31. Kinanthi

1. gantya wau kang winuwus | bilih angabah-abahi | prayogi nèng jro gêdhogan | patrapira kang rumiyin | kinêndhalèn pangêrogan | gya cinancang nganan ngering ||

2. wontên ta utamanipun | badhe dèn abah-abahi | kang krisik angganing kuda | salebrak kapasang mathis | mênggah têpining salebrak | kalajêng tumumpang muging ||

3. ajêjalak yèn wus mungguh | lêrês igah[1] udhunnèki | miwah ngajêng wingkingira | lapak pinasanga aglis | tumumpang nèng têngah srebrak | anulya dipun êmbani ||

4. kang kêncêng pamanthêngipun | pasang apus buntutnèki | nulya pasang apus dhadha | rampunging kasêbut ngarsi | lambe nulya cinarakan | taracak dipun barêsih ||

--- 2 : 128 ---

5. ri wusnya makatên laju | rinucat ponang kêndhali | pangêrokan sinantunan | kêndhali ingkang pinasthi | kaanggèkakên turôngga | yèn apus wangsul rinukti ||

6. mangkana kêndhalinipun | kêndhali ingkang prayogi | tumuntên kaêtrapana | apus kanan miwah kering | mila kantun pamasangnya | timang yya nganti kawalik ||

7. dene inggih udhunipun | kêndhali ingkang prayogi | kaangkah agunggangira | mung sajênthik winitawis | ewasamantên gih datan | kenging tinartamtu awit ||

8. manut cacondhonganipun | cêkak tuwin landhungnèki | kêndhali pamasangira | gumantung nèng patitasing | panitikipun kang numpak | mênggah kacinanirèki ||

9. turôngga kêndhalinipun | ingkang kêdah dèn cêkaki | ingkang môngka linandhungan | saèstu tan condhong wawi | cathuk-cathuk lan tumônja | dene kosokwangsulnèki ||

10. bathothot adrênging kayun | ngungsêt-ungsêt tan saririh | kapal tumpakan punika | pamasanging kang kêndhali | ing sasagêd-sagêd kêdah | kang dados condhongannèki ||

11. ngabah-abahi wus rampung | yèn badhe ngêdalkên saking | ing gêdhogan kêdah ingkang | sarèh rèrèh ngirih-irih | sarta malih kinarunga | gya grusa-grusu giniri ||

12. amargi yèn grusa-grusu | asring nuwuhkên tan yogi | manahe ponang turôngga | mênggahing panimbang mami | mangrèh kuda lan wanita | sabarange sami ugi ||

13. de kandhali jawi wau | kang rangah awarni kalih | wontên ingkang unènira | cacah kalih wêlas tuwin | nêm bêlas ingkang [ing...]

--- 2 : 129 ---

[...kang] sisinya | dene kang nêmbêlas sisih ||

14. winastan buntala iku | mênggah kalinge kêndhali | kang minôngka sêsambêtan | apan pakêm wastanèki | dene kang angsal gêlangan | bungkul wastanipun nênggih ||

15. panjang cêlaking kandhangsul | inggih wontên pedahnèki | amargi kapal punika | condhonging tyas ratan sami | wontên lèrèg condhongira | wontên rujuk dèn slêkêki ||

16. yèn mring lèrèg condhongipun | kang môngka dipun slêkêki | punika dadya jalaran | awrat lambening turanggi | dene gosokwangsulira[2] | nuwuhakên monyar-manyir ||

17. de gêlangan dhapuripun | punika kêkalih warni | ingkang anamung giligan | lus-lusan wastanirèki | dene kang gêlit-gêlitan | kalenthangan dèn wastani ||

18. mênggah êbabe kêndhangsul | kang tumrap kangge ngajari | kapal kang ènthèng lambenya | utawi kapal kang têksih | anèm sawêg bibar rampas | dèrèng rampas langkung malih ||

19. punika kêdah kang kêthul | gih punika unènnèki | kapapakana sadaya | ingkang ngantos mèh waradin | botênipun pinapakan | kablêbêta kang waradin ||

20. kalawan sinjang puniku | unèn namung katon mingis | nging punika tambêl bêtah | wus tamat babing kêndhali | ing mangkya gantya winarna | anênggih êbab camêthi ||

21. utawi winastan têmbung | kang wus mupakat ing nardi | datan liya saking rotan | inggih punika pênjalin | sawlas kêpêl panjangira | dene wujud [wu...]

--- 2 : 130 ---

[...jud] kalih warni ||

22. tamparan sawarninipun | giligan sawarni malih | sanadyan ingkang giligan | pucukipun kêdah mawi | sinambêtan têtamparan | mung sakilan winitawis ||

23. saha têtamparan sinung | bundhêlan gangsal utawi | nênêm prênthil kathahira | mênggah paedahirèki | camêthi mawi bundhêlan | ginêbagkên langkung sakit ||

24. katimbang lan kang tan sinung | bundhêlan sakit kang mawi | anjawi saking punika | wujud tumraping camêthi | mawèh sêmu datan kêmba | pucuking tamparan mawi ||

25. sinungan rênggan jajêmbul | mênggah cacêpêngannèki | sakarsane dènnya ngrêngga | pinaponthang-ponthang saking | mas swasa tuwin salaka | dene panjanging camêthi ||

26. kajawi miturut ukur | inggih kêdah-kêdah mawi | mawang lan kang tinitihan | pinantês agêng lan alit | bab camêthi sampun tamat | prayogi kèndêl rumiyin ||

27. rèh wus dangu anggadêbus | bilih botên dèn sêlani | ngunjuk wedang dhêdhaharan | têmah katulên sayêkti | Mas Cêbolang latah-latah | wus samya ngunjuk nyênyamik ||

28. Mas Cêbolang aris matur | ulun mirêng srêngming-srêngming | bab sranduning pun turôngga | ugi wontên kang pinilih | sami andarbèni watak | pinêndhêt ingkang prayogi ||

29. Madiaswa lingira rum | adhuh mitraku wong sigit | de tan ana kaliwatan | dalah sranduning turanggi | dadak prêlu ditakokna | lêrês inggih pancèn mawi ||

30. kalamun sagêd pikantuk | punika langku[3] utami | mangkya sranduning turôngga | kula pêndhêtakên saking | dêntayyanjana awi [...] | aksara ba kang mungkasi ||

31. ilu ingkang têgêsipun |

--- 2 : 131 ---

watêk ènthèng lambenèki | ilat alit gilig watak | burus lana manahnèki | untu alit rêntêg rantak | pucuk mêdal sawatawis ||

32. utawi kang dêngkèng pucuk | ugi mêdal sawatawis | manjing dhatêng kabagusan | tuwin burus manahnèki | têbih maring nora lana | irung kang anikêl pakis ||

33. manjing kabagusan namung | idêp rêmpêg jajanèki | tuwin ingkang alêlamban | watêk têgêse tyasnèki | uwang kalimis gobogan | tumrap kabagusan naming ||

34. ula-ula ingkang wangun | amapah pisang utawi | saha gilig tosanira | watak sakeca kang nitih | iga ingkang upih mayat | manjing sambadaning warni ||

35. andhêman kang kiyat kêdhut | anjêngkêrut nganan ngering | punika watêke rosa | ugêl-ugêl dhapur kadi | gagang daru watêkira | sakeca tumpakannèki ||

36. tuwin bagus warninipun | unyêng-unyêngan kamuging[4] | ing cithak [...] | watêk burus manahnèki | aka [...] | [...] raca kang winarni ||

32. Pangkur

1. [...] nêr sarta | lênyêt lêkok [...] | dhatêng kabagusanipun | catunya [...] p | kang ran catu lambe nginggil ingkang pucuk | kalêbêt ing kabagusan | myang watêg graita lantip ||

2. cithak lêbêt kang lêkokan | inggih manjing mring kabagusan aming | cêthik kang igil puniku | pan dhukuli [...] apan | manjing dhatêng sambadaning ingkang wujud | ca [...] gèpèng kêncêng pan | watêk rikat plajêngnèki ||

--- 2 : 132 ---

3. kang ran calung wit wadidang | têkèng dhêngkul calung namanirèki | cêlêkuthikan puniku | kalêbêt watêkira | trajang sae miwah ènthèng junjungipun | ingkang aksara ca têlas | aksara ka kang gumanti ||

4. kuping kang muluh katigas | myang kapancas rosa bagus kang warni | kuncung kang ngumbala mawur | bantêr kèh manahira | kintêl ingkang kadidene ulêr jêngdhung | watêke ènthèng lambenya | sarta bagus warnanèki ||

5. kulit kang tipis anglamat | saha ingkang kandêl dagingirèki | watêk bantêr manahipun | kutis mandhukul mayat | murugakên sabdaning wujudipun[5] | konthol pindha manggis lawan | ingkang dhapur ngalak ambing ||

6. lir kalak ambing wohira | rosa kuwat watêking kang turanggi | ngalèn lêbêt lêkokipun | sarta kapara panjang | pan têtiga punika wêwatêkipun | sapisan inggil junjungnya | plajêng rikat wagêt sirig ||

7. kuwur kang anguku bima | muhung dhatêng kabagusaning wajik | kêmpung kang bêdhadhag amung | [...] | kang wus têlas aksara [...] | [...] tlapukan kang kandêl apan | klê [...] aming ||

8. tapikan kang tipis wrata | saha ingkang dhapur macucal aking | watêk kumringsik tyasipun | myang sae warnanira | tapak hyang kang jajar tan balabèr iku | marang gusi watêkira | alana manahirèki ||

9. têtiyang ingkang ajajar | ugi watêk tulus manahirèki | têpak mayat saha agung | watêkira arosa | tur sambada tuwin bagus warninipun | tunggarana agêng sarta | kadi sirah têkèk warni ||

--- 2 : 133 ---

10. punika watêke rosa | taracak kang nanjung dhapurirèki | sarta alus sêratipun | watak rikat plajêngnya | tuwin bêtah tur asae warninipun | kang aksara ta wus têlas | aksara sa kang gumanti ||

11. suri tipis mawur wrata | watêk bantêr manahira kumrisik | sirah acêlak saha gung | manjing mring kabagusan | siyung ingkang basan dawêg agêngipun | watêk burus manahira | silit kang mapon prayogi ||

12. muhung mring saening warna | supit ingkang rapêt watêkirèki | awèt ingkang rosanipun | kang ran supit punika | lêdhokane tracak sangandhaping kucur | suku ngajêng kang anjala | bagus kawujudannèki ||

13. aksara sa sampun têlas | mangkya gantya aksara wa winarni | wulu ingkang tipis alus | saha kang mandhês gilap | watêk bantêr kumrisik warnanya bagus | wangkong ingkang radi wiyar | manjing kabagusa[6] aming ||

14. wayang tipis kêngkêng aran | watêk rosa myang kabagusan manjing | wiron ganjêl atangipun | watêk burus manahnya | kang ran wiron punika ingkang jêngkêrut | kiwa têngêning andhêman | wadhuk kang bêdhadhag manjing ||

15. dhumatêng ing kasêmbadan | wadidang kang wangun bongkoting arit | manjing kabagusanipun | aksara wa wus têlas | kang aksara ma mangkya ingkang winuwus | prayagi punika ulat | kang anjêgurêng prayogi ||

16. nging kang sarèh sêmunira | watêg lana manahe mitayani | pacêg alit gilig amung | [...][7] | manjing marang kabagusan | pasunira ingkang kadi ||

17. mungkal kêrang [kê...]

--- 2 : 134 ---

[...rang] amung marang | kabagusan pancadan kang mandhikil | manjing sambadaning [...] | tanapi kabagusan | pipi ingkang kaduk kandêl ga [...] | murukkên pantêsing warna | pucak ingkang landhung manjing ||

18. muhung dhatêng kabagusan | pupunira ingkang amukang gangsir | ugi bagus warninipun | purus kang agêng cêlak | watêk rosa myang bantêr palajêngipun | palintangan ingkang wiyar | watêk panjang umurnèki ||

19. pusêr têbih lan purusa | watêkipun bêtah palajêngnèki | aksara pa sampun santun | aksara ja winarna | jêngku ingkang kados capu warninipun | manjing dhatêng kabagusan | jalak ingkang dhapurnèki ||

20. lir gigir kintêl punika | watêk rosa juluk kang igilnèki | anglangkungi jalak wau | manjing sambodèng warna | jilir ingkang mandhikil kalêbêt bagus | jompong ingkang agêng panjang | manjing sambadaning warni ||

21. janggut ingkang dhapur jangkar | manjing dhatêng kabagusaning warni | janggêl ingkang panjang agung | myang gèpèng watêk rosa | aksara ja sampun têlas ga kang anusul[8] | gusi kang wradin watêknya | aburus manahirèki ||

22. gulu ingkang wiyar ngandhap | nginggil gilig bagus sambodèng warni | garis kang malira wujud | watêk cukat trajangnya | tuwin rikat tarampil palajêngipun | gêdhog kang dalêjêr panjang | apan rosa watêknèki ||

23. galêng kang galigir rosa | gandhik ingkang kiyal pan rosa ugi | ingkang aksara ga sampun | aksara ba pungkasan | bangar ingkang wiyar bêtah plajêngipun | myang bagus bangar punika | lèngipun irung kêkalih ||

24. bungur kang ginrayang kadya | cucag garing rosa watêkirèki | bobat kang kêngkêng puniku | manjing

--- 2 : 125[9] ---

dhatêng karosan | bokong ingkang nyangkok imbana kadhapur | utawi lir cangkok maja | muhung mring bagusing warni ||

25. buntut ingkang mapah pucang | watêkipun lana manahirèki | wus tamat sarandonipun | kapal kang pinilala | Mas Cêbolang umatur kalangkung nuwun | mênggah ulêsing turôngga | ingkang kalêbêt utami ||

26. myang manggèning prabotira | Kyai Madiaswa lingira ris[10] | ulêsing turôngga amung | abrit cêmêng utawa | dene prabot pyambak-pyambak manggènipun | inggih praboting turôngga | kang abrit mangkya winarni ||

27. suri ingkang tipis pêra | wulu pandhês tipis kulitirèki | kêkuncung ngumbala mawur | buntut ingkang tan kathah | utawi kang kapara sarang puniku | nracak nanjung lus sêratnya | bêbalungipun kang alit ||

28. prabotipun kapal krêsna | kunjung kêmpêl dalojor surinèki | kandêl dlojor kêmpêl patut | buntut amapah pucang | wulu gropok kacêl kêndho kulitipun | taracak cèpèr sêmbada | agêng bêbalungannèki ||

29. silih asihing dandosan | tuwin ulêsipun kang turanggi[11] | kapal abrit prabotipun | ingkang dados pêthingan | gangsal kuncung suri kulit tracak wulu | mung kêkalih kapal krêsna | buntut lawan balungnèki ||

30. mênggah katêranganira | kapal ingkang pilihan prabotnèki | kuncung kang ngumbala mawur | suri kang tipis atap | wulu kandêl atipis kang kulitipun | buntut dhapur papah pucang | kang agêng bêbalungnèki ||

31. tracak kang alus sêratnya | dhapur nanjung jangkêp [jangkê...]

--- 2 : 126 ---

[...p] kasapta warni | mila kapêndhêtan iku | silih asih jalaran | saupami kapal punika anamung | kadunungan dadosannya | amaligi kapal abrit ||

32. tamtu tan burus manahnya | saha bantêr karosan tan darbèni | bilih kadunungan namung | dadosan kapal krêsna | pasthi kirang saha manah sangêt cubluk | manawi dandosanira | sagêt jangkêp silih asih ||

33. kadi kang kasêbut ngarsa | ingkang tamtu bagus warnanirèki | sarta bagus manahipun | ajêg karosanira | kasêmbadan kabagusan ingkang wujud | ingkang angsal papêthingan | saking ing kawan prakawis ||

34. kang rumiyin saking pada | kalih raga jôngga ingkang kaping tri | wadana jangkêp ping catur | bab raosing tumpakan | kapal ingkang lana myang graita tuhu | utami utawi rosa | punika saèstunèki ||

35. sakeca tumpakanira | dhuh mitrèngsun mung kantun saprakawis | inggih punika bab ngukur | Cêbolang angrêrêpa | ayya tanggung kula nyuwun babaripun | Madiaswa mêdhar sabda | yèn badhe ngukur turanggi ||

36. kêdah mawi srana tampar | ukur sanga patrapira winarni | ingkang dèn ukur rumuhun | gêl-ugêl suku ngarsa | ingkang têngên tatêrusan gathuk têpung | lajêng katêkuk-têkuka | kaping sanga kathahnèki ||

37. wusing katêkuk ping sanga | gya kaukur wit saking tracak ngarsi | manginggil pangukuripun | dumuginipun jalak | lamun langkung pra kalih wêlas linuhung | yèn langkung sapara sanga | punika kirang prayogi ||

38. ukur sambada winarna | wit ujunging catu lajêng manginggil | dumugi jajompongipun [jajompong...]

--- 2 : 127 ---

[...ipun] | tumuntên kalajêngna | turut maring sanginggiling surinipun | sadumuginipun jalak | lajêng katurutkên maring ||

39. ula-ula linajêngna | dumugining ing pucuk janggêlnèki | pangukur bilih wus rampung | gya kasampirkên jalak | bilih sagêt langkung saking suku ngayun | kiwa têngên pan prayoga | sêmbada bilih nêtêpi ||

40. yèn cupêt awon yaktinya | kapal jinggring punika pun wastani | wus tamat sadayanipun | bab ayun jêngandika | tiyang èstri gènnya sêsaji wus rampung | lah sumôngga sami dhahar | ngêlih ulun gêgirisi ||

33. Girisa

1. Cêbolang matur sumôngga | wus tilar saking pandhapa | pinarak têngahing wisma | parigêl Nyi Madiaswa | angladosi tamunira | Ki Wisma nglinggih punika | warnine bok ayu para | sawêg awawêka tiga ||

2. andhêku kang sinung sabda | noraga aris turira | bak ayu wus lami kula | têpang lawan rakandika | sawêg samangke pinanggya | kalawan ijêngandika | sampun kirang pangaksama | mring pun pêkir kawlasarsa ||

3. Nyi Wisma mangsuli sabda | punapi rinasakêna | tyang wus ingakên sudara | lawan raka jêngandika | adhi sampun mawi taha | Cêbolang sru panuwunnya | wus wantingan kalihira | gya nadhah langkung mirasa ||

4. rahap nutuk sawusira | dumugi gya cinarikan | wowohan lumadyèng ngarsa | wawi punika mangsêgan | andhêku kang sinung sabda | gya ngambil [ngambi...]

--- 2 : 128 ---

[...l] sasukanira | Cêbolang ris atêtanya | mênggah ingkang pangandika ||

5. kathah kang dèrèng uninga | basan driji têngah gêsang | angarêm-arêm punika | gônda kasisir myang buntar | kaosikkên winantonan | amêr-amêr kinathahan | imbal sêrêg rêsik dhagnya | kacêngèr myang kinothongan ||

6. sêrêng myang lumampah dhandhang | kasanggi kandhali unclang | nyangkol kandhali anjèngèr | makêm kacawuk sasmita | kacariki monyar-manyir | tuwin kang ran palintangan | kadi paran wrêdinira | utawi katêrangannya ||

7. Mardiaswa sung wangsulan | lêrês punika bêbasan | èstu awis ingkang wikan | manawi botên jinarwan | piniyagah nora komram | bilih tiyang dèrèng atam | mênggah punika bêbasan | makatên ingkang katrangan ||

8. dariji ing têngah gêsang | angolah-alih pan angsal | angarêm-arêm punika | sarana tan katandukan | pangêrèh ingkang turôngga | gônda kasilir punika | camêthi sarananira | pinolahkên yya tumiba ||

9. ngajrih-ajrihi kewala | lênggah buntar patrapira | kapara wingking punika | kaosikakên kajêngnya | tangsulipun ingkang kêdah | kaobahakên kalawan | kêrêp kaoyok kang badan | kadhêdhêk myang kawantonan ||

10. kawantonan swardinira | dipun camêthi punika | amêr-amêr panyêpêngnya | kanang apus kêncêng madya | dipun kathahi têgêsnya | punika kang kinathahan | manahe ponang turôngga | sarananya ingkang numpak ||

11. amrêdêngkên manahira | utawi anggadhahana [anggadhah...]

--- 2 : 129 ---

[...ana] | raos sêdya murih praya | plajêngipun kang turôngga | imbal lampah gagro jarwa | sêrêg punika bocongnya | kang numpaki amingsêta | mangajêng têrus ing nala ||

12. rêsik andhêgnya punika | andhêg ingkang grêg kewala | kacêngèrakên punika | dipun sêngkakkên têgêsnya | dipun kothongi kajêngnya | punika manahe kuda | binudi kakothongana | kinêmbanan sarananya ||

13. sêrêng punika sirignya | kapal tingalipun rikat | nanging rindhik sayêktosnya | lumampah dhandhang punika | ingkang surinipun kapal | ngajêng wingking cuthat-cuthat | pramilane winastanan | lumampah dhandhang maksutnya ||

14. andhandhang angarsa-arsa | pikajêngan kang anumpak | yèn sinêdya kasirigna | inggih lajêng nyirig dhawak | yèn sêdya kasandêrêna | gih lajêng nyandêr kewala | makatên sasaminira | basane wus nunggal karsa ||

15. ngajêng kasanggi punika | nyêpêng apus kainggilna | angêncolang kang kandhal yya | kêdah kalêpèh sarana | mundhuk manthuk kang turôngga | nyangkol kandhali punika | kacangkolkên ing ngêbamnya | dhèngèr adhangak jawanya ||

16. makêm punika turôngga | angingkêmi kandhalinya | kacawuk yèku kasêndhal | manginggil panyêndhalira | suka sasmita turôngga | titikên sasampunira | karangkèt mêdal kajêngnya | gya pandhapan sasaminya ||

17. anyaraki patrapira | kinocoran lambenira | klayan toya kang warata | gya ingusapakên karna | monyar-manyir lambenira | inggih tan ajêg punika | kang winastan palintangan | punika unyêng-unyêngan ||

18. kang nèng ngajênging

--- 2 : 130 ---

purusa | wus tamat sadayanira | Mas Cêbolang langkung suka | saha nuwun aturira | sarèhning sampun dumugya | kula nyuwun pêpaliman | wangsul maring pamondhokan | sami kantuna raharja ||

19. Nyai Wisma nulya mêdal | umatur ing tamunira | pun adhi bilih sêmbada | ngantosana sawatara | ulun damêl wedang kahwa | linalapan gêndhis klapa | punika sampun samêkta | Cêbolang mèsêm lingira ||

20. bakyu iki dhasar bisa | anuju maring driyamba | saèstu atur kawula | sabên-sabên mêntas nêdha | kêdah ngombe wedang kahwa | bilih tan makatên kêmba | wedang wus lumadèng ngarsa | kumêmbul gambuh gandanya ||

34. Gambuh

1. sawusira anginum | wedang kahwa Cêbolang umatur | sarêng sampun kasiraman wedang kopi | kang kalimput nulya thukul | nênggih kang dèrèng kacriyos ||

2. wontên tiyang amuwus | lambe kuda wolu warninipun | gandhul abot antêp gamoh ètêl gêmi | ènthèng mrayang jangkêpipun | kathah kang sami padudon ||

3. paran ta wijangipun | Madiaswa gèdhèg lingira rum | bêbasane si adhi anguras kwali | dalah kumlate tan kantun | punika pamanggih ingong ||

4. kang winastan puniku | lambe gandhul inggih patrapipun | lambe ngungsêp mangandhap datanpa kering | de lambe abot winuwus | kang badal kêndhali noncong ||

5. sirahnya datan dhingkluk | nanging gêsang inggih basanipun | lambe antêp ugi ambadal kêndhali | sirah botên purun dhingkluk | nanging cangkêm pungguh yêktos ||

6. lambe gamoh puniku | langkung sae pilihan saèstu | ingkang ènthèng purun ngêculkên kêndhali [kêndha...]

--- 2 : 131 ---

[...li] | de lambe ètêl kang kêdhut | ananging ènthèng kemawon ||

7. tur tinantonan purun | lambe gêmi punika winuwus | ingkang tipis gamoh tinantonan kenging | de lambe ènthèng puniku | nama myang raos wus jumboh ||

8. mrayang pungkasanipun | lambe ènthèng tadhah datan purun | de kêndhali ugi kêdah angucali | kang rujuk lan lambenipun | botên kenging carup awor ||

9. kapal kang lambe gandhul | manahira landhêp graitèku | kêdah mawi kêndhali kang lênggang tuwin | ingkang awrat bobotipun | wunèn kang mulu sayêktos ||

10. sêsêr cêkapan namung | sarungannya botên mawi brangus | pangangkahe ing têngah dipun kêmbani | dèn rêrisi lambenipun | panyêpênge apus pêngkoh ||

11. kasanggiha puniku | saking sakêdhik supadosipun | badhe sagêd lêga lambening turanggi | narik lêganing tyas tuhu | kapal anurut sapakon ||

12. kapal drat lambenipun | manah kathah graitane iku | lambe awrat punika tigang prakawis | sapisan dhasaring tutuk | kêndhali kang ènthèng condhong ||

13. samadya landhêpipun | sêsêrira ingkang radi landhung | bilih awratipun wau saking gusi | kêndhali kang awrat kêthul | sêsêr kapara ngalokro ||

14. manawi awratipun | saking ilat kêndhali kang kêthul | ingkang awrat sêsêr cêkak tumèmpèl ing | lambe de pangangkahipun | têngah tambuh ngajêng tamboh ||

15. pinèt salintiripun | tyasing kapal yya dèn grusa-grusu | wit lambening kapal lamun pinarduli | kantun budi manahipun | lêga amanut sapakon ||

16. yèn antêp lambenipun | kêdah ngangge

--- 2 : 132 ---

kandhali puniku | ingkang awrat lênggang landhêp wunènèki | raos antêp sababipun | kirang rosa suku nyleyor ||

17. taracak ugi miyur | saha lambe kirang gamohipun | pangangkahnya ing ngajêng kêdah sinanggi | dèn rêrisi lambenipun | têngah winantonan gupoh ||

18. wingking winantu-wantu | tinempelan ing camêthinipun | ngirih-irih dènnya miluta mrih kenging | tyasing kuda lêngganipun | dadya miturut sapakon ||

19. kang ènthèng lambenipun | manahira basane sumuruh | graitane winastanan pan sayêkti | lambe manahipun gamuh | kêndhalinira kang condhong ||

20. nèm ènthèng wunèn kêthul | ing pangangkah kêdah langkung alus | ngarah-arah arèrèh angirih-irih | sampun kuciwa ing sêmu | tyas sumèlèh ngatos-atos ||

21. awit kapal puniku | wus kalêbêt sae manahipun | bilih lêpat ing pangangkah anjalari | badhe muyap manahipun | wurung dandosan sayêktos ||

22. kang kirang manahipun | nanging landhêp graitanya mulus | lambe kandêl kêndhalinya kêdah milih | ingkang ènthèng wunènipun | ing pangangkah ngatos-atos ||

23. dèn rêrisi ing ngayun | de ing têngah sinêrêga muhung | wingking dipun kempoli kanang camêthi | nyarêngi lêganing kayun | narik mring lambe gumolong ||

24. srat katuranggan sampun | nyêbutakên patrap kang kadyèku | basanipun katula tinali-tali | saèstu angèl kalangkung | ing pamrih sagêde golong ||

25. kapal kang kirang kalbu | sumpêg sêbêl panggraitanipun | nanging lambe bêbasanipun agêmi | kêndhali kêdah kang kêthul | saha ingkang tanpa bobot ||

26. mêgah[12] pangangkahipun [pa...]

--- 2 : 133 ---

[...ngangkahipun] | ing panumpak ngajêng dèn atambuh | de ing têngah tan kêndhat dipun wantoni | iki pinêthil ing têmbung | tinaliti ingkang prabot ||

27. dhêsir yya cêkak landhung | sarungannya ingkang mawi brangus | adad sagêd lêga manahe turanggi | narik dhatêng lambenipun | punika kang wus kalakon ||

28. kapal kèh manahipun | panggraita kirang dhasar cubluk | lambe mrayang punika kêndhalinèki | ingkang awrat saha kêthul | binalêbêt sinjang amoh ||

29. sêsêr tumèmpèl gathuk | marang lambe de pangangkahipun | ingkang numpak panyêpênging apusnèki | tumrape ing lambe amung | amêr-amêr sarta kukoh ||

30. lênggahing badan anrus | kang sêmèlèh myang sarèh tyasipun | pangangkahing lampah mung salah satugil[13] | botên kenging santun-santun | yèn dèrèng sae sayêktos ||

31. kapal kèh manahipun | graita kèh lawan manah tumbuk | nanging kirang landhêp ènthèng lambenèki | manahipun kirang gambuh | mênggah kêndhali kang condhong ||

32. kang antêp saha kêthul | pangangkahing panumpak puniku | botên kenging kawasa-wasa mrih gêlis | saking sakêdhik mèt kayun | sêrênging sumèh trus batos ||

33. bab lambe mung puniku | inggih adhi sasêrêpan ulun | Mas Cêbolang dhêku aris aturnèki | kakang ing pangintên ulun | bokmanawi wus tan mrojol ||

34. saking wawolu wau | kalilana ulun lajêng mundur | maring pondhok Ki Wisma miwah kang èstri | wawi wangsul jawi pintu | asung pudya karahayon ||

35. cinarita apan wus | lami dènnya amarsudèng kawruh | ing pangrèhing turôngga marang Ki Madi | kacathêt sajroning kalbu | sadaya sampun [sa...]

--- 2 : 134 ---

[...mpun] kagayoh ||

36. sawiji dina nuju | nèng pondhokan Mad Têngara gupuh | aprasabên kakang kantuna ing panti | mupung botên wontên tamu | ulun sakêdhap yun mlancong ||

37. sowan nyi uwa juru | pujangkara prêlu nyuwun tuduh | badhe dêging rancangan griya puniki | ingkang sae dintênipun | Mas Cêbolang lingira lon ||

38. yayi bilih panuju | myang tan wontên ing pakèwêdipun | kula tumut sowan supadi mêwahi | antuka wanuhan luhung | pyagung sêpuh ali raos ||

39. Ki Amat sukèng kalbu | kakang lakung prayogi saèstu | uwa juru saking pangraos tyas mami | bab etang-etang wus lakung | mila kinathik sang katong ||

40. sanggyaning pra priyantun | bilih badhe akagungan prêlu | tamtu nyuwun papetangan kang prayogi | dhumatêng pun uwa juru | mrih lastantun karahayon ||

41. Cêbolang malih muwus | wawi adhi kula èstu tumut | wus umangkat santri papat kang umiring | nèng ênu datan winuwus | kèndêl ing pintu sang anom ||

35. Sinom

1. kyai juru pujangkara | bakdaning waktu ngasari | angidêri têtanêman | sasêkaran warni-warni | nèng kiwa têngên panti | ginula-gula binatur | sêlaning bêbaturan | ingurug karikil langking | pagêr luntas pinapak-papak naracak ||

2. wadene lumadyèng wuntat | sira Nikèn Pujastuti | nglugas tan mawi rasukan | arimong kurasi kuning | lading alit cinangking | parêkan kalih nèng pungkur | ambêkta panadhahan | siji bêkta talam alit | isi gantèn tumumpang anèng sap asta ||

3. ki juru angalap sêkar | sinungkên marang kang rayi | tinata nèng panadhahan | nulya mring kêbonan wingking | ngundhuhi kacang cipir | boncis kapri myang katimun | tanapi gagudhangan | wangsul mring plataran malih | angundhuhi wowohan mawarna-warna ||

4. antuk kalih panadhahan | ki juru ngandika aris [ari...]

--- 2 : 135 ---

[...s] | nikèn sira sadhiyaa | saanane kang pra [...] | aja [...] ciwani | kang patut kanggo sasuguh | kèndêl dènnya [...] | Ki Mad Têngara mangarsi | wusing cêlak kyai juru angandika ||

5. jêbèng saka ngêndi sira | wangune kaya wigati | umatur Kyai Têngara | ulun muhung saking panti | prêlu sowan mariki | akalihan bêkta tamu | pun kakang Mas Cêbolang | kula tilar wontên jawi | kyai juru ngandika mring èstrinira ||

6. Nikèn wus sira muliha | banjurêna prentah mami | mêngko sabakdaning ngisa | ki tamu ajakkên bukti | lèngsèr Nyi Pujastuti | Têngara turana gupuh | putraku Mas Cêbolang | yya kadangon anèng jawi | Mad Têngara mundur praptèng paregolan ||

7. nulya ingirit mangarsa | santri catur tansèng wingking | praptèng plataran pinapag | mring ki juru gya kinanthi | sarwi nêmbrama manis | padha bêcik sira bagus | lami sun ngarsa-arsa | kowe mau saka ngêndi | kang liningan umatur pangèstu tuwan ||

8. muhung saking pamondhokan | bêbasan kapasang yogi | wus lami ulun yun sowan | pun adhi wau sung uning | badhe sowan mariki | mila ulun lajêng klayu | nêngêna pinanggihan | nèng panti kilèn pandhapi | dhapur kampung wetan ngilèn ing emperan ||

9. kori têngah trus pêngkêran | patamanan kilèn panti | têngah sinungan balumbang | ingingonan wadêr abrit | lêlarèn angubêngi | sinung sidhatan mangidul | mring balumbanging langgar ||

--- 2 : 136 ---

binatura sela putih | toya wêning gagêng mirut ngering nganan ||

10. sri kawuryan piniyarsa | sauran [...] ling pêksi | kang samya anèng sêngkêran | kadi su [...] ge maring | ingkang anêmbe prapti | brêkutut aduduk layu | dêrkuku putêr pêthak | blastêr dara gondhok pèrsi | nori atat miwah pêksi cèh-ocehan ||

11. lir mamèrkên swaranira | sru sakeca piniyarsi | wus tata dènira lênggah | sunggata lumajwèng ngarsi | pasêsan gantèn wangi | patehan pangiringipun | dhaharan rarêmikan | ki juru angancarani | jêbèng kono saanane rinahaban ||

12. andhêku kang sinung sabda | pasunggatan dèn tanggapi | minum wedang myang dhaharan | sinêlanan gantèn wangi | Ki Amat matur aris | gatosipun sowan ulun | badhe ngadêgkên griya | nyuwun tanggal wulan ari | nuwun benjing punapa prayoganira ||

13. ki juru mèsêm ngandika | upama aja barêngi | lan gawene bakyunira | sasi Bêsar kang prayogi | ta besuk bae kaki | Rabingulakir sitangsu | yèn wis cêdhak kewala | sira ngelingêna mami | Ki Têngara andhêku matur sandika ||

14. ngandika malih Ki Wisma | marang ing tamunirèki | ing karane kabênêran | sisan ulun asung uning | Bêsar ing ngarêp iki | manira yun amêmantu | ngomah-omahke anak | wadon ran Rara Mustari | dhaup lawan Gus Samsu atmajanira ||

15. Ki Ngabèi Mangunarja | kadêmangan ing Pangasih | lamun sira durung linggar | êndak purih angawruhi | Cêbolang matur aris | sêndika langkung [lang...]

--- 2 : 137 ---

[...kung] panuju | mênggah têmpuking karya | wontên ing dintên punapi | ki juru [...] sauwise bêdhol tumbak ||

16. ing tanggal kaping patbêlas | Jumungah Pon amarêngi | pêcak sawêlas ningkahnya | sorene bakda maribi | pangantèn banjur panggih | mung calimèn basanipun | marma rinira Amad | gone rêp ngadêgkên panti | dak kon mundur dadi tan bêbèncèng karya ||

17. hèh Ragaduta dandana | unjukna lapuran iki | jujugna regol kewala | katur Nyi Gung ingkang tampi | sêrat wus dèn tampani | Ragaduta nulya mundur | Cêbolang bêbêg ing tyas | nanging ayun matur ajrih | jroning migu gagas badhe aturira ||

18. rêraosan lan Ki Amat | ngadêgipun wisma adhi | punapi mawi pilihan | tan prayogi jangji sasi | Ki Amat amangsuli | makatên saèstunipun | nanging kula tan wikan | kajawi matur kiyai | uwa juru supados têranging nala ||

19. uwa punika pun kakang | atêtanya dhatêng mami | masalah ngadêgkên griya | paran katêrangannèki | ki juru ngandika ris | adêging omah puniku | lawan tibaning pangkat | pan padha etanganèki | mula lamun jêng sultan ayun misudha ||

20. sadurunge kalaksanan | dhawuh maring mami dhingin | mundhut palapuran ingwang | dina sasi kang prayogi | lan lamun amarêngi | kagungan putra sang mulku | miyose atmajendra | uga ulun angaturi | papetangan atanapi papèngêtan ||

21. kalamun ana grahana | kalawan teja kaèksi | lintang kumukus brah ing rat | tibane laetulkadri | ulun banjur ngaturi | katrangan sarat tinutup | akanthi palapuran | karsa amisudhèng wrêsni |

--- 2 : 138 ---

piyarsakna kang bêcik lawan kang ala ||

22. iki lah mapan pratingkah | ngadêg-adêgakên nênggih | sabarang kang dèn adêgna | bupati utawa mantri | miwah ta saliyaning | kaya ngadêgakên iku | ing wisma sapadhanya | miliha sasi kang bêcik | ingkang ala wajib sira singgahana ||

23. kalamun sasi Mukaram | ala watêke tan bêcik | mapan manggung kasusahan | gêringan payah tanpolih | ing têtômba tumuli | yèn ana durbaya tulus | yèn na pêpadon kalah | amung ngadêgkên narpati | ingkang bêcik liyane iku pan ala ||

24. yèn ing sasi Sapar ala | singgahana ora bêcik | tan wurung lara kasandhang | nanging tan tumêkèng pati | yèn nênandura bêcik | iya ing wiwitanipun | têngahan lan wêkasan | wurung lire nora dadi | tombok donya sirna ora abarêkat ||

25. ing Rabingulawal ala | agêringan watêknèki | miwah ta kapatèn garwa | yèn nênandur nora dadi | lan alanipun malih | kêrêp kadhêndhèng Hyang Agung | Rabingulakir wulan | pilihên iku kang bêcik | ing sabarang iku kang ingadêgêna ||

26. mapan wahyuning kapenak | sabarang prentahe dadi | barang karêpe katêkan | yèn pêpadon mênang ugi | ing sakarsanirèki | yèn nênandur yêkti tulus | lan nora na kandhêgnya | têkan êmas lawan picis | kang supangat jêng nabi nayakaning rat ||

27. lan sapolahe rinêksa | dening Hyang Kang Maha Suksci | de sasi Jumadiawal | ala pan agung prihatin | pêtêngan atèn nênggih | punika wêwatêkipun | yèn apêpadon kalah | anênandur nonora [no...]

--- 2 : 139 ---

[...nora] dadi[14] | kinirangan rijêki dening Pangeran ||

28. Jumadilakir kang wulan | singgahana nora bêcik | akèh rijêki kang prapta | nora nganti dipun bukti | pan agung dèn malingi | kasayaban angguripun | lawan kêrêp kadhêndha | sathithik sukaning ati | apan kêrêp kasusahaning kang manah ||

29. ing sasi Rêjêp pan ala | arang sukaning kang ati | mapan akèh susahira | tininggal maring ing siwi | nênandur nora dadi | bawur angên-angênipun | tan antuk kang sapangat | jêng nabi duta sinêlir | yèn ing sasi Saban puniku utama ||

30. sabarang kang dèn adêgna | punika pan luwih bêcik | akèh rijêki kang prapta | tur sami kalal binukti | kèdhêp parentahnèki | akèh wong kang apitutur | tur padha wèh mapangat | sabarang karêpe dadi | apan antuk kang sapangat Rasullolah ||

31. salalahu huwasalam | wulan Ramêlan tan bêcik | tansah kangelan kang manah | ing lair tumêkèng batin | manggung kinirangan ugi[15] | marang wong kang gêthing iku | akèh wong ingkang ewa | anênandur nora dadi | prayogane padha sira sigahana ||

32. yèn ana ing sasi Sawal | tur bangêt gone tan bêcik | ambarêngi prihatinan | akèh kang wong angewani | wong angalani malih | akêrêp kêtaton iku | tan kèdhêp parentahnya | anênandur nora dadi | pan ing wulan Dulkangidah watêkira ||

33. sabarang kang dèn adêgna | pan asae watêknèki | apan magung kinasihan | mring sadulur sanak rabi | myang sapêpadhanèki |

--- 2 : 140 ---

atanapi mring wong sêpuh | anênandur tan prayoga[16] | mung sêdhêng petangannèki | pan ing wulan Dulkijah wêwatêkira ||

34. akèh rijêkine prapta | êmas atanapi picis | saisining wismanira | tumêkèng laladannèki | tuwin printahan sami | sadaya yêm manahipun | angsal ingkang supangat | Jêng Nabi Rasullolahi | salalahu wangalaihi wasalam ||

35. tamat gantya palairan | ngetung sing nêptuning ari | winor nêptuning pasaran | duk rikalanira lair | kayêktènira ugi | mapan akèh cocogipun | nadyan ta sulayaa | mung sathithik kèh nocogi | pinurwasing nêptuning dina pasaran ||

36. kalamun kapanggih astha | lairira jabang bayi | bambang pring panas baranan | watake pan rada drêngki | kurang marma kang ati | akèh wong kang dèn barangus | rêmên padu wong ika | yèn nêpsu sok bilaèni | wus kayaktèn samangkono watêkira ||

37. kalamun kapanggih sanga | lairira jabang bayi | watakira baranjalan | omah-omah asring ngalih | sabanira atêbih | namung ngungsèkakên gunung | kalamun duwe japa | watakira nora mandi | nora wangwang wong agawe karusakan ||

38. lamun kapanggih sadasa | lairira jabang bayi | anêdha watêk sêmbada | yèn winuruk anitèni | jêro nêpsune yêkti | abaut bisa mardhukun | tan rêmên tinakonan | juwèh-juwèh wong puniki | sumèh ulat trêsna maring kadangira ||

39. lamun kapanggih sawêlas | lairira jabang bayi | lamun barès tur prasaja | wani ngambah ing wêwangi | kêndêl wani ngêmasi | rêmên wèwèh wong puniku | loma maring sasama | alane yèn nandhang miskin | sok calimut jupuk duwèke

--- 2 : 141 ---

tatôngga ||

40. kalamun kapanggih rolas | lairira jabang bayi | kurang narima ing titah | akèh pêparahirèki | kasmaran mring pangasih | èstri atanapi jalu | gampang ngupaya pangan | watakira kurang manis | omah-omah wong ika asring kelangan ||

41. lamun kapanggih têlulas | lairira jaba[17] bayi | rênyah pamicaranira | gungane kapati-pati | nanging atine bêcik | rukun runtut mring sadulur | tan darbèni suwala | bêtah mêlèk tinggal bukti | yèn nyudagar watêke tabêri dagang ||

42. lamun kapanggih patbêlas | lairira jabang bayi | ing têmbe rare punika | sabarang karya pan bangkit | sakêdhap yèn tanduk bukti[18] | agangsar lamun winuruk | tuhu sinungsung janma | cacatira nora sugih | lêmbah manah wong ika rada sungkanan ||

43. lamun kapanggih limalas | lairira jabang bayi | karahjan rare punika | bisa mrentah mring sujanmi | kêras ladak ing ati | cukup mring pabuktinipun | nora kurang pamboga | kathah mitranira asih | mung cacade asring padu maring krama ||

44. lamun kapanggih nêm bêlas | lairira jabang bayi | sèdhêp maring silakrama | angrêsêpkên lamun angling | sugih asura sêkti | juwèh padone wong iku | sabarang kang cinipta | nora luput pasthi dadi | lamun bukti nora kêna pinalangan ||

45. lamun kapanggih pitulas | lairira jabang bayi | mênêng cêguk watêkira | yèn mêrgawe sok niwasi | glêgas-glêgês yèn angling | yèn duwe karêp sok wurung | asring sinungsung janma | kêrêp dèn paeka janmi | yèn kapadhan cipta lakung sukanira ||

46. lamun kapanggih wolulas | lairira jabang bayi | kaduk wani kurang duga |

--- 2 : 142 ---

kumalungkung sok panastin | biyas ulatirèki | yèn dinulu wong puniku | padonira sêmbranan | sumakehan lamun sugih | yèn tukaran dèn antêp tumuli ngalah ||

47. titi petunge plairan | mungguh sasi ingkang bêcik | kaanggo adêg-adêgan | wusing pakantuk kang sasi | kudu angetung maning | kang prayoga dinanipun | utawi nyingkirana | taliwangke sampar mayit | bangas sangar kalane wuku kang ngandhap ||

48. dhêndha kukudan dhungkulan | uga kudu disingkiri | Cêbolang aris turira | langkung lêganing tyas mami | nahên ta wanci mahrib | bêdhug ing lagar[19] tinabuh | santri lit kathah prapta | samya ngaji salawati | alêlagon tunggul miwah pacul gowa[20] ||

49. Ki Wisma aris ngandika | prayoga wêtu kariyin | tanggap ingkang sinung sabda | samya ngambil toyastuti | sawuse praptèng masjid | kang maca salawat suwuk | Nurwitri nulya adan | swara bantas alit mêthit | amung kurang sakêdhik wilêtanira ||

50. suwuking adan gya sunat | sawuse sunat mahribi | Ki Nurwitri nulya kamat | kèndêl kamat prêlu mahrib | ki juru angimami | têkèng bakda ngingsanipun | sampat kang pêpujian | sunatira amêpêki | bakda sunat kyai juru angandika ||

51. jêbèng ayo maring wisma | ibunta sadhiya bukti | tumurun saking ing lagar | Cêbolang Amad nèng wingking | sapraptanirèng panti | Pujastuti lon umatur | dhahar sampun samêkta | ki juru angancarani | payo jêbèng padha mangan saananya ||

52. ibune sira milua | mangan dimèn aja ganjil | kang sinung ling wus mangarsa | saha matur mangênjali | dasihe nyuwun uning | lah sintên tamu puniku | iku ran Mas Cêbolang |

--- 2 : 142[21] ---

asli ing Cilacap nagri | atmajane Janggan Naradi kang wusman ||

53. wis lawas nèng Ngèksigônda | mondhok ing wismanirèki | pulunan Tamat[22] Têngara | ingaku sudara wèdi | papat bature santri | pinarêng ing wêtunipun | slawase kapondhokan | rêjêkine têka mintir | wus dilalah malah yun ngadêgkên griya ||

54. Pujastuti angandika | sokur sokur sira kaki | muga-muga lêstarèkna | andhêku kang sinung angling | kulup kang anyar kèksi | sanadyan nêmbe katêmu | rasaning atiningwang | tan beda lan rinirèki | kaya uwus kulina luwih sawarsa ||

55. Mas Cêbolang aturira | kalangkung nuwun kapundhi | sapintên-pintên nugraha | kang dhumawuh jasat mami | karêngkuh kadi siwi | mênggah sotyaning tyas ulun | kadya rêna priyawak | sampun kirang pangaksami | rèh tyas mônca èstu kirang silakrama ||

56. anutuk dènira nadhah | sadaya wus samya wanting | ambêng nulya cinarikan | linorokkên maring jawi | ki juru ngandika mring | garwa hèh ibune si ndhuk | sesuk Nyi Padmasastra | lawan Nyai Sundhamundhing | aturana mrene jakên parêmbugan ||

57. Pujastuti tur sandika | bibar wangsul maring jawi | santri papat lagya nadhah | Ki Wisma ngling ayya isin | banjurna gonmu bukti | kang liningan matur nuwun | mangsuli pinarakan | wusing dhahar buwang amis | nulya sami êsês atanapi mucang ||

58. alon matur Mas Cêbolang | paran katêrangannèki | takbirane kang grahana | surya atanapi sasi | mênggah ngalamatnèki | sanès atanapi jumbuh | myang ngalamate teja | lintang kumurut utawi | punang lindhu ulun suwun sasêrêpan ||

59. kyai ju [...] saba | grahana

--- 2 : 143 ---

surya myang sasi | iku ngalamate padha | mangkana urutirèki | yèn grahana marêngi | Mukaram ing wulanipun | ngalamate akathah | ing pitênah lan bilai | wong kang sugih-sugih samya karusakan ||

60. wong kang miskin samya saras | yèn Sapar ika marêngi | [...][23] | yèn grahana ing sasi | [...][24] | Rabingulawal kang nuju | ngalamate pailan | lan akathah kang ngêmasi | miwah kathah udan angin masanira ||

61. lamun anuju grahana | ing wulan Rabingulakir | ngalamat wong sugih samya | akathah kang ngalih-alih | ingkang miskin-miskin[25] | akathah kalalènipun | lamun ana grahana | Jumadiawal kang sasi | lamat kathah kilat udan lawan gêlap ||

62. lamun anuju grahana | ing wulan Jumadiakir | lamun tulus wong sêsawah | tanduran padha andadi | woh-wohan murah sami | kalamun grahana nuju | nênggih ing wulan Rajab | akèh wong luwe bilai | akèh udan angin akèh wong palastra ||

63. yèn grahana wulan Saban | ngalamat manungsa sami | akèh karya kabêcikan | lan brêkat mupangat sami | sokur akèh kang muji | ing Hyang kang amaha luhur | lamun ana grahana | wulan Ramêlan marêngi | ngalamate pailan akèh wong rusak ||

64. lamun ing malêm Jumungah | ngalamat akèh bilai | asangêt gêgêmpuran[26] | akathah wong sami lalis | yèn grahana ing sasi | Sawal pan ngalamatipun | akathah wong kang lara | lawan akathah prihatin | yèn grahana nuju wulan Dulkangidah ||

65. lamat sangêt kang maruta | bayu

--- 2 : 144 ---

badra angin-angin | angrêbahakên kêkayyan | yèn grahana amarêngi | Dulkidah wulannèki | ngalamat akèh wong iku | sami asuka-suka | lan wong pêpakeyan sami | lan wong [...][27] ji samya ing dêdalan ||

66. lamun anuju grahana | ing wulan Dulkijah nênggih | lajêng ing wulan Mukaram | ing sajroning kalih sasi | ngalamat badhe ari | kiyamat ing mangsanipun | karsanira Hyang Suksma | akarya ilapat jawi | dèn waspada tibaning dudu lan iya ||

67. gantya ngalamate teja | lamun ana teja kèksi | ing wetan bênêr pratôndha | tulus panjênêngan aji | suka sakèhing janmi | tulus kang sarwa tinandur | pan murah sandhang pangan | dene yèn teja kaèksi | ngidul wetan pratôndha pêrang gêmpuran ||

68. lan wontên pakaryan awrat | malih yèn teja kaèksi | ing kidul bênêr pratôndha | larang bêras lawan pari | lawan akèh wong drêngki | kathah wong kang sami lampus | yèn teja katingalan | kidul kulon mratandhani | para mantri prasamya akèh sungkawa ||

69. lan wong cilik padha rusak | kêbo sapi padha mati | lan rêgane mundhak larang | lamun ana teja kèksi | kulon bênêr tan bêcik | pra pandhita para ratu | lamun wong ahlul lampah | myang wong ingkang tèki-tèki | sadayèki samya katêkèng sungkawa ||

70. teja lor kulon ngalamat | kèh wong mati saka gêring | wong gêdhe tataning rusak | teja lor bênêr winarni | wong cilik padha sêdhih | wong agung tan ana atut | nanging bras pari murah | murah kêbo murah sapi | wêkasane larang sandhang lawan pangan ||

71. teja lor wetan ngalamat | ratu katêkan prihatin | para mantri akèh rusak | wong cilik ngingu [ngi...]

--- 2 : 145 ---

[...ngu] kèh ngalih | saking wismanya sêdhih | dening [...] ura-uru | kêbo sapi kèh pêjah | larang udan mung dèn eling | kautaman kumambang bêkti mring Allah ||

36. Maskumambang

1. iki jêbèng sasmitanira Hyang Widhi | sakèhe kang umat | para ratu lan bupati | kang miyarsa ngestokêna ||

2. apan lintang kumukus panêngrannèki | lamun ana lintang | kumukus lor wetan nênggih | iku ngalamate ala ||

3. ana ratu aninggal para bupati | lawan ana karya | aramèn tan bêbayani | ning kèh desa padha rusak ||

4. lamun lintang kumukus lor kulon nênggih | ngalamate ala | ana ratu rêbut singgih | lan malih yèn ana lintang ||

5. kulon bênêr lintang kumukus mèngêti | ana madêg raja | bupati agung ngurmati | lan wong cilik akèh suka ||

6. kidul kulon kawuryan ngalamatnèki | ana ratu seda | para bupati prihatin | samya karya kabêcikan ||

7. akèh udan nanging murah bêras pari | wowohan dadya[28] | amung kêbo lawan sapi | kèh pêjah walahu aklam ||

8. lamun mijil kidul wetan martandhani | ana ratu padha | panjênêngan têkèng jangji | lan malih yèn ana litang ||

9. kumukus yèn mijil wetan bênêr nênggih | ngalamate ala | sang ratu sungkawèng galih | lan para bupati padha ||

10. kaewuhan desa risak kèh pagêring | lawan akèh udan | nanging murah bêras pari | wus titi walahu akam[29] ||

11. amarna rèh dalajading ingkang bumi | karsaning Hyng Suksma | gonjingira [go...]

--- 2 : 146 ---

[...njingira] ingkang siti | tan lyan saking kodrattolah ||

12. sagung ingkang manusa satanah Jawi | ebahing bantala | ingaran lindhu puniki | môngka dumadya pratôndha ||

13. lamun lindhu wulan Mukaram marêngi | wêtu subuh nglamat | arsa prang ing tanah Jawi | yèn lindhu ing wêktu luka ||

14. jroning Sura murah sandhang lan rijêki | yèn têngange nglamat | barkatan rahmat dhatêngi | yèn wêktu luhur ngalamat ||

15. yêkti arsa angalih ênggon sawiji | yèn ing wêktu ngasar | ana prang ngalamatnèki | yèn wêktu marib ngalamat ||

16. kathah janma ingkang anêmahi lalis | lamun wêktu ngisa | saisining bumi sami | olèh rahmating Pangeran ||

17. gantya lindhu ing wulan Sapar marêngi | wêktu subuh nglamat | ana pakaryan puniki | goning ratu niti desa ||

18. iya iku olèh bumi kang sawiji | yèn ing wêktu luka | ana pêrang nglamatnèki | yèn têngange ana pitnah ||

19. lamun wêktu luhur ngalamatirèki | sri nata sawadya | katêkanan nora bêcik | yèn wêktu ngasar ngalamat ||

20. samya asih sinisihan sakèh janmi | wêktu marib nglamat | akèh alih-alihan panti[30] | kalamun ing wêktu ngisa ||

21. ngalamate bilai agêng dhatêngi | dèn padha prayitna | anadene sarapnèki | anganggoa sinjang pêthak ||

22. kang amulus kalawan ingkang asuksci | myang kita ngucapa | kang bênêr santosèng ati | yya ngucap kang tanpa karya ||

23. yèn maujut ing Hyang kang maha luwih[31] | ayya sok ngucapa | mangan nginum ngati-ati | sabarang kang sarwa kalal ||

24. apadene padha sidêkaha sami | sakuwasanira |

--- 2 : 147 ---

sêga wuduk iwak pitik | nanging ingkang wulu tulak ||

25. ujubira anulak sakèh bilai | myang sakèh bêbaya | apan kunut donganèki | poma sami ngestokêna ||

26. gantya wulan Rabingulawal marêngi | waktu subuh nglamat | apailan ponang nagri | kalamun ing waktu luka ||

27. ngalamate ana nugrahaning Widhi | yè waktu luhur pan | nglamat ayun ana rêsi | prapta padesan myang praja ||

28. waktu ngasar nglamate bocah kang lalis | waktu mahrib lawan | waktu ngisa nglamatnèki | nora nana kara-kara ||

29. gantya wulan Rabinguakir marêngi | waktu subuh nglamat | pailan alarang bukti | lamun nuju wêktu luka ||

30. ngalamate murah bêras lawan pari | waktu luhur nglamat | datan ana kawis-kawis | waktu ngasar ana pêrang ||

31. lamun waktu marib ngalamatirèki | sakèh bumi desa | antuk rahmate Hyang Widhi | yèn waktu ngisa raharja ||

32. gantya wulan Jumadiawal marêngi | waktu subuh nglamat | akèh prang de yèn marêngi | waktu ngluka nglamatira ||

33. sarta tulus kang tinandur bumi-bumi | waktu luhur nglamat | olèh ramating Hyang Widhi | lamun wêktu ngasar ala ||

34. ngalamate bilai gêng adhatêngi | kèh patyan-pinatyan | kalamun ing waktu mahrip | ngalamat sangêt sangsaya ||

35. yèn ing wêktu ngisa ngalamatirèki | dahat tan prayoga | dèn sami prayitnèng wèsthi | yoga padha sidhêkaha ||

36. bubur warna iya ing sakadarnèki | dene donganira | pinôngka lawan basuki | prayoga kaèstokêna ||

37. gantya wulan [wula...]

--- 2 : 148 ---

[...n] Jumadiakir marêngi | wêktu subuh nglamat | kèh wong suka sukèng ati | kalamun ing wêktu luka ||

38. nglamat kèh wong karya pakaryan basuki | wêktu luhur nglamat | akèh nugraha kang prapti | kalamun ing wêktu ngasar ||

39. ngalamate akèh wowohan kang dadi | waktu marib nglamat | kèh punapèk lan sayukti | kalamun ing waktu ngisa ||

40. ngalamate kèh pêrang sidikaha nuli[32] | sêga bêras abang | iwak pitik wulu kuning | donga slamêt wirangrongan ||

37. Wirangrong

1. wulan Rêjêb kang gumanti | kalamun ing waktu suboh | nglamat tan prayoga awonipun | winêdhar tan kenging | mung kandhêg nglamat ala | kalamun ing waktu luka ||

2. ngalamat asat kang tasik | wêktu luhur nglamat awon | satrunira arsa akarya dur | ngira-ira ati | kalamun waktu ngasar | ngalamate sarwa murah ||

3. kalamun ing waktu marib | nglamat kèh wong angalih gon | yèn ing waktu ngisa nglamatipun[33] | kèh wong sukèng galih | tan ana sinangsaya | ngena-ngene suka rêna ||

4. gantya wulan Ruwah wanci | wêktu subuh nglamat awon | akèh huhu nèng Paing karyèku | pangira tan bêcik | kalamun waktu luka | ngalamate luwih ala ||

5. ana bêbênduning Widhi | wêktu luhur uga awon | akèh bumi rusak sidkahipun | sêga bras ayam brit | dene dongane barak | iku padha kaêsokna ||

6. gantya wulan Siyam wanci | waktu subuh nglamat awon | akèh bumi rusak yèn ing wêktu | luka nglamatnèki | pan ana papêrangan | yèn waktu luhur myang ngasar ||

7. ngalamate awon sami | wêktu marib uga awon |

--- 2 : 149 ---

lawan wêktu ngisa nglamatipun | pan patin-pinatin | mung wong agung kewala | wong cilik akatut uga ||

8. padha sidhêkaha nuli | mung bubur dhawêt kemawon | dene donganira donga rasuk[34] | tan pêgat mamuji | ayya na kara-kara | wong agung lulus têntrêma ||

9. gantya wulan Sawal wanci | wêktu subuh winiraos | nglamat ana satru yèn ing waktu | luka nglamatnèki | ana lara mawarna | myang akèh janma palastra ||

10. yèn wêktu luhur marêngi | ngalamate ana katong | ingkang puput yuswa ngasar waktu | ngalamatirèki | akèh bumi kang rusak | yèn wêktu mahrib ngalamat ||

11. kèh wong suka sukèng galih | waktu ngisa nglamat awon | parêg ana aprang ingkang agung | sidêkaha sami | bubur kang warna-warna | dongane êmas kumambang ||

12. gantya Dulkangidah sasi | lamun nuju waktu suboh | nglamat kèh wowohan padha nuju | uwohe andadi | kalamun wêktu luka | nglamat ana blai prapta ||

13. yèn wêktu luhur marêngi | nglamat udan kêras rawoh | lamun waktu ngasar nglamatipun | ingkang bêcik-bêcik | tan ana paran-paran | yèn wêktu mahrib ngalamat ||

14. kèh wong suka-suka nganti | wêktu ngisa nglamat awon | akèh wong kang rusuh sitkahipun | sêga liwêt nênggih | sabarang iwak kêna | donga salawat kewala ||

15. wulan Bêsar amukasi[35] | ngalamate pan palindhon | lamun wêktu subuh nglamatipun | akèh sato sami | ingkang agalak-galak | kalamun ing wêktu luka ||

16. ana pêrang nglamatnèki | kalamun ing wêktu luhor | nglamat kèh lêlara ngasli wêktu | pan ngalamatnèki | kèh sato

--- 2 : 150 ---

ingkang pêjah | wêktu mahrib kang ngalamat ||

17. akèh janma ingkang prapti | padha kaluwèn kalêson | lamun waktu ngisa nglamatipun | larang pangan yêkti | sêdhêkah sêkul abang | kalawan sêkul kang pêthak ||

18. warna papat iwak pitik | dèn olaha kang miraos | irêng abang tulak lawan pingul | kubur donganèki | bab palindhon wus tamat | jêbèng kabèh kang kawêdhar ||

19. iku ujaring kang tulis | piridan kang wus kalakon | iki uwis wayah lingsir dalu | prayogane sami | angaso benjing enjang | karone padha paliha[36] ||

20. kang liningan mundur sami | ing dalu tan winiraos | nahan enjangira sami wangsul | ki juru myang rabi | lagya manggihi jagal | Nyi Cundhamundhing juragan ||

21. Mas Cêbolang wus ngarsi | Ki Amat jèjèrnya lunggoh | Pujastuti lingnya mila bakyu | dika kula turi | pinarak mring wismèngwang | yèn pinarêng dening Allah ||

22. benjing wulan ngajêng niki | kula badhe ewoh-ewoh | nglakèkakên anak nanging amung | climèn datan mawi | sêgah undang-undang | tamune mung para kadang ||

23. bakyu dhanganing panggalih | dados pangagênging pawon | mênggah babing ulam ecanipun | amidhe utawi | amêragat piyambak | kula amanut kewala ||

24. Nyi Cundhamudhing[37] turnya ris | prayoga mragat kemawon | babaring ulam bilih ulun[38] | ingkang anênggani | saèstu sagêt wijang | sanès-sanèsing kang ulam ||

25. Nyi Pujas ling kadipundi | kula èstu dèrèng wêroh | naming ingkang ulam manggènipun | bakyu yèn marêngi | mugi kapratelakna | dhandhang sranduning maesa ||

38. Dhandhanggula

1. Nyai Mundhing aturira aris

--- 2 : 151 ---

wijangipun sranduning maesa | gangsal perangan cacahe | sirah sasampunipun | pisah lawan jangganirèki | punika sagolongan | krongkongan dwinipun | jêroan katiganira | suku kalih ing ngajêng sakawannèki | suku wingking gangsalnya ||

2. mapan sirah sasampunirèki | pisah lawan jangganing maesa | nami tuwin panggonane | cucal sirah puniku | kang ngêmuli sirahirèki | kuping sangandhap singat | klambêt sirah muhung | kang ngêmuli pipinira | bongos lambe ingkang nginggil manggèn jawi | gobok poking talingan ||

3. kang katingal ing kanan myang kering | cupêr poking kuping nglêbêt gènnya | sluhan bêdhahan mripate | koncèr gobog puniku | wontên cêngêl ing kanan kering | kalambêt gulu apan | kêmul daging gulu | lambe gôngsa lambe apan | lambe iring-iringan cêlak bam mringis | kasangan manggènira ||

4. ingkang nglêbêt ingkang poking kuping | kadhalan jamang lawan sabrangan | samya nèng cêngêl êgone | wayang ototing gulu | ingkang nginggil jamang manggèning | cêngêl wingkinging singat | pipi kalihipun | mripat kalih ngandhap singat | gajih mripat buntêling cêbing kang manik | kadhalan manggènira ||

5. sangandhaping pipi nganan kering | tangkêp pinggir pipi nglêbêt gènnya | asinan ngandhap pipine | tigasan pan ing gulu | lambe gôngsa nglêbêt utawi | cêthak agêng punika | tumèmplèk ing balung | otot adaini gènnya | sirah gulu dumugi adanirèki | dene kang balung mripat ||

6. ingkang tinancêpan mripat kalih | balung uwang-uwang ingkang ngandhap | dumugi janggut watêse | untu

--- 2 : 152 ---

pan kathahipun | tamtu tigang dasa nêm iji | lidhah cangkêm gènira | pok lidhah puniku | anèng ing têlak manggènnya | sanggar apan sambunganing lidhahnèki | kalihan gunungira ||

7. sêntil balung têlak ingkang nginggil | asinan kang cakêt sêntil gènnya | gunung anèng ing têlake | utak salêbêtipun | balung pathak warninya putih | sorogan pan ing jôngga | janur otot irung | balung janur balung grana | balung pasung ing irung manggènirèki | cêthak alit punika ||

8. pan ing gusi nglêbêt êgènnèki[39] | congor lambe nginggil lêbêt gènnya | bungur tumèmplèk bungure | pathak sanginggil bathuk | curi balung kang dèn tancêpi | sungu kalih punika | klampit curi muhung | kang ngêmuli curinira | sungu ingkang nèng sirah kanan myang kering | tamat pêcahing sirah ||

9. pêperangan kalih kang winarni | garonggongan wusing kinêletan | sarta kasampiran rêke | cucal ingkang rumuhun | angêmuli jamaning Mundhing | wulu tumancêp cucal | thethelan puniku | kang tumèmplèk wontên cucal | balung topèng pisahe sirah lan janggi | êlêt-êlêt punika ||

10. ingkang jajar lan gêgunungnèki | daging êlêt cêlak gunung gènnya | punuk pok gulu ngajênge | jêjalak êgènipun | cènggèr ngandhap punuk gènnèki | loloh kiwa têngênnya | punuk êgènipun | gigir loloh kering kanan | ingkang punuk balung kolèk saking wingking | ing punuk myang jalakan ||

11. kamit dhadha ingkang angêmuli | daging dhadha koncèr êgènira | kiwa têngên ing dhadhane | balung palang gyanipun | satêngahing [satêngah...]

--- 2 : 153 ---

[...ing] balung dhadhèki | sandhung lamur gyanira | pucuking bêbalung | wêkasan iga ing cêkak | balung tutup dhadha pok balung dhadhèki | klambi ngêmuli dhadha ||

12. de sayadan tangkar kang ngêmuli | lêmpèng kanan kering gènira[40] | balung tangkar ing pucuke | iga lêmpèng gènipun | tangkar ingkang tumèmplèk maring | balung tangkar gènira | lêmusir puniku | gigir têngah ula-ula | têkèng cêthik yam-ayam ngandhap lêmusir | kêlèt balung ula-ula[41] ||

13. dhali mapan sirahe lêmusir | ingkang cêlak bêbuntuk[42] gyanira | tlêcêr nèmplèk lêmungsire | nèng kiwa têngênipun | dene kèpèt ingkang lêmungsir | pan sesetaning iga | kèpèt iku mau | tumèmplèk wontên ing iga | de igok-igokaning gagènirèki | wontên pucuking iga ||

14. pan sayadan ingkang angêmuli | iganira ing kering myang kanan | balung kropyak taulane | de olor isinipun | balung kropyak kasêbut ngarsi | balung iga gih iga | sayadan kropyak mung | lêbêt sambungan la-ula | de pal wayang yeka ta manggènirèki | ing sawingkinging têpak ||

15. ingkang ngarsa dumugi ing gigir | ulur lêbêt anèng ula-ula | kang nglêbêt neplok balunge | gèmbèl daging binungkus | ing sayadan lêmpèngirèki | ginjêl ing garonggongan | nging palwa lan katut | jambal ing lêmpèng gènira | plang godhong ing lêmpèng radi ngandhap kêdhik | de balung plang godhongan ||

16. katutaning iga wujutnèki | balung dhêngkul ula-ula ingkang | gigir têkèng jalakane | olor isining dhêngkul | de sayadan dhêngkul puniki | sambungan tulang jalak | têkèng gigir wau | cêthik bundêr cêthik nyata | dene cêthik panjang cêthik blèntrèn yêkti | tutup cêthik punika ||

17. papungkas ingkang cêthik [cê...]

--- 2 : 154 ---

[...thik] wiking[43] | kawêt ing sangandhap silit gènnya | kêcèr pêdhotan sampile | pakêm buthung gènipun | balung pakêm bêbalungnèki | buthung kasêbut ngarsa | olor isinipun | ing balung pakêm punika | dene cupu bên-abêne balung sampil | kang wingking kalih pisan ||

18. cucal buntut pok dumugi pêthit | daging buntut ing buntut gènira | cicir balung ing buntute | isi olor jronipun | dene ulur gantung gènnèki | tumèmplèk rongkong apan | wujud daging alus | kulung tumèmplèk ing tulang | ula-ula ing nglêbêt ênggènirèki | de balung kulung apan ||

19. ula-ula ing nglêbêt lêrês ing | jêjalakan olor isinira | inggih balung kêkulunge | dene ulure rambut | tumèmplèk ing cêthik gènnèki | sayadan kêmulira | ula-ulanipun | ing nglêbêt awit jêjalak | têkèng silit têlas pangundhuhirèki | saranduning gonggrongan ||

20. perangan tri ing mangkya winarni | pangundhuhe ingkang jajêrohan | wusing gonggrongan binêdhèl | tuntut ingkang rumuhun | pungkas saking[44] | ing lidhahing maesa | de ala puniku | angêmuli tutuk cêthak | lawan gunung de gunung pok ilat ugi | tuntut kasêbut ngarsa ||

21. kêbuk limpa jajar tuntut sami | ati agêng sawingkinging klamar | dene ati pangasihe | wijiling manah wau | ati tanggal sami pangasih | lamak ati gantilan | ning manah puniku | rêmpêlu tumèmplèk manah | sumbang ingkang kadi kalong ingkang warnèki[45] | wontên gantilan manah ||

22. gajih sumbang wontên gantilaning | ingkang sumbang kalawan ing manah | klamar ngêlêti isone | kalayan babat nurut | pungkasaning iganirèki | iso [i...]

--- 2 : 155 ---

[...so] warni sêsanga | srêgan thithèt buntu | bêngkoyok lamak êpang[46] | tangsi bobol manggèn ngrompol sawingkinging | kalamar ngajêng babat ||

23. dene babat wêwolu kang warni | galêng pudhak gunting lêngkong gawan | tawon lunyu myang sumpinge | badhudhug ngandhapipun | iso ingkang kasêbut ngarsi | tlethong ing nglêbêt badan | sayadan puniku | ingkang angêmuli babat | de thethelan kang tumèmplèk gantilaning | babat kasêbut ngarsa ||

24. impês ing puyuhan ênggènnèki | pajalêran kawadonan gènnya | sami nèng ngajêng wiwite | konthol ingkang gumandhul | wontên kawêde isinèki | winastan paringsilan | klêpon ngajêngipun | impês yèku wadhah anak | kapur susu cucukipun mawi pênthil | tamat amung punika ||

25. paperangan sakawan winarni | pangundhuhe sampil ingkang ngarsa | kalih pisan datan pae | babon ngajêng rumuhun | panggenannya wontên pucuking | têpak ingkang jalakan | sangandhaping punuk | bêdhudhug lan babon jajar | sor jalakan tlucuk satêngahirèki | bêdhudhug babon ngarsa ||

26. êpang sirah ngandhap babon gèning | pênthul sangandhaping êpang sirah | kados gêgandhik warnine | gèthèng tlusuk puniku | pinggir babon ênggènirèki | kêriso babon gènnya | tunjung ngandhap dhuwung | kisi jangan ngandhapira | ingkang tunjang kisi tunjung jajarnèki | kalawan kisi jangan ||

27. dene dêlêg ing pundhak gènnèki | de lawan andêlêg gènnira[47] | pundhak dumugi dhadhane | koncèr dêlêg puniku | ugi pundhak dhadha dumugi | buncit pigir sampil pan | dumugi ing kulung | agandhèng kalawan dhadha | dene ingkang winastan asinan buncit | ing gulu ngajêng pundhak ||

28. bang sêngkèlèking

--- 2 : 156 ---

dhadha kang ngarsi | ampih-ampih pundhak clak jalakan | dene sogok panggonane | krakêt tatêpak balung | pêlog soring sogog gènnèki | de punuk ngapit jalak | mangkya gandhèng punuk | pinggir punuk ngandhap[48] | janggu ampih-ampih nèng ngandhapirèki | papunuk krakêt kula ||

29. kèpèt pêlok ing dhadha gènnèki | bencok saênggèning dhêngkul gènira[49] | de balung suri pinggire | balung têpak puniku | balung pênthong têpakirèki | balung sikut punika | balung sampil ngayun | sanginggil dhêngkul prênahnya | sungsum apan sining balung sikut yêkti | otot campur punika ||

30. otot tracak têkèng dhêngkulnèki | otot gêgêr buntut têkèng jalak | otot gung kêncèt prênahe | otot gunting puniku | salêbêting campur gènnèki | sayadan lêrês ingkang | nlakêp garês balung | sayadan curi jro tracak | pan sayadan sapitan ingkang ngêmuli | calukuthikanira ||

31. de sapitan sangandhaping thingil | sirah cêcak ing cingklok pêrnahnya | ketelan manglèn têpine | tracak ngandhap puniku | cucal kikil ambuntêl kikil | balung garês punika | tracak têkèng dhêngkul | kisi sungsum lêbêtira | tracak apan ingkang angêmuli curi | de balung dalamakan ||

32. tinutupan ing taracaknèki | balung gathong ing tracak ngalela | de balung clakuthikane | têngah tracak gyanipun | isi sungsum de balung wajik | thingil tracak ing wuntat | sungu wajik dunung | pucuking wajik punika | balung thêngklik rorosan dhêngkul wus titi | sranduning suku ngarsa ||

33. pêperangan gangsal amungkasi | pangundhuhe sampil kalih wuntat | wus sah klayan grogongane[50] | silap ingkang rumuhun | cêlak kawêt [kawê...]

--- 2 : 157 ---

[...t] panggenannèki | pêndhul salêbêping silap[51] | [...][52] | de asinan cêlak ing kawêt gènnèki | gitik sor babon gènnya ||

34. dene gèthèng sangandhap sagitik | gandhik sanginggiling kêncèt gènnya | kêpuh ngandhap gandhik gène | kisi daging puniku | sanginggiling kêncèt gènnèki | limas cêlak kalawan | buntut prênahipun | abêtan sangandhap limas | kumol ugi ngandhap limas ênggènnèki | pinggire kijing rannya ||

35. dene pudhak manggènipun nênggih | ne[53] lêbêting lêmpèng kering kanan | klambit pudhak kêkêmule | sampil nglêbêt puniku | balung ulir balunge sampil | isi sungsum punika | daging kwalon muhung | daginge kikil ing wuntat | kikil wingking pêcahe sami ing ngarsi | tamat blabag maesa ||

Catatan kaki:

1. Inggah (dan di tempat lain) (kembali)
Inggah (dan di tempat lain)
2. kosokwangsulira (kembali)
kosokwangsulira
3. langkung (kembali)
langkung
4. kang mungging (kembali)
kang mungging
5. Kurang satu suku kata: murugakên sabdaning kang wujudipun (kembali)
Kurang satu suku kata: murugakên sabdaning kang wujudipun
6. kabagusan (kembali)
kabagusan
7. § Kirang 2 pada. (kembali)
§ Kirang 2 pada.
8. Lebih satu suku kata: aksara ja sampun têlas ga kang nusul (kembali)
Lebih satu suku kata: aksara ja sampun têlas ga kang nusul
9. Seharusnya hal. 135 dan seterusnya. (kembali)
Seharusnya hal. 135 dan seterusnya.
10. Kurang satu suku kata: Kyai Madiaswa lingira aris (kembali)
Kurang satu suku kata: Kyai Madiaswa lingira aris
11. Kurang satu suku kata: tuwin ulêsipun ingkang turanggi (kembali)
Kurang satu suku kata: tuwin ulêsipun ingkang turanggi
12. mênggah (kembali)
mênggah
13. satunggil (kembali)
satunggil
14. Lebih satu suku kata: anênandur nora dadi (kembali)
Lebih satu suku kata: anênandur nora dadi
15. Lebih satu suku kata: manggung kinirang ugi (kembali)
Lebih satu suku kata: manggung kinirang ugi
16. Lebih satu suku kata: nênandur tan prayoga (kembali)
Lebih satu suku kata: nênandur tan prayoga
17. jabang (kembali)
jabang
18. Lebih satu suku kata: sakêdhap tanduk bukti (kembali)
Lebih satu suku kata: sakêdhap tanduk bukti
19. langgar (dan di tempat lain) (kembali)
langgar (dan di tempat lain)
20. gowang (kembali)
gowang
21. Seharusnya halaman 143 dan seterusnya (kembali)
Seharusnya halaman 143 dan seterusnya
22. Amat (kembali)
Amat
23. § kurang (kembali)
§ kurang
24. § kirang (kembali)
§ kirang
25. Kurang satu suku kata: lan ingkang miskin-miskin (kembali)
Kurang satu suku kata: lan ingkang miskin-miskin
26. Kurang satu suku kata: asangêt gêgêmpurannya (kembali)
Kurang satu suku kata: asangêt gêgêmpurannya
27. § kirang (kembali)
§ kirang
28. Kurang satu suku kata: wowohane dadya (kembali)
Kurang satu suku kata: wowohane dadya
29. aklam (kembali)
aklam
30. Lebih satu suku kata: akèh lih-alihan panti (kembali)
Lebih satu suku kata: akèh lih-alihan panti
31. Kurang satu suku kata: yèn maujut ing Hyang kang amaha luwih (kembali)
Kurang satu suku kata: yèn maujut ing Hyang kang amaha luwih
32. Lebih satu suku kata: ngalamat kèh pêrang sidikaha nuli (kembali)
Lebih satu suku kata: ngalamat kèh pêrang sidikaha nuli
33. Lebih satu suku kata: yèn waktu ngisa nglamatipun (kembali)
Lebih satu suku kata: yèn waktu ngisa nglamatipun
34. rasul (kembali)
rasul
35. amungkasi (kembali)
amungkasi
36. balia (kembali)
balia
37. Cundhamundhing (kembali)
Cundhamundhing
38. Kurang satu suku kata: babaring kang ulam bilih ulun (kembali)
Kurang satu suku kata: babaring kang ulam bilih ulun
39. ênggènnèki (kembali)
ênggènnèki
40. Kurang satu suku kata: lêmpèng kanan lan kering gènira (kembali)
Kurang satu suku kata: lêmpèng kanan lan kering gènira
41. Lebih satu suku kata: kêlèt balung la-ula (kembali)
Lebih satu suku kata: kêlèt balung la-ula
42. bêbuntut (kembali)
bêbuntut
43. Kurang satu suku kata: papungkas ingkang cêhik ing wiking (kembali)
Kurang satu suku kata: papungkas ingkang cêhik ing wiking
44. § kirang (kembali)
§ kirang
45. Lebih satu suku kata: sumbang ingkang kadi kalong kang warnèki (kembali)
Lebih satu suku kata: sumbang ingkang kadi kalong kang warnèki
46. Kurang satu suku kata: bêngkoyok lamak êpangnya (kembali)
Kurang satu suku kata: bêngkoyok lamak êpangnya
47. Kurang satu suku kata: de lawan andêlêg gènira (kembali)
Kurang satu suku kata: de lawan andêlêg gènira
48. Kurang satu suku kata: dene pinggir punuk ngandhap (kembali)
Kurang satu suku kata: dene pinggir punuk ngandhap
49. Lebih satu suku kata: bencok saênggèning dhêngkul gènnya (kembali)
Lebih satu suku kata: bencok saênggèning dhêngkul gènnya
50. gronggongan (kembali)
gronggongan
51. Lebih satu suku kata: pêndhul slêbêting silap (kembali)
Lebih satu suku kata: pêndhul slêbêting silap
52. § kirang (kembali)
§ kirang
53. nèng (kembali)
nèng