Selarasa, British Library (MSS Jav 28), 1804, #1014 (Pupuh 01-21)

Judul
Sambungan
1. Selarasa, British Library (MSS Jav 28), 1804, #1014 (Pupuh 01-21). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Cerita.
2. Selarasa, British Library (MSS Jav 28), 1804, #1014 (Pupuh 22-40). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Cerita.
Citra
Terakhir diubah: 06-08-2022

Pencarian Teks

Lingkup pencarian: teks dan catatan-kakinya. Teks pencarian: 2-24 karakter. Filter pencarian: huruf besar/kecil, diakritik serta pungtuasi diabaikan; karakter [?] dapat digunakan sebagai pengganti zero atau satu huruf sembarang; simbol wildcard [*] dapat digunakan sebagai pengganti zero atau sejumlah karakter termasuk spasi; mengakomodasi variasi ejaan, antara lain [dj : j, tj : c, j : y, oe : u, d : dh, t : th].

--- [f. 1v] ---

Selarasa, British Library (MSS Jav 28), 1804, #1014 (Pupuh 01-21): Citra 1 dari 137

Punika Sêrat kagunganipun Nyanyah[1] Sakèbêr ing Surapringga.

1. Puh Têmbang Asmaradona[2]

1. Tatkala wiwit tinulis | ing ditên[3] Ngahad punika | pukul sapta ing wayahe | kawan likur ingkang tanggal | nênggih ing sasi Sapar | taun Alip duk tinurun | jêjêging măngsa katiga ||

2. sinêngkalan duk tinulis | anuju ing zamanira | sèwu pitung atus kèhe | tigang dasa lan satunggal |[4] samya dèn èngêtana | waspada aja kaliru | ingêre taun lan jaman ||

3. anêdhèng pangaksamaning | kang nêrat jalma amudha | kang kinudang ing sêstrane [sêstra...]

--- [f. 2r] ---

Selarasa, British Library (MSS Jav 28), 1804, #1014 (Pupuh 01-21): Citra 2 dari 137

[...ne] | tumraping dêlancang kêrtas | ala nênggih abăngga | tanduking kathah kang singguk | ukaranya tuna liwat ||

4. kang sudya amaos tuwin | sampun walgita ing nala | ing têmbang miwah têmbunge | akaku tanpa têkênan | lila dèn wancènana | kang luwih sudabyèng[5] kidung | deningwang kadya kunjana ||

5. rumênggêp umagêm ringgit | nisthane raga tan ketang | lir sêsawi upamine | ngukuli[6] punang ing awan | pan kadya sang kukila | ngucap tan wrin têgêsipun | pasthi ngèsêman

--- [f. 2v] ---

Selarasa, British Library (MSS Jav 28), 1804, #1014 (Pupuh 01-21): Citra 3 dari 137

sujana ||

6. purwaning wasita luwih | sujalma di amangkurat | marma citrane ratune | sangkane sasi purnama | sidik tanpa tandhingan | baguse susunan ingsun | kadya sukma onèng dunya ||

7. kadi kumala ingukir | susunan nêgri ing ing Cêmpa |[7] lir Nabi Yusup citrane | kadya ratu saking swarga | tuhu yèn pintuning yang | pangandika sêpêt madu | kang asuka pait kilang ||

8. nêgari Cêmpa winarni | nêgarinira Sang Nata | Selabêrèt bisikane | putrane Ki Jangtisyara | sabakdane lêlana | Selabêrèt jênêng ratu | anyakrawati ing Cêmpa ||

9. tan kawarna sakalaning | Sèh Bêrèt jumênêng nata | kêlangkung dènira kaot | ambêk budi kalamarta[8] | ngibadate tan pêgat | baktine dhatêng Yyang Agung | tuhu yèn kalipatolah ||

10. sigêgên ingkang kawarni | Sèh Bêrèt sampun sumalah | nêgri ing Cêmpa kandhane | wus kasrah dhatêng kang putra | apan tilar wawêka | kang kacatur sami jalu | kunêng kêkasihe putra ||

11. Radèn Selangkara nênggih | kêkasihira kang wêrdah | Selasyara panênggêke | kang sumêndhi Selagănda | pamuragile pisan | Selarasya jênêngipun | sangang taun ingkang yusya ||

12. sasedane sri bupati | awêtawis ganti wêrsa | ngêmasi pramèswarine | tumutur dhatêng kang raka | sampunira mangkana | Selangkara jênêng ratu | kêlangkung ing murkanira ||

13. saisine kang nêgari | têtiyang miwah bêrana | mapan kinukutan kabèh | kang rayi miwah têtiga | tan sinungan warisan | mangkana pangekanipun | Maharaja Silangkara [Silang...]

--- [f. 3r] ---

Selarasa, British Library (MSS Jav 28), 1804, #1014 (Pupuh 01-21): Citra 4 dari 137

[...kara] ||

14. yèn dèn wèhana wêwaris | sadulur sêdaya |[9] donya bêrana lan wonge | yèn angrasa duwe bala | utawi yèn sugiha | bok angêndhih jênêng ingsun | măngsa sun tulus wibawa ||

15. mangkana sajroning ati | sira Radèn Selangkara | tansah jinaga wangsane | bilih angukih nêgara | malah rayi katiga | pinisah panggenanipun | pinêrnah jawining kitha ||

16. sandhang pangan dèn batoni[10] | tan sinung kirang langkunga | kêlangkung butarêpane | sira Raja Selangkara | wuwusên duk sinohan | saupacara supênuh | ulubalang lan panglima ||

17. miwah kang sêntana mantri | prajurit kang ginongsongan | kinèn angubêng sang katon[11] | sinangkêpan tubak[12] pêdhang | kèhe wong tupang[13] sila | sinêlan tawok[14] lan tulup | tinitih lawan prayatna ||

18. sajawining wotrêrawi | mantri ingkang cawis tumbak | sami liniga gamane | sang nata sikêpanira | bêdhil pêstol tinatah | tigang cêngkang paosipun | ingapit pêdhang malela ||

19. injing mangsane tinangkil | Maharaja Selangkara | miwah tigang dhawuh dèrèng | bubare saksana apyak | ing alun-alun sigra | kang rayi katiganipun | arsa sowan ingkang raka ||

20. sami sanggit mantri baris | pêpêk tan ana sung marga | Selagănda ris wuwusing |[15] hèh mantri para panglima | piyaka jaluk lawang | ingsun pan arsa angunjung[16] | ing padane kangjêng raka ||

21. panglima asaur pêksi | gusti dunungan kawula | mangke gusti radi ngantos |

--- [f. 3v] ---

Selarasa, British Library (MSS Jav 28), 1804, #1014 (Pupuh 01-21): Citra 5 dari 137

pan lagi atur uninga | ing kangjêng raka tuwan | paduka lèrèh rumuhun | sampun ragi nêrang watang ||

22. kampah satriya katrini | Selasyara Selagănda | Selarasya katigane | saksana utusan mêdal | prajurit ganggang sinang | awêtawis kawan puluh | praptane angliga pêdhang[17] ||

23. ingkang angaturi sami | praptanira ing rahadyan | matur sarya ngagêd[18] bae | rahadyan sami katuran | katigane kèringa | dening kawula lumaju | pangandikaning sang nata ||

24. wus mintar kang dèn aturi | minggah lampahe tinata | katiga lajêng lampahe | praptane sumukêm[19] pada | padanira kang raka | nulya sami kinèn lungguh | ing ngarsa dados kawan sap ||

25. pêpêk malah tan kaaksi | sang nata dening kang wăngsa | katiga kampuh linggihe | minggah ing bêbatur ngandhap | lan panakawan malang | katiga linggih tumungkul | tan antara waspanira ||

26. kèngêtan duk sajênênging | kang rama sok sinatata | ing sabên ika linggihe | lan kêna sakarsanira | mangke dhatêng kang raka | asor dènira alungguh | jinajar lan panakawan ||

27. tumungkul tan kêna angling | sakatiga mijil waspa | sangsaya wuwuh kêraos | yèn ara[20] sinapa-sapa | mangke dening kang raka | linggih têbah pinitambuh | sapisan ora sinapa ||

28. sakathah ingkang ningali | mantri panglima punggawa | kalangkung angrês manahe | dhatêng radèn sakatiga | lara tan sinapa |[21] kyana patih aris matur | dhatêng Rajèng Selangkara ||

29. nuhun atur patik aji | pukulun patik bêthara | lir canthuka muni ing rong | kokok bêluk muni longan | yèn kangge tan kanggea |

--- [f. 4r] ---

Selarasa, British Library (MSS Jav 28), 1804, #1014 (Pupuh 01-21): Citra 6 dari 137

bobohane tuwan matur | dhatêng Raja Selangkara ||

30. sayojyaning[22] wong siniwi | ratu ngagungakên kêlar | dumèh ta agung wadyane | wangsul dèn ragêm wêwarta | dèn rêmbak[23] lawan bala | punika pamirêng ulun | prayogine dadi nyata ||

31. tinulungan ing sang kapti | ing sansana[24] wadyabala | badhea mênang jurite | yèn ugi ratu punika | tan ragêm lawan bala | tan angsal jênênging ratu | samar kartaning nêgara ||

32. sugiha sundhul ing langit | yèn tan ragêm yan sêsanak | nganggo sakarsa-karsane | sang nata aris ngandika | êndi ta yèn mênanga | kêlampahan brana larut | dening tingkahing priyăngga ||

33. marminipun sakyèh ngaji | wajib kêkumpul bêrana | inggih punika karyane | dados gêganjêling praja | Selangkara ngandika | iya tuturên dèn dhapur | uwa patih aja mangmang ||

34. apa prayogane patih | lêlakoning kuna-kuna | tutura sawakcane |[25] wira mantri atur sêmbah | kawula nuhun duka | tan wontên awoning sarju | ing sastra bêndu santana ||

35. kang gumêlar ing dumadi | lawan ambêke nalendra | ratu punika kathahe | miwah surgi ingyang tuwan | karuhun duk abawa | jumênênging Cêmpa Ratu | langkung adil palamarta ||

36. ing waktune ajêng lalis | para putra ingaturan | miwah para warga kabèh | samya kêmpêl ing ngajêngan | ingkang wăngsa sêdaya | pêpêk alinggih ing ngayun | putra saking pêri prapta ||

37. gangsal sêdaya kang siwi | eyang paduka surga |[26] patutan ing pêri anggèr | amung kang saking manusya [ma...]

--- [f. 4v] ---

Selarasa, British Library (MSS Jav 28), 1804, #1014 (Pupuh 01-21): Citra 7 dari 137

[...nusya] | sawargi rama tuwan | punika kapêrnah sêpuh | sêdaya pêrnah taruna ||

38. pêpêk kang putra alinggih | iya tuwan angandika | dhatêng putra sêdayane | kabèh anak ingsun padha | aja ana pitênah | dèn atut sanak sadulur | bisuk[27] ing sapungkur ingwang ||

39. anging anak ingsun siji | bisuk jumênêng nalendra | nêgara iki kaduwe | amung anak ingsun wăngsa | kabèh padha atuta | pan wus patut lawan ukum | sira aja na lênggana ||

40. putra sêdaya wotsari | kawula sêdya sumăngga | ing kangjêng rama karsane | dhatêng wăngsa ingkang wêrdah | pan dunungane sêmbah | kang patut jumênêng ratu | amêngkua ing nêgara ||

41. sampuning mangkana malih | iyang tuwan angêndika | pangulu ngandikan kabèh | sapraptane ing ngajêngan | iyang tuwan ngandika | sêkathahe donyanipun | pangulu ing karsanira ||

42. sabênêr-bênêre iki | dening anak ingsun iya | kapriye wêwarisane | pun pangulu atur sêmbah | putra tuwan punika | kang wêdah[28] jumênêng ratu | nanging sampun sinung dunya ||

43. ingkang anèm andêrbèni | ing dunyanipun pinadha | sawang-sawang dudumane[29] | nanging kasrah kang nêgara | mêngkatên ukum sarak | punika pêmanggih ulun | kawula anuhun duka ||

44. karantên nulya awaris | sasampuning maris dunya | rama paduka kang dêrbe | nêgari mulya ing Cêmpa | iyang padu pêjah |[30] tan dangu nulya kinubur | rama tuwan dados nata ||

45. mêngkatên aturing dasih | nandhês aturing ki patya | kang rayi sakatigane | miyarsa merang kalintang | arsa

--- [f. 5r] ---

Selarasa, British Library (MSS Jav 28), 1804, #1014 (Pupuh 01-21): Citra 8 dari 137

mêdal pasilan | tan amit malih ing ratu | kang katiga sami mêdal ||

46. sang nata bubar tinangkil | tumulya aglis ngadhatyan | para mantri bubar kabèh | saksana surup yyang arka | tan kawarna sang nata | putra têtiga winuwus | kumpul anèng wismanira ||

47. têngah dalu wêtaraning | rare samya pagunêman | Selarasa ing wuwuse | raka dawêk[31] sami kesah | apa pinrih ing Cêpa[32] | măngsa jumênênga ratu | angur kesah anglêlana ||

48. lan malih watêking aji | ingkang sami sugih wăngsa | sami dados kawulane | punika kawula sungkan | ngawula kathah ilang | sami-sami naking ratu | têka andika ngawula ||

49. Selanggănda angling aris | lunga sih apa dèn sêdya | Selarasa dèn wuwuse | tuwi sih anèng nêgara | yèn maksih anèng Cêmpa | kakang langkung wirang ingsun | aningali wong ing Cêpa ||

50. Selarasya matur aris | yèn paduka nurut karsa | saparentahing wong gêdhe | kakang botên kêlampahan | wirang têmên kawula | padha-padha naking ratu | têka paduka kandhapan ||

51.