Damarwulan, Jayasubrata, c. 1910, #1476 (Pupuh 61-68)

Deskripsi judul
Teks sambungan
  1. Damarwulan, Jayasubrata, c. 1910, #1476 (Pupuh 01-09). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Cerita
  2. Damarwulan, Jayasubrata, c. 1910, #1476 (Pupuh 10-19). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Cerita
  3. Damarwulan, Jayasubrata, c. 1910, #1476 (Pupuh 20-29). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Cerita
  4. Damarwulan, Jayasubrata, c. 1910, #1476 (Pupuh 30-41). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Cerita
  5. Damarwulan, Jayasubrata, c. 1910, #1476 (Pupuh 42-52). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Cerita
  6. Damarwulan, Jayasubrata, c. 1910, #1476 (Pupuh 53-60). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Cerita
  7. Damarwulan, Jayasubrata, c. 1910, #1476 (Pupuh 61-68). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Cerita
  8. Damarwulan, Jayasubrata, c. 1910, #1476 (Pupuh 69-74). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Cerita
  9. Damarwulan, Jayasubrata, c. 1910, #1476 (Pupuh 75-84). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Cerita
  10. Damarwulan, Jayasubrata, c. 1910, #1476 (Pupuh 85-97). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Cerita
Image

61. Durma

1. Angkatbuta Kotbuta ngabani wadya | tadhah wong Maospait | sêsumbar magumrah | èbêg swara gumêntar | bêgor kang bèri tinitir | bêndhe sauran | surak karêngèng langit ||

2. sanjatangrok lir gêlap manêngkêr jagad | bendrong-binendrong wanti | kang sêbrak rêkatak | ganjur susun matumpang | pirang-pirang branapati | pating jalêmpah | kadya babadan [baba...]

--- 339 ---

[...dan] pacing ||

3. wong bang wetan manrot magiro magalak | lir buta monah daging | tan wikarèng papan | pêjah samya ingidak | ing wuri nrajang mangukih | wong Majalêngka | dhadhal tan môngga pulih ||

4. kosik kawus katimpah bubar sasaran | tanbuh ingkang ingungsi | Radyan Layang seta | Kumitir langkung susah | katulak bala matintrim | kuwur sumêbar | samya angungsi urip ||

5. radyan kalih wus samya ngracut busana | wadyanira magusis | dêstun wolung dasa | kantun andêl kewala | nusup têngahing wanadri | atilar kuda | dyan dharat saha dasih ||

6. rêgak mundur pangungsire wong bang wetan | ya ta malih kawarni | nêgri Prabalingga | Risang Sri Urubêsma | sadintên miyos tinangkil | sinewagara | kasukanira ngênting ||

7. gêndhing awor salomprèt tambur sauran | kang kêndhang lawan bèri | sênggak mawurahan | surak muluk mring wiyat | kêploknya jêmur mawanti | sanjata urmat | kadya ngobahna bumi ||

8. pirang-pirang wadya gung malang sumirang | maneka-neka asri | asri tiningalan | pênuh kang kawiragan | wuru-wuru kaduk lali | winulat galak | gêrgêt main ngajrihi ||

9. pênuh muput sadina ngantya anggagat | dalu datan dèn gopi | nayub ôndrawina | nginum mawantya-wantya | buja kulina angênting |

--- 340 ---

sapangkat-pangkat | masêla-sêla ngênting ||

10. pracekane wong nginum arak wêragang | ya eka padmasari | dwi mêrtani miwah | tri kula kang busana | catur wre rukêm lan malih | kang pôncasura | sura mapanggah nênggih ||

11. malih ingran apan ta sad guna weka | sapta kulina tuwin | kang astha kang cara | myang nawa agra lapa | malih dasa yêksa pati | wong nginum dharat | sadhasar dèn arani ||

12. eka padmasari kang eka satunggal | padma kêmbang sayêkti | sari ruming sêkar | wong nginum sadhêdhasar | sumringah lir sêkar asri | sanetya mulat | angembahi mêmanis ||

13. kang dwi roro mêrtani wicara endah | wong nginum arak nênggih | angsal kalih dhasar | barang kang winicara | manis sumrah angrêsêpi | malih ingaran | tri kula busana sri ||

14. tri têtêlu kula sasamining bala | busana wus ngarani | nginum tigang dhasar | sumbaga rosa pelag | sarya pantês mrakatèni | inggaring manah | cumbuh kawula gusti ||

15. lawan malih catur rukêm wre ingaran | catur pat wre ngarani | kang rukêm wowohan | wong nginum patang dhasar | lir bêdhès arêbut bukti | wicara rênyah | rame sabarang angling ||

16. pôncasura panggah apan ingaranan | pônca lêlima nênggih | sura wus kênyatan | sudira ingran panggah | yèn [yè...]

--- 341 ---

[...n] wong nginum arak olih | gangsal dhêdhasar | mantêp sudira wani ||

17. malih ingkang aran sad guna wêweka | sad nênêm guna nênggih | sabarang kawignyan | wêweka yitnèng ing tyas | yèn wus nginum arak olih | ênêm dhêdhasar | umbage kapangarsi ||

18. ingungaskên sabarang kagunanira | sêsikunira lali | kang sapta kulina | sapta pitu ingaran | kulina karêming ati | wong minum arak | pitung dhasar sayêkti ||

19. karêm ing tyas winiyak ing pasamuwan | kang cara-cara corih | yèn wong nginum arak | olèh wulung dhêdhasar | ing sasêtyanya tan kèksi | mung umbagira | wiyah-wiyah dènnya ngling ||

20. tingkah angling gora rèh sawênang-wênang | nawa gra lapa nênggih | nawa sanga ingran | agra cèlèng kalawan | lapa tatu lamun olih | sangang dhêdhasar | wong nginum arak kadi ||

21. cèlèng kanin bingung sabarang tinunjang | datan wikarèng wèsthi | dasa yaksa lawan | pati iku ingaran | dasa sapuluh lan malih | kang yaksa buta | pati wus angarani ||

22. yèn wong nginum arak sadasa dhêdhasar | wus kadya buta mati | ya ta cinarita | sira Sang Urubêsma | kasukan dhahar myang larih | panginumira | mantya mawarni-warni ||

23. sasabdanya sasukanya ing panginggar | pirang-pirang mawanti | mêdal saking wawrat | nutug kang kapênuhan | warna-warna para [pa...]

--- 342 ---

[...ra] aji | myang para menak | rôngga dhaèng pratuwin ||

24. para andêl sawênèh para magalak | wênèh wanti mangibing | wênèh main pêdhang | umbag ing kaprawiran | sawênèh satêngah mati | acacah-cucah | pratingkah kadi bêlis ||

25. Sang Sri Bêsma pan kaya edan kinarya | tansah ngidung rêrêpi | Ratu Majalêngka | ingkang sinambat brôngta | ngungrum sarya rêngih-rêngih | gumuyu latah | magoyang-goyang wêntis ||

26. alêlagon sêsindhèn atêtêmbangan | bêksa ngidung mênyanyi | kapan nonah dinar | pêrmain sama guwa | canthur lêbih jadhi ati | kêrja pêrgila | sampe sa makan pêrcil ||

27. kita orang mênunggu mipro upêstrat | tinggal nêgri Bêtawi | marah-marah gusar | dhatêng sa punya rumah | korèk mata pegang kuping | antêm kêpala | ancur jadhi tumêndhil ||

28. angkat tidhur tarik pegang punya tangan | mentak anak kyai ni | katak sama tuwan | nyang bagus pêrti setan | nyang kuning pantat kuwali | taruk pakehan | têsbèh kluwak kêmiri ||

29. laju ingsun nyandhak cindhe nèng sampiran | laju sun sênggarani | bêlo anak jaran | komprèng bêlo mênjangan | pêpêdhèt komprènging sapi | sêpira manah | balêdho pêdhèt kancil ||

30. munyak-munyuk balêdhoge kêthèk alas [a...]

--- 343 ---

[...las] | tai munyuking kocing | blêdug plêncing gajah | gudèl blêdug maesa | gêgênjik blêduging babi | kêkirik bêlang | gênjike asu lurik ||

31. ratu ayu lêlakone suntrang-suntrang | sênêng sun sênggarani | malerok ngujiwat | anulya ingsun êmban | êmbanane cindhe wilis | mulês ing manah | manawa sun atupi ||

32. wong akuning sambate angrèndèng manah | nuli sun arih-arih | ing asmara tôntra | wolung ya ulês jingga | si gagak kulambi langking | sang kuntul pêthak | podhange slendhang kuning ||

33. gawok ngungun sakathahe kang tumingal | ing sang sri narapati | dènnya karungrungan | mring sang sêsotyaning rat | tan têpung rarasing budi | makutha singsal | mêmanisnya kuwalik ||

62. Dhandhanggula

1. kawuwusa Radyan Damarsasi | praptèng jroning kitha Prabalingga | nèng margi prapatan rèrèn | apan kasaput dalu | ri sêdhêngnya purnamasidi | bêntèr manglela sumyak | radyan sabdanya rum | paran Sêbdapalon ingkang | prayogyane ing lampah dèn angsal kardi | karyane sang kumara ||

2. Sêbdapalon umatur ing gusti | tuwan gampil wong acampuh ing prang | yèn wus wruh ing pakaryane | karya kang agal alus | agalira ngrêbat nagari | [...] tandhing kasudibyan | suraning apupuh | karya tila-[...]

--- 344 ---

[...]-d | pujining kang tumuwuh ingkang ngèstrèni | narik ing kaluhuran ||

3. luhurira tumêkèng ing pati | titi tumrap wicakswèng kalagan | luwih agung nugrahane | langgêng pinujwèng tuwuh | luhurira paroswèng bumi | saturun praptèng têdhak | jinurung dewa gung | sinaidan bumintara | kulêding rat tan wontên ingkang munjuli | kapunjulan ing aprang ||

4. dene kang alus angabên gaib | gaibing Hyang Suksmana Kang Mulya | pasrah dhatêng jawatane | tan lyan sinêdyèng kayun | pêngayune lêgawèng pati | rêbut sihing kasidan | sida bôngsa luhur | luhuring wong marcapada | sadèrèngnya tinitah sampun pinêsthi | pêsthèn mring kaluhuran ||

5. èsmu mèsêm Radyan Damarsasi | kapranan tyas ambêk kawisesan | wusana arum dêlinge | mapan ingsun mituhu | sakarsanta amramugêri | agal alusing tindak | tindak kang mrih pupuh | Sêbdapalon matur nêmbah | yèn suwawi aprang tandhing padha siji | nanging ywa nyidrèng lampah ||

6. samya ngandêl karsaning dewadi | sintên kinarya mulya ing jagad | amêsthi unggul yudane | mokal Hyang Jawata Gung | ginggang dènnya akarya pêsthi | pêpêsthè-[...] | ing wusananipun | tuwan antêpi yèn titah | wus te-[...]-kah ana kang gaib | gaibe kang sarira ||

--- 345 ---

7. bonggan gawe manira tut wingking | ngarsa-arsa kanugrahan tuwan | kandhêga dadi lêlakon | yèn kintên bakal wurung | nêdha mantuk ing jaman pati | yèn kintên sinung arja | ing pamuji tutug | mèsêm Dyan Damarsêsôngka | Sêbdapalon juwêt aturnya ing gusti | nêdha suwawi mangsah ||

8. anjujuga samadyaning puri | datan keron kang pinuju manah | Menakjingga padha ijèn | ywa ngantos wowor sambu | keron budi kathahên tandhing | kuwur pamawasing tyas | mring Suksma Kang Agung | pirangbara mangke ngêpak | jênang dodol sêga gorèng lawan inthil | mèsêm Radyan Sêsôngka ||

9. Nayagenggong anambungi angling | bêtul tuwan baik lêkas brangkat | dhalêm banyak ikan dhèndhèng | muwah banyak nyang gêmuk | brapa-brapa kuwihnya srabi | mêtega roti muwah | lagi jêruk-jêruk | têrang saya dhapêt kabar | Menakjingga banyak dhiya punya bini | dhikêrja pagonjakan ||

10. tandya mangkat rahadyan minantri | lampah sandi tanpa janma lumyat | katiga myang parêpate | sêdyanya kang jinujug | pakuwonnya kang para putri | prapta ing pagêr bata | gya ingusap gupuh | pinêsu kang puja môntra | banon mêndhak radyan tandya anglêbêti | tanapi parêpatnya ||

11. lênglêng mulat rakiting pura sri | siluk-siluk sêlaning kêkaywan | ayom [a...]

--- 346 ---

[...yom] angrômpyoh godhonge | sêdhêng ambabar santun | santun atap tumraping têpi | têpining batu rawan | kang bangawan dulur | dulur-dulur kaidêran | midêr-midêr rahadyan rêsêp kang liring | liringnya karungrungan ||

12. winursita sagung para putri | garwanira Risang Urubêsma | kawan dasa tri kathahe | tiga padmi rahayu | ayu samya atmajyèng aji | Sang Dyah Juwitawatya | garwa ingkang sêpuh | Juwitaningsih panêngah | warujunya Juwitaningrum Sang Dèwi | tri samya manuhara ||

13. dene Sang Dyah Sang Juwitawati | gancang bêsus olah kawiragan | gandrês pantês lêlewane | rêspati sarira lus | pamulunya mangron ing sari | Juwitaningsih Sang Dyah | mêjana ing têmbung | dadêling mangadêg raras | pamulunya mindha lilin pêthak kingis | solah raga kêrana ||

14. tan kêbatang warnanya linuwih | mung sêdhêpe sasolahing netya | kang ngêdusi mêmanise | Sang Dyah Juwitaningrum | pamulunya mindha wratsari | lir gambar munggèng papan | èsmu gandrung-gandrung | nyênyêd manising pangucap | mung liringe sumêdhèt lir patrêm kingis | prakatinira kungas ||

15. tan ingucap raning para putri | warna-warna endahe winulat | ngracak mêpêk biraine | lyan gumêr ngrayung-rayung | manis-manis gandhang prakati | gandrês manginggar manah | sengoh kêmpyang lunguh | sodhok [so...]

--- 347 ---

[...dhok] sêdhêp dhongah malad | lêcêd mêsês luwêsira anjukining | gumrining dhandhing mantras ||

16. kanthèt pantês pratikês anjait | dlongèh-dlongèh cêngingèh ngah laras | gandrung jagêr gudrah-gudrèh | lyan kawiragan bêsus | moblong mêndal gilig têrincing | anglondèr larah-larah | galak ulat arum | amayang mêmêt kumêclap | sêkar banjar gilar-gilar ana kadi | branduwin munggèng gêlas ||

17. wênèh ana laras kadi hèr tih | wênèh laras kadya arak adas | roti bêskuwit myang tangkwèh | sawênèh larasipun | lir manisan kang kolang-kaling | wênèh laras hèr mawar | ana laras hèr trus | ana kang laras hèr kêras | ana laras ambar sêpatêr lan malih | anênggih laras hèr mas ||

18. wênèh kadya kang laras hèr muslim | wênèh kadya taswe wijil mandras | malih ingkang satêngahe | lir agni larasipun | wênèh laras kain surati | sawênèh laras pasmat | kang satêngahipun | ana ingkang laras dinar | kang sawênèh ana kang laras dewani | wênèh laras rupiyah ||

19. kang satêngah ana laras kadi | mori jêpun myang gunting ing Prasman | myang gambir kusta larase | sawênèh larasipun | atap kadi bathik Bêtawi | sawênèh laras plekat | kang satêngahipun | ana ingkang laras kêmpyang

--- 348 ---

wênèhira ana ingkang laras pangsi | malih ingkang satêngah ||

20. apan ana ingkang laras suling | wuluhira wijil bobot sêkar | ana kang laras sundarèn | myang laras ricik panrus | wênèh ana laras èrloji | tanapi kang laras jam | malih larasipun | cuki kadi jintên sulah | kang sawênèh ana kadya laras ganthi | wênèh lir kayu anyang ||

21. aglar samya nèng natar aninis | munggèng panglom ingkang nagasêkar | para garwa kingkin kabèh | pujinya mring dewa gung | nora bêtah samya nyênyèthi | marang Sang Urubêsma | kapan baya rawuh | prajurit ing Majalêngka | kang sudibya surèng prang anjayèng rêsmi | kang bagus kadi Parta ||

22. kawuwusa Radyan Damarsasi | sampun dangu mêrpêki para dyah | namur ampungan witing ron | manuksma ing pirêmbug | malar dadya panimbang galih | dènnyarsa tandhing lawan | Menakjingga Prabu | duk myarsèng pagunêming dyah | radyan mèsêm anggêgêt sajroning galih | galih wus nimbang raras ||

23. Sêbdapalon anglosor mêrpêki | mring pawongan kang mêncil linggihnya | sarya nguculi ucule | gumlinting awor lan wuh | uwuhira sura mangincih | ngadhêkês pawor prênah | asamun dinulu | ana pawongan satunggal | wus kêjaul jaule kawingkis-wingkis | ing manah nora nyana ||

24. pan [pa...]

--- 349 ---

[...n] sinêngguh uga setan kunthing | gundhul lêngar bathuk adoh lan dhas | rambute adoh lan dhase | gulu mêlêt sinambut | inglus-êlus dèn gumatèni | têlatèn lungguh misah | têbahe sinamur | dhasar julig tau tatal | nora mundur ngêmbari mriyêm saloji | aran bok blotong gajah ||

25. inglig-ulig dènira aguling | nora nyana ana kang kagungan | setan kunthing sasuwene | Ki Nayagenggong nusul | panglosode nglangsur wor siti | lamun wus cêlak tandya | Ki Naya kapêntut | gêpah mundur angon ulat | sawusisa maju gya kapêntut malih | undure dhêrakalan ||

26. tandya marak nèng jaba gumuling | lumah-lumah lumahe pinasang | têka bêcung bêbêcunge | gya na pawongan rawuh | sigra-sigra kabêlêt cingcing | mêngarah tuna dungkap | uyuh tibèng irung | marga suta sipat mata | ni pawongan wangsul Nayagenggong nangis | maringis pucicilan ||

27. Dyah Juwitawati dènira ngling | mring pra maru surasaning manah | paran iki wêkasane | ginarwa ratu ucul | kêna tulahing para rêsi | tan arus sami raja | kêsanglat ing ratu | Brawijaya Majalêngka | de wêwantah rinusak kang prajaniti | tan wun angsung wilalat ||

28. kaku têmên rasane kang ati | dadi garwa kapêksa kewala | sapa

--- 350 ---

gêlêm nginggatake | sun ngèngèri satuhu | ingsun anggêp angguru gusti | sokur ginarwa pisan | ingsun kêpengin wruh | rasane krama wong waras | aja kaya sang nata ing manah baring | dhapure kadya luwak ||

29. Dyah Juwitaningsih anauri | sapunika kawula mèh pêjah | jinêmpalan sang arajèng | ulun kinarsan lulut | alênggana kêpati gêthing | lir mulat buron alas | ing manah sru kogul | mila ngantya jinêmpalan | ulun têmah suka lila têkèng pati | lir rêsmi lan wong buyan ||

30. Dyan Sêsôngka lathinya ginigit | kapêtêl dènnya gumya ing manah | ya ta garwa nèm wuwuse | Sang Dyah Juwitaningrum | mingsêk-mingsêk sarwi anangis | kakangbok nêdha kesah | dhatêng Majalangu | bêja kêcandhak nèng marga | suka lila kawula tumêkèng pati | pinatyan Menakjingga ||

31. datan sotah ingsun angladèni | kaniaya rama nguni tuwan | ulun sinung mring sang rèjèng | Juwitawati muwus | yayi dèwi dèn rèrèh dhingin | pirangbara ing benjang | wong ing Majalangu | ana kang nanggulang ing prang | atanapi andhustha sira lan mami | myang para maruningwang ||

32. radyan mantri sru angrês ing galih | galihira pan kadya sinêndhal | miyarsèng sang dyah wuwuse | tansah kang jaja manglus | Radyan Sôngka kasmaran [kasma...]

--- 351 ---

[...ran] kingkin | ya ta sanggup para dyah | akathah kang wuwus | tansah prasamya karuna | kang ingajap mung prajurit Maospait | asiha têkèng luwar ||

33. radyan mantri saya ngrês kang galih | wimbuh sangsaya marwata suta | ing wusananira dhèhèm | kagyat sagung para rum | wênèh nyana sri narapati | sawênèh ngadêg bubar | ana kang lumayu | wênèh mawang wantya mulat | myat swara rum dudu swarane sang aji | agêpah pinaranan ||

34. sang dyah gita anyapa mawanti | Dyan Sêsôngka sabdanya wor guywa | arum amanis swarane | ingsun wong Majalangu | Damarwulan sinambat ing sih | arsa prang tandhing lawan | Menakjingga Prabu | sang dyah kumênyut ing manah | kêmanisên myarsa swaranya dyan mantri | kadya mêcatna yuswa ||

35. para sang dyah saya anyêlaki | Dyan Sêsôngka duk ginggang sing prênah | nglela kêtawang citrane | tri sang dyah ngrangkul gapyuk | mring wêntisnya rahadyan mantri | samya matur wotsêkar | tuwan ingkang rawuh | punapa dewa ing swarga | namurkula wêcanana kang kaswasih | punapa ta manuswa ||

36. radyan mantri èsêmnya wor ing ngling | ya manuswa satuhune ingwang | Prabu Kênya kawulane | nanging sinêdya kayun | pintan sraya nanggulang jurit | sinraning Majalêngka | ya ta kang para rum | sarêng saèstu manuswa | astanira winêdhar [wi...]

--- 352 ---

[...nêdhar] tandya wotsari | tumêngèng kanthi brôngta ||

63. Kinanthi

1. para sang dyah para arum | kang lumayu samya bali | agabagan arantaban | umyarsèng mring radyan mantri | kubêng gantya nguswèng pada | kalênglêngan ing tyas brangti ||

2. maworkên ing tyas juwêt rum | ririh matur migêning sih | ngasih-asih prana mulat | lir mulat têpa panglupi | saking pasunggingan anyar | sajêg tumitahing bumi ||

3. durung paja-paja wêruh | mèmpêr mirib mring dyan mantri | kumutug sarira gumyar | gumêtêr kabyatan brangti | samya rongèh ing pilênggah | kumyus karingêtnya mijil ||

4. ting kadhêkês rêbat ing yun | sakathahe para putri | Rahadyan Damarsêsôngka | nora nyanani ing liring | kang pinêlêng mung têtiga | pangarsane para putri ||

5. Sang Dyah Widawati gupuh | anyaosi kursi sari | radyan mantri lênggahana | pisugate ingkang cèthi | eman kagêpok ing kisma | manawi sinêrêng mami ||

6. ing jawata ingkang agung | pra bathara ingkang luwih | sugatamba lênggahana | sumôngga pinraka gusti | radyan minantri dêlingnya | luwih panarima mami ||

7. iku kamuktenan luhur | ingsun ajrih anglênggahi | durung sinung wênang ingwang | ing Sang Maha Prabu Dèwi | pan misih sapadha-padha | iya sira lawan mami ||

8. Dyah Juwitaningsih matur [ma...]

--- 353 ---

[...tur] | gusti sugataning cèthi | gantyan lawan puspa krêsna | agêmên sang jayèng luwih | lêganana dasih tuwan | pratôndha aksamèng kang sih ||

9. radyan mantri sabdanya rum | luwih panarima mami | iku kasukaning manah | trêsandhane wong angsal sih | ajrih dhinginkên sukèng tyas | rarêngganing wong amukti ||

10. matur Dyah Juwitaningrum | pukulun kula burati | sêdhêng mêntas alêlampah | sumrah ing sarira gusti | suwawi agêmên radyan | gèn ulun karya pribadi ||

11. suwawi gusti sang bagus | pukulun kula konyohi | radyan mantri mèsêm nabda | luwih panarima mami | ewuh ngrumiyini lampah | ing Sang Maha Prabu Dèwi ||

12. dyah tiga nyêlak ngêrpayun | gusti sang anjayèng luwih | lêganana tyas kang brôngta | pêrtandhanana trêsna sih | kang cèthi kawêlasarsa | gusti nimbangana kang sih ||

13. èsmu mèsêm sang binagus | sabdanya angasih-asih | aprana panujuning tyas | iya dèn padha aririh | tan lyan sun sêdya ing manah | mung prang lan Sang Urubêsmi ||

14. ing mangke durung kêlakun | môngka dhinginkên sukwasih | ulun merang ing jawata | sinurak isining bumi | durung karuan ing lampah | ngathahkên inggaring ati ||

15. yèn kasiku ing Suksma Gung | kalongan nugraha ing sih | angur baya [ba...]

--- 354 ---

[...ya] sêlamêta | ywa ngantya kuciwèng jurit | ywa tinutuh ing budyarja | toging prang sang ngarsèng kardi ||

16. mendah sang pustakaning rum | Prabu Kênya Maospait | tiwas margèng kaluputan | ngong tambêt susilèng budi | kang liniga murbèng titah | kasampurnan kyating puji ||

17. para putri pan èsmu luh | lênggahnya saya ngrakêti | rakêt samya karungrungan | majêng samya anglendhoti | wênèh nôngga-nôngga asta | wênèh ngusap-usap wêntis ||

18. gulat-gulêt agêng wuyung | akathah kinarya sandi | sandinira bara-bara | akathah ture pra putri | dyan mantri têguh raharja | sasêmang ngecani galih ||

19. Juwitawati umatur | sarya goyang-goyang wêntis | suwawi gusti tindaka | mring pakuwone kang cèthi | punapa ingkang kinarsan | dhahar dhêdharan sumaji ||

20. Juwitaningsih umatur | ngrangkul lambungnya dyan mantri | suwawi paduka radyan | mring kuwon kawula gusti | dhatênga ing lara pêjah | cèthinira anglabuhi ||

21. matur Dyah Juwitaningrum | sarya anungkêmi wêntis | asta ngasta astaning dyan | sinugun-sugun minta sih | sakarsa paduka radyan | gusti kawula tut wingking ||

22. kathah kuwone para rum | ing pundi dipun karsani | gusti kawula tut wuntat | ambêbuntar anyanyèthi | awon dulonira radyan | pinrak [pinra...]

[355]

[...k] ing natar sang pêkik ||

23. sang dyah akathah kang atur | ingkang kadya dewa luwih | nglendhot mêngglalêt ing pangkyan | prêmbayun amidih wêntis | kumêpyur tyasira radyan | wuwusnya arum amanis ||

24. wis wungua sang lir santun | tan wurung mêmurung kardi | yêkti uga pan begalan | ingsun nganthèngna ing kardi | tan lyan sing pamintaningwang | sun panggihna Urubêsmi ||

25. wus jamake wong darbyayun | wratnya pinujwa ing ngarsi | yèn ta sampun kalampahan | jinurung ing Suksmanadi | gampil-gampile linakyan | marna kapirênan ing sih ||

26. tandya kang sugatan rawuh | roti lan martega hèr tih | kopi atanapi tuwan | sêmanise kuwih-kuwih | asri sumaos ing ngarsa | Radyan Sôngka datan apti ||

27. tansah angecani kayun | sampun ingundurkên sami | saksana atur inuman | jênèwêr lawan branduwin | anggur manis lan anggur kap | winadhahan têmpat lusin ||

28. Dyan Damarwulan tanpa yun | tansah angecani galih | para putri winêratan | sinambrama sabda manis | ginantya sinawung tingal | linêngês ing solah liring ||

29. ya ta winarna sang prabu | bubaran dènnya tinangkil | pracina sanjata urmat | barung tambur lan saruni | têngara swara magumrah | jêng murma

--- 356 ---

gêdêr swara tri ||

30. para putri samya matur | ing Rahadyan Damarsasi | sumôngga gusti ngong samar | Sri Bêsma mantuk mring puri | tan sande yèn kuwanguran | Sang Menakjingga sinêkti ||

31. pra putri sadaya lampus | lamun paduka kaèksi | mèsêm Rahadyan Sêsôngka | padha sumingkira sami | sun papage Menakjingga | para sang dyah ambondhèti ||

32. saksana sang nata rawuh | nèng nataring dalêm puri | nguwuh-uwuh mring pra garwa | tan ana subawèng èstri | pra garwa sêlir biyada | anèng pêpungkuran sami ||

64. Pangkur

1. ya ta Risang Urubêsma | langkung duka amisuh mring pra rabi | mendah ta yèn wus arawuh | Ratu Mas Majalêngka | saya wuwuh dènnya edan maring ingsun | saiki wus padha ewa | tan ngèstokkên maring mami ||

2. sapêrti wong kurang ajar | anjing gila prampuan cukimai | gêpah nimbali pun Dayun | kawula kawêraga | rinakêt sih wênang panggih lan para rum | praptèng ngarsa ngutus sigra | animbali para rabi ||

3. pun Dayun mêsat anêmbah | praptèng kuwon pun Dayun kagèt ngèksi | satriya anom abagus | kinubêng para ing dyah | gêpah wangsul tandya tinututan gupuh | mring pun Sêbdapalon lawan | Nayagenggong ablojodi ||

4. sira Dayun winudanan | wudanira dangu dipun slêntiki [slê...]

--- 357 ---

[...ntiki] | bênggang kokih wus lumayu | anangis sarya wuda | praptèng ngarsanira Sri Bêsma anjumbul | pun Dayun ngaturkên tiwas | jro pura kalêbon maling ||

5. Sri Bêsma langkung bramatya | sabdanya kras nora sêdya nandangi | dene sae tutur-tutur | pun Dayun matur nêmbah | liwat saking ing wau kawula pikut | nanging ulun katiwasan | kinalihan pêrpat kalih ||

6. pinala sarya winudan | Sang Sri Bêsma saya duka tan sipi | mangsah pêdhangnya ingunus | praptèng ing pêpungkuran | Dyan Sêsôngka tandya mêthukakên gupuh | para putri samya bubar | mring sang nata langkung ajrih ||

7. wulan padhang lir raina | pangguh sigra sang nata lan dyan mantri | gêpah pênyapanira sru | sapa ranmu ta baya | wani-wani manjing pakuwon para rum | si mancuri kurang ajar | ngêmping lara genjah pati ||

8. sumaur Dyan Damarwulan | iya ingsun prajurit Maospait | ingutus sang natèng ing rum | amocok murdanira | payo aprang atandhing akantar bau | Sri Bêsma bêngis angucap | sirèku wong pa mêncuri ||

9. ngling sun abdi sinran karya | magang anyar mantune kyana patih | Damarwulan aran ingsun | Risang Sri Bêsma ngucap | durung mukti eman sira têkèng lampus | angur baya anututa | sira sun karya bupati ||

10. bagus anom warnanira | mung cacade [ca...]

--- 358 ---

[...cade] tanpa kusur ing kardi | dudu lawanira pupuh | ingsun wong wudhu ing prang | radyan mantri manrajang Sri Bêsma pangguh | nitir manabêt ing pêdhang | pêdhang tinangkis crah titis ||

11. pyuk maputêr cangklèt cêngkah | ngukih kipat kinipatakên gênti | kentas-kinentas majungjung | jinunjung gantya buwang | rikat pasang tangginas suduk-sinuduk | sambêr-sinambêr kumentar | wantya manuduk kumitir ||

12. turampil samya prawira | èsthanira kadya prênjak tinaji | singa ginoco sumawur | dahana sirèng jaja | pindha sara ginurenda têmah murub | kyating sura môndra limpat | lir dhêdhali nampar warih ||

13. katrang hyang candra tumawang | gêbyaring kang ujwala kadya thathit | lir hyang mintragama pupuh | lan dityanira wabyat | sirèng aprang kêkalih sudirèng têguh | curiga sinarung mangsah | gênti mabuncang matitis ||

14. para putri èbêg mulat | lyan waspandrês marasira kêpati | kala Sang Parta sumiyut | kinentas ing Sri Bêsma | matêk kaping byantala pra sang dyah umung | sambat marma mangrês mulat | rika Sang Bêsma tinangsil ||

15. umung panglêmbana ing dyan | mèstuting tyas kang tustha tibyèng siti | ing purwa duksina limut | nir pamyatirèng lawan | sukaning tyas dèn nyana tumêkèng lampus | sawênèh lyaning kang prapta | byantarèng sang jayèng jurit [ju...]

--- 359 ---

[...rit] ||

16. marswèng nom pamburat puspa | gantyan mulur sing asta kang trêsna sih | manis pamuwusira rum | ing sang tumamèng laga | tanpa rêngyan wantya pinojar pra santun | risang pra taturing mandya | madêg paripurna wêngis ||

17. mangsah makrura sru galak | mingêr nyandhak talêmpak krot mangukih | radyan linantar sru pangguh | tumibèng jaja gumyar | kinokih crah gigal Sri Bêsma mangrasuk | kosik kontal tibèng lêmah | madêg manrajang tinangkis||

18. kaasta tininggil mêsat | mamrêm mangrik makya sura katitih | mundur gya musthi sira wus | pusaka bindi kilat | pamojar sru hèh ta sira têkèng lampus | wira wudhu suh sirna das | minonah pusaka bindi ||

19. risang minantya lumêkas | mangsah prana kapisan dirèng bindi | layon manglosod sirambruk | ing kisma sru dumilah | maya gilang manglela sumyak kadulu | bêntèr kang cahya sumilak | tuhu piturun sing swargi ||

20. ya ta sagung para sang dyah | myarsèng lamun dyan mantri têkèng lalis | waspanyandrês sru kaswayun | kathah sambatirèng dyah | tandya samya mêrpêki layon sang bagus | umung para dyah karuna | para sang dyah anungkêmi ||

21. sêsambatnya mêlasarsa | dhuh pangeran tan nyana têkèng lalis | tan wêlas ing cèthinipun | ulun tinilar

--- 360 ---

seda | awusana kang layon samya jinunung | binêkta ing pakuwonnya | ing manah prasamya kingkin ||

65. Asmaradana

1. sang dyah pêngangkatnya ririh | pan awrat kapuk salômba | sarya layon ngrangkul dhewe | samarga awirandhungan | binêkta mring paprêman | dinilahan sang abagus | tanpa kanin tilas sonya ||

2. tan ana kang babak busik | nanging ta èstu pralaya | tandya ginungsur widane | sinurywanan ing hèr mawar | pan sarwi kinutugan | cinêcêpan sêpah arum | winanti winantya ngusap ||

3. kang jaja pêrmana sêpi | saèstu yèn têkèng pêjah | sang dyah asrêpnya ing tyase | yèn mulat ujwalanira | tan môntra yèn kunarpa | rêmyange netra asantun | wadana sawang purnama ||

4. kang layon ginuling-guling | têka angatut kewala | sang dyah kêlangkung rêsêpe | layon linênggahkên tandya | apan ngatut kewala | sangsaya kabyatan wuyung | brôngta mangrês ing wardaya ||

5. gantya nyundhang gantya muji | pujinira ing jawata | hèh jawata sabênêre | ulun mêminta ing tuwan | ki maling gêsangêna | dimèn tulung ing kaswayun | mugi tuwan narimaa ||

6. radyan gya winungu wanti | sinangenan ing panêdha | ki layon aminggu bae | Sasmitaningrum saksana | nênêdha ing jawata | gusti lilir-lilir antu | sabuk [sa...]

--- 361 ---

[...buk] cindhe ing pinantya ||

7. gilang-gilang layon asri | asrine patra anglayang | mangundang-undang dewane | alah dewa dening Suksma | widadari tumruna | gumrubyug sêsanga rawuh | amungu kang lagya nendra ||

8. gya winungu radyan mantri | kunarpa tanpa subawa | Suselawati pujine | lilir-lilir tandurira | ing wong sumilir mulya | ijo roro ingsun sêngguh | pangantèn anyar paduka ||

9. bocah angon angon sami | pènèkên balimbing ika | sun karya masuh kampuhe | kumitir ing manah radyan | bêdhah pêpinggirira | mumpung gêdhe wulanipun | mumpung jêmbar kalangannya ||

10. yèn suraka surak urip | sang dyah kalih sarêng nabda | surak mulya mulya radèn | ya ta radyan kang kunarpa | prapta ingkang pêrmana | napasira wus lumaku | alihan tumibèng jaja ||

11. jajane Suselawati | wêntis alihan tumiba | Sasmitaningrum wêntise | sang dyah kalih suka ing tyas | sinarèkakên radyan | siningêban jingga mujung | wêntis kalih pinêtêkan ||

12. Sasmitaningrum lingnya ris | mring Sang Dyah Suselawatya | ingsun têdha ing Suksmanon | mugi ki layon mulyaa | sun sanggup ngaturana | pusaka sikêping pupuh | gone [...] gêsangira ||

13. Sri Bêsma ingsun wruh uni | duk Pamênggêr ingkang [ing...]

--- 362 ---

[...kang] jarwa | iya marang sang arajèng | Suselawati manabda | kula kauli radyan | ngong ngambil priyôngga pupuh | wêsi kuning nèng gêndhaga ||

14. tumêka ing lara pati | sayêkti manira têmah | namung sok gêsanga radèn | Sasmitaningrum anabda | yayi dèwi paran ta | anganti kang lagya lampus | pêgêl rasane tyasmara ||

15. arsa ingsun tilar yayi | kuwatir manawa ilang | bok ingambil maling dhèndhèng | sapa baya nêmpuhana | kunarpa sang lir Parta | gogroga anèng jinêmrum | yayi sun tunggu kewala ||

16. Dyah Suselawati angling | lah suwawi dipun tilar | dyan kunarpa dêdimèkne | pinangan ing gogo kathah | adate pujiningwang | ampuh panguriping lampus | jinurung nini bongkokan ||

17. dhasar kunarpa nyênyêngit | nora nitèni ing sabda | sabdaning wong sèjèn-sèjèn | jêr ingsun sinêngguh mana | garwane Menakjingga | tan ampuh pamisikipun | sisa kinêrah ing sona ||

18. wutah-wutah kula gusti | suwawi tuwan wungua | widadari prapta kabèh | jin pêri miwah prayangan | marak dhatêng ing tuwan | angirid mêmitranipun | labête kinèn mawongan ||

19. Sasmitaningrum wotsari | pamungune nganyut manah | sipat jaja pilênggahe | lêlayon ginoyang-goyang |

--- 363 ---

gusti kula pangeran | wus wungua sang binagus | kang layon gumilang-gilang ||

20. mangke uga ulun lalis | lumuh tangi kang kuwônda | sun marak aluse bae | patut-patute rahadyan | ngantosi nyawaningwang | nèng bale pêngangên mangu | anolih kang kapang-kapang ||

21. lamun tan arsa ngêntèni | mêsthi sun susul kêpanggya | nèng pêngarib-arib radèn | pantês awlas mring pawongan | lamun tan panggih ingwang | sun susul ing wot sang bagus | aluse mêsthi kêpanggya ||

22. duk mulat mring sun gya nolih | mendah ta ecaning manah | lamun tan kêsusul radèn | sun adhang nèng marcukundha | amêsthi yèn kêpanggya | anèng pêngayun dewa gung | dewa samya andum swarga ||

23. kalamun nora kêpanggih | sun susul Jonggringsalaka | nyawa mulya pakuwone | kala nampèni kaswargan | paringe Hyang Pratingkah | yèn mêksa nora katêmu | sun susul ing swarga pisan ||

24. radyan wus kêpanggya mukti | ngrênggani ing kaluhuran | jumênêng lan nugrahane | pan awor sih nikmating Hyang | manira amawongan | yèn mêksa nora katêmu | sun susul mring kalanggêngan ||

25. ingran bale parewani | pinrakane Hyang Suksmana | kaliwat luwih endahe | iku rahadyan kêpanggya | pinarak kursi cahya | ing sawahya

--- 364 ---

môntra cumbuh | tanbuh gusti lan kawula ||

26. lamun mêksa tan kêpanggih | sun ulari mring Pacinan | yèn nuksma mring Tapikonge | pasthi ing kono kêpanggya | ambuka kauntungan | yèn èstu nora katêmu | sun wangsul mring wismaningwang ||

27. radyan yuswane wus bali | manjing ing kuwandanira | ngêndi panggonane manèh | sun upaya ngariloka | titah nora kêpanggya | mila sun wêtara wangsul | manjing raga adi mulya ||

28. rahadyan duk miyarsèng ngling | mèsêm sajroning wardaya | saksana alihan alon | miring nêngên sang kunarpa | kang asta ngrangkul madya- | nira Sang Sasmitaningrum | sang dyah tan pêgat ngandika ||

29. kaniaya wong amukti | nora animbangi trêsna | kapan baya mulya radèn | jati têmah paripurna | kaku rasaning driya | Suselawati amuwus | kakangbok dene punika ||

30. wus sagêd miring pribadi | ngrangkul dhatêng ing paduka | punika obahe dhewe | Sasmitaningrum anabda | ujar iku nglêngkara | miring pisan sang binagus | jêr sira jongkèng sing kiwa ||

31. Suselawati ngling malih | kados wus aparipurna | katawis pêra grayange | Sasmitaningrum anabda | lah pêra pêra apa | apan masih sarya nylêkut | satuhu yèn maksih seda ||

32. nabda Dyah Suselawati | tumiling pucuking grana | radyan du-[...]

--- 365 ---

[...]-d napase | sang dyah mèsêm sarya ngucap | kakangbok èstu gêsang | midid napas wus lumaku | Sasmitaningrum anabda ||

33. nora urap nora urip | uripa apan kêtara | sarwi bisa obah dhewe | matur malih Dyah Susela | suwawi yêktosêna | jajanya torèng sang bagus | suksmanên ingkang pêrmana ||

34. Sasmitaningrum gya nuli | jajanya dyan tinindhihan | pan sarya tinilingake | saksana dyan kang kunarpa | kakêtêg tandya mukswa | nabda Dyah Sasmitaningrum | dene iki èstu pêjah ||

35. rahadyan kang asta kering | rinangkulakên kang madya | pinidihkên ing pêpangkon | Suselawati saksana | amanglung pilênggahnya | jaja ngrungkêbi lêlambung | èsthanya winayangkara ||

36. asta ngrangkul mring dyan mantri | trêsôndha subawèng jaja | pêrmana gya pêpak kabèh | kangbok punika wus gêsang | Sasmitaningrum nabda | êmbuh êmbuh sira tutur | mati mati ingran gêsang ||

37. Suselawati mêmuji | nglilir nglilir guling radyan | gulinge Suksma katonton | raga raga wus mulyaa | sapanên dhayohira | aja suwe nèng dalanggung | mêsakake kang abrôngta ||

38. yèn suraka surak urip | uripe tanpa kêrana | sihing Suksma mring titahe | tinitah pinurbèng karsa | kang karsa wus dhumawah | dhatêng sir kasmayanipun [kasmayani...]

--- 366 ---

[...pun] | ing Radyan Damarsêsôngka ||

39. yèn suraka surak urip | yèn suraka surak mulya | yèn suraka wungu dhewe | ya ta Rahadyan Sêsôngka | amingkis singêbira | ririh dhèhèm gêtir juruh | sang dyah sarêng pêngrangkulnya ||

40. alon alênggah dyan mantri | sang kalih angèstupada | rahadèn alon wuwuse | pagene awak manira | ana ing pêsareyan | kêcakup wanodya ayu | kêkalih samya utama ||

41. nora nyana nora ngimpi | ingsun dadi lêlampahan | têmah nèng kuwon kaputrèn | sang dyah sadangunya mawang | ing sang mulya têmahan | kamitênggêngên andulu | luntur mijil ingkang sabda ||

66. Mijil

1. sang dyah matur ing Dyan Damarsari | sanèskarèng lakon | purwa madya jinarwa solahe | radyan mèsêm anglês ingkang liring | sang dyah matur malih | ing Dyan Damarsantun ||

2. minta-minta aksama ingkang sih | sarya mangrêpa nor | animbangi dyan mantri wuwuse | malih sang dyah matur awotsari | sarira winarni | pujyaning rum-arum ||

3. yayah rena jinarwa matitis | titisning niskaron | raosing tyas wus winêdhar kabèh | radyan manggut angecani liring | sang dyah matur malih | anjarwa sang prabu ||

4. sêkti sura prakoswèng ajurit | têguh wu-[...]

--- 367 ---

[...]-tos | malih marna ing kaapêsane | radyan wuwusnya mangsuli angling | sêdhêp nyênyêd manis | manise wèh wuyung ||

5. Sang Dyah Sasmitaningrum Sang Dèwi | Suselawatya lon | tinêlaskên jangji mring rahadèn | sok si uga wignya têtulung sih | ngambil punang bindi | pusaka sang prabu ||

6. Dyan Sêsôngka winantya mèstuti | ing sang ruming sinom | sang dyah kalih akathah ature | wênèh wanti-wanti angrêsêpi | rêsêp-rêsêp manis | manise wèh wuyung ||

7. lendhot-lendhot lêkêde minta sih | nyawang sang wiranom | radyan mantri ngecani wuwuse | naya di trus solah lêngês manis | cacade tan apti | andhatêngkên lulut ||

8. yèn ta durung sampurna tyas kingkin | jayaning palugon | kathah-kathah radyan panglipure | têguh tuhu raharjwèng budya di | tan lyan pinintèng sih | ing sihe Suksma Gung ||

9. ing kasmayan winakyat ing puji | pitulung Suksmanon | ya ta Sabda Genggong sadangune | ginumatèn mring pawongan kalih | winêlêg ing bukti | wêlêge tinêmu ||

10. sawusira mulat purna jati | ing manah pitados | linindhungkên radyan ing dewane | borong apa kang misiswèng bumi | saenaking muji | enak nyambêl cabuk ||

11. saayême wong susah prihatin | ayêm nyêga [nyê...]

--- 368 ---

[...ga] wadhong | padhang bulan asêdhêng mangsane | napuk pindhang anyandhing kuwali | lali susah kingkin | kaenakên muluk ||

12. sang dyah kalih lan rahadyan mantri | gya lumêksana lon | amêrpêki Menakjingga Rèjèng | tiga tansah runtung lêngês manis | samarga mamor sih | Dyah Sasmitaningrum ||

13. Dyah Suselawati migênani | ing sasolah cocog | praptèng lawang wus awas tingale | Urubêsma ambathang jinêmrik | anendra kêpati | ngorok sênggur-sênggur ||

14. radyan kèndêl nèng pipining kori | Suselawatya lon | dimik-dimik lumipir lampahe | mring gêndhaga nèng uloning Bêsmi | dèrèng ngantos têbih | sang dyah lampahipun ||

15. katrang dilah wêwayangan kèksi | pangraos sang katong | sang dyah wangsul cêngkelak lampahe | mlayu jingjing sarya tutup lathi | mêrpêki sang pêkik | dyan rinangkul gapyuk ||

16. guwyanya wor kumêsar ing galih | dyan mantri cinêthot | lambungnya dyan jiniwit baune | dyan mangrêpa ing sabda rum manis | paran baya gusti | srira têkèng wangsul ||

17. Dyah Suselawati tanpa angling | èsêmira winor | nyêndhal tingal akarya wirage | Dyah Sasmitaningrum sabdanya ris | payo karo mami | ngambil wêsi pupuh ||

18. cabar sanggup angisin-isini | ginuywa sang anom [ano...]

--- 369 ---

[...m] | tansah mèsêm kang sinung sabdane | sang dyah kalih kêkanthèn lumaris | datansah lumipir | mring uloning prabu ||

19. sampun cêlak lan gêndhaga rukmi | sang kalih mêngkorog | rêngèng Risang Sri Bêsma maglure | kaya-kaya tyasira sang kalih | asta duk ngayati | jôngga sarêng manglung ||

20. Sang Sri Bêsma maglurnya manangrik | kumêrkèt waja krot | sang dyah kalih sarêng pêlayune | kepyan cingcing mêrpêki dyan mantri | wêntisnya duk kengis | tumlorong wèh wuyung ||

21. prapta sarêng kang lathi ginigit | gya ngrangkul sang anom | têrataban sumawur kêtêge | mèsêm radyan ginubêl tan aris | mangrêpa minta sih | ngasih-asih muwus ||

22. ngêsês-êsês angrawati liring | mring sang jayèng sinom | ing wusana Dyah Sasmita linge | gêthing têmên ingsun wong abênthing | bunggan tanya kardi | mêmintêri wuwus ||

23. Dyah Susela kêjêp anungkêmi | pungkurnya sang anom | astanira angrangkul jajane | yèn pinojar sang dyah anjiwiti | èsêmnya dyan mantri | winor ing pamuwus ||

24. paran sang dyah tinanya tan angling | lêbur jajaningong | Dyah Suselawati lon wuwuse | môngsa borong kakang bok kang pikir | lan paduka gusti | prayogyaning laku ||

25. Dyah Sasmitaningrum anauri | yayi rêmbug ingong | iya ingsun [ingsu...]

--- 370 ---

[...n] lawan sira dhewe | mêngko ingsun ngambil punang bindi | nging dèn têrna mami | mring tuwan kumêndur ||

26. toging pranataningsun selaki | mung srêpe tyas ingong | ana rowang kang tinolèh-tolèh | mayar-mayar suda gila mami | mring Si Urubêsmi | mèsêm sang binagus ||

27. sabdanira payo mirah gusti | sun atêr mas ingong | sang dyah nolèh mèsêm lêga tyase | iya itu sa mentak kumisi | enak sa punya ti | byar jangan bêrtakut ||

28. datan ajrih tumêka ing pati | ran wus ngèsthi layon | nadyan urip mring pati wêkase | pêjah gêsang sapa kang akardi | tan lyan Sukmanadi | kang aluwih agung ||

29. mung gilane yèn ulun ningali | dhatêng sang akatong | tur sêmbada saswara tingkahe | datan kenging tinaha ing ati | gêgithok mangkirig | kêkêtêg sumawur ||

30. radyan mantri sabdanya amanis | gusti sang lir sinom | anyingkiri Menakjingga Rèjèng | Damarwulan atêmah tut wingking | tan sanès ingèksi | gêgilani tumut ||

31. sang dyah mèsêm dyan mantri jiniwit | ginèndèng tan alon | gya lumampah aruntung tindake | ngarsa pisan Dyah Suselawati | ing têngah sang dèwi | Dyah Sasmitaningrum ||

32. wuri pisan Radyan Damarsasi | sang rêtna sakaron | namung radèn kang tinolèh-tolèh [tinolèh-to...]

--- 371 ---

[...lèh] | sarwi mèsêm lampahnya ajingjing | lamun radyan têbih | ingantenan mangu ||

33. ri saksana sang tiga wus prapti | anèng ulon-ulon | Sang Sri Bêsma tan pêgat pangroke | sang dyah kalih mèncêp nora gigrig | kêndhaga gya ngambil | mring sang liring santun ||

34. wus binêkta umentar aririh | gêndhaga rukmya lon | sang dyah mèsêm angliring Rahadèn | Damarwulan manah cilik wukir | sapraptaning jawi | nèng natar alungguh ||

35. Dyan Sêsôngka tansah dèn cêblèki | mring sang ruming sinom | sang dyah kalih gya sinambut age | munggèng pangkyanira kanan kering | ingras wanti-wanti | tansah rinarungrum ||

36. nimban enya sumusul wus prapti | lan Ki Sêbda Genggong | samya suka mulat ing gustine | prapta ingkang sinêdya ing kapti | pan wus binuka sri | jro gêndhaga murub ||

37. tandya ngambil bindi kilat aglis | mring Suselaningron | gantya mawang lan Dyah Sasmitane | nanging radyan èsmu mitambuhi | tan lyan kinêlêng sih | mung sang ruming santun ||

38. lêngês-lêngês nyênyêd manis-manis | manise katongton | lir bêrmara manguswèng sarine | sang dyah dirèng pangkyan kalênglêng sih | suh sirna tyas kingkin | angglêng asmarèngkung ||

39. gya pinondhong anèng kanan kering | sang rêsmining sinom | wus binêkta kundur pakuwone | nimban [ni...]

--- 372 ---

[...mban] ingkang ngampil gêndhaga di | ni enya angampil | mojokan gantyan rum ||

40. ki parêpat ngampiri kang guling | sendheyan angorok | sira Dayun kêpati turune | mêndêm sangêt pangribawa kenging | èstu darpa kang sih | mring Dyan Damarsantun ||

41. gya jinêjêk mring Genggong gumlinting | eca maksih ngorok | sênggar-sênggur akèh panglindure | tinabokan mring parêpat kalih | tan obah kumlisik | maksih enak tidhur ||

42. sabdanya lon Radyan Damarsasi | lan sang dyah sêkaron | nèng jro tilam sakalangkung dene | awèh brôngta mring kang nuksmèng tulis | nanging ta piningit | pamêrnaning lulut ||

43. linalara pangrasaning rêsmi | rarase karongron | pan kinuswa padha sêmu bae | mring kang ahlul ibadah pra khaji | kojahnya ingapti- | apti asmarèng rum ||

44. sanèsira Radyan Damarsasi | lawan nisthaning wong | nora têkèng lulut satuhune | sang dyah samya ciniptèng ing rêsmi | sumyar rasa jati | sawahyanira nrus ||

45. trus asmara tôntra minurah sih | sihing Hyang Suksmanon | mayangkara susipta arjasèng | lan brôngta sru mangrêsèng ing lungid | pangruhun budya mrik | wêning mamrês ing kung ||

46. sang dyah kalih tinras marang puji | pinujya lir layon | murcitèng

--- 373 ---

tyas driya kadriyan nrèh | mantya wartikèng kêsaput ing sih | sumukswèng pamèksi | kapêrdyèng dibya rum ||

47. Damarwulan eca amêmuji | sajawining kobong | tan lyan ingkang winakyat pintane | namung satru sura môndra sêkti | malata sira wis | dyah kapênuhan kung ||

48. bindi ngambil mangsah dirèng jurit | pangguh Sêbda Genggong | dulur makyat prapta byantarèjèng | tuduh pamyat parêpat mawa glis | sri wantya tinangi | sahasah magêlur ||

49. hyang katgrita sumayanawa glis | magutuk suh pawor | têka kengis Genggong myat sira ge | wragang kênit mangêdus suh aji | maglur tanpa osik | Bêsma binusmi wus ||

50. murub mutap kang deya wamagni | sirah ji wus kobong | bêkah-bêkuh magra sura rèjèng | bahnin mawur kumutug Bêsma ngrik | musthi sirèng bindi | sonyandurmanya wus ||

67. Durma

1. mangrik rika parêpat kagyat tinêbah | lalu lumakswèng Sang Sri | Bêsma sru mangkrura | mingêr mangèsthi kunta | ringas ta panggah sira glis | sang wirutama | mangwuh hèh si mancuri ||

2. sura sandi prang tan môntra jaja mangkyat | dêstun wong mêskin sakti | nglingnya sang minantya | èstu ingsun darbyarsa | cidra ing prang sura silip | tanbuh ta sira | garwanta kang mrih silip ||

3. digung raja manrot mamonahkên kunta | lumêkswèng jaja kadi | sara ginurenda [ginu...]

--- 374 ---

[...renda] | sumawur sri winulat | musthi sara mawa piling | kinutus sumyar | ring jaja murub asri ||

4. musthi bargakan lumêpas crah ing jaja | mingêr limpung matinggil | nubruk sura mangkrak | sru pangguh sang jayèng prang | jaja tumanjak lir agni | mawut têmahan | ing jaja murub asri ||

5. watêk detya lir mamonah sirèng janma | wangwang arda mangukih | kontap sirèng laga | pamupug kyating sura | wagra suwasuh katitis | tan têkèng lawan | tumamèng kilat bindi ||

6. ulun mukswa kang jaja pranjah murcita | rika kiwul mapulih | pinupuh lumêkas | kentas manrang kabuncang | mangwuh rika Bêsma mangrik | hèh ta sira sang | sandi debya mrih pati ||

7. payo payo ywa tanbuh mêrjaya mringwang | yèku pamonah jurit | wiru môndra gêmpang | mangkya mangkya matêkap | tan ana sangsayèng ing kardiLebih satu suku kata: tan ana sangsayèng kardi | ingkang panulak | surambêk dibyèng jurit ||

8. sumung muntap dahana jaja mawulat | sadêkung pada sami | cêcêp ing byantala | Sêsôngka lan Sri Bêsma | sring trus môndra sura sêkti | saksana radyan | mawanti dènnya bindi ||

9. gèbèg-gèbèg Sang Sri Bêsma nora pasah | kokih bênggang katangsil | Sri Bêsma lumêsat | radyan èmêng jroning tyas | purwa duksina mangèsthi | kang pujwa môntra | pinrês wor ing pamèksi ||

10. sanalika [sana...]

--- 375 ---

[...lika] Sri Bêsma kamyak kumilat | ponang lêlatha kering | murub katar-katar | risang sigra manrajang | tadhah Sri Bêsma kapilis | ing bindi kilat | lêlathanira kering ||

11. crah umanjing maring ing bindi pusaka | rah muncar tibèng siti | pêjah kapisanan | punang driwa tinigas | tatas kang layon gumuling | saksana radyan | mangwuh mring parpat kalih ||

12. Genggong Sêbda prapta ebat ing pamulat | kuwandanya mangambil | sinamun nèng tilam | mangèsthi lir duk gêsang | riwusnya dyan mantri mijil | punang parêpat | ngampil kapala aji ||

13. winursita sang dyah kang anèng paprêman | sarêng nglilirnya guling | awayang-wuyungan | tinilap sang jayèng prang | dyah gêtêr saryèsmu tangis | sang liring sêkar | kuwur paraning èksi ||

14. kepyaning rèh radyan dènira mrih laga | manigas ing Bêsma Ji | dyah kawêlasarsa | ngupados sang lir Parta | kanan kering ing jinêmrik | winantya-wantya | lênglêng karungrungan sih ||

15. labêting dyah kêsaput asmara tôntra | ngrimong kasmêkan wingit | Dyah Susetya lawan | datan kêna tinambak | waspanya drês sru kaswasih | datan lyan ingkang | sinambat myang dyan mantri ||

16. Dyah Sasmitaningrum aminggu kewala | gêmpung rasaning ati | waspa mijil tansah | sinamun ingusapan | anggantyan mandhêg tumolih |

--- 376 ---

binuwang tansah | tandya amucang malih ||

17. nimban enya wanti tinanya tan wikan | ing sang anjayèng rêsmi | kêkalih parêpat | dangu datan katingal | ana siji Dayun taksih | ngorok gêluran | tangan kalih ginodhi ||

18. Sang Susela matur mring Sang Dyah Sasmita | ing wau kadospundi | sang lir Partasmara | ulun datan uninga | murcitèng tyas pinrês malih | dahat kantaka | paduka kang ngantuni ||

19. Dyah Sasmitaningrum amangsuli sabda | kondur mring Maospait | marang ingsun datan | ngandika karya ing lyan | sanèsing srônggara rêsmi | ingkang wêkasan | satêmah layon mami ||

20. sira ngaku tan wrin ing sang jayèng tilam | luwih nglêngkara yayi | tunggal sapaprêman | mendah tan wruha pisan | singêb siji wong kêkalih | katiga radyan | tur sira kang ngarèni ||

21. ri saksana rahadyan minantri prapta | myang ingkang parpat kalih | nèng pintu kêtawang | dhèhèm agêtir kilang | sang dyah kumêpyur ing galih | amingkis gubah | manahnya cilik wukir ||

22. radyan gêpah minggah dhatêng ing paprêman | sang dyah kalih jiwiti | anyêthot anyêngkah | anyiwêl lêlendhotan | lir manggih rêtna saardi | Sang Partasmara | baud mangenggar brangti ||

23. sang dyah kalihira wus minggah ing pangkyan | ingaras mrih rêsmya sri |

--- 377 ---

srining kalênglêngan | lêngêsira winoran | ajarwa pratingkah jurit | Bêsma matiwas | kapocok murda titis ||

24. kêmanisên sang kalih suka ing manah | riwus tumrun tri ririh | saking pagulingan | mring bèji sri kawuryan | tan têbih lan dalêm puri | kalih pawongan | anômpa busana di ||

25. tiga sarêng siram gantya kêkosokan | sirat-sinirat gênti | awangwang-winangwang | lêngês sih kapênuhan | kêtlorong kênyaring sasi | wênês sumilak | anglela sawang rukmi ||

26. kasênênan bèji sêkala têrbamas | wimbuh kang puspita mrik | mamrik panjrah ingkang | lêlayon kadya sarah | lunture wida kasturi | salaka pindhan | tirta mawar nrus minging ||

27. dugi radyan dènnya manginggar asmara | anggangat punang wanci | mega bang sumirat | ya ta wus samya mêntas | busana raras winasri | pratistha sang dyah | sinjang limar kêtangi ||

28. kasêmêkan gadhung cawêni rinenda | sang dyah datanpa rumbing | tanapi kalpika | cundhuk sêkar kewala | abra citrane rêtna di | Radyan Sêsôngka | ginantya busana di ||

29. datan arsa tansah angecani sabda | sang dyah sinambut kalih | munggèng kering kanan | samarga angsung rimang | tirtaning rema matitis | asri winulat | lir rêtna tibèng siti ||

--- 378 ---

30. sapiraa ing galih kusuma rara | wus samya kapadhan sih | ing Sang Partasmara | tur baud ing sênggara | wicêkswèng mudhar budya mrik | winèstu brôngta | kasudyarsaning èsthi ||

31. rika pêrpat Ki Dayun sampun ginugah | tansah ngorok kêpati | saksana ngantêban | punang rambut badhiyang | tangi kagum kramas gêni | apuringisan | tanganira ginodhi ||

32. wus binêkta Ki Dayun mring wismanira | Ki Sêbda nuntun ngarsi | Genggong anèng wuntat | samarga tinabokan | meliknya sajroning panti | kalamun datan | ngaku dipun têndhangi ||

33. sabdanira Ki Dayun reyang aliman | têtêp bênêr tyas eling | reyang nora watak | dora samining gêsang | mila ingandêl sang aji | kinulawarga | awisma jroning puri ||

34. kanggêp marga reyang wong rare nurutan | sirarsa donya mami | ambilên sadaya | ngong dhasar sugih brana | jarit lêmês lan mas picis | tanapi reyal | bêrkate sang narpati ||

35. ya ambilên reyang wong rare wewehan | Ki Nayagenggong angling | tanya sêkul jangan | lêlawuh myang wowohan | yèn ana mêngko sun ambil | Ki Dayun ngucap | muwah reyang babukti ||

26. Sêbdapalon kang tinanya somahira | nom tuwa [...] kang wanci | Ki Dayun angucap | iya mêksih mêjana |

--- 379 ---

nora sor warnanya yêkti | sêdhêng kewala | bêrkate sang narpati ||

27. labêtipun reyang wong rare gumunan | barang paringe gusti | Ki Sêbda angucap | minta lila ginarap | Ki Dayun mangsuli angling | lah iku aja | reyang wong mêskin rabi ||

28. akèh dunya rajabrana aja somah | Genggong nêndhang sing wuri | Ki Dayun anabda | iya somah manira | sakarêpmu angarêpi | reyang wong watak | lêgawa ing sasami ||

29. nanging aja sadaya-daya kewala | rusak kang kari-kari | Ki Genggong anjêjak | ambithi sarya jambak | Ki Dayun anulya angling | reyang wong liyan | sasukamu nyukani ||

30. Sêbda Genggong gumuyu alatah-latah | prapta wismanya aglis | tur sawênang-wênang | untung dènira ngampak | tan lyan sira kang ingambil | namung juwadah | lan êndhog pindhang siji ||

31. sira Dayun laju ingugêr lan cagak | lawang rinrut ginodhi | somahnya binêkta | samarga wêwêdhusan | gantya kawuwusa malih | kang para sang dyah | garwanya Urubêsmi ||

32. mèh raina sang dyah mêrpêki kunarpa | tandya na pawongan cèthiLebih satu suku kata: tandya na pawong cèthi | matur yèn Dyan Sôngka | apan wus paripurna | nèng kuwonira Sang Dèwi | Suselawatya | Sasmitaningsih nênggih ||

33. para sang dyah gêpah umarak ing radyan | kubêng tarap ing

--- 380 ---

ngarsi | Dyan Sôngka saksana | gêpah nêmbramèng sabda | sahasa netya arja mrik | saya wèh rimang | rêsêp dyan roning sari ||

68. Sinom

1. para putri pinojaran | yèn sang nata sampun lalis | tinuduh punang kêpala | nèng jroning gêndhaga rukmi | mèsêm sagung pra rabi | umatur suka ing kalbu | sukur sakêthi pangran | sèwu jumurung sakêthi | pêjahira sang nata saking paduka ||

2. Sasmitaningrum lan Sang Dyah | Suselawati samya ngling | saèstune wong akrama | ing gêsang tumêkèng lalis | datan sêdya gumingsir | angèstupada ing kakung | sanès lawan manira | tan ginarwa ing sang aji | para putri yogi sami tumut bela ||

3. kucêm kang sinungan sabda | para sang dyah tiga sami | Juwitawati kalawan | Juwitaningrum Sang Dèwi | miwah Juwitaningsih | tumungkul sarwi èsmu luh | datan sêdya abela | mring Bêsma kang wus ngêmasi | nadyan laki jêr samya siyal ing karsa ||

4. parikudu kula sang dyah | bela mring paduka sami | anêdya nyèthi mawongan | ing sang kadya dewa luwih | mèsêm Dyan Damarsasi | sun tarima sang lir santun | padha paraning karsa | sira lawan yayi kalih | kari bêja kinuntungkên ing jawata ||

5. mila aja salah karya | mas mirah ing sang dyah kalih | tangèh winalês ing pêjah | ing rèh tulung ing kaswasih | sapira

--- 381 ---

ing tyas mami | duk ingsun tumêkèng lampus | sang dyah margining gêsang | sun margane jayèng jurit | gèn manira campuh prang lan Menakjingga ||

6. pra sang dyah saur kukila | botên-botên kula gusti | mèri dhatêng sang lir sêkar | rumaos tiwasing cèthi | ulun tan wignya kadi | sang kalih anuju kayun | ing wahya môngsakala | kinuntungkên ing dewadi | aturing dyah sumèh sumrah jait ing tyas ||

7. mèsêm sang lir Partasmara | myarsèng ture para putri | sang dyah kang munggèng ing pangkyan | solah netya migêning sih | angasih-asih sami | mèsêm saking pangkyan tumrun | radyan tan suka ginggang | sang dyah kêkalih jiwiti | palorodan mèsêm sarwi awotsêkar ||

8. pangeran dhirèktur jendral | têlungane ingkang cèthi | punika kang para sang dyah | sampun tuwan pitambuhi | gawe laraning ati | aja dumèh wong binagus | dene ta wusa angsal | supêkêt sihe Kumpêni | datan karya pangeran pangraosing tyas ||

9. mèsêm Radyan Damarwulan | sang dyah kalih ingras gênti | Sasmitaningrum mawantya | putri tiga dèn kêjèpi | tinuduh ing pangliring | sêmu-sêmune sang ing rum | kinèn manuksmèng pada | minta aksamèng dyan mantri | ing rèh samya kurang labuh ing tyas brôngta ||

10. tumungkul katiga sang dyah | kapirênan kêpalang jrih | ing Sang

--- 382 ---

Jayèng Partasmara | gêpah Dyah Suselawati | lambungnya dyan pinuntir | ujarnya amikat wuyung | gutuk lor kidul pasah | adu sêmu padha lungid | Dyan Sêsôngka arum wijiling wacana ||

11. mring sagung kang para sang dyah | sabda wor manising liring | mirah ywa sumêlang driya | ingsun karyanên gêgênti | kakungnya sri bupati | kang wus tumêka ing lampus | pirabara manira | wignya mangenggar sukya sih | amung budya mêgati rèh kang sungkawa ||

12. matur para dyah têtiga | tan sagêd mangsuli kang sih | dhumatêng ing lara pêjah | sakarsèng dasih mèstuti | tan lyan pintaning cèthi | kawulakna pawongipun | dadosa pyoh pêrdapa | angawu-awu ing gusti | radyan manggut kang sabda nganyut wardaya ||

13. angawe Juwitawatya | majêng sarwi awotsari | tingkah manis pasrangkara | mèstutèng pada dyan mantri | lambungnya dyah pinidih | migênani sang binagus | kang sabda nyênyêt sumrah | aja owah sang lir Ratih | samêntara tinêngèng sajroning pura ||

14. among maru selakrama | gusti aja salah galih | ing kakung Damarsêsôngka | satriya ing Maospait | matur nuwun sang dèwi | wotsêkar lèngsèr sing ngayun | cinandhak astanira | sang dyah ing rahadyan mantri | aja adoh mas mirah kang sawang rêtna ||

15. Juwitaningsih saksana | ingawe

--- 383 ---

majêng wotsari | praptèng ngarsa ngèstupada | sri nata winangun wanti | tansah sinambat liring | liringira sang lir santun | sarêng rêngguting tingal | lir kilat barung lan thathit | sarêng mundur sang dyah cinandhak kang asta ||

16. mèsêm nabda sang minantya | ywa kongsi doh lawan mami | dèn eca suselakrama | among maru kadya uni | matur nuwun sang dèwi | enggare kênyina sêmu | sêmune manda mentar | rahadyan ngrakêti kang sih | Dyah Juwitaningrum ingawe wotsêkar ||

17. majêng solahnya wiraga | ngèstupada angrakêti | rakête padha kêrasa | sang dyah sami dhangan kalih | ingasta mring dyan mantri | wanti winangwang ing pasmun | sêmune mambu manah | klebate amiyatani | sang dyah mundur rahadyan dangu tan suka ||

18. liringe winayang brôngta | pamidhanganira têksih | ingasta dêlingnya radyan | na anggèr kang sawang Ratih | dipun cakêt alinggih | gusti lan pun Damarsantun | aja sumêlang driya | ing rèh selane akrami | lulusêna ing dasih sêkaring pura ||

19. sang dyah kayungyun ing driya | ginunturan sabda manis | para putri kawan dasa | ingawe rahadyan mantri | majêng saha wotsari | ngèstupada kang para rum | ginantya winêratan | linêngêsan ing mêmanis | sapatute angenggar pangestha brôngta ||

20. riwusnya tata alênggah [a...]

--- 384 ---

[...lênggah] | ya ta rahadyan minantri | parentah ing para sang dyah | ing sajroning dalêm puri | kinèn anamur wingit | aywa kênyanan ing sêmu | sang nata têkèng pêjah | para sang dyah amèstuti | wus pininta sakarsanya juga-juga ||

21. kinunci wijiling pura | kang punang gêndhing angrangin | bêdhaya barung angraras | sinêla lawan sarimpi | nutug sadina ratri | rêsmining pura wèh rungrum | tangèh rinênggèng papan | sagunge kang para putri | gêntya-gêntya wêrata pinriyêmbada ||

22. wênèh-wênèh winursita | rarase asalin-salin | nyênyêt de alêlêmbaran | wijang-wijang amêmanis | lêngêsnya tan momori | rêsmine sêdhêng kang patut | asmara warna-warna | tumraping kidung panglupi | awèh brôngta prajurite Majalêngka ||

23. ya ta Rahadyan Sêsôngka | saklangkung dènnya mênuhi | ing sang bagus surènglaga | baud ing srênggara rêsmi | tur môndra sura sêkti | raharja kabudyannya lus | sagunge para sang dyah | saklangkung ing tyas lulut sih | ing panyipta kadya wong munggèng ing swarga ||

24. namung inggar myang wibawa | winurah rinêksèng budi | amarêm datan wiraga | tan ana sangsayèng kapti | wimôndra martèng rêsmi | cumbuh Hyang Asmaraning kung | ing rat jagad triloka | kalokèng tan môntra mirib | angratoni wahyu

--- 385 ---

puji panglêmbana ||

25. sadina akalangênan | kawuryan sajroning puri | malah wuwuh nora kurang | lan adatira ing nguni | pawongan para cèthi | tan owah ing tatanipun | mila sagunge wadya | tan wruh gupitaning wèsthi | tan graita yèn sang nata wus katigas ||

26. punang pracekaning wayah | puspa teja titiyoning | bôndayana ingaranan | puspa teja punang wanci | surupe sang hyang rawi | ing akasa sri anglayung | titiyoning ngaranan | têngah dalu punang wanci | bôndayana sêdhênge bangun raina ||

27. ing mangke kang kawuwusa | wancinira têngah wêngi | kang gêndhing maksih angraras | ya ta rahadyan minantri | nungkul kalane ratri | kundur dhatêng Majalangu | mung Dyan Suselawatya | Sasmitaningrum Sang Dèwi | kang binêkta kundur dhatêng Majalêngka ||

28. myang pawongan kalih lawan | sêbdene parêpat kalih | kang nunggi gandhaga rukma | ya isi kapala aji | tan ana janma mèksi | wêdalnya tan saking pintu | datan kêcakra ing tyas | nêpi wêtaraning janmi | mung jawata kang angsung marganing lampah ||

29. ya ta ing pura kawarna | pra garwa têtiga sami | rikala pinriyêmbada | wus winangsit kang suwadi | dènnya kundur dyan mantri | mring nagari Majalangu | pan namung kalih sang dyah | Sasmita Suselawati | mung punika kang binêkta

--- 386 ---

kundur radyan ||

30. pamojarnya sang lir Parta | limud sêmara tôntra mrik | mèstutèng tyas lênglêng brôngta | mila sagunge pra sari | dahat tan ana kang wrin | sang môndra Partasmarèng rum | kondur mring Majalêngka | gantya kawuwusa malih | sira Radyan Kumitir lan Layangseta ||

31. dhêdhêp sadhiya nèng wana | nèng marga amêndhêm baris | prajuritnya wolung dasa | tur samya andêling wèsthi | ngrêrapu Damarsasi | mring Prabalingga sang bagus | tansah apagunêman | Rahadyan Seta Kumitir | paran ri mas pêrkara Si Damarwulan ||

32. Kumitir mangsuli sabda | punapa rinêmbug malih | yèn Damarwulan wus pêjah | sokur kang sèwu sakêthi | kalamun gêsang mêsthi | anglangkungi marga agung | yogi samya binegal | dêdimèn tumêkèng lalis | raka nabda yayi mas luwih prayoga ||

33. yèn Si Damarwulan prapta | sun wêtara angsal kardi | merang sasamining gêsang | ngambah nagri Maospait | lamun tan angsal kardi | baya abali dêlanggung | malah sun duga minggat | pêthèke nora nêdhasi | Damarwulan otote namung saprapat ||

34. Menakjingga dibya ing rat | têguh sinêkti ing jurit | prawira utamèng weka | bala pirang-pirang kêthi | ewasêmono yayi | tanbuh karsane dewa gung | karya buwana sungsang | kalah

--- 387 ---

cinocor ing mêri | nadyan pasthi tan adoh lawan wêtara ||

35. arinta mangsuli nabda | lêrês paduka sayêkti | yèn balaa balanira | yèn sêktia kang kasêktin | têdhak mring Urubêsmi | wong mrênyènyèng tur akuru | mojar Dyan Layangseta | nanging ta Si Damarsasi | mung sêmune mulad amêngku nugraha ||

36. yèn ana wijayanira | pan namung puniku yayi | ing mangko karsa manira | sêpiraa ingsun apti | windona warsa yayi | sun tuguri nèng marga gung | ingsun merang mantuka | marang nagri Maospait | luwih ewuh yayi lêlakon manira ||

37. yèn ta sinusula pisan | Damarwulan pinrih pati | tur môngsa wurunga pêjah | mundhak-mundhak lêlèngsêmi | ing marga langkung wêrit | kapêpêtan dening mungsuh | dadi kurang wêweka | tan nimbang wawrating kardi | karsaningsun yayi yogya ingantenan ||

38. sêbarang pangkating karya | mawa-mawa kang pangarsi | manut saliriging papan | duga prayoga kang dadi | sanès purwa sayêkti | yayi beda wêkasipun | sadaya nora padha | gênti tindak gênti pikir | pikir iku manut pratikêling lampah ||

39. lampah lumaku andina | sadinane gênti-gênti | nadyan ta lakuning surya | sorote tan wangsul enjing | dalu tan wênang bali | yayi maring siyangipun | nadyan anaa môngsa | wancine [wanci...]

--- 388 ---

[...ne] kang surya sasi | dene dina beda sasi lawan warsa ||

40. mila ing barang prakara | tumindak barang pamèksi | kahana sinawung tingkah | gampang mungguh Damarsasi | asêdhêng olèh pikir | pikir kang môngsa tumanduk | sawahya môngsakala | sanalika mêtarani | duga-duga ginawa solanging karya ||

41. wus gilig ingkang pirêmbag | tandya baris anèng margi | marga amêjahi lampah | sêsupite kang dèn goni | nyiluman langkung sandi | aja kanyanan ing mungsuh | gênti ingkang kawarna | lampahe rahadyan mantri | lawan sang dyah kalih tansah wirandhungan ||

42. tan ana baya kaetang | tan lyan kang kèsthi ing galih | mung panglingga murdaning kang | karsane Sang Prabu Dèwi | ingiring cèthi kalih | parêpat lumampah ngayun | bêkta gêndhaga rukma | kang isi kêpala aji | dyan warnanên pêcalangnya Radyan Seta ||

43. awas ing pamulatira | Dyan Sôngka ambêkta èstri | ngiringkên gêndhaga rukma | kênyanan yèn angsal kardi | gêpah atur upêksi | mring Rahadyan Seta sampun | sêdhiya anèng papan | wadyanya sami rinakit | ingkang dados supit kanan lawan kiwa ||

44. miwah wadya kang sinamar | tanapi ingkang lumiring | radyan wus ngaglah nèng marga | kang ngadhêp wong sawêtawis | ya ta rahadyan mantri | tan kandhêg ing lampahipun [lampahipu...]

--- 389 ---

[...n] | Sang Dyah Suselawatya | Sasmitaningrum duk mèksi | sinatriya angadêg têngahing marga ||

45. sang dyah amônca udrasa | anggubêl mring radyan mantri | maras-marasnya kalintang | dinalih wong ngadhang margi | ambegal amrih pati | srayane wong wetan manglud | radyan awas ing tingal | yèn sudaranya kang kèksi | Layang Seta Kumitir ngadêk nèng marga ||

46. radyan sabdanya mring sang dyah | ajarwa sarwi lumaris | yayi wong ing Majalêngka | kang samya anèng ing margi | tur padha kadang mami | wong agung sinihan ngratu | putrane sang apatya | aran Dyan Layang Kumitir | Layang Seta pantês ingutus sang nata ||

47. kèndêl pamuwunnya sang dyah | bondhèt lumampah nèng wuri | Sêbda Genggong anèng wuntat | gêndhaga tansah pinundhi | gêpah rahadyan kalih | muwus ngrakêti pamuwus | sumèh manising tingal | rahadyan ngancaran linggih | sawusira lênggah sapinggiring marga ||

48. mujar Radyan Layang Seta | andhawahkên sabda aji | ki raka ulun dinuta | ing Sang Maha Prabu Dèwi | nupiksa kang pakardi | lan paduka kang anglurug | mawang solanging tindak | paduka kalaning jurit | angrêrêpa Rahadyan Damarsêsôngka ||

49. matur kang lampah raharja | angsal pangèstuning gusti | wus katigas Menakjingga | sirah nèng gêndhaga rukmi |

--- 390 ---

Radyan Seta Kumitir | gênti dènira amuwus | singa kang ngèstu kurang | samanisnya dèn susuli | lawan marna karsane Sang Prabu Rara ||

50. sang dyah kêkalih tinanya | wus jinarwa mring dyan mantri | Dyan Seta atiti prana | purwa wusananing kardi | Kumitir anglangkungi | pitêgês esthaning mungsuh | jinarwa titi wantya | dyan kalih kêdah wrin sami | warnanira kang murda Sri Menakjingga ||

51. binuka ing parêpatnya | mawantya Seta Kumitir | sabdanya wor guywa latah | sêmbada murkaning budi | adigung sura sêkti | têguh watak kumalungkung | Ki Sêbdapalon tansah | tan enak rasaning ati | kêjap-kêjèp mring Sang Dyah Suselawatya ||

52. lan Sasmitaningrum tansah | ping-ampingan ulat liring | sang dyah bêbisik saksana | mring kakung nora nyanani | radyan tansah liniring | eca anêmbungi wuwus | ri sampunnya mangkana | warnanên kang mayang dasih | samêntara wakyating yuda kanaka ||