Babad Purubaya, British Library (Add MS 12308 a), 1813, #1050 (Pupuh 32–39)

--- [f. 109r lanjutan] ---

32. Pangkur[1]

1. datatita kang kocapa | pan Ki Jaka Dilah ngaturi pamit | mring ibu myang uwa sampun | kang uwa asru ngucap | iya nyawa panêdhaningsun dewa gung | muga sira kêpanggiha | kamulyanira dewa di ||

2. kang ibu èsmu karuna | adhuh nyawa anak ingsun mas gusti | aja sira lawas iku | nuli sira praptaa | dadi apa yèn sira lawasa iku | wêwêkas ingsun ing sira | dèn bisa sira angabdi ||

3. Ki Jaka Dilah lumampah | sakesahe saking pêrtapan nênggih | wus lêpas ing lampahipun | kang kari mangun brota | uwa ibu asangêt ing brangtènipun | samya nênêdha ing dewa | kang putra antuka kardi ||

4. sêksana ing lampahira | Jaka Dilah sampun dhatêng nêgari | apepe pasebanipun | Kya Patih Gajahmada | gih puniku pêpatihing Majalangu | ki apatih arsa seba | dhumatêng sri narapati ||

5. kya patih agya tumingal | mring kang pepe ki patih ngandika aris |[2] sira ing ngêndi umahmu | Ki Dilah aturira | gih kawula ing wona wijilanipun | kawula tan wruh pinăngka | kados kidang kang nusoni ||

6. ulun tan wruh ibu rama | mangke taha awak kawula iki | tiba sagèn-ênggènipun | kadya layangan pêgat | pan manira anglindhung karsaning ulun | tumêka ing karsa kita | ki patih ngandika aris ||

7. lah sapa kêkasihira | lan maninge apa karsanirèki | Ki Dilah alon sumaur | lah inggih kyai patya | pan kawula Ki Dilah wastane ulun | lan malih kawula sêdya | asawita[3] sri bopati ||

8. kang jumênêng Brawijaya | suka kula sinung kêlangan arit | datan lênggana wak ingsus[4] | Ki Patih Gajahmada | kèndêl angling kaya

--- [f. 109v] ---

mangkono karsamu | payo milua aseba | tut wuria marang mami ||

9. sigra tut wuri Ki Dilah | mring Ki Patih Gajahmada umiring | wus prapta ing alun-alun | ya ta sira Ki Dilah | wus alungguh ngisoring waringin kurung | ngarêpakên pagêlaran | nênggih Ratu Maospait ||

10. miyos anèng pagêlaran | Sri Narendra Maospait siniwi | dêmang ngabèi tumênggung | răngga kêlawan arya | pêpak jêjêl paseban ing Majalangu | ki patih mugèng ngajêngan | sri nalendra ngandika ris ||

11. bocah gandhèk timbala |[5] pariksanên sapa ingkang alinggih | ing ngisor waringin kurung | lan apa kang sinêdya | nulya gandhèk sakêdhap pan aglis tutug | Ki Dilah glis tinakonan | mring gandhe[6] sumaur aris ||

12. sang duta nênggih kawula | aturêna marang sri narapati | sêdya kawula anêngguh | ngawula mring Sang Nata | Brawijaya Maospait kang dinunung | tanpa sanak tanpa bapa | gêgêbal saking wanadri ||

13. mundur ingkang ulubalang | sigra matur marang sri narapati | wus katur saaturipun | sri bopati ngandika | yèn mêngkono timbalana iku mau | kang aran Si Jaka Dilah | gandhèk nêmbah nulya mijil ||

14. anulya kang ingandikan | tan asuwe prapta ing ngarsa aji | pan kinon dera sang prabu | amor lan panakawan | dèn tingali Ki Dilah dera sang prabu | sata[7] angraos ing nala | Brawijaya Maospait ||

15. ing tanduk lawan tênaga | Jaka Dilah ana èmpêring galih | mêngkana wau sang prabu | arsa wau cêngkrama | maring wana gêrit banthèng sangsamipun | kancil kidang lawan warak | ngarsa sagung para mantri ||

16. Ki Dilah matur sang nata | nuwun duka kawula atadhah runtin[8] |[9] kawula gusti umatur | yèn suwawi ing karsa | pan akathah abdi paduka pukulun | yèn daduka[10] arsa tindak | anggrit bêburon wanadri ||

17. kawula sagah patikbra | andhatêngkên bêburon ing wanadri | pêpake nèng alun-alun | gusti kita

--- [f. 110r] ---

cobaa | Brawijaya asangêt ing bêndunipun | Dilah sira kumêwawa[11] | ananggupi karsa mami ||

18. pêcat[12] cili kaya sira | sun arani Dilah bosên aurip | anyanggupi karsaningsun | sun turuti ta sira | anêkakna banthèng sangsam ngalun-alun | yèn sira tan kêlakona | pêsthi sira sun jêjuwing ||

19. sun bêsèti kulitira | samya jêngêr wadya ing Majapait | anulya kondur sang prabu | sagung wadya sêdaya | kaya ngapa Dilah kang kayèku |[13] wus pinasthi marang dewa | urip pêrsasat wus mati ||

20. yèn mêngkono sira Dilah | yèn tan bisa minggata mring wanadri | Ki Dilah alon sumaur | pirabara ing karsa | nulya kesah Ki Dilah tan mawi batur | mantuk dhatêng ing kayangan | wus prapta ing panti aglis ||

21. kêpanggih lan ibu uwa | Jaka Dilah anulya dipun tangisi |[14] ya pêgene anak ingsun | sira agurawalan | apa sira tan pêkolèh mring sang prabu | ênggènira asuwita | pratuwin kadukan gusti ||

22. gih kawula ibu uwa | angaturi sang nata gène gêrit | angandika sang aprabu | kinon anggêgiringa | kidang sangsam tumêka ing alun-alun | ibu yèn tan kêlampahan | pêsthi kula dèn patèni ||

23. ya pêgene anak ingwang | kumawawa sira dhingini gusti | ing karsane sang aprabu | nora kayaa sira | ibunira andêlêna anak ingsun | anggiring kidang mênjangan | lah sira balia gusti ||

24. ingsun lawan uwakira | kang giringa kidang kêlawan kancil | lumêbêt dhatêng wana gung | rasêksi lan rasêksa | tan adangu banthèng sangsam samya kumpul | giniring dhatêng nêgara | ngalun-alun jêjêl prapti ||

25. lumêbêt dhatêng kêdhatyan | angaturi uninga dhatêng sang aji |[15] yèn kagungan dalêm rawuh | kang warni buron wona | mêrak bahak sata wona samya kumpul | sawêrnine buron wona [wo...]

--- [f. 110v] ---

[...na] | pan sampun dhatêng mariki ||

26. pan samya gawok sêdaya | kang miyarsa ature Dilah nênggih | angandika sang aprabu | tarima kasih Dilah | amupugi ing karsaningsun kayèku | abangêt tarimaningwang | sawab mangke andhatêngi ||

27. sang prabu ing Majalêngka | nulya gêrit wau saanak rabi | salêbêting alun-alun | nitih pêdhati sinang | ingkang aran Ki Jêbadbètri puniku | sangsam ginêrit sêdaya | suka sang sri narapati ||

28. sang prabu ing Majalêngka | sigra mulat ing kanan lawan kering | ana rasêksa kadulu | sigra nyandhak sênjata | gya ingisèn mimise kêncana sampun | sigra ingarah tênggaknya | umêsat warastra aglis ||

29. tumanduk dhatêng rasêksa | kapisanan rasêksa angêmasi | ing panggongan pêrnahipun | rasêksi gya lumajar | sinajata[16] rasêksi pan sampun lampus | sang prabu ing Majalêngka | tutug kasukan sang aji ||

30. lamine dènnya kasukan | datan kadya mangke sri narapati | ênting sukaning sang prabu | Sang Nata Majalêngka | Jaka Dilah ing mangke nulya jinujung | sinêngkakakên ngawiyat | sarwi pinatêdhanan kasih |[17]|

31. ingaranan Arya Damar | tur sinungan salêksa têtiyang ali[18] |[19] punika nêgari Têrung | pan karya wong lêksa |[20] Arya Damar pan pinutra-putra danu | dhumatêng Sang Brawijaya | ingangkên putra kêkasih ||

32. anênggih garwane sang nata |[21] ingkang sêpuh putri ing Darawati | sakêlangkung mulènipun | dhatêng sri naranata | siyang dalu sih mulènira anutug | kêlangkung ingêla-êla | ingugung sakarsanèki ||

33. dèn ugung sakarsanira | rintên dalu kasukan udhi[22] gêrit | tansah bênthik lawan ujung | têtajèn ngêbotohan | sri narendra kinèn anyambut puniku | dhawuh Patih Gajahmada | kinon anyambut cêpuri ||

34. samya rakit pêdamêlan | wus anyêngkal sakathahe bopati |

--- [f. 111r] ---

luwih cêngkal pandumipun | bêbahan sawêdana | nanging wontên wêdana kang dèrèng nyambut | nênggih Radèn Arya Damar | kancane arsa ngêrigit[23] ||

35. mila kantun pêdamêlan | Radèn Arya tan wontên dèn rêtosi | nanging tansah ngabên sawung | wontên wadya satunggal | aturipun kadya lir bèthèt sèwu |[24] gusti kantun pêdamêlan | kaca kantun angêringgit ||

36. Arya Damar angêndika | batanira wus padha sira usungi |[25] kang wadya kathah umatur | gih gusti wus kusungan | lah tatanên jajarên gonmu anumpuk | inggih sampun kawradinan | kambilana kuda mami ||

37. kuda sampun kinambilan | nulya nitih radyan pun kuda rawi | cinamêthi kuda mamprung | nulya banon dèn usap | kaping tiga pan ingusap banon sampun | apelag yèn tiningalan | tan ana moncol satunggil ||

38. lah uwis para tinggala | măngsa ora karia nyambut cêpuri |[26] dèn ragum sakancanipun | ing dalu lawan siyang | tan uninga pênyambute radèn dalu | tinupiksa sri nalendra | enjing sang nata tinangkil ||

39. apan sampun tinupiksa | sri nalendra andangu mring Ki Patih | Gajahmada sigra matur | kantun kang ngêringgitan | Radèn Arya Damar wau ingkang kantun | tan wontên ingkang uninga | radèn pênyambute wêngi ||

40. sang nata nulya ngandika | pêgawean Si Arya tan ngopèni | asêkti digbya pinujul | umatur Gajahmada | salokane lir kajêng gurda aluhur | panjênêngane sang nata | lir sêsèndhèn sidaguri ||

41. yèn suwawi lan nalendra | mumpung dèrèng ngarêda kajêng waringin |[27] awrat sinanggi ing besuk | mumpung dèrèng angêrbda | Gajahmada aturipun pan ginugu | luhung ta Si Arya Damar | pêngingên gawa nak rabi ||

42. Ki Arya glis dhinawuhan | kinon kesah pinênging bêkta nak rabi |[28] timbalane sang aprabu | ya ta Ki Arya Damar | sampun kesah Ki Arya katur sang prabu | datan kawarna ing marga | kandhêg [kandhê...]

--- [f. 111v] ---

[...g] nêgari Garêsik ||

43. nahan wau kang kocapa | sri nalendra malêbêt ing dalêm puri |[29] kang anangkil bubar sampun | lampahe sowang-sowang | sri nalendra kèmêngan ngandika arum | yèn mênggah somah satriya | sêsangkaning yayah bibi ||

44. anênggih garwa kang tuwa | gih punika putri ing Darawati | dadosipun kinêmaru | lawan putri ing Cina | nora rêna putri Cêmpa kang asêpuh | lêhêng ulihna ing Cêmpa | ingsun tan purun kinalih ||

45. nulya Prabu Majalêngka | angêndika kênaa ingsun kalih | apa sakarêpanamu | sun ulihakên mring Cêmpa |[30] nulya nêrat sang prabu ing Majalangu | têlas saènthining[31] driya | wus kawrat ing dalêm tulis ||

46. wus sinungakên kang surat | mring Ki Patih Gajahmada wus tampi | ki patih wasis ing sêmu | datan mawi ijoan | nulya mangkat Gajahmada lumêstantun | anusul marang Ki Arya | wau lampahe ki patih ||

47. apan wau lampahira | Arya Damar kandhêg anèng Garêsik | katututan lampahipun | mring Patih Gajahmada | wus kêpanggih Arya Damar kagyat gupuh | sampun dhinawuhan purat[32] | Gajahmada kang tinuding ||

48. lêhêng sira Arya Damar | tapanana[33] sêrat ingsun sang aji | anulya tinampan gupuh | marang Ki Arya Damar | pèngêt ingkang sêrat iki wiyosipun | Sri Bopati Majalêngka | nênggih wiyose kang tulis ||

49. lan malihe tampanana | garwaningsun putri Cina kang luwih | sun têdhakakên sirèku | lan malihe Ki Arya | wêkas ingsun marang ing sirèku |[34] ing besuk sira anggoa | yèn wêtêngane wus lair ||

50. yaiku titipan ingwang | dupi lair sakarêpira ing benjing |[35] ayya taha-taha kalbu | wus manjing rabinira | Arya Damar asiking[36] tyas maos sampun | ênting wiraosing sêrat | anulya wêkasan titi ||

51. ature Ki Arya Damar | gih anuwun pasihan dalêm kapundhi |[37] kita aturna sang

--- [f. 112r] ---

prabu | inggih ing lampah kula | dèrèng mancal kawula ngantosi prau | kapindho karsa sang nata | kawula kandhêg Garêsik ||

52. lan malihe bêktiningwang | lawan malih sakathahe sisip mami |[38] apuntên kang kula suwun | katur sri naradipa | kyai patih aturira wau nêngguh | anggèr sampun walangdriya | kawula arsa apamit ||

53. Kyai Patih Gajahmada | glis tumamèng wau dhatêng nêgari | nênggih matur ing sang prabu | gusti sampun tumêka | kita utus Arya Damar langkung nuwun | anênggih Ki Arya Damar | ing mangke kandhêg Garêsik ||

54. ature Ki Arya Damar | pan sêdaya katur mring sri bopati | gih Sang Prabu Maoslangu | pêrsasat sampun tumêdhak |[39] sêrat kita anênggih lantaranipun | Brawijaya Majalêngka | apêtêng sajroning galih ||

55. jêngkare saking nêgara | Arya Damar tinêdhan sihing gusti | putri Cina garwanipun | bêbêktan Majalêngka | kawarnaa Arya Damar mancal sampun | sêmana wus babar layar | angin kêras andhatêngi ||

56. wus lêpas ing lampahira | Arya Damar silêm dharatan nênggih | lumêstantun lampahipun | anèng têngah samodra | kawarnaa nagri Palembang sadulur | atut dènnya akêkadang | kawarta saking Garêsik ||

57. kawarnaa Arya Damar | anèng laut lampahe lumêstari | angungak muaranipun | nênggih nagri Polembang | sampun prapta ing muaranira labuh | arsa mêntas ing dharatan | sinambêr ing dhandhanggêndhis ||

33. Dhandhanggula[40]

1. datatita lingira ing nguni | kang kocapa Sang Nata Polembang | siniwi wadyabalane | pêpak para tumênggung | pêcattadha[41] lan adhamoi[42] | ngabèi lawan dêmang | wêdana supênuh | mila atut akêkadang | ing Palembang kang sêpuh enjing tinangkil | sontên ingkang taruna ||

2. sampun guntang sakèhing nêgari | ing Palembang Radèn Arya Damar | satriya Jawi angsale | abagus [aba...]

--- [f. 112v] ---

[...gus] warnanipun | andhap asor anjêtmikani | wus sugih pêrsanakan | saduluring ratu | kasongan ing kawibawan | wong Palembang satunggil tan ana kalih | liya Ki Arya Damar ||

3. yayi ngaturkên curiga mami | lawan kampuh lancingane pisan | sampun tinampan sira ge | waune kakang tuku | karya dhawak mulane uni | warni kadi punika | dhasaripun alus | inggih raka dika kuna | saking Cina tur pelag ayu linuwih | paringe sri nalendra ||

4. lami têmên kakang ayun uning | nagri Jawa anging tan kêlakyan | pun kakang prapta ing kene | priksa kakang ing ulun | langkung suka trisnane ngênting | kang raka sampun priksa | yèn wontên têtamu | têtamu wus tiningalan | sampun prapta wau dutane sri narapati |[43] ngaturi Arya Damar ||

5. kang cêraka aturira aris | gih kawula dinuta nalendra | angaturi dika radèn | Arya Damar sumaur | datan purun manira iki | ajrih marang sang nata | yèn karsaa iku | inggih kawula punika | dika matur kawula ajrih kang rayi | luhung dipun pundhuta ||

6. sampun katur kang kinon ngaturi | aturipun ajrih i rayi ta | yèn tan wontên pralinane | balia dipun gupuh | lah pundhutên yayi mas aglis | matur ingkang dinuta | ing rakanta alun | inggih kinon ngaturana | raka tuwan ingkang ngandikan lumaris | tan beda lan kawula ||

7. Arya Damar lêga ingkang galih | tinimbalan ing rajèng Palembang | sarta parentahe rine | pan sarya unjuk-unjuk | raja kidang malumpat nênggih | dhuwung kampuh katura | dhatêng sang aulun | kalih kang warni lancingan | pan kinêmbar kang nangkil asurêm sami | kasoran Arya Damar ||

8. nulya Raja Palembang tinangkil | pêpak kabèh kang para punggawa | nulya ningali sang rajèng | raja pênganggènipun | kêlangênan pan dèn aturi | ingsun pan durung nganggya | ing pêngage[44] iku | baya sira palacidra | pêrtandhane angangge pêngangge mi[45] |[46] tandhane palacidra ||

9. sampun bubar kang samya anangkil | sampun kondur wau sri nalendra | kalihan [ka...]

--- [f. 113r] ---

[...lihan] kang rayi radèn | Arya Damar tan kantun | angandika sri narapati | lah adhi patènana | adhimas puniku | dene nyidra garwaningwang | yèn wis mati sira ngurêbana mami | aja na wani sira ||

10. yèn wis mati sira kang gumanti | kawarnaa sang nata sineba | pêpak para mantri kabèh | miwah para tumênggung | pêcattadha lan adhamoi | dêmang lan pandêlêgan | sang prabu wus rawuh | pinarak ngayun-ayunan | dyan tangginas Arya Damar anglarihi | Pabu Anom palastra ||

11. angrungkêbi padane sang aji | Arya Damar ngrakul[47] padanira | sri nalendra andikane | hèh wong Palembang iku | uwis aja sira kayèki | samya mundur sêdaya | wong Palembang wau | Ki Arya Damar sêmana | wus jinujung jumênêng prabu taruni | anèng nagri Palembang ||

12. sampun suyud wadyaning narpati | ing Palembang ana wong dêdosan | tinaruk bêlok lamine | sêmana wus pinudhut[48] | tan adangu prapta ing ngarsi | sri nalendra ngandika | hèh apa karêpmu | apa sira arsa gêsang | patènana sri naranata ing nguni | iku sira waluya ||

13. wong dêdosan sigra matur aris | gih sandika nulya pinaringan | dhuwung kêlangkung ampuhe | sang nata miyos wau | sampun pêpak kang para mantri | miwah para punggawa | prawira nung-anung | sang nata sampun pinarak | lan kang rayi Arya Damar angajèpi[49] | nulya ginoco sigra ||

14. wus ngêmasi sri nalendra nênggih | pan rinampog ingkang palacidra | ajur mumur kuwandane | sakèhe wadyanipun | tan angrasa darbèni urip | dene pêjah sang nata | kalih arènipun | sakêlangkung ajrihira | mring Ki Arya Damar sagung para mama |[50] Palembang sirna raja ||

15. alah payo wong Palembang sami | rajanira ngêmasi sêdaya | patine sapa kang angrèh | ingsun kang madêg ratu | babar ana Palembang nênggih | wonge sakêmbaran |[51] sapangangge kampuh | tumama ing ngabyantara | kang titipan sêmana wus sangang sasi | babare radèn putra ||

16. winastanan [wi...]

--- [f. 113v] ---

[...nastanan] ingkang jabang bayi | Radèn Patah cahyane gumawang | rinêksa dadah dulange | gantya ingkang winuwus | radèn ayu lan arya nênggih | gantya apêpasihan | wus angidham wau | sampun jangkêp ing sêmaya | nulya babar kang jabang bayi apêkik | Radèn Usèn kang nama ||

17. nahan ingkang wau sri bopati | ing Palembang kawarnaa Tuban | sumungkêm gama Islame | anging ta batinipun | sakêlangkung sungkêm ing galih | ajrih lair kewala | parentahing ratu | sang prabu ing Majalêngka | angandika sira Sang Dipati Tubi[52] | hèh patih sanak ingwang ||

18. lah warahên sakèh sanak mami | kabèh ika padha sira kona | sapa ora anut mangke | ing Kanjêng Gusti Rasul | apan iya sun supatani | padha ta sumungkêma | dènnya ngangkah guru | maring susunan punika | Ngatasangi[53] sêdaya sumungkê[54] sami | sampun agama Islam ||

19. jêng susunan nênggih Ngatasangin | angandika mring Dipati Tuban | ki jêbèng manira mangke | anjaluk papan ingsun | marang pêkênira puniki | ênggone padhukuhan | sang dipati muwus | inggih ta dhêkah punika | winastanan ing Ampèp[55] puniku nênggih | sampeyan lênggahana ||

20. sampun lênggah ing Ampèl anênggih | kanjêng sunan pan sampun ala |[56] sampun ngadêgkên masjide | ngadêg Jumungahipun | lami-lami jêng sunan nênggih | Ngatasangin ngandika | lah ki jêbèng iku | apa Ki Bayi punika | duwe anak wanodya sira puniki | matur Dipati Tuban ||

21. gih kawula kyai darbe siwi | angandika alon Maulana | nêdha bêbesanan mangke | sêmana sampun rêmbug | nulya ningkah ing masjid nênggih | pan sampun sinêksenan | kêtib modin wau | saide kêkalih ika | wus aningkah sêmana sampun kêpanggih | lawan putri ing Tuban ||

22. lami-lami Sunan Ngatasangin | nulya ingkang putra binoyongan | dhatêng ing Ampèldêntane | sampuning lami wau | jêng susunan ngandika ari | arum wijiling sêbda | nênggih sang awiku | lah ta Adipati

--- [f. 114r] ---

Tuban | apa sira ki jêbèng duwea iki | iya sadulur ika ||

23. Ki Dipati Tuban matur aris | inggih gadhah sadhèrèk punika | amung têtiga kathahe | sami jalu pukulun | apan sampun pêputra sami | Maulana ngandika | alah sapa iku | arane sadulurira | adipati ing Tuban umatur aris | inggih pun Wilatikta ||

24. darbe suta pun Supa kariyin | damêlipun apandhe punika | sadhèrèk kawula malèh | Anila wêstanipun | inggih sampun adarbe siwi | sajuga nakira |[57] apan inggih jalu | awêsta Said punika | damêlipun awon balunthah anênggih | susunan angêndika ||

25. yèn mêngkono anakira iki | ran Ki Supa sira timbalana | isun arsa wruh rupane | sarta aduwe ingsun | karêpira mring anak mami | anulya ingandikan | wau ingkang sunu | nulya dhatêng ing ngarsanya | wau sira Ki Supa sigra wotsari | mangras sukuning rama ||

26. kajêng sunan angandika aris | lah Ki Supa nyawa putraningwang | apa sira bisa gawe | bodhik kêlawan iku | paspunatan[58] puniku nênggih | aturira Ki Supa | yèn ang angsal pangèstu |[59] jêng susunan angêndika | ingsun nyawa angamini sira iki | muga sira bisaa ||

27. ingsun duwe wasiyat puniki | iya saking Kanjêng Rasullulah | sira gawea ta mangke | bodhi[60] karo puniku | pasunatan puniku nênggih | sêmana wus tinampan | aglis nulya mantuk | datan kawarna sêmana | Kyai Supa sampun prapta wisma aglis | sampun sira akarya ||

28. lami-lami sêmana wus dadi | bodhikira lawan pasunatan | anulya dèn aturake | sêmana sampun katur | ing susunan ing Ngatasangin | kalihan sang dipatya | ing Tuban pan sampun | agya wau tinampanan | mring susunan [susu...]

--- [f. 114v] ---

[...nan] pasunatan wau singgih | katur sang adipatya ||

29. angandika kanjeng sunan nênggih | kasisipan sarta ingidonan | kadubang ambange[61] mangke | kadyang[62] kêlat wau |[63] glis ngandika susunan adi | ingsun arani iya | dhapure puniku | iya dhapure sangkelat | iki dudu anggon-anggonan wak mami | iya kang mutêr jagad ||

30. ingkang ngangge puniki ing benjing | ingkang duwe rat Jawa sêdaya | iya ta uwis takdire | ki dipati sirèku | pêkênira anggea iki | anulya sang dipatya | ing Tuban anuwun | atampi dhuwung sêmana | sakêlangkung panuwune sang dipati | dene kapatêdhan jimat |[64]|

31. nulya wau pan pinundhi-pundhi | nahan ingkang wau kawuwusa | nêgari Bêlambangane | kêparag wêlak agung | agêng ingkang punang gêgêring | gêring sore suk pêjah | gêring enjingipun | ing sontên pêjah sêmana | nulya Raja Bêlambangan sangêt brangti | asru rudatinira ||

32. sakêlangkung asangêt prihatin | dene nagrinira langkung rusak | kêparak wêwêlak gêdhe | anulya Sang Aprabu | Bêlambangan sare naritis | alèmèk rodamala | sigra nulya wau | rangkulu banon sarimbag | nulya ana kang syara wau dumêling | kapirsa mring sang nata ||

33. ujaring kang syara kang dumêling | iya sira sang natèng Blambangan | yèn arêp mulyaa mangke | nêgaranira iku | lah juputên wasiyat iki | kang anèng nagri Tuban | rupa kêris iku | kang dhapur sangkelat ika | iya iku upayanên sira kaki | iya samăngsa kêna ||

34. iya lamun kênaa puniki | kang wasiyat iya pêsthi mulya | nêgaranira ing mangke | sigra nulya awungu | animbali wau kang dasih | kang kinèn awotsêkar | angandikan gupuh | kajinêman praptèng ngarsa | atur sêmbah kang dasih kêkalih nuli | sigra tinantun samya ||

35. kajinêman kêkalih wotsari | angandika sira [si...]

--- [f. 115r] ---

[...ra] sri nalendra | hèh sira sun kakongn[65] mangke | marang nêgari iku | iya Tuban araning nagri | iku sira cidraa | wasiyat puniku | ingkang ana nagri Tuban | ika rupa iya ta kêris puniki | iya dhapur sangkelat ||

36. iya besuk miyanga dèn aglis | malêbua dhingin gêdhong ika | iya gêdhong pêtêng kuwe | nulya lumêbêt gupuh | ingkang gêdhong sêmana aglis | kang gêdhong gya binuka | wus kinuci[66] gupuh | angsal tigang wulan ika | laminira datan sinukanan bukti | datan anginum toya ||

37. sampun jangkêp tigang wulan nênggih | linuwaran saking gêdhong ika | anulya lumampah age | datan kawarna ngênu | lampahira prapta ing Tubin | wus wayah sirêp jalma | prapta dalêm agung | wus wikan ing pêrnahira | kang wasiyat Kyai Sangkêlat ing nguni | pinêndhêt gya binêkta ||

38. sampun mantuk kajinêman aglis | datan kandhêg wau lampahira | ing siyang dalu lampahe | datan kawarna ngênu | sampun prapta sirèng nêgari | wus tumamèng jro pura | sampun katur wau | dhatêng sri bopati sigra | Bêlambangan sêmana bungah tan sipi | kajinêman ginanjar ||

39. wus ginajar[67] busana kang adi | atanapi êmas lawan reyal | sarta tinariman age | pawèstri luwih ayu | kajinêman kêkalih sami | sampun samya ginajar | dhatêng sang aprabu | kêlangkung ing tusthanira | sri bopati kang wadya waluya jati | jati têmahan mulya ||

40. sakêlangkung tustha sri bopati | sri nalendra sirèng Bêlambangan | ningali wadyabalane | mulya duk winginipun | ingkang wadya sêdaya sami | mulya kadya duk kina | kang wadya sêdarum | samya egar manahira | para mantri bopati punggawa sami | ngantosi wijilira ||

34. Mijil[68]

1. nahan ingkang kawarnaa malih | wau sang lir sinom | kang kocapa Dipati Tubane | arsa wau aniliki nênggih | bêbarkatan uni | saking Kanjêng Rasul ||

2. wus binuka kêndhaga rinukmi [rinu...]

--- [f. 115v] ---

[...kmi] | wasirat[69] tan katon | sarêng ambuka sêdaya mangke | ingkang wasiyat datan kaèksi | gêgêtun tan sipi | wau sang aprabu ||

3. kang wasiyat musna tan kaèksi | ilang tanpa ngraos | datan ana ika babahane | nora mênga lawange anênggih | nulya atur uning | wau mring sang wiku ||

4. sang dipati ing Tuban sira gli[70] | dhumatêng sang katong | kajeng[71] sunan ing pêngêndikane | lah kapriye karsane Ki Bayi | sang dipati angling | sakarsa pukulun ||

5. angandika jeng susunan aris | lah kapriye kang wong | karêpira ki jêbèng ta mangke | sapa ingkang pêryoga ngulati | wasiyating nabi | marang sira iku ||

6. iku nora nana ingkang uning | sakèhing punang wong | nora wêruh iku ing rupane | sang dipati pan umatur ari[72] | inggih sang aogi[73] | paran karsa ulun ||

7. pan sumăngga karsane sang yogi | putranta anom |[74] iya nora nana prayogane | sun wêtara wong sabumi iki | liya iku uni | Ki Sipa[75] rumuhun ||

8. ingkang gawe waune puniki | timbalana kang wong | pan Ki Supa dhatêng ing ngarsane | ing ngajêngan dhinawuhan aglis | parentahe uni | iya sang awiku ||

9. sira golèkana iku kaki | wasiyating katong | iku jaba liya ing dhèwèke | norana iku kang udani |[76] amung sira kaki | ingkang wruha iku ||

10. nora nana kapêryoga kaki | yèn dede sang anom | lawan iku iya kang agawe | iya ingkang golèkana kaki | nulya ngandika ris | sang dipati sunu ||

11. iya kulup Supa anak mami | sok uga sang anom | mung angsala pangèstune anggèr | angandika jeng susunan aris | iya sun amini | Supa putuningsun ||

12. nulya matur Ki Supa ngabêkti | ngandika sang anom | katêmua wasiyate radèn | pênthi[77] sira sun ganjar nêgari | arane ku ugi | iya ing Sêdayu ||

13. jeng susunan angandika malih | iya putuningong | lah Ki Supa sun tuturi mangke | ingsun tuduh marang sira kaki | lumakua kaki | ngidul ngetan iku ||

14. nulya mangkat Ki Supa sira glis | lampahe sang ano[78] | ngidul ngetan kawarna lampahe [lampah...]

--- [f. 116r] ---

[...e] | sampun prapta wau têpis wiring | nênggih kang nêgari | Bêlambangan wau ||

15. nulya takèn Ki Sup[79] sira glis |[80] Ki Supa sang ano | sanak desa ngêndi ing arane | anauri kang tinanyaa aris |[81] gih desa puniki | Gathak wêtanipun[82] ||

16. bêbêkêle wêstane puniki | Ki Kincang punang wong | Kyai Supa lumêbêt sira ge | ing griyane Ki Kincang puniki | tata dènnya linggih | wau sang abagus ||

17. Kyai Kincang atakèn sira ris | gih pundi sang ano | tiyang saking ing pundi nah anggèr | Kyai Supa saurira aris | inggih tanpa wèsmi | boya darbe dunung ||

18. kula iki arsa madukardi | ambêburuh ingong | arsa madukarya sun ing kene | anauri Ki Kincang pan inggih | kyai panêd[83] ugi | ing ngriki sang bagus ||

19. inggih desa ing Gathak puniki | nuju panèn mangko | nulya Supa nêdha gêgrangane | pan kinarya nêngguh ani-ani | sêmana wus dadi | nulya dipun tuku ||

20. dipun tumbas ani-ani sami | dhatêng kang punang wong | wus ingangge kang ani-anine | ingkang ngangge kapêrang tumuli | lajêng angêmasi | anulya misuwur ||

21. yèn Ki Kincang têtamuan iki | apandhe punang wong | luwih ampuh ya gêgaweane | Kyai Kincang lajêng nyambat nênggih | lami-lami uni | Ki Supa amuwus ||

22. mring Ki Kincang atêtanya aris | adhi ta punang wong | dika napa ta boya aduwe | pêrsanakan kang cêlak nêgari | yèn awèta ugi | ingsun anèng gunung ||

23. datan wontên pagunungan iki | boya wontên kang wong | datan ana ing kawêkasane | olèh ingsun anambut kardi |[84] Ki Kincang nauri | gih darbe rumuwun ||

24. Kêpandhean griyane ing pinggir | cêlak kutha kang wong | nulya dhatêng ing marga lampahe | sampun prapta ing pinggir nêgari | Kêpandhean nênggih | samya pandhe sampun ||

25. lami-lami kapêdhake nênggih | ki patih punang wong | Bêlambangan dhumatêng desane | dandakakên puniku anênggih | pangot pan kêkalih | sakêmbaran iku ||

26. mring Ki Nêrang puniku anênggih | kinon kang punang wong | dhêdhayohe wau

--- [f. 116v] ---

ta kang kinèn | andamêlna pangot sun puniki | sêmana wus dadi | sakêmbaran bagus ||

27. bagun[85] warnine pangot kêkalih | sinungkên kang akon | lah anêdha puniki dadine | ingkang akèn sampun anampani | pangot dèn tingali | wus binêkta mantuk ||

28. lajêng sohan dhatêng kyai patih | wau kang punang wong | kyana patih alon andikane | lah ta bocah pangotmu puniki | gêgawean ngêndi | sapa pandhenipun ||

29. iya sapa arane kang pandhi | dene bêcik kang wong | inggih damêlane dhêdhayohe | inggih rencang kawula ta gusti | samya pandhe nênggih | inggih damêlipun ||

30. ingsun pundhut pangotira iki | ingsun rêna anon | ing Blambangan iya iku mangke | nora nana kaya pangot iki | warnane abêcik | iya pangot iku ||

31. lajêng sinimpênan ngepok nênggih | pinêndhêt putra nom | pan dinamêl cêcukil lêmahe | dangu-dangu kapêrang putrèki | sêmana ngêmasi | wau ingkang sunu ||

32. kyana patih angandika aris | mring kapêdhaknyang[86] wong | sira timbalana ingkang gawe | iya pangotira iku dhingin | nulya dèn timbali | ingkang pandhe sampun ||

33. ingkang pandhe pangot nulya prapti | ing ngarsa sang anom | kyana pati alon andikane | iya pêkênira paman iki | ingkang gawe ugi | iya pangot ingsun ||

34. iya pangot sakêmbaran iki | iku paman kang wong | anak ingsun mati kapêrange | dening pangot sakêmbaran iki | sapa gawe iki | Ki Supa umatur ||

35. inggih kula botên sagêd ugi | gawe patining wong | angêndika rêkyana patihe | iya bênêr pêkênira ugi | paman rika uni | mêngko ingsun tantun ||

36. pêkênira mondhoka ing ngriki | Kêpatihan kang wong | lawan ingsun gawèkêna mangke | tawok ingkang ampuh-ampuh sami | sandika turnèki | nulya damêl gupuh ||

37. wus adamêl tawok nulya dadi | wus katur kang akon | dhatêng wau rêkyana patihe | gya jinajal wau sira agli[87] | dhatêng banthèng nuli | pêjah basah ajur ||

38. katur wau dhatêng kyai patih | banthèng pêjah amoh |

--- [f. 117r] ---

glis ngandika rêkyana patihe | iya paman manira puniki | gawèkêna maning | kêmbaran ta bagus ||

39. ingkang ampuh-ampuh kaya iki | paman karêp ingong | apan arsa ingsun saosake | tumbak ingkang ampuh kaya iki | nulya wau kardi | tumbak dhapuripun ||

40. biring lanang dhapure anênggih | langkung dènnya kaot | anglangkungi punika baguse | sampun katur dhatêng kyai patih | arsa seba nênggih | mring sang raja dadu ||

41. angandikan ki patih mring aji | ki patih sira lon | gya lumêbêt ki patih sira ge | angandika wau sri bopati | nulya awotsari | tumamèng ing ngayun ||

42. sri nalendra angandika aris | mring kang punang wong |[88] ingsun patih angrungu wartane | anak pêkênira dhingin mati | kapêrang kang wêr[89] |[90] apa nyata iku ||

43. kyana patih umatur wotsari | inggih sang akatong | apan yêktos aturipun anggèr | angandika wau sri bopati | lah iku apatih | têka ngêndi mau ||

44. kyai patih matur awotsari | inggih kang punang wong | abdi dalêm puniku tamtune | sami abdi dalêm pandhe gusti | mangke mondhok nênggih | wismane pangindhung ||

45. yèn mêngkono sira ta apatih | iya kang punang wong | sira dandakna ta dèn akèh |[91] gêgamanira kang bêcik-bêcik | umatur ki patih | inggih gusti sampun ||

46. kula akèn damêl waos gusti | dhapure kinaot | inggih biring lanangan wêstane | kalih berang punika satunggil | ngandika sang aji | êndi rupanipun ||

47. nulya katur wau mring sang aji | waos berang karo | sang aprabu alon andikane | ing Blambangan ta puniki singgih | tan ana madhani | iya warnanipun ||

48. lawas ingsun ya urip puniki | Bêlambangan kang wong | durung tumon tumbak ya mêngkene | atanapi berange puniki | lawas sun aurip | ingsun durung dulu ||

49. iya patih gêgaman puniki | jajalêna [jajalê...]

--- [f. 117v] ---

[...na] mangko | mring mênyawak iya ika age | kang mênyawak jinajal tumuli | mênyawak wus mati | egal basah ajur ||

50. angandika wau sri bopati | Bêlambangan kao[92] | dhatêng wau rêkyana patihe | ya tarinên si pandhe ta iki | apa bisa kardi | ya si pandhe iku ||

51. iya apa bisa gawe kêris | kêkêmbaran mangko | mring wasiyat ingsun ta ya kiye | Kya Sangkêlat ta mangke puniki | lah tarinên patih | mênèk bisa iku ||

52. sigra nulya tinari sira gli[93] | wau kang punang wong | kyai pandhe asagah ature | gih munjuka marang sri bopati | kyana patih aglis | sigra nulya matur ||

53. sampun katur saature nênggih | katur sang akatong | langkung bêgja sampeyan nah anggèr | sapunika ature kang abdi | nulya ngandika ris | wau sang aprabu ||

54. nulya kinon wau mêndhêt agli | wau kang punang wong | ki wasiyat pundhutên dèn age | sampun katur ing ngarsa sang aji | ki wasiyat nênggih | ngandika sang prabu ||

55. alah iki ki wasiyat nênggih | wènèhêna kang wong | si apandhe yèn wus wikan mangke | iya nuli gawanên abali | aja suwe patih | yèn ta uwis wêruh ||

56. nulya pinatêdhakakên aglis | ki wasiyat alon | gya tinampan ing wau sira ge | Kyai Supa tan kilap ing warni | gya tinarik aglis | Ki Sangkêlat gupuh ||

57. gya tinari[94] Kya Sangkêlat agli | mring Ki Supa alon | sampun wikan Ki Supa warnane | srêping manah pan saya prihatin | gya pinudhut aglis | ki wasiyat wau ||

58. wus tinampa marang kyai patih | ki pandhe nulya lon | gadhah atur maring kyai patèh | botên sagêd nênggih awak mami | adamêl puniki | gih kêmbaranipun ||

59. inggih kyai wasiyat puniki | yèn botên katongton | inggih rintên lawan ing dalune | gih kawula tan sagêda ugi | yèn nelada nêngih[95] | ki wasiyat wau ||

60. atur kula aturêna malih | maring sang akatong | lamun èstu karsane nah anggèr | kula nuhun maring sri bopati | panggenan akardi | ingkang lindhuk-lindhuk ||

61. ingkang kiwa puniku anênggih | kang norana [no...]

--- [f. 118r] ---

[...rana] uwong | dèn pêpajanga puniku mangke | ki wasiyat tan kêna ginampil | sêsajène nênggih | ingkang pêpak iku ||

62. kyai patih wus lumêbêt aglis | lajêng awotsinom | sigra matur wau mring sang rajèng | sampun katur saature nênggih | mring sri narapati | wau aturipun ||

63. tinarima ature anênggih | kya patih mring katong | angandika wau ta sang rajèng | iya paran karêpira patih | yèn mêngkono ugi | iya ingsun turut ||

64. kyana patih kondur saking ngarsi | miyos srimêngantos | apan nulya tinêdhakkên age | Kya Sangkêlat wau sira nuli | Ki Supa nampèni | Ki Sangkêlat sampun ||

65. sigra damêl pêrapèn sira glis | srimêngantos kang wong | dipun kêkabong sira age |[96] sabatipun kêkalih winarni | Ki Kincang sawiji | lan Ki Nêrang iku ||

66. samya wontên sajawine nênggih | kêkabong di kaot | sajènipun ing jawi kobonge | pêpak kabèh sajèn warni-warni | anèng jawi nênggih | sabat kalih wau ||

67. sigra damêl pan dhuwung kêkalih | sami dhapur kao | sami sangkêlat ika dhapure | Kya Sangkêlat pan dipun sangkêlit | nênggih anèng gigir | sinasaban kadut ||

68. duk sêmana nênggih sampun dadi | pinriksa sang katong | dhatêng kyai pati sira age[97] | paman pandhe apa uwis dadi | kagungan narpati | wasiyat puniku ||

69. kang damêlkên kêkêmbaran nênggih | umatur wus dados | nulya dipun panjingakên age | ing warăngka wau sami nênggih | lêligan satunggil | sami warnanipun ||

70. sampun dipun aturkên tumuli | marang sang akatong | nulya dipun sami ing ing warnane |[98] angandika alon sri bopati | hèh patih kang êndi | iya duwèk ingsun ||

71. alah ingkang agawe puniki | timbalana kang wong | gya ngandikan wau kyai pandhe | sampun prapta ing ngarsa narpati | sri bopati angling | êndi duwèk [du...]

--- [f. 118v] ---

[...wèk] ingsun ||

72. ingkang anyar lawan ingkang lami | ya wus padha mangko | Kyai Supa gih alon ature | pan kaasta kang têngên ta gusti | suka sri bopati | galihe lir pucung ||

35. Pocung[99][100]

1. angandika alon wau sang aprabu | lah patih ta iya | ingsun aduwe punang wong | anakira iku sun karya ganjaran ||

2. iya ingsun aduwe punagi iku | samangsane iya | bisa agawe punang wong | kakêmbaran iya kiyai barêkat ||

3. luwarana iya patih ujar ingsun | sun trimani ika | anak kaponakan ingong | lah ki pandhe iya wis padha muliha ||

4. sira têmokêna patih pandhe iku | kêlawan nakira | nulya mantuk kang punang wong | wus pinanggih wau kêlawan kang putra ||

5. lami-lami [la...]

--- [f. 119r] ---

[...mi-lami] sang putri awawrat sampun | kêlawan Kiyai Supa |[101] tigang sasi laminya wong | nanging kyai wasiyat kala sêmana ||

6. salamine dènira akrama wau | dèn upêtakên[102] ta iya |[103] satêngahing kali mangko | dèn tindhihi nênggih ing sela sêmana ||

7. lami-lami emut yèn kala ingutu[104] | dhatêng kanjeng sunan | ing Ngatasangin kinaot | akalihan ki adipati ing Tuban ||

8. Kyai Supa sêmana pêrtela sampun | dhatêng ingkang garwa | pratelanipun punang wong | Kyai Supa dhatêng ingkang rayi ika ||

9. raden ayu aja dadi susahêmu | iya ati pêkênira |[105] iku mangke karsaningong | aku iki arêp mulih marang Tuban ||

10. arêp mulih iya mring nêgaraningsun | iya nêgara ing Tuban |[106] kang rayi sumungkêm pangkon | pêjah gêsang kawula arsa tumuta ||

11. apan inggih kiyai kawula tumut | anulya wicantên ika |[107] Kyai Supa angling alon | raden ayu yèn sira nurut maringwang ||

12. iya iku aja[108] sira milu mringsun | apan nulya winêjangan |[109] kang rayi umatur alo[110] | apêrkara yayi mas wêtênganira ||

13. iya ku yèn alair lanang besuk |[111] aranana ika | iya Ki Sura nak ingong | yèn alair wadon iya karsanira ||

14. lamun wadon iya ing titipan ingsun | pêthik siji ika | lan cêcalon ingkang kaot | têdhakêna marang sabat ingsun iya ||

15. sabat isun Ki Kincang Ki Nêrang iku | sigra nulya mangkat | wus mêdal wau punang wong | prapta kali wus mêndhêt kyai wasiyat ||

16. ingkang wontên ing lèpèn ingambil sampun | nulya apamitan | lampahira sang lir sinom | wus lumampah wau ingkang kawarnaa ||

17. kang kocapa kajeng susunan karuhun | angandika ika | wau dhatêng sang akaot | ki dipati ing Tuban paran karsanya ||

18. lah ki jêbèng [jê...]

--- [f. 119v] ---

[...bèng] kaya priye kêrsaningsun | anak pêkênira | Ki Supa kang sira kongko[112] | têkèng êndon lawas-lawas nora prapta ||

19. sampun lawas têlung taun punjul iku | Adipati Tuban | lawan sira sang di kaot | gih kawula kiyai datan anduga ||

20. botên dugi Ki Supa ing lampahipun | nênggih sampun lama | tan wontên wartane kang wong | kajeng sunan alon dènira ngandika ||

21. yèn ta para nora kadugaa iku | ingsun lungaa iya |[113] atirakat andon kang wong | lah karia ki jêbèng têngga nêgara ||

22. sampun mangkat Maulana lampahipun | tan kawarna marga | lampahe sang adi kaot | wus dumugi têpis wiringing nêgara ||

23. Bêlambangan sêmana pan sampun rawuh | kèndêl wontên wona | cêrabakan adi kaot | kang atapa pandhita sampun ulama ||

24. asêsèndhèn ing tunggak jati puniku | angsal kawan dasa | dina wau sang kinao | nuju dintên Anggara Kasih sêmana ||

25. nahan ingkang wontên ing tunggak puniku | ingkang kawuwusa | Bêlambangan satu kaot | sakesahe wau ki pandhe sêmana ||

26. Kyai Supa ingkang ambêkta puniku | inggih kya wasiyat | nagri Bêlambangan kang wong | pan kêparak wêwêlak agêng sêmana ||

27. panas sangêt alah duk kariyin iku | gêgêring kaliwat | padha rusak kabèh kang wong | anêrajang salêbêting ing kêdhatyan ||

28. sang aputri klangkung sangêt gêrahipun | dene gêrahe punika |[114] pêjah gêsang botên kang wong | Sri Nalendra Bêlambangan sangêt brăngta ||

29. apan sangêt ing susahe galihipun | apan wus akathah | dhêdhukunipun sang anom | nora nana iya ingkang marasêna ||

30. apadene ajar para tabid sampun | nora nana iya | marasna sang liring sino[115] | nulya alon ngandika wau sang

--- [f. 120r] ---

nata ||

31. alah patih sira undhangêna iku | ya ing jaba ika | lamuna bisa kang wong |[116] marasêna gêrahe ya putraningwang ||

32. apan ingsun aduwe punagi iku | ya punaginingwang | sapa marasêna kang wong | ingsun ganjar iya nêgara sasigar ||

33. kyai patih sêmana pan sampun mêtu | sirèng pagêlaran | wus undhang patih kèh wong |[117] pan agêdhe ganjarane sri nalendra ||

34. bocah ingsun gandhèk undhangêna iku | sapa kang sanggupa | marasêna putraningong | jaba kono sapa ingkang sumanggupa ||

35. marasêna marang anak ingsun iku | nini putri iya | larane basah putrangong | yèn wus waras sun tarimakakên iya ||

36. lan ingsun ganjar nêgara ta iku |[118] iya Bêlambangan | nêgara sasigar kang wong | nulya bubar sagung ingkang wadyabala ||

37. sêkathahe wong gandhèk sêdaya sampun | wus mijil sing pura | ngulari dhêdhukun kaot | atanapi rêkyana patih sêmana ||

38. nahan ingkang kocapa wau sang wiku | kang sêsèndhèn ika | ing tunggak jati sang kaot | jeng susunan ing Atasangin punika ||

39. arsa têdhak dhatêng têpis wiringipun | kitha Bêlambangan | kêdhatêngan pêdhut kang wong | ingkang angin kêlangkung ing agêngira ||

40. dene pêtêng angin pêdhut awor iku | dangu-dangu iya | ulêr ijo prapta kaot | angadhangi wontên ngarsane susunan ||

41. angandika apa iki dene agung | gêdhene sakêndhang | iki gêgilani kang wong | anèng ngarsanira wau Maulana ||

42. sigra dipun êcis wau ulêr agung | nulya padhang iya | pêpêdhut sirna sirang wong | nula[119] padhang sêmana sampun uninga ||

43. gya lumampah dhatêng têpis wiringipun | kitha Bêlambangan | datan dangu wontên kang wong | cêluk-cêluk sarwi anututi nglampah ||

44. panyêluke basane kiyai iku | gih ingkang lumampah | andika kèndêl sang kaot | gih sakêdhap kawula angèstupada ||

45. inggih [ing...]

--- [f. 120v] ---

[...gih] kula arsa malêsa pukulun | kapênêdan dika | dhatêng kawula sang kao | angêbêkti dhatêng gusti ing sampeyan ||

46. jeng susunan nulya kèndêl wau sampun | angling ing wardaya | iya ika ana uwong | ana apa ya angandhêg lakuningwang ||

47. uwong apa angandhêg ing lakuningsun | nulya atur sêmbah | dhumatêng sang adi kaot | gih kawula arsa manuta ing tuwan ||

48. kaya ngapa sira atut wuri mring su[120] | alon aturira | kawula inggih sang kaot | yèn sampeyan tan uninga ing kawula ||

49. milanipun kawula manut sang ulun | cintraka kawula | inggih gusti sang akaot | milanipun kawula anut ing tuwan ||

50. kaya ngapa sira[121] ngabêkti maring sun | alon aturira | inggih kawula sang kaot | mulanipun kawula bêkti ing tuwan ||

51. gih kawula kêdadosan ulêr wau | sampeyan kang ngruwat | dhatêng kawula sang kaot | milanipun kawula anut sampeyan ||

52. iya apa mulane sira puniku | ya salyah[122] kêdadyan | mula kawula sang kaot | inggih salah kêdadyan kawula ika ||

53. waunipun kawula pandhita punjul | saking ajar-ajar | manguyu sakèh punang wong | botê[123] wontên kang ngungkuli mring kula |[124]|

54. gih kawula ingkang asih ing doyèku[125] | ing mangke punika | asalah kêdadèn kang wong | gih kawula ngunjukakên pêjah gêsang ||

55. Maulana wau angandika arum | ya ta donya ika | ngrêngridhu[126] lampahe kang wong | iya iku donya ratuning dubriksa[127] ||

56. nulya sujud wau dhatêng sang awiku | tan kuwasa kula | gadhah pêjah gêsang kang wong | gih sampeyan ingkang gadhah pêjah gêsang ||

57. karanira iya ing urip puniku | ayya salah karya | nganggea pêsthine kang wong | ayya ngandêlakên agêng inggilira ||

58. iki jêmbar luwih bumi langit iku | lan iya mung ika | pêngandêle kang punang wong | gunung agung ngandêlakên gêdhenira ||

59. gya sumungkêm ing

--- [f. 121r] ---

padanira puniku | jêng sunan ngandika | kayapriye karêpnyang[128] wong | kajêng kula inggih gêguru sampeyan ||

60. hèh bok sira nora dhêmên maring ingsun | inggih tuhu kula | dhatêng sampeyan sang kao | têkèng akir dêlahan ngabdi ing tuwan ||

61. jêng susunan wau angandika arum | yèn ta tuhu sira | têmên-têmên maring ingong | ingsun alihakên aran iya sira ||

62. sun arani Ki Sek Mêjagung puniku | inggih anut tuwan | mring sêbda tuwan mring katong | gih kapundhi-pundhi ingkang pangandika ||

63. gya lumampah dhatêng pinggir kutha sampun | kutha Bêlambangan | kapêthuk wau punang wong | dhatêng ingka[129] priyayi gandhèking nata ||

64. kyai gandhèk alon dènira amuwus | lah druwis mandhêga | manira têtakon myang wong | dika pundi kiyai umah andika ||

65. anauri Maulana anêbda rum | pan reyang punika | santri arêp ngêmis kang wong | amusapir iya dhatêng ing nêgara ||

66. lah andika pêryayi pundi ing pungkur | alon saurira | manira pan mantri anom | gandhèkipun Sri Nalendra Bêlambangan ||

67. ngundhangakên pangandikane sang prabu | dhatêng wadyabala | agêng alit lanang wadon | pan sakèhe sapa sanggup marasêna ||

68. sapa sanggup marasêna putra iku | sakite punika | barah basah langkung kaot | lamun waras sang putri dadi ganjaran ||

69. tinarimakakên sang putri puniku | lan asrah nêgara | Bêlambangan iku mangko | apan iya ganjaran nagri sasigar ||

70. lan umaha saloring pasar puniku | anamaa ika | adipati anom kao | jêngandika kiyai napa sagêda ||

71. nambanana sakite sang putri ayu | kula bêkta seba | dhumatêng sang prabu kaot | angandika kyai santri boya bisa ||

72. boya sagêd manira luwih sang prabu | bêgjane kang lara | bêgjane sang prabu kaot | gih manira dede [de...]

--- [f. 121v] ---

[...de] dhêdhukun utama ||

73. yèn mêkatên jêngandika ta puniku | kula bêkta seba | dhatêng kajêng prabu kaot | pri[130] nalendra langkung wagugên kang putra ||

74. nulya dhatêng priyayi gandhèk puniku | nulya awotsêkar | umatur sang prabu kaot | gih sampeyan dikakkên pados punika ||

75. angulari usadane sang rêtna yu | gih angsal punika | nging dede dhêdhukun kaot | unjukipun langkung bêgja sri nalendra ||

76. sang aputri langkung bêgja sang aprabu | ngandika sang nata | iya timbalana kang wong | tinimbalan sampun prapta anèng ngarsa ||

77. apa sira paman kang sumanggup iku | iya warasêna | iya iku anak ingong | unjukipun langkung bêgja sri nalendra ||

78. sang aputri bêgja dalêm sang aprabu | iya age ika | tambanana putraningo[131] | gya sinêmbur nulya waluya sêkala ||

79. sang aputri sakêdhap pan waras sampun | sagung para garwa | kêlangkung suka punang wong | sri nalendra langkung suka ing wardaya ||

80. iya patih luwarana ujar ingsun | punagi manira | sira panggihêna kang wong | Bêlambangan iya sasigar punika ||

81. nulya ningkah sang putri lawan sang wiku | sarta wus ginanjar | nêgara wau punang wong | angandika wau sira si narendra ||

82. lah apatih anak ingsun ta puniku | sun têdhani aran | jumênênga Prabu Ane[132] |[133] ya omaha saloring pasar punika ||

83. ngandika rum Kyai Maulana iku | yèn kenginga ika | kula nênêdha sang katong | kula griya kilèn ngalun-alun ika ||

84. nulya katur wau dhatêng sang aprabu | sri nalendra ika | anglilani putra katong | kinèn griya kilèn ngalun-alun ika ||

85. nulya ngadêgakên wau masjid agung | sarupane ika | kang milu Sang Prabu Anom | Bêlambangan nêgara ingkang sasigar ||

86. sami têluk wau kang milu sang prabu | sasigar nêgara | samya suka kang punang wong | wus sumurup kang gama Islam kasmaran ||

--- [f. 122r] ---

36. Asmaradana[134]

1. kasmaran sang putri singgih | kang raka sampun utama | rabine Mulana kao | kêlangkung bêktining priya | aran Dèwi Sujinah | iku prayoga tiniru | kathah kasmaran miyarsa ||

2. pawohane dèn isèni | saandhaping pamucangan | isine kathah warnane | ganthi mêsayi[135] majakan | cêngkèh pala katumbar | mrica sunthi lan kumukus | maksih kathah yèn winarna ||

3. iku yèn norana jalmi | gya inguntut wêtaranya | amêsthi nikmat kakunge | yèn kala sêne winarna | muni lir gambang găngsa | muni camêngkling yèn ngêntut | lir suling pinatut barang ||

4. aja kaya bajon[136] kêtib | jamu sapisan sêpasar | dèn wruhakên bêbojone | pamrihe dèn dhaharana | uyuhe lir padasan | lir tambur kêndho tutipun | nora mirib sang kusuma ||

5. marmane èstri alaki | arsa kêcangking ing priya | aja ngamung donya bae | dèn têka donya ngakerat | tan arsa malecaa | kêrantêne milih kakung | laki ngamungna sapisan ||

6. kang èstri amuwus aris | atakèn sajro paprêman | andika rabi maringong | kawula kinarya paran | dika aku punapa | yèn patêmon karon lulu[137] | pundi gène pêpanggihan ||

7. pêrtandhane yèn pêpanggih | punapa dinulu tuwan | yèn sampeyan asta mangke | kawula andika wêjang | kawula dèrèng wikan | sampeyan pan tuta ingsun | kêdah tumut kang sampuna ||

8. mojar Sunan Ngatasangin | kang sun tuku ananira | sihira sun cêkêl mangke | datira sun dulu ika | lan sipate kang mulya | sukmane sun aras iku | kêpanggih ing rahmatolah ||

9. ingsun gawe sira nini | kênyataa[138] rasamulya | lawan ingsun angkuh mangke | wêdaling pasihan olah | punapa karsanira | puniku pêmanggih ingsun | iku jatining akrama ||

10. kang èstri umatur malih | wontên [wo...]

--- [f. 122v] ---

[...ntên] malih atur kula | sampun salah tapa[139] mangke | kawula tanya andika | kula yèn pulang krama | yèn sampeyan pulang lulut | milane têka asiram ||

11. punapa kawula najis | andika sirami ika | paran najis ingsun mangke | manira pêrlu dinusan | mapan kang wujud tunggal | alumuh ing jiwaningsu[140] | asiram lawan andika ||

12. lan paran jinabad iki | pira kèhe mukaranah | gênêpe kathahe mangke | kawula andika wêjang | pêrnahe kang jinabad | kadipundi têgêsipun | Maulana angandika ||

13. karane sun adus iki | ngistokkên turuning johar | cahya nurbuwat arane | banyu urip pinangkanya | tiba ing bumi rahmat | iku ta yayi kang pêrlu | milane yayi dinusan ||

14. kang milu dinusan yayi | sipatollah ing mulya |[141] anyatakakên êdate | lan sipat patang pêrkara | kêlawan wujud tunggal | tan roro wujude iku | amung kang jati wisesa ||

15. sang dèwi umatur ari | inggih lêrês wêjang tuwan | amung tuwan guruningong | kawula inggih têtanya | pêrnatane asalat | mila kawula umatur | sampurnane kadi tuwan ||

16. Maulana ngandika ris | yayi pêrnataning salat | limang pêrkara kathahe | dhingin sêjatining niyat | angadêg lawan lênggah | arukuk kêlawan sujud | alênggah lawan sampurna ||

17. alon ature kang rayi | pundi sêjatining niyat | Maulana lon wuwuse | yayi sêjatining niyat | langgêng muhambar ing rat | Dèwi Sujinah umatur | têgêse ngadêg punapa ||

18. angadêg angsaling api | dudu api kêna pêjah | dudu api kang ginawe | dudu api kêna rusak | dudu api nêraka | dudu kali watu |[142] dudu api saking wêrksa ||

19. dudu api owah gingsir | du api saking kawah |[143] dudu api wong apandhe | dudu api wong angagar | dudu api wong adang | dudu api mati

--- [f. 123r] ---

murub | dudu api adhêm panas ||

20. dudu api anggêsêngi | dudu apining kêmasan | dudu api tasik mangke | dudu api saking lêmah | dudu api mujijat | sêjatining api iku | ansara[144] alip kang mulya ||

21. ya alip têgêsing urip | uripe tan kêna pêjah | iku cahya sêjatine | kang padha aran sirolah | iku pêmêjang ingwang | kang garwa nungkêmi suku | alêrês gusti sampeyan ||

22. wontên atur kula malih | têgêse rukuk punika | Maulana lon wuwuse | manira yayi miyarsa | têgêse rukuk iya | amung garwaningsun masku | prayoga ingsun wêjanga ||

23. kang rukuk angsaling angin | dudu angin kêna pêjah | dudu angin pêgat mangko | dudu angin rusak owah | dudu angin angêrbah | dudu angin barat lesus | pan dudu angin prahara ||

24. dudu angin saking bumi | dudu angin saking ngandhap | dudu angin ing wiyate | du angin êlèr kilyan |[145] kidu[146] wetan mujijat | dudu angin suda surud | dudu angin pacawura ||

25. dudu angin angatisi | dudu angin salah măngsa | du angin saking êrong |[147] dudu angin gêgawean | dudu angin mujijat | dudu angin saking watu | dudu angin ing lautan ||

26. dudu angin panas pêrih | dudu angin saking arga | dudu angin ngêrbah kayon | dudu angin samirana | jatine angin mulya | nora kandhêg siyang dalu | yèn owah rusak jagadnya ||

27. ingkang miji rina wêngi | iku angin kang sampurna | lir toya mili lampahe | nora pêgat sanalika | jatine iku napas | iya iku sukma agung | ingkang amisesa jagad ||

28. iku têtalining urip | anênggih kawan pêrkara | napas kang rumiyin mangke | ampas kaping kalihira | kaping tiga tanapas | kaping sêkawane nupus | kang anèng kêkêtêgira ||

29. ampas kang mêdal ing kuping | kang mêdal ing irung ika | tanapas [tanapa...]

--- [f. 123v] ---

[...s] iku arane | ingkang abang iya ika | tanapas araneka | ingkang putih iku nupus | ingkang ijo iku napas ||

30. pujining napas puniki | nganhu rabbani ta ika | ilalah ika pujine | haillaha illalah |[148] anênggih pujinira | anênggih pujine nupus | ya hu ingkang sampurna |[149]|

31. kaya ngapa rèhne yayi | iku pêmanggih manira | sang rêtna dèwi ature | inggih lêrês guru aba[150] | wontên atur kawula | ingkang mêjang angsal sujud | Maulana angmandika[151] ||

32. kang sujud angsling warih |[152] dudu banyu agung asat | pan dudu banyu ginawe | pan dudu banyu sêgara | dudu banyu deresan | dudu rawa lawan sumur | pan dudu banyu udalan ||

33. dudu banyu lêgi pait | dudu wowohan deresan | pan dudu banyu ginawe | pan dudu banyu dan ika | pan dudu banyu mujijat |[153] pan dudu banyu puniku | lah ta paran karsanira ||

34. dudu banyu owah gingsir | dudu banyu kêna rusak | sêjatining banyu mangke | nênggih banyu birubiyah | têgêse iya nyawa | nora buthêk datan surud | datan kêna owah samar ||

35. sêjatine warih nênggih | kawan pêrkara punika | mani kang rumiyin mangke | manikêm ping kalihira | anênggih kaping tiga | iya mani aranipun | maniyah kaping sêkawan ||

36. paran karsanira yayi | yaiku pamêjang ingwang | sang dèwi ika ature | inggih lêrês gusti ămba | saking pamêjang tuwan | kadipundi ingkang lungguh | Maulana angandika ||

--- [f. 124r] ---

37. alungguh angsaling bumi | dudum[154] bumi kêna rusak | dudu bumi kang ginawe | dudu bumi kêna gêmpal | dudu padhas kêrakal | dudu bumi warna gunung | dudu bumi jugrug rungkad ||

38. dudu bumi lêmpung wêdhi | dudu bumi têgal sawah | dudu bumi sangar aèng | dudu bumi amujijat | dudu kang dadi bata | dudu bumi irêng iku | dudu bumi abang ika ||

39. dudu bumi owah gingsir | dudu bumi guwa jurang | dudu bumi lêbak lêgok | dudu bumi saking wana | dudu bumi kang rêngka | dudu bumi pandhe iku | dudu bumi jogan latar ||

40. yayi manira amanggih | jatining bumi punika | jisim nakirah wêstane | ingkang mêngku nyawa sukma | ingkang jatining jagad | iya iku bumi luhung | kang amrat syarga naraka ||

41. paran karsanira yayi | iku pamêjang manira | kang garwa atur sêmbahe | sarwi anungkêmi pada | alêrês gusti ămba | amung tuwan guruningsun | tuwan donya ing akerat ||

42. kawula pangèstu gusti | ngaturakên pêjah gêsang | nanging gusti guruningong | sinambut Dèwi Sujinah | Maulana ngandika | alon garwane sinambut | liningling sarya winêjang ||

43. yayi murad ingsun malih | sêjatining api iya | ya roh ilapi mangke |[155] ratuning nyawa sêdaya | ingaranan datolah | lagêng[156] lan pamêrtanipun | iku têrsandhaning Allah ||

44. yayi sêjating[157] angin |[158] roh kang ingangkên cahya |[159] ingkang mibuhi anane | kang sinung rasa suh rasa | wênang aran sirolah | milaningsun angsung wibuh | têrsandhaning Rasululah ||

45. sêjatining warih yayi | roh rabbani kêdadyannya | kang agung purbane mangko | rasa kang luwih sampurna | ingkang padhang anggenya | kang murba nugrahan agung | wênang ingaran nurulah ||

46. sêjatining bumi yayi | iya roh rabbani ika | mapan kawibuhan mangke | kalbu mukmin bayatolah | datan pêgat sêdyanya | kang misesa marang ya hu | wênang aran wujudolah ||

47. murade kang angsal bumi | pêsthi uripe nugrahan | lan murade mulih mangke | kang angsal bumi punika | makbal[160] rêke [rê...]

--- [f. 124v] ---

[...ke] imannya | lir kumala cahyanipun | mêdal api putih ika ||

48. kang têtêp tingale singgih | kang angsal angin punika | sadêrah imane mangke | warnane lir marcu ika | kadi wulan cahyanya | mêdal saking ati dadu | punika dipun wêspada ||

49. ingkang angsal saking warih | pêsthi uripe lan iman | ingêpuhan ing margane | ijo warnane punika | kang angsal bumi iya | imane mangke puniku | iya datolah wêstanya ||

50. endah wêrnane nêlahi | lir pandam kurung cahyanya | ing api ika angsale | murade ngapi punika | langgêng tan kêna owah | cahyaning urip puniku | dadi ingaran lautan ||

51. murad angsalipun ngangin | ingadhêp ing sirolah |[161] kadi lintang ing cahyane | gilang-gumilang apadhang | kadi sasi purnama | muradipun ingkang banyu | madhêp maring rasa tunggal ||

52. datan kêna owah gingsir | kang cahya kadi hèrnawa | ingkang angsal ngapi mangke | angaturakê[162] |[163] nur mani ingkang mulya | kang angsal banyu puniku | rohkani kang katur ika ||

53. murade kang angsal bumi | roh rabbani katur ika | wus katur sang ulun mangke | Pangerane wong sajagad | iku pêmanggih ingwang | kang garwa nyungkêmi pupu | asru gèn maos udrasa ||

54. adhuh lakiningsun gusti | kang asih donya ngakerat | ka èstu asih rabine | amung tuwan guru ămba | datan sagêd malêsa | sih kula katur pukulun | abdine sampun sampurna ||

55. kapundhi ing asta kalih | kacancang pucuking rema | gumarit wêrdayaningong | pamêjang sampeyan tuwan | kêlangkung nuhun kula | susunan ngandika arum | mindêla ayya karuna ||

56. ana murad ingsun malih | anênggih patang pêrkara | wujud ingkang nyata mangke | ingkang dhingin gada[164] rupa | kêlawan jantung ika | dadi utêk kaping têlu | kaping sêkawane êdat ||

57. nênggih murade kang angin | anênggih lima wujudnya | asma lan apêngal mangke | jinêm lawan lêlimpa |[165] anênggih kaping lima | i

--- [f. 125r] ---

iya ingaran rêmpêru |[166] punika dununging sukma ||

58. nênggih murade kang warih | pitung pêrkara wujudnya | gêtih sungsum lan otote | karingêt lan pacadriya | galih lawan wasesa | rasa sêkawan puniku | lah ta paran karsanira ||

59. kaworan tingkah puniki | sadating nunggal lan polah | takbir sal ika namane | lan kawruhana denera | tan wruh pagurokêna | iya salating wong luhung | datan kêna tinirua ||

60. aja ningali ing wajib | lampahana dèn rumêngsa | wêktu lêlima kathahe | iku pênggawening Sukma | nyawane Rasululah | iya salat limang wêktu | ika margane sinihan ||

61. asih ing nabi sinêlir | milane kinèn asalat | anglairakên mulyane | panggaotanira ika | wêktu lêlima iya | pamiyarsa lan pandulu | wêktu lahor gènnya nyata ||

62. patang rêkangat puniki | miyarsa kalih pêrkara | lan paningale mangke |[167] anênggih kang wêktu ngasar | patang rêkangat ika | gigir lawan dhadha iku | lambung têngên lawan kiwa ||

63. ping tiga wêktu mahêrib | tigang rêkangat sasalam | ing nabi Allah têdhane | grana kalih lawan muka | wêktu ngisa punika | kawan rêkangate iku | anênggih pupu lan asta ||

64. sariraning nabi singgih | wêktu subuh rong rêkangat | punika kênyataane | kang êroh kêlawan jasad | milane asêmbayang | wêktu lêlima puniku | pêpak kang anèng sarira ||

65. nyatane nabi sinêlir | salat limang wêktu ika | pan rumêksa ing umate | anukma ingkang sarengat | adhêpira tan pêgat | anglampahi limang wêktu | yaiku lampah kang mulya ||

66. lampahe iku ta yayi | iya ing sarengatira | tarengat[168] tarekat mangke | iya sira wus utama | ingsun uwis atega | ing gama Islam puniku | aja ngungkurakên salat ||

37. Pangkur[169]

1. sang prabu ing Bêlambangan | wus pinarak anèng mêndhapa adi | pêpak para garwa sampun [sampu...]

--- [f. 125v] ---

[...n] | miwah kang para putra | angandika alon wau sang aprabu | lah iya sira undanga | anak ingsun ki dipati ||

2. kang kinon sigra wotsêkar | wus lumampah wau sang adipati | wus prapta wau sang wiku | gusti dika ngandika | gya lumampah sira wau sang awiku | wus prapta ya uluk salam | samya wus alinggih kalih ||

3. tan adangu nulya prapta | kang dhêdharan ambêng sumaos ngarsi | bubur winoran puniku | bubuk-bubukan ika | cacèng[170] urèt ula lan bêtatung sampun | lutung lan kêkirik ika | winor lan bubuk puniki ||

4. sri bopati angandika | akingsun[171] dipati padha bukti |[172] Maulana sigra wau | sira amaca donga | sarêng maca sapisan kang bubuk wau | kocak-kocak lir ngintêran | ping kalih ping tiga sami ||

5. kaping sêkawane ika | wus anisih rajêki lawan iki | lan bubukan ala iku | lutung bêtatung ika | wus anisih datan kêna amor iku | wus takdirira Yyang Sukma | kapir lan Islam nisih |[173]|

6. sampun adhahar sêmana | sri bopati lawan sang adipati | ambêng linorodan sampu | Maulana ngandika | dika Islam kiyai andika iku | sri nalendra lon angucap | iya kulup awak mami ||

7. sakathahe wadyaningwang | iya kulup ingsun nora awani | masesa ya kulup ingsun | dene awak manira | ingsun nunut ing karsanira ta iku | Maulana apamitan | wus mantuk wismanira glis ||

8. sapraptaning dalêmira | Maulana pinêthuk ingkang rayi | kang rayi sigra wotsantun | mangusapi suku sang | lami-lami sang putri awawrat sampun | sampun jangkêp pitung wulan | wawrate sang raja putri ||

9. Maulana angêndika | dhatêng sira Ki Sèk Majagung aris | hèh Majagung iya iku | nêgara Bêlambangan | kang sêsigar iki wong ingsun puniku | apa uwis padha Islam | Ki Majagung atur[174] aris ||

10. inggih gusti sampun Islam | abdi dalêm sêdaya agung alit | sawêrninipun pumuyud[175] [pumu...]

--- [f. 126r] ---

[...yud] | inggih agama Islam | Maulana angandika manis arum | dhatêng wau ingkang garwa | sang putri ingarih-arih ||

11. ingsun iki nimas rêtna | karêp ingsun nutugakên wak mami | lah ingsun tirakat mas ku | anadene ta sira | wêkas ingsun maring sira nimas ayu | pêrkara titipan ingwang | wêwêtênganira yayi ||

12. wêkas ingsun maring sira | lamun lanang putranira iku benjing |[176] sira aranana iku | iya Si Giri ika | lamun lair wanodya karêpanamu | angarani putranira | măngsa barong sira yayi ||

13. yèn babar wêtênganira | lamun jalu benjang têtakèn mami | takèn sudarma mring ingsun | lah iya wêcanana | yèn nêgaraningsun ing Ngampèl puniku | iya Ngampèldênta ika | nulya wau sira pamit ||

14. dhatêng rayi nimas rêtna | sang aputri kèndêl tan kêna angling | tigang pandurat tan muwus | agya nungkêmi pada | angêrêpa[177] sang putri ngusapi suku | sarya umatur ing raka | anuhun sapura gusti ||

15. sakathahe sisip kula | jêngandika gusti ngapura ngabdi | kang kawula suwun iku | têkaa ngakir jaman | Ki Mulana sigra mangkat wau sampun | mêdal sajawining kitha | datan kawarna ing margi ||

16. datan kawarna sêmana | lampahira ing Ngampèldênta prapti | nahan ta kang sampun rawuh | Kyai Supa sêmana | lampahira sêmana nênggih lêstantun | saking nagri Bêlambangan | sampun prapta sirèng Tubin ||

17. kyai dipati ing Tuban | wus pinarak kêlawan sang ayogi | Sunan Ngatasangin sampun | Kyai Supa gya prapta | atur sêmbah dhatêng susunan karuhun | atur sêmbah ingkang rama | sang adipati ing Tubin ||

18. Kyai Supa atur sêmbah | ngaturakên wau wasiyat singgih | punika gusti lah katur | inggih kagungan tuwan | ki wasiyat punika katur ing prabu | Kyai Adipati Tuban | alon nampani sira glis ||

19. iya kulup sun tarima | bage sokur sira basuki kaki | susunan ngandika arum | dhatêng sang adipatya | hèh ki jêbèng dhingin pêkênira iku | aduwe [adu...]

--- [f. 126v] ---

[...we] punagi ika | samăngsa katêmu nênggih ||

20. kyai wasiyat ika |[178] apan mangke iku sampun pinanggih | marang anakira iku | ya ta Si Supa ika | alah uwis anak pêkênira iku | iya ganjarêna ika | desa ing Sidayu iki ||

21. lah ki jêbèng iku iya | pêkênira lêksananana ugi | nora ilok wong cidrèku | nulya patêdhakêna | kang nêgara iya iku wong Sidayu | alah sira paringêna | marang anakira aglis ||

22. Kyai Adipati Tuban | langkung ajri[179] andikane sang yogi | anulya ginanjar gupuh | ingkang nêgara ika | ing Sidayu Ki Supa atămpa sampun | nêgari Sidayu ika | jêng susunan angèstrini[180] ||

23. sampun wau ingestrenan | sakathahe pra mantri angèstrèni | miwah Mulana sêdarum | kêtib modin sêdaya | Jêng Susunan Ngatasangin ngandika rum | iya nyawa wus muliha | maring Sidayu nêgari ||

24. sang adipati ngandika | alah uwis kulup muliha aglis | mring Sidayu sira kulup | lawan sarayatira | Kyai Supa atur bêkti sira gupuh | dhatêng ing kanjêng susunan | miwah dhatêng sang dipati ||

25. sampun bubar saking ngarsa | Kyai Supa mangkat saking nêgari | lan sak anak rabènipun | wus kapungkur nêgara | inggih Tubin sampun prapta ing Sidayu | samya atata pomahan | sarayatira pan sami ||

26. nahan ingkang kawarnaa | sri bopati inggih ih ing Maospait |[181] sineba ing punggawa gung | miwah para sêntana | atanapi nung-anung pêpak sêdarum | miwah kang para ulama | juru tênung nujum nangkil ||

27. angandika sri nalendra | wau sira dhatêng rêkyana patih | Gajamoda[182] ingsun ngrungu | iya ing wartanira | si dipati ing Tuban wartane iku | iya aduwe wasiyat | iya rupane ku kêris ||

28. dhapure sangkêlat ika | iya iku wartane ilang dhingin [dhingi...]

--- [f. 127r] ---

[...n] | ilang musna wartanipun | mêngko katêmu iya | iya iku apatih pundhutên gupuh | ingsun arêp wêruh ika | rupane puniku ugi ||

29. kyana patih atur sêmbah | inggih gusti rampung ingkang wêwêling | angandika sang aprabu | iya uwis apatya | sigra mintar saking ing ngarsa sang prabu | wus prapta jabaning kutha | wau sang rêngkyana[183] patih ||

30. datan kawarna sêmana | sang aprabu bubar ngêdhaton aglis | miwah kang para tumênggung | sampun bubar sêdaya | sampun mantuk sowang-sowang dalêmipun | kawarnaa kyana patya | agya lampahe lumaris ||

31. datan kawarna ing marga | lampahira wau rêkyana patih | sampun prapta lampahipun | têpis wiringing Tuban | sampun prapta kitha wau lampahipun | lajêng tumamèng kêdhatyan | wus panggih lan adipati ||

32. kyai patih angandika | hèh dipati ingsun ingutus gusti | mring gustinira sang prabu | ratu ing Majalêngka | kinèn mundhut kêris wasiyat duwèkmu | nêngguh Adipati Tuban | adangu tan kêna angling ||

33. mêngkana osiking nala | sapa ingkang matur marang sang aji | dene mriksa sang aprabu | ingsun duwe punika | kris wasiyat Ki Sangkêlat aranipun | baya wus karsaning Sukma | ka ngêndi priksa sang aji ||

34. nênggih Adipati Tuban | wus adangu inganti nora angling | kyai patih asru muwus | lah dipati ing Tuban | kaya priye aturira mring sang prabu | ya lêgane atiningwang | lan têrange karsa mami ||

35. kayaparan karêpira | aturipun wau Dipati Tubin | inggih botên misesèku | darma kula gêgadhah | ki wasiyat inggih kang gadhah puniku | inggih anak mantu kula | kang griya puniku nênggih ||

36. sumăngga karsa sang nata | nging dede wasiyat kula puniki | kang gadhah wasiyatipun | inggih mantu kawula | ingkang griya wontên padhukuhanipun | inggih wontên Ngampèldênta | ewamêkatên kiyai ||

37. nanging dèn inah sakêdhap | botên purun [pu...]

--- [f. 127v] ---

[...run] kula masesa ugi | kula tuture puniku | yèn pinundhut sang nata | angandika kyana patih dèn agupuh | Kyai Adipati Tuban | nulya têdhak sang dipati ||

38. Patih Gajahmada ngucap | inggih dika pikir puniku agli | nulya adipati gupuh | Ki Adipati Tuban | gya umêsat datan kawarna ing ênu | wus prapta ing ngarsanira | Jêng Susunan Ngatasangin ||

39. sampun[184] dhatêng Ngampèldênta | nulya matur dhatêng sang maha yêkti | atur kawula sang wiku | kula atur uninga | ing sampeyan anging ta punika ulun | kagungan dalêm wasiyat | pinudhut dhatêng narpati ||

40. nênggih kyai wasiyat |[185] dipun pundhut dhatêng Sri Maospait | angandika sunan gupuh | ing Ngatasangin punika |[186] lah ki jêbèng aturêna ta puniku | marang Ratu Majalêngka | wus karsane Yyang kang luwih ||

41. wus pasthine ki wasiyat | ingkang nganggo iya sri narapati | ya pêsthine iku katur | kya dipati ing Tuban | sampun kondur saking ngarsane sang wiku | datan kawarna ing marga | nulya dhatêng dalêm aglis ||

42. sampun pinarak kalihan | lawan sira wau rêkyana patih | Dipati Tuban amuwus | age sira pundhuta | ki wasiyat iku kang pinundhut ngratu | sigra nulya awotsêkar | ki wasiyat katur aglis ||

43. sang dipati ngandika |[187] gih puniku warnènipun kiyai | agya tinampanan gupuh | dhatêng rêkyana patya | gya binêkta kiyai barêkat sampun | rêkyana patih umêsat | saking ngarsa sang dipati ||

44. datan kawarna ing marga | lampahira wau rêkyana patih | wus prapta ing Majalangu | lajêng tumamèng ngarsa | kaatura wau dhatêng wau sang aprabu |[188] kiyai wasiyat ika | sumăngga karsa sang aji ||

45. sigra nulya tinampanan[189] | mring sang prabu nênggih ing Maospait | sampun katur aturipun | wau kyai wasiyat |

--- [f. 128r] ---

angandika sang prabu ing Maoslangu | hèh patih ingsun ta iya | sakèhe kagungan mami ||

46. sakèhe kagungan ingwang | kêris ingsun nora nana kayèki | bagus sêmune pinujul | iya prigêle ika | pan rêspati sêmbada lan dêdêgipun | umatur rêkyana patya | inggih gusti anglangkungi ||

47. angandika sri nalendra | hèh apatih ika prayoga ugi | tinurunakên puniku | iya saturun ingwang | sakêlangkung wau sukane sang prabu | kyai patih sampun mêdal | wau saking dalêm puri ||

48. lêga galèhe sang nata | sampun lami wau sri narapati | laminipun tigang taun | nuju ing malêm ika | Gara Kasih sang ratu ing Maoslangu | asare naritis ika | salêbêting sare nênggih ||

49. salêbêting sare ika | wontên syara wau kapirsa nênggih | basaning syara puniku | hèh Ratu Majalêngka | arêp sira tulusa jumênêng ratu | iya saturunmu benjang | aduwea sira kaki ||

50. aduwea sira ika | kêris ingkang dhapur kaya iki |[190] nulya dipun asta gupuh | ya ta kêris punika | mring sang nata wau ta kêris puniku | sang nata awungu sigra | kêris datan na kaèksi ||

51. sarêng wungu kêris sirna | botên wontên kacêpêng ing narpati | sangêt ing pangungunipun | nulya wau ngandika | timbalana si apatih dipun gupuh | kang kinon sigra wotsêkar | wong gandhèk lumampah aglis ||

52. wus prapta ing kêpatihan | gya tumamèng ngarsane rêkyana patih |[191] andhawuhakên kang wuwus | timbalane sang nata | ki apatih diga[192] ingandikan gupuh | ki patih nulya umangkat | wus prapta sajroning puri ||

53. tumamèng ngarsa sang nata | angandika Sang Prabu Maospait | dèn kêparèng ngarsaningsun | kyana patih wotsêkar | angandika alon wau sang aprabu | hèh patih ingsun pupêna | sujaring syara kaèsthi ||

54. arêp sira atulusa | panjênênganira dadi narpati | tulusa

--- [f. 128v] ---

turunirèku | aduwea ta sira | kêris ingkang kaya mangkene puniku | kêris ingsun candhak ika | sajrone asare uni ||

55. sarêng ingsun wungu ika | kêris ingsun tingali tan kaèksi | no[193] nana ingsun dulu |[194] kaya kapriye ika | budinira iya patih ing karêpmu | umatur rêkyana patya | sumăngga karsa sang aji ||

56. gusti sumăngga ing karsa | ingularan sakèh para bopati | angandika sang aprabu | kaya priye polahnya | anggolèki iya tan karuan iku | yèn mêngkono karêpira | sakèhe kang êmpu sami ||

57. iku padha timbalana | kyana patih umatur awotsari | punapa ta karsanipun | punang pandhe ngandikan | angandika alon wau sang aprabu | iya karsaningsun ika | padha sukon karya kêris ||

58. alah padha timbalana | pandheningsun kabèh aja na kari | timbalana sêdayèku | pandhiningsun[195] wong dhomas | iku sira padha konê[196] gawa iku | sadandanane pisan |[197] iya wong apandhe sami ||

59. padha sira kona ika | pandhe ana iya ing Majapait | padha sira kona iku | agawe dhapur ika | dhewe-dhewe wong pandhe dhomas ta iku | kêrana bok ana ika | èmpêr-èmpêre kariyin ||

60. sigra nulya tinimbalan | wadya gandhèk wau ingkang lumaris | datan kawarna ing ênu | lampahe gêgancangan | sampun prapta ing Sidayu lampahipun | wus panggih lawan Ki Supa | dhawuh timbalan narpati ||

61. hèh kyai dika ngandikan | mring sang prabu gusti ing Maospait | lan sakancanira iku | êmpu dhomas punika | kinèn bêkta sakănca dandananipun | Kyai Supa aturira | inggih sandika kiyai ||

62. Kyai Supa dyan lumampah | sakancane dhomas tan ana kari | datan kawarna ing ênu | wau ing lampahira | sampun prapta ing nêgara lampahipun | sampun atata panggenan |

--- [f. 129r] ---

wong pandhe sêdaya sami ||

63. sampun atata sêdaya | sakancane iya Ki Supa sami | pandhe wong dhomas puniku | sampun tata sêdaya | anèng wau sira nagri Maoslangu | sang ratu ing Maoslangu | sang prabu alon ngandika | dhatêng wau kyana patih ||[198]

64. hèh patih sira undhangna | sakahe[199] iya wong pandhe sami |[200] lan maninge pandhe ingsun | ingsun duwe sumbara | sumbarèngsun sapa ta gawea iku | kêris dhapure punika | kang ana èmpêre dhingin ||

65. marang impèn ingsun iya | ingsun ganjar padhukuhan ingsun nênggih |[201] desa ing Sêndhang puniku | nuntên pandhe sêdaya | naning[202] kang apandhe wau puniku |[203] kocap pan kariyin ika | garwa ratu mas nêgari ||

38. Maskumambang[204]

1. kawarnaa garwane Ki Supa nênggih | kang tinilar ika | wontên nêgari anênggih | iya nagri Bêlambangan ||

2. sang aputri tansah angungun ing galih | asiking wardaya | Kyai Supa nora ngimpi | yèn andika tilar garwa ||

3. lamun ingsun tinilar mêtêng kiyai | paran polah ingwang | wêtêngan ingsun wus lami | wus têkèng sêmaya dina ||

4. sampun babar wau ingkang jabang bayi | miyos jalu ika | warnane tuhu apêkik | Bêlambangan datan ana ||

5. sampun agêng sangsaya alami-lami | gêdhe awêlagang | winastanan iku singgih | iya Bagus Kae Sura ||

6. sampun agêng wayahe ki bagus singgih | sampun sêsapihan | lami-lami sang apêki[205] | umatur mring ibunira ||

7. adhuh ibu pun bapa wontên ing pundi | kang ibu angucap | adhuh kulup putra mi |[206] pan nora darbe sudarma ||

8. adhuh ibu pun rama wontên ing pundi | kang ibu kèwêdan | adangu tan kêna angling | arsa nora dèn waraha ||

9. ingkang ibu emut wêwêkase dhingi[207] | wau ingkang rama | yèna lair lanang iki | aranana ya Ki Sura ||

10. ingkang ibu alon dènnya ngucap aris | kulup putraningwang | sira tan duwe [du...]

--- [f. 129v] ---

[...we] sudarmi | rara gêdhang ingsun nyawa ||

11. anak-anak tanpa laki ingsun gusti | iya ananira | saking Yyang Sukma ta ugi | iya ananira nyawa ||

12. ingkang putra umatur kang ibu aris | sênadyan pisanga | sayêkti darbèni laki | lakine pisang punika ||

13. inggih ingkang anandur punika singgih | lakine punika | yèn Sukma ibu punika |[208] sintên wêstaning Yyang Sukma ||

14. ingkang ibu asangêt susah ing galih | ginubêl kang putra | atêmah ngandika aris | iya nyawa bapakira ||

15. angandika alon wau sang aputri | dhatêng sabatira | Ki Kincang Ki Nêrang singgih | tinimbalan dhatêng ngarsa ||

16. ingkang ibu alon angandika aris | hèh Kincang Ki Nêrang | anak pêkênira iki | iya ta atakèn bapa ||

17. nora kêna ingsun pênginga puniki | măngsa bodho sira | aturipun Nêrang nênggih | Ki Kincang alon angucap ||

18. Radèn Ayu sampeyan kula aturi | bêlaka kewala | dhatêng putra sang apêki | kang ibu nulya ngandika ||

19. dhatêng ingkang putra kulup sira ugi | anak ingsun nyawa | Ki Sura sun tuduh iki | bapakira tur prawira ||

20. tur pêryayi agêdhe riyalatnèki | lan ingsun punika | dèn têtinggali puniki | pêthik sawijine ika ||

21. lan cêcalon kêris sawijine iki | yèn mangkono iya | kang putra umatur aris | lah ibu kawula kesah ||

22. lah ta ibu kawula sampeyan alim | kang ibu ngandika | iya kulup anak mami | iya nêgara ing Tuban ||

23. iya iku wijile ramanirèki | iya ularana | nêgara ing Tuban gusti | yèn katêmu bapakira ||

24. dhatêngipun bapakira duk ing nguni | nagri Bêlambangan | iya ramanira dhingin | ing lampahipun punika ||

25. adhuh nyawa aja lunga kulup gusti | nêgara ing Tuban | samar ing dêdalan ka kaki |[209] kang putra wau amêksa ||

26. lamun mêksa sira ta kulup puniki | têtinggale ika | wong atuwanira iki [i...]

--- [f. 130r] ---

[...ki] | sira gawea têrsadha[210] ||

27. iya ika arane pêpêthik dhingin | lan cêcalon ika | kang ibu mêmêkas aglis | Ki Kincang lawan Ki Nêrang ||

28. anakira iku atêrêna dhingin | marang nagri Tuban | nulya lumampah sira glis | Ki Nêrang lawan Ki Kincang ||

29. ngatêrakên dhatêng ing pasisir aglis | ing muara ika | anulya têtakèn aglis | dhatêng wau ki juragan ||

30. Kyai Nêrang wau atêtakèn aglis | lah dika punika | juragan saking ing pundi | sumaur sira juragan ||

31. kula niki juragan Jêpara nênggih | Ki Nêrang angucap | kula yun nunut singgih |[211] nunutkên kaponakan |[212]|

32. sapunika atakèn bapakne singgih | dhatêng nagri Tuban | kiyai juragan angling | sapa ta arane ika ||

33. sapa sintên kêkasihipun puniki | lan anake sapa | sintên kêkasihe nênggih | Ki Nêrang alon angucap ||

34. kêkasihe anak manira puniki | Ki Sura punika | kêkasihe ramanèki | Kyai Supa anèng Tuban ||

35. gih sok dika pitayaa marang mami | gih pêrcaya kula | nulya layar sira aglis | wus silêm wau dharatan ||

36. nahan ingkang alayar wau puniki | ingkang kawarnaa | sang prabu ing Maospait | ngandika dhatêng apatya ||

37. bocah ingsun apandhe puniki singgih | apa uwis ika | adadi olèhe kardi | agawe kêris punika ||

38. inggih sampun ngantosi timbalan aji | sira timbalana | nulya angandikan aglis | sakathahe samya prapta ||

39. nênggih para êmpu dhomas samya prapti | anèng ngarsa nata | angandika sri bopati | hèh patih kalumpukêna ||

40. padha sira kalumpukêna puniki | gêgaweanira | êmpu dhomas iku sami | ingsun priksane sêdaya ||

41. kabèh iku padha kapriksa sang aji | ora nana ika | kang ngêrêsi[213] impèn mami | sang prabu ing Majalêngka ||

42. sakêlangkung dukane sri narapati | mring Ki Supa ika | sakancane êmpu sami | pangandikane sang

--- [f. 130v] ---

nata ||

43. hèh apatih padha sira kona iki | agawea ika | iya kêris iku maning | êmpu dhomas iku iya ||

44. têka nora kabênêrana sakiki | sapisan ta iya | sun titipkên kabèh sami | êndhase[214] êmpu sêdaya ||

45. nahan ingkang wau sang prabu anênggih | kawarnaa ika | kang layar silêm jêladri | anèng satêngah samodra ||

46. ki juragan wau alon dènira ngling | hèh Sura ta sira | ingsun gawèkêna kêri[215] | kang abêcik iku iya ||

47. aturipun bagus Sura mêlasasih | tan sagêd kawula | ki juragan asru angling | dene sira ta Ki Sura ||

48. sira iku anake Ki Supa dhingin | têka nora bisa | agawe kêris puniki | sun cêmplungakên sêgara ||

49. saking ajrihipun Ki Sura mabêni | marang ki juragan | botên wande dèn patèni | iya dhatêng ki juragan ||

50. milanipun datan purun amabêni | nulya tilêm ika | sajroning turu anênggih | ana syara kapiyarsa ||

51. ingkang syara ungêling syara kaèsthi | hèh iya Ki Sura | sira sanggupana ugi | agawe kêris punika ||

52. ki juragan anêdhani wêsi nênggih | sarta pola ika | upèh kang ginawe nênggih | inggih polane punika ||

53. sarta pola upèh wau kang kinardi | kang ginawe pola | kyai juragan sira ngling | dhatêng Ki Sura punika ||

54. lah ta priye ki ra apa ta bakit |[216] apa ora ika | yèn sira nora nyanggupi | nora wurung sira pêjah ||

55. ingsun cêmplungakên ing sêgara iki | sumaur Ki Sura | inggih langkung bêgja singgih | wanci têngah dalu ika ||

56. dipun damêl nulya dadya ingkang kêris | rupa dhuwung ika | sampun katur mring kayai[217] | juragan suka tumingal ||

57. sakêlangkung juragan bungah kêpati | nulya atêtanya | dhatêng Ki Sura puniki | dhapur apa rane iya ||

58. aturipun Ki Sura puniku nênggih | kula botên priksa | kiyai kula arani | dhapur tilam ubèh[218] ika ||

59. milanipun kawula [ka...]

--- [f. 131r] ---

[...wula] arani iki | inggih dhapur ika | tilam upèh iku nênggih | milanipun aran ika ||

60. mila upèh dhapure puniku nênggih | têpane punika | iya upèh iku nênggih | kagawa ing têpanira ||

61. nulya layar ki juragan wau aglis | sampun wau prapta | ing muara wus angraji[219] | inggih muara ing Tuban ||

62. nulya labuh ki juragan wau aglis | muara ing Tuban | ki juragan angling aris | dhatêng Ki Sura sêman[220] |[221]|

63. alah iki Ki Sura mêntasa aglis | iya nyawa ika | pêrnahe nêgari Tubin | nulya mêntas ing gènira ||

64. sampun prapta dharatan nêgari Tubi[222] | nulya atêtanya | dhatêng wong mêmarung nênggih | nuju nyai răndha ika ||

65. Nyai Răndha Kasihan puniku nênggih | wau tinakonan | dhatêng Ki Sura sang pêkik | bok răndha ngusap sri nata ||

39. Sinom[223]

1. Ki Sura alon têtanya | bibi nêgari ing pundi | inggih wêstane punika | ni răndha alon nauri | inggih nêgari ing Tubin |[224] bagus wêstane puniku | Ki Sura atêtanya | ing ngriki wontên ta bibi | akêkasih Kiyai Supa punika ||

2. Ni Răndha Kasihan ika | alon dènira nauri | inggih ta wontên punika | Kiyai Supa ing nguni | nanging mangke asêpi | angandikan marang prabu | ratu ing Majalêngka | lan kathahe pandhe nênggih | para êmpu dhomas samya ingandika[225] ||

3. iya marang sri nalendra | inggih Ratu Maospait | ing mangke Kiyai Supa | sampun ngalih saking ngriki | awisma ing nêgari | inggih ing Sidayu iku | sampun bayong[226] sêdaya | saka anak rayate sami |[227] pan sêdaya wisma Sidayu nêgara ||

4. yèn mêkatên bibi kula | apamit manira bibi | dhatêng ing Sidayu kula | anulya umangkat agli | datan kawarna margi | ing Sidayu sampun rawuh | anulya atêtanya | mring Sidayu

--- [f. 131v] ---

kang nêgari | inggih pundi dalême Kiyai Supa ||

5. umatur ingkang tinanya | sajroning jaro puniki | dalême Kiyai Supa | nanging sêpi mangke nênggih | kesah dipun timbali | marang Prabu Maoslangu | anulya atêtanya | Nyai Cêngkèh sira nênggih | atêtanya dhatêng Ki Sura sêman |[228]|

6. lah kulup ingsun têtanya | ing ngarsa sinêdya pundi | ing wingking pundi pinăngka | Ki Sura sumaur ari | inggih kawula bibi | Bêlambangan mulanipun | mila kawula têka | ing Sidayu bibi nênggih | gih kawula atêtakèn ing sudarma ||

7. sapa kulup bapakira | sumaur Ki Sura nênggih | wêrtosipun Kyai Supa | griyane ing Tubin dhingin | kula têtakèn ugi | anèng ing Tuban puniku | wartosipun pun bapa | bayong mring Sidayu nagri | milanipun kawula lajêng punika ||

8. Nyai Cêngkèh sangêt marma | wau dènira ningali | awêlas dhatêng Ki Sura | yèn mêngkono kulup iki | sira anaa ngriki | iya kulup ngumah ingsun | êmbok lamun ta sira | kalunta-lunta puniki | iya ingsun kang golèkkên panunutan ||

9. mring nêgari Majalêngka | sêmana sampun alami | Ki Sura nulya pamitan | dhatêng Nyai Cêngkèh aglis | Nyai Cêngkèh sira ngling | aja lunga kulup iku | dhingin wartane ana | Kyai Supagati singgih | akongkonan mundhut sangu iku iya ||

10. antènana iku iya | Kyai Supagati benjing | sêmana sampun alama | Ki Sura botên ngantosi | sêksana pamit aglis | kesah kajênge puniku | dhatêng nêgara ika | Majapait sira aglis | dadya nusul angayam alas sêmana ||

11. datan kawarna wus prapta | wau satêngah wanadri | nahan ingkang kawarnaa | Kyai Supa iku nênggih | atugur Majapait | ngandika kyai puniku | Kyai Supa punika | kadipundi Supagati | dika mantuk mêndhêt sangu malih [ma...]

--- [f. 132r] ---

[...lih] ika ||

12. sabarang-barange ika | sêdaya wus têlas sami | Kyai Supagati ika | anulya mantuk sira gli | datan kawarna margi | ambêkta sarencangipun | sampun dumugi ika | satêngahing wona singgih | gya kapêthuk marang Ki Sura sêmana ||

13. nulya wau angandika | Kyai Supagati nênggih | iki iya bocah apa | têka lêlaku pribadi | ana têngah wanadri | iki nora duwe batur | iya bature ika | dene kêndêl bocah iki | angandika Ki Supagati têtanya ||

14. sêmana wus tinakonan | sira iki bocah ngêndi | têka lêlaku priyăngga | ana satêngah wanadri | dene akêndêl iki | iya norana baturmu | Ki Sura aturira | dhatêng Kyai Supagati | aturipun Ki Sura inggih kawula ||

15. botên gadhah rencang kula | angandika Supagati | lah ing ngêndi umahira | umatur Ki Sura nênggih | kula kiyai dhingin | saking Bêlambangan ulun | Kyai Supa ngandika | sapa jênêngira kaki | inggih kula Ki Sura wêsta kawula ||

16. lah Ki Sura karêpira | arêp miyang ngêndi kaki | kajêng kawula punika | waunipun kula kyai | dhatêng Tubin kariyin | atakèn jêng rama ulun | wartosipun punika | ngalih Sidayu nêgari | kula igih dhatêng ing Sidayu ika ||

17. nênggih wartose punika | kesah dhatêng Maospait | milane kula punika | lajêng nusul mring ramèki | Ki Supagati angling | sapa jênênge puniku | iya wong atuwanira |[229] Ki Sura umatur aris | wartosipun punika Kiyai Supa ||

18. anênggih bapa kawula | wartose wong saking Tubin | Kyai Supagati ngucap | bocah ngame iki singgih | angaku duwe iki | bapa Kyai Supa iku | yèn mêngkono ta sira | payo bali sira dhingin | masih adoh nêgara ing Majalêngka ||

19. bok sira dèn pangan macan | sênadyan mênyanga benjing | sira mring nêgara ika | ing Majapait ta benjing | barênga lan mami |[230] mênèk [mênè...]

--- [f. 132v] ---

[...k] mati nèng dêlanggung | pinangan macan sira | besuk barêng lawan mami | ingsun gara[231] sira mring nêgaraningwang ||

20. Ki Sura nulya tut wuntat | dhatêng Kyai Supagati | datan kawarna sêmana | Kyai Supagati prapti | ing Sidayu sira glis | Ki Supagati amuwus | lah Ki Sura karia | anaa jabaning uni | iya jaro Ki Sura sira karia ||

21. Ki Sura umatur sigra | dhatêng Kyai Supagati | kiyai lamun kinginga | kawula amondhok singgih | inggih griyane ugi | Nyai Cêngkèh kang karuwun | sampun nulya linilanan |[232] lami-lami Supagati | pêrdandanan abon-abon wong akesah ||

22. sêmana ya undhang-undhang | Kyai Supagati aglis | sarupane batur ingwang | kang omah ing jaba iki | kabèh aja na kari | wong ingsun sêdaya iku | lah ing ngêndi ta iya | Ki Sura pondhoke dhingin | nora nana kang wêruh pondhoke ika ||

23. omahe botên kantênan | bokmênawi minggat wêngi | Kyai Supagati nulya | umangkat sira tumuli | dhatêng ing Majapait | Ki Sura tinilar sampun | nulya Ki Sura ika | atêtakèn dhatêng nyai | Nyai Cêngkèh punapa sampun mangkata ||

24. Kyai Supagati iya | kulup uwis mangkat wingi | Ki Sura nulya pamitan | nusul dhatêng Majapait | datan kawarna margi | nusup ngayam alas sampun | lampahira Ki Sura | Kyai Supagati nênggih | sampun dhatêng wau nagri Majalêngka ||

25. nusup sirèng ngayam alas | Ki Sura anèng wanadri | satêngahing wonapringga | datan dangu wingking nênggih | tumulya wontên angling | ujaring syara karungu | hèh sira ta Ki Sura | mandhêga sadhela iki | ya Ki Sura anolèh tan ana jalma ||

26. dèn tingali datan ana | botên wontên jalma nênggi[233] | amulat mangetan ika | ngidul ngilèn ngalèr nênggih | tan ana kang kaèksi | ingkang duwe syara wau | nulya lumampah sigra | nulya wontên syara malih | gya anolèh datan wontên katingalan ||

27. kaping kalih

--- [f. 133r] ---

kaping tiga | kaping pat botên ningali | Ki Sura mêksa lumampah | botên dangu wontên prapti | têtiyang kaki ki |[234] amêgati wontên ngayun | ngajênganira Sura | anulya wêcana manis | kaki-kaki mêgati wontên ing ngarsa ||

28. sira iki babo nyawa | arêp miyang ngêndi kaki | ingsun cêluk-cêluk sira | sapisan pindho tan nolih | jangkêp ping têlu kaki | kaping pat sira puniku | nora gêlêm mandhêga | sira iki marang ngêndi | gya sumaur Ki Sura kala sêmana ||

29. kula ajêng dhatêng ika | inggih nagri Maospait | angling kaki-kaki ika | ki putu aja ta kaki | sira yèn laju kaki | marang nagri Maoslangu | Ki Sura agya mêksa | lumampah tan nolèh ngwuri | wus cinandhak wau astane Ki Sura ||

30. yèn sira amêksa nyawa | lah kêris ingsun puniki | alah ta sira gawaa | ing masalah sira kaki | ingalêm mring sudarmi | Ki Sura sira umatur | dhatêng kang angsung ika | kyangi[235] puniki anênggih | gih puniki kiyai kêris punapa ||

31. kaki tuwa tutur ika | dhatêng Ki Sura puniki | pituturira punika | mulane puniku kaki | Kyai Supa puniki | iya ing Sidayu iku | miwah kang êmpu dhomas | padha katimbalan kaki | marang ratu ing Majapait punika ||

32. kala ing dalu punika | sang ratu ing Majapait | sajroning sare punika | ana syara kapirsèki | basaning syara kadi | hèh Sang Ratu Maoslangu | arêp tulusa ika | panjênênganira aji | pan tumurun marang anak putunira ||

33. duwea kêris mêngkana | kang kaya mangkene iki | anulya cinandhak sigra | kang arupa kêris iki | sang ratu wungu agli | ningali kêrise iku | nora nana katingal | milane sang ratu nênggih | animbali kang êmpu dhomas sêdaya ||

34. sêdaya samya ngandikan | marang Ratu Maospait | padha kinon gawe ika | iya kêris iku nênggih | padha gawea iki | dhapur dhewe-dhewe iku | karsane ratu ika |

--- [f. 133v] ---

iya Ratu Maospait | mênèk ana èmpêre kêris punika ||

35. ipène sang ratu iya | wruhanira Sura iki | iya kêrisira ika | ipène sang ratu nênggih | iya ing Majapait | adene dhapuripun |[236] kili cêcadhong ika | lawan sêsampur anênggih | lawan iya urubing damar punika ||

36. lah ênya sira gawaa | anulya tinampan agli | kang awarna kêris ika | kaki-kaki ical aglis | saking ngajênge iki | Ki Jaka Sura puniku | nulya lumampah sigra | dhatêng nagri Maospait | tan kawarna sampun prapta ing nêgara ||

37. alèrèn wêwarung ika | alinggih bêbango nênggih | Ki Supagati utusan | dhatêng ing wêwarung nênggih | nulya wau ningali | Ki Sura alinggih wau | ana ngandhape ika | ing bêbango iku nênggih | panakawan sêmana anulya panggya ||

38. sêksana umatur sigra | dhatêng Kyai Supagati | kyai Ki Sura punika | anusul punika nênggih | rèrèn wêwarung nênggih | saandhap bêbango iku | alon sira angucap | Kyai Supagati nênggih | apa têmên bocah ature mring ingwang ||

39. yèn mêngkono iya ika | sira pirsaa tumuli | anuntên dipun pariksa | yêktos wontên wande iki | nulya dipun timbali | Ki Sura wus prapta gupuh | Supagati ngandika | Ki Sura dipun takèni | alah sapa baturira ta Ki Sura ||

40. umatur gupuh Ki Sura | botên gadhah rencang nênggih | lumampah kula piyambak | Ki Supagati ngling aris | dudu bocah sayêkti | dudu sabaène iku | sigra Ki Sura ika | gadhah atur mêlasasih | dhatêng Kyai Supagati mêlasarsa ||

41. inggih kawula punika | kiyai dika lilani | sohan dhatêng raka dika | kajêng Kyai Supa nênggih | angling Ki Supagati | aja seba dhewe iku | ingsun kang anyebakna | marang sira iku kaki | nulya seba wau dhatêng Kyai Supa ||

42. nulya umatur sêmana | mring kang raka wau nênggih | sampeyan dikakkên ika | amêndhêt kang sangu nênggih | sampun [sampu...]

--- [f. 134r] ---

[...n] angsal puniki | sapunika warnanipun | lawan malih kawula | dipun nunuti puniki | inggih bocah alit angangkên putranta ||

43. inggih sampeyan punika | ingangkên pudarma[237] nênggih | Kyai Supa angandika | iku bocah têka ngêndi | angaku-aku iki | duwe bapa marang ingsun | iya ing mangke ika | ana ngêndi iku nênggih | wontên jawi inggih ta rare punika ||

44. yèn mêngkono adhi sira | timbalana iku mangkin | nulya wau ingandikan | Ki Sura prapta ing ngarsi | wontên ing latar nênggih | Supagati alon matur | inggih kakang punika | warnane bocahe nênggih | tinimbalan wau dhatêng Kyai Supa ||

45. apan ta botên sinapa | tansah pinandêng ing liring | Ki Sura dhatêng Ki Supa | yèn angucapa ing ati | rare puniki nênggih | abagus ing warnanipun | anake sapa ika | Ki Sura micarèng ati | apa iya iku nora dèn aturna ||

46. tansah dèn kêkênthang ika | ana ing pêpanas mami | Kyai Supagati nulya | mantuk dhatêng pondhok aglis | Kyai Supa puniki | anulya angawe wau | dhatêng bocah punika | kang ontên ing latar nênggih | nulya sira acêlak Kiyai Supa ||

47. Kyai Supa atêtanya | dhatêng Ki Sura sira gli | sira iku bocah apa | têka ing ngêndi ta dhingin | Ki Sura matur aris | inggih kawula pukulun | tiyang saking Bêlambangan |[238] Kyai Supa ngandika ris | agawenira têka kene iya |[239]|

48. mila kawula punika | dhatêng ngarsa sang ayogi | ing ngarsa sampeya[240] ămba | angulari bapa nênggih | Kyai Supa ngling aris | sapa arane puniku | iya sudarmanira | ngêndi umahe anênggih | bapakira sapa jênênge ing kuna ||

49. umatur wau Ki Sura | wartine pun biyang nênggih | bapa kawula punika | saking nêgari ing Tubin | kêkasihipun nênggih | Kyai Supa kang karuwun | mila kula punika | sohan dhatêng sang ayogi | Kyai Supa angraos sajro wardaya ||

50. kêraos ing garwanira [garwa...]

--- [f. 134v] ---

[...nira] | Kyai Supa ngandika ris | Sura dimarene iya | sigra majêng awotsari | Kyai Supa sira ngling | apa sira kandhut iku | inggih bêbêktanira | pun biyang puniku dhingin | gih punika têtilaripun pun bapa ||

51. dipun wêstani punika | inggih pêthik ingkang alit | lan caloning dhuwung ika | Kyai Supa ngandika ris | ingsun tingalane êndi |[241] pêpêthik cêcalon iku | sarêng katur punika | pêpêthik cêcalon nênggih | adhuh anak ingsun Ki Sura ta iya ||

52. iku apa sira gawa | sira sasabi nèng gigir | alon umatur Ki Sura | kula botên bêkta malih | amung kalih pêrkawis | ingih puniku rumuwun | bêbêktane pun biyang | Kyai Supa muwus aris | aja garoh kulup marang wong atuwa ||

53. pêsthi nora ilok uga | marang wong atuwa kaki | nulya umatur Ki Sura | inggih kêris ta puniki | nênggih kang wontên gigir | andikane manis arum | Kyai Supa sêmana | adhuh anak ingsun gusti | biyangira apa maksih anom ika ||

54. apa maksih iku iya | biyangira iku dhingin | padha kêslamêtan ika | Ki Sura matur ngabêkti | inggih basuki gusti | pun biyang punika wau | Kyai Supa ngandika | kulup iku sun tingali | iya Sura ingsun pan ayun wikana ||

55. Ki Sura matur anêmbah | ngaturakên kêris nênggih | agya tinampan kang rama | Kyai Supa ngandika ris | iya ta kulup iki | kêris têka ngêndi mau | apa gawane ika | iya biyangira singgih | ingkang putra umatur dhatêng kang rama ||

56. inggih dede gusti ika | dhuwung saking ibu singgih | dede bêbêktan punika | Kyai Supa ngandika ri | iya nyawa ta iki | olèhira ngêndi mau | iya ta kêrisira | têka ngêndi iku dhingin | ingkang putra umatur sarya wotsêkar ||

57. inggih ta gusti punika | malabukanipun[242] dhingi | inggih ta kêris punika | kala kawula ing nguni | lêlampah ing wanadri | wontên satêngah wana gung | inggih ing wonapringga | ngwingking wontên [wontê...]

--- [f. 135r] ---

[...n] jalma singgih | cêluk-cêluk inggih dhatêng ing kawula ||

58. kawula tolèh punika | botên wontên jalma nênggih | jangkêp sapisan punika | kaping kalih tan kaèksi | kaping tigane singgih | jangkêp ping sêkawan wau | botên wontên katingal | botên dangu nulya prapti | inggih tiyang kaki-kaki ingkang prapta ||

59. amêgati ngarsa aba | wontên ngajêng kula singgih | kaki-kaki nulya ngucap | iya sira iki ugi | ingsun cêluk ing nguni | sira iki tan sumaur | sapisan pindho ika | ping têlu kaping pat iki | nora mandhêg kaya ngapa putuningwang ||

60. sira iki iya nyawa | arêp miyang ngêndi kaki | inggih kawula punika | ajêng dhatêng ing nêgari | inggih ing Maospait | punika manira jug |[243] pun kaki-kaki ika | apênging kawula singgih | aja miya[244] sira nagri Majalêngka ||

61. kawula amêksa ika | wicantênipun ing nguni | tiyang kaki-kaki ika | yèn sira amêksa singgih | kêris ingsun puniki | sira gawaa puniku | kawruhanira iya | kêris ingsun iki singgih | iya iki impène sri naradipa ||

62. sang prabu ing Majalêka[245] | mila sang prabu nimbali | iya[246] êmpu dhomas ika | bok sira nora udani | dhapure kêris iki | cêcadhong sêsampur iku | kêkili urubing damar |[247] sasampunipun wêwarti | kaki-kaki sampune nulya amusna ||

63. anulya ical sêksana | saking ngajêng kula gusti | Kyai Supa langkung suka | ing wardayanira singgih | yèn mêngkono nak mami | iki impène sang prabu | iya sira Ki Sura | kêpasangyogya nak mami | kêrisira iki sun ujukkên[248] iya ||

64. inggih sakêlangkung karsa | sampeyan sang maha yêkti | sampun kadya sapunika | sênadyan pati lan urip | inggih ingkang ayogi | ingkang andarbèni iku | Kyai Supa adandan | arsa seba mring nêrpati | tan adangu anulya wau ngandikan ||

65. sêdaya wau ngandikan | Kyai [Kya...]

--- [f. 135v] ---

[...i] Supa sampun prapti | kang para êmpu sêdaya | êmpu dhomas samya prapti | ing ngarsanira narpati |[249] sampun anglêmpak sêdarum | sakèh êmpu pêpakan | samya atur dhuwung sami | wus kapriksa datan wontên kang miriba ||

66. datan wontên marêngana | ing karsane sri bopati | sang prabu ing Majalêngka | sakêlangkung duka singgih | wau sri narapati | dhatêng Kyai Supa iku | yèn mangkono ta iya | sakèhe pandhe puniki | nora nana kang layak anèng nêgara ||

67. nora nana gawenira | ingsun kalumpukkên iki | sakèhe êmpu sêdaya | padha tundhungana agli | iya sakèhe iki | ayya na nyukêri iku | iya nêgaraningwang | Kyai Supa majêng aglis | ngaturakên Kyai Supa pêjah gêsang ||

68. Kyai Supa awotsêkar | dhatêng wau sri bopati | aturira angêrêpa | sampun duka sri bopati | dhatêng kang abdi-abdi | kawula nuwun bêbêndu | dhatêng paduka nata | sakathahe ingkang abdi | Kyai Supa ature manis sêmbada ||

 

---

1	Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Mulud tanggal kaping 8 [13 April 1810]. (kembali) Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Mulud tanggal kaping 8 [13 April 1810].
2	Lebih satu suku kata: mring kang pepe ki patih ngandika ris. (kembali) Lebih satu suku kata: mring kang pepe ki patih ngandika ris.
3	asuwita. (kembali) asuwita.
4	ingsun. (kembali) ingsun.
5	Kurang satu suku kata: bocah gandhèk timbalana. (kembali) Kurang satu suku kata: bocah gandhèk timbalana.
6	gandhèk. (kembali) gandhèk.
7	sarta. (kembali) sarta.
8	runtik. (kembali) runtik.
9	Lebih satu suku kata: nuwun duka kawula tadhah runtik. (kembali) Lebih satu suku kata: nuwun duka kawula tadhah runtik.
10	paduka. (kembali) paduka.
11	kumawawa. (kembali) kumawawa.
12	pacêt. (kembali) pacêt.
13	Kurang dua suku kata: kaya ngapa ture Dilah kang kayèku. (kembali) Kurang dua suku kata: kaya ngapa ture Dilah kang kayèku.
14	Lebih satu suku kata: Jaka Dilah nulya dipun tangisi. (kembali) Lebih satu suku kata: Jaka Dilah nulya dipun tangisi.
15	Lebih satu suku kata: angaturi uning dhatêng sang aji. (kembali) Lebih satu suku kata: angaturi uning dhatêng sang aji.
16	sinanjata. (kembali) sinanjata.
17	Lebih satu suku kata: sarwi pinatêdhan kasih. (kembali) Lebih satu suku kata: sarwi pinatêdhan kasih.
18	alit. (kembali) alit.
19	Lebih satu suku kata: tur sinungan salêksa tiyang alit. (kembali) Lebih satu suku kata: tur sinungan salêksa tiyang alit.
20	Kurang satu suku kata: pan karya wong salêksa. (kembali) Kurang satu suku kata: pan karya wong salêksa.
21	Lebih satu suku kata: nênggih garwane sang nata. (kembali) Lebih satu suku kata: nênggih garwane sang nata.
22	undhi. (kembali) undhi.
23	ngêringgit. (kembali) ngêringgit.
24	Kurang satu suku kata: aturipun pan kadya lir bèthèt sèwu. (kembali) Kurang satu suku kata: aturipun pan kadya lir bèthèt sèwu.
25	Lebih satu suku kata: batanira padha sira usungi. (kembali) Lebih satu suku kata: batanira padha sira usungi.
26	Lebih satu suku kata: măngsa ora kari nyambut cêpuri. (kembali) Lebih satu suku kata: măngsa ora kari nyambut cêpuri.
27	Lebih satu suku kata: mumpung dèrèng ngrêda kajêng waringin. (kembali) Lebih satu suku kata: mumpung dèrèng ngrêda kajêng waringin.
28	Lebih satu suku kata: kinon kesah pênging bêkta nak rabi. (kembali) Lebih satu suku kata: kinon kesah pênging bêkta nak rabi.
29	Lebih satu suku kata: sri nalendra malêbêt dalêm puri. (kembali) Lebih satu suku kata: sri nalendra malêbêt dalêm puri.
30	Lebih satu suku kata: sun ulihkên mring Cêmpa. (kembali) Lebih satu suku kata: sun ulihkên mring Cêmpa.
31	saèsthining. (kembali) saèsthining.
32	surat. (kembali) surat.
33	tampanana. (kembali) tampanana.
34	Kurang dua suku kata: nanging wêkas ingsun marang ing sirèku. (kembali) Kurang dua suku kata: nanging wêkas ingsun marang ing sirèku.
35	Lebih satu suku kata: dupi lair sakarêpira benjing. (kembali) Lebih satu suku kata: dupi lair sakarêpira benjing.
36	osiking (dan di tempat dan bentukan lain). (kembali) osiking (dan di tempat dan bentukan lain).
37	Lebih satu suku kata: gih nuwun pasihan dalêm kapundhi. (kembali) Lebih satu suku kata: gih nuwun pasihan dalêm kapundhi.
38	Lebih satu suku kata: lawan malih sakathah sisip mami. (kembali) Lebih satu suku kata: lawan malih sakathah sisip mami.
39	Lebih satu suku kata: sasat sampun tumêdhak. (kembali) Lebih satu suku kata: sasat sampun tumêdhak.
40	Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Mulud tanggal kaping 9 [14 April 1810]. (kembali) Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Mulud tanggal kaping 9 [14 April 1810].
41	pêcattandha (dan di tempat lain). (kembali) pêcattandha (dan di tempat lain).
42	andhamoi (dan di tempat lain). (kembali) andhamoi (dan di tempat lain).
43	Lebih dua suku kata: sampun prapta wau dutane narpati. (kembali) Lebih dua suku kata: sampun prapta wau dutane narpati.
44	pêngangge. (kembali) pêngangge.
45	mami (dan di tempat lain). (kembali) mami (dan di tempat lain).
46	Kurang satu suku kata: pêrtandhane angangge pêngangge mami. (kembali) Kurang satu suku kata: pêrtandhane angangge pêngangge mami.
47	ngrangkul. (kembali) ngrangkul.
48	pinundhut (dan di tempat dan bentukan lain). (kembali) pinundhut (dan di tempat dan bentukan lain).
49	angêjèpi. (kembali) angêjèpi.
50	Gatra ini disisipkan di margin kanan. Biasanya guru lagu i: mantri. (kembali) Gatra ini disisipkan di margin kanan. Biasanya guru lagu i: mantri.
51	Kurang satu suku kata: uwonge sakêmbaran. (kembali) Kurang satu suku kata: uwonge sakêmbaran.
52	Tubin (dan di tempat lain). (kembali) Tubin (dan di tempat lain).
53	Ngatasangin. (kembali) Ngatasangin.
54	sumungkêm. (kembali) sumungkêm.
55	Ampèl. (kembali) Ampèl.
56	Kurang satu suku kata: kanjêng sunan pan sampun alama. (kembali) Kurang satu suku kata: kanjêng sunan pan sampun alama.
57	Kurang satu suku kata: sajuga anakira. (kembali) Kurang satu suku kata: sajuga anakira.
58	pasunatan. (kembali) pasunatan.
59	Lebih satu suku kata: yèn angsal pangèstu. (kembali) Lebih satu suku kata: yèn angsal pangèstu.
60	Variasi: bodhik. (kembali) Variasi: bodhik.
61	abange. (kembali) abange.
62	kadya. (kembali) kadya.
63	Kurang satu suku kata: kadya sangkêlat wau. (kembali) Kurang satu suku kata: kadya sangkêlat wau.
64	Lebih satu suku kata: de kapatêdhan jimat. (kembali) Lebih satu suku kata: de kapatêdhan jimat.
65	kongkon. (kembali) kongkon.
66	kinunci. (kembali) kinunci.
67	ginanjar (dan di tempat lain). (kembali) ginanjar (dan di tempat lain).
68	Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Mulud tanggal kaping 13 [18 April 1810]. (kembali) Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Mulud tanggal kaping 13 [18 April 1810].
69	wasiyat. (kembali) wasiyat.
70	glis (dan di tempat lain). (kembali) glis (dan di tempat lain).
71	kanjêng (dan di tempat lain). (kembali) kanjêng (dan di tempat lain).
72	aris. (kembali) aris.
73	ayogi. (kembali) ayogi.
74	Kurang satu suku kata: putranta sang anom. (kembali) Kurang satu suku kata: putranta sang anom.
75	Supa. (kembali) Supa.
76	Kurang satu suku kata: nora ana iku kang udani. (kembali) Kurang satu suku kata: nora ana iku kang udani.
77	pêsthi. (kembali) pêsthi.
78	anom (dan di tempat lain). (kembali) anom (dan di tempat lain).
79	Supa. (kembali) Supa.
80	Kurang satu suku kata: nulya takèn Ki Supa sira glis. (kembali) Kurang satu suku kata: nulya takèn Ki Supa sira glis.
81	Lebih satu suku kata: anauri kang tinanya aris. (kembali) Lebih satu suku kata: anauri kang tinanya aris.
82	wêstanipun. (kembali) wêstanipun.
83	pênêd. (kembali) pênêd.
84	Kurang satu suku kata: olèh ingsun pan anambut kardi. (kembali) Kurang satu suku kata: olèh ingsun pan anambut kardi.
85	bagus. (kembali) bagus.
86	kapêdhaknya. (kembali) kapêdhaknya.
87	aglis (dan di tempat lain). (kembali) aglis (dan di tempat lain).
88	Kurang satu suku kata: maring kang punang wong. (kembali) Kurang satu suku kata: maring kang punang wong.
89	wêrti. (kembali) wêrti.
90	Kurang satu suku kata, dan biasanya guru lagu i: kapêrang kang wêrti. (kembali) Kurang satu suku kata, dan biasanya guru lagu i: kapêrang kang wêrti.
91	Kurang satu suku kata: sira dandakêna ta dèn akèh. (kembali) Kurang satu suku kata: sira dandakêna ta dèn akèh.
92	kaot. (kembali) kaot.
93	glis. (kembali) glis.
94	tinarik. (kembali) tinarik.
95	nênggih. (kembali) nênggih.
96	Kurang satu suku kata: dipun kêkobong sira dèn age. (kembali) Kurang satu suku kata: dipun kêkobong sira dèn age.
97	Catatan: Aksara "a" pada kata "age" disisipkan di bawah gatra. (kembali) Catatan: Aksara "a" pada kata "age" disisipkan di bawah gatra.
98	Lebih satu suku kata: nulya dipun sami ing warnane. (kembali) Lebih satu suku kata: nulya dipun sami ing warnane.
99	Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Mulud tanggal kaping 15 [20 April 1810]. (kembali) Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Mulud tanggal kaping 15 [20 April 1810].
100	Pada pupuh Pocung ini terdapat variasi guru lagu untuk gatra ke-3. Pada gatra ke-3 ini terdapat guru lagu o, dan bukan i sesuai dengan aturan tembang macapat pada umumnya. Variasi ini tidak dicatat sebagai catatan kaki. (kembali) Pada pupuh Pocung ini terdapat variasi guru lagu untuk gatra ke-3. Pada gatra ke-3 ini terdapat guru lagu o, dan bukan i sesuai dengan aturan tembang macapat pada umumnya. Variasi ini tidak dicatat sebagai catatan kaki.
101	Lebih dua suku kata: lawan Kyai Supa. (kembali) Lebih dua suku kata: lawan Kyai Supa.
102	umpêtakên. (kembali) umpêtakên.
103	Lebih dua suku kata: dèn umpêtkên iya. (kembali) Lebih dua suku kata: dèn umpêtkên iya.
104	ingutus. (kembali) ingutus.
105	Lebih dua suku kata: ati pêkênira. (kembali) Lebih dua suku kata: ati pêkênira.
106	Lebih dua suku kata: nêgara ing Tuban. (kembali) Lebih dua suku kata: nêgara ing Tuban.
107	Lebih dua suku kata: awicantên nulya. (kembali) Lebih dua suku kata: awicantên nulya.
108	Catatan: Aksara "ja" pada kata "aja" disisipkan di bawah gatra. (kembali) Catatan: Aksara "ja" pada kata "aja" disisipkan di bawah gatra.
109	Lebih dua suku kata: pan nulya winêjang. (kembali) Lebih dua suku kata: pan nulya winêjang.
110	alon. (kembali) alon.
111	Kurang satu suku kata: iya iku yèn alair lanang besuk. (kembali) Kurang satu suku kata: iya iku yèn alair lanang besuk.
112	kongkon. (kembali) kongkon.
113	Lebih satu suku kata: ingsun lunga iya. (kembali) Lebih satu suku kata: ingsun lunga iya.
114	Lebih dua suku kata: de gêrah punika. (kembali) Lebih dua suku kata: de gêrah punika.
115	sinom. (kembali) sinom.
116	Kurang satu suku kata: lamuna bisa ingkang wong. (kembali) Kurang satu suku kata: lamuna bisa ingkang wong.
117	Kurang satu suku kata: wus undhang patih sakèh wong. (kembali) Kurang satu suku kata: wus undhang patih sakèh wong.
118	Kurang satu suku kata: lawan ingsun ganjar nêgara ta iku. (kembali) Kurang satu suku kata: lawan ingsun ganjar nêgara ta iku.
119	nulya. (kembali) nulya.
120	sun. (kembali) sun.
121	Catatan: Aksara "ra" pada kata "sira" disisipkan di bawah gatra. (kembali) Catatan: Aksara "ra" pada kata "sira" disisipkan di bawah gatra.
122	salah. (kembali) salah.
123	botên (dan di tempat lain). (kembali) botên (dan di tempat lain).
124	Kurang satu suku kata: botên wontên ingkang ngungkuli mring kula. (kembali) Kurang satu suku kata: botên wontên ingkang ngungkuli mring kula.
125	donyèku. (kembali) donyèku.
126	ngrêridhu. (kembali) ngrêridhu.
127	drubiksa. (kembali) drubiksa.
128	karêpnya. (kembali) karêpnya.
129	ingkang. (kembali) ingkang.
130	sri. (kembali) sri.
131	putraningong. (kembali) putraningong.
132	Anom. (kembali) Anom.
133	Biasanya guru lagu o: Anom. (kembali) Biasanya guru lagu o: Anom.
134	Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Mulud tanggal kaping 20 [25 April 1810]. (kembali) Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Mulud tanggal kaping 20 [25 April 1810].
135	mêsoyi. (kembali) mêsoyi.
136	bojon. (kembali) bojon.
137	lulut. (kembali) lulut.
138	kênyataan. (kembali) kênyataan.
139	tampa. (kembali) tampa.
140	jiwaningsun. (kembali) jiwaningsun.
141	Kurang satu suku kata. Bandingkan: sipat tulise punika (Cênthini, Kamajaya, Pupuh 281.52.2). (kembali) Kurang satu suku kata. Bandingkan: sipat tulise punika (Cênthini, Kamajaya, Pupuh 281.52.2).
142	Kurang dua suku kata: dudu api kali watu. (kembali) Kurang dua suku kata: dudu api kali watu.
143	Kurang satu suku kata: dudu api saking kawah. (kembali) Kurang satu suku kata: dudu api saking kawah.
144	aksara. (kembali) aksara.
145	Kurang satu suku kata: dudu angin êlèr kilyan. (kembali) Kurang satu suku kata: dudu angin êlèr kilyan.
146	kidul. (kembali) kidul.
147	Kurang satu suku kata: dudu angin saking êrong. Bandingkan: dudu angin sarupane (Wulang Rèh sarta Sanasunu, Mangunpraja, Pupuh 19.6.3). (kembali) Kurang satu suku kata: dudu angin saking êrong. Bandingkan: dudu angin sarupane (Wulang Rèh sarta Sanasunu, Mangunpraja, Pupuh 19.6.3).
148	Kurang satu suku kata: haillaha haillalah. (kembali) Kurang satu suku kata: haillaha haillalah.
149	Kurang satu suku kata: ya nganhu ingkang sampurna. (kembali) Kurang satu suku kata: ya nganhu ingkang sampurna.
150	Amba (dan di tempat lain). (kembali) Amba (dan di tempat lain).
151	angandika. (kembali) angandika.
152	Kurang satu suku kata: kang sujud angsaling warih. (kembali) Kurang satu suku kata: kang sujud angsaling warih.
153	Lebih satu suku kata: dudu banyu mujijat. (kembali) Lebih satu suku kata: dudu banyu mujijat.
154	dudu. (kembali) dudu.
155	Kurang satu suku kata: iya roh ilapi mangke. (kembali) Kurang satu suku kata: iya roh ilapi mangke.
156	langgêng. (kembali) langgêng.
157	sêjatining. (kembali) sêjatining.
158	Kurang satu suku kata: yayi sêjatining angin. (kembali) Kurang satu suku kata: yayi sêjatining angin.
159	Kurang satu suku kata: roh ingkang ingangkên cahya. (kembali) Kurang satu suku kata: roh ingkang ingangkên cahya.
160	makbul. (kembali) makbul.
161	Kurang satu suku kata: ingadhêp maring sirolah. (kembali) Kurang satu suku kata: ingadhêp maring sirolah.
162	angaturakên. (kembali) angaturakên.
163	Kurang tiga suku kata, dan biasanya guru lagu a: ingaturakên punika. (kembali) Kurang tiga suku kata, dan biasanya guru lagu a: ingaturakên punika.
164	ganda. (kembali) ganda.
165	Kurang satu suku kata: jinêm kalawan lêlimpa. (kembali) Kurang satu suku kata: jinêm kalawan lêlimpa.
166	Lebih satu suku kata: iya ingaran rêmpêru. (kembali) Lebih satu suku kata: iya ingaran rêmpêru.
167	Kurang satu suku kata: lawan paningale mangke. (kembali) Kurang satu suku kata: lawan paningale mangke.
168	sarengat. (kembali) sarengat.
169	Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 173 [1737] Mulud tanggal kaping 25 [30 April 1810]. (kembali) Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 173 [1737] Mulud tanggal kaping 25 [30 April 1810].
170	cacing. (kembali) cacing.
171	anak ingsun. (kembali) anak ingsun.
172	Kurang satu suku kata: anak ingsun dipati padha bukti. (kembali) Kurang satu suku kata: anak ingsun dipati padha bukti.
173	Kurang satu suku kata: kapir lawan Islam nisih. (kembali) Kurang satu suku kata: kapir lawan Islam nisih.
174	matur. (kembali) matur.
175	sumuyud. (kembali) sumuyud.
176	Lebih satu suku kata: lamun lanang putranira ku benjing. (kembali) Lebih satu suku kata: lamun lanang putranira ku benjing.
177	angrêrêpa. (kembali) angrêrêpa.
178	Kurang satu suku kata: kiyai wasiyat ika. (kembali) Kurang satu suku kata: kiyai wasiyat ika.
179	ajrih. (kembali) ajrih.
180	angèstrèni. (kembali) angèstrèni.
181	Lebih satu suku kata: sri bopati inggih ing Maospait. (kembali) Lebih satu suku kata: sri bopati inggih ing Maospait.
182	Gajahmoda. (kembali) Gajahmoda.
183	rêkyana. (kembali) rêkyana.
184	Catatan: Aksara "ma" pada kata "sampun" disisipkan di bawah gatra. (kembali) Catatan: Aksara "ma" pada kata "sampun" disisipkan di bawah gatra.
185	Kurang satu suku kata: anênggih kyai wasiyat. (kembali) Kurang satu suku kata: anênggih kyai wasiyat.
186	Lebih satu suku kata: ing Ngatasangin ika. (kembali) Lebih satu suku kata: ing Ngatasangin ika.
187	Kurang satu suku kata: sang dipati angandika. (kembali) Kurang satu suku kata: sang dipati angandika.
188	Lebih dua suku kata: kaatura wau dhatêng sang aprabu. (kembali) Lebih dua suku kata: kaatura wau dhatêng sang aprabu.
189	Catatan: Aksara "na" terakhir pada kata "tinampanan" disisipkan di bawah gatra. (kembali) Catatan: Aksara "na" terakhir pada kata "tinampanan" disisipkan di bawah gatra.
190	Kurang satu suku kata: kêris ingkang dhapur kaya puniki. (kembali) Kurang satu suku kata: kêris ingkang dhapur kaya puniki.
191	Lebih satu suku kata: gya tumamèng ngarsane kyana patih. (kembali) Lebih satu suku kata: gya tumamèng ngarsane kyana patih.
192	dika. (kembali) dika.
193	nora. (kembali) nora.
194	Kurang satu suku kata: nora nana ingsun dulu. (kembali) Kurang satu suku kata: nora nana ingsun dulu.
195	pandheningsun. (kembali) pandheningsun.
196	konên. (kembali) konên.
197	Kurang satu suku kata: sadandananira pisan. (kembali) Kurang satu suku kata: sadandananira pisan.
198	Lebih satu gatra: gatra ke-5 (12u) ada dua versi (dengan teks yang berbeda), dan versi pertama sesuai dengan guru wilangan Pangkur. (kembali) Lebih satu gatra: gatra ke-5 (12u) ada dua versi (dengan teks yang berbeda), dan versi pertama sesuai dengan guru wilangan Pangkur.
199	sakathahe. (kembali) sakathahe.
200	Kurang satu suku kata: sakathahe iya wong pandhe sami. (kembali) Kurang satu suku kata: sakathahe iya wong pandhe sami.
201	Lebih satu suku kata: ingsun ganjar padhukuhan sun nênggih. (kembali) Lebih satu suku kata: ingsun ganjar padhukuhan sun nênggih.
202	nanging. (kembali) nanging.
203	Kurang satu suku kata: nanging ingkang pandhe wau puniku. (kembali) Kurang satu suku kata: nanging ingkang pandhe wau puniku.
204	Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Rabingulakir tanggal kaping 1 [6 Mei 1810]. (kembali) Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Rabingulakir tanggal kaping 1 [6 Mei 1810].
205	apêkik (dan di tempat lain). (kembali) apêkik (dan di tempat lain).
206	Kurang satu suku kata: adhuh kulup putra mami. (kembali) Kurang satu suku kata: adhuh kulup putra mami.
207	dhingin (dan di tempat lain). (kembali) dhingin (dan di tempat lain).
208	Biasanya guru lagu i: puniki. (kembali) Biasanya guru lagu i: puniki.
209	Lebih satu suku kata: samar ing dêdalan kaki. (kembali) Lebih satu suku kata: samar ing dêdalan kaki.
210	têrsandha. (kembali) têrsandha.
211	Kurang satu suku kata: kula yun anunut singgih. (kembali) Kurang satu suku kata: kula yun anunut singgih.
212	Kurang satu suku kata: nunutakên kaponakan. (kembali) Kurang satu suku kata: nunutakên kaponakan.
213	nglêrêsi. (kembali) nglêrêsi.
214	Catatan: terdapat dobel sandangan: êndhase atau êndhasi. (kembali) Catatan: terdapat dobel sandangan: êndhase atau êndhasi.
215	kêris. (kembali) kêris.
216	Kurang satu suku kata: lah ta priye Ki Sura apa ta bakit. (kembali) Kurang satu suku kata: lah ta priye Ki Sura apa ta bakit.
217	kiyai. (kembali) kiyai.
218	upèh. (kembali) upèh.
219	angranji. (kembali) angranji.
220	sêmana (dan di tempat lain). (kembali) sêmana (dan di tempat lain).
221	Kurang satu suku kata: dhatêng Ki Sura sêmana. (kembali) Kurang satu suku kata: dhatêng Ki Sura sêmana.
222	Tubin (dan di tempat lain). (kembali) Tubin (dan di tempat lain).
223	Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Rabingulakir tanggal kaping 5 [10 Mei 1810]. (kembali) Terdapat tulisan tanggal pada tanda pergantian pupuh (madyapada) ini: 1737 Rabingulakir tanggal kaping 5 [10 Mei 1810].
224	Lebih satu suku kata: inggih nêgari Tubin. (kembali) Lebih satu suku kata: inggih nêgari Tubin.
225	ingandikan. (kembali) ingandikan.
226	boyong (dan di tempat dan bentukan lain). (kembali) boyong (dan di tempat dan bentukan lain).
227	Lebih satu suku kata: sak anak rayate sami. (kembali) Lebih satu suku kata: sak anak rayate sami.
228	Kurang satu suku kata: atêtanya dhatêng Ki Sura sêmana. (kembali) Kurang satu suku kata: atêtanya dhatêng Ki Sura sêmana.
229	Lebih satu suku kata: iya wong tuwanira. (kembali) Lebih satu suku kata: iya wong tuwanira.
230	Kurang satu suku kata: barênga lawan mami. (kembali) Kurang satu suku kata: barênga lawan mami.
231	gawa. (kembali) gawa.
232	Lebih satu suku kata: sampun nulya linilan. (kembali) Lebih satu suku kata: sampun nulya linilan.
233	nênggih. (kembali) nênggih.
234	Kurang satu suku kata: têtiyang kaki-kaki. (kembali) Kurang satu suku kata: têtiyang kaki-kaki.
235	kyai. (kembali) kyai.
236	Kurang satu suku kata: anadene dhapuripun. (kembali) Kurang satu suku kata: anadene dhapuripun.
237	sudarma. (kembali) sudarma.
238	Lebih satu suku kata: tiyang saking Blambangan. (kembali) Lebih satu suku kata: tiyang saking Blambangan.
239	Kurang satu suku kata: apa gawenira têka kene iya. (kembali) Kurang satu suku kata: apa gawenira têka kene iya.
240	sampeyan. (kembali) sampeyan.
241	Lebih satu suku kata: sun tingalane êndi. (kembali) Lebih satu suku kata: sun tingalane êndi.
242	mulabukanipun. (kembali) mulabukanipun.
243	Kurang satu suku kata: punika manira jujug. (kembali) Kurang satu suku kata: punika manira jujug.
244	miyang. (kembali) miyang.
245	Majalêngka. (kembali) Majalêngka.
246	Catatan: Aksara "ya" pada kata "iya" disisipkan di bawah gatra. (kembali) Catatan: Aksara "ya" pada kata "iya" disisipkan di bawah gatra.
247	Lebih satu suku kata: kili urubing damar. (kembali) Lebih satu suku kata: kili urubing damar.
248	unjukkên. (kembali) unjukkên.
249	Lebih satu suku kata: ing ngarsaning narpati. (kembali) Lebih satu suku kata: ing ngarsaning narpati.