Cariyos Sèwu Satunggal Dalu, Anonim, 1898, #111

Sri Wirya

Pêthikan saking Cariyos Sèwu Satunggal Dalu.

1. Dhandhanggula

1. mastutyèng rèh sarkara mahapti | kêdah mardi mardawèng wardaya | mrih kasidaning sêdyane | sinaranan manggêlung | gêlanganing gita arjanti | carita sèwu môngka | pênêthik winangun | winong ing kidung macapat | sinung têngran ajar mrês murtining budi[1] | bêbukaning carita ||

2. wontên praja kojat ing pawarti | kasbut nama Kajêngarêng arja | praja gêng karta arame | tulus sarwa tumuwuh | miwah murah sabarang kalir | dumadya wong sapraja | tyas suka sumungku | mingkar-mingkuring angkara | akarana karênan yuning pamardi- | nirèng pramudyèng praja ||

3. de ta ingkang madêg narapati | pinudyèng sih Sri Kamaral Saman | taruna pêkik warnane | sêsênêne sumunu | widagda ring ulah praniti | pasang cipta sasmita | sadaya wus putus | tatas saniskarèng guna | dhasar sang

--- 2 ---

sri sura sudira tur sakti | tyas paramartotama ||

4. asambada sugih rajatadi | kacarita Sri Kamaral Saman | kêkalih pramèswarine | Sang Dyah Ayat Alnepus | yekang môngka pramukèng sori | dene ta kang taruna | Risang Rêtna Badhur | putri saking prajèng Cina | cinarita dwi samya endah kang warni | winarna candranira ||

5. sori wrêdha citranya yu luwih | irêng manis wênês mêrak driya | suluh pasang pasuryane | ri kang sarira rurus | rarasira sarwa rêspati | sambada apidêksa | gêmuhing pambayun | sarêntêg pangawak dara | jôngga lumung lumêngêng wangun mawingit | kiswa panjang ngujwala ||

6. kaduk manis nènès manas ati | satindake luwês tan lêlewa | gumilar lungit netrane | karya yungyuning kayun | angênguwung imbanya kalih | bêsus bisa busana | sagrêng tinon prabu | kang waja apindha dênta | gêbyar-gêbyar lir sotya katrangan rawi | mawèh lamlam kang mulat ||

7. nata rèni taruna winarni | sariranya jênar maya-maya | yayah pradapa rumêmbe | wadana pindha ènu | ri sêdhênging purnama sidhi | netra wêning ngumala | anjait [anja...]

--- 3 ---

[...it] malatkung | malêngkung rarasing imba | lir wangkawa kang ngawêngi sitarêsmi | rêsmine karyèsmara ||

8. kang pamulu lus manis mrakati | lathi mathis mêngês sumaringah | waja rata seta bae | gumêbyar anarawung | pindha wosèn sotyama adi | sasranduning sarira | rurus mulus têrus | nêtêpi pêthinganing dyah | awiraga rasmona winor ing liring | èsême lir sarkara ||

9. padniswara wrêdha myang taruni | atut rukun rakêt kadi kadang | tekang atunggil budine | barang rèh anut tinut | amot mêngku aksama sami | marmanta sri pamasa | asih trus ing kalbu | kawursita duk samana | jumênêngnya sang sri antara sawarsi | pramèswari kalihnya ||

10. sêsarêngan dènira garbini | praptèng môngsa pambabaring putra | saking padmi ingkang anèm | yèku Sang Rêtna Badhur | mijil priya sinung kêkasih | Risang Pangeran Amjad | de ta sori sêpuh | atmajanya ugi priya | pinaringan nama ring rama narpati | Risang Pangeran Asad ||

11. kacarita rajaputra kalih | langkung lagang lumrahing [lumrah...]

--- 4 ---

[...ing] bêbasan | lir siniram banyu gege | lagya yuswa satèngsu | samya rare ngumur sawarsi | kalis salir kasmala | longgore anulus | bagas saras sariranya | amimbuhi suka sukuring rama ji | myang ibu sang dayita ||

12. de citranya risang rajasiwi | dwi sambada sulistya ing warna | rama ibu dahat sihe | sinuka sinakayun | gung dinarma darmèng sudarmi | wus pinaringan kondhang | môngka pamongipun | ngiras amrêtêk mamrêta | kang gunawan agama agêming aji | jêjêge pangrèh praja ||

13. samantara sang pangeran kalih | wus widagdèng salir pangawikan | anrus wahya jatmikane | cinakêp wus kacakup | datan kewran rèh agal rêmpit | kang rama sri narendra | sangsaya sihipun | sabarang rèh pinarcaya | putra kalih dhasar mêmpan amumpuni | kridhaning saniskara ||

14. karêmêne nityasa mêmardi | mardawaning budya martotama | tumanêm ing silarjane | samana rajasunu | sampun yuswa wolulas warsi | kocap wit timur mila | sang dwi rakêt rukun | kongsi tumêkèng diwasa | tan salaya [sala...]

--- 5 ---

[...ya] barang rèh saeka kapti | têtêp sabayantaka ||

15. mulya siki ya mulya kêkalih | lamun rusak ya sirna sadaya | wau ta sangking karsane | kang rama sang aprabu | putra kalih wau wus sami | sinung suyasa endah | sangkêp sèsinipun | tan ana ingkang kuciwa | saênggone sarwa samapta miranti | pinarnah cakêt pura ||

16. kacarita jêng sri narapati | karêmênnya lêlangên pêpara | cangkramèng wana parêdèn | mamèt sukaning kayun | amisaya sato wanadri | kidang kancil myang sangsam | miwah manuk-manuk | sabên sang sri acangkrama | mung lancaran kering wadya sawatawis | dwi ari ngênyapura ||

17. kadhang nganti nyare tigang ratri | yèn rikala tindak apêpara | sri pamasa kaparênge | putra kêkalih wau | tinanggênah atêngga puri | môngka wakil mranata | traping karyèng wadu | myan têtêping nitipraja | lampahira giliran raka lan rayi | mangkana salaminya ||

18. nahan gantya ruwiyaning sori | anèm wrêda sakalihan samya | sakalangkung gênging sihe | mring dwi sang narpasunu | nging sowangan tumanduking sih | sira sang padni wrêda |

--- 6 ---

Dyah Ayat Alnepus | trêsna mring Pangeran Amjad | de Sang Rêtna Badhur tibaning sih ta mring | Risang Pangeran Asad ||

19. wiwit timur dènira samya sih | ya ta dupi ing alama-lama | sihira salah kadadèn | nir katrêsnaning sunu | têmah dadya rêncanèng budi | andadak ardèng driya | andadra kadurus | kadrawasan kalihira | wit kasmaran marang kang putra kêkalih | kelut pelaging warna ||

20. lalu lênglêng linglunging panggalih | linali-lali saya ngalela | ginagas têmah wirage | nging pangran anèm sêpuh | tan andimpe nora angimpi | yèn ibu sakalihan | kataman gung wuyung | yayah agandrung asmara | marma sabên ari misih marêk sami | lir ngadat sabênira ||

21. nging puniku dadya amimbuhi | kambuh-kambah barubahing driya | ya ta kawursita mangke | sajuga ari nuju | sri pamasa cangkrama maring | wana bêdhag mêmikat | kadya sabênipun | kering wadya sawatara | tindakira kongsi sawatara ari | marmanta sri duhita ||

22. sakalihan cipta antuk margi | yun ngayati pangayaming driya | samana panggihan dhewe | Dyah Badhur lon nabda [na...]

--- 7 ---

[...bda] rum | wruhanira dhuh yayi dèwi | kadarpaning tyas ingwang | tan kêna sinayut | kataman turidasmara | rangu-rangu mirangrong ngarang ngranuhi | brôngta ring atmajanta ||

23. winangsulan kakang bok tyas mami | datan pae anandhang kasmaran | dhatêng putranta yêktine | sruning kataman giyuh | tan sung ririh angarih-arih | samana kacarita | dwi sang narpawadu | nêdya nut ardaning driya | anêmpuh byat pangarahing rèh tan yukti | murang ring kautaman ||

24. abipraya ubayèng sang sori | karya pustaka sowang-sowangan | marang sang pangran kalihe | Sang Dyah Ayat Alnepus | dènnya paring kintaka maring | risang Pangeran Amjad | pinandarèng kidung | linud ing basa la-êla | mèt mêmalat miluta milêt malatsih | mrih tumrah sihing putra ||

25. sigra nuduh mring abdi kabincih | ingkang kinèn maringkên pustaka | dhêdhêmitan ing lampahe | winêling-wêling sampun | êmpaning rèh wiwekèng wadi | ywa kongsi kawadaka | pangrèhing asamun | tur sêmbah wus lumaksana | ya ta wau sang padmi kari makingkin |

--- 8 ---

kakênan brôngtasmara ||

26. duk puniku kang nuju makili | ing kaprabon Sang Pangeran Amjad | lan kang rama datan pae | pangrèhirèng wadya gung | ing panindak panduking kardi | pra wadya sanagara | ngalêmbanèng kalbu | kadibyane sang pangeran | ambêk santa paramarta sih ing dasih | nêtêpi darmotama ||

26. sajuga ri sang narendra siwi | wusing mijil made panangkilan | kadya sabên pasebane | kondur mring dalêmipun | prapta wau abdi kabincih | cundakèng sang dayita | wotsari umatur | dhuh gusti amba dinuta | ibu dalêm Ayat Alnepus sang sori | maringakên pustaka ||

27. wus tinampan kang sêrat pinundhi | ing mastaka wêkasan binuka | mangkana ta bêbukane | iki nawalaningsun | pinandarèng basa basuki | myang pudya pangistawa | amawantu-wantu | ibunta narpaduhita | rêtnèng pura Ayat Alnepus mandhiri | sêkaring dhatulaya ||

28. tumanduka putrèng sun wong sigit | pinudyèng sih Sang Pangeran Amjad | sêsotyaning praja kene | susilambêk darma nung | sumbagèng rat dibya di murti |

--- 9 ---

wong bagus anjênthara | dadya têmbang kidung | kudangane wong sapraja | awiyose marmèngsun paring kintèki | kulup mring jênêng para ||

29. aywa dadi kagètira kaki | sajatine kulup sumurupa | wus lawas ing antarane | kadarpaning tyas ingsun | nora kêna dèn tanggulangi | upa kang brêmara[2] | kudu manguswèng rum | rumarah aruming puspa | tan suririh ngamêr andimêr dera mrih | usadèng larasmara ||

2. Asmaradana

1. alawas gon ingsun nganti | wahyaning kang masakala | kalakon mêngko têmahe | ingsun kapêksa sajarwa | kaki marang ing sira | kêkêraning manah ingsun | kulup walèh-walèh apa ||

2. ing satuhune tyas mami | kataman gandrung asmara | marang sariranta anggèr | lalu lênglêng kalanglangan | kalulun linglinging tyas | linali malah kadulu | ginagas wiyogèng driya ||

3. drawaya waspa gung mijil | marma anak ingsun nyawa | woding wardayèngsun anggèr | ing pangajap pajampuwa | sira sunga wilasa | pangruwat asmarèng kalbu | kabuka jroning paprêman ||

--- 10 ---

4. yèn tan kalaksanan kaki | sarasaning atiningwang | suka lila lulus layon | titi gatining walgita | ya ta Pangeran Amjad | kagyating tyas langkung ngungun | lir tinêbak ing mong tuna ||

5. mitênggêng dangu tan angling | kadya tugu sinukarta | gêtêr ing tyasira dene | anêmahi kaelokan | wêkasan langkung duka | sumung-sumung nitya sirung | sêrêng wijiling wacana ||

6. mring carakabdi kabincih | hèh si kabiri dursila | pinarcaya rama katong | têka mamak tanpa ngrasa | datan pisan rumêksa | balasar luput amuput | pêpêt samaptaning cipta ||

7. sarwi pêdhange tinarik | kabincih sigra pinêdhang | kapisanan tan minta we | tigas utamangganira | sang pangran sanalika | gupuh marêk mring kang ibu | Rêtna Badhur mring jro pura ||

8. prapta ngarsèng sang mahisi | wotsari matur sajarwa | purwa puwara arèntès | wêkasan ngaturkên thika | nanging sang padniswara | mandar ngandikèsmu rêngu | kabèh iku aturira ||

--- 11 ---

9. sayêktine dora kaki | saujarta ngamandaka | nora pantês ingsun rèwès | wit yayi dèwi sanyata | utama satyèng priya | malah sirèku kalêbu | nyênyerongi ibunira ||

10. Pangran Amjad dahat runtik | myarsa sabdèng ibunira | mangkana panglocitane | karo pisan tan prabeda | tan wirang ing agêsang | ya ta tan pamit ing ibu | undurira palarasan ||

11. Dyah Badhur grahitèng galih | kalamun Pangeran Asad | yêkti lan raka tan pae | utamaning kalakuan | têmah nyipta tan bisa | mrih sidaning sêdyanipun | kang gêgirisi punika ||

12. nging mêksa sru drênging kapti | marma gya karya nawala | mardawa lus tulisane | sinawung basa la-êla | mêmalat mèt miluta | purna ing panitranipun | nulya sinungkên parêkan ||

13. tinuduh maringkên aglis | marang Sang Pangeran Asad | pawongan nêmbah lumèngsèr | kawursita Pangran Asad | duk puniku kang tômpa | amakili ing kaprabun | siniwèng para punggawa ||

14. kadya dat kang wus winuni | praptèng antara bubaran |

--- 12 ---

pangran kondur ing dalême | sarawuhing kadipatyan | wontên cèthi sumewa | wotsari alon umatur | dhuh gusti ulun dinuta ||

15. ing ibu jêng pramèswari | Dyah Badhur paring supatra | sigra wau wus tinampèn | binuka sinuksmèng driya | surasaning pustaka | palastha pamaosipun | dahat pangunguning driya ||

16. anjêngêr dangu tan angling | wêkasan kalangkung duka | sêbrak anarik pêdhange | parêkan sigra pinêdhang | kapisanan palastra | tigas utamangganipun | sang pangeran laju sowan ||

17. maring ibu narèswari | Ayat Alnepus duk lênggah | nèng made panirat ijèn | prapta umatur sajarwa | myang ngaturkên pustaka | saking pramèswari Badhur | nanging datan tinanggapan ||

18. malah dêduka kapati | angêngundhat ngundhamana | lah ingsun wus wikan kabèh | sakaliring nalarira | layak yèn ngayahwara | pancèn si wong nora urus | anggung gawe doracara ||

19. anèng kene apa kardi | lah age sira lungaa | aywa sok marene manèh | sang pangeran langkung

--- 13 ---

kagyat | dahat meranging driya | tan pamit lumèngsèripun | dhapur mundur palarasan ||

20. wus praptèng dalêmira glis | pêpanggihan lan kang raka | warta-winartan salire | ingkang samya linampahan | wasana samya ngalap | pustaka saking kang ibu | mulung wus tampan-tinampan ||

21. sarêng samya aningali | surasane kang nawala | datan ana sulayane | mingkara rèh susilarja | sang kalih sru karantan | katêtangi tangising kung | kongas kengis nising naya ||

22. kang raka ngandika aris | dhuh yayi mas kayaparan | lêlakon iki têmahe | kangjêng ibu sakalihan | wadul mring rama nata | dhandhang ingunèkkên kuntul | wêkasan ingsun lan sira ||

23. tan wun nêmahi bilai | katrap siyasating nata | kang rayi alon ature | dhuh kangmas sadasa-dasa | yèn sampun bagyanira | kajawi namung pinuntu | mupus pêpasthèning Suksma ||

24. nihan mêne kang winarni | pramèswari anèm wrêda | wus abipraya karone | karya reka kamandaka | yèn kondur sri narendra | môngga mrih sangsarèng sunu [su...]

--- 14 ---

[...nu] | ya ta nimbali pawongan ||

25. ingkang kêparêk kinasih | winarah rèh wêwisikan | mrih kasidaning sêdyane | parêkan tumanggap prana | wus tampi wosing karsa | ing antara bubar sampun | maring dalêm sowang-sowang ||

26. kunêng wau narèswari | kocap sang sri kang cangkrama | lan wadya punggawa kabèh | karênan kulinèng wana | anggung misayèng satwa | ambêdhag mikat nênumpu | andon suka langên jiwa ||

27. samana dhawuh miranti | arsa kondur mring jro pura | samapta sigra budhale | sapraptaning purantara | pramèswari kalihnya | kusung-kusung samya mêthuk | tundhuk sami ngaras pada ||

28. nihan ing antara ari | narpadayita nèm wrêda | mêmpên anèng tênggan bae | dahat ruditèng wardaya | narendra sigra têdhak | andangu karananipun | ya ta sang sinoming pura ||

3. Sinom

1. ngadhuh karuna sêsambat | dangu datan amangsuli | mung nênungku kang sarira | katuwone awak mami | mung sapisan dumadi | dumadak nêmahi dudu | tan wande karusakan | ulun tan rinêksèng Widi | sri

--- 15 ---

narendra ngungun dènira miyarsa ||

2. wêkasan ngandikèng garwa | bok ratu sun tanya yêkti | paran darunèng sungkawa | sajarwaa kang sajati | sayêkti ingsun bangkit | bengkas duhkitanta iku | ywa sandeya tyasira | nadyan satru marasandi | yêkti sirna dening pangawasan ingwang ||

3. Rêtna Badhur matur nêmbah | dhuh pukulun jêng dewaji | kawula tadhah dêduka | sing tiwasipun pun cèthi | duk tindak paduka ji | bêbujêng dhatêng wana gung | ulun rumêksèng pura | puwara kataman wèsthi | satru jaya awrat sinanggèng ayuda ||

4. dhuh mugi kauningana | bêbasanipun sayêkti | satru munggwing cêcangklakan | ing sajatosipun inggih | putra paduka kalih | pêksa ngrusak pagêr ayu | murang rèh parikrama | silar labêting utami | paripaksa misesa wong datan arsa ||

5. kêdah mothah motha-motha | dhatêng kawula kêkalih | tuwan mugi andangua | dhatêng pawongan puniki | ingkang waspadèng wadi | duk miyarsa sang aprabu | bangun ing tyas kabangan | sumung-sumung kang nityandik | lalu limut pêpêt samaptaning cipta ||

--- 16 ---

6. kadadak wirodèng driya | wau ta jêng sri bupati | gita mangagnyèng punggawa | nimbali kang putra kalih | tan dangu praptèng ngarsi | dyan sumêmbah marikêlu | sang sri datan darana | anarik pêdhangira glis | angandika lah iki wêkasanira ||

7. sira miyat surya côndra | têmah tumamèng kajatin | saksana pêdhang ingayat | lumarap mèh angênani | samangkana sinapih | Sri Nata Arma nom sêpuh | gya nyandhak astanira | putra mantu sarwi angling | kaki prabu kayaparan karsanira ||

8. ywa sira sadaya-daya | nuruti ardaning budi | arsa misesèng atmaja | siniya kaèsi-èsi | apa astanta kaki | miwah karatonirèku | kalakon kawutahan | ing gêtihira pribadi | ing sanadyan putranira karo padha ||

9. wus têtêp katrap ing dosa | siniksa kang gêgirisi | nging apa kurang jalaran | panduking pidana kaki | sang nata duk miyarsi | wêwarahing marasêpuh | gung ngrapu angrarêpa | maripih angarih-arih | ya ta lilih dukanira sri pamasa ||

10. kang putra dyan kinunjara | sarêng sore surup rawi |

--- 17 ---

sigra nimbali punggawa | Kao Jandar kang wêwangi | praptèng ngarsa wotsari | sang sri nabda èsmu rêngu | hèh Jandar mêngko sira | ingsun tuduh anêlasi | putraningsun Si Amjad lawan Si Asad ||

11. yèn wus kalakon palastra | ingsun mundhut tôndhayêkti | busana myang gêtihira | katura ing ngarsa mami | Ki Jandar mangênjali | matur sandika wus mundur | ing ratri angkatira | lawan sang pangeran kalih | lampahira katri wahana turôngga ||

12. dalu tan kèndêl ing marga | dupi wanci saput siti | wus prapta jawining kitha | ing pasaban têba têbih | dyan katri tumrah sami | saking kuda samya lungguh | Jandar matur wotsêkar | dhuh gusti pangran kêkalih | kang saèstu paduka tan kêkilapan ||

13. raosing manah kawula | langkung awrat anglampahi | ayahan jêng sri narendra | amba tinuduh nêlasi | dhatêng paduka gusti | sang kalih lon lingira rum | hèh Jandar lakonana | dhawuhing kangjêng rama ji | ywa sandeya ujêr sira mung sadarma ||

14. yêkti ingsun angapura | mring sira trus lair batin | ya ta pangran rêrangkulan | prasami andum basuki |

--- 18 ---

wêkasaning kapanggih | saking sih-sinihanipun | Pangran Asad ngandika | Jandar sun tigasên dhingin | kang supaya tan wruh sedane kakang mas ||

15. Pangran Amjad duk miyarsa | sru anggondhèl tar nglilani | mandar minta dhinisikna | têmahan diyon ing kapti | Jandar wêlas kapati | karantaning tyas mar trênyuh | wasana rajaputra | musthi wêkasing panggusthi | angandika hèh Jandar lamun sambada ||

16. mrih datan kudon ing driya | ingsun lawan ari mami | godhinên lawan pusara | gandhèngên dadi sawiji | prênahna kang prayogi | mrih mapan êmpaning panduk | bisa barêng katigas | wit ubayèngsun ing nguni | arja papa tan pisah praptèng antaka ||

17. Jandar nuruti paminta | pangran kalih wus ginodhi | sarwi alon aturira | mitungkas punapa gusti | pangeran amangsuli | mung sêmbah lan bêktiningsun | unjukna ing jêng rama | lan maninge wêkas mami | muga turna yèn ingsun padha tan dosa ||

18. Jandar tur sêmbah sandika | sigra pêdhange tinarik | gêbyare ujwalèng pêdhang | kasirat soroting rawi | cumlorot mangênani | turangganya Jandar wau | ka- / gyat nuli ambêthat [19] | têmahan lumayu têbih | ya ta Jandar sakala kewran ing driya ||

19. têmah keron ing pangulah | ginggang gonggong ing pambudi | wit sing pelaging turôngga | myang sangkêp prabot miranti | dadya owêl lamun nis | wêkasan puntoning kalbu | ambujung kudanira | pêdhange binuwang aglis | sang pangeran sakalihan wus tinilar ||

20. Jandar nglud playuning kuda | saparannya tinut wuri | turôngga saya gambira | têmah umanjing wanadri | nanging maksih ingungsir | anêsêg nasak rêrungkut | ing nalika punika | ana wraga nuju guling | kagyat tangi sarosa grêng gro magalak ||

21. andulu ana sujanma | dyan krura manaut wani | Jandar waspade paningal | suminglar gya alingan wit | tinubruk nganan ngering | dangu sambat tulung-tulung | wau ta Pangran Amjad | lan rayi Asad sang pêkik | kang tinilar gandhèng ginodhi pusara ||

22. sapungkure Kyai Jandar | bujung kudanya kang lari | Sang Amjad alon ngandika | dhuh yayi woding tyas mami | ingsun ngêlak kapati | yèn sira sambadèng kayun | payo ucul sadhela | ingsun arsa nginum warih |

--- 20 ---

nora adoh ing kono ana guskara ||

23. kang rayi alon turira | dhuh kakang mas yèn suwawi | lêhêng samya anahana | tan pedah anginum warih | jêr ta anuntên lalis | Sang Amjad adrênging kayun | arsa ucul priyôngga | dadya rayi minangkani | ing wêkasan samya ucul kalihira ||

24. dyan wisata alon-lonan | wus praptèng doning botrawi | gya tumrah sami sêsotya | sumawana nginum warih | kalangkung sumyah sami | samantara purna sampun | sakalihan umêntas | angrasuk busana malih | nulya lênggah munggwing sasoring mandira ||

25. anganti marang Ki Jandar | nging dangu tan ana prapti | Pangran Amjad alon nabda | dhuh yayi mas paran marmi | Jandar suwe tan bali | kang rayi alon turipun | rèhning ponang pra sita | duk wau kêlangkung kêsit | èstunipun Jandar anglut anglêlunta ||

26. mila kalamun sambada | lah suwawi wangsul maring | prênah dununging pusara | raka dahat nayogyani | samangkana miyarsi | swara jêlih minta tulung | Pangran Amjad grahita | yêkti Jandar manggih wèsthi | sanalika salin ciptanirèng wuntat ||

4. Pangkur

1. bela sabaya antaka | lamun Jandar anêmahi bilai | wasana andikanipun | lah payo yayi padha | atêtulung Jandar anêmu pakewuh | Sang Asad matur sumôngga | sang dwi parêng mangkat aglis ||

2. pêdhangira Kyai Jandar | kang binuwang wau sigra dèn ambil | marang sang pangeran sêpuh | datan kawarnèng marga | praptèng prênah unggyaning Ki Jandar nuju | tinubruk dening pragalba | sang narpatma duk udani ||

3. gatgadèng tyas manrang baya | anirbita nir wikara dera mrih | angawali mèt kêkiwul | ya ta sang saradula | anguwalkên panguwêling Jandar wau | paksa sarosa umangsah | anggro grêng anggêgirisi ||

4. manaut mring sang pangeran | ingindhanan rikat mêsat akêsit | gya mara singa pinanduk | ing pêdhang kawatgata | kapisanan rêbah kesari wus lampus | wau ta Kiyai Jandar | sukèng tyas marwata siwi ||

5. dyan marêk mring sang pangeran | angrungkêbi ing pada sarwi nangis | sakamantyan suka sukur | narpaputra ngandika | sun cêkêle turangganira kang ucul | samangkana sakalihan | samya ambujung turanggi ||

--- 22 ---

6. tan dangu antaranira | rèhning aswa wus sayah mari kêsit | têmahan gampil pinikut | nututi nuntun sigra | tinampèkkên Jandar tur nêmbah anuwun | adhuh gusti sakalihan | amba prasêtya ing mangkin ||

7. botên nêdya angèstokna | ing ayahan jêng rama paduka ji | mring paduka kinèn ngukum | wit rumaos kawula | utang gêsang yêkti wajib nyaur umur | sang pangeran lon manabda | hèh Jandar wruhanta yêkti ||

8. gon ingsun têtulung sira | ngêntas saking bêbaya kang nêkani | iku saka sêdyaningsun | supaya sira bisa | anêtêpi saagnyèng jêng rama prabu | anigas murda manira | môngka mêngko wus basuki ||

9. marma payo lêkasana | ingsun lawan yayi ikêtên aglis | Jandar wotsari umatur | sarya lara karuna | dhuh gustiku kang ambêk ngumala mrêdu | pun patik tadhah dêduka | tan sagêd amba nglampahi ||

10. misesèng wong tanpa dosa | yèn paduka mêksa adrêng ing kapti | kapati minta linampus | lêhêng ulun kewala | dèn lunasa datan garantês sarambut | awon binadhog ing sima | aluwung mati utami ||

11. rajaputra ngrês ing driya | lon ngandika paran sêdyanta [sê...]

--- 23 ---

[...dyanta] yêkti | Jandar manêmbah turipun | gusti lamun sêmbada | jêng paduka nglèsa kewala pukulun | kang tan sagêd kauningan | rama paduka sang aji ||

12. dene busana paduka | amba suwun minôngka tôndha yêkti | konjuk ing jêng sang aprabu | pangeran sakalihan | sigra lukar busananira sadarum | wus tinampan marang Jandar | nulya angrasuk pisalin ||

13. busana saking Ki Jandar | miwah arta môngka sangu nèng margi | wasana andum rahayu | sang pangran gya umentar | wau Jandar kamitênggêngên kapiluh | karêrantan trênyuh ing tyas | mulat marang sang kaswasih ||

14. samantara Kyai Jandar | wisata mring gyaning wangke kesari | busanèng sang pangran wau | ingusapan ludira | samantara sigra dènira umantuk | ing marga datan winarna | sampun prapta ing nagari ||

15. dyan marêk ngabyantarendra | nêmbah matur miwiti amêkasi | wêkasan kawaca konjuk | cihnèng pragating karya | sri pamasa duk miyat busanèng sunu | kumênyut karasèng driya | ketang trêsnanirèng siwi ||

16. wasana sang sri lon nabda | kayaparan patrape putra mami | gone anampani ukum | Jandar matur

--- 24 ---

tur sêmbah | dhuh pukulun putra dalêm sang binagus | dènnya nglampahi pidana | têtêg ayêm ing panggalih ||

17. datan garantês samêndhang | lalu lila lagawa praptèng lalis | lulus lastari trus kalbu | pasrah pandoning Suksma | mung mitungkas dhatêng kawula pukulun | sêmbah pangabêktinira | konjuk pada paduka ji ||

18. lawan malih angandika | unjukêna ing kangjêng rama aji | sayêtine[3] raganingsun | karo padha tan dosa | kangjêng rama mung kasêrêng sruning bêndu | atinggal titipariksa | têmahan misesèng siwi ||

19. kanthonging rasukan ingwang | ana layang unjukna jêng rama ji | narendra miyarsa ngungun | kapitèng tyas sakala | pustaka kang munggwing kêkujining baju | agême Pangeran Amjad | pinundhut dèn pariksani ||

20. tan sama lamun punika | sêsêratan tapak astèng sang sori | Kusuma Ayat Alnepus | wus tiningkêm saksana | mundhut malih saking sak rasukanipun | agême Pangeran Asad | pustaka binuka aglis ||

21. tapak astane kang garwa | Rêtna Badhur suraosipun nunggil | lan sêrate Dyah Alnepus | ya

--- 25 ---

ta sri naradipa | saking putêk mêtêking driya sru trênyuh | têmahan kantu kantaka | dupi wus èngêt sang aji ||

22. kodhênging tyas kawêngwêngan | tansah katon solahe putra kalih | wiwit timur rakêt rukun | tan sulaya sakarsa | anak anung wasis waskithèng budyèstu | bêkti maring ibu rama | marmanira sri bupati ||

23. dahat piduwung nalôngsa | mangên-angên monêng mangungun wingit | gung nutuh sariranipun | adhuh nora kayaa | dene ingsun mung nurut ardaning kalbu | atinggal titipariksa | têmahan putrèngsun kalih ||

24. padha nêmahi palastra | tanpa dosa kongsi kaèsi-èsi | samantara Jandar sampun | klilan lèngsèr sing pura | sang sri nulya nimbali garwa sang ayu | kalih wus marêk ngarsenda | srog tan srônta dèn dukani ||

25. hèh wong wadon kang candhala | arubiru tan wirang ing dumadi | karo padha nora urus | arusing durgandana | kasor dening bacin bangêring budimu | silar saking kautaman | tuman tumamèng asisip ||

26. lumuh milu kalumrahan | mung nuruti ati dursila [dur...]

--- 26 ---

[...sila] juti | angeja ngajap tan arju | ajar tan jujur ing tyas | ya ta padmi kalih kumêl marikêlu | kalalun ru-arèng nala | nalôngsa nênutuh dhiri ||

27. samana narpaduhita | siningkirkên kinêkêr taman sari | jinaga dening wira nung | tan kenging panggih janma | kocap sang sri lênglênging nala sru linglung | kêdhap-kêdhap kapidhara | ketang sih sutrêsnèng siwi ||

28. gantya kocap sang pangeran | lampahira manusup ing asêpi | tan ketang pringgèng wana gung | tanpa dhahar myang nendra | laminira wus antuk samadya tèngsu | analasak wanawasa | umijil sumêngkèng ardi ||

5. Mijil

1. iya iku wukir kang kawarti | datan kambah ing wong | saking gawat asungil margine | tanpa sêla sela parang curi | nyarangap aringih | karan gunung watu ||

2. sang pangeran anon margi limit | lamat-lamat katon | Risang Amjad alon andikane | dhuh yayi mas ika ana margi | dinulu alimit | yèn sambadèng kayun ||

3. payo yayi padha dèn parani | kaya tan patyadoh | ingkang rayi tumutur karsane | adan samya [sa...]

--- 27 ---

[...mya] lon-lonan lumaris | praptèng doning margi | gya manjat mandhuwur ||

4. dahat dènnya andêndêr kang margi | marma sang karoron | ing sakêdhap-kêdhap tansah rèrèn | angasokkên napas ngaring-aring | ing antara lami | nglajêngakên laku ||

5. duk samana myang pratônggapati | kapati sumorot | langkung bêntèr duk wanci têngange | angênani mring sang kawlasasih | têmah karo sami | kang swanita kumyus ||

6. sadangune dènira lumaris | wayah lingsir kulon | rada abêr hyang arka sorote | ya ta prapta kang samirana ris | angidid sumilir | wèh sudaning rapuh ||

7. sasoring wit ana kang botrawi | tirta wêning nyarong | pangran sigra wangsul mring prênahe | apêpoyan marang ingkang rayi | wêkasan sang kalih | samya suka sukur ||

8. dyan tumêrah siram mring botrawi | dwi sang prawira nom | paripurna ngrasuk busanane | ya ta ngundhuh woh dalima putih | wus dhinahar sami | nikmat raosipun ||

--- 28 ---

9. tan winarna ing lampah lastari | hyang aruna ngayom | praptèng pucaking aldaka mangke | Pangran Amjad miyat ana uwit | pinarpêkan aglis | wit dalima pingul ||

10. sasoring wit ana kang botrawi | tirta wêning nyarong | pagran sigra wangsul mring prênahe | apêpoyan marang ingkang rayi | wêkasan sang kalih | samya suka sukur[4] ||

11. dyan tumêrah siram mring botrawi | dwi sang prawira nom | paripurna ngrasuk busanane | ya ta ngundhuh woh dalima putih | wus dhinahar sami | nikmat raosipun[5] ||

12. ing antara sumurup hyang rawi | pangran karo manggon | rêrêp soring wit dalima pinge | tansah ketang laksitaning dhiri | cobaning Hyang Widi | dinuman wulangun ||

13. duk samana hyang candra dadari | sumilak mancorong | ngantariksa sumêblak lawêne | wimbuh srine ingkang sarwa sari | kapraban sitangsi | ting prêlok dinulu ||

14. katiyup ing samirana ngidit | sugônda rum awor | mananduk ing granèng sang wirage | anênangi moninging [mo...]

--- 29 ---

[...ninging] gêng wingit | mèngêt tyas rudatin | tumpa tumpêk sungsun ||

15. sotaning tyas sanityasa tistis | sing gênging wirangrong | rangu-rangu katongton solahe | rama ibu kapati mrih pati | ngênês têmah sami | udrasa sang bagus ||

16. tan winarna rêroncèning ratri | enjing kacariyos | Pangran Amjad alon andikane | payo yayi nutugkên lumaris | margane wus gampil | mung kari tumurun ||

17. winangsulan kangmas suku mami | taksih kraos ngêthok | yèn suwawi lan karsanta mangke | rêrêm malih sawatawis ari | angayêmkên dhiri | mrih sirnaning rapuh ||

18. ingkang raka kêpêksa nuruti | anyipêng nèng kono | wus mangkana ing sabên ratrine | gêgêntosan dènira aguling | têngga kang sawiji | ajaga pakewuh ||

19. winursita kongsi tigang ratri | dwi sang prawira nom | ya ta samya nglajêngkên lampahe | wus tumurun saking graning ardi | angambah ing margi | padhusunan agung ||

--- 30 ---

20. têtuwuhan banjêng urut margi | tumruna tulnya yom | wèh ayême driya sakarone | ing antara lampahira prapti | kikising nagari | kang raka nabda rum ||

21. lah yayi mas yèn sambadèng ati | sun arsa têtakon | mring wong kene ngêndi praja kiye | yèn ratune kêna dèn ungsèni | bok manawa dadi | panglipur tyas giyuh ||

22. pirabara yèn ing têmbe wuri | antuk karahayon | bisa silar ing kêsrakat kiye | lah kariya anèng kene yayi | yèn wus antuk kardi | ingsun nuli wangsul ||

23. Pangran Asad amangsuli aris | dhuh kakang mas babo | karsa tuwan punika èstune | sakalangkung dènira prayogi | nging panuwun patik | yèn parêng ing kalbu ||

24. kula ingkang mentar ngruruh warti | paduka angantos | amanggèna kang mapan dununge | amrih gampil yèn kula ngulati | ya ta dangu sami | dènnya wawan wuwus ||

25. awêkasan kang raka nuruti | myang kêpêksa manggon | nèng sukuning selacala ijèn | Pangran

--- 31 ---

Asad sigra dènya ngambil | arta saking kuji | kang minôngka sangu ||

26. wus mangkana samyandum basuki | risang pangran anom | sigra mangkat maring jro kuthane | ing antara lampahnya sang pêkik | durung pati têbih | anulya kêpêthuk ||

27. lawan janma tuwa kaki-kaki | wingit ing pasêmon | atêtêkên ngathumuk lampahe | sarwa misra busananing dhiri | naya tinon manis | wêwangunanipun ||

28. adoh saking ambêk durta juti | dyan sang prawira nom | marêpêki sarya lon dêlinge | adhuh tuwan ingkang mugi-mugi | dhangana ing galih | asuka pituduh ||

29. marginipun dhatêng pêkên pundi | ya ta kaki kêmpong | mèsêm-mèsêm alon wangsulane | lah ta ênggèr kirane pun kaki | andika puniki | kadi anyar rawuh ||

30. awit lamun andika wong bumi | yêkti datan takon | Pangran Asad amangsuli sarèh | inggih yêktos kula anyar prapti | Kyai Warda angling | dhuh anggèr wong bagus ||

--- 32 ---

31. kula angsung pambagya basuki | mangkya kula takon | mring andika ing kawijilane | miwah ingkang sinêdya ing kapti | mring pasar pribadi | pagran alon muwus ||

32. kula asli ing nagari têbih | wus kalih lèk andon | alêlampah mung lawan sadhèrèk | sawêg prapta ing dintên puniki | kadang kula maksih | kantun wontên dhusun ||

33. saking dahat sayahipun kyai | amilalah mondhok | kula kinèn mring pasar gatose | atêtumbas têdhan sawatawis | môngka usada nglih | ya ta kyai pikun ||

34. manthuk-manthuk sarwi muwus aris | dhuh wong bagus anom | kêlêrêsan ing sêdyanta anggèr | awit kula ing dintên puniki | kapanujon kardi | pasamuwan agung ||

35. mabojanandrawina mênuhi | marma lamun condhong | mampira ing wisma kula ênggèr | milu nadhah nginum lan pra tami | yèn sampun abukti | nuntên dika wangsul ||

36. kula sungi lah-olahan adi | kang sarwa mios [mi...]

--- 33 ---

[...os][6] | mring kadangta môngka olèh-olèh | yèn andika kaparêng ngampiri | wargane pun kaki | biyantu mrih gambuh ||

6. Gambuh

1. marma yèn karsa wanuh | kadang karuh mrih undhaking kawruh | wit andika kawistarèng nitya kadi | ambêk kasarjanan putus | titis ing rèh karahayon ||

2. dhuh ênggèr kula tutur | rèhning dika nêmbe prapta tuhu | dèrèng wikan adatan nagari mriki | andika têka kêsusu | tan mawi takon têtiron ||

3. dadak arsa têtuku | dhatêng pasar ijèn tanpa kancuh | katujune kêpêthuk kula nèng margi | yèn tan makatên saèstu | tan wun nêmahi bilaos ||

4. awit gawat kalangkung | margi ingkang mring pasar puniku | kathah janma kang ambêk dursila juti | ambêbahak arubiru | ambirat berawaning wong ||

5. marma kabêgjan tuhu | rinêksa mring Hyang Kang Maha Agung | de ta ênggèr panggih kalihan pun kaki | suwawi dika tut pungkur | salampah kula kemawon ||

6. sang pangran sukèng kalbu | cipta antuk mitra darma tuhu | tan kawarnèng ênu lampahira prapti | ing wisma

--- 34 ---

kawak asingup | pangran binêkta mring gêdhong ||

7. samantara andulu | janma wrêda cacah patang puluh | samya lungguh kupêng angubêngi agni | iyèku brahalanipun | kang sinêmbah lir Hyang Manon ||

8. pangran kagyat ing kalbu | aningali ing patrap puniku | wus rumôngsa kasasar lampahirèki | kêni ingapus ki pikun | karat tumamèng pakewoh ||

9. ki tuwa sigra muwus | kawruhana kônca patang puluh | saking dèn ta maladi sêmadi êning | sumungkêm sumungku sukur | têmahan katarimèng don ||

10. ing dina iki nuju | antuk bagya tuwasing panêkung | tinurutan dening sang hyang maha bahni | duk ingsun wisata mau | antuk jaka bagus anom ||

11. ya kang sira non iku | marma padha dipun suka sukur | ya ta janma catur dasa sukèng kapti | parêng dènnya samya sujud | mring sêmbahan gêni marong ||

12. ki wrêda sigra nuduh | lah undangên Gasban dèn agupuh | tan antara ana janma agêng inggil | irêng janggêrêng asirung | barêngos capang tur brewok ||

13. angajrihi dinulu | yèku ingkang aran Gasban wau | ya ta kaki tuwa sigra dènira ngling | hèh Gasban [Gasba...]

--- 35 ---

[...n] jêjaka iku | pasrahna anakku wadon ||

14. Si Bostane puniku | lan Kapame kaya adatipun | sabên ari ayya lali anggitiki | sungana roti lan banyu | esuk sore aja towong ||

15. môngka panancang umur | kongsi praptèng mangsane ing besuk | angkatirèng parau mring gunung gêni | lan maring samodra biru | kinarya kurban nut waton ||

16. katur pra dewaningsun | wus mangkana sang pangeran laju | pinusara anulya binêkta maring | undhak-undhakan tumurun | anglangkungi kori anjog ||

17. bolongan bilik singup | pan sumingêp pangran anèng ngriku | sukunira ingikêt lan rante wêsi | dahat dènnya kawlasayun | dyan tinilar anèng kono ||

18. Gasban anuli wangsul | arsa panggih lan Bostane wau | yun wêwarah wêlinging lurah kiyai | nanging praptanira nuju | ki pikun wus anèng kono ||

19. nabda mring sutanipun | tumuruna karo anak ingsun | pilaranên wong Islam kang lagi prapti | sira wus padha sumurup | kadya adat kang kalakon ||

20. aywa wêlas ing kalbu | awit iku môngka

--- 36 ---

tôndha tuhu | susubanta myang subêktinta sayêkti | gonira mageran latu | mantêp têtêp trusing batos ||

21. ya ta Bostane wau | lan Kapame prasamya tumurun | marang bilik unggyane sang kawlasasih | gya gitik pungkuranipun | kaping satus datan anggop ||

22. datan wêlas ing kalbu | sang pangeran atêmahan kantu | wusing katog dènira anjêmalani | sigra tinilaran banyu | kalawan roti sawiyos ||

23. kênya kêkalih wangsul | maring papan dunungira wau | kawarnaa Pangran Asat nulya nglilir | pungun-pungun sru gêgêtun | analôngsa jroning batos ||

24. putêking tyas sang bagus | gung nênutuh ing sariranipun | dera tansah nandhang sangsayèng dumadi | têmah punton toging kalbu | nglindhung wisesèng Hyang Manon ||

25. mupus pêpasthènipun | nanging ana marêming tyas tuhu | de kang raka misih rinêksèng Hyang Widhi | têtêp lastari rahayu | dadya sru sukur ing Manon ||

26. nahan gantya winuwus | Sang Pangeran Amjad ingkang kantun | sanityasa mangangên-angên ngêntosi | de rayi dangu tan rawuh | dahat sandeyaning batos ||

--- 37 ---

27. panglocitaning kalbu | suwe têmên tan prapta riningsun | paranbaya kang dadi wadine iki | pangran mênggah mangu-mangu | mangunêngan ing tyas wirong ||

28. tita antaranipun | rêp-rêp sirêp bagaskara surup | ingkang rayi mêksa datan ana prapti | Sang Amjad têmahan ngadhuh | gidhuh kadhudhah tyas keron ||

29. karêrantan mar trênyuh | katêtangi tangising tyas kambuh | maras-maras tambuh solahirèng ratri | tan nendra sadalu muput | ya ta enjing kacariyos ||

30. wisata sang abagus | tan kawarnèng ênu prapta sampun | jroning kutha eram dènira udani | de ta ing praja puniku | mung kêdhik wong Islam tinon ||

31. ing antara wus dangu | rajaputra mayêng anèng warung | nulya ana sujanma Islam lumaris | sigra pinarpêkan gupuh | nèng sasoring pucung ayom ||

7. Pocung

1. têtanya rum pangran alon wuwusipun | mitra yèn sambada | kula yun tanya sakêdhik | namanipun inggih nagari punika ||

2. dyan sumaur kang tinanya dhuh wong bagus | karan Gêniradya | nagari punika inggih | labêt saking kabêkta têtiyangira ||

--- 38 ---

3. èstri jalu kathah samya nêmbah latu | kêdhik ingkang Islam | dene kang jumênêng aji | ajêjuluk Mahprabu Dahanaraja ||

4. sang abagus karênan antuk sêsuluh | sêsulang têtela | dadya atêtanya malih | dhuh sumitra mênggah nagari punika ||

5. têbihipun sing Kajêngarêng praja gung | lêlampahanira | kang tinanya anauri | lêlampahan sataun mêdal dharatan ||

6. kawan tèngsu yèn layar ing samodra gung | riwusing sajarwa | janma wau wisata glis | yun nutugkên wigatining sêdyanira ||

7. langkung ngungun pangeran sajroning kalbu | de ta lampahira | saking Kajêngarêng nagri | kalih têngah candra praptèng Gêniradya ||

8. ya ta wau Sang Amjad lampahnya laju | praptèng warungira | janma Islam juru jait | uluk salam sinambrama ing pambagya ||

9. tata lungguh grêji wus nyipta ki tamu | dudu sok janmaa | kawistarèng ing naya di | jatmikantêng pantês mêngku ambêk tama ||

--- 39 ---

10. grêji muwus kisanak dèn eca lungguh | rêh tigas kawuryan | marma kula nilakrami | sangkan paran myang wigatining parasdya ||

11. pangran laju maluya manising têmbung | pasaja sajarwa | ing purwa wasana titi | ing wêkasan ngupaya kadang taruna ||

12. duk angrungu juru jait langkung ngungun | locitaning driya | tan lidok graita mami | satuhune atmajèng narendra tama ||

13. aturipun dhuh pangeran èstunipun | rayi jêng paduka | kataman upaya wèsthi | pinaeka ing janma nêmbah dahana ||

14. karat sampun môngka kurban sabên taun | tuwan narimaa | yêkti tan sagêd kapanggih | lamun datan lawan pitulunging Suksma ||

15. sampun tamtu kalampahan sedanipun | awit para janma | kang samya mangeran gêni | dahat dènnya niaya mring janma Islam ||

16. marmanipun yèn sambadèng tyas sang bagus | paduka rêrêpa | ing wisma kawula ngriki | anyingkiri durtaning janma druhaka ||

--- 40 ---

17. langkung gêtun sang pangran monêng mangungun | keron karêrantan | katangi tangising ati | sruning trênyuh sakala yayah murcatma ||

18. tansah ngadhuh-adhuh babo ariningsun | dene nguni sira | kumudu pisah lan mami | têmah mangkya tumamèng jro bêbayarda ||

19. gung ingimur grêji alon dènnya matur | mugi pinupusa | yèn sampun praptaning pasthi | takdiring Hyang sintên sagêd nanggulangi ||

20. kocap sampun sacandra ing laminipun | Sang Pangeran Amjad | dènnya nèng wismaning grêji | dahat nêdha narima pitulungira ||

21. yèn sang bagus | kêkaring ngêngènggar kayun | midêr jroning kutha | tansah dinulur mring grêji | môngka kondhang anggrêmani lampahira ||

22. ya ta nuju sajuga ari winuwus | Sang Pangeran Amjad | wisata muhung pribadi | marang bèji pasiraman ing udyana ||

23. purna sampun wangsul nèng marga kapakut | kênyendah kang warna | angrucat kudhungirèki | mèsêm-mèsêm ngujiwat sarya têtanya ||

--- 41 ---

24. dhuh sang bagus kang sarwa ramping arurus | kula atêtanya | paduka dhumatêng pundi | dupi pangran miyat dyah sulistyèng warna ||

25. sru kumênyut ing dalêm wardaya kenyut | dyan maluyèng sabda | wong ayu sun arsa mulih | wa mangkono ngong dhangan milu mring sira ||

26. dyah lon muwus kalinganeya wong bagus | lêrêsing wanita | wajib tumutur ing laki | marma kula kang andhèrèk mring paduka ||

27. duk angrungu waluyaning kênya wau | Sang Pangeran Amjad | dahat kewraning panggalih | wit tan nyana yèn winangsulan mangkana ||

28. ciptanipun yèn ambêkta èstri wau | mring pondhokanira | yêkti rinêngon ring grêji | têmah dadya sulayaning pawong mitra ||

29. nanging langkung dènnya kayungyun aking yun | dadya keron ing tyas | kuwur datan amangsuli | muhung laju mentar sang rara tut wuntat ||

30. lampahipun pangran têrus tinut pungkur | praptèng ara-ara | dulu wisma gêng prayogi | trêp capuri pirit kinêlir laleyan ||

--- 42 ---

31. têngah ngayun sinung marga gapura gung | inêb suji rancang | tosan sinungging rêspati | duk samana minêb kinunci kang dwara ||

32. ya ta wau lampahnya kèndêl nèng ngriku | sang pangeran lênggah | nèng kanan pipining kori | èstri ayu munggwing kiwaning gapura ||

33. sigra muwus lamun makatên sang bagus | punika wismanya | rajaputra anauri | dhuh wong ayu ya iki wisma manira ||

34. sang dyah matur paran ta darunanipun | tan nuntên manjinga | dangu kèndêl wontên jawi | pangran nabda dhuh mas rara wruhanira ||

35. sorogipun lagi ginawa ing batur | samêngko sun agnya | lumakyèng karya wigati | sarampunge sun tuduh tuku baksana ||

36. yêkti dangu awit lakune ngrêrantun | mangkana sang pangran | dahat piduhunging galih | dènnya darbe sêdya mrih èstri punika ||

37. marmanipun karya samudana wau | ciptaning wardaya | yèn kasuwèn angêntèni | yêkti cuwèng tyasira têmah wisata ||

--- 43 ---

38. nanging luput ciptanira sang abagus | wanita sru mojar | punika rencang pênyakit | asêmbrana dadak dados tos-êntosan ||

39. mangke lamun dhatêng badhe kula ukum | ing sapantêsira | môngka pangajaran yêkti | wusnya nyabda sang kênya dyan ngambil sela ||

40. sêdyanipun binêjat kancinging pintu | pangran duk uninga | kalangkung marasing galih | angandika paran iku karêpira ||

41. èstri muwus ajrih punapa sang bagus | punapa punika | dede wismanta pribadi | bêjatipun kancing gampil sinantunan ||

42. dyan thinuthuk sela bêjat kancingipun | wiwara wus mênga | ni rara manjing dhingini | narpaputra mulat tingkah kang mangkana ||

43. sru kumêpyur gumêtêr tyasira kuwur | nyipta kênèng beka | tan wun nêmahi bilai | sanalika nêdya ngoncati bêbaya ||

44. karsanipun anilap nis saking ngriku | nging wau ni rara | sigra dènira anolih | sang pangeran katingal maksih nèng jaba ||

--- 44 ---

45. gya inguwuh suwawi manjing sang bagus | ya ta winangsulan | sun anganti batur dhingin | mêlanging tyas yèn tan cawis saniskara ||

46. sang dyah gupuh ngrakêt nyandhak asta kukuh | dadya sang pangeran | kêpêksa amituruti | dyan lumêbêt angambah ing palataran ||

47. lampahipun nurut patamanan agung | anjog wisma pelag | sangkêp sèn-isèning panti | pinta-pinta pinantês kôntha-kanthinya ||

8. Kinanthi

1. dinulu karya kayungyun | dening srining sari-sari | pêpêthètane kawarna | mungguh jinêmbangan wilis | ri sêdhêng ambabar puspa | marbuk sugônda mrik minging ||

2. ya ta manjing kamar agung | tinatan meja miranti | sangkêp sagung dhêdhaharan | wowohan myang anggur adi | rajaputra duk uninga | sangsaya marasing galih ||

3. mangkana locitanipun | Amjad lah dulunên iki | dêdalan marang bêbaya | tan wurung sira nêmahi | sangsara sumusul marang | Asad kadangta taruni ||

4. kawarnaa èstri wau | kamantyan arsayèng ati | miyat sagunging cawisan | kumêndhung-kêndhung

--- 45 ---

mênuhi | dyan matur mring sang pangeran | duk wau sandeyèng galih ||

5. yèn tan cinawisan tuhu | mangkya uninga pribadi | tabêrining rencang tuwan | sampun samapta miranti | suwawi sami dhinahar | sang rara mapan dhingini ||

6. ngadhêp meja sarwi muwus | punapa kang dèn êntosi | paduka dangu tan lênggah | pangran sru èngêt ing galih | rumôngsa jroning wardaya | yèn wus parêt[7] ing bilai ||

7. pinêksa-pêksa sang bagus | wêkasan amituruti | sigra samya dhêdhaharan | nging Sang Amjad dènya bukti | kinarya sarat kewala | labêt marasing panggalih ||

8. nikên panadhahnya sêngkut | suka dènnya amêmilih | lah-olahan kang mirasa | tan mawi taha ing kapti | muwah-muwuh ambêruwah | sigra dènira angambil ||

9. gêlas ingisenan anggur | sang pangeran dèn larihi | gya anginum sêsarêngan | wilujêngira sang pêkik | malih ingisenan gantya | wilujêngnya sang kênya di ||

10. narpaputra langkung ngungun | de wisma pelag miranti [mira...]

--- 46 ---

[...nti] | kang adarbe tan katingal | samatara wontên kèksi | janma juga priya prapta | yèku kang adarbe panti ||

11. Bahadir panêngranipun | lurah gamêlnya Sang Aji | Mahprabu Dahanaraja | yèka ingkang amandhiri | nata prajèng Gêniradya | ya ta wau Ki Bahadir ||

12. langkung kagyatirèng kalbu | duk miyat bêjating kori | sigra manjing palataran | miyarsa swaraning jalmi | jalu èstri suka-suka | nèng wisma nulya ingintip ||

13. waspada dènnya andulu | rara ayu priya pêkik | ambukti sudhiyan ingkang | arsa sinêgahkên tami | Bahadir osiking driya | paran wahanane iki ||

14. dyan mara marpêki pintu | sang pangran dupi udani | sakala konus nis naya | ning Bahadir nyasmitani | ayya sandeya ing driya | myang pinrih mêdal pribadi ||

15. pangran wusnya ngunjuk anggur | jumênêng mentar mring jawi | wanita sigra têtanya | paduka arsa punapi | winangsulan arsa mêdal | tan asuwe nuli bali ||

16. praptanirèng jawi sampun | kapanggih lawan Bahadir | tinanya darunanira | nèng ngriku lawan pawèstri [pawè...]

--- 47 ---

[...stri] | pangran mangsuli sajarwa | mèt prana mulêt malat sih ||

17. angandhar laksitanipun | jalèntrèh sajarwa jati | ing purwa madya wasana | tinutur sadaya titi | wêkasan minta aksama | dènnya murang kramaniti ||

18. ya ta Bahadir duk ngrungu | andikannya sang sinigit | ing tyas kamantyan wilasa | jêr ta wau Ki Bahadir | bêk darmotama prasaja | mring wong nênêka gumati ||

19. wêkasan alon umatur | nun koningana sang pêkik | pangkat kalênggahan kula | lurah gamêlnya sang aji | dene ta wisma punika | gadhahan kula pribadi ||

20. kula dahat suka sukur | karya bingah mring têtami | pangeran kados paduka | marma sampun walanggalih | pintên banggi lamun kula | sagêd tambah amimbuhi ||

21. kasênêngan ta sang bagus | ing mangkya kula aturi | nglajêngakên mangun suka | myang samudana mring èstri | lamun rencang sawêg prapta | sanadyan datan sayêkti ||

22. mangke kula ingkang sanggup | api-api dados abdi | abdi tumbasan paduka | duk prapta mêntas tinuding | sampun mawi taha-taha | dêduka dhatêng wak mami ||

--- 48 ---

23. sasampuning dhahar rampung | sarea ing wisma ngriki | kalihan èstri punika | dumugi ing benjing-enjing | sang pangran dahat langgana | nging pinêksa mituruti ||

24. ya ta sang pêkik gya wangsul | alênggah satata malih | lan dyah nruskên suka-suka | sang pangran ngandika aris | dhuh wong ayu aksamanta | de ta sun dangu nèng jawi ||

25. anganti têkaning batur | ni kênya mangsuli angling | mangke yèn abdinta prapta | pantês lamun dèn gêbagi | môngka paukumanira | wong nglirwakkên marang wajib ||

26. rajaputra sukèng kalbu | wit sirna marasing galih | wus dangu antaranira | Bahadir anulya prapti | abusana cara rencang | kusuting nitya katawis ||

27. wit èsmu ajrih kalangkung | dyan pangeran andukani | hèh batur datanpa karya | kongsi lungse lagya prapti | pangran nulya nyandhak rotan | Bahadir ginitik ririh ||

28. nikèn tan lêga ing kalbu | de mung ririh dènnya gitik | gupuh dènnya ngambil rotan | Bahadir gya dèn gêbagi | sak sayahnya tanpa wêlas | wau pangran ngrês ing galih ||

--- 49 ---

29. jumênêng sing lênggahipun | angrêbat ponang gêgitik | sarwi nabda manohara | adhuh nyawa wong mrakati | sêdhêng samono kewala | dèn ta amidanèng dasih ||

30. sarampunging dhahar sampun | sadaya dipun lorodi | praptèng ratri wancinira | Bahadir sigra angrukti | pasuptan sarwa samêkta | purna Bahadir gya guling ||

31. pangeran lan kênya wau | misih pagunêman sami | duk arsa amapan nendra | nikèn mijil praptèng jawi | myarsa wong ngorok sênggoran | dahat dènnya muring-muring ||

32. sigra pinarpêkan gupuh | trangnya kang ngorok Bahadir | dyan kênya wangsul mring kamar | dulu pêdhang gya dèn ambil | pangran kagyat atêtanya | kênya mundur amangsuli ||

9. Durma

1. prasaja ing aturnya marang pangeran | ula[8] anyuwun idi | arsa mêjahana | mring rencang têtumbasan | tan arus awèta urip | urup kinisas | wit tansah ambrêbêgi ||

2. sigra mijil sarwi nyangking pêdhang ligan | kampitèng tyas sang pêkik | nututi ngandika | wong ayu / ywa dinawa [50] | dêduka marang ing dasih | duk mau sira | wus bangêt anggitiki ||

3. kênya mojar tan lêga raosing manah | yèn tan sirna si baring | pangeran ngandika | yèn adrêng karêpira | ingsun dhewe kang matèni | kene pêdhangnya | mulung wus dèn tampani ||

4. rajaputra lumampah nikèn tut wuntat | praptèng gyaning Bahadir | duk kapati nendra | pangran angayat pêdhang | lumarap seje kang pinrih | jangganing kênya | pinêdhang tigas pancing ||

5. tibèng prênah Ki Bahadir dènnya nendra | Bahadir kagyat tangi | sigra atêtanya | pangeran paran marma | pun kênya dipun pêjahi | sang narpatmaja | wangsulanira aris ||

6. hèh kisanak dipun agung aksamanta | marma kalakyan mangkin | kênya kula lunas | têmahan karya kagyat | dènta kapati aguling | awit pun kênya | ardaning tyas tan sipi ||

7. arsa pêksa misesa dhatêng andika | tan kêna dèn palangi | malah sru daluya | kula têmahan kewran | wasana puntoning ati | kang môngka sarat | pamurunging [pamu...]

--- 51 ---

[...runging] rèh durti ||

8. datan liyan inggih namung pinêjahan | gya kula pêdhang aglis | pagas murdanira | anibani andika | Bahadir ngungun miyarsi | wêkasan suka | sukur maring Hyang Widhi ||

9. alon matur pangeran pitulung tuwan | kalangkung kula pundhi | tan sagêd malêsa | ing kadarman paduka | ing mangke wangke puniki | kêdah binucal | sadèrèngipun enjing ||

10. inggih kula kang nglarung dhatêng samodra | pangeran anauri | mitra yèn sambada | kula larung priyôngga | wit kula ingkang mêjahi | Bahadir nabda | tuwan kula aturi ||

11. alêrêma kewala wontên ing wisma | kula ingkang nglampahi | lamun ngantos enjang | kula dèrèng maluya | punika cihna sayêkti | kalamun kula | kapikut tiyang jagi ||

12. marma mangkya kula nilari pustaka | ing paduka sang pêkik | minôngka pralilah | wisma saisinira | langkêp sadaya puniki | kula apasrah | paduka kang darbèni ||

--- 52 ---

13. sang pangeran kapêksa datan lênggana | ya ta sêrat wus dadi | mulung tinanggapan | Bahadir gya wisata | amanggul wangkening èstri | binuntêl kêkah | tan kawistarèng ngaksi ||

14. tan kawarnèng ênu lampahnya mèh prapta | satêpining jaladri | dyan kapagut lawan | juru unjêman nganglang | Bahadir ingandhêg wani | gya ginaledhah | bêbuntêlan kapanggih ||

15. ing jro ana kunarpa pagas murdanya | sanalika Bahadir | cinêkêl tan bôngga | ya ta juru unjêman | sakala waspadèng ngaksi | yèn kang cinandhak | lurah gamêl Bahadir ||

16. dadya ajrih yèn trus ngêtrapna pidana | kêdah katur pribadi | ing sri naradipa | kawarna enjingira | wadya paunjêm prapti[9] | marêk ngarsendra | matur saha wotsari ||

17. purwa madya wasana katur sadaya | ing wêkasan Bahadir | sumaos ing ngarsa | angatas karsèng nata | sri narendra duk miyarsi | gatgadèng driya | sumung-sumung nityandik ||

18. sirung sêrêng sora wijiling wacana | hèh mêngkono [mêngko...]

--- 53 ---

[...no] Bahadir | têka tanpa ngrasa | kinasihing pamasa | andadak dursila juti | têtika mamak | murang rèh silastuti ||

19. wus têtela lêtuh kalakuwanira | karêm matèni janmi | wangkenya binuwang | linarung mring samodra | mrih tan kawistara yêkti | ing durtanira | ya ta sri narapati ||

20. sigra dhawuh mring wadya singanagara | gantungên Si Bahadir | dyan singanagara | andhawuhkên parentah | sandika turing Bahadir | datan suwala | sanadyan datan sisip ||

21. lêgawèng tyas mantêp tumêkèng antaka | ya ta kondur sang aji | sigra môndaraka | abyawara warata | sapraja wus dèn undhangi | yèn karsa nata | angisas Ki Bahadir ||

22. wit katrapan siyasat jêr dosèng praja | amatèni sujanmi | wau ta winarna | Risang Pangeran Amjad | nèng wisma dangu anganti | praptèng raina | Bahadir datan prapti ||

23. mêlang-mêlang tyasira sang rajaputra | wus anyipta ing galih | yèn Bahadir têmah | kawênangan parentah [pare...]

--- 54 ---

[...ntah] | tan wun tumibèng bilai | locitèng driya | Bahadir mitra mami ||

24. lamun kongsi katrapan pidanèng nata | kinisas praptèng pati | ingsun dahat merang | mulat ing surya côndra | jêr sira tan dosa yêkti | nadyan antaka | sun andhêmi pribadi ||

25. wus pinuntu pantoging prana pranawa | kasaru swarèng janmi | myarsa undhang-undhang | yèn ing ri mangkya arsa | angêtrapkên ukum pati | mring wong lêlaran | Lurah Gamêl Bahadir ||

26. rajaputra atas pamiyarsanira | kampitèng tyasira glis | maring pangurakan | dununging pangisasan | akathah janma ningali | ya ta pangeran | uninga mring Bahadir ||

27. pinusara binêkta mring pagantungan | kumêpyur tyas sang pêkik | sakala dyan miyak | sagunging para janma | têmahan praptèng ngarsaning | singanagara | pangran matur anangis ||

28. dhuh priyantun ingkang mugi dèn sarèhna | kularsa matur jati | mênggahing lampahan | ingkang kalayan nyata | sanyatanipun Bahadir | tan pisan dosa |

--- 55 ---

wondene kang mêdahi[10] ||

29. tiyang èstri punika lugunya kula | ngong pêdhang tigas pancing | marma ing samangkya | Bahadir luwarana | kula ingkang anyanggêmi | nyanggi pidana | kinisas praptèng pati ||

30. ya ta kanggêg môndaraka duk miyarsa | aturira sang pêkik | anulya tinanya | nama miwah pinôngka | sumawana kang sêsiwi | pangran sajarwa | purwa puwara titi ||

31. dadya kèndêl dènnya yun nrapkên pidana | wus golong rêmbag sami | gya matur sri nata | kandhêg ing pamidana | wontên priya anom pêkik | prapta udrasa | matur yayah maskentir ||

10. Maskumambang

1. nama Pangran Amjad atmajèng narpati | Kajêngarêng praja | kêlunta praptèng ing ngriki | ngupaya kadang taruna ||

2. sang aprabu ngungun rikala miyarsi | wêkasan ngandika | yèn mêngkono iku bêcik | iridên mring ngarsaningwang ||

3. ingsun arsa anguningani pribadi | ya ta Môndaraka | wotsari lèngsèr sing ngapti | sapraptaning pangurakan [pangura...]

--- 56 ---

[...kan] ||

4. andhawuhkên timbalan sri narapati | pangeran ngandikan | kalawan Lurah Bahadir | kêkalih matur sandika ||

5. kerid prapta ngarsèng nata mangênjali | konjuk mukanira | sang prabu duk aningali | marang ing suwarnanira ||

6. Pangran Amjad sang sri sru rêsêp ing galih | lumuntur wilasa | dangu sinawang sang pêkik | wasana alon ngandika ||

7. hèh pangeran paran darunanya nguni | dene sira têmah | prapta ing kene pribadi | tan mawa kondhang sajuga ||

8. sang pangeran matur sarwi mangastuti | ngandhar lampahannya | miwiti malah mêkasi | wêkasan prapta ing praja ||

9. Gêniradya pisah lan kadang taruni | marmanta ngalaya | yayah ngayam-ayam lalis | ngupaya datan kapanggya ||

10. parmaning Hyang ulun pinupu ring grêji | ingkang tuhu wêlas | anggung mêmulang mêmêling | tatacaraning prajendra ||

11. sabên ari yèn amba nuju kêkaring | grêji atut [a...]

--- 57 ---

[...tut] wuntat | môngka kancuh iring-iring | grêmani lampah kawula ||

12. dupi sampun antawis antuk satèngsi | nujwari sajuga | ulun lêledhang pribadi | dhatêng bèji pasiraman ||

13. wangsul ulun ing margi kêpêthuk èstri | mudhendah ing warna | manah kawula kagimir | wanita darbe panêdha ||

14. mring kawula lamun panuju ing kapti | tumutur saparan | wit dahat kewran pun patik | têmah nuruti paminta ||

15. lampah amba praptèng wisma pinggir margi | kinunci kang dwara | ulun kèndêl ngajêng kori | wanita anyiptèng driya ||

16. yèn punika pagriyan ulun sajati | marma gya pitanya | inggih kawula akêni | nging amba akarya gêlar ||

17. samudana kang mrih cuwa tyasing èstri | pangangkah kawula | kalamun dangu ngêntosi | tan srantos nuntên wisata ||

18. duk miyarsa kênya tan daranèng kapti | sigra ngambil [ngambi...]

--- 58 ---

[...l] sela | binêjat kancinging kori | malêbêt dhumatêng wisma ||

19. amba kantun nging pinêksa anuruti | manjing jro pathika | uninga cawisan bukti | kawula kalangkung maras ||

20. ing wasana pun kênya angajak bukti | nginum sasukanya | kawula sarat ngecani | ing antawis dangu prapta ||

21. ingkang darbe wisma Ki Lurah Bahadir | amba kinèn mêdal | tinakèn woding wigati | kawula sajarwèng warta ||

22. Ki Bahadir dahat wêlas mring pun patik | kinèn anglajêngna | mong suka sakapti-kapti | kalawan èstri punika ||

23. dene amba sampun winulang winêling | ing rèh wêwisikan | dhumatêng lurah Bahadir | dados nir sandeyèng driya ||

24. nulya wangsul kapanggih lan wau èstri | sakamantyan suka | tan dangu Bahadir prapti | abusana cara rencang ||

25. nitya pucat kawistarèsmu arda jrih | sakala kawula | marpêki anggitik ririh | ananging èstri punika ||

--- 59 ---

26. tan darana narambul tumut gêbagi | ing sarosanira | tan mawi wêlas sakêdhik | langkung ngrês manah kawula ||

27. sanalika amba rêbat ponang gitik | purwaning bojana | luwaran linorot sami | praptèng ratri kacarita ||

28. èstri wau nalikarsa mapan guling | mimba mring panirat | myarsa pangoroking janmi | pinarpêkan atêtela ||

29. lamun ingkang ngorok Ki Lurah Bahadir | pun kênya bramantya | saksana wangsul mring bilik | sigra dènnya ngambil pêdhang ||

30. ulun tanya mèt pêdhang binaktèng pundi | pun kênya maluya | ayun kinarya mêjahi | dhatêng rencang têtumbasan ||

31. ulun kagyat sigra mentar anututi | gung ngrapu ngrarêpa | nging pun kênya botên lilih | malah lalu andaluya ||

32. wit don ulun mrih wilujênging Bahadir | amba samudana | arsa mêjahi pribadi | ring kang ngorok asênggoran ||

33. pêdhang sampun sinungkên kalayan gampil | dyan sami [sa...]

--- 60 ---

[...mi] lumampah | praptèng gyan Bahadir guling | pêdhang gya kawula ayat ||

34. enggal ulun tigaskên murdaning èstri | pêjah kapisanan | wangke rêbah andhawahi | Bahadir kagyat sakala ||

35. sigra tangi têtanya dhatêng pun patik | aluraning nalar | kawula sajarwa jati | ing purwa madya wasani[11] ||

36. Ki Bahadir sru suka sukur ing Widhi | wangke sanalika | binucal dhatêng Bahadir | amba ngêntosi nèng wisma ||

37. praptèng wanci enjing dèrèng wontên prapti | ulun sampun nyipta | kalamun Lurah Bahadir | kacêpêng dening unjêman ||

38. mila ulun makêtêr tyas kêtir-kêtir | kêsaru miyarsa | undhang-undhanging nagari | kalamun dintên punika ||

39. yun ngêtrapkên pangisas Lurah Bahadir | awit kawanguran | dènnya mêjahi sujanmi | sakala datan darana ||

40. gupuh-gupuh kawula umarêk maring | ngarsèng môndaraka | ingkang arsa anêlasi | ulun umatur sajarwa ||

41. duk miyarsa priyantun singanagari | ing atur kawula | kandhêg dènnya yun nêlasi | sande pamêgating atma ||

--- 61 ---

11. Megatruh

1. ing wasana amba lajêng tampi dhawuh | kalihan Lurah Bahadir | marêk ngarsèng jêng sinuhun | têlas ature sang sigit | ya ta jêng sri narakatong ||

2. duk miyarsa kalangkung dènira ngungun | wêkasan ngandika aris | hèh pangeran wruhanamu | sasuwene sun miyarsi | dèn ta angandhar lêlakon ||

3. kang sakawit bangêt wêlase tyas ingsun | dera nêmahi bilai | kalawan kadang ta iku | praptèng wêkasane mangkin | karya lêga bungah ingong ||

4. de lêlakonira dadi marganipun | ingsun wanuh lan sirèki | ing samêngko karsaningsun | mungguh dosanta sayêkti | sun apura trusing batos ||

5. Si Bahadir sun balèkkên lungguhipun | lulus lêstari nglurahi | sagung abdi gamêl ingsun | wit saka lêgawèng ati | têtêp ngantêpi wiraos ||

6. samantara narendra sigra adhawuh | marang wadya sanagari | mangkana andikanipun | rêngên ta hèh wadya mami | gêdhe cilik tuwa anom ||

7. wruhanira ing samêngko karsaningsun | Si Amjad sun junjung linggih | dumadya pêpatih anung | sun wênangkên [wênangkê...]

--- 62 ---

[...n] misesani | saisine prajaningong ||

8. sun pasrahi ya bang-bang pangalum-alum | para wadya sanagari | tumanggap asaur manuk | mangayubagya wotsari | ya ta risang prawira nom ||

9. ya Sang Pangran Amjad tur sêmbah anuwun | kalinggamurda pinundhi | ngandika malih sang prabu | dhuh Amjad dèn nrimèng batin | dipun sukur mring Hyang Manon ||

10. yèku môngka pituwase tindakipun | ramanta kang datan adil | pangeran wotsari matur | pun dasih darmi nglampahi | mêmundhi sihing sang katong ||

11. wêkasaning pangandika sang aprabu | Amjad sira sun lilani | nganggoa kuwasaningsun | môngka sarana ngulati | marang kadangira anom ||

12. Si Pangeran Asad dimène katêmu | Pangran Amjad nyandikani | ya ta ing antara sampun | luwaran dènnya tinangkil | sri nata kondur ngadhaton ||

13. patih miwah pra punggawa bubar sampun | sowang-sowang samya mulih | ya ta wau kang winuwus | risang anyar madêg patih | kontap tyas tama kinaot ||

14. para wadya ing Gêniradya sadarum | mangayubagya mêmuji | kadarmaning patih anung | kaonang-onang [kaonang-o...]

--- 63 ---

[...nang] mumpuni | mêmpan ing rèh karahayon ||

15. kacarita Pangran Amjad sampun dhawuh | undhang-undhang sanagari | yèn ana janma kang ngaku | wikan miwah dèn dunungi | marang kang rayi sang anom ||

16. yêkti antuk ganjaranira sang prabu | winisudha ing palinggih | nanging undhang-undhang wau | wus lami nir deya yêkti | nahan gantya kacariyos ||

17. Pangran Asad wus dangu antaranipun | dènira nandhang prihatin | dupi praptèng mangsanipun | kurban maring gunung gêni | para janma wus mirantos ||

18. gêgununganing janma kang nêmbah latu | mung juga Behram wêwangi | matah miranti parau | winotan gêgramèn sami | dene ta sang prawira nom ||

19. linêbêtkên ing grobog kinunci kukuh | dinunung kalangkung rêmit | munggwing dhasaring parau | ya ta Sang Amjad winarni | sampun miyarsa pawartos ||

20. angkatira pra janma mring arga latu | sigra tumindak pribadi | galedhah sagunging jungkung | nging kang rayi tan pinanggih | dadya sru duhkitèng batos ||

21. ing wasana sang pangeran sigra kondur | Behram pêparentah aglis | bêdhol jangkar murwèng laku | ri

--- 64 ---

kang palwa antara ri | katêmpuh ing angin awon ||

22. ombaking we walikan kadya kinêbur | baita kasasar têbih | Behram awas dènnya dulu | palabuhan Majan nagri | kang jumênêng ratu wadon ||

23. Sri Marjane puniku sinambat ing rum | Behram sangêt dènira jrih | lêrêb ing muara ngriku | karana sri nata dèwi | dahat sêngit trusing batos ||

24. marang janma kang samya mangeran latu | Behram kewran ing pambudi | arsa nglajêngakên laku | kocaking samodra misih | dadya pangrêmbugnya diyon ||

25. ana rêmbug marêk ring sang ratu ayu | samudana dagang janmi | kari sajuga abagus | yèku môngka ili-ili | dènira prasamya manggon ||

26. nèng muara anganti sasirêpipun | ombaking kang jalanidi | sadaya wus samya rêmbug | ya ta palwa sampun minggir | sigra labuh jangkar manggon ||

27. Pangran Asad sigra winêdalkên sampun | sing grobog dèn busanani | cara batur tukon lugu | angiras minôngka carik | kunêng gantya winiraos ||

28. prajèng Majan angongkang ing samodra gung | tamanira langkung asri | pêpak ingkang tanêm tuwuh | ambanjêng

--- 65 ---

praptèng pasisir | taru-taruna sri tinon ||

12. Sinom

1. nahan rarasing udyana | samana sri nata dèwi | nuju lêlangên nèng taman | uninga baita prapti | gya utusan nimbali | kang môngka pramukanipun | ya ta Behram winarna | wus samêkta yun sumiwi | lan Sang Asad laju kerid sanalika ||

2. praptèng ngabyantara nata | wotsari konjêm ing siti | prabu rara duk tumingal | mring citranira sang pêkik | kasmaran ing panggalih | sinamun ngandika arum | paran ta sêdyanira | rêrêp nèng muara mami | Behram batur[12] ing purwa madya wasana ||

3. ing wêkasan aturira | dhuh gusti sang misudhèng sih | kawula adarbe rencang | têtumbasan jalu pêkik | ya ta sang rajaputri | mring Pangran Asad nabda rum | sapa ta aranira | Pangran Asad amastuti | dhuh pukulun pun Asad nama kawula ||

4. sri kênya nungka ngandika | saka ing panyawang mami | sirèku sugih kawignyan | ingsun arsa ngudanèni | têtulisanirèki | Pangran Asad awotsantun | dyan nitra nèng dalancang | amarna têmbung palupi | pan mangkana unèn-unèning pustaka ||

--- 66 ---

5. janma nandhang calaina | tarkadhangan asring bakit | anyingkiri jalêgongan | kang awas netranya asring | kalêbu ing piranti | kabalowok sukunipun | wyajana agamèslam | sring manggih wisaya wèsthi | tiyang kapir kadhang antuk kadrajadan ||

6. tiyang gêndhêng sring kabagyan | janma bijaksanèng budi | anêmahi kasangsayan | para sarjana linuwih | tan sagêd mitulungi | angêntas priyangganipun | saking ing kasangsayan | mrang waling kasrakat dening | sampun prapta takdiring Hyang Maha Mulya ||

7. purna ing panitranira | katur jêng sri nata dèwi | eram dènira tumingal | têtulisan langkung apik | myang lukitèng kintaki | karya karaosing kalbu | babaganing sanepa | têmahan sang rajaputri | lunturing sih wilasa mring sang pangeran ||

8. sri kênya alon ngandika | Behram sun tanya sayêkti | mungguh iki baturira | apa sira turkên mami | Behram matur wotsari | dhuh pukulun amba nuwun | owêl yèn kadhindhala | duk miyarsa rajaputri | turing Behram dinalih liwat diksura ||

9. marma dahat dukanira | tan mawi ngandika malih | pangeran sigra cinandhak | binêkta kondur tumuli | praptaning kênyapuri | risaksana paring dhawuh | pêpacuh marang Behram | yèn nganti rêrêp ing ratri | palwanira tinunu sami sakala ||

--- 67 ---

10. Behram tyasnya sru duhkita | tambuh ing solahirèki | sigra wangsul mring muara | tata-tata amiranti | ya ta sri nata dèwi | sakondurira dhêdhawuh | kinèn asaos dhahar | pangeran binêkta maring | jro pathika kalilan lênggah satata ||

11. nanging mopo kipa-kipa | pinêksa têmah nuruti | sri kênya nabda mèt prana | duk mau sirèku dasih | samêngko dadya sisih | lah caritakna lakonmu | sayêkti kaelokan | wit surasaning kintaki | tulisanta kang katur marang manira ||

12. wèh tuwuhing panggraita | anèhing lêlakon pasthi | Pangran Asad awotsêkar | dhuh gusti sri maha dèwi | lêrês pangandika ji | anèhing lampahan ulun | tansah nandhang sangsara | cakêt pacanganing pati | mangkya luwar saking sih paduka nata ||

13. pangran angandhar lampahan | jinalèntrèh ing sakawit | asli kalairanira | miwah ingkang asêsiwi | lan kang raka sang pêkik | tansah dènnya rakêt rukun | myang ibu narèswara | dènnya silar silastuti | atêmahan antuk dêdukaning nata ||

14. wurungira pinêjahan | jalaran nganèh-anèhi [nganèh-anèh...]

--- 68 ---

[...i] | wêkasan pisah lan raka | pinikut wong nêmbah agni | datansah pinisakit | dupi wêkasaning taun | arsa kinarya kurban | dhumatêng prabata agni | ing wasana praptèng ngarsa padukendra ||

15. têlas turnya Pangran Asad | sri kênya ngandika aris | hèh pangeran wruhanira | sanadyan sun bangêt sêngit | marang wong nêmbah agni | nging misih bêcik trap ingsun | sarèhning mêngko dahat | nganiaya mring sirèki | paripaksa misesa kinarya kurban ||

16. marma ingsun aprasapa | ing salawas ingsun urip | arêp amung mêmungsuhan | ya ta abdi kang cêcawis | dhaharan wus miranti | sri kênya lawan sang bagus | parêng dènira dhahar | lan rêrasan warni-warni | nutug purna luwaran dènnya bojana ||

17. mangkana Pangeran Asad | duk ing wanci sampun ratri | nulya mêdal mring udyana | lam-lamên dènnya umèksi | srining kang sarwa sari | lumrèng gônda marbuk arum | angèbêki udyana | tan dangu maring botrawi | wusing suryan anendra nèng parumputan ||

18. nahên ta gantya winarna | Behram sakondhangnya sami | kêpêksa dènira mangkat | wit ajrih dhawuhing [dha...]

--- 69 ---

[...wuhing] sang sri | tinundhung mentar aglis | dahat dènira gêgêtun | kelangan Pangran Asad | Behram parentah ring dasih | mrih mèt tirta môngka sangu nèng samodra ||

19. kang kinèn wus lumaksana | maring patamanan aglis | dyan mènèk ing pagêr bata | sarwi manggul tongnya sami | sapraptaning parigi | kagyat dènira andulu | janma kapati nendra | nulya dèn iling-ilingi | datan pangling kalamun Pangeran Asad ||

20. kapitèng tyas sanalika | sigra samya andum kardi | ana ingkang mèt udaka | winadhahan tong miranti | wênèh ngêpung sang pêkik | ing antara dupi rampung | tong wus pinanggul pundhak | kang ngêpung dyan mikut aglis | sang pangeran binêkta mungkur sing taman ||

13. Pangkur

1. garagapan sang pangeran | langkung kagyat datan uningèng gati | têmah kewran ing tyas kuwur | sumrêpêt panonira | ing samarga linarak-larak sang bagus | sêsambat tan piniyarsa | ya ta wus praptèng jaladri ||

2. binêkta munggah ing sampan | winêlahan sêngkut mrih enggal prapti | samantara prapta sampun | ing

--- 70 ---

palwanira Behram | para kondhang samya asora ing wuwus | ki lurah bingah-bingaha | pun Asad kacêpêng malih ||

3. Behram sèwu datan nyana | lamun Asad bisa kapikut malih | nging tan tanya nalaripun | mung kasêsa parentah | maring dasih pangran rinantea gupuh | sakala ambabar layar | mangkat maring gunung gêni ||

4. ya ta gênti ginupita | nata dèwi andangu marang cèthi | de Asad tan na kadulu | parêkan awotsêkar | sang pangeran dènnya mijil sampun dangu | sri kênya dhawuh ngupaya | mawaa sêsuluh sami ||

5. pra parêkan gita-gita | mawa oncor ting klêncar angulati | sang pangeran tan kapangguh | sang sri maras ing driya | sigra tindak priyôngga mawi dinulur | pra parêkan mawa pandam | ingubrês mêksa tan panggih ||

6. ya ta danguning antara | para cèthi prapta têpi parigi | andulu ana sêpatu | dyan kinèn angambila | pinariksa marang sang sri murtiningrum | tan pangling lamun punika | agême Sang Asad yêkti ||

7. prabu rara duk uninga | satêpining guskara rècèh warih | lir labêting janma ngangsu | sakala anggraita [anggrai...]

--- 71 ---

[...ta] | bokmanawa Behram kang mikut sang bagus | enggal utusan mariksa | yèn palwanya Behram maksih ||

8. tan dangu caraka prapta | tur uninga yèn Behram sampun anis | angkatira sampun dangu | sadèrèngipun bidhal | mawi nuduh kondhang kinèn ngambil ranu | dhatêng guskarèng udyana | sri kênya duk amiyarsi ||

9. kadgada sakala ngagnya | mring kapitan kinèn tata miranti | kapal prang cacah sapuluh | ingkang sampun samapta | nèng muara dèn sampat sapranti saput | rajaputri benjang enjang | tindak mring palwa pribadi ||

10. ya ta kang tampi parentah | gya mêmatah kapitan myang pra upsir | tanapi awak parau | sakala wus sawega | tan kawarnèng ratri prapta enjingipun | sang sri tumrah maring palwa | sinasmitan mancal aglis ||

11. sri nata dèwi ngandika | mring kapitan hèh wruhanira kaptin | mungguh iki karsaningsun | arsa anglut saparan | paraune juragan kang mau dalu | mancal sing muaraningwang | yèn sira bangkit nututi ||

12. anyêkêl marang juragan | yêkti bakal gêdhe ganjaran mami | nanging lamun tan kapikut | ywa sira takon [tako...]

--- 72 ---

[...n] dosa | umurira yêkti ingsun karya liru | kapitan matur sandika | kêras lampahing palwagni ||

13. duk antuk lakon sadina | praptèng kalih ratri tan ana kèksi | dupi tigang dalunipun | marêngi wanci enjang | baitane Behram samana kadulu | ya ta palwa prang sadasa | sarêng marpêki angrampit ||

14. Behram wus anyiptèng driya | yèn palwa prang sadasa kang angrampit | punika titihanipun | sri naranata kênya | anututi Pangeran Asad puniku | milarda kewraning driya | mangkana locitèng ati ||

15. yèn Asad misih katingal | datan wurung sun nêmahi bilai | ananging lamun linampus | sayêkti kawistara | dadya Behram parentah mring kondhangipun | Asad nuli uculana | gawanên mring ngarsa mami ||

16. rajaputra praptèng ngarsa | Behram ngucap iki kang mawa kardi | dêdukane ratu ayu | tansah karya rubeda | rasakêna tibaning wêwalês ingsun | sang pangran sigra cinandhak | ginêbyurkên ing jaladri ||

17. kacarita Pangran Asad | wus kaloka wignyanira ngêlangi | marma tan kewran ing kalbu | nglangi anèng [a...]

--- 73 ---

[...nèng] samodra | nut ing ombak ing antara dangu sampun | praptèng pinggir sigra mêntas | dahat sukurirèng Widhi ||

18. bagya antuk pitulungan | dene bakit mêntas saking bilai | uwal sing têkêmanipun | janma kang bêk niaya | pangran nulya alukar busananipun | sadaya wus pinêrêsan | sigra ingêpe nèng curi ||

19. sarwi ngayêmkên sarira | gung rinasa laksitanirèng dhiri | ya ta busana rinasuk | sigra dènnya lumampah | alon-lonan nut tirahing samodra gung | tancêbing cipta narima | rumantam ing tyas ngèngêti ||

20. wasitèng para sotama | sidhi sêtya katrimèng tapa dadi | jalaran tuk nugraha gung | garang kuncarèng praja | kartartèng tyas rumakêt ing rèh rahayu | tinut tinulad sasama | kasumbagèng rat dibyanting ||

21. nulya anon ana marga | gya tinurut kongsi sawatara ri | lumampah ijèn sang bagus | tan kapêthukan jalma | kang dhinahar mung wowohan kang tinêmu | saananing pinggir marga | miwah satêpining kali ||

22. ing wêkasan lampahira | praptèng praja sang pangran datan pangling | yèn iku nagaranipun | wong kang

--- 74 ---

nêmbah dahana | yèku prajèng Gêniradya kalanipun | pangeran nandhang sangsara | siniya têmah gêng kingkin ||

14. Asmaradana

1. rêrimbaganing tyas mangkin | sang pangran yun mèt têpangan | mring kang bôngsa Islam bae | wit panggalih langkung jinja | mring wong nêmbah dahana | mèngêt duk jinabung alus | dening pothèt kaki tuwa ||

2. samana wus wanci ratri | pangeran nyiptèng wardaya | warung wus atutup kabèh | pakèwêt mamrih pondhokan | têmah puntoning driya | ngupaya patyastana gung | ingkang ana cungkubira ||

3. môngka sipêngan ing ratri | ya ta wau kalêrêsan | antuk patyastana gêdhe | miwah akèh cêcungkubnya | anulya pinarpêkan | samantara manggih cungkub | kang korinya nuju mênga ||

4. pangeran malêbêt aglis | nyipêng ing dalu punika | kunêng kacarita mangke | Behram lan sakondhangira | nèng palwa tanpa daya | kinupêng kapang akêpung | ing palwanira sri kênya ||

5. Behram gya parentah aglis | angrucati layarira | samya ginulungan kabèh | tôndha tan nêdya lumawan | anungkul srah jiwangga | ya ta wau ratu

--- 75 ---

ayu | miwah mring praunya Behram ||

6. sru sêrêng pangandika ji | hèh Behram kliwat dursila | nèng ngêndi Si Asad mangke | yêkti sira kang andhustha | kalamun tan sajarwa | kalakon palwanta rêmuk | sira sun kêlêm samodra ||

7. gumêtêr Behram turnya ris | dhuh gusti ulun upata | datan uninga dununge | yèn paduka tan pracaya | sumôngga kagledhaha | baita amba pukulun | sri kinya gya ngagnyèng wadya ||

8. anulya dèn galedhahi | gêmêt pangupayanira | ananging nyata sêpine | Pangran Asad tan kapanggya | ngungun sri nata kênya | saking sangêtirèng bêndu | Behram arsa pinêjahan ||

9. nanging sande awit saking | marêm ambêskub baita | lawan saisine kabèh | Behram mung sinungan sampan | sajuga sakancanya | sri nata anulya kondur | dahat ruditèng wardaya ||

10. sapraptanirèng nagari | anyêbar pra wadyabala | kinèn ngingsêpa wartane | pangran kang dadya woding tyas | nahan malih winarna | Behram lampahira sampun | praptèng têpining udaya ||

--- 76 ---

11. minggah mring dharatan sami | gancanging ruwi wus prapta | Gêniradya nagarane | kaparêngan ratri masa | ngupaya patyastana | môngka pasipêngan dalu | kinarya ngêntèni rina ||

12. dilalah karsaning Widi | sira Sang Pangeran Asad | durung tutug lêlakone | dènira nandhang sangsara | dumadak sira Behram | dènnya sipêng anèng cungkub | nuju dununge sang pangran ||

13. dupi Behram anglêbêti | uninga ana wong nendra | kasasaban ing kêmule | saking gumêdêring swara | pangran wungu anyapa | ya ta Behram duk angrungu | datan pangling yèn punika ||

14. suwaranira sang pêkik | marma mangsuli mangkana | lah dalah kêtêmu manèh | nèng kene angenak-enak | Asad kang kaya sira | anggung gawe ara-uru | rubeda rubêding driya ||

15. iya sira taun iki | nora sida dadi kurban | nanging taun ngarêp manèh | lah môngsa wurunga dadya | kurban mring dewaningwang | pangeran sigra pinikut | kang tutuk jinêjêl wastra ||

16. mrih datan bangkit anjêlih | nulya sinungkên mring

--- 77 ---

kondhang | ya ta praptèng antarane | gagat bangun sigra mangkat | Behram sakancanira | mring wismaning kaki pikun | nguni kang karya paeka ||

17. nyimpang mêdal margi alit | datan kauningan janma | ya ta wus praptèng wismane | kaki tuwa kawan dasa | kang ngadhêpi dahana | sanalika sang abagus | pinarnah unggyane lama ||

18. Behram wus sajarwa jati | marang ki juru misaya | lampahanya sadayane | ing purwa madya wasana | dènira kêtiwasan | wêkasan palwa binêskub | saisine mring sri kênya ||

19. ki tuwa wus marentahi | marang karo sutanira | Bostane lawan Kapame | anggitiki sang pangeran | lir kang wus kalampahan | kawarnaa sang binagus | tambah mohitèng wardaya ||

20. tansah udrasa mèngêti | laksitaning kang sarira | katula-tula têmahe | tan dangu antaranira | sang pangeran uninga | Bostane amawa gêbug | kalawan roti sajuga ||

21. miwah tirta munggwing guci | kalangkung marasing driya | datan sarônta Bostane | anggitiki pungkurannya |

--- 78 ---

Sang Asad akaruna | sêsambat amêlasayun | yayah mas kentar ing tirta ||

15. Maskumambang

1. suka lila kewala milalu lalis | timbang ngantak-antak | wasana ngandika aris | dhuh wong ayu kang jatmika ||

2. aywa tanggung patènana bae mami | wasisan sidakna | tan môngga sesa sayêkti | urip dêdawa sangsaya ||

3. dhuh kakang mas Amjad ulun ngrumiyini | anêmah palastra | kantuna wibawa mukti | Bostane dupi miyarsa ||

4. kathah-kathah sêsambatira sang pêkik | trênyuhing tyasira | tumuwuh wêlas marma sih | têmah tumuntur karuna ||

5. sigra nyandhak wastra sinasabkên aglis | pungkuranya pangran | sarwi aturira aris | dhuh tuwan kang kawlasarsa ||

6. kula nyuwun pangapuntên ta sang sigit | gèn kula milara | ingkang sampun-sampun nguni | miwah kang nêmbe punika ||

7. anggèn kula dados purun amisakit | saking jrih mopoa | parentahing bapa yêkti | nandukkên [nandu...]

--- 79 ---

[...kkên] paekandaya ||

8. pun baparda gêthing mring bôngsa Islami | marmanta paduka | siniya-siya kapati | têmah arsa dadya kurban ||

9. salaminya sabên wêkasaning warsi | praptanirèng môngsa | tumanggap santuning warsi | bôngsa kula samya kurban ||

10. mring sagantên biru lan mring gunung gêni | janmèslam satunggal | sarana dipun pêjahi | kangge mêmulyèng dewanya ||

11. ing samangke kula pratiknya sayêkti | tan yun dur laksana | duraka maring Hyang Widhi | ulun cêgah salaminya ||

12. datan ketang sinartu wong tuwa sami | tuwan sêksènana | wit sajatosipun inggih | batin kula sampun Islam ||

13. sampun lami gèn kula pruwita maring | rencang têtumbasan | dhêdhêmitan langkung wêrit | lampahing agami Islam ||

14. mila dahat pangajap-ajap ing batin | tuwan mugi karsa | nglajêngakên paring wangsit | wasitèng agami tuwan ||

15. miwah mugi pinarêngna dening Widhi | aparing jalaran [jalara...]

--- 80 ---

[...n] | kula sagêd angluwari | ing papa cintraka tuwan ||

16. Sang Pangeran Asad dupi amiyar[13] | Bostane pratignya | malik tekade prêmati | ngantêpi agami Islam ||

17. miwah arsa angêntas saking bilai | rajaputra dahat | suka sukur ing Hyang Widhi | wasana alon ngandika ||

18. dhuh Bostane bangêt panarima mami | mring pitulungira | lan bangêt sukuring ati | dènta amalik agama ||

19. muga-muga linulusna dening Widhi | sêdyanta utama | têmên tumanêm ing ati | nêtêpi agama mulya ||

20. ywa sandeya têmbe yèn padha basuki | suka sun mulanga | ing agama kang utami | môngka pikukuhing gêsang ||

21. pangran sigra ngruwi aluring lêluri | kalairanira | miwah ingkang asêsiwi | sumawana laksitanya ||

22. dera tansah katula-tula katali | mula bukanira | tinutur sadaya titi | têkèng pisahe lan raka ||

--- 81 ---

23. duk miyarsa Bostane angrêsing ati | saya wêlasira | myang piduwunge tan sipi | dènnya nguni amilara ||

24. Sang Pangeran Asad angandika malih | Bostane wruhanta | mung kari sak nil kang dadi | sandeyane tyas manira ||

25. kadangira Si Kapame yakti misih | sabên dina prapta | milara mring awak mami | kaya ngadat sabênira ||

26. lah ta iku borong pitulungta yêkti | Bostane turira | sampun sumêlang ing galih | kula ingkang atanggêla ||

27. botên-botênipun Kapame mariki | pangran duk miyarsa | dahat asrêping panggalih | ya ta Bostane wisata ||

28. dyan manggihi Kapame kapurih mari | yya maning nangsaya | mring pangran wosing wigati | wus winêcakkên sadaya ||

29. kacarita Bostane ing sabên ari | kapanggih sang pangran | myang sêsuba sarwa bukti | ngacu ngincih woding srêdha ||

16. Pocung

1. rajasunu kamantyan astamèng kalbu [ka...]

--- 82 ---

[...lbu] | dènnya datan nyana | Bostane dahat gumati | nahan nuju juga ri Bostane prapta ||

2. sêdyanipun karya sukanya sang bagus | amawa punjungan | dhêdhaharan warni-warni | anggur adi lah-olahan myang wowohan ||

3. ya ta wau ing antara sampat sampun | dènira anata | anulya sami binukti | Kèn Bostane sakalihan sang pangeran ||

4. suka nutug lir punagi kalihipun | dangu arêrasan | Bostane turira aris | dhuh pangeran dipun sukur mring Hyang Suksma ||

5. kula matur saèstunipun sang bagus | sarira paduka | kados mèh tumraptèng wanci | luwar saking bêbaya papa sangsara ||

6. jatosipun kang jumênêng patih anung | ing ngriki punika | inggih rakanta pribadi | Sang Pangeran Amjad kang ambêk utama ||

7. dadosipun patih antawis sataun | sarêng lan praptanta | ing ngriki ingkang rumiyin | nanging raka paduka datan uninga ||

8. sababipun sing rêmit pangrimatipun | nèng ngriki [ngri...]

--- 83 ---

[...ki] punika | marma sarèhning samangkin | kula sampun rumasuk agami tuwan ||

9. marma ayun tulung dhatêng padukèstu | angaturi wikan | mring rakanta jêng dipati | kang saèstu tuwan lajêng tinimbalan ||

10. têmahipun luwar saking bêbaya gung | pangran duk miyarsa | sakala trênyuh ing galih | karêrantan ketang trêsnanirèng raka ||

11. suka sukur karsanirèng Hyang Maha Gung | dene ingkang raka | antuk kamulyaning dhiri | dadya patih wisesa ing Gêniradya ||

12. ya ta wau sang pangran angandika rum | dhuh Bostane sira | nyata sih mring kawlasasih | pitulungta yêkti dahat sun tarima ||

13. tan wun besuk sirantuk wêwalês tuhu | timbanging darmanta | dene ta sêdyanta mangkin | atur wikan kakang mas Pangeran Asjad[14] ||

14. iku ingsun mangayubagya kalangkung | ya ta sanalika | Bostane mêdal mring jawi | praptèng kori Bostane kagyat tumingal ||

15. ting garubyug para janma priya wadu | ing antara

--- 84 ---

nulya | kawistara sang apatih | nitih kuda kering pra punggawèng praja ||

16. kang nèng ngayun wadya nabuh bêndhe ngungkung | têngarondhang-undhang | ngumandhang swaranya bêning | wurinira gya jajaran upacara ||

17. kèndêlipun bêndhe sinêlan swara sru | mangkana têmbungnya | patih wisesa nagari | kang saiki katon padha ananira ||

18. amangruruh kadangnya taruna bagus | kang pinudyèng krama | Pangeran Asad kinasih | kang nityasa gumantil poking wardaya ||

19. murcèng dangu ing antara wus sataun | singa kang kanggonan | myang matur dununge yêkti | tinarima agung gêganjaranira ||

20. dene lamun ana kang ngumpêtkên iku | môngka kawênangan | saking karsaning sang patih | pinatrapan pidana lawan kinisas ||

21. miwah sagung kulawarganya sadarum | nguni wèh wismanya | rinabasa bosah-basih | lan jinarah kabèh saisining wisma ||

22. duk angrungu Bostane ing undhang wau | gya nginêb [ngi...]

--- 85 ---

[...nêb] wiwara | kamantyan sukaning ati | gupuh-gupuh kapanggih Pangeran Asad ||

23. alon matur bagya kamahyangan tuhu | ri punika tuwan | aluwar saking bilai | dhuh suwawi tuwan tut wuriyèng kula ||

24. pangran laju tumuntur salampahipun | Bostane samana | praptèng margi agêng nuli | nguwuh sora lah punika priyantunnya ||

25. kang rinuruh dening risang mantri anung | dyan nolih Sang Amjad | datan pangling mring kang rayi | Pangran Asad malajêngi mring kang raka ||

26. gya rinangkul dangu apêluk-pinêluk | samya trênyuhing tyas | amular kadya pawèstri | tan kawarna dènnya onêng-ingonêngan ||

27. ya ta wau Bostane nusul lumayu | nututi sang pangran | dyan matur sajarwa jati | Pangran Amjad dahat sukur anarima ||

28. duk puniku trus kondur marêk sang prabu | ya ta Pangran Amjad | umatur saha wotsari | purwa madya wasana katur sadaya ||

29. sang aprabu wêlas dènira andulu | mring Pangeran

--- 86 ---

Asad | tinon kêra gagang aking | labêt saking lami anandhang sangsara ||

30. sang sri dhawuh ngirit Bostane malêbu | sinêngkêr jro pura | têmbe ana karsa aji | wataranya sang sri akarya sarkara ||

17. Dhandhanggula

1. karsanya Sang Dahana Raja Ji | Sang Pangeran Asad winisudha | kinarya pêpatih mangke | môngka sisihanipun | Sang Pangeran Amjad Dipati | kabyawara warata | sri nata gya nuduh | ngrurah wismane ki tuwa | tuwin Behram sakulawarganya sami | kinèn nyêpêng sadaya ||

2. Pangran Amjad sandika wotsari | sigra matah sajugèng punggawa | kalawan saandhahane | mangkat sing ngarsa prabu | tan winarna pan sampun prapti | wismanira ki tuwa | sakala ginêmpur | jinarah saisinira | de kang darbe wisma wus pinikut sami | katur byantarèng nata ||

3. sigra dhawuh kinèn anêlasi | kinêthoka gulune sadaya | ya ta pra janma sakèhe | parêng nangis umatur | dhuh pukulun sang misudhèng sih | amba tadhah dêduka | samya kamipurun | anyuwun ing

--- 87 ---

aksamendra | sampun kapok datan anglampahi malih | ing rèh karya sangsara ||

4. sri narendra angandika aris | ingsun iya bakal angapura | kaluputanira kabèh | nanging yèn sira tuhu | aprasêtya anrus ing batin | amalika agama | Islam kang satuhu | kalamun datan mangkana | ingsun nora aparing apura pasthi | sira samya kinisas ||

5. pra lêlaran sarêng tur astuti | têmên amba prasêtya upata | ngèstokkên dhawuh pamase | ulun mangsul umangsuk | ing agami Islam utami | sri nata dyan dhêdhawah | angluwari sampun | dene Kèn Kapame mangkya | kinèn tunggil kadangnya anèng jro puri | kacarita Ki Behram ||

6. mêne sampun têtêp angantêpi | amangrasuk kang agami Islam | Pangran Amjad tumrah sihe | Behram winisudha wus | dadya abdi punggawa aji | myang pinaringan wisma | cakêt dalêmipun | môngka ili-ilinira | palwa ingkang sampun binêskub ing nguni | dening sang prabu rara ||

7. wau Behram sru arsayèng ati | samantarantuk [samantarantu...]

--- 88 ---

[...k] warta sanyata | pangran kalih lêlakone | marma gya marêk gupuh | mring sang pangran matur wotsari | pukulun koningana | wontên pawartèstu | rama paduka sri nata | prajèng Kajêngarêng sampun antuk warti | têtelaning laksita ||

8. jêng paduka sakalihan sami | botên pisan nawung kalêpatan | sang sri têmah rêntêng tyase | sakalangkung miduhung | marma lamun sambadèng kapti | paduka asowana | ramanta sinuhun | Sang Prabu Kamaral Saman | jêr kamantyan onêng mring paduka gusti | ya ta pangran duk myarsa ||

9. sakalihan nênggak waspa kèksi | ing wasana manayogyèng karsa | ing Kao Behram ature | dyan kadwi sang binagus | marêk Sang Sri Dahana Aji | sapraptaning ngarsendra | wotsari umatur | pukulun lamun kalilan | ulun nyuwun pamit badhe amartuwi | mring Kajêngarêng praja ||

10. ya ta sang sri kaparêng ing galih | nging winêling tumuli balia | kunêng wau sadangune | sang sri imbalan wuwus | lan pangeran patih kêkalih | kasaru gègèrira | jawi kitha umyung | mangkana ana punggawa | marêk [ma...]

--- 89 ---

[...rêk] maring byantarendra mangênjali | matur atur uninga ||

11. lamun jawi kitha wontên baris | langkung agêng ulun tan uninga | ing sangkan miwah sêdyane | sang prabu langkung gugup | Pangran Amjad matur mastuti | pukulun kalilana | patikbra umagut | mariksa kang parangmuka | tanpa krama murang tataning narpati | têka tanpa cêcala ||

12. sang sri dahat kapadudyèng galih | Pangran Amjad manêmbah gya mangkat | kering para punggawane | datan kawarnèng ênu | praptèng jawi kitha ningali | dêdamêl ingkang prapta | kawistarèng sêmu | ayêm tan karya sangsaya | sang pangeran marpêki sigra apanggih | lan pramukyaning wadya ||

13. sinambramèng pambagya rum manis | Risang Amjad wus sinungan wikan | sri kênya kang prapta mangke | Sang Amjad nulya laju | marêk ngarsèng sri nata dèwi | alon matur anêmbah | dhuh sang ratu ayu | mênggah rawuh padukendra | saha wadya punapa sêdya arjanti | myang ngajap datan arja ||

14. yèn lumurug sêdya andon jurit | yêkti mawa pêpucuk prakara | mrih samapta wigatine | prabu rara nabda rum | wruhanira praptèng sun iki | tan arsa [ar...]

--- 90 ---

[...sa] mêmungsuhan | mung sêdya rahayu | lawan sèwu andupara | yèn ing Gêniradya lan Marjan nagari | têmah dadi brawala ||

15. sajatine ingsun angupadi | batur tukon kang aran Si Asad | iku ginawa marene | dening lêlurahipun | wong kang samya mangeran gêni | yèn kang aran Si Behram | druhaka kalangkung | yèn ratunira miyarsa | kang jêjuluk Marjane natèstri yêkti | suka sung pitulungan ||

16. sang pangeran nêmbah matur aris | dhuh pukulun kang nama pun Asad | kadang amba nèm jatine | kawula ingkang sêpuh | wasta ulun pun Amjad gusti | minôngka warôngkendra | ing Gêniradyèstu | nguni pun Asad apisah | lawan ulun ing mangke sampun anunggil | wondene karsa tuwan ||

17. mundhut dhatêng pun Asad sayêkti | amba ingkang ngaturkên priyôngga | sumôngga ing karsa mangke | nulya sang ratu ayu | sigra manjing pura apanggih | lan Sri Dahana Raja | pinahargya mungguh | myang sinambramèng pambagya | prabu kênya gantya nambrama basuki | dyan sri rara duk miyat ||

--- 91 ---

18. Pangran Asad umarêk nèng ngarsi | datan pangling gya sinung pambagya | myang madhakkên ing onênge | samangkya wus kapangguh | dahat suka sukur ing Widhi | ya ta Pangeran Asad | wotsari tumungkul | sadangunya imbal sabda | Sri Dahana Raja tampi atur malih | wontên dêdamêl prapta ||

19. ananging ta mêdal sanès margi | langkung agêng lan kang sampun prapta | sri pamasa kagyat tyase | de ta baris kang rawuh | angungkuli ingkang kariyin | kawistarèng paningal | mulêking balêdug | amêtêngi dirgantara | sang sri nabda Amjad kayaparan iki | ana gêgaman prapta ||

20. Pangran Amjad wus waspadèng wadi | sigra lèngsèr saking byantarendra | praptèng jawi age-age | numpak kuda umamprung | ing antara sampun kapanggih | pramudyèng wrahatbala | dyan ingirit sampun | ngarsendra kang nêmbe prapta | sang pangeran tur sêmbah anilakrami | miwah rosing parasdya ||

21. sang aprabu angadika aris | ingsun iki narendra ing Cina | kang kontap agung prajane | jêjuluk Sri Gahiyur | praptaningsun kene ngulati | putraningsun [putra...]

--- 92 ---

[...ningsun] wanita | citranya lêluhung | Dyah Badhur panêngranira | pan wus lawas sun dhaupkên lan sang pêkik | Pangran Kamaral Saman ||

22. atmajendra Kaledhan nagari | kang jêjuluk Sang Prabu Sahsaman | wus lawas ing antarane | têtinjo ramanipun | mring Kaledhan wêkasan mangkin | wus pirang-pirang warsa | mantu myang putrèngsun | datan ana wartanira | iku lamun ratunta bisa nulungi | sung warta mring manira ||

23. yêkti dahat panarima mami | sang pangeran dupi amiyarsa | Sri Gahiyur ing sabdane | manahira kumênyut | wus têtela yèn sri bupati | punika eyangira | kang rama Dyah Badhur | marmata sang pangran gita | ngraup pada mring eyang Gahiyur Sang Sri | kanthi anênggak waspada[15] ||

18. Kinanthi

1. tata titih aturipun | dhuh pukulun jêng dewaji | mugi tinêbih nèng duka | anggèn ulun kumawani | tumrêcêp angaras pada | kawula nyuwun aksami ||

2. kauningana pukulun | ing sajatosipun inggih | paduka eyang kawula | amargi amba puniki [pu...]

--- 93 ---

[...niki] | atmajèng Kamaral Saman | kang samangkya madêg aji ||

3. nèng Kajêngarêng praja gung | jêjulukirèng rama ji | Sang Prabu Kamaral Saman | kawula patutan saking | Rêtna Badhur putri Cina | wondene jêng rama aji ||

4. miwah ibu narpawadu | sayêkti misih basuki | angrênggani purantara | ing Kajêngarêng praja di | wau ta Sri Natèng Cina | sru suka sokur ing galih ||

5. kang wayah tansah pinêluk | wêkasan têtanya aris | kulup paran darunanya | de sira nèng liyan nagri | rajaputra sigra ngandhar | laksitanira lan rayi ||

6. purwa puwara wus katur | narendra ngandika malih | aywa sandeya tyasira | ingsun kang ngulihkên benjing | sira lawan arinira | mring Kayuarêng praja di ||

7. samêngko sun arsa dulu | warnane arinta kaki | Pangran Amjad nêmbah mêsat | saking ngarsèng eyang aji | ya ta praptane jro pura | matur maring sri bupati ||

8. praptane kang eyang wau | miwiti malah mêkasi | sri nata ngungun ing driya | dene Rajèng Cina nagri | langkung gêng karatonira | kongsi mimba sing nagari [na...]

--- 94 ---

[...gari] ||

9. angupaya putranipun | natarsa mêthuk pribadi | kasaru gêdêring warta | nèng baris gêng maning prapti | saking ing liyan nagara | Pangeran Amjad tinuding ||

10. amariksa baris wau | dyan mangkat ngondhang kang rayi | yeka Sang Pangeran Asad | sami wahana turanggi | sapraptaning pabarisan | kawistara ingkang prapti ||

11. wadyabalanya sang prabu | ing Kajêngarêng praja di | Narendra Karamal[16] Saman | samana kontaping warti | sang sri sêkêl ing wardaya | wit sedaning putra kalih ||

12. kang jatinya datan luput | têmah piduhung kapati | dupi Jandar tur pasaja | miwiti malah mêkasi | sang prabu mêne umentar | ngupaya mring lèn nagari ||

13. ya ta pangran kalih wau | duk mulat rama sang aji | malajêng nungkêmi pada | sarwi lara-lara nangis | sang sri tumutur udrasa | karantan trênyuh ing galih ||

14. samantara lajêng lipur | sigra sang narpatma kalih | wotsari matur ing rama | ing dintên punika ugi | jêng eyang Sri Natèng Cina | rawuh ing nagari ngriki ||

--- 95 ---

15. Sri Kajêngarêng sukèstu | nulya yun kerid mring puri | sajrone lagya lumampah | katon nèng gêgaman prapti | narpaputra sakalihan | mit mêsat amariksani ||

16. sanalika prapta sampun | prênahing baris wus panggih | lan patih manggalèng lampah | dyan bagya-binagya sami | sang rajaputra gya tanya | ing sangkan myang kang kinapti ||

17. patih tamu alon muwus | ratu kula ingkang prapti | jêjuluk Prabu Sahsaman | Maharjèng Kaledhan nagri | angupaya ingkang putra | Kamaral Saman wêwangi ||

18. wus lami sang rajasunu | lolos saking ing nagari | ing nguni sri naranata | nyipta yèn putra wus lalis | nulya tuk warta têtela | sang pangran maksih basuki ||

19. marma yèn wontên kang atur | pitêdah sajarwa jati | dahat panarimèng nata | Pangran Amjad anauri | antinên mangkya sakêdhap | kulama angsung pawarti ||

20. sang pangran kalih gya wangsul | tundhuk mring rama sang aji | matur sarèhing pamriksa | ing purwa madya mêkasi | ingkang rama duk miyarsa | kamantyan trênyuhing galih ||

--- 96 ---

21. ketang laksitaning dangu | dènira nis tanpa pamit | ya ta Sri Kamaral Saman | marêk kang rama sang aji | prapta sigra ngaras pada | kang rama anyêndhu ririh ||

22. de tan kogêl tyas ta kulup | lolos atinggal nagari | karya susahing wong tuwa | prabu putra tur mastuti | pukulun nyuwun aksama | wit saking sêkêling kapti ||

23. tan winarna dangunipun | kang onêng-onêngan sami | rama putra miwah wayah | ya ta winursita mangkin | narendra katiga samya | katuran tumamèng puri ||

24. wus prapta jroning kadhatun | karênan samya pêpanggih | Sang Prabu Dahana Raja | anggung noraga mikat sih | tansah sêsuba baksana | myang lêlangên amêpêki ||

25. ing sajuga ari nuju | karsaning para narpati | amiwaha dhaupira | ing Marjan Sri Nata Dèwi | antuk lan Pangeran Asad | de Pangeran Amjad mangkin ||

26. dhaup lan Bostane iku | minôngka ganjaran yêkti | dènnya tulung mring Sang Asad | ya ta pirang-pirang

--- 97 ---

ratri | dènnya ambogandrawina | pra nata kasukan ngênting ||

27. samantara karsa Prabu | Dahana Raja ing mangkin | rèhning datan darbyatmaja | sumèlèh kaprabon maring | sira sang Pangeran Amjad | ingèstrèn para narpati ||

28. praptèng pêndhak arinipun | narendra sakawan sami | bidhal kondur sowang-sowang | sawadya tan ana kari | kacarita prabu kênya | sapraptanirèng nagari ||

29. sumèlèh kaprabonipun | mring kang garwa narpasiwi | sang anung Pangeran Asad | misesa sèsining nagri | pra pratiwendra sapraja | mangayubagya arjanti ||

30. datatita kang cinatur | ing Gêniradya nagari | jumênêngnya Prabu Amjad | tansah dènira marsudi | wong kang anêmbah dahana | pinardi malik agami ||

31. agama Islam linuhung | ya wus kalaksanan sami | wêkasan kontaping warta | Sri Amjad dibya di murti | wignya mèt tyasing kawula | kawulat sru sumungku sih ||

--- 98 ---

32. Sri Amjad sêm ngimpun kawruh | juming sêja angantêpi | ing rèh manggalaning praja | dadya sêkaring palupi | lêpihan kinêpèng wuntat | sung pisuka tyasing dasih ||

33. titi pangripta pinutus | pinantês patraping ruwi | winangun têngran Sri Wirya | tarlèn èsthining tyas mugi | sanggyèng sang sêngsêm nupiksa | angsunga gênging aksami ||

Catatan kaki:

1. Sengkalan: ajar mrês murtining budi (1827 A.J., 1897/98 A.D.). (kembali)
2. Kurang satu suku kata: upama kang brêmara (kembali)
3. sayêktine (kembali)
4. Dalam teks asli bait 10 sama dengan bait 7. (kembali)
5. Dalam teks asli bait 11 sama dengan bait 8. (kembali)
6. Kurang satu suku kata: kang sarwa miraos (kembali)
7. parêk (kembali)
8. kula (kembali)
9. Kurang satu suku kata: wadya paunjêman prapti (kembali)
10. mêjahi (kembali)
11. Guru lagu seharusnya: 8a, ing purwa madya wasana (kembali)
12. matur (kembali)
13. Kurang satu suku kata dan guru lagu seharusnya: 12i, Sang Pangeran Asad dupi amiyarsi (kembali)
14. Amjad (kembali)
15. Lebih satu suku kata: kanthi anênggak waspa (kembali)
16. Kamaral (kembali)