Babad Purubaya, British Library (Add MS 12308 a), 1813, #1050 (Pupuh 26–31)

1.	Babad Purubaya, British Library (Add MS 12308 a), 1813, #1050 (Pupuh 01–11). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad.
2.	Babad Purubaya, British Library (Add MS 12308 a), 1813, #1050 (Pupuh 12–18). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad.
3.	Babad Purubaya, British Library (Add MS 12308 a), 1813, #1050 (Pupuh 19–25). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad.
4.	Babad Purubaya, British Library (Add MS 12308 a), 1813, #1050 (Pupuh 26–31). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad.
5.	Babad Purubaya, British Library (Add MS 12308 a), 1813, #1050 (Pupuh 32–39). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad.
6.	Babad Purubaya, British Library (Add MS 12308 a), 1813, #1050 (Pupuh 40–45). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad.
7.	Babad Purubaya, British Library (Add MS 12308 a), 1813, #1050 (Pupuh 46–56). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad.
8.	Babad Purubaya, British Library (Add MS 12308 a), 1813, #1050 (Pupuh 57–58). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad.
9.	Babad Purubaya, British Library (Add MS 12308 a), 1813, #1050 (Pupuh 59–64). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad.

Citra

Terakhir diubah: 07-03-2026

Pencarian Teks

Lingkup pencarian: teks dan catatan-kakinya. Teks pencarian: 2-24 karakter. Filter pencarian: huruf besar/kecil, diakritik serta pungtuasi diabaikan; karakter [?] dapat digunakan sebagai pengganti zero atau satu huruf sembarang; simbol wildcard [*] dapat digunakan sebagai pengganti zero atau sejumlah karakter termasuk spasi; mengakomodasi variasi ejaan, antara lain [dj : j, tj : c, j : y, oe : u, d : dh, t : th].

--- [f. 82r lanjutan] ---

26. Dhandhanggula[1]

1. sêdhêng tinari kumpul wong Bali | Raja Klungkung ingkang anèng purwa | wong Bali wus prapta kabèh | Raja Gêlingsong rawuh | wong ing Bandhung wong Sokawati | wong Karangasêm prapta | ingkang mondhok kidul | wadya Bêlambangan tata | nora ngumpul samya ngajêngkên pribadi | wus samya rêp-arêpan ||

2. ngara-ara kumpulan prasami | para nata tênapi satriya | samêkta lan gêgamane | ing ara-ara iku | tigang atus yuyunan sami | èbêk dening kang wadya | gumêdêr asêlur | lir gêrah syaraning jalma | awor lawan pangriking turăngga èsthi | sinrang dening pardăngga ||

3. giri-giri kang wadya ing Bali | prajurite kang padha prawira | lir singa lodra tandange | bèri tambur acampuh | soka mangrik syara mêlingi | wor kêndhang gung barungyan | kang wadya bêk pênuh | awor lan kêrbêting wadya | asrang umung gong prakăntha wor ranting |[2] lir rubuh ingkang arga ||

4. awurahan syaraning wadya ji | surak rame anèng madya gantang | kèbêkan sabarisane | kang nèng dharat supênuh | sanès ingkang wontên ing kali | kayu watu kèbêkan | dening kèh lêlêmbut | ponang mêngsah tan uninga | apadene saisine ing wanadri | maju apanthan-panthan ||

5. ana egrang têngis lawan cicir | alu-ilu[3] aramya syaranya | samya anantang mungsuhe | edab kang dulu muwus | datan dora ungêling tuli[4] | kang kabêkta ing duta | nêlukkên karuwun | samya miris manahira | Rajèng Bali malongok dènnya ningali | isin amêksa mangsah ||

--- [f. 82v] ---

panumping jim sêmbu | kêlawan isining wona | numping kering ingkang êjim anambungi | sakutu wona taga ||

7. mêngsah tan wruh êjim katon kêdhik | wadya Galuh nanging kang katingal | payo mungsuh mung sêmene | rug campuh samya ngrubung | ramya aprang asilih ukih | aramya padha sura | kadya langit rubuh | sarêng syaraning sênjata | tanpa rungyan jim sato kanan lan kering | rug samya manêmpuh prang ||

8. pêtêng dhêdhêt wadyaning wiyati | udan lesus angin pacawura | tan kêbêr[5] malês mungsuhe | prange wong wetan bingung | pêrbawane lir rug kang langit | jêngkar bumi prakêmpa | lir gora gada[6] ut | sindhung rat agra gumiwang | membak wini[7] sêgara apulang liris | lintang daru kèh tiba ||

9. pracalita kapitèng sabumi | rêngat sunguning sapi gumarang | migung rat lir yunan mangke | garwa sêkawan ngrubung | pêtêng dhêdhêt lir têngah wêngi | jim satu kang nèng dharat | ngidêk nyingat nyaut | tinadhahan ing sênjata | miwah waos kang nèng nginggil tan ngabêri | udan watu dêrs tiba ||

10. nulya katingal mring sri bopati | prapta sing luhur drêsing pratala | watu nibani mungsuhe | lir pendah awun-awun | punang sela ingkang nibani | norana kêna indha | kacurnan padharmuk | wong wetan tanbuh polahnya | dadya nuduk anyakrah mêdhang anamsir | aramya silih dugang ||

11. kèh prang lawan rowange pribadi | anglir guntur mrang ing endrajala | curnan palagan bêk wangke | rahnya lir tasik marus | karang wangke kang kuda mati | lir sara susun watang | kang aprang tan bêsur | cangcing kriciking ing watang | padha kakrak tikêling pyuk-pyak lir |[8] tandhinging gănda astra ||

12. kèh satriya myang prawira mantri | sasisane pan samya lumayya | takut non sato polahe | jim nora kêna lampus | uwus dening saking wiyati | giris ngudanan sela | ngungsi gustinipun | pisah kêsaput ing wêngya | kang mênang prang wangsul manjing kitha malih | jim setan kantun jaba ||

--- [f. 83r] ---

[...ra] ||

14. Adipati Jayaningrat miris | manahira dening yudanira | maksih wani prakosyane | ana kêrasèng kalbu | Ratu Galuh yèn gustinèki | sri nata ing Jênggala | kang dadi pêngajur | anidhihi prang ya uga | ingkang rayi ingkang mirib warnanèki | iya putra Jênggala ||

15. arsa têluk angulari margi | dèrèng angsal angrudatin nala | sampun adamêl sêrate | samăngsa sal magèku[11] | nora nganggo pinikir malih | Panji Wiranêgara | rêmbag sabiyantu | kunêng ingkang mênang aprang | sapolahe wus katur atata gati | langkung tustha sang nata ||

16. Ratu Galuh sigra dènira ngling | marang sakèhing kang bala tăntra | ing mosa puniku mangke | wêkase prang winangun | mungsuh uwis cilik kang ati | sun arsa tindak dhawak | anyinarkên[12] mungsuh | enjang bapa dipun pêpak | wus bubaran datan kawarna wus enjing | sigra nêmbang têngara ||

17. wus akupul[13] wadya giri-giri | ambêlabar kang punang gêgaman | sato jim samya sumaos | kang rayi kalih matur | kang lèr kilèn mêngsah ngoncati | kados adarbe manah | ing pandugèng ulun | nanging dèrèng angsal marga | iya bênêr padha awas dene eling | gampang kêpanggih wuntat ||

18. wus têngara[14] daut kang pangarsi | sigra tandang bubar sri nalendra | garwa pat munggèng ngarsane | punggawèstri sêdarum | kang pinangku sri narapati | Ratu Kêncanasêkar | ngêmbara sang ayu | nindhihi jim nèng awiyat | Ratu Galuh kèndêl kapêthuk dutèki | Dipati Bêlambangan ||

19. langkung tustha narpa mawas tulis | langkung têmbungnya akara-kara | surat titi ngandika lon | duta wangsula gupuh | ya matura gustinirèki | sun tarima bêktinya | yèn ngandon prang pupuh | tuhu têmên sumingkira | bokmênawa kêsawo ngiwisi[15] kardi | tugyane lan sebaa ||

20. duta mêsat lajêng sri bopati | punang mêngsah kumpul dadya tunggal | amapag ngantêp yudane | têngara sarêng umung | langkung agêng lir rob jêladri | sindhung riwut trigora | bayu badra nêmpuh | kêbak jim ing madyatara | miwah dharat lan sakèh warna kumêlip | Sri Galuh ginupita ||

21. animbali Ratu Nên Kapsari[16] | agya prapta [pra...]

--- [f. 83v] ---

[...pta] ngarsane kang raka | alon ngandika sang rajèng | dhuh mirah jiwaningsun | sawadyane wadyanira ji | padha konên suminggah | ja na milu pupuh | pêlagan dèn padhangêna | apadene saisine wona giri | karyane wus sun trima ||

22. dipèn[17] mungsuh cuwa ing ajuri | ing tyas sura padha ngantêp yuda | dêrapon lêga atine | mèsêm jêng ratu matur | kangmas bagus sampun kumaki | mêngsah samya digdaya | sakêlangkung agung | ulun kangmas tan pitaya | bilih tiwas sintên kang kula ngèngèri | ingaras ingkang garwa ||

23. asih têmên gusti mring kang dasih | ora uga mirah dèn pitaya | pangêrksane dewa kang ngrèh | turutên ingsun masku | aja nistha ingsun dadya ji | ing prang ngandêlkên wadya | iku wirang isun | lamun mêkatên karsanta | kula tumut ing tuwan sapati urip | mirah sakarsanira ||

24. pan sumriwing samiron wor risris[18] | tan antara prapta tanpa sangkan | Ratu Ngin-angin garwane | manêmbah ngusyèng suku | angêndika jêng sri bopati | sira mas mirah prapta | lan bêkta wadya gung | mirah anggèr ana paran | sang dyah rêtna umatur saha wotsari | saking pamarmèng ămba ||

25. amiyarsa paduka don juri | mêngsah agung sêkti surèng rona | tanpa wilangan balane | kantun wadya pukulun | mila ulun kasêsa prapti | ing tyas datan pitaya | mring paduka prabu | pêjah gêsang sampun pisah | dyan rinangkul asih têmên mring kang abdi | mirah sakarsanira ||

26. kula nunggil bok Ratu Tên Sari | balane jim pan nisih sêdaya | nganan ngering pangêrksane | padha paprangan sampun | langkung suka Sang Ratu Bali | myang sakèhing bopatya | miwah wadya agung | ngraos katrima sêktinya | Ratu Galuh iki bilaimu prapti | tibane takanira ||

27. sigra mangsah prajurit ing Bali | pinilihan miji bupatyanya | bêcik-bêcik digbya kabèh | kang sêkti rosa têguh | ing bang wetan tan olèh sisih | saha ngajokkên bala | krura krak manguwuh | eling-eling kang jêjaga | Ki Dipati Lumajang ingkang anami | kinarya Pêcattăndha ||

28. Singalodra prajurit ing Bali | Singabarong tiga Mancasura[19] | pan tate tatal [tata...]

--- [f. 84r] ---

[...l] tandhinge | samya sêdhêng gul-agul | anung samya bujana kulit | witning kang mapag digbya | langkung têguh timbul | awêsta Sang Prabu Sangkan | kyai patih Dipati Bojanêgari | Dipati Sokapura ||

29. pra prawira wetan kang nimbangi | Banyakwidhe lan Banyaksupatra | katiga Tumênggung Ngonje | prajurit wetan nguwuh | asêsumbar munggèng turanggi | papagên tandang iwang | yèn sira rêp lampus | Sang Prabu Sangkan tara gya | Banyakwidhe mungsuhe dèn parêpêki | ijèn samya prawira ||

30. prajurite mungsuh papat prapti | Macanbawuk prajurit Magada | kêlawan Mesatêrate | Bali Mawanwilanglung[20] | langkung guna asaba bêngi | lawan Kêbo Lorodan | sêkti agul anung | wus nunggal rêbat prawira | apan dangu wau ta ukih-ingukih | norana kang kuciwa ||

31. kalih dhasar dhêmên-dhêmên sami | Prabu Sangkan lawan Pêcattona[21] | kala dinuta mulane | samya suka apangguh | wong bang kulon kang dèn kalihi | prakăntha asauran | kêndhang gong abarung | gêbang-ginêbang aramya | gênti mutêr putung watang gênti kêris | kalimput musuh wetan ||

32. Macansura watgata ngêmasi | Banyakwidhe kang nigas murdanya | Tumênggung Ngonje tandhinge | Singalodra asampyuh | rame angrok asilih ukih | Tumênggung Ngonje sayah | Banyakwidhe tulung | Singalodra kinasihan | sampun pêjah Singabarong sru kurdèki | Dipati Sokapura ||

33. samya tumbak-tinumbak agênti | Dipati Sokapura krepotan | tandang Prabu Sangkan mangke | Raja Palih anusul | Singabarong dipun kêmbuli | arame padha wignya | kari sêkti anung | arame tumbak-tinumbak | putung watang Singabarong angunus kri | Ja Palih cinuriga ||

34. nora obah anglir lalêr mampir | Raja Palih malês anyuriga | angadhuh jondhil tiba ge | jinam[22] rambutipun |[23] wus katigas surake atri | Singabarong wus pêjah | pun Macanwilanglung | maju ngunus kris sêsumbar | Arya Banyaksupatra ingkang nadhahi | arame padha wignya ||

--- [f. 84v] ---

Ki Tumênggung | Bojanêgara wong wetan | Mesatrate wau ingkang angalihi | ki tumênggung tan kewran ||

36. kantun wignya mungsuhe ro manti[24] | prajurite lêlima kang pêjah | Pêcattăndha sru dukane | majua oclang lawung | asêsumbar rêbutên jurit | Prabu Sangkan majua | ja liyan mungsuhmu | Sang Prabu Sangkan wus mangpag[25] | wus kêpanggih padha siji silih ukih | norana kang kuciwa ||

37. padha wignya angêntèkkên gêndhing | tumbak kêris wus rêmpu agantya | ukih-ingukih arame | dhêndha-dhinêndha rêmpu | gênti gada nora wigati | nulya ngadu karosan | ajunjung-jinujung[26] | binanting Ki Pêcattăndha | nora emut rinêbat ing wadyanèki | surakipun gumêrah ||

38. tandya lukya têkyan wadya Bali | wus tumandang wurahan ayuda | wong wetan marêpak age | adangu dènnya campuh | nora nana kang ngrasa ajrih | sigra tandang sêdaya | wadya rêbut punjul | arame candhak-cinandhak | wadyakusya agênti kêris-kinêris | rame pêdhang-pinêdhang ||

39. sigra aprang kang para dipati | jèn-ijenan atandhing kasuran | lir puyuh tarung padhane | anêrg-sinêrêg wau | anyuriga pêdhang anamsir | ramya tumbak-tinumbak | manuligi anut | anêr[27] kandhêg silih dugang | asidêkung andhudhat-dhinudhat amrih | langkung rame kang yuda ||

40. kathah tigas ingkang pra prajuri | pitung dasa wênèh kang kabranan | miwah kang kabănda akèh | wong Bêlambangan pan anub |[28] Pasuruan samya ngêbyuki | ambalik milya munah | tandange anggêrgut | kalimput wadya bang wetan | pra dipati sêdaya samya ngawaki | wadya wetan kabyatan ||

41. pra bopati kilèn angawaki | ing Lumajang gêmbong sakancanya | ingkang nadhahi yudane | ramya dènnya prang carub | samya ijèn para bopati | norana têdhas braja | bopati ing Galuh | wo Bali nisih sêdaya | sakancane lumalya wus dèn tututi | kêncandhak[29] anèng marga ||

42. saking kanan Kuda Jayèngrêsmi | saking têngah Kuda Jayèngsêkar | kang rayi saking keringe | Suradewati ngluhur | putri papat jangkung kang rayi | Dyan Kuda Jayèngtilam | anglambung sing pungkur | anusul ing sri nalendra | lan ki patih wong wetan kewran ing margi | dadya kandhêg sêdaya ||

43. pra bopati ingkang dèn tututi | wong Lumajang

--- [f. 85r] ---

gêmbong sakancanya | galong kumpul pêlayune | kewran margi kakêpung | ingkang repot prasamya kari | wo Bali wus kêncandhak | kasêlak pakewuh | datan nyana sigra magang | jaga-jaga ajaga mungsuh galak lir | jatha amăngsa naga ||

44. sigra mamprang angron padha amrih | Raja Bali lawan sri nalendra | lir sêgara rob padhane | bêndhenira pan umung | suka mangrik bêndhe tinitir | awor kêrbêting wadya | prakăntha wor umyung | lir rêbah mangingkin ing rat | asênggani pangriking kuda wor jalmi | kadya rêg kang pratola ||

45. yèn kang jêmur angron pasauring | mawantahan duk sarêng amanah | manumbak mêdhang mangrongjèng | rêg-rêg kandhêm kapêluk | kapalindhês pan kapalipis | krura dugang-dinugang | ambithi manau[30] | mala[31] amisaut padha | kapêcèlu[32] andhudhat amrang amiling | ususnya kulaweran ||

46. agya mangsah wau sri bopati | lan kang garwa Tu Intên Apsêkar | lan Ratu Ngin-angin mangke | prajurèstri sêdarum | ingkang rayi kapat ajurit | prajurit èstri mangsah | kapalan sêdarum | parêng manah kadya warsa | ing paprangan umangsah sri narapati | ingamuk mungsuhira ||

47. ratu kalih mumbul mring wiyati | dan jêmparing madyèng ing payudan | samya nibani mungsuhe | ya ta ngamuk sang prabu | mêngsah wetan pan samya rujit | ingkang kapêdhang sigar | kang urip lumayu | dyan prabu ngasta sanjata | panah rante lumêpas ingkang jêmparing | kèh kapusthi warastra ||

48. ambuk[33] sarta surak wadya mantri | para bopati lawan satriya | pan samya nyêkêli kabèh | binêkta sowan ngayun | sampun katur mring sri bopati | yèn wus têluk mêngsahnya | gya kondur sang prabu | ginêrbêg prawiraning dyah | praptèng praja wus laju maglaran aji | pinarak sitibêntar ||

49. ri sêdhêngnya ya sri narapati | andum jara ya mring wadyabala | ki patih munggèng ngarsane | kang rayi jajaripun | pra bopati kang anèng wuri | Dipati Pasuruan | jajare alungguh | Adipati Bêlambangan | pan têtêluk wiking[34] pisan dènnya linggih | angandika sang nata ||

50. hèh sakèhe kang para bopati | ingkang wetan sira awasnêna[35] | dèn waspada sira kabe[36] | apa ya apa dudu | samya matur sagung bopati | saèstu jêng paduka | Jênggala Sang Prabu | bopati Bali sêdaya | samya matur mangke ulun wus apanggih | tan mamang tingal ingwang ||

--- [f. 85v] ---

51. kang rumiyin kalimput pawarti | yèn pawarti yèn paduka muksa | jro pura wêning wartine | mangke apuntên ulun | ngunjukakên pati lan urip | ngandika sri nalendra | sun trima sêdarum | kabèh padha sun apura | nanging kabèh têtêpa prajanirèki | sêdaya tur pêrnata ||

52. angandika malih sri bopati | nanging pêndhak măngsa asebaa | sêtaun ping dyi sebane | sandika aturipun | datan ana suwalèng kapti | rata măncanêgara | pasisir sêdarum | ingkang rayi sêkawan |[37] ingkang sêpuh tinanêm nata ing Kêling | têtêm[38] namane lama ||

53. akêkasih Sang Raja Sukmadi | pan kusuma dêg Nata Jênggala | wêdana pasisir kabèh | kalih kaliwonipun | ingkang rayi ing Singasari | lawan ing Pasuruan | dèn panênggak sampun | tinanêm Nata Jênggala | Raja Dewaaji rannya mêdanani | kabèh wetan sêdaya ||

54. Bêlambangan ingkang angliwoni | Tandhês Balora Radèn Pranaja | ing Ngurawan nêgarane | sampun sinung jêjuluk | ya Sang Raja Sarining Bumi | wuragil Singasêkar | pinaring jêjuluk | Raja Padma Jayènglaga | Sri Ngurawan apan kinèn mêdanani | kilèn măncanêgara ||

55. sapangilèn ingkang angliwoni | Panaraga wus kondur sang nata | pra garwa amêthuk kabèh | ingêmban ratu ayu | ing papêrman mukti ing rêsmi | anggung karon asmara | lan garwa sêdarum | wus lama jumênêng kata[39] | kering ing rat sugih donya sugih rabi | samya wawrat sêdaya ||

56. sugih wadya amukti ing rêsmi | cinarita sêmana wus lama | raja dèwi wawratane | wus babar ratu ayu | miyos èstri ayu linuwih | widadari ing syarga | tumurun têtulung | têngara munya sauran | saking syarga nêgari Galuh nauri | akrêp dènira munya ||

57. apan ramya akèh kapirsèki | pan jumêgur gumlêdhug suwaranya |[40] lêmbut samya sohan kabèh | ratuning jim sêdaru[41] | atanapi warna kumêlip | saos dèn sambêlèha | dènnya miyos nuju | Gara Kasih Măndhasiya | sasi Bêsar tanggale purnamasidi | taunipun Jimawal ||

--- [f. 86r] ---

dewa gung | Sêgara Kidul kuthanya | surupipun anênggih Ratu Ngin-angin | jumbuh yèn samya ana ||

59. kadi gène wong angilo carmin | rupa jati lawan rupa anyar | dèn wruh tunggale pisahe | mring kang eyang pinangku | wi Raja Sindhula angling |[43] kang wayah dèn kêkudang | iku wayah ingsun | rupa di ayu sumbaga | sadinane salin ping paturupa[44] di | ratu sudigbya guna ||

60. bisa manjing ajur ajêr sêkti | di pamomong nata ing rat Jawa | mrajol kêp[45] punjul papake | sumbaga digbya anung | prabu lara tan pati krami | besuk yèn akir jaman | yèn na ratu anung | wignya sêkti guna srana | trus ing tingal asih ing wadya tantrèki | sumungkêm saharjana ||

61. wus pinasthi jatu kramanèki | ratu Islam nut Jêng Rasullulah | ratu Waliollah rane | rat Jawa sabrang têluk | nêgarane besuk Mêtawis | yèku pusêring Jawa | sun paringi juluk | Nimbok Ratu Pagêdhongan | gêtêr patêr asauran pratandhaning | kinasihan ing dewa ||

62. gya dinusan punang jabang bayi | toya gege dening Sang Yyang Durga | lir ububan gêlis gêdhe | nom bae datan sêpuh | sêlaminya nèng donya iki | anom tan kêna tuwa | nora kêna lampus | yèn nora besuk kiyamat | warna kêmbar lan ibu rumaja putri | wayahira sang rêtna ||

63. luwês gandês pasêmon mantêsi | yèn jalua na èmpêre rama | ibu rama langkung sihe | sakarsane dèn ugung | nora pisah siyang lan latri | kang momong tri dhomas |[46] kunêng kang winuwus | putra sing băngsa seluman | ingkang sêpuh Gajahlarang ingkang nami | pinarnah nagri Ngroban ||

64. Tuwan Sapularang arinèki | dun[47] pinarnah nêgara Tunjungbang | Ki Darawangi arane | Ki Wirakanggènipun | Ki Kayupung arinirèki | pinarnah Guwa Upas | malih arènipun | Ki Lêpanglarang pinarnah | ing dalêpih Ki Lêk arinira malih | wus pinarnah Mancingan ||

--- [f. 86v] ---

[...ksi] Padhalarang ||

66. Radèn Mundhi Kêlangon kang saking | Panalarang rahadèn ibunya | Ratu Mundhingsari rane | Ratu Kêncanasunu | sami jalu mapan kêkasih | Mundhingdalêm kang tuwa | dene arenapu[49] | Sang Yyang Langgêng wastanira | Dalêm Agung ingkang saking Mundhingwangi | aran Ratu Purnama ||

67. pan pinarnah ing Bantên puniki | ingkang miji Sang Ratu Apsêkar | Prabu Limancaya rane | Nglimbangan pêrnahipun | wontên putra satunggil mijil | saking Mayangtaruna | ran Răngga Mantri ku | lan wontên malih putranya | saking Manikgumilang ingkang sawiji | aran Sang Yyang Jêmpana ||

68. wus pinarnah Batulayang uni | wontên putra saking Pêrgilayar | Sararatu ku putrane | Batuwangi gènipun | putra malih wau kang mijil | Sang Prabu Agêlarang | ran Prabu Kalyèku | pan tinanêm ing Pakuan | kang satunggil mapan tinanêm ing Kawis | nama Mundhingbêthara ||

69. ingkang saking Mahraja Masturi | èstri Putra Ratu aranira | mapan wus tinrimakake | mring Lumbu Alas Bungkur | wontên putra sawiji mijil | Ratu Intên Apsêkar | băngsa manungsèku | Sang Yyang Wiruna ranira | wus tinanêm ing wonawosa gènnêki | wontên malih ranira ||

70. kang wuragil Guru Widamantri | wus pinarnah ing Sokawiyana | kunêng wontên putra malèh | Răngga Pakuanèku | saking Raja Sang Selawangi | ingaran Sang Yyang Putra | ya pambagenipun | Prabu Wêsi kang satunggal | wus tinanêm ing Raja Polah gènnèki | lan Sang Yyang Padurêksa ||

71. ingkang mêdal Ratu Mas kêkalih | kang asêpuh ran Radèn Kalipa | Rahadèn Sinom arine | Radèn Kalipa wau | wus pinêrnahakên ing Suci | Radèn Sinom pinêrnah | Sidapadhang iku | kunêng wontên putra juga | mijil saking Rara Pêrgilayarsari | Mundhingmêlathi rannya ||

72. rine Sang Yyang Wirăngga rannèki | amartapa ing Mandirasukma | Bêthara Minka arane | gêntur ngalih ranipun | Sang Bêthara Milarang iki | salah turune putra | ya siluman ratu | ran Ratu Dêmang Bêthara | sêkti kunêng putra ran Dèn Kadukwangi | sing Ratu Margacipta ||

--- [f. 87r] ---

74. ing Sêgaluh nênggih putra malih | Sunggèn Jayarêtna kang pinêrnah | ing Cimanata arane | wontên sadhèrèkipun | Radèn Kadi Sukakarsèki | lan Mahraja Widara | Maja pêrnahipun | putra sangking Prabu Sangkan | ingkang aran Sêsunggèn Tanbalayani | ing Têraju pêrnahnya ||

75. ari wasta Ki Watang satunggil | krama Ratu Mêndhapa aputra | Puntri punika wastane | wus akrama pan atuk | Bimalarang kang saking |[51] Sampung sampun pinarnah | ing nêgari iku | wontên putra sing ampeyan | ingkang aran Radèn Mundhingsinga iki | ana malih kang putra ||

76. Sang Ratu Ngrum Gănda Mayangsari | ing Kadongo prênahnya punika | nênggih kalih wontên malèh | anênggih wastanipun | Sunggèn Ciptaluwih gonnèki | ing Kadongo punika | na putra têtêlu | Mraja Eyang Têrusbawang | wus pinarnah Pêraktiga gènirèki | dèn Raja Eyang Bawang ||

77. wus sinung lêlinggih Kandhangwêsi | Mraja Yyang Lunggacana Cidarma | ing Kadadèn linggih gène | na putra roro iku | Sunggèn Rajanawung rannèki | arine Raja Tapa | wus paring lêlungguh | ing Pamênang ibonira | sira wau anênggih ingkang wêwangi | Raja Larik Kandhruan ||

78. Ratu Galuh arine sawiji | ingkang babot anganyang ing surya | ing Srêngenge ana malèh | Ngawang-awang gènipun | lan Bêthara Sang Rêsi Putih | Ngawang-awang pêputra | Ratu Dewaguru | lan Ratu Gruaji rannya | Sang Dewa Grutaji Grutamale iki | Sang Gêgêsluna rannya ||

79. lan Dipata[52] Sumêdhang wus siwi | titi Răngga Carik namanira | Ki Răngga Gêdhe arine | Dyan Suradiwasèku | Mêdhanglara pêrnahirèki | supêtên kèh gupita | ya Sang Ratu Galuh | babar malih miyos priya | bagus cahya mancur lir sasi nêlahi | sêdhênge kang purnama ||

--- [f. 87v] ---

[...t] | sawarnane samya seba | pan têguh tus wêlad braja tan nêdhasi | mring pusêr dyan kang eyang ||

81. Sang Sindhula ingkang anigasi | Păncakarya kang kinarya mancas | anênggih panuratane | nulya dinusan wau | toya gegene Yang Pêrmani | bêbayi glis wêlagang | pinangku yyangipun | Nata Sindhula ngêngudang | putuningsun iki ratu tanah Jawi | têguh anung sudigbya ||

82. sumbaga guna sêrana sêkti | anurunkên sakèh Ratu Jawa | têkèng ing jaman akire | wayah ingsun sun juluk | Raja Arya Bangah nêgari | Galuh kêdhatonira | bala padha ratu | akanthi sadulur kathah | anggêntyani samuksane rama bènji[53] | dyan kang kinarya nigas ||

83. pusêrira panuratan uni | pănca kriya pinaringkên wayah | minăngka bêbêrkatane | gon pati uripipun | lah rêksanên dipun abêcik | nulya sinuratan |[54] dimèn ja kadulu | iki besuk gaman yuda | nora nana wong têguh bujana kulit | panjênêngan lawasnya ||

84. patang turunan lamènirèki | besuk nagri ngalih kutha ngarga | nging mêksih tunggal windune | yèn wis jangkêp sapuluh | windu rêngka ingkang nêgari | gumanti panjênêngan | nging maksih lêripun | wus kinudang tinampanan | dening ibu garwa kang babar narêngi | tiga prabu wanodya ||

85. kang anama Ratu Tên Apsari | katigane Sang Ratu Kêncana | pan sami jalu putrane | samya sihing dewa gung | têngêrane nênggih pan sami | katulung waranggona | kang maringi wau | toya gege Dèwi Uma | dyan pinangku ing eyangira sang aji | Sri Nalendra Sindhula ||

86. ingkang putra Ratu Tên Apsari | pusêr tinugêl gaman tan pasah | nulya tinugêl eyange | ingkang kinarya mugut | kudhi Sokawiyana iki | pinangku dèn kêkudang | putuningsun anung | bagus prajurit sumbaga | saturunèn[55] dadya kanthi kang dadya ji | sinêkti mahambara ||

87. nulya mangku wayahira malih | ingkang putra Jêng Ratu Kêncana | inggih sami têngêrane | miwah sêdayanipun | nora beda kadya kang dhingin | kinudang ingkang eyang | besuk putuningsun | abagus sura wiguna | têguh rosa pilih boboting ajurit | kêlar amutêr ing rat ||

--- [f. 88r] ---

27. Girisa[56]

1. bênêr kaku srikan manah | katempelan êmpu rama | pigya[57] dagbya[58] sumboga |[59] patut dadya kanthi nata | awigih barang ing karya | duwe kasêktèn dahana | bagus tan gasong[60] ingobar | sêkar esuk sore mêkar ||

2. sêkar tunjung dèrèng mêkar | sasi surup dèrèng mêdal | dadi guru ngêpung kathah | ngakir mêkar pindho benjang | putuku sun paringi nama |[61] Sang Raja Siyungwênara | wus tinampèn ibunira | kang rama sami sihira ||

3. patra[62] kapat rinarêngga | rinajong[63] sakarsanira | pusêr pancas pupu gada | pinaringakên kang gada | iku gêgaman ngayuda | kuwasa têguh arosa | myang gêlis agêng sêkala | rama bu langkung sihira ||

4. kang raka tan kêna pisah | kang rinatu Arya Bangah | warna kêmbar lawan rama | kang raka iya mangkana | kantun jalu lan wanodya | rayi kalih kumawula | wêdi asih ingkang raka | langkung gêng ing têrsnanira ||

5. pinutra rinaja-raja | samya kêmbar ngêmbat watang | wus lami antara rasa | sajênêngnya sri nalendra | sangsaya kèringan ing rat | ing sabrang myang tanah Jawa | Palembang Patani Raja | Minangkabo myang Sulebar ||

6. atur putri kumawula | sangsaya arjaning praja | sami suka wong nêgara | karta rata murah sandhang | tulus tinandur mrah pangan | wus lami putra diwasa | wus samya krama sêdaya | jalyastri[64] tan ana lêgan ||

7. wus pinarnah sowang-sowang | wus lami sami pêputra | arata norana mêngsah | putra patut asêsanak | bêkti mring ibu myang rama | sri narpa dalu supêna | pinaring mriyêm barkatan | mring Girinata têtela ||

8. nora kadi asupêna | mriyêm kalih gêr nêgara | wungu gêtun supênanya | langkung wibuh si nalendra | lami tan kêna sineba | patih ngandikan mring pura | sarimbit lan garwanira | sidhêpêk langkung jrihira ||

9. sigra sang nata ngandika | bapa sun dalu supêna | Yyang Guru paring bêrkatan | bêdhil loro samya pelag | sun tan pangling yèn anaa | u[65] bapa ulatana |[66] lan si biyang dèn kêpanggya | dèn jambul wanên ja bisa ||

--- [f. 88v] ---

[...rabara] gêsang ||

11. dina ipèn ingulatan | yèku ujar anglêngkara | bosên ngabdèkkên sun sira | samya nangis samya mlampah | jujug dhatêng putranira | ngrangkul putra tinangisan | sira karia dèn bisa | pirabara ingsun gêsang ||

12. wus pinasthi ing dewata | putuningsun jago kaya | dhingin Prabu Sangkan kruna | rama bu kadya punapa | sing pasohan samya kruna | ulun yun wruh darunanya | purwa madya lan wêsana | kang ra warta maskumambang ||

28. Maskumambang[67]

1. jêng sinuwun mundhut pati urip mami | lawan biyangira | tutur ku ginawe margi | di ana impèn ngulatan ||

2. Prabu Sangkan wêsananira amanis | pêngraos kawula | punika inggih agampil | mriyêm kagêngan jarahan ||

3. kaupados kêkalih ingkang prayogi | mokal yèn tan angsal | pêngraos marêngi aji | nora kaya yèn bocaha ||

4. ingkang rama ngandika aris ngecani | bênêr putuningwang | upayanên dèn prayogi | mênawa marêngi dadya ||

5. anglêlipur ing wêngkonira sang aji | yaiku mênawa | dadi ugêring nêgari | dudu iku kang kinarsan ||

6. ingkang putra aris dipun bêbisiki | kang putra karuna | wis sira karia kaki | dèn bisa aja dinawa ||

7. poma sira rumêksèng praja dèn bêcik | dèn kaya na ingwang | têkiyara bokmênawi | marêngi kêlawan karsa ||

8. apan dadi panglipur dukaning aji | sun arsa nutugna | anêngkung nêdha dewa di | bokmênawa na sih dewa ||

9. dèn akêrêp sira tilika pakardi | sun srahkên ing sira | sun wus wêdrah kèh wangsiting | lawan tingal pan wis owah ||

10. wis tan awas ulah praja ingsun kaki | ningali tan samar | wangsit malih marang mami | untu obah watêkira ||

11. datan kukuh manira lah praja kaki | rambut warna mêdal | tuwuh pêthak ku yêktining | pêsthi maro tingalira ||

12. wus sayêkti ngabêkti Yyang Wisesa Di | buwang tingal samar | sêkalire ngolah sam sami |[68] wus sêdhêng ngadhêp kamuksan ||

13. dèn pakeling lah karia putra mami | anulya wisata | lawan garwa datan kari | wus tapa ing Kabuyutan ||

14. tapa nendra lawan garwa pan anunggil | lir pendah palastra | kukub datatita nguni | gènnya tapa nendra lama ||

15. kang kocapa ingkang kari ing nêgari | putrane apatya | pan sampun [sam...]

--- [f. 89r] ---

[...pun] jinunjung linggih | sampun ginantèkkên patya ||

16. tan adhahar tan anendra ki apatih | nêngkung nêdhèng dewa | denera[69] sare nêritis | lèmèk roning rodamala ||

17. pan abantal bata sarimbag ki patih | supêna têtela | ramanta kawuryan prapti | kaki juputên dèn egal ||

18. byar awungu gêgêtun tyase ki patih | gya kesah tan bêkta | wadyarsa ngujung sudarmi | lari anjujug pêrtapan ||

19. tan anyana tan supêna ki apatih | yèn ramèbu muksa | karsa umatur sudarmi | apan sarêng prapta kagyat ||

20. ingkang ibu rama nendra panyanèki | dyan nulya ginugah | dyan ulês liningkab nuli | kagyat jola sarya niba ||

21. dangu-dangu ki apatih nulya nglilir | pan sarwi karuna | jêngêr mulat ing sudarmi | tan kengan ing ibu rama ||

22. langkung ebat ki pati[70] mulat sudarmi | dadya mriyam kêmbar | abagus jajar kêkalih | ki pati sumungkêm kruna ||

23. rama ibu tan anyana tan angimpi | akathah sambatnya | na syara kêpirsa angling | wis aja nangis mênênga ||

24. ja dinawa măngsa uripa kang mati | ing laku sampurna | patitis kelangannèki | nora mati sun mong sira ||

25. aja êsak kewala panggonan salin | ing patitis mulya | pati pratikêlirèki | ja kliru dèn bisa misah ||

26. rêragane kêlawan sukmanirèki | pisah êndi tunggal | yèn wus tunggal pisahnèki | wayangan gusti kawula ||

27. iya iku rêraga lawan sukma di | bêdhil ku ya raga | ingsun sukma sampurnaning | ing patitis pratikêlnya ||

28. ing patitis ing pangulah nora silib | yèn pisaha ika | para lawan sukma adi | eganira[71] lir wayangan ||

29. têtali ku anut saparanirèki | yèn pisah raganya | kêlawan sukma kang adi | bingung sagone tumiba ||

30. kang matitis kang ora-ora dèn liring | yèn tunggala ika | kabêskaran[72] datan kêni | tan kêna surup lawasnya ||

31. iku kaki ka waspada kang liniring | ran Jayasampurna | jati gusti kawulèki | wus kaki sira muliha ||

32. bêdhil mriyêm loro turna sang aji |[73] lan sira ja pèka | ngladèni ratumu sidik | lêpas trus panjing surupnya ||

33. iya iku ingkang supêna sang aji | mêsthi iku dadya | barkatane nata ngwuri | pan iku têdhak-tumêdhak ||

34. bêdhil dadya

--- [f. 89v] ---

têtindhihing praja bènji | sira Prabu Sangkan | wus mantuk kagugu galih | tansah kagagas bu rama ||

35. Pabru[74] Sangkan lajêng malêbèng jro puri | kandhêg manguntunya[75] | ing pangrantunan alinggih | wêling atur tinimbalan ||

36. praptèng ngarsa bungkuh masilar ing ngarsi | măndrawapya yyangyyang | măngka tur saniskarèki | purwa madya lan wêsana ||

37. myang kang syara wus katur marang sang aji | kagyat sri nalendra | sapandurat tan kêna ngling | kèndêl wêkasan ngandika ||

38. ingsun dhewe ingkang maha hèh ya patih | pinupus wus têka | ing jangji tan bakal patih | yèn mêngkono ingsun mapag ||

39. lan bon[76] ratu sun gawa mapag apatih | mring Mayangkaranya | si bapa biyung wus patih | mêtua ngundhangi bala ||

40. nêmbah mijil ki pati undhang pra mantri | bopati satriya | muwah kang titihan aji | jali tandhu gya sumêkta ||

41. tan kawarna sigra miyos sri bopati | lan sagung pra garwa | kêrigan tan ana kari | arêg daut wadyèng ngarsa ||

42. lampahnya sri datan kawarna ing margi | lampahnya sang nata | lan sagunging para rabi | wus prapta ing Kabuyutan ||

43. narpa têdhak lan garwa sêdaya sami | kya patih winênang | anèng ngarsane sang aji | mariyêm kalih katingal ||

44. anèng sanggar langgatan nata mlajêngi | ngartika jroning tyas | ya uga impèn sun uni | rinangkul jêngêr sang nata ||

45. sanetyanya sang nata pan adêrs mijil | ningali ki patya | kêlawan rabinirèki | datan katingal sang nata ||

46. langkung ngungun prabu nukma suranadi | amalah sarira | ingsun dhewe ingkang sisip | bapa babu darma-darma ||

47. anglampahi karyaningsun nging wus pasthi | ya tan kêna owah | surupe si bapa iki | dadi pikukuhing praja ||

48. wus pinupus karsane dewa kang luwih | sanetya dêrs muncar | wusana têlaga dadi | wiyar wêning jro nirmala ||

49. nulya sakèh pra garwa găndawida di | kasturi jêbadan | ingukup dupa pêpanggil | konga[77] syargaloka ngambar ||

50. tinuruna para juwata prasami | sung pangèstunira | mariyêm wasiyat dadi | kang dadi Nalendra Jawa ||

51. widadari sami bêkta găndawangi | somahing bopatya | ngujung sêdaya prasami | jalêr èstrine kalilan ||

52. kajènira [kajè...]

--- [f. 90r] ---

53. ăngka warsa pan sampun dipun ulêsi | ulês rangkêp sapta | watra entah[80] angluwihi | semah bopati sêdaya ||

54. atur ulês sakathahe warni-warni | susun timbun kathah | nulya dinandanan aglis | winrat wuruk sandhing nata ||

55. jinajaran tundha sapta mangkat nuli | kang pradăngga raras | pating carêngkung gong muni | samarga asukan-sukan ||

56. anglir pendah wong binayang-bayangkari | tembak wong nêningal | rinajamênggala adi | datan kawarna ing marga ||

57. sigra prapta nêgari sinèlèh aglis | mugèng prabayêksa | lagya dinamêlkên uni | ênggyannya ing sitibêntar ||

58. pan ginandhok lawan witona sitinggil | sêmana gènira | cinitrèng mas murub asri | sêsaka kayu kalêmbak ||

59. usukipun cêndhana adi ingukir | garu sirapira | bopati andhèr anangkil | semah bopati mring pura ||

60. pra bopati ngandikan kèn mikul sami | kabêkta amêdal | ing siluhur gènnèki |[81] ki apatih tan dêrana ||

61. ki apatih mariyêm pinikul aglis | dyan Ratu Kêncana | anyandhak ingkang satunggil | astanya kiwa kewala ||

62. gya ginêrbêg manggung lan garwa bopati | wus sinèlèh bangsal | kang binêkta mring ki patih | bangsal witona wus prapta ||

63. linemekan wastra babut arêspati | gungirangkêp sapta | patih jrih mungkur anuli | anulya ingkang ingasta ||

64. Ratu Kêncana sinèlèhakên anuli |[82] munggèng singasana | nulya sinasaban aglis | rangkêp sêsonga gungira ||

65. pan kumêndhung pinajang kêlangkung asri | pinarada mubyar | ingapit pandam rêspati | lan dupa panggil tan pêjah ||

66. salaminya sabên dana[83] sêban latri | wonge kawan dasa | kang atêngga ngati-ati | sêmana sampun alama ||

67. sampu[84] korak amisuwur ing rat Jawi | mriyêm jinulukan | kang ragi gêng panjang nênggih | Jaka Pêkik namanira ||

68. ingkang ragi alit ngaranan prayogi | Ratu Sêtomi mas | rinêngga-rêngga linuwih | dadya cahyaning nêgara ||

69. suka wirya tanna mungsuhe wadya lit | rata nagri sabrang | nangkil dagang layar prapti | eca manahing kawula ||

70. panjênênganira Nata Galuh

--- [f. 90v] ---

nagri | tutug sakarsanya | keringa[85][86] ngrat pramuyadi | nagri Jawa sabrang seba ||

71. atur bulubêkti nèng donya asugih | garwa putra kathah | sêdaya wus mawat sami | nanging putra têlênging tyas ||

72. pan sêkawan ginadhang-gadhang kang mijil | Jêng Ratu Supraba | kalih kang sêpuh pawèstri | warna lan kang ibu kêmbar ||

29. Asmaradana[89]

1. bisa ngambah ing wiyati | putri sêkti mahambara | bisa manjing ajur ajèr | mrojol kêrêp punjul papak | gêntur kasrutapanya[90] | kang dhinahar nanging kukus | utawi kêlawan sêkar ||

2. wagêd saliring pakardi | ing prama kawi wus wignya | tan arsa krama carane | sabagusane wong piya[91] | lir ningali wanodya | kang rayi jalu abagus | kang warna kêmbar lan rama ||

3. lir kang raka sêktinèki | malah munjuli kang raka | samubarang kawignyane | binadhe gêntosi nata | jêjuluk kêkudangan | Sri Arya Bangah dewa nung | cinêtha nurunkên nata ||

4. kang dhatêng Raja Mêtawis | ingkang amomong sang nata | Sêgara Kidul kuthane | sakèhe kang panjênêngan | pan nora tinêbihan | putra jalêr ingkang mêtu | sing Ratu Intên Apsêkar ||

5. kang kinasihan sawiji | asêkti punjul ing jalma | cinêtha dening ramane | nurunkên kêbu seluman | wau ta ingkang putra | kinudangan namanipun | mahraja sêkti di guna ||

6. kuthanya madya ngwiyati | badhe gêntosi bunira | na putra jalu sawiyos | kang mijil Ratu Kêncana | langkung asih kang rama | asêkti rosa atêguh | nora siwah kudangannya ||

7. bagus wicêksana sêkti | cinêtha dening kang rama | anurunkên para katong | sêdaya nagri Pasundhan | kunêng sri naranata | ing Galuh wus lama sampun | diwaryasa tapèng guwa ||

8. amanting sariranèki | arsa tilar kawibawan | madhêp kamuksan karsane | karantên sang nata karsa | kèh panjawil wasesa | kêratone kang jinunjung | kang putra Sri Arya Bangah ||

9. tinimbalan mring jro puri | miwah Ratu Pagêdhongan | pêpak para garwa andhèr | angandika sri nalendra | kaki sira sun udang[92] | wus angrasa wêdrah ingsun | pira sumiliha nata ||

10. ingsun wis pitaya kaki |

--- [f. 91r] ---

tilara maring ing sira | nêgara wus pasrah kabèh | lan kanthi sadulur kathah | sun bakali kringêt rah | sun prih wibawa sirèku | aja na pakewuh ngwuntan[93] ||

11. ingsun wis diwayah kaki | arsa madhêp ing kamuksan | sun arsa nêngkung dewa no[94] | wusing patitis kamuksan | pangèstu kêratonnya | têka ngakir jaman besuk | ja kasêlan têdhakira ||

12. putra tan lênggana kapti | au[95] Ratu Pagêdhongan | kêdah tumut ing ramane | ngendhang-endhang kailangan | wus enjang arsa mêdal | jênêngakên putranipun | sakèh kêpraboning nata ||

13. pinaringkên putranèki | miwah sakèh babêrkatan | wus angagêm makuthane | murub mubyar kang sêsotya | raja kaputrin[96] pêpak | sampun miyos sang aprabu | ginarêbêg ing wanodya ||

14. ingkang putra munggèng ngarsi | kang anèng manguntur obah | lumakya mugèng ngarsane | sang prabu sigra maglaran | obah para dipatya | samya tilar lantenipun | nata pinarak dhampar mas ||

15. pêpak pra mănca dipati | miwah abdining amănca | rêsi pra mantrine kabèh | miwah raja-raja sabrang | pasisir măncanagra | wus pinarak sang aprabu | kathil mas pinatik rêtna ||

16. angandika sri bopati | hèh ya kawulaningwang |[97] pirsakêna sira kabèh | yèn ing mêngko putraningwang | sun junjung madêg nata | gêntèni kêprabon ingsun | mêngku rat ing tanah Jawa ||

19. ulun nut sarèh dewaji | muga èstu sang bêthara | antuka sih dewa non |[102] samya ngèstokkên sêdaya | gêtêr patêr sauran | angandika malih prabu | putra sun Siyungwênara ||

20. mêngko sun junjung bopati | madêga ing Pêjajaran | sinebaa ing kadange | sun gawani pandhe dhomas | iku kang dèn rèhêna | anamaa Raja Siyung- | wênara ing Pêjajaran ||

21. putraningsun mraja sêkti | sumiliha ibunira | dadia ratu jim kabèh | nagrine ing

--- [f. 91v] ---

madya gantang | jêjuluk dasanama | raja dewa sêkti anung | wus kaki putra madêga ||

22. sang narpa lumèngsèr nuli | putra lênggah ing dhampar mas | baludru wungu kasure | rinenda pinatik rêtna | samya ngujung sêdaya | nulya kondur sang aprabu | kinanthi prabu taruna ||

23. kawarnaa sampun lami | sang prabu dèrèng akrama | anulya dèn kramakake | putri Kadhiri Jênggala | Ngurawan Singasêkar | dadya catur padminipun | nahan ingkang para nata ||

25. Ratu Gandarum Kêsturi | putra kang èstri kang tuwa | kêlangkung punjul ayune | anuruni ingkang uwa | asêkti mahambara | wadat wus jinunjung ratu | Nusyatêmbini nagrinya ||

26. punggawanya samya èstri | samya prajurit sêdaya | pinundhut kang wa timure | kang kari jalu satunggal | bagus norana madha | cahyane kêraton mancur | patut bêbakala nata ||

27. pan sampun sinung kêkasih | Sri Dewa Man Kalasara | Siyungwênara putrane | èstri Prabu Sari rannya | ayu endah warnanya | krama tuk Lutung Kêsarung | kang wayah Panggung Kêncana ||

28. dene Mraja Dewasêkti | putra pêpitu siluman | Ratu Rosa kang sawiyos | wus madêg nata ing Ngroban | ring Ratu Kulaerang | nèng Tunjungbang madêg ratu | Ratu Butaguru rinya ||

29. Guwa Upas pêrnahnèki | arine èstri yu endah | Sang Yyang Pêsarean rane | ya ing Lobang pêrnahira | arine mapan lanang | wontên dene wêstanipun | Sang Dora Malanggêngerang ||

30. Pêjajaran pêrnahnèki | rine Dulêk Pamantingan | Ki Pujanggi wuragile | pinêrnah gunung gêng Têgal | jangkêp pitu putranya | wus sami jumênêng ratu | akayangan dhawak-dhawak ||

31. putra Ratu Galuh sami | kang kathah sampun pêputra | anurunkên dhewe-dhewe | pêncare langkung akathah | sata kunêng winarna | kang lagya nrus brangtanipun | Sang Prabu Galuh nèng guwa ||

32. tan kantun putrane èsti[104] | tapa nèng Guwa Têrusan | anyênyantrik ing eyange | wus gêntur amati raga | tapanya wus katrima | wus ngraga sukma sang prabu | jêksa carik lan kêbayan ||

33. wus minggah ajar prasami | samya babad dhawak-dhawak | lagya jatha nunggal kabèh [ka...]

--- [f. 92r] ---

[...bèh] | amêndêng maring kamuksan | tan arsa mring akathah | kunêng ta ingkang winuwus | Gunung Padhang wontên ajar ||

34. wus bêntur tapanya uni | wignya sumbaga sudigbya | sêkti kèh kawagêdane | kadigdayan kasêntikan | kanuragan sumbaga | sidik tingalipun têrus | wus wruh durunging dumadya ||

35. purwa madya duk ing nguni | wus putus maring kamuksan | ajar dhomas cêcatrike | pan sami gêntur tapanya | dasanama ta risang | tahan sang bala sarèwu | endhange Ni Sonyasmara ||

36. jêjulukira sang yogi | Sang Yyang Raga Purnajatya | wus lumuh marang uripe | narêm[105] marang kailangan | nanging dèrèng kalilan | wus norana dhèpèkipun[106] | aniba-niba ing jurang ||

37. awak binanting ing curi | gêlundhung sing luhur ngaga[107] | mêksa tan dadi larane | mindhak amêwahi cahya | Ning[108] Ratu Pagêdhongan | mirsa warti kêdah yun wruh | tinurutan dyan kang rama ||

38. mêrdhayoh sang wiku aji | mring pêrtapane ki ajar | wau kêlawan putrane | Nimbok Ratu Pagêdhongan | wus amêsu sarira | sacipta dera kêpangguh | Ratu Galuh lan ki ajar ||

39. akrama ki ajar angling | umatur Sri Narpa Brăngta | sampun pêkarêman mangke | hong yyang masidhêm wah buja | catur pada katuran | lir gunturan gunung madu | kableberan sagra mênyan ||

40. lir katêdhakan dewa sih | gusti sacapta[109] dera sang | tan supêna măntra smune | arum-arum pudhak gănda | pura wangi sampeyan | dhasar awoh pucang arum | măndra pucak găndapura ||

41. katura sang wiku jati | gusti dhahara tri tunggal | kang nyaosakên endhange | Nata Brăngta saur sêbda | danu-danu we tumrap | anggraning roning pamupu | lumèbèr tibèng pratala ||

42. sumusup kisma tuk dadi | pêngangsone wong sajagad | iya atarima ingong | pakramani pakramanira ki ajar |[110] anggèr angèl ing wirya | manggiha toya sacakup | prasasat boga drawina ||

43. tangèh yèn manggiha singgih | asinggih anggèr patinya | gusti kasasar marangke | saure sang wiku raja | sun rêngga ing asmara | kita nistha tanpa batur | kalêsyan arsa amboga ||

--- [f. 92v] ---

Galuh | gumujêng sri naradipa ||

45. sira tapa sidik luwih | rame-rame pêjagongan | padha wruh karya gatine | gumuyu matur ki ajar | punapa sêrng paduka | kêsasar sang wiku ratu | sêrngga ngasrama pratapan ||

46. durung ingsun linglung kapti | tadhah tuhu arsa panggya | lan sira jar sumarangke | satuhu sira atapa | ajar kang sira sêdya | pa maring kadigdayanmu | nahan kang maring kamuksan ||

47. gumuyu sira jar angling | wus wêndran maring kamuksan | datan kilap karsa katong | ngupados marga panguwat | ulun salah ing dewa | sampun ta dyi atus taun | ulun wontên marcapada ||

48. mèsêm Sri Galuh sigra ngling | aredre jar sabdanira | pangèstu pan luwih bage | tuhu adi sabda boga | patut yèn sira ajar | èsmu suguhe kang mêtu | si ajar langkung lêngkara ||

49. langkung wiku sri bopati | pratăndha bang ingkang jaja | kumêdut padon lathine | ujyala netra lir surya | sigra ngling mring ki ajar | mungguh ron kêji tan patut | dyan ki ajar pinarjaya ||

50. jaja trus walikat keris | tan sambat ki ajar pêjah | iku sira karêpake | kuwandane ajar ilang | kamuksan wus sampurna | kondur lajêng mring kêdhatun | sakêdhap wus panggih putra ||

51. mangujung suku rama ji | nahan dhatêng ingkang raka | Ratu Pagêdhongan ture | rama punapa karanta | jar sêgah mring paduka | panduka wiku kasuduk | puwara pun ajar pêjah ||

52. kawruhanira ta nini | sira datan wruh sêmunya | ki ajar sidik kawruhe | wruh ing sêbda sadurungnya | limpad sung sipta ajar | karan ta nini sun suduk | ron kêji sawit sêmunya ||

53. sinuguhakên ing kami | nisthaning aja[111] lêngkara | prayoga jumênêng dhewe | tan arsa ngêmpèk-êmpèka | arsa jumênêng dhawak | sêmune kêraton Galuh | besuk ngalih pagunungan ||

55. kèh putrane nini anging | lêlima ugêr nêgara | èstri ayu pêmbayune | wadat nrun ing kaya sira | panggulu Arya Bangah | tinandur nêgari Galuh | iku padha sing ampeyan ||

56. ingkang mijil garwa padmi | Radèn Sêsuruh arannya | kaliwat bagus rupane |

--- [f. 93r] ---

gya ratu iku sikara | amatèni jar beka | tumèmpèl ing putranipun | iku kang ngêndhih kratonnya ||

57. dening ratu nyakrawati | arane panêngêrannya | durma kapti wisesane | ratu ku sirna lan garwa | lagi babot tri wulan | besuk apêputra jalu | anêdhakkên para nata ||

58. kroma olèh widadari | Pêjajaran kang gumantya | Raja Siyungwênarane | lan ing Galuh Arya Bangah | nunggak sêmi sêdaya | Ratu Pagêdhongan matur | dados dede ta yayi mas ||

59. angandika dudu nini | iya kapêrnah canggahnya | rama sikara dadine | matèni ajar sêsêgah | nini sun tan sikara | nini padha sukaningpun[113] | si ajar kêlawan ingwang ||

60. sukane si ajar nini | dene sêsuguh si ajar | ajar kang dadi bungahe | lawas anèng marcapada | marga kontap deningwang | ing kêpatèn guru mringsun | si ajar luwih tarima ||

61. kang dadya lêgyan sun nini | suguh ngajar murwa kăndha | suguhe sêsêmon kabèh | muni angla agêm iwang | tinggale eyangira | kang bakal Bojonglopèku | ya Ratu Galuh kang nama ||

62. mila Ratu Galuh kadi- | pundi têgêsipun rama | nini Galuh ku têgêse | na satriya rajaputra | ngalih mring Gunung Mêdhang | cahya sinujudan iku | ingkang mêtu saking netra ||

63. ya karane iku nini | Ratu Galuh ya têgêsnya | pintên Ratu Galuh kèhe | nini wit Galuh ing Adam | kapindho kang bêbakal | Bajonglompang tiganipun | kang putra mah ari nata ||

64. tiga Gunung Têgal nami | kaping pat eyang Sindhula | tumurun mring sun limane | padha Ratu Galuh rannya | Siyungwênara tiga | kang mêkasi kang sun wuwus | dadi Ratu Pêjajaran ||

65. Galuh Arya Bangah iki | arane kang panjênêngan | Drupêksa Kalasesane | jênênge Ratu Sêngara | Galuh Windu jênêngnya | wong cilik pamêtonipun | kang katur ing ratunira ||

66. ku sêmone ajar mami | sinuguh kunir sata mas | sapuluh windu jênênge | nulya kagêntèn nalendra | Majapait nagrinya | Sri Dewapati ranipun | araning kang panjênêngan ||

--- [f. 93v] ---

[...lendra] ||

68. ratu jajah tanah nagri | ing Dêmak ku ratu Islam | kunêng ratu agamane | wong padha ngucap sahadat | nglarakên kitab Koran | tan tumêdhak ratu iku | picis wong cilik wêtunya ||

69. panjênêngan arannèki | Durpêksa Kalawisesa | nulya kagêntenan rajèng | Islam sumbaga sudigbya | sinêmbah para nata | iku nini mangsanipun | bubare nak putu Sundha ||

70. goma pakuwon tinangkil[114] | arane agoma Islam | tan tumrap panjênêngane | besuk anak putu Sundha | amalês mring wo Islam | arane Kapitan Êmur | wong Wêlada[115] nèng Jakarta ||

71. têdhak Sundha patut èstri | wite nakoda praptanya | mokal anèng Jakartane | mulane nak putu Sundha | èstri anèng Wêlănda | tinuku bêdhil têtêlu | mariyêm dadi wasiyat ||

72. siji ran Ki Gunturgêni | katur mring Sultan Mêtaram | lawan Ki Păncawarane[116] | nèng Cêrbon katur Pangeran | Carêbon kang satunggal | ing Bantên aran Ki Pamuk | jangkêp mariyêm têtiga ||

73. yaiku margane nini | nak putu Sundha nèng Wlănda | patutan Êmur arane | bêsar kang anèng Jakarta | kang saya loma ngêrbda | dene ratu kang sun tutur | kang dhingin kagêntèn nata ||

74. jajah tanahing nêgari | ing Pajang anging nêm warsa | kagêntenan ratu kaot | sumbaga gung sêkti digbya | nêgarane Mêtaram | kèringan sabrang Jawèku | wong cilik nyaosi reyal ||

75. kang katur ing ratunèki | iku sêmune si ajar | sêsuguh juwadah akèh | ris-irisan pirang-pirang | panjênêngan arannya | Durmuka Kalasesèku | Sri Nyakrawati Kusuma ||

76. panjênêngan laminèki | mapan karo bêlah warsa | nuli rêngka nêgarane | wangsane dhewe kang bêdhah | jêngkar ngulon ratunya | nuli kagêntenan ratu | anumpal kèli tan lama ||

77. tan ngêmohkên atêp nuli | ratu iku nuli sirna | nulya kagêntyanan rajèng | dadi karsaning pangeran | ratu kampir-ampiran | tuwuh tan ana kang nandur | jaluk tulung mring nakoda ||

78. kang mondhok anèng Bêtawi | nulya aprang gêgêmpuran | ratu numpal kèli kawon | cinêkêl wus pinêjahan [pinêjah...]

--- [f. 94r] ---

[...an] | nakoda ngêrgu lawas | anèng Bêtawi saya gung | ngêndhih kang duwe nêgara ||

79. duk panjênêngan Mêtawis | nakoda seba ping tiga | dudu mu[117] bature bae | sun balèni tutur ingwang | ratu pèng nulya |[118] jumênêng kartasurèku | parêk kêratone lama ||

80. wadyane awarni-warni | abala buta wênara | ku wit dahuru jamane | manungsa akèh gorohnya | wong sanggup akèh cidra | wong kèh sanakanipun |[119] jajalanat wor lan jalma ||

81. manungsa akèh kang lali | lakune kadang konangan | tan ketang nak wong tuwane | yèn mêlarat apan nora | pakolèhe tan arsa | angakua kang dèn aku | sanak padha sugih kêlar ||

82. mung donya prasanaknèki | tan etang sanak wong tuwa | yèn nêpsu kalu[120] patine | mung donya bae katingal | adoh mring kabêcikan | wong kèh cidra gustinipun | tan ana bêcik katingal ||

83. ing supata kabèh wani | sakèh sukanan doyanan | angdo[121] marang agamane | amêrak marang durjana | mêmaling ambêbegal | padha wong mardayèng wuwus | tan ana têmên ing manah ||

84. nèng kuda wong wadon sami | nunggang tandhu wong lanangnya | wong wadon lali wirange | pan kaya sato kewala | suda barkat nêgara | jamane akhir dahuru | kang malati nora nana ||

85. pan angkêr pan camah sami | kalih cèthèk kêdhung bantar | sawah suda long-longane | kali akèh thèk kêdhungnya | tan ana bênêr kocap | antarane bumi mingkup | ingkang adoh dadya pêrak ||

86. arusuh anji-inganji | nora nana ngago[122] wirang | agênti liru bojone | pèk-pinèk cok adhêmêna | nakoda saya rosa | nêgara rêbut-rinêbu[123] | wong cilik bingu[124] adhêpnya ||

87. êndi ingkang dèn iloni | mring nakoda pasthi mênang | wong wadon jinamah ngakèh | nakoda gêdhe atinya | ngaku nêgara Jawa | yèn wis ngaku dadi ratu | nakoda apês jayanya ||

--- [f. 94v] ---

iku măngsa akir jaman ||

89. tanbuh polahing wong cili | wong wadon lali ing wirang | iku nini pasêmone | ingsun disuguh ing endhang | nulya prang jro kurungan | wong gêdhe-gêdhe kêliru | banjur prang gêdhe gêmporan ||

90. nulya na jumênêng aji | jinujung dening wong corah | patih batoh[126] dosa gêdhe | core-mancore mantrinya | bopati bêndarakan | norana adil lan kukum | pèk-pinèk patyan-pinatyan ||

91. pêpati tan dèn ajèni | ratu iku nuli sirna | saumur jagung jênênge | wutah donya ing kêdhatyan | dyan kang duwe nêgara | karsaning Yyang kang angêrbut | prang aning sajro kurungan ||

92. priyayi tumpês kèh mati | wong ngagur[127] tanbuh polahnya | abingung yang-iyung bae | ngili kang dèn ungsi lunga | wong sugih dadya nistha | kang miskin sugih sêdarum | donya padha dadi dosa ||

93. priyayi dadya wong cilik | wong cilik dadi bupatya | wong mati buh wilangane | wong mati prang gring tan mangan | nêgara Jawa rusak | prang gêdhe langkung dahuru | prang lor kulon kidul wetan ||

94. atêtumpêsan wong mati | buh rowang tanbuh mungsuhnya | wong akèh tanbuh polahe | kan dèn ungsi milu lunga | mêrana duwèk ilang | mêrene dune duwèke laru[128] |[129] wong umah gigiring jaran ||

95. aprang jro kurungan maning | ariwut atêtumpêsan | wong mati buh wilangane | kêkere ewon alêksan | larang sandhang lan pangan | wong buh polahe yang-eyung | ayam angêndhog pikulan ||

96. nêtês maksih amêlangkring | layang[130] kang sarwa tinumbas | nora kabêr nyambut gawe | wong amangan padha jalma | pati padha akalap | praja rusak desa suwung | wong kèh mati tanpa iman ||

97. nakoda pês juritnèki | sawab anglakokkên dora | kêr mardayèng ujare |[131] dènnya prang latri lan siyang | lan kang duwe nêgara | nakoda tumpêsan gêmpur | aprang rame padha băngsa ||

--- [f. 95r] ---

[...dak] dhinupak kêcandhak ||

99. wong kang wani akèh mati | wong wêkêl ngaringkêl samya | wong kandêl kacêkêl kabèh | wong têmên samya anêmah | wong jrèh dèn icèh kathah | kang balilu dèn ulu |[132] wong singidan nêmu macan ||

100. wong pintêr dèn kalintêri | wong mumêt ginarêmêtan | ana wong bago mêndhosol | wong kang lunyu pinrantenan | wong wuda wani yuda | bêbatoh kêndêl kabutuh | wong dolan kalah angrayah ||

101. wong sugih nênggih ajêrih | angarah lawan rinayah | nakoda ngantêp pêrange | mêksa kalah têtumpêsan | kèh sirna ingkang wadya | sinapih Mulana Ngêrum | yèn dutane Sultan Mêkah ||

102. wus pinatut maring jurit | nulya ana panjênêngan | sasi kêmbar lan sêrngenge | nêgara sigar sêmăngka | dalu kêlawan siyang | apatut runtut aturut | akèh wong mêncul suwita ||

103. wong milu tut wuri kèri | dene wong bêbingkrakan |[133] angjail[134] macicil bae | wong kang dora katarima | wong kang alali nopa | malincur dadi lêlancur | wong kang milu lara nglămpra ||

104. wong wêdi dadi pêryayi | wong anyar kêlar amubyar | wong kang lawas luwas kabèh | wong jêrih mêksa kajarah | timah ngaku sêlaka | mas luru ingaran busun[135] | lakune wong akir jaman ||

105. wong cilik pamêtunèki | ingkang katur ratunira | dinar têmbaga picise | iku sêmune si ajar | suguh bêras sapitrah | prang gêdhe akèh wong lampus | kêlawan picis têmbaga ||

106. dene ingsun dèn suguhi | punar ya sêmune dinar | poma nini kaki katong | èngêt-èngêt ayya lalya | iku pitutur ingwang | lawas egale katêmu | dora tur roro arêpnya ||

107. nagrine dadi sawiji | êndi kang asih ngagoma | angadêg ukum adile | nut rèh Kajêng Rasullulah | angêlar kitab Kuran | nora amêdayèng wuwus | tan cidra dadya sih marma ||

108. ingkang asih pêkir mêskin | ingkang ngagêngakên ngamal | nora supe Pangerane | anêtêpi ing ibadat | lamun ngrasa kawula | iku mulih kartanipun | ngalamat olèh ngapura ||

109. wis kaki mit ingsun mulih | wus musna lawan kang putra | sigêgên sakarêmane | kang ginaib dat iya ta | Galuh gêmah [gê...]

--- [f. 95v] ---

[...mah] raharja | cinupêt caritanipun | anggancangakên carita ||

110. wus lama jumênêng aji | puput ingkang panjênêngan | kagêntèn dene putrane | Sri Aji Mantolarasa | loma kèh putranira | panjênêngane wus puput | kagêntèn dene kang putra ||

111. anoma Sri Mundhingsari | wus lami puput jênêngnya | kagêntèn dene putrane | Prabu Nyakrawati rannya | nahan ingkang carita | wus lami ngalih kêdhatun | akêkitha Pêjajaran ||

112. tulus arja anglangkungi | suka sugih mukti sêmara |[136] sugih garwa lan putrane | sugih donya wadya kathah | putra bayun yu endah | datan arsa krama iku | wadat nuruni kang eyang ||

113. nuwun tapa dèn lilani | ngèstuti sajroning guwa | bêntur musna lan ragane | arine ran Arya Bangah | kantun Galuh bopatya | putra malih jalu bagus | ginadhang gêntyani nata ||

114. pinanjang kidung pawèstri | agawe la-êla ing dyah | Radèn Sêsuruh namane | kunêng putra Galuh kathah | nurunkên dhawak-dhawak | apêncar kêlangkung agung | pratelane tan rinipta ||

115. wus rinepta dèn simpêni | sêjarah Sundha sêdaya | wiwitan têkèng bubare | kunêng wau kang winarna | Sri Narpa Pêjajaran | kang garwa panêpi langkung | kinasihan mring sang nata ||

116. tan pisah siyang lan latri | dhatêng pasihan gya wawrat | tri wulan sêdhênge sihe | kêpalang mangun sungkawa | asuka sri nalendra | ngrudatin nêgarinipun | pinarag dening sêsalad ||

117. wong gring esuk sore mati | gring sore esuk patinya | kèh suwung padêdesane | pirang-pirang wong kang pêjah | anêritis sang nata | ana ta syara karungu | hèh sang nata sira minta ||

118. nagri minta loyya jati | jaluka sêrana ajar | Gunung Banita dhepoke | nagrimu mêsthi waluya | brya[137] wungu sri nalendra | enjing miyos sang aprabu | pêpak pra mănca dipatya ||

119. angandika sri bopati | sira patih ingsun duta | sakancanirèku kabèh | kentara Ngarga Banita | timbalana si ajar | măngsa bodhoa sirèku | ngrusak nagri karya ala ||

--- [f. 96r] ---

arga ||

121. Gunung Banita winarni | ki ajar mêpak catriknya | wus kadya ratu angkuhe | catrik wulu guntung pêpak | bêt-abêt sabat ngampah | ana ginawe tumênggung | patih arya kendhuruan ||

122. dêmang răngga lan ngabèi | pandêlêgan lan prameya | mantri-mantri punapa kèh | wus pêpak gêgamanira | baris pêndhêm kewala | wus tinimbalan sêdarum | ri sêdhêng gupita ajar ||

123. wus pêpak nak putu sami | tuwin kang anut sêdaya | angati-ati kabèhe | dina iki na bêncona | bilaèn ingsun têka | ya sun dewaning Yyang Agung | nora kêna giningsiran ||

124. yèn sisip agawe pati | aja na sira kelangan | wus sêdhênge abong ingong | sawuriningsun dèn awas | yèn ana panjênêngan | Ratu Siyungwênarèku | yaiku panitis ingwang ||

125. sun dhewe tan dèn lilani | ngraga sukma madêg nata | tan wurung ingsun tumèmpèl | sun nyidra mlêbu nêgara | ing mêngko pakèwêdan | nutut mati dipun cakup | angur silih mêrgagaha ||

126. rêmbag iyêg angawaki | sêdya alabuh sêdaya | iya tadhahana prange | sajangan-janganing adang | wis padha mêrantia | mèh prapta wus têkèng ênu | ki patih nimbali mringwang ||

127. wus bubar samya miranti | nora antara praptanya | ki patih sagêgamane | gumêrah jalma turăngga | gunung kinêpung têpang | wus kêtawis awonipu[140] | yèn wong gunung amirantya ||

128. anulya dipun inggahi | cancangan watu tinatas | samya glundhungi mungsuhe | akathah kêplipis sela | norana bisa munggah | dukane ki patih asru | kinèn angamuk kewala ||

129. kang ngêpung sarêng nginggahi | tinadhahan rame prangnya | wong ing gunung riwut pange[141] | nging mêksa kabotan lawan | gêntya mati wadyanya | kabyatan nunung[142] kêlimput | lumayu ngungsi gurunya ||

130. ki ajar nora gumingsir | maksih ana dhepokira | datan antara praptane | ki patih sakancanira | ki ajar wus kinêpang | wong gunung rinayah gêmpur | sêmana ajar tan obah ||

131. ki patih dipun puguhi | rah sapi lan dhuwung tumbak | kimpul bêtèn[143] tan ginadhog[144] | mojar ki ajar katuran | dene samya asigra | nauri ki patih ingsun | dinuta nimbali sira ||

132. saiki

--- [f. 96v] ---

barêng lan mami | nauri ajrih kawula | nuwun duka datan nate | lawan karsane punapa | ki pati nabda sugal | hèh ajar sira tumambuh | rusaking praja manira ||

133. anênung marang nêgari | mulyaa têka ing sira | puniku dede pêpado[145] | dede dhêdhukun manira | kita pan nêdha wirya | kănca kinêjepan gupuh | ki ajar nulya jinambak ||

134. ginarumung dipun byuki | kinrubut ki ajar uwal | lumayu kêcandhak waos | tinumbak kêna jajanya | rubuh akujengkangan | catrik manguyune ngamuk | ambêk pati kêtadhahan ||

135. wong patang puluh ngêmasi | kinrubut ki ajar sayah | mêmpis-mêmpis ambêkane | dipun krubut ginêbugan | sambate nora dosa | pinilara awakipun | ginadhi[146] sampun binada ||

136. mrucut-mrucut datan kêni | nulya samya sinudukan | ajur amoh dhowah-dhawèh | wus pêjah kuwănda ilang | ki patih kari gona | nulya na syara karungu | hèh patih sira nusula ||

137. pêrtpan[147] dèn obrak-abrik |[148] patih mundur sakancanya | arsa umatur sang katong | wus kadhinginan ki ajar | sohan anèng ing ngarsa | gawok bupati sêdarum | sigra jar matur sang nata ||

138. hong yangyyang masidhêm bêkti | ulun katur siwah boja | ulun tinimbalan rajèng | punapa karya kang gatya | punika tur dhêdhaharan |[149] sawontên-wontêning gunung | katura sri naradipa ||

139. sigra narik curiga glis | sinuduk ki ajar pêjah | jaja têrus walikate | kuwănda musna na syara | nanging nora katingal | èngêt-èngêt sang aprabu | besuk kita nagih pêjah ||

140. lamun lair putra aji | garwa nata lagya wawrat | puniku panitis ingong | ya ora ngoncati ingwang | wus kondur sri nalendra | ri sêdhêng alami sampun | lair jabang bayi piya[150] ||

141. warnane langkung apêkik | nulya dinulang ing upas | balutak baruwang lèngèk | tan tumama dyan ingobar | tan gêsêng lir dinusan | dyan jabang bayi linabuh | winadhahan ing têbêla ||

142. binêktan pênganggenèki | kris waos raja kaputran | ing Ciamis panglabuhe | kunêng ta ingkang winarna | wontên wong tuwa nyontrang | masang bêbara karsèku | Kyai Satang wastanira ||

143. bêbarane dèn tingali | ana tubêla[151] sumangsang | Kya Satang anyandhak [anyandha...]

--- [f. 97r] ---

[...k] age | binuka na bêbayinya | pêpak pênganggenira | bungah-bungah nulya mantuk | sinungakên rabènira ||

144. langkung suka jalu èstri | dhasare tan darbe suta | loma sugih buh sangkane | ingugung rinajarêngga | loma glis gêng ki jaka | wêwah cahyane umancur | anêdha rama priyăngga ||

145. Dyan Banyakwidhe kêkasih | tanya kaki di si bapa | Kyai Satang lon saure | sira tan duwe sudarma | yèngsun lan biyangira | minăngka bapa lan babu | duka dyan Satang cinandhak ||

146. tininggil arsa binanting | jêrit-jêrit kapok cilak | kulup udhunêna ingong | sun pajari thole sira | purwane mula-mula | sira uga lèh sun nêmu | ing ranu mêksa atanya ||

147. kaki ja pajar wus uning | basa sandi Kiya Satang | kaki payo ingsun duwe | pawong sanak lul petangan | awisma têngah wona | payo tinakenan iku | wong loro sampun wisata ||

148. gancang carita pan prapti | ki buyut lawan ki jaka | madyaning wona sira ge | ki jaka nulya tumênga | ningali panging wêrksa | anulya ana kadulu | pangsang[152] rakite kang warna ||

30. Dhandhanggula[153]

1. anglir pêksi mencok panging wêrksi | nulya takèn mring buyut ka apa | anglir manungsa warnane | angingkrang lungguhipun | kyai buyut nulya nauri | iya ngaran wênara | ki jaka amuwus | lan malih ingsun tumingal | anèng ing pang wêrnane ika apêkik | jamang pelag punapa ||

2. kyai buyut aglis anauri | pêksi siyung arane punika | ki jaka alon wuwuse | yèn mangkono katèngsun | sun angalih aran puniki | iya Siyungwênara | ngamini ki buyut | Siyungwênara lingira | lah ing ngêndi wismane kadangmu kaki | ing pêsanakanira ||

3. kyai buyut èmêng jroning galih | kang rinasa lamun adêdora | dadya micorèng driyane | bok iyaa katèngsun | sun nyalimpang iku ta singgih | rare măngsa wêruha | gya sira amuwus | bagus pêsanakan iwang | sampun ngalih saking wona puniki |[154] mênawa anèng praja ||

4. pêgaweane apandhe [a...]

--- [f. 97v] ---

[...pandhe] wêsi | karya sênjatanira sang nata | ing Pêjajaran ta mangke | Siyungwênara wau | sakêlangkung bungahing galih | miyarsa wartanira | tuture ki buyut | dene anêbut Sang Nata | Pêjajaran ki jaka rêsêp ing galih | angrosa[155] wruh ing praja ||

5. kae jaka alon muwus aris | lah anêdha jinujula pisan | wong sanakira ta mangke | pêngrasane tèningsun | kaya mangke ta boya têbih | wismane sanakira | lan sudarmaningsun | ya ta sira sami mangkat | wong kêkalih saking wona sira aglis | prapta sira ing praja ||

6. nulya dhatêng kêpandhean aglis | kyai êmpu cundhuk apinarak | anèng ing pabusalène | lagya apêpandhe wau |[156] nulya sira apanggih agli[157] | kakang dawêg katuran | ing sarawuhipun | lir ulam kêsrambah toya | tyas kawula katiban daru puniki | kakang sarawuh dika ||

7. napa wontên karyane kang gati | atanapi mundhut abah-abah | kudhi pacul myang wangkile | tatah pêthèl lan wadung | lading pangot lan sêking alit | pecok kayu lan jara | wêdhung lawan pêrku[158] | kawula kakang sumăngga | tan angraos adarbea awak mami | myang pêdhang dhuwung tumbak ||

8. pan akathah ingkang warni-warni | lah pundhutên pan kawula sumăngga |[159] datan angraos dêdarbe | aglis ki buyut muwus | lah anêdha kawula nênggih | ing sih pêrcayanira | yayi praptaningsun | taha yèn nêdhaa dandanan |[160] apan boya anêdha kula puniki | angatêrna nakira ||

9. arsa panggih lawan dika yayi | anak para Ki Cayungwênara[161] | kyai pandhe wruh sêmune | kita tinggal puniku | tan sun êprih sutane nênggih | dimok tutug dodolan | ing sakarsanipun | kyai buyut ing Kêrawang | nulya mantuk tan kawarna lami-lami | sira Siyungwênara ||

--- [f. 98r] ---

[...bêk] wong sanêgari | asêkti mahambara ||

11. lan abagus mangke ing warni |[165] anglir dewa Sang Yyang Komajaya | apêkik anom dhasare | sumêrg kang samya rawuh | anênonton ing sang apêkik | sakèhe kang tumingal | ras-arasên mantuk | wênèh ana nginêp pisan | kang sawênèh ana milu angladèni | gène pandhe ki jaka ||

12. sêsêk jêjêl ingkang wong aningali |[166] ingkang datan antuk ing panggenan | mêmènèk ing kayu bae | pagêre kyai êmpu | lêbur dene wong nêningali | rusak pan wismanira | tanêm tuwuh lêbur | ki êmpu alon angucap | hèh wong kathah sêdaya wong nêningali | padha awèha blaja[167] ||

13. kang somahan sira sun jaluki | ngalih reyal radha[168] nigang reyal | wêlanjar patang reyale | kang pêrawan puniku | nglimang reyal ingsun jaluki | dhudha lawan jêjaka | sami ngênêm suku | sakathahe kang tumingal | anyanggupi nini-nini sun jaluki | wong roro sangang reyal ||

14. sarta lawan nyênyamikan adi | nora akèh mung patang rampadan | lan borèh lawan kêmbange | damar lilin ja kantun | lamun dalu abor nyatunggil | nulya sanggup sêdaya | malah samya muwus | yèn kirang kang pêpundhutan | amundhuta malih kang sarwa di-adi | enake budidaya ||

16. wus alami ki jaka puniki | arsa midhang wau dhatêng pasar | ki pandhe ngampah karsane | amidhanga ing besuk | abarênga kêlawan mami | sarta wade klithikan | mênêng sang abagus | ya ta prapta ing sêmaya | nulya miyos ing lêlurung sang apêkik | ya ta prapta ing pasar ||

17. kae jaka wau aningali | jah ginuyang nulya atêtanya | punapi puniku rane | dene agêng ngranggunuk |

--- [f. 98v] ---

kae êmpu amuwus aris | bagus puniku gajah | kagunganing ratu | kang dipăngga nulya mulat | mring ki jaka adoh anulya nglayoni | prapta mêndhak ing ngarsa ||

18. têlalene tansah dèn têtinggil | yèn bisaa dipăngga angucap | adhuh gustiningsun anggèr | lah dawêg sang abagus | anitiha ing gigir mami | dawêg kawula bêkta | malêbèng kêdhatun | panggiha lan rama dika | wus pinasthi ing Sukma dika genteni | Nalendra Pêjajaran ||

19. pan ingusap gadhinge anênggih | kang dipăngga mring Siyungwênara | sasampun ingusap mangke | ki jaka nulya mantuk | samya cingak ingkang ningali | maring Siyungwênara | ing satingkahipun | ki êmpu atêbah jaja | lara-lara tangise anglir pawèstri | dhuh nyawa anak ingwang ||

20. lah pagene sira wani-wani | dadi apa sira uningaa | sira nyawa mring sang rajèng | pêsthi dadi sapikul | sirahira lan sirah mami | nahan sira sêksana | kocapa Sang Prabu | Pêjajaran pan sineba | apan lagya angadu wong aprang tandhing | kalaganjure munya ||

21. piniyarsa angêrantêg ngrangin | sarta surak amêngambal-ambal | ki jaka mirsa surake | arsa sira andulu | mring paseban wong aprang tandhing | ingampah marang paman- | ira sang abagus | sangêt dènira mêmulang | kyai êmpu pamuwuse ngarih-arih | lah aja sira lunga ||

22. tanbuh gawe kang dira[171] tingali | dudu laya tontonaning bocah | yèn ratu kasukan mangke | paran kunêng ing kewuh | mapan sira maksih acilik | dèrèng wruh ing dêduga | angling sang abagus | kita palanga malumpat | winadhunga[172] kawula mêdhot puniki | sêksana nula[173] kesah ||

23. kapiandhêm pêlayune nênggih | Siyungwênara marang paseban | sigra prapta tan asuwe | ing parnahe sang pabu | nulya sigra jaja[174] alinggih | kêlawan sri nalendra | pan tan ana wêruh | Siyung Wênara tumulya | mring kêdhaton kandhêg bale sawo nênggih | rêmên sira tumingal ||

24. nulya ingkang bale sawo [sa...]

--- [f. 99r] ---

[...wo] uni | dèn gêpoka kadi găngsa srancak | apan găngsa kang ginawe | ya ta sang raja sunu | duk alinggih ing bale aglis | umung ing syaranira | sira sang aprabu | eca dènira kasukan | pamirsane lamun bale sawo muni | sakèh bala garjita ||

25. wong jro pura gègère kêpati | amiyarsa bale sawo munya | sang nata pangandikane | sapa kang purun-purun | anggêpoka bale puniki | lah mantri jêro sira | cêkêlên wong iku | kang ganggu kagungan iwang | myang kapêdhak padha milua nyêkêli | sigra nulya lumalya ||

26. sigra prapta ing bale puniki | Radèn Siyungwênara apanggya | asarean ing balene | tan dangu nulya tinubruk |[175] cinêkêlan ing para mantri | jêro muwah kapêdhak | bêk sariranipun | ya ta Ki Siyungwênara | nulya kirig sarta apêtak sira glis | punggawa ting palêsat ||

27. samya gathik rewange pribadi | ana putung mangke sukunira | sawênèh rêmêk igane | sêmpal bau lan gulu | ilat mele mata mundêlik | ana pêcah mukanya | tiba nulya lampus | sakarine ingkang pêjah | pan lumayu angungsi marang sang aji | ngaturkên pêjah gêsang ||

28. sri nalendra angandika aris | èsmu duka bocah ngêndi baya | kang turu ana balene | mantri samya umatur | Kêpandhean wismane gusti | anake êmpu lurah | wau sanggupipun | sang nata mangkya ngandika | lah undangên si êmpu iku dèn aglis | ki êmpu sigra prapta ||

29. sri nalendra angandika aris | lah ta pandhe sapa duwe anak | wani-wani gêpok bale | lah sapa aranipun | kae pandhe umatur aris | inggih anak kawula | gusti wêstanipun | Ki Jaka Siyungwênara | sri nalendra ngandiku[176] arum amanis | undangên anakira ||

--- [f. 99v] ---

[...k] |[178] punang pandhe matur | inggih ulun suta dhawak | angandika kapanane sira iki | yèn aduwea anak ||

31. apan ingsun lawas tan udani | lamun sira yèn duwea anak | punang pandhe tur sêmbahe | inggih mangke sang prabu | sutèng ulun antuk mêmanggih | sri nalendra ngandika | nakira sun pundhut | ki pandhe matur sumăngga | nulya age dipun tumutakên aglis | mring panakawan kathah ||

32. sampun kinulawisuda nênggih | Siyungwênara jinujung lênggah | Ki Banyakwidhe wêstane | salêksa linggihipun | pinatêdhan kêndhaga rukmi | apan pinutra-putra | alêlèmèk babut | adalêm saloring pasar | pan dèn wênang yèn sore sira winiwi[179] | anabuh Lokanata ||

33. kinawênangakên sri bopati | anrapêna mangke wong dêdosan | wong ngukumi ing larane | miwah ukumanipun | ingkang pêjah kêlawan sakit | miwah kang palacidra | sapatuting ukum | dosa alit agêng ika | sapantêse kang ngukum trape nênggih |[180] samya pininta-pinta ||

34. ingkang ngukumakên lara pati | wong dêdosan wong kang ukum lara | miwah ukum pêjah mangke | ya ta laminirèku | anrapakên ukum lan adil | matur marang nalendra | suwawi sang prabu | kawula pandhe sêdaya | kula suwun karyaa sênjata sami | karya dandaning yuda ||

35. nulya sinungakên wau aglis | punang pandhe dhatêng Kyai Arya | pan sampun ingrèh gawene | Ki Arya lingnya arum | sanak pandhe sêdaya sami | ulun pakaryakêna | kênjaran wêsi ku | sadina mêngko dadia | punang pandhe sêdaya samya nyagahi | aturipun sandika ||

36. nulya sira samya karya aglis | damêl gêdhong wêsi nulya dadya | tan asuwe pênggarape | ya ta winehan sampun | kang lêlangse mêndhala giri | pinapajang gumêbyar | kinasuran babut | gêguling sutra diwăngga | asri tinon sarya gănda marbuk wangi | lir kasyargan nèng donya ||

37. sêdhêng Arya dènnya nambut kardi | angaturi [anga...]

--- [f. 100r] ---

[...turi] patikbra adhahar | Ki Arya wus sohan age | kawula darbe kaul | lamun sampun anambut kardi | patikbra tumindaka | adhahar anayub | wontêna wisma kawula | sri nalendra karsane wau nuruti | iya dhingin muliha ||

38. dene ingsun anututi nuli | pan sumusul maring wismanira | Ki Arya mantuk dalême | datan asuwe wau | sri nalendra tumutut uni | rawuhira Kariyan | akasukan tutug | ya ta wuru-wuru dawa | sri nalendra aningali gêdhong wêsi | asri tur pinapajang ||

39. sarya endah syarane kumrisik | pintunira mênga minêb dhawak | lir syarga dhewa[181] èmpêre | angandika sang prabu | lah Ki Arya gawe punapi | ya jênêng sikara |[182] gêdhong wêsi iku | dene endah ingkang warna | sira Arya Banyakwidhe matur aris | kinarya patilêman ||

40. sri nalendra angandika aris | yèn mêngkono Arya tuturira | apa ta kaki sawabe | ki arya aturipun | lamun gêrah lumêbêt isis | yèn srêp dados gêrah |[183] yèn sarira lêsu | pan sêgêr têmahan mulya | yèn asakit têmahan waluya jati | yèn luwe twuk sêmana ||

41. sri nalendra angandika aris | yèn mêngkono iya tuturira | iya abêcik sawabe | ingsun arsa lumêbu | gêdhongira puniku kaki | awakingsun sadina | iya têka lêsu | dêrapon dadia gêrah | punang Arya sumăngga ing asta kalih | pan kagêngan sri nata ||

31. Sinom[184]

1. sri nalendra gya tumêdhak | gêdhong wêsi dèn lêbêti | Ki Arya sigra têngginas | kang gêdhong wêsi kinunci | ya ta Ki Arya aglis | kang gêdhong nulya linabuh | maring kali Kêrawang | sang nata bêndu sarya ngling | lah Ki Arya dening ta nora kayaa ||

--- [f. 100v] ---

[...s] pinasthi sapa nyilih ngulihêna ||

3. ya ta wontên kang lêlurah | kandhaga atawan tangis | matur mring Radèn Sêsêdhah | prapta nulya anungkêmi | dhuh nyawa gusti mami | sampun lina rama prabu | linabuh ing Kêrawang | dhatêng ing rayi ta nênggih | sarta kinujara[185] ing wêsi punika ||

4. Radyan Sêsêdhah miyarsa | sangêt ature kang abdi | anulya nêmbang têngara | pêpak wadyabala sami | radèn bêndu tan sipi | ya ta umangsah prang pupuh | ingiring dening bala | sigra acundhuk tumuli | wong Sêsêdhah kêlawan wadya Kariyan ||

5. aprang pirang-pirang dina | tan ana mundur ngajurit | pan dadi gunung kêpala | wangke asusun atindhih | anglir sêgara gêtih | ambêlabar kadya ranu | mili sukêr nêgara | kitha dadi karang abrit | ri sêksana Radèn Sêsuruh kasoran ||

6. ngetan bênêr pêlayunya | kèndêl desa Lèpèn Gunting | anulya ingambil putra | dene răndha Kali Gunting | sih mulinira[186] nênggih | dhatêng Rahadèn Sêsuruh | kadya gènira yoga | nahan ta ingkang kawarni | kang kocapa Arya Banyakwidhe ika ||

8. ingangkên satru dalêman | sun lokkên sadosanèki | nyai răndha maring pasar | mirsa undhanging nêrpati | aglis lumayu mulih | ni răndha alon amuwus | angure-ure rema | sarira gumêtêr ajrih | waja gathik bêbokonge atarungan ||

9. ni răndha anulya sigra | tumulya dhatêng kang rayi | kang aran Ki Wiro ika | Ki Bandar miwah Ki Tabid | ni răndha tumulya glis | adhuh anggèr arèningsun | dene undhang sang nata | sing sapa kanggonan iki | Ki Sêsuruh tinumpês sarayatira ||

--- [f. 101r] ---

Ki Bandar nulya amuwus | sun marang wismanira | dene mêngko sun carani | Ki Sêsêdhah ing mangke kêpanggih lênggah ||

11. adhuh nyawa gustiniwang | sampun dika walanggalih | dene amiyarsa warta | ing undhange sang narpati | lamun têka ing janji | dukanipun sang aprabu | dhumatêng ing paduka | kawula ingkang naguhi | gurdakane sang nata ing Pêjajaran ||

12. nadyan tumêkaa pêjah | ulun ingkang anglabuhi | rèhning têrsna ing andika[190] | Radèn Sêsuruh nauri | lah ta tarima kasih | sira paman maring ingsun | yèn pêngrasa manira | iya bêbalunga wêsi | nora năngga gurdakane sri nalendra ||

13. iya kulita têmbaga | otota kawat angrawit | asungsuma kang gêgala | kaya nora angêntasi | dene ta rika iki | kadar pira wong têtêlu | yèn suwawi ta paman | manira paman apamit | arsa kesah manira sêparan-paran ||

14. sêksana nulya umangkat | Rahadèn Sêsuruh singgih | ni răndha sira tut wuntat | Ki Wiro lawan Ki Tabid | Ki Bandar datan kari | wêtawis têtiyang satus | umiring rajaputra | lampahnya anjujur ardi | arsa munggah mring Ki Ajar Gunung Kombang ||

15. kocapa ingkang atapa | ing Cêmaratunggal nênggih | Ki Ajar Cêmaratunggal | sakêlangkung digbya sêkti | wêruh durung winangsit | ingucap sampun kawêngku | ing wong angraga sukma | pilih jalma kang udani | balanipun êjim lawan pêrayangan ||

16. ki ajar sira ngandika | lah puthut lan cantrik-catrik[191] | sira nabuha têngara | gêgêntha lawan kêkêling | ingsun têtamuan mangkin |[192] wong brăngta kawêlasayun | tur putraning nalendra | pan lagi anèng ing margi | pantinira padha sira saponana ||

17. gêlara klasa sangkêlat | ing bale panjang dèn aglis | sarta lantenira pisan | tumpangana babut rukmi | myang kêndhaga mas adi | karyanên liyanganipun | lawan kêndhi pêrtola | lambare bakor[193] mas adi | sadak ngrawit acaosa dèn akathah ||

18. wadhahana lêlancang mas | sasabana sora-sari [so...]

--- [f. 101v] ---

[...ra-sari] | angambila suruh canang | jambe rambon ingkang wangi | sandhingana kang amrik | dakokêna nglancang iku | watangan cêcêp êmas | sandhingana pandam lilin | damar kurung lawan kandile kêncana ||

19. apan iya iku uga | sêsaos ning nêrpati |[194] sênajan silih kathaha | para ajar tanah Jawi | datan ana kang sami | lan Ajar Cêmarasèwu | sampun dadi nalendra | datan kawarna ing mangki[195] | kang kocapa rahadèn ing lampahira ||

20. anèng suku Gunung Kombang | ya bingung sang apêkik |[196] lali ing purwa duksina | ya ta dhatêng punang angin | bayu dra gêng prapti |[197] kathah kêkayon kang rubuh | lesus awor lan udan | ngarga munya kadya bêdhil | arga lèngsèr udan awu pacawura ||

21. pêtêng dhêdhêt aliwêran | lèpèn ladhu andhatêngi | gara-garaning kusuma | pêrayangan lawan êjim | samya surak ing nginggil | syaranya lir gunung rubuh | lir pendah langit bêdhah | yèn wonga padha ngaruhi | ênting suka dene dhêdhayohan putra ||

22. sampun amindêl sakêdhap | raja pinutra mirsa glis | syarane kêlèng lan gêntha | anulya padhang kang galih | mari bingung sang pêkik | pucaking arga kadulu | wontên kayu cêmara | satunggal tanna ngungkuli | sarta akèh syarane pucak ngandaka[198] ||

23. Radèn Sêsuruh ngandika | paman Wiro baya iki | dhepoke ingkang martapa | Ki Ajar Cêmaratunggil | nêdha pinaran aglis | nulya sami lumêngstantun[199] | radèn sarewangira | prapta ing dhepok tumuli | rajaputra sinapa dene ki ajar ||

24. rahadèn sira bagea | teja sulêksana ugi | ing wuri pundi pinăngka | lan sapa ingkang wêwangi | pundi sinêdya ngati | Radèn Sêsuruh sumaur | lampah ulun satindak | kêkêtêg ulun sadêmi | eyang kaki măngsa barong[200] jêngandika ||

--- [f. 102r] ---

[...rang-pirang] sasi | yèn tan wruha angur aja atapaa ||

26. karanane kaki sira | munggah pêngajaran kaki | adhapur kalah ayuda | lan sanakira pribadi | sira munggah ing ardi | arsa tumut adhêdhukuh | nuntumakên badhiyang | apa ta mêngkono kaki | karsanira Radèn Sêsuruh sêmbada ||

27. Ki Ajar Cêmaratunggal | anulya ngandika aris | lah ta kaki putuniwang | aja sira milu nêpi | manira nora apti | yèn sira milu maringsun | yèn sira atapaa | sampun pinasthi Yyang Widi | pêsthi cupêt panjênêngan Ratu Jawa ||

28. Radèn Sêsuruh turira | punapa ing rèhing yyang kaki |[201] kawula dhatêng lumampah | ki ajar ngandika aris | idhêpên ujar mami | ngetana bênêr sirèku | lan ana kayu maja | satunggal wohnya apait | iya iku minăngka kêratonira ||

29. ingsun arahkên punika | dadia lun-alun benjing | pan wus pêsthining Yyang Sukma | maring sira iku kaki | dadi suluh nêgari | tumêdhak ing anak putu | ing buyut warèng canggah | satêdhakira ing benjing | wus pinasthi amêngku ing tanah Jawa ||

30. mênawa sira tan wikan | ing jênêng isun puniki | apan dudu yêkti ajar | putri Pêjajaran dhingin | ariningsun tumuli | iya canggahira iku | kang pêputra ramanta | kang pralina kang binasmi | purwanipun kesah saking ing nêgara ||

31. kacarita ingsun kuna | yèn putri ayu linuwih | sakèh putri tanah Jawa | pan tan ana tumandhing |[202] ingsun dhewe ingkang luwih |[203] sakathahe para ratu | tanah Jawa anglamar | anging sun tan arsa krami | nuli ingsun dinukan ing kangjêng rama ||

32. sun rasa-rasa ing nala | lan ingsun karsaning Widi | dadya tinggal wong atuwa | anulya kesah ing wêngi | saking kêraton mami | miyos ngurung-urung banyu | manjing mijil ing wona | ngurut ngiring-iring ardi | nulya munggah anèng pucuk Gunung Kombang ||

33. ana ta kayu

--- [f. 102v] ---

cêmara | satunggal gèn ingsun nêpi | malah mangke mêksih nyawa | anulya ki ajar aglis | warnanira ing nguni | kêlangkung aluwih ayu | lir widadari kendran | cahyanira mindha sasi | gêbyar-gêbyar sarira asor pêrada ||

34. Radèn Sêsuruh tumingal | ing warnanira sang putri | jêngêr mangke tingalira | sakêdhap kepyan ningali | apan dèrèng amanggih | ing warna kadya puniku | radèn liwung tyasira | lali purwa madya wangsit | sang kusuma ing mangke arsa ingêmban ||

35. rahadyan arsa tumindak | sang kusuma angêdohi | dhuh babo arsa punapa | têka gêthana-gêthini | abêbêngkung kulambi | sarwi nêtêpakên kuluk | sarya sira rêrêpa | ragane kerut ing warni | wong pêpiton[204] ragane arsa tinumbas ||

36. ya ta sira sang kusuma | nulya rupa ajar malih | rahadèn nulya tur sêmbah | sumungkêm ing pada êning | sarya sira anangis | ngaturakên tobatipun | ki ajar lon angucap | ingsun tarima ta kaki | babotira kang dhumatêng awak ingwang ||

37. pan sampun watêking kwula | kêna owah lawan gingsir | kaki ora amung sira | iya ta ingsun puniki | purwa manungsa jati | nanging dudu manungsèku | dene sangêt sun brăngta | dadya mangke raga mami | yèn kang apês manungsa tan wruh maring wang ||

38. lawan[205] ingsun kang winênang | dadi jalu dadi èstri | dadi tuwa lawan mudha | ingsun luput lara pati | ing benjing ingsun mati | ing dina kiyamat besuk | dene ta ki mas nyawa | patêmon lawan sirèki | dudu kene gèn ingsun têmu lan sira ||

39. benjang ingsun pêpanggihan | yèn wus sira dadi aji | amêngku Jawa sêdaya | kêlawan ingsun ing benjing | ngalih saking ing ngriki | Tasikwêdhi nêgarèngsu[206] | ingsun jumênêng nata | bala pêrayangan benjing | wus mêngkono ingsun ngalih Pêmancingan ||

40. sineba ing para nata | lêlêmbut ing nungsa Jawi | anulya ingsun ing benjang | anjênêngakên pêpatih [pêpa...]

--- [f. 103r] ---

[...tih] | iya lawan bopati | wadukaji[207] lan tumênggung | răngga ngabèi dêmang | pêcattăndha ăndhamohi | anging ingsun ngawula mring turunira ||

41. benjang anak putunira | jumênêng ratu linuwih | adalêm lor Pêmancingan | sakidul Gunung Mêrapi | iku ingsun ing benji[208] | angèstupada sirèku | tan kêna sun lênggana | parentahing jalma luwih | anging ingsun apêrjanji lawan sira ||

42. yèn sira amanggih karya | lah undangên ingsun iki | yèn ana surak ing tawang | pratăndha ingsun kang prapti | dadya kèh mungsuh nênggih | ing sabarang polah ingsun | pan kalah mungsuhira | ingsun uga iki kaki | iya ingsun amilu saparanira ||

43. lah kaki uwis mangkata | angetana bênêr kaki | jujuga lêlurah ika | sang nata ing Singasari | nanging wêwêkas mami | têguhêna wêkas ingsun | mênawa ana ika | anututi sira kaki | utusane Sri Nalendra Pêjajaran ||

44. angaturi maring sira | tur kêkasihira dhingin | kinon nututi mring sira | kinon asrah ing nêgari | ing Pêjajaran anênggih |[209] sasigar iku mas ingsun | radèn matur anêmbah | anungkêmi pada kalih | sampun mangkat rahadèn saking ing arga ||

45. têdhak saking Ardi Kombang | minggah tumurun ing ardi | nahan ingkang kawarnaa | sri naranata tinangkil | pêpakan para mantri | miwah kang para tumênggung | sang nata angêndika | paran ta wartane sami | kakang êmas Arya Sêsuruh wartanya ||

46. anulya nimbali sigra | kêkasihira kariyin | Rahadèn Sêsuruh ika | kantun anèng dalêm puri | nênggih angsale dhingin | bêboyongan duk karuwun | saking Palembang ika | pinundhut kang raka nênggih | pan kinarya sêlir kêkasih sêmana ||

--- [f. 103v] ---

[...kang] mas dipati singgih | aturana kakang mas bali mring praja ||

48. lah uwis sira mangkata | nusula kakang dipati | poma aja mulih sira | yèn nora kangmas dipati | katurana sirèki | poma sira aja mantuk | kang kinon awotsêkar | wus mêsat saking ing ngarsi | sri nalendra ngandika mring wadyabala ||

49. lah sakèhe sanak ingwang | dandana sira ngajurit | ngluruga Si Galuh iya | sri bopati bubar aglis | sampun prapta ing puri | kang anangkil bubar sampu[210] | sagung para punggawa | para mantri bubar sami | kawarnaa kang lumampah praptèng wona ||

50. nahan ta ingkang kocapa | Radèn Sêsêdhah lumaris | anulya amanggih guwa | anênêdha ing Yyang Widi | sigra lumêbêt agli[211] | anèng jro guwa manêngkung | kocapa kang lumampah | Rasawati anèng margi | sêlasahe wau Rahadyan Sêsêdhah ||

51. Rasawati sampun prapta | sajawine guwa singgih | atêtanya mring kang wadya | kanjêng gusti anèng ngêndi | Ki Wira anauri | anèng jro guwa manêngkung | nulya lumêbêt sigra | Rasawati wus kêpanggih | pan akathah ature dhatêng rahadyan ||

52. data[212] wontên piniyarsa | ature kang punang sêlir | nula ngigêl ngure rema | tan obah bau sang pêkik | kewran Ni Rasawati | anulya wêwuda sampu[213] | anèng ing kering kanan | angigêl kalihe sami | angandika alon Rahadyan Sêsêdhah ||

53. wong iki kaya dênawa | kang èstri kaya rêsêksi | anulya rupa dênawa | kêkalih jalu lan èstri | rahadyan ngandika ris | lah lungaa sira iku | ki rêsêksa angucap | adhuh gusti sang apêkik | dika ruwat gusti cintraka kawula ||

54. rahadyan alon ngandika | wus pinasthi ing Yyang Widi | balikan sira tapaa | anèng satêngah wanadri | rêsêksa ni rêsêksi | wus mêsat saking ing ngayun | prapta ing wonawosa | ki rêsêksa ni rêsêksi | kawarnaa Rahadyan Sêsêdhah mêdal ||

55. rahadyan [rahadya...]

--- [f. 104r] ---

[...n] sigra umangkat | sawadyanira lumari[214] | lumêstantun lampahira | datan kawarna ing margi | kapungkur ingkang ardi | nênggih Gunung Kombang wau | munggah gunung nurut jurang |[215] wau lampahe sang pêkik | ngetan bênêr wau ta ing lampahira ||

56. rahadyan mangkya araryyan | soring maja angaubi | amundhut mangkya wohira | satunggil dhinahar pait | Radèn Sêsêdhah angling | lah paman Wiro puniku | paran ingkang wowohan | kang mênira dhahar pait | Wiro matur punika wowohan maja ||

57. rahadyan alon ngandika | lah paman sapa darbèni | desa puniki ta paman | lah pundi wêstane singgih | Ki Wiro matur aris | ngara-ara trik puniku | nênggih wêstane ika | nêgari Ngastinapati | kang rinêbut lêluhur dika Pêndhawa ||

58. milanipun wontên kocap | aprang Bratayuda dhingin | nênggih nêgara Ngastina | mangke tumut rayi singgih | ing Pêjajaran gusti | rahadyan ngandika arum | yèn mêngkono ta paman | desa iki sun arani | ingsun alih sun arani Majalêngka ||

59. radèn nulya ataruka | anênandur palawiji | anggaru mêluku dhawak | sak pituduh dèn lakoni | nahan ta sirèng mangkin | kocapa Rahadèn Galuh | sira Ki Arya Bangah | nêgarane dèn lurugi | mring sang nata nênggih Ratu Pêjajaran ||

60. sêmana sampun ayuda | akathah longe kang mati | arame abratayuda | sadina-dina ajuri[216] | wadyanira Narpati | Pêjajaran antuk buru | sakèh wadya Kariyan | sêdaya manahe giris | karusakan wadyabala ing Kariyan ||

61. sabên ayuda kasoran | kang wadya akathah mati | wadyabala Pêjajaran | rinêksa dening Yyang Widi | siji tan ana busik | wadya Pêjajaran iku | rinêksa ing juwata | samangke ratu sinêkti | sawadyane sêdaya samya prawira ||

--- [f. 104v] ---

sumêta[217] ing gunung | wau Rahadyan Arya | katiwang-tiwang lumaris | sampun lêpas lampahe rahadyan putra ||

63. kawarnaa kang ayuda | wadya Pêjajaran singgih | kang mêngsah pan sampun sirna | gusis tan ana kaèksi | sêdaya dèn jarahi | binayong[218] sêdayanipun | samya mantuk sêdaya | datan kawarna ing margi | sampun prapta sagung ingkang wadyabala ||

64. sampun prapta Pênangkilan | sagunging para dipati | sakêlangkung sukanira | kang wadya mênang ajurit | nahan ta sri bopati | warnanên kang kwêlasayun | kang têtruka ing wona | sadina-dina akardi | pan ababad alas sêdaya pan sirna ||

65. sadina karya dahana | angabong wona kang dadi | sasirnane ingobongan | tinanêman jagung jali | ing pinggir wi gambili | kang kiwa talês lan bêntul | senthe lawaran ika | kimpul banthèng talês pari | pinggir toya kênonga lawan andong bang ||

66. sadina-dina amănja | gaga lêmbese adadi[219] | patêbane ingkang wona | sêdaya samya kinardi | têtanêman winarni | kêtan gajih kêtan wulung | cêcere sêsinggolan | sêngkawa uwèn lan munting | cêmpa genjah wêrage wangèn punika ||

67. yèn ejing[220] mapan mêngkana | garu mêluku pribadi | Ki Wiro Ki Bandar ika | Ki Tabid samya akardi | ananêm sarya dadi | tulus kang sarya tinandur | radyan saya kacaryan | mulat têtanêman dadi | saya dados manahe raja pinutra ||

68. rahadyan sigra ngandika | man Wiro lawan man Tabi | man Subandar karsaningwang | ing mangke sampun adadi | nahan sêksana mangkin | kocapa ingkang lumayu | sira Ki Arya Bangah | nêgarane dèn lurugi | wus dèn rusak rahadèn kalunta-lunta ||

--- [f. 105r] ---

[...nulya] rangkul-rinangkul | Radèn Sêsuruh ngucap | lah kangkang[222] ta kadipundi | dene kita lumayu wayang-wayangan ||

70. tan bêta tiyang satunggal | kakang ing lampahe nênggih | inggih si kadi punapa | asukaa ingkang warti | Arya Bangah ngling aris | dhapur kalah aprang pupuh | lawan Siyungwênara | ing Galuh wus rusak mangkin | marmanipun lumayu karo bang-bangan ||

71. mangke paran karsanira | ulun iki atut wuri | nanging ta Siyungwênara | gunême iku mas yayi | anglurugi mariki | paran karsanira masku | Radyan Sêsuruh mojar | yèn mêkatên warta nênggih | lah ta kakang dawêg sami pinaranan ||

72. nêdha sami linurugan | ing Pêjajaran ta yayi | pan wongira sampun kathah | jangkêp tigang èwu nênggih | ya ta mangkat sira glis | mring Pêjajaran nglurug |[223] sakèhing wadyanira | wau sakèhing prajuri | lampahira sêmana pan sampun prapta ||

73. sêksana wong Pêjajaran | prasamya mêthuk ngajuri | arame abadayuda | wadya Pêjajaran nênggih | yudanira kalindhih | kasêrêg wong Majalangu | wadya ing Pêjajaran | tan ana adarbe ati | ing ayuda sêmana kathah palastra ||

74. miris wadya Pêjajaran | sabên yuda pan kajodhi | manahe sri naranata | Siyungwênara lir èstri | sampun sapih kang jurit | kêsaput wau ing dalu | pan sami mêsanggrahan | wadya Majalêngka nênggih | pan gumyêrah[224] syarane kang wadyabala ||

75. wadyabala Pêjajaran | tan ana walang asisi[225] | wus sirna pulung nêgara | warnanên sri narapati | lalosira[226] ing wêngi | tan ana wadya kang wêruh | wau bangun raina | wadya Pêjajaran tintrim | pan sêdaya tuwa anom rêrêmbagan ||

--- [f. 105v] ---

[...n] putra ||

77. binayong wong Pêjajaran | binêkta mring Majapait | nulya cinacahkên sigra | tigang èwu wadya alit | mangke dadi sakêthi | pitung lêksa pitung èwu | Ki Tabid lan Ki Bandar | Ki Wiro umatur aris | tan atara[229] matur dhatêng radèn putra ||

78. yèn suwawi lawan karsa | babêrkatan rama aji | kang kina-kina punika | wasiyat Nyai Sêtomi | angkang[230] satungal nênggih | kabêkta mring Bantên wau | rahadyan angandika | lah paman gawanên aglis | sampun bubar rahadyan prapta ing kitha ||

80. Radèn Sêsuruh narima | anulya jumênêng aji | tumulya Ki Arya Bangah | ingalihakên kêkasih | Arya Panular nênggih | Ki Wiro jinujung[232] lungguh | jumênêng Patih Wahan | Ki Bandar lawan Ki Tabi | pan Ki Arya kinulawisuda nata ||

81. Rahadyan Arya Panular | sêmana jinujung linggih | sampun sinungan nêgara | wêstane ingkang nêgari | Gêrage Sang Dipati | sêmana sampun lêstantun | nagri gêmah raharja | sajênênge sri bopati | sakêlangkung nêgara gêmah raharja ||

82. lami-lami sri nalendra | darbe putra dèn wêstani | Prabu Anom wêstanira | dalêm loring pasar nênggih | taha rêkyana patih | Arya Wahan darbe sunu | jumênêng Ki Udara | tinanêm anèng Kadhiri | lami-lami sang nata nulya pralina ||

83. Prabu Anom Loringpasar | anggêntosi kang rama ji | Patih Wahan maksih gêsang | lêstari dadi pêpatih | amamong[233] ing sang aji | ing sabarang karsanipun | sri nalendra ing mangkya | akarsa mangke cêngkrami | dhatêng wona anggêrit banthèng mênjangan ||

--- [f. 106r] ---

wona | adi[235] dalêm Majapait | apan dèrèng sumungkêm dhatêng nalendra ||

85. sêdaya maksih ataha | abdi dalêm Majapait | pae rama jêng paduka | bala sampun ekakapti | mangke pan dèrèng gusti | sumuyud dhatêng sang prabu | ing benjang acêngkrama | yèn wadya sampun sakapti | sri nalendra mirsa ature ki patya ||

86. asru mangke dukanira | sang nata dhatêng ki pati | wêdana lir ginaluga | kumêdut paduning[236] lathi | jaja bang lir têmbagi | sarira abyor sêsêmut | kadya wong amêjahana |[237] wong tanpa dosa ing nguni | nulya bubar Sang Prabu Anom sineba ||

87. tumêka ing ngabyantara | wontên kajinêman nênggih | tiyang kadipatèn lama | Ujung Sêmbata namèki | wruh dukaning nêrpati | nulya lumêbêt kêdhatun | tan angangge larapan | ingandêl dera nêrpati | saba pura ing dalu lawan raina ||

88. sira Ki Ujung Sêmbata | umatur dhatêng nêrpati | kawula matur sang na[238] |[239] wau ature ki patih | tampi kawula alit | angawêl jênêng sang prabu | pan sakathahing nata | miwah kang para dipati | datan wontên darbea manah mangkana ||

89. kang para mantri sêdaya | abdi dalêm Majapait | utawi kang ratu sabrang | kang seba mring sri bopati | kala jênênge rama ji |[240] cuwa ing pangabdinipun | tuwuk prang kurang suka | kasêlak sêpuh rama ji | tan ngawula amung mulene sang nata ||

90. mangke ing jênêng paduka | anggêntosi rama aji | suka kang wadya sêdaya | samya egar manah sami | tutug gènnya ngêploki | sami anêdha anginum | miwah kang pasewakan | akêtêb ingkang ningali | dene kita ngaglarakên danakrama ||

92. sami angucap sêdaya | lamine ing Majapait | kagêntosan ingkang putra | murah sandhang [sa...]

--- [f. 106v] ---

[...ndhang] lan bukti |[243] tulus saliring kardi | apan ta mawan ing ratu | tan anuruti karsa | yèn suwawi ing sang aji | ki apatih sinusulkên rama ika ||

93. sawadinipun manira | ambelani rama aji | ing pati manggih suwarga | yèn têmên kantênan ugi | pêjahipun apatih | yêkti syarga kang tinêmu | apan tan ana mulya | kang angruwata pun patih | pan citrane tan liyan amung paduka ||

94. sang prabu angling arêna | ature puniku nênggih | sira Ki Ujung Sêmbata | anulya dipun paringi | dhuwung dera sang aji | pun Jangkung ing aranipu[244] | nulya Ujung Sêmbata | tinundhung sira tumuli | ya ta sampun pumurup[245] kang sang yyang arka ||

95. Ujung Sêmbata tumulya | ing Kêpatihan sira glis | anjêjêp anèng ngiringan | ki patih datan kaèksi | kêlayan ingkang rayi | ki patih ngandika arum | yayi lah wêruhanira |[246] pan kari satêngah wêngi | umur ingsun iki pinundhut Yyang Sukma ||

96. lamun ingsun nora pêjah | ing sawêngi mêngko yayi | pêsthi dawa umur ingwang | ujar Prabu Anom iki | gugu atur tan yêkti | Ki Ujung Sêmbata wau | ingkang pawong durjana | dèn idhêp ature nênggih | iya măngsa bodhoa Prabu Taruna ||

98. sira Ki Ujung Sêmbata | anjêp jawining kari[248] |[249] mirsa jawing[250] paseban |[251] gumêrah syaraning jalmi | wong Kariyan akêmit | ana mêmaca angidung | ana ingkang carita | ana anggambang ngênyanyi | sêsulingan sawênèh atêtabuhan ||

--- [f. 107r] ---

kêmit kadya wong pêjah ||

100. nulya Ki Ujung Sêmbata | lumêbêt ing dalêm puri | anjujug ing pêsarean | kyana patih tan pinanggih | kewran ing manahirèki |[253] dèn èngêt-èngêt ing kalbu | ki patih rêmên kuda | Ujung Sêmbata tumuli | mring gêdhogan tumulya anglêpas kuda ||

101. kuda giro anèng latar | ambêrngingih samya muni | kagyat sira kyana patya | anyêluk kawula cawis | gamêl tangia ugi | jaranira iku ucul | lêbokêna gêdhogan | Ujung Sêmbata andugi | yèn ki patih umpêtan luhuring kajang ||

102. sigra nulya pinêrpêkan | kang kajang winiyak lirih | nulya Ki Ujung Sêmbata | pun Jangkungpacar tinarik | sigra ginoco aglis | ki patih wau sirèku | Kya Patih Wahan sigra | ginoco sampun ngêngênèni[254] |[255] kapêrjaya ki patih nulya kantaka ||

103. prandene mangke tan têdhas | ki patih wus angêmasi | nulya anak rabènira | dinalêmakên tumuli | ya ta sri narapati | amupugi karsanipun | acêngkrama ing wona | kêlawan kang bala mantri | tulus dènnya anggêris[256] banthèng lan sangsam ||

104. kang para mantri satriya | prasamya pisah lan gusti | ambêrêg banthèng lan sangsam | sang prabu kantun pribadi | lawan kang para rabi | eca kasukan sang prabu | ing mangke kawarnaa | putrane rêkyana patih | ing Kadhiri kang aran Radèn Udara ||

105. pan sampun miyarsa warta | yèn kang rama dèn patèni | ibu lan sawangsanira | dèn dalêmakên ing mangkin | sigra anulya nitih | turăngga atilar batur | anjujug marang wona | Sang Prabu Anom kêpanggih | eca i tyas anggêrit lawan kang garwa ||

--- [f. 107v] ---

sampunira mangkana | Prabu Anom putra malih | kêkasihe Radyan Adaningkung ika ||

107. gumantya jumênêng nata | Radèn Adaningkung nênggih | nulya sira apêputra | Radyan Ayu Wuku nênggih | apêputra ing mangkin | Lêmbu Amisani iku | pêpatihe Dimongmular |[260] Radèn Lêmbu Amisani | apêputra Rahadyan Bartanjung ika ||

108. Radèn Bartanjung punika | apêputra Dèn Mas Alit | kang jumênêng Brawijaya | Gajahmada kang pêpatih | wêkasane puniki | Brawijaya Majalangu | kapitune punika | panjênêngan Majapait | nahan ingkang kocapa rasêksi ika ||

109. roro sanak sami tapa | rasêksa lawan rêsêksi | ni rasêksi lingnya ngucap | kakang ingsun arsa laki | marang Sri Majait[261] |[262] punika manira ayun | ki rasêksa gya ngucap | tanpa ngrasa sira yayi | dumèh apa sang ratu arsa mring sira ||

110. remanira jatha gimbal | siyungmu sêcarak sisih | kudu arsa laki nata | kang amêngku nungsa Jawi | pan sakèhe bopati | atur-atur putri ayu | miwah nêgari sabrang | sami angaturi putri | warna ayu yèn ngombe toya katingal ||

111. kaya ngapa mangke sira | yèn sira kangsia panggih | lawan Prabu Brawijaya | rupamu amêmêdèni | sang rêsêksi mangkya ngling | kakang apan bisa tèngsun | amalih rupa endah | rasêksi salin kang warni | rupanira kadya widadari kendran ||

112. ki rasêksa suka ing tyas | aningali mring kang rayi | gumuyu ambata rêbah | pan wus kêrasa ing ati | yèn milu anduwèni | ing tanah Jawa puniku | ki rasêksa angucap | lah mara yayi dèn aglis | malêbua ing Majapait nêgara ||

--- [f. 108r] ---

[...sun] ing dewa |[265] angluwihana nak mami | lan prajurit ing tanah Jawa sêdaya ||

114. tapaningsun kuna-kuna | sun wèhakên anak mami | marang kaponakan iwang | lah wis mangkata aglis |[266] sira sun jêjuluki | Ni Endhang Sêsita[267] iku | ni endhang nulya nêmbah | sarya ngaturakên pami[268] | nulya mangkat malêbèng ing Majalêngka ||

115. i[269] endhang kandhêg ing pasar | kathah ingkang anêningali |[270] pasar Tumawon sêmana | sêdaya kerut ing warni | samya sira ningali | lanang wadon anèm sêpuh | muwah buruh sudagar | atilar pikulan sami | kang bêbakul samya tilar gêgendhongan ||

116. kapiluyu ing akathah | kudu tumut nêningali | maring ni endhang sêmana | sakathahe kang ningali | ambadhe dede jalmi | kaya widadari nurun | cahyane wong sêpasar | samya kucêm ingkang warni | mung ni endhang cahyane mancur gumawang ||

117. lir pendah wulan purnama | cahyane ni endhang nênggih | dene sangêt angsung brăngta | tinakonan sang dya nênggih | yèn mungguha wong kapir | sijrad arane puniku | yèn mukmina mangunah | yèn wali kêramat nênggih | mungguh nabi ingaranan mujijatan ||

118. Ki Apatih Gajahmada | ingkang sohan ing sang aji | miyos ing pasar gêng ika | aningali endhang nênggih | rinubung dening jalmi | ki patih ngandika arum | têdhak saking turăngga | tur sarya dèn parêpêki | lah wong apa akandhêg ing kene iya ||

119. lah ing ngêndi wismanira | lan sapa araning mangkin | dene anèh lan wong kathah | ni endhang umatur ari | inggih ulun puniki | têtiyang saking ing gunung | aran ulun punika | Ni Endhang Sêsmita nênggih | praptaningsun arsa ngabdi ing sang nata ||

120. tan atara[271] nulya prapta | timbalan saking jro puri | pawongan kêkalih prapta | nimbali marang ki patih | hèh ta kiyai patih | manira iki i ingutus |[272] dening Sang Brawijaya | katingal pasar asêpi | saking panggung manira kinèn marinsa[273] ||

121. inggih ta wontan[274] punapa | mila

--- [f. 108v] ---

pasar dalêm sêpi | matur Patih Gajahngada[275] | mila pasar dalêm sêpi | nênggih wontên wong prapti | saking arga warna ayu | Endhang Sêsmitapura | wêstane puniku nênggih | ing sanggupe arsa ngabdi ing sang nata ||

122. lah kyai anêdha uga | dèn aturna mring sang aji | sigra anulya binêkta | ngabyantaraning narpati | rêna sri narapati | ing warnane endhang iku | ingilokakên parêkan |[276] ya ta wus salami-lami | pan kinarya sêlir kêkasih ni endhang ||

123. nulya ingagêm ni endhang | dhumatêng sri narapati | angidham-idham kaworan | ni endhang angayang angling | ambêbana sang aji | amothah siyang lan dalu | anuwun gêgêcok mêntah |[277] tan bêtah sri narapati | ginêcokkên anulya sira pinangan ||

124. ri sampunira mangkana | ni endhang anulya ngêrik | remanira jatha gimbal | siyunge sêcarak sisih | mulya warnane lami | gègèr jroning dalêm agung | duka sri naranata | watange dèn êmbat agli[278] | sa[279] rêsêksi ing mangke arsa winatang ||

125. ni endhang mangke lumajar | mantuk kayangane malih | ya ta jangkêp ing sêmaya | ambabar kang jabang bayi | miyos jalu putrèki | suwarnanira abagus | karsane ibunira | winastanan Dilah nênggih | ginumatèn wau dadah dulangira ||

126. ya ta sira Jaka Dilah | gêngira lir dèn ububi | anulya atakèn bapa | ki rêsêksa ni rêsêksi | kewran sajroning ati | kewuhan alon sumaur | ya ingsun ramanira | raja sunu tan sayêkti | kêdah molar atakon dhatêng sudarma ||

127. arêp nora ingsun warah | mênawa lunga nak mami | sapa kang kelangan anak | ni rêsêksi nulya angling | mênênga putra mami | mangke ingsun tutur-tutur | sêjatine ta sira | ingkang yogya sira gusti | Brawijaya sang prabu ing Majalêngka ||

128. anging poma anak ingwang | aja babar kula gusti | bo[280] pinaido ta sira | Ki Dilah umatur aris | yèn mêkatên bu mami | kawula ngawula ngratu | marang Sang Brawijaya | rasêksa anuwalani | aja lunga sira marang Majalêngka ||

--- [f. 109r] ---

129. mênawa nyawa ta sira | tan dèn aku mring nêrpati | sapa kang kawonggan[281] wirang | Ki Dilah umatur aris | suka tan suka nênggih | kawula amêksa ibu | kêdah arsa ngawula | dhumatêng ing Majapait | gya lumampah kapungkur ing pagunungan ||

1	Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Sapar kaping 10 [17 Maret 1810]. (kembali) Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Sapar kaping 10 [17 Maret 1810].
2	Kurang satu suku kata: asrang umung gong prakăntha awor ranting. (kembali) Kurang satu suku kata: asrang umung gong prakăntha awor ranting.
3	ilu-ilu. (kembali) ilu-ilu.
4	tulis. (kembali) tulis.
5	kobêr. (kembali) kobêr.
6	gadha. (kembali) gadha.
7	wening. (kembali) wening.
8	Kurang dua suku kata. (kembali) Kurang dua suku kata.
9	Lebih satu suku kata: anggêgila syara gêgirisi. (kembali) Lebih satu suku kata: anggêgila syara gêgirisi.
10	obor (dan di tempat lain). (kembali) obor (dan di tempat lain).
11	margèku. (kembali) margèku.
12	anyirnakkên. (kembali) anyirnakkên.
13	akumpul. (kembali) akumpul.
14	Catatan: Aksara "nga" pada kata "têngara" disisipkan di atas gatra. (kembali) Catatan: Aksara "nga" pada kata "têngara" disisipkan di atas gatra.
15	nguwisi. (kembali) nguwisi.
16	Tên Apsari. (kembali) Tên Apsari.
17	dimèn. (kembali) dimèn.
18	riris. (kembali) riris.
19	Macansura. (kembali) Macansura.
20	Macanwilanglung. (kembali) Macanwilanglung.
21	Pêcattăndha. (kembali) Pêcattăndha.
22	jinambak. (kembali) jinambak.
23	Kurang satu suku kata: jinambak rambutipun. (kembali) Kurang satu suku kata: jinambak rambutipun.
24	mati. (kembali) mati.
25	mapag. (kembali) mapag.
26	ajunjung-jinunjung (dan di tempat dan bentukan lain). (kembali) ajunjung-jinunjung (dan di tempat dan bentukan lain).
27	anrêg. (kembali) anrêg.
28	Lebih satu suku kata: wong Blambangan pan anub. (kembali) Lebih satu suku kata: wong Blambangan pan anub.
29	kêcandhak (dan di tempat lain). (kembali) kêcandhak (dan di tempat lain).
30	manaut. Bandingkan: manaud (Ajisaka, Salamun, Pupuh 13.79.7). (kembali) manaut. Bandingkan: manaud (Ajisaka, Salamun, Pupuh 13.79.7).
31	malah (Ajisaka, Salamun, Pupuh 13.79.8). (kembali) malah (Ajisaka, Salamun, Pupuh 13.79.8).
32	kapacèlu (Ajisaka, Salamun, Pupuh 13.79.9). (kembali) kapacèlu (Ajisaka, Salamun, Pupuh 13.79.9).
33	ambyuk. (kembali) ambyuk.
34	wingking. (kembali) wingking.
35	awasêna. (kembali) awasêna.
36	kabèh. (kembali) kabèh.
37	Kurang satu suku kata: lan ingkang rayi sêkawan. (kembali) Kurang satu suku kata: lan ingkang rayi sêkawan.
38	têtêp. (kembali) têtêp.
39	nata. (kembali) nata.
40	Lebih satu suku kata: pan jumêgur gumlêdhug swaranya. (kembali) Lebih satu suku kata: pan jumêgur gumlêdhug swaranya.
41	sêdarum. (kembali) sêdarum.
42	Catatan: Aksara "ha" pada kata "angandika" disisipkan di bawah gatra. (kembali) Catatan: Aksara "ha" pada kata "angandika" disisipkan di bawah gatra.
43	Kurang satu suku kata: sarwi Raja Sindhula angling. (kembali) Kurang satu suku kata: sarwi Raja Sindhula angling.
44	pat arupa. (kembali) pat arupa.
45	krêp. (kembali) krêp.
46	Kurang satu suku kata: kang momong putri dhomas. (kembali) Kurang satu suku kata: kang momong putri dhomas.
47	duk. (kembali) duk.
48	Kurang satu suku kata: radên têngah ingkang saking raja mantri. (kembali) Kurang satu suku kata: radên têngah ingkang saking raja mantri.
49	arènipun. (kembali) arènipun.
50	Lebih satu suku kata: iya kang cakal bakal. (kembali) Lebih satu suku kata: iya kang cakal bakal.
51	Kurang dua suku kata: Bimalarang ku ingkang saking. (kembali) Kurang dua suku kata: Bimalarang ku ingkang saking.
52	Dipati. (kembali) Dipati.
53	benjing (dan di tempat lain). (kembali) benjing (dan di tempat lain).
54	Kurang satu suku kata: anulya sinuratan. (kembali) Kurang satu suku kata: anulya sinuratan.
55	saturune. (kembali) saturune.
56	Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Sapar kaping 13 [20 Maret 1810]. (kembali) Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Sapar kaping 13 [20 Maret 1810].
57	wignya. (kembali) wignya.
58	digbya. (kembali) digbya.
59	Kurang satu suku kata: awignya digbya sumboga. (kembali) Kurang satu suku kata: awignya digbya sumboga.
60	gosong. (kembali) gosong.
61	Lebih satu suku kata: putu sun paringi nama. (kembali) Lebih satu suku kata: putu sun paringi nama.
62	putra. (kembali) putra.
63	rinojong. (kembali) rinojong.
64	jalwèstri. (kembali) jalwèstri.
65	ibu. (kembali) ibu.
66	Kurang satu suku kata: ibu bapa ulatana. (kembali) Kurang satu suku kata: ibu bapa ulatana.
67	Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Sapar kaping 13 [20 Maret 1810]. (kembali) Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Sapar kaping 13 [20 Maret 1810].
68	Lebih satu suku kata: sêkalire ngolah sami. (kembali) Lebih satu suku kata: sêkalire ngolah sami.
69	denira. (kembali) denira.
70	patih. (kembali) patih.
71	raganira. (kembali) raganira.
72	kabaskaran. (kembali) kabaskaran.
73	Kurang satu suku kata: bêdhil mriyêm loro aturna sang aji. (kembali) Kurang satu suku kata: bêdhil mriyêm loro aturna sang aji.
74	Prabu. (kembali) Prabu.
75	mangunturnya. (kembali) mangunturnya.
76	bok. (kembali) bok.
77	kongas. (kembali) kongas.
78	Lebih satu suku kata: pinêtri kèringan. (kembali) Lebih satu suku kata: pinêtri kèringan.
79	Tanggal: buja ro astaning nata (S 1222). Tanggal Masehi: 1300–1. (kembali) Tanggal: buja ro astaning nata (S 1222). Tanggal Masehi: 1300–1.
80	wastra endah. (kembali) wastra endah.
81	Kurang satu suku kata: ing sitiluhur gènnèki. (kembali) Kurang satu suku kata: ing sitiluhur gènnèki.
82	Lebih satu suku kata: Ratu Kêncana sinèlèhakên nuli. (kembali) Lebih satu suku kata: Ratu Kêncana sinèlèhakên nuli.
83	dina. (kembali) dina.
84	sampun. (kembali) sampun.
85	kèringan. (kembali) kèringan.
86	Catatan: Aksara "nga" pada kata "keringa" disisipkan di bawah gatra. (kembali) Catatan: Aksara "nga" pada kata "keringa" disisipkan di bawah gatra.
87	Gêdhongan. (kembali) Gêdhongan.
88	Kurang satu suku kat: jalu èstri non kasmaran. (kembali) Kurang satu suku kat: jalu èstri non kasmaran.
89	Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Sapar kaping 13 [20 Maret 1810]. (kembali) Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Sapar kaping 13 [20 Maret 1810].
90	kasutapannya. (kembali) kasutapannya.
91	priya (dan di tempat lain). (kembali) priya (dan di tempat lain).
92	undang (dan di tempat lain). (kembali) undang (dan di tempat lain).
93	ngwuntat. (kembali) ngwuntat.
94	non. (kembali) non.
95	wau. (kembali) wau.
96	kaputrèn. (kembali) kaputrèn.
97	Kurang satu suku kata: hèh iya kawulaningwang. (kembali) Kurang satu suku kata: hèh iya kawulaningwang.
98	angrênggani. (kembali) angrênggani.
99	Kurang dua suku kata: sacarêm-carêm rèhing rat. (kembali) Kurang dua suku kata: sacarêm-carêm rèhing rat.
100	Lebih satu suku kata: anglumpuka lan kêbayan. (kembali) Lebih satu suku kata: anglumpuka lan kêbayan.
101	Kurang satu suku kata: hong masidhêm siwah buja. (kembali) Kurang satu suku kata: hong masidhêm siwah buja.
102	Kurang satu suku kata: antuka sihe dewa non. (kembali) Kurang satu suku kata: antuka sihe dewa non.
103	Kurang satu suku kata: kang ampil garwa Ratu Mas. (kembali) Kurang satu suku kata: kang ampil garwa Ratu Mas.
104	èstri. (kembali) èstri.
105	karêm. (kembali) karêm.
106	dhepokipun. (kembali) dhepokipun.
107	ngarga. (kembali) ngarga.
108	Ni. (kembali) Ni.
109	sacipta. (kembali) sacipta.
110	Lebih empat suku kata: pakramanira ki ajar. (kembali) Lebih empat suku kata: pakramanira ki ajar.
111	ajar. (kembali) ajar.
112	Kurang satu suku kata: iya nini buyut ingwang. (kembali) Kurang satu suku kata: iya nini buyut ingwang.
113	sukanipun. (kembali) sukanipun.
114	Aksara la pada kata "tinangkil" disisipkan di atas gatra. (kembali) Aksara la pada kata "tinangkil" disisipkan di atas gatra.
115	Wêlanda. (kembali) Wêlanda.
116	Pancawurane. (kembali) Pancawurane.
117	mung. (kembali) mung.
118	Kurang dua suku kata: ratu martapèng nulya. (kembali) Kurang dua suku kata: ratu martapèng nulya.
119	Kurang satu suku kata: wong akèh sanakanipun. (kembali) Kurang satu suku kata: wong akèh sanakanipun.
120	kolu. (kembali) kolu.
121	adoh. (kembali) adoh.
122	nganggo (dan di tempat dan bentukan lain). (kembali) nganggo (dan di tempat dan bentukan lain).
123	rêbut-rinêbut. (kembali) rêbut-rinêbut.
124	bingung. (kembali) bingung.
125	Kurang satu suku kata: picise timah kinarya. (kembali) Kurang satu suku kata: picise timah kinarya.
126	botoh (dan di tempat dan bentukan lain). (kembali) botoh (dan di tempat dan bentukan lain).
127	nganggur. (kembali) nganggur.
128	larud. (kembali) larud.
129	Lebih dua suku kata: mêrene duwèke larud. (kembali) Lebih dua suku kata: mêrene duwèke larud.
130	larang. (kembali) larang.
131	Kurang satu suku kata: kêrêp mardayèng ujare. (kembali) Kurang satu suku kata: kêrêp mardayèng ujare.
132	Kurang satu suku kata: ingkang balilu dèn ulu. (kembali) Kurang satu suku kata: ingkang balilu dèn ulu.
133	Kurang satu suku kata: dene wong abêbingkrakan. (kembali) Kurang satu suku kata: dene wong abêbingkrakan.
134	ajail. (kembali) ajail.
135	busuk. (kembali) busuk.
136	Lebih satu suku kata: suka sugih mukti smara. (kembali) Lebih satu suku kata: suka sugih mukti smara.
137	byar. (kembali) byar.
138	agawe. (kembali) agawe.
139	Kurang satu suku kata: agawe rusaking jalmi. (kembali) Kurang satu suku kata: agawe rusaking jalmi.
140	awonipun. (kembali) awonipun.
141	prange. (kembali) prange.
142	gunung. (kembali) gunung.
143	bêton. (kembali) bêton.
144	ginodhog. (kembali) ginodhog.
145	pêpadon. (kembali) pêpadon.
146	ginodhi. (kembali) ginodhi.
147	pêrtapan. (kembali) pêrtapan.
148	Kurang satu suku kata: pêrtapan dèn obrak-abrik. (kembali) Kurang satu suku kata: pêrtapan dèn obrak-abrik.
149	Lebih satu suku kata: punika tur dhêdharan. (kembali) Lebih satu suku kata: punika tur dhêdharan.
150	priya. (kembali) priya.
151	têbêla. (kembali) têbêla.
152	pasang. (kembali) pasang.
153	Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Sapar tanggal kaping 18 [25 Maret 1810]. (kembali) Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Sapar tanggal kaping 18 [25 Maret 1810].
154	Kurang satu suku kata. Bandingkan: uwus ngalih sangking ing wana ing riki (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.50.9); wus angalih saking ing wana ngariki (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.9.9); uwus ngalih saking ing wana ing ngriki (Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.50.9). (kembali) Kurang satu suku kata. Bandingkan: uwus ngalih sangking ing wana ing riki (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.50.9); wus angalih saking ing wana ngariki (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.9.9); uwus ngalih saking ing wana ing ngriki (Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.50.9).
155	angrasa. (kembali) angrasa.
156	Lebih satu suku kata. Bandingkan: lagya pêpandhe wau (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.53.4; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.53.4); dawêg apandhe wau (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.12.4). (kembali) Lebih satu suku kata. Bandingkan: lagya pêpandhe wau (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.53.4; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.53.4); dawêg apandhe wau (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.12.4).
157	aglis (dan di tempat lain) (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.12.5). (kembali) aglis (dan di tempat lain) (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.12.5).
158	pêrkul (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.54.7; Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.13.7; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.54.7). (kembali) pêrkul (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.54.7; Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.13.7; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.54.7).
159	Lebih satu suku kata. Bandingkan: yèn pundhutên kawula sumăngga (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.55.2; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.55.2); pinundhuta kawula sumăngga (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.14.2). (kembali) Lebih satu suku kata. Bandingkan: yèn pundhutên kawula sumăngga (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.55.2; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.55.2); pinundhuta kawula sumăngga (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.14.2).
160	Lebih satu suku kata. Bandingkan: taha nêdha adandanan (Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.55.8); taha nêdhaa dandanan (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.55.8); pan nora nêdha dadanan (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.14.8). (kembali) Lebih satu suku kata. Bandingkan: taha nêdha adandanan (Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.55.8); taha nêdhaa dandanan (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.55.8); pan nora nêdha dadanan (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.14.8).
161	Siyungwênara (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.15.2). Bandingkan: Siyungwanara (Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.56.2); Siyung Wanara (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.56.2). (kembali) Siyungwênara (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.15.2). Bandingkan: Siyungwanara (Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.56.2); Siyung Wanara (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.56.2).
162	sinau (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.16.1). Bandingkan: sêsinau (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.57.1; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.57.1). (kembali) sinau (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.16.1). Bandingkan: sêsinau (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.57.1; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.57.1).
163	dhêngkul (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.16.2; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.57.2). Bandingkan: dêkung (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.57.2). (kembali) dhêngkul (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.16.2; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.57.2). Bandingkan: dêkung (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.57.2).
164	kasusra. (kembali) kasusra.
165	Kurang satu suku kata. Bandingkan: lan abagus wau ikang warni (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.17.1); lan baguse lêwih ingkang warni (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.58.1; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.58.1). (kembali) Kurang satu suku kata. Bandingkan: lan abagus wau ikang warni (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.17.1); lan baguse lêwih ingkang warni (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.58.1; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.58.1).
166	Lebih satu suku kata. Bandingkan: sêsêk jêjêl ingkang aningali (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.18.1); sêsêk jêjêl kang wong nêningali (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.59.1; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.59.1). (kembali) Lebih satu suku kata. Bandingkan: sêsêk jêjêl ingkang aningali (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.18.1); sêsêk jêjêl kang wong nêningali (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.59.1; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.59.1).
167	blanja. Bandingkan: balănja (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.59.10; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.59.10). (kembali) blanja. Bandingkan: balănja (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.59.10; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.59.10).
168	răndha (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.19.2; (Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.60.2). Bandingkan: răngdha (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.60.2). (kembali) răndha (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.19.2; (Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.60.2). Bandingkan: răngdha (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.60.2).
169	Lebih satu suku kata: prawan kêncing angling amanis. (kembali) Lebih satu suku kata: prawan kêncing angling amanis.
170	Lebih satu suku kata: wong lanang pan mangkana. (kembali) Lebih satu suku kata: wong lanang pan mangkana.
171	sira. (kembali) sira.
172	dhinadhunga. (kembali) dhinadhunga.
173	nulya (dan di tempat dan bentukan lain). (kembali) nulya (dan di tempat dan bentukan lain).
174	jajar (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.28.5; Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.69.5; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.69.5). (kembali) jajar (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.28.5; Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.69.5; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.69.5).
175	Lebih satu suku kata. Bandingkan: tan antara tinubruk (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.31.4); ya ta agya tinubruk (Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.72.4). (kembali) Lebih satu suku kata. Bandingkan: tan antara tinubruk (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.31.4); ya ta agya tinubruk (Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.72.4).
176	ngandika (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.34.9). Bandingkan: angandika (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.75.9; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.75.9). (kembali) ngandika (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.34.9). Bandingkan: angandika (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.75.9; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.75.9).
177	aris (dan di tempat lain): konteksnya berarti alon atau pelan. (kembali) aris (dan di tempat lain): konteksnya berarti alon atau pelan.
178	Kurang satu suku kata. Bandingkan: iku nakira dhawak (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.76.6; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.76.6). (kembali) Kurang satu suku kata. Bandingkan: iku nakira dhawak (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.76.6; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.76.6).
179	siniwi (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.38.9; Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.80.9; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.80.9). (kembali) siniwi (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.38.9; Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.80.9; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.80.9).
180	Kurang satu suku kata: sapantêse ingkang ngukum trape nênggih. (kembali) Kurang satu suku kata: sapantêse ingkang ngukum trape nênggih.
181	dewa (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.44.3; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.86.3). (kembali) dewa (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.44.3; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.86.3).
182	Kurang satu suku kata. Bandingkan: anjênêngakên kita (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.86.6; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.86.6); anjênêngakên sira (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.44.6). (kembali) Kurang satu suku kata. Bandingkan: anjênêngakên kita (Babad Tanah Jawi, Pakubuwana IV, Pupuh 6.86.6; Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, Pupuh 6.86.6); anjênêngakên sira (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.44.6).
183	Kurang satu suku kata. Bandingkan: yèn asrêp dadi gêrah (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.45.6). (kembali) Kurang satu suku kata. Bandingkan: yèn asrêp dadi gêrah (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 8.45.6).
184	Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Mulud kaping 3 [8 April 1810]. (kembali) Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Mulud kaping 3 [8 April 1810].
185	kinunjara (dan di tempat dan bentukan lain). (kembali) kinunjara (dan di tempat dan bentukan lain).
186	mulenira. Bandingkan: mulenèki (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.6.5). (kembali) mulenira. Bandingkan: mulenèki (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.6.5).
187	Lebih satu suku kata. Bandingkan: kèdhêp saparentahira (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.7.3). (kembali) Lebih satu suku kata. Bandingkan: kèdhêp saparentahira (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.7.3).
188	Kurang satu suku kata. Bandingkan: isun tumpês anak putune sadaya (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.7.9). (kembali) Kurang satu suku kata. Bandingkan: isun tumpês anak putune sadaya (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.7.9).
189	Tabid (dan di tempat lain). (kembali) Tabid (dan di tempat lain).
190	Catatan: Aksara "ha" pada kata "andika" disisipkan di bawah gatra. (kembali) Catatan: Aksara "ha" pada kata "andika" disisipkan di bawah gatra.
191	cantrik-cantrik (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.16.2). (kembali) cantrik-cantrik (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.16.2).
192	Lebih satu suku kata. Bandingkan: ingsun dhayohan mangkin (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.16.5). (kembali) Lebih satu suku kata. Bandingkan: ingsun dhayohan mangkin (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.16.5).
193	bokor. (kembali) bokor.
194	Kurang satu suku kata. Bandingkan: sêsaosaning nrêpati (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.19.2). (kembali) Kurang satu suku kata. Bandingkan: sêsaosaning nrêpati (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.19.2).
195	mangkin. (kembali) mangkin.
196	Kurang satu suku kata. Bandingkan: ya ta bingung sang apêkik (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.20.2). (kembali) Kurang satu suku kata. Bandingkan: ya ta bingung sang apêkik (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.20.2).
197	Kurang satu suku kata. Bandingkan: bayu badra gêng prapti (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.20.5). (kembali) Kurang satu suku kata. Bandingkan: bayu badra gêng prapti (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.20.5).
198	ngaldaka. Bandingkan: aldaka (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.22.9). (kembali) ngaldaka. Bandingkan: aldaka (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.22.9).
199	lumêstantun. Bandingkan: lumastantun (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.23.6). (kembali) lumêstantun. Bandingkan: lumastantun (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.23.6).
200	borong. (kembali) borong.
201	Lebih satu suku kata. Bandingkan: punapa ta eyang kaki (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.28.2). (kembali) Lebih satu suku kata. Bandingkan: punapa ta eyang kaki (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.28.2).
202	Kurang satu suku kata. Bandingkan: datan ana kang tumandhing (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.31.4). (kembali) Kurang satu suku kata. Bandingkan: datan ana kang tumandhing (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.31.4).
203	Lebih satu suku kata. Bandingkan: sun dhewe kang linuwih (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.31.5). (kembali) Lebih satu suku kata. Bandingkan: sun dhewe kang linuwih (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.31.5).
204	pêpinton. Bandingkan: mintokkên (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.35.9). (kembali) pêpinton. Bandingkan: mintokkên (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.35.9).
205	Catatan: Aksara "wa" pada kata "lawan" disisipkan di bawah gatra. (kembali) Catatan: Aksara "wa" pada kata "lawan" disisipkan di bawah gatra.
206	nêgarèngsun. Bandingkan: nagrinisun (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.39.6). (kembali) nêgarèngsun. Bandingkan: nagrinisun (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.39.6).
207	waduaji (dan di tempat lain). Bandingkan: winduaji (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.40.6). (kembali) waduaji (dan di tempat lain). Bandingkan: winduaji (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.40.6).
208	benjing. (kembali) benjing.
209	Lebih satu suku kata: ing Pêjajaran nênggih. (kembali) Lebih satu suku kata: ing Pêjajaran nênggih.
210	sampun. (kembali) sampun.
211	agli (dan di tempat lain). (kembali) agli (dan di tempat lain).
212	datan. (kembali) datan.
213	sampun (dan di tempat lain). (kembali) sampun (dan di tempat lain).
214	lumaris. (kembali) lumaris.
215	Lebih satu suku kata: munggah gunung trut jurang. (kembali) Lebih satu suku kata: munggah gunung trut jurang.
216	ajurit. (kembali) ajurit.
217	sumêngka. (kembali) sumêngka.
218	binoyong (dan di tempat dan bentukan lain). (kembali) binoyong (dan di tempat dan bentukan lain).
219	andadi. (kembali) andadi.
220	enjing (dan di tempat lain). (kembali) enjing (dan di tempat lain).
221	ngetan (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.48.2). (kembali) ngetan (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.48.2).
222	kakang (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.48.8). (kembali) kakang (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.48.8).
223	Kurang satu suku kata: mring Pêjajaran anglurug. (kembali) Kurang satu suku kata: mring Pêjajaran anglurug.
224	gumêrah. (kembali) gumêrah.
225	alisik. (kembali) alisik.
226	lolosira. (kembali) lolosira.
227	aglis (dan di tempat lain). (kembali) aglis (dan di tempat lain).
228	Lebih satu suku kata: ingkang sawiji nauri. (kembali) Lebih satu suku kata: ingkang sawiji nauri.
229	antara (dan di tempat lain). (kembali) antara (dan di tempat lain).
230	ingkang. (kembali) ingkang.
231	Lebih satu suku kata. Bandingkan: yakti dika rahadèn dadia nata (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.53.9). (kembali) Lebih satu suku kata. Bandingkan: yakti dika rahadèn dadia nata (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.53.9).
232	jinunjung (dan di tempat lain). (kembali) jinunjung (dan di tempat lain).
233	amomong. (kembali) amomong.
234	adhuh (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.57.3). (kembali) adhuh (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.57.3).
235	abdi (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.57.8). (kembali) abdi (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.57.8).
236	padoning (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.59.4). (kembali) padoning (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.59.4).
237	Lebih satu suku kata. Bandingkan: kadya amêjahana (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.59.7). (kembali) Lebih satu suku kata. Bandingkan: kadya amêjahana (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.59.7).
238	nata (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.61.3). (kembali) nata (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.61.3).
239	Kurang satu suku kata. Bandingkan: kawula matur sang nata (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.61.3). (kembali) Kurang satu suku kata. Bandingkan: kawula matur sang nata (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.61.3).
240	Lebih satu suku kata: kala jênêng rama ji. (kembali) Lebih satu suku kata: kala jênêng rama ji.
241	winarna (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.64.3). (kembali) winarna (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.64.3).
242	Kurang satu suku kata. Bandingkan: wong adagang anulus akèh bathinya (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.64.9). (kembali) Kurang satu suku kata. Bandingkan: wong adagang anulus akèh bathinya (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.64.9).
243	Kurang satu suku kata. Bandingkan: murah sandhang lawan bukti (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.65.4). (kembali) Kurang satu suku kata. Bandingkan: murah sandhang lawan bukti (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.65.4).
244	aranipun. (kembali) aranipun.
245	sumurup (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.68.9). (kembali) sumurup (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.68.9).
246	Lebih satu suku kata. Bandingkan: yayi kawruhanira (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.69.7). (kembali) Lebih satu suku kata. Bandingkan: yayi kawruhanira (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.69.7).
247	Lebih satu suku kata: ing lêlangit ana saluhuring kajang. (kembali) Lebih satu suku kata: ing lêlangit ana saluhuring kajang.
248	kori. (kembali) kori.
249	Kurang satu suku kata: anjêjêp jawining kari. (kembali) Kurang satu suku kata: anjêjêp jawining kari.
250	jawining. (kembali) jawining.
251	Kurang satu suku kata: mirsa jawining paseban. (kembali) Kurang satu suku kata: mirsa jawining paseban.
252	begananda. (kembali) begananda.
253	Lebih satu suku kata: kewran manahirèki. (kembali) Lebih satu suku kata: kewran manahirèki.
254	ngênèni. (kembali) ngênèni.
255	Lebih satu suku kata: ginoco sampun ngênèni. (kembali) Lebih satu suku kata: ginoco sampun ngênèni.
256	anggêrit. (kembali) anggêrit.
257	Kurang satu suku kata: watange ingêmbat aglis. (kembali) Kurang satu suku kata: watange ingêmbat aglis.
258	garwa. (kembali) garwa.
259	Kurang satu suku kata: gègèr kang garwa anjrit. (kembali) Kurang satu suku kata: gègèr kang garwa anjrit.
260	Lebih satu suku kata: patihe Dimongmular. (kembali) Lebih satu suku kata: patihe Dimongmular.
261	Majapait. (kembali) Majapait.
262	Kurang satu suku kata: marang Sri Majapait. (kembali) Kurang satu suku kata: marang Sri Majapait.
263	Lebih satu suku kata: ingsun sinau mangkin. (kembali) Lebih satu suku kata: ingsun sinau mangkin.
264	besuk. (kembali) besuk.
265	Lebih satu suku kata: panêdhaningsun dewa. (kembali) Lebih satu suku kata: panêdhaningsun dewa.
266	Kurang satu suku kata: lah uwis mangkata aglis. (kembali) Kurang satu suku kata: lah uwis mangkata aglis.
267	Sêsmita. (kembali) Sêsmita.
268	pamit. (kembali) pamit.
269	ni. (kembali) ni.
270	Lebih satu suku kata: kathah ingkang aningali. (kembali) Lebih satu suku kata: kathah ingkang aningali.
271	antara (dan di tempat lain). (kembali) antara (dan di tempat lain).
272	Lebih satu suku kata: manira iki ingutus. (kembali) Lebih satu suku kata: manira iki ingutus.
273	mariksa. (kembali) mariksa.
274	wontên. (kembali) wontên.
275	Gajahmada. (kembali) Gajahmada.
276	Lebih satu suku kata. Bandingkan: ingilokkên parêkan (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.70.7). (kembali) Lebih satu suku kata. Bandingkan: ingilokkên parêkan (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.70.7).
277	Lebih satu suku kata. Bandingkan: jaluk gêgêcok mêntah (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.71.7). (kembali) Lebih satu suku kata. Bandingkan: jaluk gêgêcok mêntah (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.71.7).
278	aglis. (kembali) aglis.
279	si. (kembali) si.
280	bok (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.76.3). (kembali) bok (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.76.3).
281	kawogan (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.77.3). (kembali) kawogan (Babad Kraton, British Library (Add MS 12320), Pupuh 9.77.3).

Penanggalan

Leksikon

Telusuri