sabda janma nanging maksih wujut cacing | jêng sunan sakala | ngandika hèh sira cacing | sirna dadya janma tama ||

49. jlêg saka wêrjit dadya rupa jalmi[75] | sabdèng wiku tama | jinurung sakarsa dadi | dening wardaya nirmala ||

50. pasrangkara marang ingkang malih warni | hèh cacing sirarja | atuk parmaning Yyang luwih | murcèng wêrjit dadya janma ||

51. durung darbe panêngran jalma kakiki | sun paringi têngran | jajuluk Sèh Sitiabrit | iya karan Sitijênar ||

52. duk sêmona dupi prapta bangun enjing | trontong-trontong pajar | kecaka [ke...]

--- 83 ---

[...caka] winêlah minggir | hyun salat subuh ring dharat ||

53. Kanjêng Sunan Benang jumênêngi mami | makmum Sèh Malaya | Sang Sitijênar mèstuti | makmum ring kang dadya iman ||

15. Sinom

1. sinom wusnya bakda salat | Sunan Benang ngandika ris | ring Sinuon Kalijaga | hèh jêbèng tatkala ratri | ngong mijang ring sirèki | rumăngsamba luwih gêtun | kongsi samangke iya | maksih ingsun eling-eling | paranbaya de sira nyangkêp sasmita ||

2. gumun pante durung bisa | pangêcupmu malah luwih | ngungkuli wijangan ingwang | ngong malah gêtun umaksi | kiraku durung uning | wruhku săngka pabatangmu | kususe babarpisan | marma yèn panujyèng karsi | ngong mruhita wijangên kawruh andika ||

3. gudèl sinusu maesa | kyai guru dadya murit | puluh wis pasthi tan kêna | kyasaning Yyang Maha Sukci | sira wignya patitis | atuk wênganing tyas muluk | dibyèngkara sasmita | ing tekat pangèsthi wêning | kumacèlu jêbèng ingsun jarwanana ||

4. Sèh Malaya tur sandika | sasagêt kula nglampahi | tandya samya rêrangkulan | Sunan Benang wus nampèni | kawruh ingkang linuwih | ngungkuli kagunanipun | wusnya tampi kajaja | ing cipta sadarpa ngèsthi | wus têtela Sèh Mlaya wali pamungkas ||

5. sêmona Jêng Sunan Benang | èngêt ing Jumuwah ari | nêja salat ring Bètolah | ingandika ring kang rayi | hèh jêbèng payo maring | Mêkah [Mê...]

--- 84 ---

[...kah] ngiras salat luhur | jumahan wali samya | sun wêntara wus rumiyin | age samya nusul srana tiwikrama ||

6. Sèh Sitijênar karia | rèh sira durung patitis | tamtu kita durung bisa | Sèh Lêmbang matur aris[76] | datan kewran tyas mami | Mêkah Madinah tar ewuh | nadyan bumi ngakasa | sadaya wus wontên ngriki | kagyat ngungun jêng sunan mring Sitirêta ||

7. Sèh Mlaya matur ing raka | lah sumăngga mupung enjing | mangpat Jumuwah ring Mêkah | nulya samya tyas sêmadi | sindhakêp asta kalih | nutup madya suku kumpul | mèksi tiksyaning grana | ngêningkên tingal kang wêning | kanjêng sunan saklayan jlêg praptèng Mêkah ||

8. Sèh Sitijênar nèng Mêkah | mêthukakên Sunan Kali | myang Sunan Benang sru kagyat | Jênar sira wus dhingini | Lêmahbang matur inggih | ngungun sunan kalihipun | gya malbèng Kakbattolah | sadaya wali wus panggih | pêpak anèng sajroning Bental Mukaram ||

9. wali songa samya salat | wusnya bakda atuk wangsit | sangking Jêng Nabi Mukamat | syara di langkung dumêling | ing Jawa mangkya kinging | siradani masjit bagus | nimbang ngiring Bètolah | sadaya pra wali amin | sarta malih pinaringan surat kutbah ||

10. samya suka sokuring tyas | bakda Jumuwah pra wali | kondur marang tanah Jawa | jujug ing

--- 85] ---

Dêmak tumuli | panggya Dyan Adipati | Natapraja paring wêruh | hèh jêbèng sang dipatya | wruhanta mangke wus kenging | para wali nimbangi masjit ing Mêkah ||

11. Sunan Giri angandika | marang rahadyan dipati | hèh ta jêbèng Natapraja | sira katêmpuh ngupadi | têtulung kayu jati | blandar pangêrêt rèng usuk | wuwung tali lan sirab | dene sagung para wali | kabubuhan saka guru ingkang papat ||

12. para mukmin saka rawa | ngandika radyan dipati | samana wus undang wrata | pra punggawa para kardi | ngupaya kayu jati | sadaya pra wali rujuk | byantu sajuga karsa | bubar samya angupadi | marang wona ngupa bubuhaning saka ||

13. ucap Jêng Kalijaga[77] | mintar nganthi sabat kalih | Iman Sumantri lan Supa | sapraptaning ing wanadri | ngupaya kayu jati | kinarya saka kang cukup | agêng panjanging wrêksa | dangu tan tuk srêking galih | nèng madyaning wana panggih janma wêrda ||

14. sakalyan lan garwanira | wungkuk dêdêgnya gêng inggil | jalèstri pan ora beda | kagyat jêng sunan umèksi | arda ngunguning galih | kamokalaning Yyang Agung | lah iki jinis apa | nulya jêng sunan parpêki | praptèng ngarsa noraga sabda bêg krama ||

15. dhuh sang wrêda amba tanya | panduka jalma punapi | asal myang sinêdyèng karsa | sintên [sintê...]

--- 86 ---

[...n] asma paduka di | kang sinêbdan mangsuli | wruhanta ngong tilas ratu | tatkala jaman purwa | ing Pandhawa prajarja di | bisikan sun Sa Prabu Darmakusuma ||

16. trahing Pandhu Dewanata | dene garwaningsun iki | Dèwi Drupadi panêngran | purwèngong malaya bumi | mring warnarga kang sungil | sadulur ngong samya murut | marang kahyangan Endra | mung ingsun roro tan mati | marmaningsun mangkono darbe pusaka ||

17. garan pustaka klimasada[78] | panyêthane Yyang Pramèsthi | manira tan wignya seda | kêlamun durung pinanggih | lan wali kang linêwih | Sèh Malaya têngranipun | lan malih dhawuhing Yyang | iki pusakèngsun tulis | têmbe ingkang narbuka mung Sèh Mêlaya ||

18. lamun dudu Sèh Mêlaya | tan ana bangkit jarwani | umatur Jêng Kalijaga | kapasang yugya sang aji | inggih amba puniki | Sèh Malaya têngran ulun | pundi amba yun mirsa | klimasada wus pinaring | gya winaca lailaha hailêllah ||

19. jatine klimah sahadad | kêlaturnya têmbung nguni | winastan kalimasada | sangking wong Buda ngarani | Darmakusuma dupi | mirêng syaraning pitêmbung | lailaha ilêllah | sadarpa ngungun ing galih | sokur suka lir siniram tirta marta ||

20. clês malbèng sadalêm prana | ring jiwangga mêratani | lan kang garwa datan [data...]

--- 87 ---

[...n] siwah | samya tunggil rahsanèki | gya ngandika rum manis | Sèh Mêlaya ngong jêjaluk | ring sira tulungana | aja kêtanggungan kardi | kaya priye jarwa laila ilêllah ||

21. umatur ingkang tinanya | batên wontên pangran malih | dalêm donya anging Allah | de wujudnya ingkang pasthi | ngêbêki bumi langit | mênggah dadya Yyang Maha Gung | puniku napas tuwan | mahya manjing tarpa idi | amung urip inguripan dhèwèkira ||

22. dumunung wontên paduka | nuksma ring rahsa sêjati | kumpulnya nèng e e Allah | kang binêkta manjing akir | marmanipun tyang lalis | sadaya rahsa rinacut | nulya jumnêng pribadya | mêratani bumi-bumi | gya tumungkul udrasa Darmakusuma ||

23. gêtun gyanira Malaya | durung wruh muksyaning pati | ing mangke wus prastawèng tyas | Yudhisthira ngandika ris | Sèh Mlaya sira mangkin | sun wèhi pusaka ratu | sawiji rupa gadga | Kyai Kopèk kang wêwangi | tampanana dadya pusakaning nata ||

24. kita hyun nut gamanira | manjing agama Islami | wus wruh kang kanggo nèng kona | tur mêngku rahsa pribadi | gya marêk Sunan Kali | tumèpèl karna kang tutuk | myang Drupadi Sang Rêtna | tan siwah deranya mirit | duk samana mancal wus puput kang usya ||

25. susawa dyi gilang-gilang | pipinaripurna [pi...]

--- 89[79] ---

[...pinaripurna] tumuli[80] | punapa caraning Islam | Supa lan Iman Sêmantri | ingkang samya nucèni | sinalatakên wus kusus | sarpurna tarpa kara | kinubur madyèng wonadri | gya tinilar jêng sunan ngupaya wrêksa ||


Judul merupakan tambahan dari Redaksi. (kembali)
Judul merupakan tambahan dari Redaksi.
Teks asli: Dhandhang (kembali)
Teks asli: Dhandhang
sirèki (kembali)
sirèki
mêmatèni (kembali)
mêmatèni
Kurang satu suku kata: boga gagodhongan wohing klampis (kembali)
Kurang satu suku kata: boga gagodhongan wohing klampis
Teks asli: Kasmran. (kembali)
Teks asli: Kasmran.
Kurang satu suku kata: asebak mêdhot kang usya (kembali)
Kurang satu suku kata: asebak mêdhot kang usya
Kurang satu suku kata: wus cinitra anèng mahpul (kembali)
Kurang satu suku kata: wus cinitra anèng mahpul
Kurang satu suku kata: kaanan bayi amêtu (kembali)
Kurang satu suku kata: kaanan bayi amêtu
10 Kurang dua suku kata: sanadyan ta benjang ... (kembali)
Kurang dua suku kata: sanadyan ta benjang ...
11 Kurang satu suku kata: maring sudyarsa ing têmbe (kembali)
Kurang satu suku kata: maring sudyarsa ing têmbe
12 sang (dan di tempat lain) (kembali)
sang (dan di tempat lain)
13 janmi (kembali)
janmi
14 widadari (dan di tempat lain) (kembali)
widadari (dan di tempat lain)
15 mring (kembali)
mring
16 Kurang satu suku kata: sang rêtna yu umêksi mung (kembali)
Kurang satu suku kata: sang rêtna yu umêksi mung
17 Kurang satu suku kata: lagya amirêng suwara (kembali)
Kurang satu suku kata: lagya amirêng suwara
18 Kurang satu suku kata: pagene sang dyah asilip (kembali)
Kurang satu suku kata: pagene sang dyah asilip
19 yu (kembali)
yu
20 Kurang satu suku kata: ing Endraloka amanggih (kembali)
Kurang satu suku kata: ing Endraloka amanggih
21 Teks asli: Miji. (kembali)
Teks asli: Miji.
22 Kurang dua suku kata: (kembali)
Kurang dua suku kata:
23 Kurang satu suku kata: kang karawit tumitah murwani (kembali)
Kurang satu suku kata: kang karawit tumitah murwani
24 Teks asli: Dhadhang (kembali)
Teks asli: Dhadhang
25 Kurang satu suku kata: (kembali)
Kurang satu suku kata:
26 Kurang satu suku kata: kocap awran Tarub samya jrih (kembali)
Kurang satu suku kata: kocap awran Tarub samya jrih
27 Kurang dua suku kata: ingkang atêbih-têbih angatas karsi (kembali)
Kurang dua suku kata: ingkang atêbih-têbih angatas karsi
28 êntèk (kembali)
êntèk
29 Lebih satu suku kata: jumênênging kunthrèngsun lan sira (kembali)
Lebih satu suku kata: jumênênging kunthrèngsun lan sira
30 Kurang satu suku kata: gya cat mancal kisma manginggil (kembali)
Kurang satu suku kata: gya cat mancal kisma manginggil
31 banyu (kembali)
banyu
32 Kurang satu suku kata: têtela trah kusuma (kembali)
Kurang satu suku kata: têtela trah kusuma
33 ngudi (kembali)
ngudi
34 Kurang dua suku kata: tata-tata mêmatut piranti boga (kembali)
Kurang dua suku kata: tata-tata mêmatut piranti boga
35 Lebih satu suku kata: mpun soka rêmên gêlan (kembali)
Lebih satu suku kata: mpun soka rêmên gêlan
36 Kurang satu suku kata: wagtamba sangking kangêne maring sira (kembali)
Kurang satu suku kata: wagtamba sangking kangêne maring sira
37 lênggah (kembali)
lênggah
38 Kurang satu suku kata: rêbêsing srêngkara murti (kembali)
Kurang satu suku kata: rêbêsing srêngkara murti
39 Kurang satu suku kata: ki hyun maring Majalangu (kembali)
Kurang satu suku kata: ki hyun maring Majalangu
40 Kurang satu suku kata: kang sun ngèngèri sira (kembali)
Kurang satu suku kata: kang sun ngèngèri sira
41 Kurang satu suku kata: jêr suramba kang sayêkti (kembali)
Kurang satu suku kata: jêr suramba kang sayêkti
42 cinucup-cucup (kembali)
cinucup-cucup
43 Lebih satu suku kata: mung tumungkul ngurut itik (kembali)
Lebih satu suku kata: mung tumungkul ngurut itik
44 nuwun-nuwun (kembali)
nuwun-nuwun
45 Kurang satu suku kata: pinèt putra dhaup lawan parta sunu (kembali)
Kurang satu suku kata: pinèt putra dhaup lawan parta sunu
46 Kurang dua suku kata: ing purwane ingkang nguni (kembali)
Kurang dua suku kata: ing purwane ingkang nguni
47 anting-anting (kembali)
anting-anting
48 Teks asli: Sêmara (kembali)
Teks asli: Sêmara
49 Kurang satu suku kata: mênggah wutuh kang basa (kembali)
Kurang satu suku kata: mênggah wutuh kang basa
50 Kurang satu suku kata: istha thathit lawan cala (kembali)
Kurang satu suku kata: istha thathit lawan cala
51 Guru lagu seharusnya: 8a, dupa rasamala awra (kembali)
Guru lagu seharusnya: 8a, dupa rasamala awra
52 Lebih satu suku kata: dha guwangên sagra kidul (kembali)
Lebih satu suku kata: dha guwangên sagra kidul
53 luput (kembali)
luput
54 tuhu (kembali)
tuhu
55 Kurang satu suku kata: sang putra tumulya amangaras suku (kembali)
Kurang satu suku kata: sang putra tumulya amangaras suku
56 kasumbagèng (kembali)
kasumbagèng
57 Kurang satu suku kata: hèh wong begal yya sararda (kembali)
Kurang satu suku kata: hèh wong begal yya sararda
58 Kurang satu suku kata: nulya laju radyan lan para abdi (kembali)
Kurang satu suku kata: nulya laju radyan lan para abdi
59 kênèng (kembali)
kênèng
60 Kurang satu suku kata: sun tarima de sira darbe eling (kembali)
Kurang satu suku kata: sun tarima de sira darbe eling
61 Kurang satu suku kata: mung Si Wana lah prayoga kang tut pungkur (kembali)
Kurang satu suku kata: mung Si Wana lah prayoga kang tut pungkur
62 Kurang satu suku kata: ingkang rayi ing kawula atur uning (kembali)
Kurang satu suku kata: ingkang rayi ing kawula atur uning
63 tibaning (kembali)
tibaning
64 èstri (kembali)
èstri
65 ing (kembali)
ing
66 godha (kembali)
godha
67 Lebih tiga suku kata: amêkasi wêkasaning pra uliya (kembali)
Lebih tiga suku kata: amêkasi wêkasaning pra uliya
68 Kurang satu suku kata: amratani wahyèng sang ib (kembali)
Kurang satu suku kata: amratani wahyèng sang ib
69 Yyang (kembali)
Yyang
70 Kurang satu suku kata: Sèh Mêlaya anèng glingganging narmada (kembali)
Kurang satu suku kata: Sèh Mêlaya anèng glingganging narmada
71 Kurang satu suku kata: sèndhèn glinggang anèng pinggiring narmada (kembali)
Kurang satu suku kata: sèndhèn glinggang anèng pinggiring narmada
72 kasatmata (kembali)
kasatmata
73 Kurang satu suku kata: sunan manthuk sadaya pra wiku kutup (kembali)
Kurang satu suku kata: sunan manthuk sadaya pra wiku kutup
74 sêmangkin (kembali)
sêmangkin
75 Kurang satu suku kata: jlêg saka wêrjit dadya arupa jalmi (kembali)
Kurang satu suku kata: jlêg saka wêrjit dadya arupa jalmi
76 Kurang satu suku kata: Sèh Lêmahbang matur aris (kembali)
Kurang satu suku kata: Sèh Lêmahbang matur aris
77 Kurang satu suku kata: ucapên Jêng Kalijaga (kembali)
Kurang satu suku kata: ucapên Jêng Kalijaga
78 Lebih satu suku kata: ran pustaka klimasada (kembali)
Lebih satu suku kata: ran pustaka klimasada
79 Seharusnya halaman 88 dan seterusnya. (kembali)
Seharusnya halaman 88 dan seterusnya.
80 Lebih satu suku kata: pinaripurna tumuli (kembali)
Lebih satu suku kata: pinaripurna tumuli