Darma Sarana, Sastra Utama, 1912, #1631 (Pupuh 45-69)

45. Pangkur

1. nata wadya ingkang dadya | panganjuring aprang minôngka tindhih | dupi pêthuk nulya campuh | prang rame ngadu bala | ramening prang pamasanging gêlar kuwur | kabujung dening suranya | dangu paguting ajurit ||

2. tan wontên ingkang kasoran | sami ngêtog kasuranira kalih | dupi sawatawis dangu | wadyabala Ngastina | ingêbyukan wadya sabrang surèng kewuh | dadya kalindhih ing yuda | kathah kang tumêkèng lalis ||

3. sisane ingkang palastra | ngisis ngungsi sisihira sang patih | kadwi risang mantri ngayun | Danurwedha Supadma | langkung duka sigra ngêrig punggawa gung | sarêng mangsah ing ayuda | nirbaya asoroh pati ||

4. nirkara sura tan taha | sarêng ngamuk prasamya ambêk pati | singa katarajang mawut | kang kacandhak linunas | nanging wadya ing sabrang lir samodra gung | kadya amêrangi tirta | sirna satus sèwu prapti ||

5. karya giris kang umiyat | wadyabala Ngastina èsmu miris | karepotan tandangipun | ingêbyukan pêpêjah | ingkang mundur prasamya anadhang tatu | awis ingkang mantuk wêtah | tumpêsan madyaning jurit ||

6. têmah kèlês madyaning prang | pra punggawa Ngastina ingkang kari |

--- 1 : 140 ---

tan wontên kang nêdya mundur | samya ambêk pralaya | samangkana gunging wadyabala wau | Ngastina ingkang kabranan | ingantukkên mring nagari ||

7. elur sêlur tanpa kêndhat | ya ta kauningan ing sri bupati | sakalangkung dukanipun | sigra miyos ing rana | ingiringkên pra punggawa ingkang tugur | wontên salêbêting pura | karsanya jêng sri bupati ||

8. sumêdya napung ing yuda | anglabuhi wadyanira kang lalis | kasambut madyaning pupuh | samana rinuwiya | nalikanya lumaksana sang aprabu | anulya wontên sujanma | misuwur juragan sugih ||

9. awasta Nangkoda Sarwa | duk samana Nangkoda Sarwa myarsi | sri narendra arsa magut | nyarirani ngayuda | wit kèh wadyabalanira kang kasambut | lena samadyaning rana | Nangkoda wêlas tan sipi ||

10. sigra anututi nêdya | umiringa têdhakira sang aji | Nangkoda lon dènnya matur | dhuh gusti sri pamasa | kaparênga sinuhun kèndêl sapangu | Sang Sri Yudayana kagyat | gya kèndêl lon dènira ngling ||

11. lah ta sira iku sapa | têka wani angandhêg laku mami | juragan nêmbah umatur | dhuh pêpundhèn kawula | kang satuhu binatharèng rat sawêgung | amba punika juragan | abdi paduka pribadi ||

12. wasta pun Nangkoda Sarwa | wiwit alit [a...]

--- 1 : 141 ---

[...lit] amba dènira ngabdi | mila amba kamipurun | umatur jêng paduka | rèhne ratu ing sabrang ingkang jêjuluk | Sri Waradhaya Madhêndha | kalangkung sudibya sêkti ||

13. dadya kawula sandeya | jêng paduka arsa magut pribadi | cipta kawula pukulun | upami sri narendra | praptèng tiwas kasambut madyaning pupuh | kawula môngsa kantuna | nêdya labuh sirnèng jurit ||

14. amila saking punika | amba darbe panulaking kasaktin | warni sêsotya pukulun | awasta agniyara | yèn kapusus wontên samadyaning pupuh | saèstu mêdal pawaka | kang agêng apindha ardi ||

15. sagêd anyirnakkên mêngsah | padukendra kang ambêg pêksa wani | dene pawaka puniku | manawi dhatêng rowang | tan tumama Sri Yudayana duk ngrungu | langkung sukaning wardaya | sêsotya gya dèn tampèni ||

16. puwara anulya bidhal | pun Nangkoda Sarwa kinèn umiring | kinèn cakêt lan sang prabu | sapraptaning paprangan | sri narendra sawadyanya sigra nrambul | dupi narendra umiyat | wadyendra mundur ing jurit ||

46. Durma

1. umyung gumrah sambating wadya kabranan | nata sigra amusthi | sotya agniyara | pinusthi munggwing asta | tan dangu pawaka mijil | angalad-alad | yayah maendra [ma...]

--- 1 : 142 ---

[...endra] wukir ||

2. angèbêki saindêngirèng paprangan | tan dangu sirna gusis | wadya ing Madhêndha | wus sirna kabasmaran | tan ana kang mônggapulih | Sri Yudayana | langkung suka tan sipi ||

3. sarta dahat agung panarimanira | mring Nangkoda Sarwa ki | sasirnaning mêngsah | Sang Prabu Yudayana | dhawuh dhatêng patih kalih | kinèn nglêmpakna | wadya sisaning lalis ||

4. wusnya nglêmpak Sang Sri Yudayana nulya | kondur tumamèng nagri | ingiring pra wadya | sapraptanya ing pura | sang nata lênggah siniwi | pra punggawendra | sadaya samya nangkil ||

5. sang aprabu miwah patih sêkalihan | yêktos warti-winarti | solahing ayuda | puwara parêng suka | sokur mring jawata luwih | wusnya mangkana | mijil ganjaran aji ||

6. amawantu-wantu datanpa etungan | Arya Supadma Patih | ingkang kadhawuhan | ambagi marang wadya | pinerang têtikêlan[1] | wadya kang taksih basuki | tampi saduman | dene wadya kang lalis ||

7. nèng paprangan warisnya tampi dwi duman | sagunging wadya aji | suka nuhun dahat | anulya kang sêsotya | agniyara sinungkên mring | Nangkoda Sarwa | sarta dipun paringi ||

8. gêganjaran môngka tandhaning katrima | wau ingkang sinung sih | Sang Nangkoda Sarwa | matur sarwi manêmbah | dhuh gusti [gu...]

--- 1 : 143 ---

[...sti] jêng sri bupati | sotya punika | amba aturkên yêkti ||

9. lêstantuna dadya kagungan narendra | karana samukawis | kang elok myang lôngka | pantês manawi dadya | kagunganing narapati | salaminira | sang nata duk miyarsi ||

10. sansaya gung suka panarimanira | Nangkoda Sarwa mangkin | langkung kinasihan | kalilan sumiwia | kadya pra punggawa aji | Nangkoda Sarwa | sandika turirèki ||

11. sarta kathah tur-aturnya mring sang nata | barang kang pèni-pèni | angsal-angsalira | gêgramèn saking sabrang | sabibarira tinangkil | Sri Yudayana | kondur tumamèng puri ||

12. pra wadyendra umantuk sowang-sowangan | ya ta ing lami-lami | Prabu Yudayana | karsa myos siniwaka | nujwèng ari Soma Manis | wadyabalendra | pêpak sami anangkil ||

13. warangkendra Supadma myang Danurwedha | mabukuh nèng ngarsa ji | mangkana karsendra | dhawuh mring Sang Supadma | he kakang Supadma Patih | wa Danurwedha | myang kyèhning wadya mami ||

14. ingsun mangkya arsa ajêjuluk nama | Sri Baswara samangkin | karana manira | samangkya wus kagungan | kasêktèn kang rupa agni | sing kuwasanya | agniyara sotya di ||

15. tur-ature saka Si Nangkoda Sarwa | dwi patih mangênjali | matur ngayubagya | ing karsa [kar...]

--- 1 : 144 ---

[...sa] sri pamasa | sri nata gya dhawuh malih | yèn wadya nata | kang sami lèn nèng jurit ||

16. duk campuh prang lan wadya saking Madhêndha | mangkya warisirèki | kinèn gêntosana | miwah Nangkoda Sarwa | winisudha anglurahi | para juragan | kang samya ngusap wèni ||

47. Sinom

1. nyêpêng sakathahing pasar | ing lêbêt jawining nagri | miwah kalilan nganggea | kaprabon anggening mantri | lêstantun dènnya nangkil | dwi patih sandika matur | nulya dhinawuhêna | dhatêng kang samya sinung sih | sri pamasa dhawuh mring Arya Supadma ||

2. hèh kakang Arya Supadma | sira taria dèn aglis | juragan Nangkoda Sarwa | apa arsa sun paringi | putri minôngka rabi | arinira garwaningsun | atmajanira paman | Gandaprawa Gêndara Ji | kang waruju Dyah Gandoroyi ranira ||

3. kang dhinawuhan anulya | andhawuhkên kang sinung sih | aturnya nuwun sandika | sumôngga karsa sang aji | sang nata dhawuh malih | mring patih supados ngutus | wadya dhatêng Gêndara | myang mring Manikmaya wukir | tur uninga salwiring tingkah punika ||

4. miwah samya ingaturan | rawuh mring Ngastina nagri | sarênga kalawan duta | kang dhinawuhan wotsari | sri nata ngênyapuri | Sang Arya Supadma gupuh | myang Arya Danurwedha | sapanêkarira [sapa...]

--- 1 : 145 ---

[...nêkarira] sami | mantuk dhatêng wismanya sowang-sowangan ||

5. dupi prapta enjingira | kadi warangkendra nuli | amatah kadwi punggawa | kang dinuta dhatêng wukir | myang mring Gêndara nagri | wus winêling liring laku | gya budhal sawadyanya | tan rinuwi tingkahnèki | tan watawis lama wus praptèng Ngastina ||

6. Sang Aprabu Gandaprawa | miwah Sidhikara Rêsi | sakalihan manjing pura | marêk ing putra narpati | gya ingancaran nuli | satata lawan sang prabu | sawusnya sinambrama | ing pambagya nulya mijil | pasugata sadaya gya kêmbul dhahar ||

7. sawusnya dènnya bujana | Prabu Yudayana nuli | wêwarti salwiring tingkah | dera mêngsah andhatêngi | myang sasolahing jurit | dumugi sirnaning ripu | ngungun kang amiyarsa | dahat datan nyana yêkti | kadhatêngan parangmuka môndraguna ||

8. puwara sami narima | sokur mring dewa linuwih | dera jêng sri naranata | taksih pinanggih basuki | kang paman myang sang aji | Gandaprawa gya umatur | dene tan tinimbalan | nalika ramening jurit | Sang Aprabu Yudayana wangsulannya ||

9. sarèhne sangêt kasêsa | ing mêngsah pinrêp ing jurit | dadya sadaya mung pasrah | dhatêng jawata linuwih | dhêku ingkang sinung ling | rumaos kluhuran dhawuh | sawusira mangkana | enggaling [eng...]

--- 1 : 146 ---

[...galing] carita mangkin | Dèwi Gandaroyi putri ing Gêndara ||

10. wus dhinaupkên kalawan | Sang Nangkoda Sarwa mawi | binayangkarya gung dahat | agêng pamiwahannèki | Arya Supadma Patih | amangku pangantèn jalu | de pangantèn wanodya | mêdal saking jroning puri | sapêkênnya pangantèn ingundhuh marang ||

11. Patih Arya Danurwedha | samya kasok sukanèki | tan rinuwi antawisnya | wau pangantèn sarimbit | rukun dènira krami | karya sukanya sang prabu | gantya kang cinarita | taksih anunggil kang warsi | amarêngi duk ing môngsa padrawana ||

12. nagari gung ing Ngastina | kadhatêngan ripu malih | saking sabrang pinangkanya | ratu praja ing Madhili | bisikira sang aji | Sang Madyumanasa Prabu | kalêrês atmajanya | Sri Waradhaya ing nguni | kang sirnèng prang narendra gung ing Madhêndha ||

13. mila Sri Madyumanasa | nglurug mring Ngastina nagri | murina sedaning rama | Prabu Waradhaya nguni | kacarita kang prapti | agung wadyabalanipun | tur samya môndraguna | sudibya widigdèng jurit | sapraptaning Ngastina angêpang kitha ||

14. ambêbahak padhusunan | kathah kang samya angili | ngungsi mring sajroning praja | ya ta duk kapyarsa dening | sakèhing punggawa ji | mangkana dwi mantri ngayun | Arya Supadma miwah | Sang Danurwedha [Danurwe...]

--- 1 : 147 ---

[...dha] Apatih | sigra dhawuh kanthi samaptèng ayuda ||

48. Kinanthi

1. karsanya sang mantri ngayun | tur uninga mring sang aji | bilih wontên ripu prapta | ya ta mangkana Sang Aji | Yudayana sigra mêdal | tinangkil ing pôncaniti ||

2. pêpak sakèhing wadya gung | kang têngga dhawuhing aji | sangkêp sikêping ayuda | sri nata têtanya aglis | nama myang pinangkanira | mêngsah kang ngrabasèng jurit ||

3. Sang Patih Supadma gupuh | matur saking sabrang nagri | Natèng Madhili sutanya | Prabu Waradhaya nguni | ran Prabu Madyumanasa | praptanyarsa ambelani ||

4. ing sirnane ramanipun | Sri Yudayana duk myarsi | tanpa ingan dukanira | sigra dhawuh yèn karsa ji | nêdya amêthuk priyangga | ngawaki madyaning jurit ||

5. budhal kang wadya gumuruh | umiring jêng sri bupati | duk prapta ing jawi praja | laju campuh ing ajurit | prasamya sudira ing prang | sami suranira kalih ||

6. wadya sabrang kang lumurug | kèh kasambut ing ajurit | rinya Sri Madyumanasa | catur kang tumêkèng lalis | wasta Arya Dyumanadha | Arya Wiranadha tuwin ||

7. Wirasmena tiganipun | Wirabadra caturnèki | dene punggawa Ngastina | tiga kang tumêkèng lalis | punggawa Arya Subata | wadya [wa...]

--- 1 : 148 ---

[...dya] panêkar kêkalih ||

8. de wadya lit tanpa etung | kang sirna madyaning jurit | wau Sri Madyumanasa | duk uninga yèn kang rayi | catur kasambut ing rana | myang wadyanya kèh kang lalis ||

9. sigra mêdal ngamuk punggung | sura tan taha pêpulih | pra wadya sisaning pêjah | mangêmbuli ambêk pati | singa katarajang bubar | kang kacandhak angêmasi ||

10. wadya ing Ngastina mirut | miris kathah ngungsi wuri | mangkana Patih Supadma | miwah Danurwedha Patih | myang para punggawanira | samya mangsah ambêk pati ||

11. angantêp prang sêdya mêthuk | pamuknya Natèng Madhili | dupyarsa magut katungka | Sang Sri Yudayana Aji | musus sotya agniyara | tan dangu pawaka mijil ||

12. kantar-kantar urubipun | saya gung ngebat-ebati | kadya angèbêki jagad | duk sinabdan nêmpuh nuli | mring mêngsah têmahan sirna | satunggal tan wontên kari ||

13. sasirnanira kang mungsuh | Sang Sri Yudayana Aji | kamatyan sukaning driya | sêsotya linarut nuli | têmah sirêp kang pawaka | ya ta warangkendra kalih ||

14. dhinawuhan mring sang prabu | kinèn angumpulna nuli | pra punggawa myang wadyendra | dupi sampun kêmpal lagi | kawistara yèn Sang Arya | Subata lena ing jurit ||

15. gya katur dhatêng Sang Prabu [Pra...]

--- 1 : 149 ---

[...bu] | Sri Yudayana duk myarsi | langkung sungkawaning driya | de Arya Subata lalis | puwara pinupus ing tyas | pêpasthèning dewa luwih ||

16. wusnya mangkana gya kondur | ingiring kyèhning wadya ji | sapraptaning praja nulya | laju tumama ing puri | dwi patih sawadyanira | sowang-sowangan amulih ||

17. duk enjingira sang prabu | dhawuh angganjar wadya ji | kinèn ambage warata | lir adat sabannirèki | mung Sang Rêsi Sidhikara | myang Sri Gandaprawa Aji ||

18. anunggil pakuwonipun | wontên salêbêting puri | tan rinuwi antawisnya | dupi para wadya aji | sampun lêrêm sawatara | sarkaranya kang gumanti ||

49. Dhandhanggula

1. Radyèng Ngastina ri Soma langking | wanci enjing Prabu Yudayana | miyos siniwi karsane | munggwing ing sitiluhur | pêpak wadya ingkang anangkil | Sang Prabu Yudayana | saksana adhawuh | mring kadwi nayaka waktra | yèn putranya Arya Subata kang lalis | kang ran Radyan Sanjata ||

2. mangkya karsanya sri narapati | winisudha anggêntosi rama | Arya Sanjata arane | myang kyèhning wadya prabu | ingkang sirna madyaning jurit | warisnya kinarsakna | gêntosi kang lungguh | dwi patih matur sandika | dhinawuhkên kang anggêntosi sudarmi | sira Arya Sanjata ||

3. wusnya [wu...]

--- 1 : 150 ---

[...snya] mangkana Supadma Patih | sakalihan Arya Danurwedha | dhinawuhan mring sang rajèng | samya kinèn ambangun | karya kitha jawining nagri | ran kitha bêbitingan | catur kathahipun | warata maju sakawan | sartanira rinekaa kang prayogi | miwah sagêda dadya ||

4. tumuntên sang mantrimuka kalih | tur sandika anulya bibaran | sang prabu kondur tumamèng | pura mangkya winuwus | risang mantrimuka kêkalih | miwah para punggawa | ing ri enjingipun | samya nyêngkal badhe kitha | bêbitingan maju catur jawi nagri | ginêlak pakaryanya ||

5. tan rinuwi laminira kardi | enggaling carita duk samana | wus palastha pakaryane | kantun rarêngganipun | pra wadyendra kang nambutkardi | dina-dina tan kêndhat | mrih enggala rampung | taksih salêbêting warsa | kacariyos duk ing ari Soma Manis | Sang Prabu Yudayana ||

6. miyos siniwakèng pôncaniti | pêpak wadyabala kang sumewa | tan ewah kadya sabêne | sri pamasa gya dhawuh | mring dwi patih miwah Sang Rêsi | Sidhikara kalihan | marasêpuh Prabu | Gandaprawa ing Gêndara | yèn ing mangke ari nata catur sami | sadaya winisudha ||

7. sinêbut ran arya prabu sami | sarta pinaringan wêwah wadya | pinangkat-pangkat tatane [tata...]

--- 1 : 151 ---

[...ne] | miwah sinungan dhawuh | catur sami kinèn ngênggèni | kitha ing bêbitingan | ingkang maju catur | ingkang wontên wetan kitha | ari nata Dyan Ramayana samangkin | karsendra sinung nama ||

8. Arya Prabu Ramayana dening | ingkang wontên sakiduling kitha | arinira sri pamase | Dyan Ramayana luhung | pinaringan nama samangkin | Sang Arya Prabu Rama- | prawa wus kasêbut | de kang wontên kilèn praja | ari nata Dyan Prawasata samangkin | wus pinaringan nama ||

9. Arya Prabu Prawasata nênggih | ingkang wontên saêlèring praja | Dyan Warabasata rane | mangkya sinung jêjuluk | Arya Prabu asmanirèki | sartanya dhinawuhan | angaliha gupuh | kadwi sang nayaka waktra | tur sandika gya dhinawuhakên nuli | mring catur ari nata ||

10. tur sandika kang samya sinung sih | Maha Rêsi Sidhikara miwah | Sri Gandaprawa kalihe | dahat dènnya jumurung | mring karsendra ingkang utami | nulya pra ari nata | ngaras pada prabu | myang ngabêkti mring kang paman | kalih pisan sang rêsi miwah sang aji | Gandaprawa Gêndara ||

11. gya winulang saliring patraping | pangawula supadya tulusa | sihira jêng sri pamase | sang arya prabu catur | matur nuhun sêdya ngastuti | Sang Prabu Yudayana | dahat sukèng kalbu | sasampunira [sasampuni...]

--- 1 : 152 ---

[...ra] mangkana | gya bibaran nata kondur ngênyapuri | kadwi nayaka waktra ||

12. sawadyana sêsowangan mulih | duk antawis dintên sang pandhita | myang Prabu Gandaprawane | samya pamit umantuk | wus kalilan gya budhal sami | enjingnya pra arindra | samya bidhal nuju | kithanya sowang-sowangan | tan rinuwi maksih salêbêting warsi | duk watawis sawulan ||

13. Prabu Yudayana mangkya apti | ayasa prajurit sêsêliran | sadhomas yèku kathahe | dene ta wastanipun | wirasena raning prajurit | ingkang dadya pangarsa | ipenya sang prabu | kang aran Arya Karsula | mangkya dadya senapatining prajurit | sêliran wirasena ||

14. Arya Prabu Ramayana ugi | pinaringan prajurit saêmas | wirayodhèku namane | dene prajuritipun | Arya Prabu Ramaprawa Ji | ugi jangkêp saêmas | dane[2] namanipun | ran prajurit wirotama | dene Arya Prabu Prawasata nênggih | samas ran sarotama ||

15. dene ari nata kang wuragil | Sang Arya Prabu Warabasata | ugi samas prajurite | durgamastra ranipun | duk samana ingkang sinung sih | dahat panuhunira | pasihan sang prabu | duk samana santun warsa | Saumiya suryasangkala winilis | sapta tus sapta dasa ||

16. astha môngsa srawana

--- 1 : 153 ---

marêngi | duk samana Prabu Yudayana | ing ri Rêspati Manise | miyos ing sitiluhur | pêpak wadya ingkang anangkil | catur ari narendra | sawadya tan kantun | balabar praptèng bacira | ingkang marêk ing ngarsanya sri bupati | kadwi nayaka waktra ||

17. jajar lawan catur ari aji | sinambêtan para senapatya | mangkya karsa jêng pamase | sakyèhning wadya prabu | myang wadyanya ari narpati | prasami dhinawuhan | ajar-ajar pupuh | anèng madyaning bacira | prang tandhingan mrih kiwul kawaling jurit | samya ywa tolèh wuntat ||

50. Pangkur

1. kêncênging karsa narendra | ingkang kinèn sandika turirèki | Sang Arya Karsula gupuh | sêdya mangatag wadya | panêkarnya prajurit wirasena nung | gya samya mangrakit gêlar | parêng têmpuhing ajurit ||

2. sakalangkung ramenira | datan wontên ingkang kuciwèng jurit | kathah kang widagdèng kewuh | Sang Prabu Yudayana | langkung suka ing galih anulya dhawuh | amaringana ganjaran | anulya bibaran nuli ||

3. wadya mantuk sêsowangan | duk samana ing Ngastina nagari | dina-dina ajar pupuh | saengga praptèng môngsa | padrawana têrkadhang wau sang prabu | karsa ngawaki priyôngga | duk samana santun warsi ||

4. sajroning warsa Rudraksa [Rudra...]

--- 1 : 154 ---

[...ksa] | angkanira surya sangkalanèki | sapta tus lan wolung puluh | sasanga langkungira | dene côndrasangkala angkaning taun | astha tus langkung sakawan | ing môngsa kartika nênggih ||

5. Sang Aprabu Yudayana | ri Rêspati Krêsna miyos tinangkil | pêpak pra wadya supênuh | catur ari narendra | sawadyanya sumiwi lir sabanipun | miwah dwi nayaka waktra | sri nata adhawuh nuli ||

6. mring wadyendra kinèn ajar | ing bacira tandhing tangkêping jurit | wadyanira sang aprabu | prajurit wirasena | lumawana amêngsah prajuritipun | arya prabu catur pisan | kang samya pratamèng jurit ||

7. rame dènnya pôncakara | karya sukanira sang sri bupati | mangkana nulya winuwus | kinèn samya bibaran | myang nampèni ganjaranira sang prabu | mangkana Sri Yudayana | dhawuh mring patih kêkalih ||

8. ing bacira dhinawuhan | pinaringan grogol saubêngnèki | salêbêting alun-alun | ingisèn buron wana | ingkang galak singa tanapi andhanu | warak tanapi andaka | karsendra ingabên jurit ||

9. lan prajurit wirasena | wirayodha wirotama prajurit | kang samya pratamèng kewuh | apan kinarya nyoba | kaprawiranirèng wadya kang satuhu | dwi patih matur sandika | sewaka bibaran [bibar...]

--- 1 : 155 ---

[...an] nuli ||

10. nata kondur ngênyapura | duk enjingnya Risang Supadma Patih | myang para punggawa agung | mêmatah panêkarnya | kinèn karya grogolan ing alun-alun | wontên wadya kang pinatah | misaya sato wanadri ||

11. tan winursita tingkahnya | pra wadyendra kang samya nambutkardi | miwah kang majing wana gung | misaya sato wana | enggalirèng ruwiya grogol wus rampung | rinêngga-rêngga sinungan | sakèthèng catur waradin ||

12. korinya maju sakawan | sabên kori jinagenan prajurit | luhuring sakèthèng sinung | pêpanggungan maju pat | palênggahan narendra yèn arsandulu | kang yuda lan buron wana | miwah panggenanirèki ||

13. para punggawa sadaya | kang anangkil miwah pra senapati | langkung ngrêsêpkên pandulu | sarwa sri tiningalan | wignyanira Sang Supadma mantri ngayun | sajawining pagrogolan | panggenan barisirèki ||

14. wara wrahatbala kriya | parlu anjagèni grogol manawi | wontên bowolnya tinêmpuh | mring sato wana ingkang | ingabên prang kalawan wadya sang prabu | ing jro grogol pan sinungan | têtuwuhan warni-warni ||

15. kang lêgi kang sêgêr wimah[3] | sinung toya nèng wadhah turut pinggir | pamrihe sang mantri ngayun | yèn wontên pra wadyendra | kang katoran [ka...]

--- 1 : 156 ---

[...toran] suda kakiyatanipun | têmah tiwas dènira prang | myang kyèhning sato wanadri ||

16. milanya sinungan tirta | myang wowohan dadya kêni kinardi | pangayêm-ayêming kalbu | dadya kamayarannya | duk samana kyèhning sato wana sampun | mêpêki sadayanira | sarta nêdhêng rosanèki ||

17. gya katur jêng sri pamasa | karya sukanira jêng sri bopati | saksana gya miyos gupuh | lênggah ing pêpanggungan | patih kalih myang para punggawa agung | myang senapati anunggal | lawan jêng sri narapati ||

18. Sri Yudayana duk miyat | pagrogolan miwah rarênggannèki | dahat arsayaning kalbu | dumadya nata tansah | ngalêmbana mring Supadma mantri ngayun | dhêku kang ingalêmbana | anulya para prajurit ||

19. wirasena wirotama | sarotama durgamastra prajurit | myang wirayodha sadarum | dhinawuhan tumama | jroning grogol samya kinèn aprang pupuh | mêngsah sato ingkang galak | kang kinèn datan ngunduri ||

51. Durma

1. sêdya manjing malêbêt ing pagrogolan | wau para prajurit | tan wontên sarônta | sigra sami ngrabasa | mring kyèhning buron wanadri | wontên ingkang prang | amêngsah lawan bothi ||

2. wênèh wontên ingkang prang kalihan sima | langkung ramening jurit |

--- 1 : 157 ---

kathah ingkang mênang | sakêdhik ingkang tiwas | duk têlas sato wanadri | nulya bibaran | sang nata mêdhak saking ||

3. pêpanggungan nulya lênggah siniwaka | sakèhing pra prajurit | sumiwèng ngarsendra | nulya mijil ganjaran | saking salêbêting puri | binage rata | Sri Yudayana nuli ||

4. dhawuh kinèn ambibrah kang pagrogolan | sandika kang sinung ling | anulya bibaran | nata tumamèng pura | pra wadya sowangan mulih | ya ta samana | marêngi santun warsi ||

5. warsa Pusa suryasangkala angkanya | sapta tus astha dèsi | côndrasangkalanya | wolung atus sakawan | pudraksa môngsa marêngi | kang cinarita | Sri Yudayana Aji ||

6. ri Rêspati enjing miyos siniwaka | pêpak wadya kang nangkil | kadya sabanira | Sang Prabu Yudayana | dhawuh mring Supadma Patih | kinèn akarya | kanang tambak udadi ||

7. wontên sawetaning bale pra sadarga | karsendra yun kinardi | gyaning among suka | Sang Arya Danurwedha | miwah Sang Supadma Patih | matur sandika | nata gya ngênyapuri ||

8. duk enjingnya kadwi sang nayaka waktra | myang para punggawa ji | samya lumaksana | mring wetan pra sadarga | cinêngkal rinakit-rakit | badhe unggyannya | tekang tambak udadi ||

--- 1 : 158 ---

9. kyèhning wadyabala kinèn nambutkarya | kang tinurut rèhnèki | Sang Arya Supadma | tan rinuwi karyanya | tambak udadi wus dadi | satêpinira | rinêngga-rêngga adi ||

10. tinanêman sawarnining sêsêkaran | langkung raras sarwa sri | pinarsada miwah | siniku jêjidharan | paripurna pinarigi | ilèning toya | saking tambak udadi ||

11. dèn jogakên mring bênawi Wilogangga | pinggir pinancak suji | tinurut ing sêkar | winarna sêkarira | samya pinatut ing gêndhing | namaning sêkar | sêkar jabung ing jurit ||

12. miwah sêkar mandhêg anolih ranira | sêkar panggugah mantri | sêkar kang kabônda | miwah sêkar wiraga | myang sêkar paninda radin | sêkar gung liwat | sêkar ngisoring alis ||

13. lawan wontên malih kang sêkar kapita | myang sêkar pondhoh cêngkir | myang sêkar angkatan | myang sêkar waja krêsna | sêkar panambanging pêksi | sêkar sêntana | sêkar bonang kapêncil ||

14. miwah sêkar parawan mati abela | lan sêkar janma mantri | sêkar palinyokan | sêkar panambang janma | lawan sêkar netra arip | myang cacad awak | myang sêkar gônda wangi ||

15. sêkar janma sungsun sêkar mangan ujar | lan sêkar soring wêntis | lan sêkar kasumpah | cêlak sêkar sridênta | myang sêkar boboting kawis | myang janma wrêda | sêkar

--- 1 : 159 ---

kang tanpa angling ||

16. miwah sêkar ingkang kapisah ing tirta | sêkar tan patut gêndhing | sêkar jêjamahan | sêkar aprang tandhingan | sêkar kêncana rinujit | myang mêngku praja | sêkar kang asung warti ||

17. miwah sêkar anututi mandhi angkah | sêkar bapakne kaki | sêkar jaga mêngsah | lan sêkar nitih swara | sêkar sungsung guyu dening | jawabing sêkar | anèng timbuling warih ||

52. Maskumambang

1. karya netah mrih lêbda anawung gêndhing | marma kyèhning sêkar | dhinapur wangsalannèki | mrih rênanya kang miyarsa ||

2. sêkar jlamprang kang aran jabung ing jurit | giyanti kang karan | puspita mandhêk anolih | sêkar kalak kang kabônda ||

3. sêkar wungu kang ran panggugahing mantri | de sêkar wiraga | sêkar puwak têgêsnèki | kapurônta ninda rata ||

4. agung liwat yèku sêkar wora-wari | sêkar soring imba | Prabu Sèt namanirèki | kêmuning sêkar kapita ||

5. sêkar sempol kang sinêbut pondhoh cêngkir | mênur pêksi tambang | waja krêsna sêkar mlathi | tanjung kang sêkar angkatan ||

6. wong araga kang sinêbut janma mantri | prawan mati bela | rara ngêndhat têgêsnèki | sêkar dangan kasêntana ||

7. sêkar têlêng kang sinêbut aningali | gambir atêtigar | kênanga bonang kapêncil | puspanyidra [puspa...]

--- 1 : 160 ---

[...nyidra] palinyokan ||

8. tambang janma yèku sêkar wong atali | tuririping netra | raga ina cacad dhiri | widasari ruming gônda ||

9. janma sungun wong arumpuk têgêsnèki | puspa mangan ujar | orok-orok soring wêntis | sêkar êmpol aranira ||

10. de sridênta yèku puspita srigading | kasumpah ran sungsang | wratsari boboting kawis | môndhakaki janma wrêda ||

11. sêkar mangunêng ingkang ran tanpa angling | kapisah ing tirta | yèku puspa pacar warih | têlutur puspa sung warta ||

12. tan patut ing gêndhing yèku sêkar sruni | rujiting kêncana | yèku puspa mas kanikir | nitih swara sêkar klurak ||

13. mêngku praja ran sêkar purba nagari | puspa jaga mêngsah | jaga satru têgêsnèki | nututi kêlayu puspa ||

14. margi-margi salêbêting sriwadari | anjog kilèn pura | dinulu dahat sarwa sri | duk palastha pakaryanya ||

15. nulya katur mring Sri Yudayana Aji | yèn tambak samodra | wus palastha dènnya kardi | sri nata duk amiyarsa ||

16. langkung trustha nulya têdhak aningali | kang tambak samodran | catur arindra tan kari | myang kadwi nayaka waktra ||

17. dupi nata rawuh ing tambak udadi | langkung trusthaning tyas | rêsêp miyat de sarwa sri |

--- 1 : 161 ---

mungguh kinarya klangênan ||

18. karsa nata pinaringan nama nuli | kang tambak sagaran | karan tambak Arudadi | wusnya sawatara lama ||

19. nata kondur laju tumama ing puri | para ari nata | myang sakyèhing wadya aji | umantuk sowang-sowangan ||

20. tan rinuwi antawising laminèki | nulya santun warsa | Sambrama têngraning warsi | angkaning suryasangkala ||

21. pitung atus wolung dasa langkung kalih | lumaksa sawulan | de côndrasangkalanèki | wolung atus nêm angkanya ||

22. amarêngi môngsa pusa kang lumaris | Sang Sri Yudayana | nujwèng ari Soma Kasih | enjing miyos siniwaka ||

23. pêpak sagung wadyabala ingkang nangkil | lir sabên tan ewah | dwi patih sumiwèng ngarsi | miwah arindra sakawan ||

24. sri pamasa dhawuh mring patih kêkalih | kinèn iyasaa | giyota ingkang prayogi | arsa kinarya cangkrama ||

25. gênging palwa kinintêna anyêkapi | winotan pra wadya | sandika ture dwi patih | sewaka nulya bibaran ||

26. Prabu Yudayana wus tumamèng puri | para wadyabala | sowang-sowangan umulih | tan rinuwi watawisnya ||

27. dera karya giyota pan sampun dadi | sakalangkung pelag | canthik rinêngga sarwa sri | rineka lir sirah naga ||

--- 1 : 162 ---

28. rinarêngga sinung jamang miwah sumping | tutukira mênga | wajane pating crêngingih | kadya satuhune naga ||

29. wignyanira sang mantrimuka kêkalih | wau kang giyota | tinêngran mring sri bupati | ran Kyai Limanaparwa ||

30. duk ing môngsa wisaka anunggil warsi | karsanya sang nata | arine Sang Dyah Sukèsti | garwanira sang nararya ||

31. Arya Prabu Warabasata ri aji | Radyan Prahasrawa | winisudha mring sang aji | dadya punggawa narendra ||

32. sinung têngran Arya Prahasrawa mangkin | duk santuning warsa | raning warsa Kalayudi | nuju môngsa padrawana ||

33. Prabu Yudayana karsa karya undhi | môngka sayêmbara | sintên kang wignya nadhahi | dhawahing undhi punika ||

34. kang ingunbulakên[4] winisudha dadi | punggawa narendra | sarta ginanjar mas picis | andina-dina mangkana ||

35. ingkang dadya kasukannya sri bopati | ngantos praptèng môngsa | asuji gya santun warsi | Nalayudi môngsa sitra ||

36. candrasangkala angkanira winilis | astha tus lan sapta | ing ari Rêspati Manis | Sang Aprabu Yudayana ||

37. miyos siniwaka munggwing pôncaniti | pêpak gunging wadya | tan ewah lir sabannèki | dwi patih gya dhinawuhan ||

38. yèn sutanya Sang Arya Sarata nguni | kang sirnèng paprangan | duk mêngsah

--- 1 : 163 ---

Natèng Madhili | kang nama Radèn Sadrasta ||

39. mangkya winisudha kinèn anggêntosi | lênggahing sudarma | dinadoskên punggawa ji | sinung ran Arya Sadrasta ||

40. miwah para wadya panêkar kang lalis | kinèn gêntosana | sandika ingkang sinung ling | pinêgat antawisira ||

53. Mêgatruh

1. mangastuti kang sinung sih mring sang prabu | amarêngi santun warsi | Kalakandha raning taun | môngsa srawana marêngi | sri nata kang cinariyos ||

2. arsa têdhak cangkrama ngiras nênumpu | dhatêng tambak Ngèrudadi | sarwi nitih giyota gung | pun Timanaparwa[5] Kyai | kèh wadya dhèrèk sang katong ||

3. dwi nayaka waktra ingkang kinèn kantun | miwah wadya sawatawis | kang kantun têngga kadhatun | ya ta Sri Yudayana Ji | saking karsaning Hyang Manon ||

4. dènnya têdhak cangkrama kalantur-lantur | ngantos dumugi bênawi | Wilogangga mêksa têrus | prapta sawangan jêladri | nglêrêsi kang samodra rob ||

5. milirira Limanaparwa ambêrung | lir dede sawantahnèki | têrus madyèng samodra gung | kadya wontên kang anarik | wau sang sri narakatong ||

6. langkung ajrih dene palwa lampahipun | ingandhêgkên datan kêni | ya ta tan antara dangu | wontên buaya kaèksi | agêng panjang karya gawok [gawo...]

--- 1 : 164 ---

[...k] ||

7. ponang palwa sinôngga ing gigiripun | saksana asru ginonjing | tirta larut lir kinêbur | gègèr kang mina lit-alit | ya ta Yudayana Katong ||

8. sawadyanya kalangkung sungkawanipun | acipta manggih bilai | sri nata anulya dhawuh | wadya juru silêm purih | gagapi dhasaring kang jong ||

9. kalih wêlas juru silêm kathahipun | buaya seta duk uning | juru silêm gya sinaut | sadaya wus angêmasi | wangke kambang-kambang katon ||

10. Prabu Yudayana saha wadyanipun | saya gung dènnya prihatin | ya ta tan antara dangu | giyota ginonjing malih | karya gègère ponang wong ||

11. saking srune gonjinge kanang pêrau | ngantos tirtaning jêladri | angêbaki kang pêrau | têmah kèrêm nèng jêladri | kèhing wadyabala katong ||

12. samya pêjah wangke kumambang ing ranu | tan wontên gêsang sasiki | amung Yudayana Prabu | pribadi maksih basuki | ananging lajêng cinaplok ||

13. mring buaya seta saksana winasuh | lir wastra winanting-wanting | sakalangkung kawlasayun | mangkana marmèng dewa di | wontên mina gêng kang katon ||

14. mina wau winastan ulam kaluyu | warnanya pêthak dumêling | gya nrajang buaya pingul | arame dènira jurit | ponang buaya [bu...]

--- 1 : 165 ---

[...aya] wus kasor ||

15. nulya sirna buaya datan kadulu | wau Sri Yudayana Ji | binêkta ulan[6] kaluyu | duk èngêt sang sri bopati | langkung kacaryaning batos ||

16. dera mangkya Sri Yudayana dumunung | nèng madyaning pura rukmi | sakalangkung sri dinulu | sarta mina waudadi | Sang Patih Dwara katongton ||

17. kang wus muksa sri nata dupi andulu | yèn kang uwa Dwara Patih | sigra gupuh dènnya ngrangkul | sarwi sru dènira nangis | hèk sambatnya kang kawiyos ||

18. Sang Bathara Dwara tansah gujêng guguk | sarya gupuh ngacarani | tumamèng pura mas tatur | tan lênggana sri bopati | sawusira tata lunggoh ||

19. Prabu Yudayana atêtanya gupuh | karantêne andarbèni | pura kancana linuhung | saha karantêne dening | ngantya mangke dèrèng layon ||

20. kang tinanya lon dènnya mangsuli wuwus | dhuh susuhunaning bumi | wruhanta sajatosipun | kang badhe ambilaèni | buaya kasmaran yêktos ||

54. Asmaradana

1. cacak pun buaya putih | punika kumaranira | Dhahyang Suwela yêktose | dene kang tulung paduka | punika inggih kula | awarni mina kaluyu | de samangkya pun buaya ||

2. wus sirna saking jêladri | de wadyabala paduka | sadaya tumêkèng layon [la...]

--- 1 : 166 ---

[...yon] | mangkana Sri Yudayana | duk myarsa yèn wadyanya | tumêkèng laya sadarum | dahat sungkawaning driya ||

3. saya sru dènnya prihatin | èngêt kèhing wadyanira | sadaya tumêkèng layon | ya ta Sang Bathara Dwara | miwah Suyati Sang Dyah | langkung wêlas mring sang prabu | nulya matur manuhara ||

4. amrih lipuring rudatin | dhuh-dhuh anggèr sri narendra | mugi ywa sandeyèng batos | mênggah sirnaning pra wadya | inggih pun uwa sagah | mulyakakên lir ing ênu | nanging panyuwun kawula ||

5. mring anggèr jêng sri bopati | mugi-mugi jêng paduka | kagungana manah sarèh | ywa sring mahambêk sarosa | ruksa têmahanira | sumawana tur pukulun | pajampua jêng paduka ||

6. ywa dahat karêm cangkrami | ngadat lupiya ing kina | tan sae kadadosane | punikanggèr mantunana | sayêktyantuk widada | miwah èngêta pukulun | punapa ta saenira ||

7. angulah kang tanpa kardi | sayêkti langkung prayoga | ngulah kang wontên damêle | lirira atur kawula | pakantuknya punapa | lêlangên mring samodra gung | langkung sae ngulah praja ||

8. tur mindhak raharjanèki | wadèntên wontên bêbasan | mungguh jêng sri narakatong | aywa tinggal kalangênan | mrih sukaning wadyendra | bêbasan punika tuhu | nanging

--- 1 : 167 ---

yèn sampun santosa ||

9. waskitha ing pamatawis | mring kridhanirèng kanang rat | yêkti wêwah wibawane | sinarêng dèrèng santosa | lajêng nêdya sarosa | sawastu kadadyanipun | tan prayogi puwaranya ||

10. Bathara Dwara dènnya ngling | sarwi gumujêng mrih datan | dadya runtiknya sang katong | mangkana Sri Yudayana | duk myarsa turing uwa | kèksi dahat suka sukur | narima ing parimarma ||

11. dahat nalôngsa sêdyapti | ngèstokkên wêlinging uwa | Bathara Dwara turnya lon | dhuh anggèr kauningana | sayêktose paduka | nèng jaman sajroning ranu | miwah pun uwa punika ||

12. satuhu datan ngêmasi | gih punika paripurna | mantuk mring kaanan ingong | karantênipun kawula | trahing Sang Hyang Kesawa | mila karsèng jawata gung | dadya jawataning tirta ||

13. saha pinaringan nami | kasêbut Bathara Dwara | myang kuningana yêktose | manungsa punika dahat | pêjah satuhunira | wondene ingkang sinêbut | pêjah punika datan lyan ||

14. pan namung ingkang kaèksi | kalawan netra kawala[7] | awit punika labête | ing napsu kalawan hawa | kalawan napsu dhahga | punapa anggèr tan emut | suraosing Darmasunya ||

15. sawastu wus datanpa ngling | dhatêng laraping panyipta | tumamèng don kang

--- 1 : 168 ---

kinaot | mangkana Sri Yudayana | duk myarsa sabdèng uwa | sung wasita kang linuhung | andhêku sangêt nalôngsa ||

16. wusnya mangkana sang aji | ingaturan kondur nulya | mring Ngastina karantêne | pra wadya kang têngga praja | dahat dènnya sandeya | sarta binêktanan mancung | mèsi urang langkung kathah ||

17. miwah ngaturan wêwêling | ywa andangu saniskara | kinèn bidhala kemawon | sang nata datan lênggana | gya pamit jinurungan | wisata anyangking mancung | kacarita duk samana ||

18. sawêg mêngkêr sampun prapti | sajroning praja Ngastina | punang mancung wau dados | palwa pun Limanaparwa | urang punika dadya | wadya pandhèrèk sang prabu | nunggil sajroning baita ||

19. sadaya prasamya guling | lajêng ginugah sadaya | nata kondur angadhaton | pra wadya mantuk sowangan | nata nulya wêwarta | salwiring lampahanipun | dhatêng pramèswari nata ||

20. Rêtna Dèwi Gêndrawati | dahat ngunguning wardaya | puwara sokur ing Manon | kacarita duk samana | Patih Arya Supadma | myang Danurwedha panuju | datan dhèrèk mring sang nata ||

21. sarêng ing antawis ari | lan têdhaknya sri narendra | nulya wontên kang wêwartos | bilih jêng sri naranata | anêmahi sangsara | ing sawangan samodra

--- 1 : 169 ---

gung | sirna saha wadyanira ||

22. miwiti malah mêkasi | dwi patih gumujêng sarya | wêwarti bilih sang katong | lan palwa Limanaparwa | saha wadya samoa | wus kondur taksih rahayu | akarya gambuh ing driya ||

55. Gambuh

1. patih dwi dahat sokur | tan rinuwi ing antawisipun | duk samana amarêngi santun warsi | Rautri têngraning taun | suryasangkala winiyos ||

2. sapta tus wolung puluh | pônca côndrasangkala kaetung | wolung atus sasanga langkungirèki | môngsa manggasri lumaku | anênggih kang cinariyos ||

3. Sri Yudayana Prabu | ri Rêspati Paing wanci esuk | miyos sinewaka munggwing pôncaniti | wadyendra nangkil supênuh | tan ewah lir kang wus klakon ||

4. kêkalih mantri ngayun | dhinawuhan mring jêng sang aprabu | matah wadya kang dhèrèk têdhakira ji | mangkya karsanya sang prabu | arsa têdhak pêparandon ||

5. cangkrama anênumpu | dhatêng Wagiswara wulusan gung | miwah kinèn ananggênahna wadya ji | kan kantun têngga kadhatun | sandika kang tampi dhawoh ||

6. Sri Yudayana kondur | malbèng pura kadwi mantri ngayun | sawadyanya sowang-sowangan umulih | enjingnya kang tampi dhawuh | amatah kinèn mirantos ||

7. kang umiring [u...]

--- 1 : 170 ---

[...miring] sang prabu | miwah ingkang kantun ing praja gung | samaptaa sakèhe kanang piranti | dènira arsa nênumpu | samana kang têngga kraton ||

8. Supadma mantri ngayun | dene ingkang umiring sang prabu | Patih Danurwedha sapanêkarnèki | duk wus samêkta sadarum | Sri Yudayana gya bodhol ||

9. saha wadya gumuruh | têpi marga kathah kang dêdulu | rêroncène ing marga datan ginupit | duk prapta ing wulusan gung | ing Wagiswara sang katong ||

10. laju prasamyambujung | sato wana gegeran lumayu | kacarita Sang Sri Yudayana Aji | kapisah lan wadyanipun | kalunta-lunta dènnyandon ||

11. wau jêng sang aprabu | ngasta panah sagandhewanipun | datan pisah ingasta tansah pinusthi | ya ta mangkana sang prabu | sariranira karaos ||

12. lêsah sing sayahipun | sarta katoran kapengin ngunjuk | môngka wana Wagiswara awis warih | kyèhning jurang myang lêlubuk | lêbak sumbêre tan katon ||

13. samya asat sadarum | sadangunya Yudayana Prabu | ngupados we tan dangu umiyat warih | kètèsing êpanging kayu | labête katoran yêktos ||

14. supe wiwekanipun | gya nadhahi we kang kètès wau | dene ingkang kinarya nadhahi warih | kaliyang plasa pinincuk |

--- 1 : 171 ---

gya tinadhahkên lon-alon ||

15. dupi kêbêking pincuk | nulya angangkat arsa dèn unjuk | nulya sinambêr ing ayan[8] wana putih | punang tirta mawut-mawut | karya ngungune sang katong ||

16. pincuk nulya pinundhut | dupi angsal satêngahing pincuk | gya sinambêr dhatêng ayam wana malih | tirta wutah mawut-mawut | ngêbêsi asta sang katong ||

17. ngantos rambah ping têlu | anadhahi tansah binabedhung | sri narendra dahat dukanya tan sipi | gya mênthang jêmparingipun | laraping wastra cumlorot ||

18. sang ayam wana pingul | kapanduk sorirèng têlihipun | sanalika wus sirna datan kaèksi | ya ta tan antawis dangu | Bathara Dwara kang rawoh ||

19. jlêg nèng ngarsa sang prabu | tanpa sangkan nênggih praptanipun | sarwi matur angrêrêpa ngasih-asih | dhuh-dhuh anggèr sang sinuhun | pêpundhèning rat sayêktos ||

20. kuningana pukulun | yêktinya kang warna ayam pingul | nyambêr tirta ingkang paduka jêmparing | inggih kawula satuhu | mrih mijilkên karahayon ||

56. Mijil

1. kinarya warana asung peling | dhuh jêng sang akatong | kuningana yêktine kanang we | dede toya marta kang sayêkti | punika wisaning | naga kang mrih lampus ||

2. kadadosan kumaranirèki [kumarani...]

--- 1 : 172 ---

[...rèki] | mêngsah jêng sang katong | Dhahyang Suwela ngantya samangke | punang naga kang angarah pati | taksih wontên yêkti | nèng pang mandira gung ||

3. nêdya môngsa mring paduka gusti | priksanana gupoh | gèn kawula warni ayam kate | anambêri tirta sêdya patik | gyan kawula apti | rumêksa sang prabu ||

4. bilih kenging nanging wus tan kêni | karsaning Hyang Manon | yèn samangkya paduka wus kênèng | wisanira naga langkung mandi | yêkti wus tan kêni | tinulak pukulun ||

5. sabab wisa ingkang langkung mandi | wus rumasuk yêktos | dhatêng angga tuwan saindênge | punapa tan èngêt duk rumiyin | wontên ing jêladri | pun uwa wus matur ||

6. aywa karêm cangkrama wanadri | tan prayogi yêktos | mangkya tuwan taksih darung bae | jro cangkrama badhe anglampahi | nistha lir wong cilik | kados ta sang prabu ||

7. nata binathara nyakrawati | katoran ing êndon | têka arsa angunjuk kanang we | panggenannya saru dèn tingali | tan pantês trapnèki | ing pamatrapipun ||

8. ila-ila ing kina kawarti | datan wande dados | sangsayaning sarira sang rajèng | karantên tan wontên narapati | ingkang anglampahi | nistha sababipun ||

9. nata punika musthikèng bumi | wusnya tur wêwartos | Sang Hyang Dwara muksa

--- 1 : 173 ---

sing ngarsane | ya ta Sang Sri Yudayana dupi | samuksanirèki | dahat amiduwung ||

10. dera cangkrama dhatêng wanadri | ciptaninèng batos | lamun badhe manggih wisayane | ananging pinupun[9] yèn wus pasthi | pêpasthèning Widhi | kang sampun dhumawuh ||

11. rèhne kraos badhe anêmahi | tumêka ing layon | mila Prabu Yudayana mangke | gya angèsthi kasampurnannèki | tan lirip laraping | panyipta pinuntu ||

12. pêpuntoning tyas santosa yêkti | tan samar praptèng don | sanalika èngêt wêwêlinge | ingkang uwa Sang Hyang Dwara bilih | wontên ingkang mawi | wisaning naga gung ||

13. Dhahyang Suwela kumaranirèki[10] | Yudayana Katong | gya tumênga arsa nyatakake | katingal taksaka gêng nglangkungi | sumaladhang munggwing | panging mandira gung ||

14. punang naga nulya jinêmparing | blas sirna tan katon | sasirnaning naga sang pamase | pinanggih lan para punggawa ji | kang samya ngulati | wau sang aprabu ||

15. gya wêwarti lêlampahannèki | kang miyarsa gawok | Arya Danurwedha sawadyane | samya ngungun tan anyana yêkti | yèn jêng sri bopati | kataman ing ripu ||

16. wusnya wawêca Yudayana Ji | gya ambruk ing ênggon | Patih Danurwadhe[11] sakancane | duk umiyat mring sri narapati | wadananirèki [wa...]

--- 1 : 174 ---

[...dananirèki] | lir terong kinulub ||

17. angganya sakojur abuh sami | pra wadyendra gupoh | ingangkat mring jêmpana sang rajèng | binêkta kondur dhatêng nagari | sapraptaning puri | sri nata gya surud ||

57. Sinom

1. Narpadayita Ngastina | Sang Rêtna Yu Gêndrawati | miwah catur ari nata | myang para punggawa aji | sadaya arudatin | sanggèn-gèn tangis gumrumung | samya wayang-wuyungan | sawusnya miyarsa warti | ingkang dadya bêbukaning gêrah nata ||

2. pra ari nata sakawan | miwah para punggawa ji | anulya sami sudhiya | ngrukti pirantining lalis | sawusnya dèn sucèni | siniram ing arum-arum | gônda wida myang jêbat | kasturi angambar amrik | gya winot ing salêbêting pantisawa ||

3. gya pinarnah anèng sanggar | tinuguran para rêsi | ajar pandhita sogata | miwah para punggawa ji | Arya Supadma Patih | wus utusan alêlayu | mring wukir Manikmaya | miwah mring Gêndara nagri | datan kacariyos Prabu Gandaprawa ||

4. myang Sang Rêsi Sidhikara | sêsarêngan praptanèki | kadwi samyanglut sungkawa | myang para pandhèrèknèki | kasbut bêbasan muni | sasat sinambêr ing ulung | yêkti yèn datan nyana | mênawi Jêng Sri Bupati | Yudayana mangkya anêmahi seda | ||

--- 1 : 175 ---

5. marma têtiyang Ngastina | warata gung alit sami | kasoking sungkawa dahat | dupi sirêp ingkang tangis | layon sigra binasmi | nèng madyaning alun-alun | enggaling kang carita | dupi antuk pêndhak ari | putra nata kang nama Dyan Gêndrayana ||

6. ingangkat jumênêng nata | jêjulukira narpati | Maha Prabu Gêndrayana | kala samana wus sami | enggar tyasing wadya lit | kayoman ing prabanipun | sang narendra taruna | salêbêting gangsal warsi | ayêm têntrêm tan wontên kang rinuwiya ||

7. dupi andungkap nêm warsa | sajroning Damuha warsi | suryasangkala angkanya | sapta tus lan sangang dèsi | satunggal langkungnèki | côndrasangkala ingetung | astha tus gangsal wêlas | môngsa kartika marêngi | rinuwiya Sang Aprabu Gêndrayana ||

8. ing mangkya anandhang roga | madal salwiring usadi | kyèhning môntra tan tumama | ibundra Dyah Gêndrawati | dahat sungkawanèki | sari ratri gung amuwun | dene gêrahing putra | sangsaya dènnya ngranuhi | Sang Dyah Gêndrawati supe dhahar nendra ||

9. kang cinipta ing wardaya | amung waluyanirèki | kang putra Sri Gêndrayana | tan pêgat waspa umijil | awit gêrahira ji | sampun sawatawis dangu | ngantos sawang kunarpa | dwi patih sawadyanèki [sawa...]

--- 1 : 166][12]

[...dyanèki] | samya tugur wontên salêbêting pura ||

10. sumawana paman nata | tansah dènnya kontrang-kantring | dènira pados usada | nanging mêksa tanpa kardi | mangkana eyang aji | Sri Gandaprawa panuju | wontên praja Ngastina | dahat sungkawaning galih | angraoskên gêrahipun ingkang wayah ||

11. Maha Prabu Gandaprawa | nulya nglêmpakakên kyèhning | ajar rêsi myang pandhita | kinèn sami amêmuji | mring dewa kang linuwih | supadya wayah sang prabu | tuk aksamaning dewa | sinungan waluya jati | sarta lulus dadya pandam pangauban ||

12. jagat raya nuswa Jawa | pêpak pra wiku kang prapti | amêmuja mring jawata | mrih mulya gêrahira ji | parmaning dewa luwih | tinarima pujanipun | sang nata wus waluya | kang ibu Dyah Gêndrawati | myang kang eyang Sri Gandaprawa Gêndara ||

13. myang sakèhing wadyabala | gêng alit rumaos sami | dahat suka sokurira | mring dewa ingkang linuwih | dera sri narapati | nirmala waluya tuhu | mila wahyaning suka | Prabu Gêndrayana nuli | anggêganjar lumintu sadina-dina ||

14. mring sagung para pandhita | pra wiku wadya gung alit | warata datan kliwatan | mila sadayanya sami | suka nuhun turnèki | pra pandhita miwah wiku | kang

--- 1 : 167][13]

sumiwi nèng praja | dèrèng kalilan umulih | sabên dalu kinarsakkên bawarasa ||

15. myang kinèn mêdharkên jôngka- | ning nata ing nuswa Jawi | ingkang dèrèng kalampahan | kacarita pangajênging | wiku anama Rêsi | Gandheya lon dènnya matur | bêbisik mring Sang Nata | Gandaprawa turirèki | yèn Sang Prabu Gêndrayana têmbe dadya ||

16. sudarmanya Hyang Kesawa | kang satuhu Wisnumurti | anyakrawati ing jagad | Sri Gandaprawa duk myarsi | dahat sukuring galih | dene wayahira sampun | winêca kang kadyèka | sagunging kang para rêsi | para wiku para pandhita sadaya ||

17. pinisuka sinakarsa | wontên Ngastina nagari | sarta tansah ginaganjar | datan pêgat sari-ari | taksih anunggil warsi | ing môngsa sitra lumaku | ginupit tilarannya | atmaja Wiraka Aji | ing Madura kang patutan saking garwa ||

18. Dèwi Tamioyi nama | ingkang pambajêng pawèstri | Dyah Nariti namanira | ing warna ayu linuwih | karsa nata samangkin | pinikramakakên antuk | putra Patih Supadma | Arya Sutiksna rannèki | rayinira Dyah Nariti ingkang nama ||

19. Dyah Naruki karsa nata | tinarimakakên maring | wadyendra Arya Sunjaya | kaprênah arinirèki | Arya Sutiksna sami [sa...]

--- 1 : 178 ---

[...mi] | atmaja sang mantri ngayun | kala samana dènnya | amiwaha gêng nglangkungi | sawêdalnya kadwi pangantyan wanodya ||

20. saking pura tinampenan | dhatêng Sang Supadma Patih | panggih wontên kapatihan | samya among suka ngênting | roncène tan rinuwi | dupi ing sapêkênipun | pangantèn manjing pura | binawahan gêng nglangkungi | ananging tan rinuwyakkên ramenira ||

21. taksih salêbêting warsa | Sadamuha amarêngi | tumindak môngsa palguna | Sang Sri Gêndrayana Aji | karsa puruhita mring | Bagawan Gandheya laju | winulang salwirira | kadibyan miwah kasaktin | kanthi kawijayan wus tumplêk sadaya ||

58. Kinanthi

1. ya ta mangkana Sang Prabu | Gêndrayana wus winasis | nuntên Bagawan Gandheya | winisudha mring sang aji | dinadosakên brahmana | wontên Ngastina nagari ||

2. taksih salêbêting taun | Sadamuha sri bupati | krama antuk atmajanya | Supadma Patih taruni | ran Padmawati Sang Rêtna | kalêrês arinirèki ||

3. Arya Sunjaya puniku | sarêng lan atmajanèki | Arya Prabu Ramayana | Dyan Padmayana wêwangi | dhinaupakên kalihan | wayah Danurwedha Patih ||

4. anênggih atmajanipun | Arya Danurja rannèki | Sang Dyah Madani punika | dhaup nèng sajroning [sajro...]

--- 1 : 179 ---

[...ning] puri | langkung gêng pamiwahanya | andhatêngkên suka ngênting ||

5. ngantos sawatawis dangu | Sri Gêndrayana gyannèki | among suka andrawina | lan sagung para narpati | miwah punggawa sadaya | dènnya karêm nginum bukti ||

6. sari-ari tansah wuru | punapa malih samangkin | mawi wêwah kalangênan | ing sabibaripun bukti | lajêng karsa ajar yuda | lir tataning prang sayêkti ||

7. para wadyabala prabu | wontên kang anandhang kanin | miwah wontên ingkang tiwas | duk samana Sri Bopati | Gandaprawa ing Gêndara | miwah Sidhikara Rêsi ||

8. taksih wontên ing praja gung | wau kang eyang kêkalih | miwah para pinituwa | tan pêgat atur pêpeling | mrih ywa ngantya kalajêngna | karsendra ingkang kadyèki ||

9. karana lêpiyanipun | ing kina-kina kawarti | para natata ingkang karsa[14] | lêlangên ingkang kadyèki | puwara badhe sungkawa | wontên cap-ucapannèki ||

10. sadhengah ingkang angugung | dhatêng ardaning panggalih | saèstu manggih ardaya | makatên ugi sang aji | yèn tan ngeman dhatêng wadya | saèstu wadyanirèki ||

11. suda kasantosanipun | nanging Sri Gêndrayana Ji | tan pisan yèn maèlua | mring atur ingkang kadyèki | malah netya mèsmu rêngat | ya ta mangkana Sang Aji ||

12. Gêndara

--- 1 : 180 ---

miwah sang wiku | miwah para wrêda sami | duk aturnya tan pinyarsa | samya mantuk tanpa pamit | Sang Aprabu Gêndrayana | nglaju karsa kang tan yuti ||

13. dera mangkana sang prabu | ngantos dumugi ing warsi | Sujarêha duk ing môngsa | wisaka mangkya rinuwi | Maha Prabu Gêndrayana | ing ri Rêspati Pon enjing ||

14. miyos sinewèng wadya gung | pêpak sadaya kang nangkil | tan ewah lir saban-saban | dupi lênggah sawatawis | Prabu Gêndrayana têdhak | mring alun-alun pan apti ||

15. ajar-ajar pêrang pupuh | gêlaring prang salin-salin | langkung rame tiningalan | wadyendra kathah kang kanin | wênèh wontên ingkang pêjah | dupi sayah ing ajurit ||

16. Prabu Gêndrayana wangsul | pinarak ing pôncaniti | para punggawa sadaya | pan sampun sumiwi malih | lajêng amboga drawina | kêmbul lan pra pungga ji ||

17. lah ing kana Sang Aprabu | Gêndrayana mangkya tampi | cobaning Suksma kawêkas | sagung dhaharan tan kenging | pinêndhêt saking wadhahnya | ulam tan kenging cinuwil ||

18. sêkul tan kenging pinuluk | sadaya kang warni daging | samya mancolot lir gêsang | badhèg waragang lan awis | botên kenging kaunjuka | lèngkèt lan wadhahirèki ||

19. mangkya Gêndrayana Prabu | kalangkung meranging galih | ciptantuk sikuning dewa |

--- 1 : 181 ---

lajêng kondur ngênyapuri | para punggawa bibaran | sowang-sowangan umulih ||

20. ing driya dahat wulangun | kawuwusa duk ing ratri | sang nata sangsaya dènnya | kagagas-gagas ing galih | gya lolos anis sing pura | ngikis ratri tanpa kanthi ||

21. sêdyanira sang aprabu | anglampus sariranèki | dhatêng samadyaning wana | mangkana sang pramèswari | Dyah Padmawati uninga | mêngkêre sri narapati ||

59. Pangkur

1. tan darana sang lir rêtna | de uninga wêwadosing raka ji | ingkang dadya lolosipun | Padmawati Sang Rêtna | sruning asih mring raka sigra anusul | sêdyaning tyas tumuntura | sapurugira narpati ||

2. wijilira sang lir rêtna | saking pura tan ana kang udani | saking karsaning Hyang Agung | katlisiban lampahnya | karsaning dewa kinarya sanès purug | sarêng enjing ibu nata | Sang Rêtna Yu Gêndrawati ||

3. miwah parêkan ing pura | tan anyana manawi sri bopati | myang Padmawati Sang Ayu | wus lolos saking pura | pan dinalih saking sangêtirèng wuru | kalantur sare lan garwa | mila tyang sajroning puri ||

4. tan ana opyak kecalan | dhatêng gusti nata myang pramèswari | kunêng kang lolos ing dalu | miwah ingkang tinilar | mangkya gênti anênggih ingkang winuwus | nagari ing tanah sabrang [sa...]

--- 1 : 182 ---

[...brang] | Nungsakambana rannèki ||

5. duk ing nalika punika | sarêng-sarêng ing lêlampahannèki | nanging gêntos patrapipun | èwêd yèn sinarêngna | kang jumênêng nata rasêksa jêjuluk | Maha Prabu Drawilaka | digdaya prawirèng jurit ||

6. sura sêkti môndraguna | pilih tandhing bobote ing ajurit | wadya rasêksa tanpetung | tur samya santanendra | darbe kadang sajuga warni naga gung | sakalangkung saktinira | wignya manjing agal rêmit ||

7. ran Naga Ardhawalika | Prabu Drawilaka pêputra kalih | kang sêpuh jalu kasêbut | nama Arya Drawaya | arinira rasêksi de namanipun | Dyah Drawiyani kadwinya | widigda putus ing jurit ||

8. pangulahing endrajala | amumpuni salwirirèng kasêktin | wigya manjing ajèr ajur | kacarita sanèsnya | têdhakirèng jawata Bathara Wisnu | tan ana ingkang kawawa | tumandhinga ing ajurit ||

9. dhatêng kadwi rajaputra | putrinira Sri Nungsakambana Ji | ya ta nalika puniku | ditya Arya Drawaya | umarêk ing rama Drawilaka Prabu | amêmothah minta lilah | lêlana mring tanah Jawi ||

10. karana Arya Drawaya | myarsa warti bilih garwanirèki | Natèng Ngastina kang kasbut | Sang Prabu Gêndrayana | garwanira Dyah Padmawati Sang Ayu | warnendah [warne...]

--- 1 : 183 ---

[...ndah] datanpa timbang | ngasorkên para apsari ||

11. karsanya Arya Drawaya | arsa dhatêng Ngastina lampah juti | andhustha dhatêng sang ayu | garwa Sri Gêndrayana | karana tan bakit anahên wulangun | Prabu Drawilaka nabda | adhuh putraningsun kaki ||

12. aywa sira nglaju karsa | kang mangkono sayêkti tan prayogi | wruhanira iku kulup | Sang Prabu Gêndrayana | yèku trahing jawata Bathara Wisnu | ratu agung binathara | anyakrawati ing bumi ||

13. sugih bala para raja | suhunaning nata satanah Jawi | marma gung sandeyaningsun | yèn nganti kawadaka | sêdyanira iku yêkti nora wurung | kalêbu ing paribasan | sulung kang alêbu gêni ||

14. kriwikan dadi grojogan | tur ta môngsa mênanga ing ajurit | wong Nungsakambana mungsuh | lawan Nata Ngastina | yèn misuwuring pawarta garwanipun | Maha Prabu Gêndrayana | kang nama Dyah Padmawati ||

15. dhasar luwih ayu endah | warnanira ananging ingkang nami | Prabu Gêndrayana mau | iya luwih bagusnya | jaring warta lir Hyang Asmara tumurun | dadine wus têtimbangan | bagus lan ayu linuwih ||

16. apa manèh sun watara | kang sirapti Sang Dèwi Padmawati | môngsa rêmêna sirèku | sayêkti yèn pilalah | lakinira priyôngga warnane bagus |

--- 1 : 184 ---

tur padha bôngsa manungsa | marma wurungêna kaki ||

17. sêdyanta ingkang mangkana | angur sira ngupayaa liyaning | putri atmajaning ratu | kaya-kaya tan kurang | ingkang ayu ngungkuli kang sira ayun | ing ngêndi dadi karsanta | ingsun lumaku pribadi ||

18. kang andhodhog korinira | kang nglungguhi salunira sayêkti | mêngkono bêbasanipun | yèn ana pêpanggilnya | tiba sampir pun bapa karyanên kulup | patukonirèng kramanta | pun bapa datan gumingsir ||

19. kunêng sabdanirèng rama | Rajaputra Drawaya duk miyarsi | tan gugu mêksa andarung | tan kêni pinambêngan | yèn ngantosa tan widada karsanipun | mondhong Padmawati Sang Dyah | aluwung tumêkèng lalis ||

20. nèng ngarsaning rama nata | sarwi nangis aturnya rajasiwi | ya ta Drawilaka Prabu | langkung wêlas umulat | tangisira ingkang putra gya jinurung | alon pangandikanira | adhuh putraningsun kaki ||

21. yèn mangkana karsanira | ingsun iya mung jumurung basuki | sun rewang-rewangi kulup | acêgah dhahar nendra | kalakona kang dadi sêdyanirèku | ananging wêwêkas ingwang | marang sira dèn aeling ||

22. yèn ing têmbe sira bisa | dhustha marang Sang Dèwi Padmawati | dèn arêmit dèn asamun | ywa kawruhan ing liyan | yèn wus kêna dèn age muliha [muli...]

--- 1 : 185 ---

[...ha] kulup | ingsun dahat ngarsa-arsa | laksitanta glisa prapti ||

23. ing nagri Nungsakambana | ywa kasuwèn ana ing marga kaki | Arya Drawaya umatur | sandika nulya bidhal | ya ta sarêng ing dalu punika wau | arining Arya Drawaya | kang nama Dyah Drawiyani ||

24. wus lami dènnya mangarang | rangu-rangu kandhuhan brôngta kingkin | kapencut ujaring tutur | yèn nata ing Ngastina | Prapu[15] Gêndrayana warnanira bagus | lir Hyang Asmara tumêdhak | dadya Rêtna Drawiyani ||

25. kapencut dadya garwanya | saking sruning kasmaran dahat kingkin | kakênaning tyas malad kung | cêgah dhahar lan nendra | kang cinipta ing siyang pantara dalu | mung kalampahana dadya | pramèswarining mêmanis ||

60. Dhandhanggula

1. dhanganing tyas Rêtna Drawiyani | duk samana ing rudatinira | datan kawistara ing lèn | mung pinêsu ing kalbu | sarêng mangkya Dyah Drawiyani | miyarsa yèn kang raka | kesah angêlangut | mring Ngastina arsandhustha | pramèswari kang nama Dyah Padmawati | sang dyah kêlangkung suka ||

2. cipta antuk pitulunging Widhi | sinêmbadan kang dadya karsanya | sigra umijil ciptane | arsa lolos sang ayu | saking Nungsakambana puri | sêdyanya sumusula | mring raka ngêlangut | mring Ngastina bokmanawa | dadi lintunira Rêtna Padmawati | kang dhinustha ing

--- 1 : 186 ---

raka ||

3. nanging karsaning Hyang Sidhajati | laksitanya Sang Arya Drawaya | tan tunggil lawan arine | kasanès marginipun | sigêg lampahira sang kalih | rasêksi lan rasêksa | mangkya kang winuwus | nagari Nungsakambana | duk enjingnya Prabu Drawilaka uning | sirnane putrinira ||

4. dupi tita pangupayanèki | tan kapanggya nata wus acipta | manawi nusul kadange | dinalih nunggil kayun | mila dahat dènnya prihatin | ginubêl ingkang garwa | dene tindakipun | kadwi putra tanpa rowang | ingkang garwa matur kinèn anusuli | wadyendra kang pinata ||

5. mring Ngastina angawat-awati | Prabu Drawilaka duk miyarsa | lir ingosikkên galihe | sigra nimbali gupuh | wadya rota dênawa kalih | satunggal ran Sabata | Bahana dwinipun | taksih santana yaksendra | praptanira sinung wikan yèn putra dwi | samya nis saking praja ||

6. alêlana saking tanah Jawi | sêdya dhustha pramèswarinira | Natèng Ngastina arane | Dyah Padmawati iku | mila para punggawa kalih | dhinawuhan nusula | sapanêkaripun | amêmanuki putranya | sarta lajêng kinèn apacaka baris | saking ing katêbihan ||

7. lan winêling kinèn ngisêp warti- | nira putra nata sakalihan | yèn tiwas punggawa kinèn [kinè...]

--- 1 : 187 ---

[...n] | laju angêbyuk ngamuk | mèt pêpulih saantuknèki | dene yèn angsal warta | dwi putra rahayu | kinèn lajêng mring Ngastina | yèn wus têrang unggyanira putra kalih | sarta taksih raharja ||

8. pinuriha enggala umulih | dhatêng praja ing Nungsakambana | tur sandika ingkang kinèn | sigra budhalan sampun | sawadyanya mèstuti wêling | lêpas laksitanira | tan winarnèng ênu | wus prapta ing tanah Jawa | kyèhing ditya sami kèndêl gunêm kawis | môngka dhawuhing nata ||

9. lamun sami datan antuk kardi | sami pinocok utamangganya | kunêng caraka lampahe | mangkya gantya winuwus | lampahira sang putra kalih | rasêksi lan rasêksa | ing sapraptanipun | tanah Jawi lampahira | numpal kèli arsa mring Ngastina nagri | ananging lampahira ||

10. Arya Drawaya Dyah Drawiyani | karsaning dewa tan tunggil marga | sowang-sowangan lampahe | sarta sami datan wruh | margi ingkang anjog mring nagri | lir kinuncang ing dewa | samya kabalasuk | dhatêng samadyaning wana | laksitanya dahat dènnya kawlasasih | ing nalika punika ||

11. karsaning jawata dènnya paring | jêjalaran dhatêng sang rasêksa | miwah rasêksi kang anèm | rinuwiya ing dalu | Sang Arya Drawaya kapanggih |

--- 1 : 188 ---

Sang Prabu Gêndrayana | anulya andangu | margi kang dhatêng Ngastina | Prabu Gêndrayana dèrèng amangsuli | lajêng gêntos têtanya ||

12. karantêne atêtakèn margi | ingkang anjog dhatêng ing Ngastina | sang arya èwêd driyane | dadya datansah manggu | tinititi datan mangsuli | Sang Prabu Gêndrayana | wus andugi lamun | kèndêlira sang rasêksa | katawising pakèwêd angêmu wadi | nata arum ngandika ||

13. mamèt prana amêmalat galih | mrih puruna rasêksa sajarwa | ingkang sinêdya badhene | mangkana sabdanipun | dhuh yogèngsun rasêksa pêkik | apa sira sandeya | marang jênêng ingsun | wruhanira ingsun dewa | nganglang jagad yèn sira sajarwa maring | dewa kang kaya ingwang ||

14. ingkang dadya wêwadinirèki | miwah sêdyanira jarwakêna | aywa sira kumbi anggèr | sayêkti jênêng ingsun | nêmbadani kalakonnèki | ingkang dadi sêdyanta | de yèn sira lamun | maksih kumbi tan prasaja | yêkti sira anêmu pangupadrawi | lêbur têmahanira ||

15. têlas sabdanira sri bopati | Arya Drawaya dupi miyarsa | sang nata pangandikane | kalangkung ajrihipun | nulya gupuh amangênjali | sumêmbah pada sarya | sumungkêm ing suku | dahat dènira nalôngsa | mintaksama

--- 1 : 189 ---

ing sarèhne tan udani | yèn pinanggih jawata ||

16. nganglang jagad karsa mitulungi | maring titah ingkang darbe sêdya | dinalih manungsa bae | sang mindha sukèng kalbu | lon ngandika hèh yoga mami | yêkti tan dadi dosa | janma kang tan ayun | amidosa mring sasama | Sang Arya Drawaya lêga tyasirèki | sigra umatur nêmbah ||

17. dhuh dhuh adhuh risang maha yêkti | amba kamipurun minta lilah | mugi tinurutan mangke | sêdya kawula ayun | dhustha garwanira Sang Aji | Gêndrayana Ngastina | nênggih kang kasêbut | Dyah Padmawati Sang Rêtna | awit sampun lami gyan kawula kingkin | dèrèng sagêd klampahan ||

18. rèhne ngantos amisuwur saking | tanah sabrang ing Nungsakambana | yèn pramèswari sang rajèng | Ngastina yu pinunjul | ngasorakên para apsari | mila panuwun amba | mugi sang pukulun | paringa sih kawêlasan | rèhne têbih sampun kawula lampahi | praptèng ngriki punika ||

19. numpal kèli kalihan anangis | saking drênging tyas datan angetang | sakit tumêkèng pêjahe | mila yèn ngantos luput | ing pangèsthi amba puniki | saèstune kawula | merang yèn umantuk | mring nagri Nungsakambana | bilih botên kasêmbadan sêdya patik | suka kasirnakêna ||

--- 1 : 190 ---

20. wontên ngarsanya sang maha yêkti | lah ing kana Prabu Gêndrayana | duk amiyarsa ature | sang ditya dahat ewuh | cipta radi miduhung dening | ngakên jawata nganglang | anulya andangu | nami lan pinangkanira | kang dinangu umatur kawula nami | Drawaya putra raja ||

21. ditya tanah sabrang ing nagari | Nungsakambana de sudarmamba | Drawilaka jêjuluke | sang namur lon amuwus | mrih tan kawistara kang wadi | dera amindha dewa | hèh-hèh yoganingsun | sang rasêksa rajaputra | sira iku dadi mung kasmaran warti | têmah darung nrang baya ||

22. wruhanira kulup putra mami | pramèswari Ngastina kang aran | Dèwi Padmawati kuwe | nyata ayu pinunjul | nanging ingsun tanya sayêkti | apa mantêp karsanta | gonirarsa mandung | mring pramèswari Ngastina | marga saking rasaning tyas ingsun kaki | pan maksih ewuh-aya ||

23. pakèwuhe ingkang dadi margi | awit sira arupa danawa | yêkti tan dadya sukane | Padmawati Sang Ayu | lawan sira yèn tuk bilai | anèng praja Ngastina | kayaparan tuhu | susahe wong tuwanira | sapa ingkang kinudang bakal gêntèni | kaprabone ramanta ||

24. yêktinira amung sira kaki | marmanira karsanta mangkana | bêcik wurungêna bae | tan prayoga tinêmu | Sang Drawaya [Dra...]

--- 1 : 191 ---

[...waya] umatur malih | sarwi nungkêmi pada | dhuh-adhuh pukulun | kang tuhu sih ing kawula | sampun pisan anggalih sudarma patik | awit brôngta kawula ||

61. Asmaradana

1. ninging cipta têbih-têbih | sanadyan nêmahi tiwas | tan garantês sayêktine | dene wus amba têmaha | dene mênawi datan | kasêmbadan sêdya ulun | suka sirnaa samangkya ||

2. upami amba nêmahi | tiwas nèng praja Ngastina | kawula pan maksih darbe | ari jalu kang anama | pun Arya Drawiyana | nanging mangkya maksih timur | ari amba kang panênggak ||

3. èstri ran pun Drawiyani | sadaya tunggil kawula | apan sakawan kathahe | nging kalih maksih taruna | mila upami amba | nêmahi pêjah ing purug | yêkti tan dadya sungkawa- ||

4. ning rama Drawilaka Ji | kuningana sotaning tyas | sarêng kawula samangke | pinanggih lawan paduka | raosing tyas sakeca | rumaos antuk pitulung | tuk nugrahaning jawata ||

5. dene sagêd wawan angling | lawan sang maha bathara | sayêkti manawi badhe | nêmbadani sêdya amba | ya ta Sri Gêndrayana | ing sanalika puniku | antuk marmaning jawata ||

6. binuka ing tingal gaib | uninga yèn ingkang garwa | Dyah Padmawati samangke | anusul sariranira [sa...]

--- 1 : 192 ---

[...riranira] | samangkya wus nèng marga | pan inggih lagya kapêthuk | lan rasêksi aranira ||

7. Arya Drawaya kang apti | andhustha ing garwanira | sasolah-bawane kabèh | piniyarsa mring sang nata | dadya Sri Gêndrayana | asrêp ing wardayanipun | mila langkung sokur ing Hyang ||

8. ical sandeyaning galih | nulya lon dènira nabda | hèh kaki Drawaya kowe | ywa sandeya driyanira | yèn dhasar sira nyata | kataman turida gandrung | mring pramèswari Ngastina ||

9. lah iya ingsun idèni | sayêkti bakal katêkan | kang dadya sêdyanta kabèh | ananging manawa sira | maksih rupa rasêksa | sayêkti yèn luwih ewuh | tan kalakon carêm lawan ||

10. Kusuma Yu Padmawati | Arya Drawaya manêmbah | anyumanggakkên ature | supados kalampahana | Sang Prabu Gêndrayana | gya mêcat sêsumpingipun | inganggèkkên mring sang arya ||

11. dupi angangge kang sumping | Sang Arya Drawaya nulya | malih warna lir sang rajèng | tan siwah Sri Gêndrayana | miwah ing swaranira | sadaya pan sampun jumbuh | kalangkung sukaning driya ||

12. gya sujud konjêm ing siti | sanalika gya ingatag | anêruskên laksanane | kinèn anjujug jro pura | ywa kauningan ing lyan | malah jumênênga ratu | gêntosi [gê...]

--- 1 : 193 ---

[...ntosi] Sri Gêndrayana ||

13. wruhanira putra mami | marma mangkana karsèngwang | wit Nata Ngastina mangke | kang aran Sri Gêndrayana | samangkya nis sing pura | tan kawruhan wadyanipun | lagya kinuncang ing dewa ||

14. durung mêsthi praptanèki | sanalika Sang Drawaya | tinuduhakên margane | kang anjog dhatêng Ngastina | kang kinèn tur sandika | sukèng tyas anulya sujud | ing pada anulya mangkat ||

15. saking kadibyanirèng wil | datan dangu sampun prapta | laju jujug pura bae | lumêbêt ing pasarean | tan wontên kang uninga | ya ta ing sapêngkêripun | rasêksa Arya Drawaya ||

16. kang mindha dewa lumaris | sêdyaning wardaya arsa | amêthukakên garwane | ya ta gantya kawuwusa | laksitanira Sang Dyah | Padmawati ingkang nusul | ing raka Sri Gêndrayana ||

17. ing ratri punika ugi | sang rêtna panggih kalihan | Dyah Drawiyane lampahe | anulya atakèn marga | kang anjog ing Ngastina | Dyah Padmawati andangu | karantêne tanya marga ||

18. kang anjog Ngastina nagri | Dyah Drawiyani kèwêdan | dènnyarsa sajarwa walèh | dadya mung kèndêl kewala | wau sang pramèswara | uninga sasmitèng kalbu | sanalika lon sabdanya ||

19. dhuh yoganingsun rasêksi | aywa [a...]

--- 1 : 194 ---

[...ywa] sira taha-taha | nglairkên sêdyanta kabèh | wruhanira jênêng ingwang | apsari nganglang jagad | dinutèng Bathara Guru | kinèn amitulungana ||

20. kang sami susah ing ati | Dyah Drawiyani duk myarsa | langkung suka nulya walèh | bilih arsa amawongan | mring nata ing Ngastina | kang misuwur ajêjuluk | Maha Prabu Gêndrayana ||

21. awit dening sampun lami | dera kasmaran ing warta | Sri Gêndrayana citrane | yayah Bathara Asmara | sang rêtna duk miyarsa | mèsêm puwara andangu | ing nama miwah pinôngka ||

22. miwah ingkang asêsiwi | Dyah Drawiyani turira | pukulun amba yêktine | rasêksi atmajèng nata | Sang Prabu Drawilaka | Nungsakambana praja gung | lah paduka sang apsara ||

23. sintên sinambating ing sih | Dyah Padmawati maluya | wruhanta manira kiye | Dèwi Sri kêkasih ingwang | dewataning apsara | rasêksi gya makidhupuh | sumêmbah anganoraga ||

24. sarta nuwun idi mugi | anyêmbadani sêdyanya | sang mindha alon sabdane | yèn sira maksih awarna | rasêksi lir samangkya | môngsa klakona sêdyamu | Dyah Drawiyani ngrarêpa ||

25. nyumanggakkên sang sudèwi | mrih kalampahan mawongan | mring Sri Gêndrayana katong | Dyah Padmawati langkung wlas | gya mêcat [mê...]

--- 1 : 195 ---

[...cat] sêsumpingnya | minantran pinaring sampun | anulya kinèn nganggea ||

26. dhatêng Dèwi Drawiyani | tinampèn ingangge nulya | anulya malih warnane | ical sipating dênawa | dadya manungsa endah | tan wingwang lan sang rêtna yu | dalah swaranya wus samya ||

27. ngêplêki Dyah Padmawati | nuntên kinèn asiyaga | sartane tinuduh kinèn | anjujug pura Ngastina | ywa kauningan ing lyan | tuwin angakêna tuhu | nama Padmawati Sang Dyah ||

28. mila mangkana wit dening | Dyah Padmawati samangkya | sawêg kinuncang ing Manon | murca saking ing paprêman | tan kantênan prantanya | makatên malih Sang Prabu | Gêndrayana mangkya lagya ||

29. cangkrama dhatêng wanadri | manawi rawuh ing pura | dinalih pramèswarine | mila mangkana karsanya | kang cinipta ing driya | yèn datan panggih sang prabu | mung nêdya nglampus sarira ||

30. mangkana Dyah Padmawati | kadadyan ditya wanita | nulya sumêmbah padane | laju mangkat gêgancangan | saking dibyaning ditya | tan dangu anulya rawuh | anjujug jroning paprêman ||

31. tan wontên ingkang udani | sang mindha waspadèng tingal | yèn salêbêting lêlangse | wontên priya kang anendra | abagus warnanira | gya dinugi yèn puniku | Maha Prabu Gêndrayana ||

32. tanpa taha-taha [taha-...]

--- 1 : 196 ---

[...taha] nuli | gupuh dènnya ngaras pada | Prabu Gêndrayana tiron | tan andugi yèn punika | arinira priyôngga | pinondhong sinambut gupuh | binêkta dhatêng paprêman ||

33. nutug dènira karonsih | sari ratri datan pêgat | tan ngangge rêringa malèh | kunêng kang pulang-asmara | ing jro pura Ngastina | mangkya gantya kang winuwus | undurnya Sri Gêndrayana ||

62. Durma

1. paranira Sang Aprabu Gêndrayana | mangkya sampun kapanggih | lawan garwanira | Sang Padmawati Sang Dyah | sruning sami onêngnèki | gya rêrangkulan | sang dyah sarwi anangis ||

2. Dèwi Padmawati matur dhatêng raka | sarya sambat mlasasih | nuwun jinatenan | kang dadya karsanira | dera mendra saking puri | Sri Gêndrayana | sajarwa kalanèki ||

3. ôndrawina lan sagung para punggawa | kenging cobaning Widhi | bêbênduning dewa | rumaos kawirangan | de kaèksi tiwasnèki | milanya kesah | anis saking ing puri ||

4. Dèwi Padmawati matur angrêrêpa | dhuh-dhuh jêng sri bopati | amba kalilana | andhèrèk têdhak tuwan | kang raka wêlas tan sipi | sampun kalilan | lajêng samya lumaris ||

5. sarta sami warah-winarah nalika | pinanggih lan rasêksi | sakalihan samya | dahat pangungunira [pa...]

--- 1 : 197 ---

[...ngungunira] | têrus laksitanirèki | dupi byar enjang | têdhakira sang kalih ||

6. praptèng padhusunan satêpining wana | mangkana sri bopati | langkung ngungun miyat | padhusunan kèh sunya | tan dangu sang nata myarsi | swaraning janma | nangis pating jalêrit ||

7. pinurugan ingkang udrasa punika | tyang Narakuswa dèsi | dinangu saksana | karantêne udrasa | kang dinangu turirèki | dhuh sang têtanya | amba manggih bilai ||

8. padhusunan kawula sami rinisak | mring dênawa kang prapti | saking tanah sabrang | nagri Nungsakambana | ambêkta praboting jurit | dwi pangagêngnya | Sabata namanèki ||

9. kang sajuga anama ditya Batana | têtiyang kang anangis | nulya gêntos tanya | nama miwah pinôngka | sang lumaris lon dènnya ngling | ingsun santana | Natèng Ngastina nagri ||

10. dene namaningwang Radèn Erawana | de ariningsun iki | Erawati rannya | kang tanya langkung suka | nulya sami anyuwun sih | kasangsarannya | sang namur anyagahi ||

11. nulya kinèn nêdahkên unggyaning ditya | dupi sampun kaèksi | Radèn Erawana | dhawuh kèn nyumbarana | dupi sampun dèn sumbari | para dênawa | myarsa krodha tan sipi ||

12. samya krura anggro gora magênturan | katur mring wil pangarsi | Sabata Batana [Bata...]

--- 1 : 198 ---

[...na] | madêg suraning driya | anggro sigra amurugi | duk jêng-ajêngan | lawan sri narapati ||

13. tandya tanya-tinanya nama pinôngka | miwah sêdyanirèki | puwara dadya prang | sang namur pinarbutan | ananging datan gumingsir | para danawa | kewran tingkahirèki ||

14. dènnya yuda kadya prang lan wêwayangan | kèh danawa ngêmasi | Sabata Batana | kaprajayèng curiga | kêkalih sampun ngêmasi | sesaning pêjah | dhadhal tan mônggapulih ||

15. samya larut kukut lumajêng sar-saran | samya angungsi urip | wênèh mantuk marang | prajèng Nungsakambana | sang namur suka ing galih | sirnaning ditya | janma kang sami ngili ||

16. samya wangsul mring wismanya sowang-sowang | Sri Gêndrayana nuli | ngajêngkên laksita | kadwi lan garwanira | janma kathah wau sami | langkung narima | badhe lajêng umiring ||

17. sapurugnya sang namur nging tan linilan | mangkana lampahnèki | ing samarga-marga | tan pêgat kapêthukan | têtiyang sami angili | karana samya | ajrih solahirèng wil ||

18. gya winarah mring Sang Prabu Gêndrayana | yèn wadya ditya sami | sirna pinêjahan | dening priyangganira | anèng Narakuswa dèsi | kang amiyarsa | samya suka tan sipi ||

19. Prabu Gêndrayana miwah ingkang garwa | têrus laksitanèki [laksitanè...]

--- 1 : 199 ---

[...ki] | kang sinêdyèng driya | arsa mring Saptaarga | sêdyanya arsa ngabêkti | candhining eyang | ngiras muja sêmèdi ||

20. anênuwun pangaksamaning jawata | gantya ingkang rinuwi | taksih tunggil warsa | Sadhamuha ing môngsa | srawana mangkya winarni | prajèng Ngastina | nata tiron ing nguni ||

21. kadadyaning rasêksarya Drawiyana | sadangunya nèng nagri | tiyang jroning pura | miwah para pungga[16] | sadaya datan udani | bilih punika | dede gustinirèki ||

22. dipun nyana yèn satuhune sang nata | karana duk ing nguni | sang mindha winêkas | dhatêng sang mindha dewa | prênahing bêbasannèki | mring punggawendra | miwah Dyah Padmawati ||

23. tiron inggih sampun winêling mangkana | mring sang mindha apsari | mila tan kanyanan | manawi mêmalihan | ya ta mangkana winarni | Dyah Padmawatya | ngidham kaworan apti ||

24. aminta gêcok mêntah arsa dhinahar | lawaran tanpa kanthi | dupi sinaosan | tan darana anulya | kang gêcok sigra binukti | puwara dadya | sajatining rasêksi ||

25. lah ing ngriku nata tiron langkung kagyat | tan samar yèn kang rayi | Drawiyani Sang Dyah | marma ing sanalika | nata tiron ngrumaosi | yèn katiwasan | sanalika nulya ngrik ||

26. dadya ditya panggih [pang...]

--- 1 : 200 ---

[...gih] lawan arinira | rangkulan sami nangis | langkung kawlasarsa | amiduwung ing tingkah | puwara pinupus bilih | pêpasthèning Hyang | tan kêni dèn singgahi ||

27. lah ing kana tiyang salêbêting pura | kagèt gegeran dening | kalêbêtan ditya | dinugi yèn sang nata | saha garwa sampun sami | minangsèng ditya | wau Dyah Gêndrawati ||

28. miwah para pawongan sajroning pura | gupuh dènira mijil | dhatêng kapatihan | wêwarti yèn jro pura | wotên rasêksa rasêksi | môngsa sang nata | miwah sang pramèsawi ||

29. kadwi Patih Supadma myang Danurwedha | langkung gugupirèki | sigra dènnya undhang | mring para punggawendra | sarta catur paman aji | wus ingaturan | samya tan tolih wuri ||

63. Pangkur

1. mar sumêlanging tyasira | pra wadyendra nulya tumamèng puri | anêdya amunah ripu | danawa kala murka | pra wadyendra duk miyat warnaning diyu | prasamya sura tan taha | ditya tinarajang wani ||

64. Durma

1. ditya Arya Drawaya miwah rinira | rasêksi Drawiyani | ngamuk ambêk patya | langkung rame prangira | jro pura abosah-basih | kadwi danawa | wus tan anyipta urip ||

2. karana wus rumaos wirang kawêntar | ing kathah milanèki | riwut pêrangira | mung mrih marganing

--- 1 : 201 ---

laya | puwara Sang Drawiyani | pêjah tinêpak | mring Danurwedha Patih ||

65. Pangkur

1. i ladalah dene salah | nêmbang Pangkur bali mring Durma malih | kang nulis sêmbari ngantuk | mak lêr lagi kemutan | yèn pinatèn pating clorèk nora urut | eman-eman dènnya ngarang | riwe kumyus angêbêsi ||

2. sakojuring angganira | paribasan rasaning we jaladri | kang mangripta isin mundur | têmbung kapadhan ing tyas | sanadyana ginuyu mring kang tan sarju | araning gambar bawana | datan akarya prihatin ||

3. araning kang êdom jala | coban-coban sinau anggêgurit | mrih panglipuring wulangun | nèng sabrang manggung sisah | sari ratri nênuwun dhatêng Hyang Agung | kasêmbadana sêdyanya | mantuk angajawi malih ||

4. sinigêg panglocitamba | anglajêngkên wau kang samya jurit | Sang Arya Drawaya ngamuk | nirbaya nirwikara | pra punggawa ingkang cêlak ambalêdug | puwara kathah kang pêjah | dalah Sang Supadma Patih ||

5. myang arya prabu sakawan | katri arya kasambut ing ajurit | Arya Karsula dwinipun | Risang Arya Sanjata | myang Sang Arya Sadrasta sami kapupu | sirna kasambut ing rana | mila Danurwedha Patih ||

66. Durma

1. kapitêmên pangamuknya ambêk pêjah | rame ngabên kasêktin | tan wontên kuciwa | dwi sami prawiranya [prawi...]

--- 1 : 202 ---

[...ranya] | dangu-dangu sang apatih | rèh wus awrêdha | repot tandangirèki ||

2. sinawat ing tomara datan tumama | nanging sampun udani | yèn punika dadya | marganirèng kamuksan | mila Danurwedha Patih | lajêng anyipta | ing kasampurnannèki ||

67. Pangkur

1. dhuh-dhuh pra kang sudi maca | ngapuntêna dhatêng kawula dening | tansah lêpat dènnya ngidung | Mangkur pijêr Andurma | bokmanawi yeka gara-garanipun | muksane Sang Danurwedha | kang angracut rahsanèki ||

2. pangukuding jagadira | kinumpulkên mrih sampurna sayêkti | tanpantara sirna sampun | ing ngriku para wadya | ing Ngastina sasesane ingkang layu | samya lumajêng sar-saran | rêbut ngarsa ngungsi urip ||

3. ditya Sang Arya Drawaya | tan ambujung taksih wontên jro puri | tansah ngrêrisak mêmupuh | wêwangunaning pura | ya ta sagung atmajaning punggawa gung | miwah para wadyabala | sakantune ingkang lalis ||

4. sadaya arsambêk patya | mèt pêpulih murih sirnaning kang wil | nanging wontên wadya sêpuh | kang nyêgah mung muriha | ngungsèkêna ibunira sang aprabu | kang nama Dyah Gêndrawatya | bokmanawi têmbe wuri ||

5. wontên pituduhing dewa | ingkang pantês madêg dadya narpati | ing Ngastina rèh sang prabu | sawadyanya wus sirna | para putra sadaya

--- 1 : 203 ---

samya mituhu | puwara sami umarak | mring Sang Dèwi Gêndrawati ||

6. kang wontên ing kapatihan | duk samana kang minôngka pangarsi- | nira para putra wau | sutèng Patih Supadma | namanira Arya Sutiksna kang sêpuh | kang mudha Arya Sunjaya | mangkana Dyah Gêndrawati ||

7. ingaturan lumaksana | ingungsèkkên nanging sang dyah tan apti | saking sangêting wulangun | sang dyah atêmah gêrah | kadwi pisan sukunira dadya lumpuh | pra putra ajrih amêksa | dadya mung sami jinagi ||

8. rinêksa nèng kapatihan | kunêng ingkang samnya nandhang prihatin | mangkya ganti kang winuwus | têdhakira sang nata | Prabu Gêndrayana lawan garwanipun | sapraptanya ing Saptarga | kadwi lajêng angabêkti ||

9. mring candhine ingkang eyang | sari ratri agung muja sêmèdi | minta sihing jawata gung | nênuhun pangaksama | lah ing kana ing sawiji ratri nuju | malêm Anggara Kasihnya | ing wanci sirêping janmi ||

10. Prabu Gêndrayana saha | garwanira mangsah muja sêmèdi | angêningkên ciptanipun | kang pininta jro pudyas- | tawanira amung marganirèng layu | tan antawis dangunira | wontên jawata kang prapti ||

11. Sang Hyang Naradha tumêdhak | awêwarah risaking puranèki | awit ing bêbukanipun | dumugining wêkasan |

--- 1 : 204 ---

myang sirnane kadwi nindyamantri ngayun | Supadma myang Danurwedha | Arya Prabu caturnèki ||

12. mangkana Sri Gêndrayana | saha garwa Sang Rêtna Padmawati | duk miyarsa kanang dhawuh- | ira Sang Hyang Naradha | langkung kagyat têmah karuna kapiluh | karônta-rônta ing driya | mèngêt santana kang lalis ||

13. miwah para kulawarga | sumawana sang nindyamantri kalih | mih èngêt ingkang ibu[17] | dahat kawêlasarsa | samantara Sang Hyang Naradha gya dhawuh | babo kulup Gêndrayana | myang sira Ni Padmawati ||>

14. êrêmna dwi netranira | sakalihan mituhu mêrêm nuli | ya ta tan antara dangu | kinèn ambuka netra | duk binuka langkung arsayaning kayun | de mangkya wus nèng Ngastina | tur Sang Hyang Naradha taksih ||

15. kaèksi ing ngarsanira | langkung ngungun èsmu suka kang lyali | dene ta namung sapangu | saking ing Saptaarga | tan lumakya mangkya wus anèng praja gung | saking kadibyaning dewa | Sang Hyang Naradha gya paring ||

16. jêmparing môngka pamunah- | irèng satru angkara murka juti | sigra dhinawuhan jujug | wismèng Patih Supadma | awit ingkang ibu manggèn wontên ngriku | sang nata matur sandika | Sang Rêsi Kanekasiwi ||

17. sigra muksa tan katingal | Prabu Gêndrayana lan pramèswari | sakalihan laju njujug [nju...]

--- 1 : 205 ---

[...jug] | dhatêng ing kapatihan | duk samana wus panggih lawan sang ibu | miwah ingkang para uwa | tuwin ingkang bibi-bibi ||

18. sarta putraning punggawa | sadayanya rame sami nangisi | awit tan nyana satuhu | yèn Prabu Gêndrayana | taksih sugêng dinugi minangsèng diyu | sotaning tyas kang umiyat | kadyangganing tiyang ngimpi ||

19. puwara samangkya prapta | saha garwa sami taksih basuki | dadya samya suka sokur | mring Suksmana Kawêkas | nulya sami winartan lampahanipun | ing purwa praptèng wasana | myang duk pinaring jêmparing ||

68. Mêgatruh

1. suka ngungun kang myarsa sabda sang prabu | mangkana sri narapati | myang putraning punggawa gung | miwah para sêntana ji | sigra tumamèng kadhaton ||

2. karsanira sang natarsa munah diyu | kang wontên sajroning puri | sapraptaning pura gupuh | anjujug unggyanirèki | dênawa kang karya rusoh ||

3. dupi panggih lan Arya Drawaya diyu | saksana anulya jurit | dwi samya prawiranipun | sami angabên kasêktin | gantya unggul gantya kasor ||

4. dangu-dangu ditya sor prabawanipun | kadibyannya tanpa kardi | sirna kasantikanipun | pêjah kataman jêmparing | karya sukane sang katong ||

5. lah ing ngriku putraning pra punggawa gung | gumuruh surakirèki [surakirè...]

--- 1 : 206 ---

[...ki] | saking arsayaning kayun | nata gya dhawuh supadi | kang ibu malbèng kadhaton ||

6. tuwin ingkang uwa ingkang bibi sampun | sadaya tumamèng puri | duk miyat wangkening diyu | dahat gawoknya tan sipi | sokur de wus têkèng layon ||

7. kuwandaning dênawa agung aluhur | yayah kang prabata siwi | wusnya mangkana sang prabu | dhawuh dhatêng wadya aji | kuwandaning ditya kinon ||

8. anglarunga dhumatêng ing narmada gung | sandika ingkang tinuding | kang wangke linarak gupuh | mring Silugôngga bênawi | wusnya mangkana sang katong ||

9. gya utusan mring Gêndara alêlayu | miwah mring Madura nagri | myang mring Manikmaya gunung | ingkang piniji ing kardi | katri punggawa nom-anom ||

10. kang lêlayu dhatêng Manikmaya gunung | Arya Subala rannèki | kang mring Gêndara lêlayu | Dyan Arya Supadma siwi | kang mring Madura sang anom ||

11. Sang Arya Sunjaya prênah arinipun | Arya Sutiksna pan sami | Sang Arya Supadma sunu | katri pan sampun winêling | sêsarêngan dènnya bodhol ||

12. praptèng jawi praja sowangan lumaku | tan winursita ing margi | Arya Sutiksna wus rawuh | ing Gêndara sampun panggih | lawan Gandaprawa katong ||

13. sigra matur salwiring piwêlingipun | Sang Sri Gêndrayana Aji | sadaya [sada...]

--- 1 : 207 ---

[...ya] pan sampun katur | miwiti malah mêkasi | sang nata miyarsa gawok ||

14. èngêt muksanira kadwi mantri ngayun | têmah waspanira mijil | puwara anulya dhawuh | arsa têdhaka tumuli | mring Ngastina atêtinjo ||

15. mangkya gantya kawuwusa lampahipun | Sang Arya Sunjaya dupi | prapta ing Madura laju | tumama ing pôncaniti | sang nata pinuju miyos ||

16. Prabu Wirastha kagyat dupi andulu | duta Ngastina kang prapti | mangarsa sarwi wotsantun | sinambrama ing pambagi | wusnya mangkana gya criyos ||

17. ywan dinuta mring Sri Gêndrayana Prabu | purwanya dinutèng aji | sadaya pan sampun katur | miwiti malah mêkasi | kang myarsa ngungun kapatos ||

18. milanira Sri Wirastha nulya dhawuh | tata-tata amiranti | sasampatnya budhal gupuh | dhatêng Ngastina nagari | ing marga tan cinariyos ||

19. mangkya ganti kawuwusa lampahipun | kang mring Manikmaya wukir | Arya Subala wus rawuh | laju tumamèng asrami | panggih sang wiku kinaot ||

20. Sang Subala matur ywan dinutèng Prabu | Gêndrayana tur upêksi | liring karya sampun katur | sang rêsi duk amiyarsi | ngungun puwara nabda lon ||

21. dhuh sang duta aturna dhatêng sang prabu | ingsun tan wignya umiring | karana kataman rapuh | Sang Subala sigra amit | mantuk anyarkara bodhol ||

69. Dhandhanggula

1. dina-dina dènira lumaris | dupi praptèng [pra...]

--- 1 : 208 ---

[...ptèng] talatah Ngastina | gya kapêthuk laksitane | Sri Gandaprawa Prabu | miwah Natèng Madura nagri | Maha Prabu Wirastha | gya lumaris kumpul | tan winursita ing marga | mangkya sampun prapta ing Ngastina nagri | laju tumamèng pura ||

2. panggih lawan Gêndrayana Aji | nata katri gya bagya-binagya | anuturkên laksitane | Natèng Ngastina laju | awêwarti solah-tingkahing | dènnya mendra sing pura | myang sumusulipun | Dyah Padmawati kang garwa | kang miyarsa dahat pangunguning galih | puwara sokur ing Hyang ||

3. dene nata miwah pramèswari | taksih kapanggih sami raharja | datan watawis lamine | Sri Gêndrayana Prabu | karsa amisudha pra dasih | anggêntosi kang samya | kasambut ing pupuh | duk aprang lawan danawa | anggêntosi Patih Supadma samangkin | atmajanya kang wrêda ||

4. Arya Sutiksna wastanirèki | dene atmaja Sang Danurwedha | kêkalih dinadèkake | môngka sor-soranipun | Risang Arya Sutiksna Patih | nama Arya Danurja | dadya punggawa gung | madanani pra punggawa | arinira Arya Sindurja wêwangi | môngka sisihanira ||

5. dadya mangkya patih mung sawiji | putra Arya Prabu Ramayana | Dyan Padmayana namane | gêntosi ramanipun | pangkat arya de putranèki | Sang Arya Ramaprawa | kang sêpuh jêjuluk | Arya Suwedha kang mudha | dinadyakkên punggawa miji wêwangi | Sang Arya Praharana ||

6. Arya [Ar...]

--- 1 : 209 ---

[...ya] Prabu Prawasata siwi | ingkang wrêda ran Arya Sambawa | Arya Sambada kang anèm | gêntosi lênggahipun | Risang Arya Karsula nguni | dene Arya Sambada | dadya mantunipun | Sang Arya Karsulèng kina | antuk Dèwi Susalya ingkang wêwangi | wondene atmajanya ||

7. Arya Karsula jalu gêntosi | lênggahira Sang Wara Basana | Arya Karnaba juluke | wondene arinipun | dinadyakkên punggawa aji | punggawa pasêliran | pinaring jêjuluk | nama Sang Arya Karsana | dene Arya Subata kang anggêntosi | nama Arya Subala ||

8. atmajanya Sang Subata nguni | dene Arya Subala ginantyan | atmajanira namane | Sang Jayasuharja nung | pangkat arya madana maring | Risang Arya Danurja | dene arinipun | Patih Sutiksna kang nama | Radyan Arya Sunjaya mangkya karsa ji | dinadyakkên punggawa ||

9. kasêpuhan namanya lêstari | sanèsira para wadya nata | wiwit pangkat dipatine | mantri kalawan umbul | pandêlêgan sadaya sami | ginantyan warisira | mangkana winuwus | ingkang samya winisudha | samya mangsah angaras padanira ji | maju tri gantya-gantya ||

10. sadayanya sinungan pêpali | myang wêwulang mring Sri Gandaprawa | kinèn sêtya mring wajibe | ywa na mardayèng kayun | atulada sudarmanèki | dènira sêtyèng nata | kang sinungan wuwus | prasamya saur kukila | tur sandika mugi sagêda nglampahi [ngla...]

--- 1 : 210 ---

[...mpahi] | salwiring sabda nata ||

11. datan dangu gêganjaran mijil | sadayanya warata ginanjar | warastra myang busanane | sadaya matur nuwun | sarta nêdya sumungkêm maring | Sang Prabu Gêndrayana | ing sasampunipun | waradin dènnya gêganjar | gya bubaran nata kondur ngênyapuri | Natèng Gêndara miwah ||

12. Natèng Madura tumuntur manjing | dhatêng pura de Patih Sutiksna | sawadyanya sadayane | sowang-sowangan mantuk | rinuwiya mangkya nagari | Ngastina têntrêm arja | suka pra wadya gung | kumaraning praja muncar | sumawana winahyu wahyèng narpati | krêtarta tan sangsaya ||

Katrangan

Sêrat Darmasarana punika miturut Sêrat Pustaka Rajapurwa jilid 1 namung dumugi muksanipun Prabu Parikêsit, lajêng kasambêtan Sêrat Yudayana, mila wiwit Darma Sarana cithak 14 kaca 52 punika sampun nami Sêrat Yudayana, mênggah Sêrat Yudayana punika dados kalih jilid, jilid 1 inggih punika cariyos lêlampahanipun Prabu Yudayana, dumugi muksanipun, jilid 2 cariyos lêlampahanipun Prabu Gêndrayana, dumugi pindhahipun dhatêng Mamênang, dados têrusipun punika nami Sêrat Yudayana jilid 2.

Catatan kaki:

1. Baris ini seharusnya tidak ada. (kembali)
2. dene (kembali)
3. miwah (kembali)
4. ingumbulakên (kembali)
5. limanaparwa (kembali)
6. ulam (kembali)
7. kewala (kembali)
8. ayam (kembali)
9. pinupus (kembali)
10. Lebih satu suku kata: Dhahyang Suwela kumaranèki (kembali)
11. Dhanurwedha (kembali)
12. Seharusnya halaman 176 (kembali)
13. Seharusnya halaman 177 (kembali)
14. Lebih satu suku kata: para nata ingkang karsa (kembali)
15. Prabu (kembali)
16. Kurang satu suku kata: miwah para punggawa (kembali)
17. Kurang satu suku kata: miwah èngêt ingkang ibu (kembali)