Cênthini, Anonim, c. 1915, #121 (Pupuh 16-26)

Deskripsi judul
Teks sambungan
  1. Cênthini, Anonim, c. 1915, #121 (Pupuh 01-15). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
  2. Cênthini, Anonim, c. 1915, #121 (Pupuh 16-26). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
  3. Cênthini, Anonim, c. 1915, #121 (Pupuh 27-36). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
  4. Cênthini, Anonim, c. 1915, #121 (Pupuh 37-44). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
Image

16. Dhandhanggula

1. inggih bandara kula umiring | nanging maklum dalêm rêrandhatan | lumampah sapikantuke | Jayèngrêsmi lingnya rum | ya lon-lonan bae Nuripin | sarwi tumingal wisma- |

--- 47 ---

nira durjanèku | rusak katunjang ing kathah | kadya binaladhah tutug kanan kering | rêbah pating jalêmpah ||

2. nulya umangkat ngawirya katri | janma gusis mung kari dandanan | kang gumêlar ing wismane | laju ing lampahipun | wancinira ing pajar sidik | mêdal jawining dhawah | pakaranganipun | lumampah angidul ngetan | nut galêngan kang pêksi asri munenjing | cucuwiyun branjangan ||

3. dhècu lan srigunting cingcinggaling | nulya anon sêndhang pinggir marga | kayoman ing pilang pule | arèrèn anèng ngriku | samya ngambil kang hèr astuti | lajêng awêgtu salat | asubuh bakda wus | paragat pandunganira | samya mucang Jayèngrêsmi ngandika ris | lah paman Kulawirya ||

4. inggih talah ing lampah puniki | sêmunipun kenging panagihan | kasêngka laju bedane | manggih pôncabaya gung | cobaning Hyang bancanèng pati | yèn ta tan rinêksaa | mring Hyang Kang Maha Gung | sayêgti samya pralaya | nèng tênggarèn curês cariyosirèki | tan wontên kang wêwarta ||

5. langkung ngungun kang sinungan angling | ingkang paman mèsêm lon lingira | iya talah katujune | sora tumêka lampus | ing pangrêksanirèng Hyang Widi | barkahe wong atuwa | sawabe lêluhur | yèn ta padha nêdhasana | pêsthi jinêng wong samene dèn byuk wani | katanggor lig-uligan ||

6. Jayèngraga gumujêng dera ngling | ngong tumingal mring

--- 48 ---

andikaka pamanLebih satu suju kata: ngong tumingal mring andika paman | lir Sômba pêrang tandange | anèng Ngastina linut | dening Sata Korawa sami | malêdug Sômba sumbar | iki Sômba bagus | pêpradan têkan uyuhnya | sore Sômba bêdhug bangun Sômba mijil | bocah songa lanangan ||

7. tiba jêndhul nèng Ngastina nganjir | pan anglela tan ana kang madha | nang wèk gus wèk jêlanthir wèk | samya asru gumuyu | Jayèngrêsmi mèsêm lon angling | andêlna yèn angrêngga | cèplêse mêmangun | pamane dèn imba Sômba | Ki Wirya ngling gumuyu nora kadyèki | nging satêmêne ingwang ||

8. ngêndi ana wong pinrêp ing jurit | têka mundhak ilang nêpsuningwang | padha myat ing bocah bae | tan môntra-môntra nêpsu | ngong tan nêdya gêgamaniKurang satu suku kata: ngong tan nêdya agêgamani | nangkis-nangkis kewala | gêgaman kang nêmpuh | tan ngrasa katiban braja | mulane tan bisa bramantya sayêkti | lir awor rare dolan ||

9. yèn ta anaa ingkang nglarani | kaya mêtu nêpsuku tekadan | kang putra saya guyune | Nuripin ngling sru guguk | bilah dene saya ajinggring | winangun mring kang putra | lir Sômba prang pupuh | nèng Ngastina Ngendrajala | Sômba putra ing Dyarawati asêkti | pantês kang pinaraban ||

10. botên kados Sambane wong ngriki | punika wau tiyang durjana | kang nama pun Sômbangèrèng | anteyèng jrih prang pupuh | tan lir Sômba ing Dyarawati |

--- 49 ---

kajaba kae nayab | sêtun ambalurut | dhapure wus kaya setan | nora kaya bêndaraku Ki Wuragil | bagus ngêntasi karya ||

11. Jayèngraga gumujêng sarya ngling | kajabaa tan kêna rinasa | Sômbangèrèng wong grès-onggrès | Sômba walulang asu | tantinah mung dèn irisiKurang satu suku kata: tantinah mung dèn ris-irisi | ijèh wulune ngiras | pulase bang biru | lan samya ginuyu suka | Ki Wuragil gumuyu nolèh Nursipin | nudingi sarwi mojar ||

12. lêkas muwus kenthol bagus Ripin | gêring suprandene gêgarabKurang satu suku kata: gêring suprandene agêgarab | lir wong prênjana wuwuse | priye basamu mau | endrajala mono kang êndi | jawane kang drajala | Nuripin umatur | kula ragi klepyan dara | namung ilok-ilok mirsa dhalang ringgit | mawi angendrajala ||

13. botên sêrêp ngajêng wingkingnèki | ngling malih jêg mau iya ika | bôngsa jinggring mono priye | aku tan pati surup | Ki Nuripin matur ngèsêmi | êng botên piyambakan | pan kasupèn wau | Ki Wirya ngling jêg pangumpak | anggêgarap siya-siya mring wak mami | dèn padhakakên saka ||

14. sangsaya suka gaguyyan sami | Jayèngrêsmi mèsêm andikanya | suwawi umangkat age | mupung enjing maruput | ingkang paman nauri aris | iya payo prayoga | mangkat mupung esuk | anulya sami lumampah | Ki Nuripin samêkta gagindhong jarit | lumaku kariyêgan ||

15. Kulawirya gumuyu ngling bêkis | dene lêntrêng-lêntrêng lakunira | dol bagus [bagu...]

--- 50 ---

[...s] kaya pangantèn | ngong apa nut sirèku | apa sira angiring mami | Nuripin aturira | andang pira niku | ngong maksih satêngah lara | suprandene wus lêkas awit dukani | pyayi tan têpa-têpa ||

16. Ki Wirya ngling dene ngong tan sakit | matur e lah kajawi punika | wus kantênan sanès-sanès | Jayèngraga gumuyu | suprandene bisa madoni | Jèngrêsmi lon lingira | ya bêcik kadyèku | nèng paran namur paguyyan | supaya mrih bingaring ati ngundhaki | ing kêsêl miwah rara ||

17. lothung marahi kuwat sathithik | darapon rada tênggèrèng manah | agliyak sapakolèhe | Nuripin matur nuwun | nulya laju lampahira ris | nut larog pagalêngan | anjog ing marga gung | tumurun angidul ngetan | byar raina sumarot sunaring rawi | sumunar ing pracima ||

18. adi pani salwiring dumadi | sèsining rat katrapèng ujwala- | nirèng surya pamurbane | sipat rum-rum sawêgung | kasilaking hyang bagaspati | mabang lir netraning Hyang | kala krura ngêjur | marêrêng bintulu juga | panrawunging urub bang ngidêp-idêpi | tumênggi ing kanang rat ||

19. angodoti undhaking sakalir | ngulur hawa wayangane panjang | arun enjang panipate | ron-ron rêmumput matun | maruntusi pupus akikis | kadi dina rêjêman | kacitra ing hèr un | mêrmadu mardawèng patra | pakisaji lunge ngukêl ngulêr guling | ngarêmbyang sakinjangan ||

20. dukut kalamênta lawan [la...]

--- 51 ---

[...wan] grinting | têtêmbagan mêrakan lamuran | kasrampat rumput mawa we | ngêbêsi kang lumaku | mawèng pagalênganing sabin | bêbêran tinêgalan | jagung myang juwawut | pulu ngasumba asinang | pêpêncaran kala kasimpar kèh ngêmohiLebih satu suku kata: pêpêncaran kala kasimpar ngêmohi | janganan angayanan ||

21. lombok terong kara lawan kacipirLebih satu suku kata: lombok terong kara lawan cipir | linanjaran ambiyêt wohira | sêmôngka krahi timune | sri pinagêran wuluh | rêrisigan dèn rêrapohi | ana kang wus rinêmbang | wênèh lagya ngrabuk | ngipung nugar patêgalan | pinggir wona tarataban garumbuli | sinudhat ingawugan ||

22. ting barujul kêbo lawan sapi | ingaban bo o hir kiya-kiya | pating sarêlèk pêcute | miwah kang anèng gubug | gêgambangan kêndhangan asri | sarwi nyawèni gaga | angukuki manuk | Noripin anolèh mojar | nora jamak wong kae ngayêm-yêmi atiLebih satu suku kata: nora jamak wong kae ngyêm-yêmi ati | tunggu kambi klênengan ||

23. sumakeyan gagane andadi | baya wong ngêndi kang samya gaga | anggênggêng pinggir ginudhe | wau ta kang lumaku | ring pagagan pan wus kawuri | napak wana kêtêpan | pajatèn wona gung | kèh pêksi munya wurahan | pamêlinging pulung kalangan mêlingi | anjuru dêmung raras ||

17. Jurudêmung

1. cangak bêbayakan miwah | manol darès jaka wuru | bidho duk sakakab bambu | bahak baduwak garidan | bango manawang mangiwung | umilinga kalangan | myang paniyuping ngun-angun ||

2. srigunting angungsir kaga | kèkèt kabundhêl angasut | kèkèt nênilap sinaut |

--- 52 ---

ngênani pêksi lap-alap | wingwrin pinêdir lumayu | lap-alap nilap mangandhap | nibani dara kapranggul ||

3. dara kèh ambyur sar-saran | sasiki kêna rinawuk | prathisyatha pêksi ngun-angunLebih satu suku kata: prathistha pêksi ngun-angun | lumayu olèh mêmangsan | pra ngawirya sukèng kalbu | kèndêl dènnya lumampah | myat pêksi ngasut-sut tinut ||

4. samya gumujêng asuka | labêt luwaring pakewuh | wah langêning kang kadulu | pra pêksi lir abêbungah | Nuripin lok-alok guyu | lèh gawe si lap-alap | kaburu anêmu candu ||

5. ih ih lo si alap-alap | solahe amrih kadulu | dêleya nyangkêrêm manuk | darane ginawa dulan | cinulik uga sinaut | bok wis ginawa lunga | mènglèng-mènglèng adol bagus ||

6. lap-alap lir wruh ing basa | mêsat niyut ing gurda gung | kang akèndêl gya lumaku | umanjing wona gêrotan | pajatèn maksih tumurun | lêlêmpar angidul ngetan | pasitèn wawêdhèn mawur ||

7. lon-lonan dènnya lumampah | maklum marang santrinipun | Nuripin kang maksih ngukruk | Jèngraga alon ngandika | sêsambèn sarya lumaku | Si Ripin iku sih lara | rêmus awake sakojur ||

8. wuwuse kaya wong waras | ukur wong mara calathu | Nuripin alon umatur | ros balung rêmêk sadaya | o lah adhuh bandara | badan èmu sadarum | balung rêmêk raosnya | Ki Kulawirya amuwusBait 8 ini kelebihan satu baris. ||

9. e e biyang nora jamak | Nuripin gya mungkruk-mungkruk | dene mêmêlas [mêmêla...]

--- 53 ---

[...s] ulatmu | ngalêndrak kumlara-lara | kaya wong lara sawindu | ugungan ingêla-êla | tak cawuk nyêthak jagutmu ||

10. Nuripin agarundêlan | andêlna yèn siha batur | matur wong sakit satuhu | dèn kira kamlara-lara | Ki Kulawirya sru muwus | ngêndi ana wong gring bisa | lumaku juwèh calathu ||

11. samya ginuyu kang putra | awêlas mring santrinipun | lumakyèng wana mèh kêmput | wisan gawe wancinira | laryyan pinggiring dalanggung | parêrêbaning alampah | nèng ngisor wit trênggulun gung ||

12. asiyup samya amuncang | Jayèngrêsmi ngandika rum | Nuripin sira sun dulu | awakmu dene sangsaya | wong ribug wuwuh kabubuh | matur o inggih sanyata | dados bêbantêning kewuh ||

13. cilaka katula-tula | saking sruning manah gumyur | myat ing durjana aliwung | dadya ngungsi maring lungan | têmah kablabag ngambèn gung | kaêmbut-êbutkaêmbut-êmbut tyang kathah | sasat kajugrugan gunung ||

14. tan anyana manggih gêsang | daging èmu balung rênyuk | pan kadi dèn êbut-êbut | pêpêse antol dalika | tinja nèm sêpuh bubrulKurang satu suku kata: tinja anèm sêpuh bubrul | ya ta Nuripin si-[...]Tulisan tidak terbaca. | awêlas têmên ngong dulu ||

15. Nuripin dhêku noraga | Ki Wirya mèsêm amuwus | êh êng dene saya mumbluk | jajèrèh wong dungèng kalah | sirike nanging ya patut | dèn dak-idak lir rinêcak | jêr sira nasar kalangkung ||

16. wong dèn êdu lan durjana | tujune ènthèng sinangkul | ya iku Ripin tambamu | wong gêndhila lalêntrêngan | tan kungang ngarekang nguyuh | gêdadag dadi prakara | mèh sathithik ingong bubuh ||

17. Nuripin tan bisa mojar [mo...]

--- 54 ---

[...jar] | Jèngrêsmi mèsêm amuwus | lah sawawi paman laju | wus nipis wana kang kambah | manawi mangke ing ngayun | yèn amanggih padhusunan | kewala nênagêl laku ||

18. maklum mring santri kang lara | malara anèng ing purug | kang paman alon amuwus | paran ing sakarsanira | manira kewala manut | wus mangkana gya umangkat | alon-lonan lampahipun ||

19. pungkas wona pajatenan | napak tarataban grumbul | marga lêmpar wêdhèn ladhu | ara-ara rata wiyar | kèh dhuwêt jambu kaluthuk | baliyêt nuju môngsa wah | lan jali jarak jinagung ||

20. wus cakêt ing padhusunan | kêkitri katon ngarêmbyung | akêtêp bang ijo wungu | anapak têgal pagagan | neka-neka palanipun | kacaryyan ingkang lumampah | wirangrongan andêdulu ||

18. Wirangrong

1. wanci byar kalandaragni | nêngah panase angabong | tumapuk jiwangga | lir tinunu | ron-ron lumarkitik | katênggêl ing hyang surya | saliring rat kalêsahan ||

2. tumumpêr lir agêsêngi | Nuripin ngrêsula kasok | bilah nora jamak | panasipun | gumaplêng agêdhêgi | datan ana ub-auban | lêmah tinapak apanas ||

3. lêbu wêdhèn kang amawi | lir amênyak wedang umop | Nuripin lampahnya | agariguh | kakicatan sêdhih | kalamun ana sukêtan | ngalincak rèrèn sadhela ||

4. sinampyêng lampahirèki | dènnyarsa kampir ing dhukoh [dhu...]

--- 55 ---

[...koh] | pratèngpraptèng pinggir dhadhah | nèng sor bulu | samya raryyan linggih | Jèngrêsmi lon ngandika | lah Ripin sira mentara ||

5. mring padesan dèn agêlis | anêmbung prerenan kono | Ki Kulawiryojar | lo iku gus | yya kaya kang uwis | yèn kongsi kapindhoa | amasthi bilai sira ||

6. Jèngraga gumuyu angling | ya nèk manèh sira ngompol | Ki Nuripin sigra | maring dhusun | angulat-ulati | mring janma ingkang prayoga | supaya yya mêlang ing tyas ||

7. takèn pakaumannèki | marang wong ingkang kaprêgok | yyan dika têtanya | kaumipun | niku Ki Nurbayin | tan wontên pangulunya | nging Ki Nurbayin punika ||

8. pituwane ing desa ki | dhig-kêdhig ragi ginuron | marang ing ngakathah | sami mriku | barang kang kinapti | Nuripin sukèng driya | nulya marang wismanira ||

9. tinudingan wismanèki | Ki Nuripin mara gupoh | praptèng wismanira | amitêmbung | nêdya anênukêri | angandharkên mulabuka | ing salampah rèh dinuta ||

10. anauri Ki Nurbayin | inggih prayogi kimawon | nging ngong tan kawasa | pênêtipun | marang ing patinggi | barang rèh tan kuciwa | lan pênêt watêkanira ||

11. nanging gih dika aturi | mariki kularsa têmon | Ki Nuripin sigra | gupuh wangsul | praptèngira ngarsi | Nuripin aturira | panduka sami ngaturan ||

12. sampun pitados tan watir | botên kadya kang kalakon | punika prayoga | wismanipun | nênggih Ki Nurbayin | ingkang tinuwa-tuwa | ragi ginuron ing kathah ||

13. lêga tyasira Jèngrêsmi | sarwi angandika alon | lah sumôngga paman | maring

--- 56 ---

dhusun | kang paman nauri | lah ya payo prayoga | anulya samya lumampah ||

14. lon-lonan malbèng desa ki | mring wismanya kang tinanggoh | tan adangu prapta | gupuh-gupuh | kang duwe wismèki | sarya ris aturira | sumôngga tumamèng wisma ||

15. kang ingaturan nulya glis | mangsuke wisma sinaos | kalasa saryyanyar | tata alungguh | matur Nurbayin | karaharjaning lampah | sarta têmbene panggutan ||

16. sinauran sami-sami | sarwi pajar purwaning don | Nurbayin noraga | sakalangkung | dènnya jrih mring tami | sabab wus myarsa pawarta | ki guru ing Wonamarta ||

17. mangkya kang putra martami | kampir dènnya nglêlanandon | sru sukuring nala | sugun-sugun | mundur saking ngarsi | akèn angrukti sêgah | myang kinèn mènèk dêgan ||

18. dadakan nambêlèh pitik | tatêlu kang padha babon | binasêngèk samya | lan sêmur | dènnya ngrêratêngi | wusnya rampung sadaya | anuding mring rayatira ||

19. miwah mring anaking sêtri | têtêlu nging bintrok-bintrok | kinèn nyaosna | maring ngayun | sigra kang tinuding | naosakên sugata | Nurbayin bêta dawêgan ||

20. nèng ngarsa ngirit kang èstri | kalawan anake wadon | praptèng palungguhan | suguhipun | sumaos ing ngarsi | Nurbayin lon turira | sumôngga sawatênnya ||

21. sumapala nênaosi | namung sarate kalêson | mangsakaning padesan | mugi katur | ing paduka sami | Jèngrêsmi rum ngandika | ênggèh sru panrimaningwang ||

22. pan sarwi sami angambil | dawêgan kang sami balong | nginum we sêdhêngan |

--- 57 ---

apikantuk | sêgêr ôngganèki | rêrêm dènnya katoran | lorot sinungkên mangandhap ||

23. tinêlaskên mring Nuripin | dêgan lajêng pinalathok | pan wis binalung kang | dêgan têlu | wus têlas binukti | Jèngrêsmi lon ngandika | kalungsèning katabêtan ||

24. sintên paman ranirèki | lan ing pundi raning dhukoh | matur kang liningan | gih sang bagus | kang sotah mastani | pun Nurbayin kawula | nèng ngriki katêmpah sêpah ||

25. momong nak putu gêng alit | mung kula kang didhêdhaplok | myang nak putu prapat | dhusun-dhusun | kang sami marsudi | samya dhatêng mring kula | anggêpe sami ambapa ||

26. dene kang dhusun puniki | winastan dhusun Longsor | pan ragi kèringan | dening kècu | tan purun ngrêsahi | Jèngrêsmi ris ngandika | gih sokur alkamdulilah ||

27. Ki Nurbayin matur malih | sumônggamba turi turoh | gya kang ingancaran | atêturuh | sarwi ngandika ris | lah suwawi wasisan | sami anadhah kêmbulan ||

28. Nurbayin nuwun turnèki | paduka nadhah sang anom | kula wus luwaran | duk ing wau | ya ta kang abukti | pikantuk dènnya nadhah | tutug nulya aluwaran ||

29. cinarik sinungkên maring | Nuripin anadhah dhakoh | kongsi tan bisa bah | langkung tuwuk | akêdhik kang kari | pan wus dènnya amangan | sininggahkên ajangira ||

30. Ki Wirya gumuyu angling | lo Ripin olèhe badhog | jarening kêlaran | gêring ngukruk | pêmangane bêlis | asor yèn kawarasan | agawok giris tumingal ||

19. Girisa

1. Jayèngrêsmi lon ngandika | kadipundi wau paman | mawine dhusun kèringan | puniku sabab punapa [pu...]

--- 58 ---

[...napa] | Nurbayin alon turira | duka dalêm ingkang mawa | kêdah kèringan kewala | gih wontên kêdhik kang mawa ||

2. kang dados patinggi desa | ing Longsor ragi kèringan | sagêt ngêmori ing kathah | dhasar pênêt manahira | yèn katêmpuh ing prakara | dhasar santosa balaka | nama pun Ragamênggala | bêbanthènging pagunungan ||

3. inggih nak-anakan kula | maksih kapenakan misan | mila yèn parênging karsa | mangke prayogi angetan | angêt datan sumêlang tyas | inggih pun Ragamênggala | kalangkung rêmên tamuan | won sae ginêmatenan ||

4. utawi tamu prayoga | mandahipun bungahira | punapa kang kinarsakna | kados tan cuwa ing karsa | lah suwawi yinêktosan | Jayèngrêsmi ris ngandika | gih sokur pam utamaKurang satu suku kata: gih sokur paman utama | ngadhêm-dhêmi tyas minaKurang satu suku kata: ngadhêm-adhêmi tyas mina ||

5. kêdah nèng ngriki kewala | nukêri wismane paman | sadalu lawan sasiyang | anêdha lila andika | Ki Nurbayin lon turira | inggih sumôngga kewala | namung ngaturi prayoga | kang pitados ing panggenan ||

6. Jèngrêsmi nauri sabda | inggih capêgêt de paman | mangkana ing wancinira | wus akir wêgtu luhurnya | paman manira yun salat | umatur inggih sumôngga | nulya samya maring lagar | Nurbayin kinèn dadiman ||

7. matur mopo mum kewala | Jèngrêsmi ngimami salat | antara wêgtu wus bakda | tan kundur laju nèng langgar | Ki Nurbayin maring wisma | nuduh kèn caos dhaharan | mring nak rabinya ing langgar | samya naoskên nyamikan ||

8. cinaran dhahar nyamikan | ngawirya samya dhêdharan |

--- 59 ---

wowohan myang lah-olahan | wus antara dangunira | ing waktu wus manjing ngasar | sadaya asarêng kadas | samya salat wêgtu asar | wus paragat baksa salat ||

9. maksih ca lênggah ing langgar | Ki Nurbayin maring wisma | akèn nyaoskên dhaharan | rabinya lan sutanira | gupuh sêsaji mring lagar | wus tinata maring ngarsa | samya mundur maring wisma | Nurbayin nuding rowangnya ||

10. kinèn ngaturi pra tuwa | manggihi têtamunira | miwah ki patigi lurah | lurah bêbundhêling desa | sarta angrukti sugata- | nira kang badhe jagongan | wusnya bêlèh bèbèk ayam | myang angolah pêpanganan ||

11. wus rumat dènnya parentah | nulya Nurbayin mring langgar | tundhuk lan para ngawirya | saha nyarakkên dhaharan | ingkang sinambrama samya | adhahar sasênêngira | kêpêl salak nanas pisang | nyamik sapikantukira ||

12. Nurbayin alon turira | sanggus amba punikaKurang satu suku kata: sang bagus amba punika | rumaos kalangkung bêgja | inggih tamian panduka | pandugi kula ing manah | andika sampu sampun utamaLebih dua suku kata: andika sampun utama | ing ngèlmi ingkang sampurna | pun bapa angalab barkah ||

13. kula tuwa-tuwa bôngka | kakehan taun kewala | tan dungkap babing sampurna | ing dalêm titah agêsang | katungkul ngèlmi neneman | tan duwe ngèlmi kang tuwa | inggih sanguning apêjah | mugi sang bagus asunga ||

14. pitêdah ingkang sanyata | Jayèngrêsmi lon ngandika | mêne dènnya nyênyamikan | maksih angasta pisang mas | saulêr sarwi anabda | mèsêm wor ing panêmbrama | kalangkung atêbih paman | pambatange mring manira ||

15. lir ngincup antupe kumbang | cêpak lupute pêthèknya | tangèh kalêrêsaneka |

--- 60 ---

manira santri walaka | maksih winulang sudarma | dèrèng wruh ngèlmi nèm tuwa | yèn ngèlmi santri tan endah | namung ngèlmi sêmbayangan ||

16. linulut dalu lan siyang | gumuyu Ki Kulawirya | ibilah dene gawatKurang satu suku kata: idubilah dene gawat | Ki Nurbayin patakonnya | dene kadi wohing nanas | mawi pinilih nèm tuwa | puniku dospundi kakang | Ki Nurbayin mèsêm nabda ||

17. ing môngsaborong samyaKurang satu suku kata: ing môngsaborong pan samya | ing ngriku panuwun kula | angalab barkah wêwulang | mila ngong ngatur patanyan | saking balilêt kawula | dununging ngèlmi nèm tuwa | sêsangu ginawèng pêjah | Ki Wirya sangsaya latah ||

18. sarya ngling lir wong lêlungan | mikir sangu kang ginawa | Jèngraga mèsêm ngandika | lêrês man Nurbayin dènnya | tanya ngèlmi nèm tuwanya | kang nyata patanyanira | wajibing gêsang ihtiyar | puniku apan utama ||

19. Ki Wirya malih ngandika | gih gampil puniku kakang | Nurbayin patanyanira | tan susah matur anak mas | sakalihan miwah mring wang | gampile andika tanya | marang Nuripin kewala | uningèng ngèlmi nèm tuwa ||

20. yèn kula ngèlmi punika | kang ginawa sangu pêjah | pênête sangu barambang | kinandhut yya ical-ical | niku kakang kang utama | tinandur anèng ing dunya | suprih thukule ngakerat | makotên pasêmonira ||

21. kudu ing sajroning gêsang | kang tan pêgat pujinira | lir barambang ingoncatan | tan têlas kuliting brambang | sap-sapaning ngèlmu rasa | Nurbayin mèsêm anjula | matur tan pati surupan | anyathêti kanthètira ||

20. Kinanthi

1. Ki Kulawirya amuwus | yèn andika kang Nurbayin | arsa wruh ingkang têtela | gih ngriku

--- 61 ---

maring Nuripin | kang wus kinalilan mulang | mring muride kang sêdyapti ||

2. ambakna niku nyêkukruk | tan kêna dèn majanani | Ki Nurbayin ngungak-ungak | saryangling maring Nuripin | dospundi ing ngriku anak | lajênge mungguh ing ngèlmi ||

3. Nuripin nauri saguh | gih mangke kiwala gampil | maksih apanjang onjotnya | tiyang wus anèng ing ngriki | tan susah kasêsa-sêsa | dêdalon kewala bêcik ||

4. mangkana ing wancènipun | ancala wus tugang wukir | samya mudhun saking langgar | arêbat wêgtu mahêrip | Jèngraga kinèn dadiman | wêwacanira dèn apti ||

5. Nurbayin ngalêm jro kalbu | sangsaya dènnya jrih asih | wus bakda wêgtu mahripnya | nuju sunatira wahbin | gya manjing angangkat ngisa | Jèngraga maksih ngimami ||

6. antaranira bakda wus | paragat sunat lan witir | samya ngaturan mring wisma | nulya sadaya umiring | wus prapta atata lênggah | ginêlaran sarwa suci ||

7. Ki Nurbayin sigra nuduh | mring rabi lan anaknèki | ingkang liningan agêpah | êmboke nuduh mring siwi | padha sira rêrêsika | ngladèni dhayoh priyayi ||

8. ing sakadare wong dhusun | aja nisthakakên kèksi | anake samya agêpah | nulya bêbraèn rêrêsik | Banêm Banikêm Baniyah | ting kadhuwêt salin jarit ||

9. Banêm tapih tuluh watu | grusan tigas dèn anyari | kêmbên salok tur unusan | gêlung munjung dèn sêkari | ungsêt tanjung lan kênanga | acêcundhuk sêkar [sê...]

--- 62 ---

[...kar] kanthil ||

10. bêborèh sari apupur | Banikêm tapih garingsing | mayang maksyar nyar bang-bangan | kêkêmbên palangi wilis | apupur wêdhak lamatan | gêlung dhok kabênêm jêndhil ||

11. Baniyah tapih taruntum | kakêmbên palangi abrit | ubêt kakêndhon sumôngga | singsêt ngarêp lokro buri | gagêlungan canthèl pisan | agondhèl ing githoknèki ||

12. tanpa sêkar mung cêcundhuk | kanthil lan roning sumlêpit | nèng lungsèn tan pati kêkah | pupur rum baborèh kuning | ni rara katêlu pisan | mèh kalungsèn ing wêwanci ||

13. prawan tuwa ting salêbug | gabrug-gabrug durung laki | wangun wagu kiwa-kiwa | abêbêsus mêsês linthis | blangor-blangor tiru bapa | mung Baniyah dhèmês thithik ||

14. samya irêng badan suluh | ngungkuli sarwa sakêdhik | sawuse samya adandan | biyange mèsêm sarya ngling | lah ya mangkono nak ingwang | pantês kadêlêng priyayi ||

15. wis ta mara dèn agupuh | ladèkna suguhmu aglis | kang sinung ngling sigra nyandhak | pasugatan marang ngarsi | Banêm Banikêm Baniyah | bêta bucu dhulang kêndhi ||

16. sinaoskên marang ngayun | Baniyah majêng nèng ngarsi | anjongok sarwi kandhêgan | tangan têngên nata piring | kiwa kuwaga siduwa | liringe amêratani ||

17. kêmbên kakosèr ing sikut | marucut lukar sapalih | blucu mathuthuk mênthêkan | lir wudun ngabuh-abuhi | mênthalos angênthos ngegla | anjingkat ni rara isin ||

18. bênakkên kêmbên kasusu | tangan [ta...]

--- 63 ---

[...ngan] sih nyêkêli piring | isi ragi srundèng kacang | byuk wutah mawut mradini | arengkodan solahira | angimpun kêbên sasisih ||

19. têngên brukut kiwa mrucut | gênti mathongol kaèksi | pra tamu nênamur tingal | bapakne bêkis ngaruhi | ih bocah tan ngarah-arah | BakêmBanêm Banikêm ngèsêmi ||

20. Baniyah krekotan mundur | mipit kêmbên kang ngêndhoni | buk-buk lumayu mring wisma | maksih sami bêta piring | Ni Baniyah langkung merang | kakang wus mundur sing ngarsi ||

21. biyange mèsêm asêndhu | bocah apa sira iki | polahe sêmbèr leweran | bok sing alus ngati-ati | sami anutuh sadaya | biyange lan kakangnèki ||

22. biyange ngungun andulu | marang sutanira katri | samya kasmarèng tamunya | katara pasanging riring | dhasar sami prawan kawak | mêjên mulat ing têtami ||

23. wau kang sami alungguh | Ki Nurbayin ngancarani | sumôngga awêwantinga | kula turi sami bukti | prayogi ngriku piyambak | sumapala nênaosi ||

24. anuwun apuntênipun | pasugatan tan prayogi | pra ngawirya ris ngandika | ênggèh wus tarima mami | tan sagêt amangsulana | sih andika sung kêndhuri ||

25. pan sarwi samya têturuh | wus lêkas dènnya abukti | pikantuk dènira nadhah | antara dangunirèki | anutug dènnya kobokan | majêng ingkang nglêladosi ||

26. biyang

--- 64 ---

ngoso mèsêm muwus | lho uga manèh mandhêlis | bokning singsêt kakêmbênan | Baniyah sigra ngowahi | panci kêndho dhêmênira | tan binadèn ruh-aruhi ||

27. kêmbênan aglathik mungup | ngêndhok satugêl kang kengis | bêngkêr mrih mandul kinarya | ngegla wonga-wonganèki | Banêm Banikêm myat ewa | rêbut dol ayu mring tami ||

28. ni rara têlu mangayun | samya ulate mêmurih | sarêng praptèngira ngarsa | Jèngraga Kulawirya ki | ewa mècêp linging driya | adruwêng têmên wong iki ||

29. wong padha lir bugêl sêmpu | dol ayu andulwèng dhiri | pangrasane yu-ayua | nuli ya dèn dhêdhêmêni | dhapure kaya badhigal | tanpa ngrasa ulah liring ||

30. ni rara têlu agupuh | anyarik amêngirèki | lajêng sinungkên mangandhap | kabèh mring santri Nuripin | adhacah rampadan tarap | Nuripin glis muluk nangsi ||

31. kasusu tan kôngsa wisuh | tabête kapingin bukti | Ki Wirya anolih mojar | lo cêkothonge Nuripin | lir sorog tlethong gêdhogan | ambêlabag olih kadi ||

21. Balabag

1. Ki Nuripin ngathêkul dènira mangan | puluke | nora kongsi angêpêl maksih nyakêdhung | tangane ||

2. bluwa-bluwo lap-lêp tan kongsi dèn mamah | sêgane | themal-thimol mangan iwak bari atop | glègèke ||

3. kae Kulawirya myat marang Nuripin | tandange | ngling ambêkus dubilah Nuripin kumat | drêmbane ||

4. ambakna wong ambadhog lir syari mangan | gulune [gulu...]

--- 66 ---

[...ne] | nora jamak mamah mumuh mangan iwak | kêrase ||

5. ngaji mupung ngijèni tan angregoni | jabloge | pamuluke akêrêp lir asu gancèt | ngikike ||

6. nora kongsi tugêl upane pinamah | giyake | pilang-pilang gondhange bibi salêdi | kêrêpe ||

7. Ki Nuripin ambêkuh maksih amangan | grundêle | êh êng jêlèh andêlna dahwène opèn | panastèn ||

8. saya nêmên pamangane sudha sêngku | cekohe | Ki Wirya ngling lho malah druwolo bae | edane ||

9. matur êh e lae angangnah punapa | pamine | yèn mundura môngsa tuwuka amangan | warêge ||

10. wus mangkana anutug dènira mangan | dangune | ingundurkên ajange marang ni rara | katrine ||

11. samya mèsêm ni rara atutup lambe | tangane | wusnya mundur nulya naoskên dhêdharan | ge-age ||

12. kang woh-wohan lan olah-olah mêpêki | kabèhe | Ni Baniyah tansah ngalang-alang liring | lirike ||

13. tan kasaman dènira anyangkut tingal | sêbêle | lir tambanging timba sinurupkên kèng dom | pamine ||

14. tangèh panjingira paguting pasêmon | lèjême | kadya sawêr dènyarsa nglèng akabunton | pêpête ||

15. wusnya naosakên dhêdharaniraKurang satu suku kata: wusnya naosakên dhêdhaharanira | nulya ge | samya mundur mring wisma sêmune cuwa | atine ||

16. Ki Nurbayin matur sumôngga punika | sêsambèn | sawontêne mêmangsêgan sumapala | nisthane ||

17. tamunira

--- 67 ---

nauri inggih ngong trima | ing sihe | paman sampun ingadhêpakên ing ngarsa | sêlote ||

18. tan antara kang samya eca alênggah | dangune | gya prapta Ki Patinggi Ragamênggala | alinggèh ||

19. tur pambagya mring têtamu ing katrinya | rahabe | winangsulan wilujênge sami-sami | wuwuse ||

20. wontên malih kang prapta pra tuwa-tuwa | tanggane | wong pêpitu pan Ki Somawana drêpa | lan malèh ||

21. Tanujaya Wrêgajaya Upagati | Ki Moglèng | Ki Miruda samya tinuwa ing desa | kabèhe ||

22. gantya-gantya atur wilujêng mring tamu | pambage | winangsulan panarimanira sami | sojare ||

23. samya dongong aningali mring têtamu | baguse | ing pasêmon mriyayi anjêtmikani | sênêne ||

24. samyanduga lamun putrane jêng kyai | yêktine | kang kêkasih kalangkung abagus anom | warnane ||

22. Sinom

1. umatur Ragamênggala | mring Sang Bagus Jayèngrêsmi | lamun pinarêng ing karsa | panduka kawula turi | sarèhning wisma mami | ragi wontên ombèripun | nèng ngriki karipêkan | duk siyang kawula wêling | mugi sang abagus karsa mring wismamba ||

2. Jayèngrêsmi lon ngandika | lah ênggèh kakang patinggi | sangêt panarimaningwang | tan sagêt ngong mangsuli sih | ngriki kimawon mami | nênukêri wismanipun | angrêrêmake lampah | krana angakah punapi | anèng ngriki sasat anèng wismane kakangLebih satu suku kata: anèng ngriki sasat nèng wismane kakang ||

3. andhêku Ragamênggala | cuwa dènnyarsa ngaturi | langkung sêngsêmirèng driya | maring sang atamu katri |

--- 68 ---

katrapan ing pangèksi | tyasira akusung-kusung | wus angrukti sugata | sêkul pangananirèki | Ki Ragamênggala aparentahKurang satu suku kata: nulya Ki Ragamênggala aparentah ||

4. mring batur kinèn ngambila | saosan kang wus rinukti | agêpah ingkang liningan | amundhut pasugatèki | tan dangu nulya prapti | rong jodhang rampatan pênuh | sêkul ulam panganan | tinampan ni rara katri | ki patinggi ngling êndhuk banjur ladèkna ||

5. Banêm Banikêm Baniyah | solahe samya kinardi | mêsês lir ayu-ayua | nènès parigêl liringKurang satu suku kata: nènès parigêl angliring | sêmêkan wêwiru sêmpitLebih satu suku kata: sêmêkan wiru sêmpit | payudara dèn dul-andul | ambêdhog ngadhang ulat | anyêgat ulat pakolih | samya ngringêt ting paruntus irungira ||

6. sigra naoskên rampadan | bêbucu angêt barêsih | sinaosakên ing ngarsa | nyi rara tri nata piring | kabèh piring gumlithik | wèng-wèng tansah myat têtamu | mèsêm Ragamênggala | ngling dèn alon ngêladèni | ni rara tri samya mèsêm ingaruhan ||

7. samya mulat mring tamunya | lirike amaratani | Jèngraga tyas amung ewa | ngling ing driya bocah iki | anggêgilani ati | kêmlakarên ing pandulu | kaya tan kolu mangan | têka giris solah liring | wong lir gênjik jêkênik kumendah-edahkumendah-endah ||

8. glathik mungup ngadhêp sila | ki patinggi ngancarani | sumôngga ingkang punika | kawula naosi bukti | sakadar kirang prayogiLebih satu suku kata: kadar kirang prayogi | namung pamancal kakêmul | inggih maklum andika | kawula turi wêwanting | Jayèngrêsmi alon wijile wacana ||

9. kalangkung panrimaningwang [pa...]

--- 69 ---

[...nrimaningwang] | pasihane kang patinggi | tan sagêt amangsulana | pinanggut amanggih bukti | saryya ngling jroning bukti | kamurahaning Hyang Agung | dene mêntas luwaran | mawantu ana asung sih | kaya-kaya tan kawawa nadhahana ||

10. nulya wêwanting saryojar | lah suwawi kang patinggi | myang pra sêpuh sadayanya | samya akêmbulan bukti | têmbene sih pêpanggih | kewala kranalahipun | sadaya aturira | panduka sami kabukti | botên susah agalih ingkang omahan ||

11. pinêksa kêmbulan nadhah | gupuh mojar ki patinggi | hèh sapa kuwe kang ana | sira mangetana aglis | mundhuta bucu malih | roro sarampadanipun | kang tinuding glis mintar | tan dangu anulya prapti | sinaoskên têtamèng bale watangan ||

12. ingancaran ngangsêk kapang | Nuripin kinèn alinggih | ing salu royom anadhah | tan ayun Jèngraga angling | nuruta milu linggih | kônca lan kono ing salu | Nuripin sigra minggah | mring salu ngêpungi linggih | adan lêkas samya kêmbulan anadhah ||

13. Jayèngrêsmi Jayèngraga | katri Ki Kulawiryèki | sami amicèrèng nala | owêl rahabe patinggi | kapalang kaduk bukti | namung animbangi tanduk | dangu dènira nadhah | pikantuk dènira bukti | aluwaran samya wijik turuh asta ||

14. ambêngira cinarikan | abikut ni rara katri | Bakêm Banikêm Baniyah | samya ngundurakên piring | Baniyah sikunèki | pan ajarag ngêsuk dhêngkul | dhêngkule Jayèngraga | Jèngraga

--- 70 ---

micorèng galih | i i dene andruwêng tênaganira ||

15. ni rara bungah jroning tyas | mandul-mandul mungup gêlathikLebih satu suku kata: mandul-mandul mungup glathik | mindah si yèn tinêkêman | bêbêg atine glis mati | dhêsuk bae deningKurang satu suku kaya: adhêsuk bae dening | tyase lir ambêdhah lambung | mangkana sawusira | ambêng linarot ing wuri | namung kantun saênggèn kang ingantenan ||

16. Nuripin dènira mangan | nênggih dangu angarèni | rewange kêmbulan mojar | wawi gus yya isin-isin | prayogi kang dumugi | Nuripin ngling gih-gihipun | tan watak isinanKurang satu suku kata: tan awatak isinan | pan lir griya ngong pribadi | samya muwus lah gih lêrês punika ta ||

17. Jayèngraga mèsêm mulat | Ki Wirya gumuyu angling | i i bilah nora jamak | kèh jêjuluke Nuripin | omah kabong lan malih | ajêjuluk krêtêg rubuh | murade nora beda | sêsaka kari sawiji | matur tanggêl kantuk sakêdhik wasisan ||

18. wus têlas sêkul ing ajang | ngling kula sampun dumugi | ginuyu rowangnya mangan | mènthèh-mènthèh kang Nuripin | Ki Wirya ngling nudingi | wis nanong bèkèl satudhung | ambêng wus ingunduran | gantya dhêdharan mangarsi | pan cinarakakên mêmangsêganira ||

19. Jèngrêsmi mèsêm ngandika | alon marang ki patigipatinggi (dan ditempat lain) | punapi ngong walêsêna | mring kakang myang man Nurbayin | dene ta ginêm atin | tan môntra têmbene tundhuk | langkung rahap maring wang | sêmune tan wigih-wigih | ki patigi gumuyu anor turira ||

20. kang botên-botên sinabda |

--- 71 ---

tan rumaos katrimèng sih | ketang kumêdah kawula | ngalap barkah wit pêpagih | wus têtela kang pawartiLebih satu suku kata: têtela kang pawarti | yèn paduka putranipun | guru WanamartaKurang satu suku kata: guru ing Wanamarta | komuk ngulama linuwih | tan wontên lyan Jêng Kyai Bayipanurta ||

21. ginuron para ngulama | tuwin bupati pasisir | macuk nêcêb samya nyabat | mring ramanta jêng kiyai | kawula tumut mundhi | mundhi ing barêkahipun | ing mangkya jêng panduka | sumasar karsanta kampir | sakalangkung kawula suka pirêna ||

22. lamun kaparêng ing karsa | panduka kawula turi | rèrèh nèng ngriki sapasar | sakarsanta ngong ladèni | kados tan walangati | Jayèngrêsmi lingira rum | kalangkung panrimèngwang | sih mulane kang patinggi | angrahabi wong kang mêntas kabêncana ||

23. nanging tan dadya punapa | rinêksa dera Yyang Widi | atanggap Ragamênggala | umatur mring Jayèngrêsmi | kabancana dospundi | kawula nyuwun sumurup | Jèngrêsmi kaduwung tyas | pitutur kang wus kawijil | tanpa mingsil anênangi têkaburan ||

24. anolih mring arinira | Jèngraga sumambung angling | makètên lire kang Raga | ing lampah duk winginèki | kampir dhusun Tênggarin | sasanèng ênggèning pêthut | kèh wastanya ing durjanaLebih satu suku kata: kèh wastanya durjana | benggole ran Côndragêni | samya kumpul watara wong satus ana ||

25. ing dalu niyat misaya | angècu ngêprês ring mami | ingêbyuk durjana kathah | anasok gamani wani | kakang mas lawan mami | jêjêr kewala anjêtung | mung paman Kulawirya | kang ngrampungi ing prakawis | amalêduk [amalê...]

--- 72 ---

[...duk] linawan tangan kewala ||

26. katuju rinêksèng Suksma | kang ngècu giris gêndringKurang satu suku kata: kang angècu giris gêndring | byar enjang nulya umangkat | nênanggung kampir ing ngriki | wus rahayu lêstari | kang myarsa samya angungun | nyênthe Ragamênggala | ngling dhasar goning wong dhangling | wong Tênggarèn gambuhane gagêmblungan ||

23. Gambuh

1. Ragamênggala matur | ambêg umbak prawiraning wusKurang satu suku kata: ambêg umbak prawiraning wuwus | yèn cacêmplon TêgarènTênggarèn sami kêpadhil | anjog-ajogên sadarum | sadhusun pisan wong bandhol ||

2. dursila gêcol kumpul | wus damêle mêjahi dêlanggung | ki patinggi anjêngèk angling malihKurang satu suku kata: ki patinggi anjêngèngèk angling malih | jêge manira andulu | wong Tênggarèn ana kono ||

3. sapa jênênge mau | gupuh bature asru umatur | wong têtiga duka kang mriki duk wau enjingLebih dua suku kata: wong têtiga kang mriki duk wau enjing | Jarangas lan Prêtiyuyu | kalawan pun Mêrakjamprong ||

4. Ragamênggala muwus | lah undangên marenea gupuh | gya ingundang wong tiga tan dangu prapti | kêmul bêbêde badêngus | Ragamênggala têtakon ||

5. sira jare anukup | santri anginêp anèng desamu | kang tinakon wus mangrêti langkung ajrih | kang lênggah sigun-sumigun | kèlingan prawiraning don ||

6. matur sarwi tumungkul | botên nêdya kawula anukub | akalipun pun Brajalamatan kalih | Brajalintang Dhadhungawuk | kawula dungo kimawon ||

7. botên tumut angrubut | kamitênggêngêng lajêng lumayu | mila datan kadrawasan tiyang katri | sadaya [sada...]

--- 73 ---

[...ya] pating galuruh | kèh kacurnan samya pekoh ||

8. dede sawadosipun | kados-kados kang wastanan jitus | pating gluruh sêsambate sami kanin | sajêg tan kadya puniku | nêmbe puniku kêtanggor ||

9. Ragamênggala muwus | yèn ta sira milua angêbyuk | nora wurung sira sun bubuh saiki | iku apa pangrasamu | kokira-kira wong rincok ||

10. tuju sira tan milu | yèn milua sayêkti pêcah dhasmuLebih satu suku kata: yèn milua yêkti pêcah dhasmu | kang liningan kalangkung dènira ajrih | Ki Kulawirya gumuyu | sarwi mulat mring Mrakjamprong ||

11. kang dinulu tumungkul | Mrakjamprong Jarangas Prêtiyuyu | kalimputan lir tikus panggut lan kucing | tan kawawa salang dulu | Ki Kulawirya ngling alon ||

12. gih talah yèn sun gugu | dhi patinggi ngong duk wênginipun | datan nêdya amijaya ing ajurit | mung nangkis braja kang nêmpuh | andhupak nyikut anjotos

13. kècu asru gumrubyuk | riwut blarut tambuh rowang kisruh | amênthung rowang pribadiKurang empat suku kata: amamênthung kalawan rowang pribadi | anjagur tapuk-tinapuk | ting kalêpruk kèh kang mlopor ||

14. jroning tyas asokurKurang satu suku kata: jroning tyase asokur | tan bramantya dening salang tumbuk | drêg-udrêgan kalawan rowang pribadi | kantun ngabên kumba ingsun | Ragamênggala ajomblong ||

15. myang sakèh kang alungguh | gawog myarsa sèstu janma luhung | dhasar warti putraning guru linuwih | mangkya mêntas anrang kewuh | atatas prawira

--- 74 ---

tanggon ||

16. sangsaya jrih kalangkung | kang samya myat maring katrinipun | Ki Nuripin sumambung kôndha duk nguni | sarwi angaruti janggung | tyin garut jambu gaolKurang satu suku kata: tuwin garut jambu gaol ||

17. wuwuse nyamuk-nyamuk | kula yèn kèngêtan wingi dalu | duk bêndara kenthol rinêbut ing jurit | wit sore tyas gumyur pyur-pyur | myat wong kongsi wêdi nguyoh ||

18. myarsakkên kang cinatur | dènnya ngampak ambegal ngrêbutKurang satu suku kata: dènnya ngampak ambegal angrêbut | linggih têpung sor jagongang duwe bayi | tan ana liyan cinatur | namung dènnya pêdhok nyalong ||

19. ngasalkên jaya èsmu | ting barisik guthite anukup | tandya wanci lingsir wêngi ngêprês wani | wong rong desa barêng ngêbyuk | tujune bandara jarot ||

20. lir ngidak-idak tandur | lêbur tumpur kadhupak anglugur | satêngahing rame datan duwe ati | ngungsi mring lungan ablusuk | ngigil abèn kèh wong bindrong ||

21. dalika atol rêmuk | abèn ambruk nindhihi pêpunuk | datan ngising pinêgsa ngêtokkên tai | tan bisa obah sakojur | tansah sambat gêmbar-gêmbor ||

22. tujune glis malêdug | binirat ing bandara bagusKurang satu suku kata: binirat ing bandara abagus | datan ana siji ingkang maga pulih | katimbalan maksih gluruh | ngong matur sru bêngak-bêngok ||

23. nulya bandara gupuh | ambrangkal galar dalikanipun | kinèn tangi manira tan bisa osik | kewala tinarik asru | ngong gya rêngkêng-rêngkêng lunggoh ||

24. sakojur badan rapuh | kongsi

--- 75 ---

sapriki sêg tuntumKurang dua satu suku kata: akongsi sapriki sêg atuntum | angrampiyêg ting garêgês raosnèki | kang myarsa sami gumuyu | akaduk dadi gêguyon ||

24. Mêgatruh

1. Ki Patinggi Ragamênggala gagêtun | myarsa kandhane Nuripin | dènnya amanggih pakewuh | anèng dhusun ing Tênggarin | rahayu prawiraning don ||

2. myang sakèhing kang jagongan samya ngungun | micarèng sajroning ati | tan wiwang putraning guru | putra kadange linuwih | sabdane rama kinaot ||

3. apan iku kaote trahing aluhur | sèjèn pancène wong gombring | yèn katêmpuh tombok umur | saking tapêse tan yuni | wong awon ora winawong ||

4. kang mangkana osike pra sêpuh-sêpuh | pêpuji sokur ing ati | wah jrih asihira dulu | Ki Wirya mèsêm dènnya ngling | atêtanya mring Mrakjamprong ||

5. hèh kisanak ngong tanya marang sirèku | rika ngakua yya kumbi | duk sira padha anukup | apa mung kang tiwas kanin | wong tri tutura maring ngong ||

6. sami matur inggih wong têlu sang bagus | yêktose kula puniki | tiyang tiga sami tatu | kang sirah sami agêtih | kados kenging pênthung bandhol ||

7. Ki Nuripin mêtènggèng sarwi amuwus | dene kathik têdhas wêsi | lah aja dika Si Lêmbu- | sakilan kadi punêndi | kongsi anandhang kêtaton [kê...]

--- 76 ---

[...taton] ||

8. nauri dadosan makatên puniku | tan kenging kêdah bilai | kawula wus niyat mantun | tobat kula yèn nglakoni | inggih pandamêlan awon ||

9. Ki Nuripin nauri sarwi gumuyu | layak yèn dika marèni | marine mari kabubuh | tuju-tujune marèni | wong wus kapêngkok kapakoh ||

10. gêr gumuyu sadaya rowangnya lungguh | Kulawirya mèsêm angling | gêguyu mring ulatipun | wong têtêlu pucat isin | Ki Kulawirya agupoh ||

11. ngragoh kanthong mundhut têlung reyal wutuh | lho niki dika tampani | nya reyal edhang wong têlu | ngong asung patukon jampi | dika marèni kimawon ||

12. polah palacidra begal sêlêr climut | Mrakjamprong sigra nampani | sarwi matur nuwun nuwun | sadaya ingkang alinggih | dènnya andêlêng malongok ||

13. Jayèngrêsmi Jayèngraga mèsêm dulu | samya sokur tyasirèki | mring paman asung sih maklum | Nuripin ngaruh-aruhi | lho mêngko uga ablegos ||

14. ethok-ethok marèni durjananipun | kajaba andika salin | jênêng andika puniku | tan lumrah nganèh-anèhi | lan jênêng salumrahing wong ||

15. jênêng Mrakjamprong Jarangas Prêtiyuyu | ana jênêng Kêndhilwêsi | Lutungmènglèng Tambakladhu | Sômbangèrèng Côndragêni | Kêthèkmingkar Klunthungwaloh ||

16. jêjênênge kabèh kang mangkono iku | bôngsa brakasakan bêlis | thèthèkan setan lêlêmbut |

--- 77 ---

bok jênêng salumrah janmi | yya dika jênêng mangkono ||

17. anauri wong katri inggih kalangkung | sandika angalih nami | jênênge tani kang patut | Nuripin angling gih bêcik | lan malih bênêre nganggo ||

18. pituwase surup dadya arta puksur | têlung wang edhang wong katri | sababe aku ya milu | lara babaganing kanin | ngong katindhih ambèn mlathot ||

19. kang miyarsa sadaya sami gumuyu | Ki Wirya ambêkus angling | kakehan pamrih si cêblung | wong ngêmis dadakan druwis | ya mara wis ta ing kono ||

20. Ki Ripin amuwus pundi ta ing ngriku | abêgja rika pinaring | wong têlu mèsêm sumaur | inggih bok sampuna kawi | mung mundhut ujuran mawon ||

21. inggih kula mung ngaturi nyênyêtangsul | anggrisipun dèn dol dhingin | benjing enjing pênêdipun | Nuripun anolih angling | lah nika dika mpun goroh ||

22. sinaguhan wong têlu Nuripin manthuk | ginuyu sakèh kang mèksi | Ki Kulawirya amuwus | dhusun iki dhi patinggi | kabawah pundi ing Longsor ||

23. desa gêdhe awiyar pasabinanipunLebih satu suku kata: desa gêdhe wiyar pasabinanipun | Ragamênggala turnya ris | ing Longsor cacah sangang jung | pan inggih tumut nagari | tabon Pranaragi katong ||

24. ingkang lêbak wukir mring Trênggalèk ngriku | Trênggalèk wulan ngabèi | apan cacah kalih atus | dèn dêgi dêmang kêkalih | Trênggalèk wulan sawiyos ||

25. ing Trênggalèk Lêmbuasta wastanipun | ngabèine kang

--- 78 ---

sawiji | sami dêmang lênggah nyatus | mas dêmang ingkang sawiji | Kidangwiracapa jarot ||

26. sisih lan mas Dêmang Wiracapa nêngguh | santana ing Pranaragi | pan sami santosanipun | wontên kaote sakêdhik | bèr Wiracapa maring wong ||

27. èsmu kagyat Kulawirya myarsèng wuwus | angling sêsambèning kapti | puniki mungguhing laku | rayinta anak mas kalih | tinuding sudarma karo ||

28. inggih kakang kawula jêng kyai guru | salong ingkang wus pinanggih | mung kantun kang dika tutur | ran Kidangwiracapèki | manira ayun pêpanggoh ||

29. yèn sêmbada pun adhi mugi têtulung | yèn èstu anak mas kalih | umangkat ing besuk esuk | ngong nêdha rencang sawiji | nuduh mring Lêmbusta mêngko ||

30. Jayèngrêsmi Jayèngraga nunggil wuwus | lah inggih kakang patinggi | prayoga asung pitulung | Ragamênggala turnya ris | inggih sandika kimawon ||

31. pan kawula prayogi ingkang tut pungkur | marang ing Lêmbuastèki | môngsa ngong wrêtna ing laku | pra ngawirya suka myarsi | mring Ragamênggala sagoh ||

32. Ki Wuragil Kulawirya malih muwus | lah sokur adhi patinggi | kalawan sanès umatur | pênêt ngrasani bab tani | sami pocungan ingamong ||

25. Pocung

1. tanêm tuwuh ngèlmine barang tinandur | mrih tulusing sawah | salamêt dadining wiji | wong tani kang tinêmu tanêmanira ||

2. wawi ngriku paman-paman para sêpuh | won nganggur jagongan | pênêt caturan kang misil | supayane anarik budi kang arja ||

3. alon matur Ragamênggala pra sêpuh [sê...]

--- 79 ---

[...puh] | nuwun jasat kula | sadaya yèn tiyang ngriki | datan wontên yèn nalar mamrih lèlèran ||

4. babing ngèlmu gêgunêman sami busuk | myang kang tuwa-tuwa | samya bodho sadayèki | barang kedah tansah atakèn kewala ||

5. mring puniku Ki Nurbayin kang mêmuruk | sakathaha ingkang | pitakèn marang Nurbayin | pan sadhengah kewala kang tinakokna ||

6. ana nêmbur pitutur miwah nênandur | sami atêtanya | Ki Nurbayin mituturi | inggih môngsaborong ing ngriku kewala ||

7. èsmu guyu Ki Kulawirya amuwus | kalingane kakang | Nurbayin tunggul desèki | kang dadya pangangsoning nak putu kathah ||

8. mèsêm matur i botên pantês kawuwus | namung tambêl bêtah | katêmpuh sêpuh pribadi | ngèlmu awèl-awol prandene ginêga ||

9. lingira rum Ki Wirya sarmisarwi gumuyu | sakadar wong tuwa | kadospundinipun malih | inggih pantês kajibah rèhning kyajiban ||

10. babing kawruh maesa won pênêdipun | ingkang pinilala | myang môngsa tanduring wiji | saking pundi titike ingkang prayoga ||

11. ris umatur yèn maesa titikipun | ingkang pancal buntal | wulu pandhês kang anugi | ingkang kêngkêng kawête banggang tangannya ||

12. gigir wusu kang kiyat bêbuntutipun | kandêl lênglêngira | kuping kang jamur krên abrit | kang tan kalung kang mêmêl andhêmanira ||

13. kulit alus kang êmbêr bêbunguripun | kang magak pathaknya | ilat kang mobit nalasih | wadhuk badhur kang upih landhung

--- 80 ---

igannya ||

14. tracak sungu kang dêlês utawa dhungkul | punika winastan | dhoyok sinom rajapèni | kalis ama asrêp lacake tulusan ||

15. lingira rum Ki Wirya samya gumuyu | lah niku prayoga | kaduga têmên tyas mami | pênêt linajêngkên kang Ragamênggala ||

16. saratipun têtanèn upaminipun | supaya yya ama | Ragamênggala turnya ris | kang kalampah ing tanah ngriki saratnya ||

17. yèn ta lamun taun Alip wit maluku | ing dina Jumungah | saking kidul wetan wiwit | pamlukune winêkasana ing têngah ||

18. nêbaripun ing wiji tancêping tandur | kang lêrês ing dina | apênêt Jumuwah Lêgi | amanipun puniku apan bang-bangan ||

19. saratipun ampo lawan jêruk gulung | pinêndhêm tulakan | lamun taun Ehe wiwit | mku dintên Arbo saking lèr lêkasnyaKurang satu suku kata: mangku dintên Arbo saking lèr lêkasnya ||

20. wêkasan wus ingkang lèr kilèn puniku | nêbaring winihnya | tancêping tandur marêngi | dintên Rêbo amane pêksi anêba ||

21. saratipun pisang saba ingkang suluh | pinêndhêm tulakan | yèn Jimawal wiwitnèki | mluku dintên Saptu winiwitan têngah ||

22. nêbaripun wiji myang tancêping tandur | Saptu ama bugang | lêri bungkak sambêl cabe | jangan mênir sinajèkkên ing tulakan ||

23. lamun taun Êje wiwiting maluku | Kêmis ing lèr wetan | wêkasan kidul kilèn wis | nêbar winih tancêbing tandur Kêmisnya ||

24. amanipun cèlèng [cè...]

--- 81 ---

[...lèng] gung anggungsir tandur | sarat uncêt wadhang | kêlawan têrasi abrit | jagung saontong pinêndhêm ing tulakan ||

25. lamun taun Êdal wiwite maluku | kidul lêrês dènnya | wêkasan lèr lêrês nênggih | nêbar winih tandur nênggih dina Akat ||

26. amanipun ulêr sarat tinja lutung | timah budhêng apan | pinêndhêm tulakannèki | yèn taun Be wit mluku dintên Sênènnya ||

27. lêkasipun sing wetan pungkasanipun | lèr kilèn yèn nêbar | winih tandur Sênèn Lêgi | amane sundêpan sarat tinja jaran ||

28. pinêndhêm tulakan lamun taun Wawu | wit maluku SalasaLebih satu suku kata: wit mluku Salasa | saking kidul wetan nênggih | wêkasan kidul kilèn yèn nêbar SalasaLebih satu suku kata: wêkasan kidul kilèn yèn nêbar Slasa ||

29. amanipun walang sarat lênga taun | pinêndhêm tulakan | kalamun taun JimakirTeks asli baris ke-3 ditulis dua kali. | amaluku wiwit ing dina Jumuwah ||

30. saking kidul wetan wêkasan têngah wus | nêbar wêwinihan | tandure Jumuwah ugi | amanipun tikus barit sarat jênang ||

31. baro-baro lan pangaji sigar apu | botên kenging nganyang | lan salêmbar godhong wringin | binuntêl ing roning pisang paronggolan ||

32. pan tinangsul lawe wênang ubêt têlu | tamat gotak sarat | têtanèn angulah sabin | Jayèngrêsmi mèsêm aris angandika ||

33. brêkatipun kaole katêmpuh sêpuh | punika manira | nulat sêsarating [sêsara...]

--- 82 ---

[...ting] kanin | eca lamun tinirua lir sarkara ||

26. Dhandhanggula

1. Jayèngraga nambung mring raka ris | inggih sèstu prayogi tinulak | kang sarat ngèlmi têtanèn | tanah panduka dangu | ing karajan Wanamartèki | dèrèng mangrêti sarat | mluku nêbar tandur | kang paman sumambung mojar | iya bênêr tan ana lir kang Nurbayin | ngèlmu sarating sawah ||

2. Jayèngrêsmi anauri aris | inggih paman prayogi ginatya | ngèlmining sarat têtanèn | utami yèn tiniru | kojah mrih salamêt ling pingil | kasap kasiling sawah | sangêt lothungipun | benjang yèn prapta ing wisma | wong ing Wonamarta kang samya lah sabin | winulangan supaya ||

3. kawêdalan gyanira sêsabin | kang paman mèsêm manthuk ngandika | iya yèn besuk wus mulèh | wong ing kona winuruk | ya ta wau wancining ratri | lirsirlingsir wêngi agagat | mratêlu wit bangun | Jayèngrêsmi lon ngandika | kakang Ragamênggala lan man Nurbayin | prayogi ta luwaran ||

4. kula nêdha sarèh wontên masjit | sèmèk lêlayapan anèng langgar | Nurbayin lan patinggine | samya nor lon umatur | yèn sawawi kewala ngriki | ing jromah pasênthongan | kawula atunggu | nèng jawi samya lèk-lèkan | Jèngrês myang ngling mugi sami amaklumi | mring wang katoran lampah ||

5. Ragamênggala lawan Nurbayin | samya umatur sumanggèng karsa | gupuh ngrakit gêlarane | Jayèngrêsmi umêtu | mudhun bubar kang samya linggih | amulih sowang-sawang | wau sang abagus |

--- 83 ---

laju tangat anèng langgar | Kulawirya nèng panengrat lan Nuripin | sinaosan gêlaran ||

6. tuwin pasareyannya Jèngragi | anèng wisma priyôngga pinrênah | nèng salu alit ing kilèn | Ki Nurbayin wus mangsuk | mring jêromah lan rayatnèki | lajêng samya anendra | mangkana kang sunu | Banêm Banikêm Baniyah | wong têtiga anèng salu sami linggih | raras guligikanKurang satu suku kata: raras aguligikan ||

7. gêguyon rih ngling pating barêsik | saking dahat mêpêk birainya | malah wus ngakung biraèn | sami parawan jadhug | ting gêranthul pan dèrèng laki | dèrèng wruh rasèng priya | nanging sring anrênjuh | bapakne yèn gêgarapan | lan biyange lêt rong bêngi têlung bêngi | angintip wus acêtha ||

8. dènira yun ing kalaning ratri | ni rara tri pan ajak-ajakan | rêbut asami anginte | sabên-sabên andulu | mring biyunge kang anèng nginggil | bapakne linigihan | ngathêngkrêng amangkruk | jumbul-jumbul katingalan | mring anake anginjên aganti-ganti | nyananya wus lumrahnya ||

9. wong wadone kang anèng ing nginggil | wong lanange ingkang ngadhag-adhag | mangkana ing panyanane | saking dèrèng sumurup | brêkating wong durung nglakoni | tan wêruh ingkang mawa | bapakne wus sêpuh | tan pati kungang ngarengkang | plaur mlumah kang tan susah kongkah-kungkih | kang uthi nyainira ||

10. wong wus tuwa repot Ki Nurbayin |

--- 84 ---

bojonipun pan maksih nom berag | dadya biyung kawalone | marang ni rara têlu | sabên wêruh dènnya angintip | anuju kabênêran | beyunge nèng luhur | bapakne ingkang lumumah | lamun nuju salumrahe wong sênggami | ni rara tan uninga ||

11. ya ta ni rara katêlu sami | ting kadhêkês sami gaglênikan | nèng ngabèn sami bêbraèn | sami kalêthêkipun | pêngarahe mring Jayèngragi | bisoa coba-coba | ni rara katêlu | Ni Banêm alon wuwusnya | mèsêm-mèsêm mring rine ni rara kalih | aririh babisikan

12. sainggane dhêdhayohmu iki | ya kemase bagus Jayèngraga | apa gêlêma kirane | jinêksa mrih murukKurang satu suku kata: jinêksa mrih amuruk | lir si biyung kalaning ratri | anumpang mring si rama | apa ta ya ayun | priye Banikêm Baniyah | tyasku iki nora kêna dèn sayuti | sru brônta mring Jèngraga

13. ni rara ro anauri ririh | iya êmbuh kono bok cinoba | gêlêm ora karohane | kiraku bae ayun | wong kapêncil tan ana janmi | diyane pinatenan | pêtêng nora nana wruhLebih satu suku kata: pêtêng nora na wruh | nêngahe badhidhing môngsa | pan wus nêdya ing karsa prawane katri | ngunggahi mring Jèngraga

14. mêdhar wadi tan ana sin-isin | saking adrêng karêpe ni rara | jorogan padha karêpe | Ni Banêm lon amuwus [amuwu...]

--- 85 ---

[...s] | lah bok sira Banikêm dhisik | salah siji sadhengah | lho ya wong ro aku | Banikêm Baniyah mojar | kowe bae kang Banêm dhisik abêcik | prayogane wong tuwa

15. Banêm jiniyat kinèn dhisiki | nglêsêt saguh kêtêke dhêg-dhêgan | angarong salit gondhange | clêgukên ngêlêd idu | gajêg mara gajêge suthik | pinêksa mring rinira | rara kalihipun | gage ta payo sadhela | ngarah apan nora nana wong liyaning | wong wis padha kewala

16. nulya pangkat Banêm widhag-widhig | maring gyaning kenthol Jayèngraga | Jèngraga pan dèrèng sare | sapolahira wêruh | ni rara tri dènnya ting kalsik | Banêm mara Jèngraga | api-api turu | kakêmbên wus kinêndhonan | praptèng gyanya sêg ngadhêkês mijêt sikil | angêkêp lambungira

17. Jayèngraga pi kagyat lingnya ris | sapa iki ngrakêti maring wang | Ni Banêm alon ature | dhuh kawula sang bagus | sangêt wiyang moyang tyas mami | rongèh tan panjak lênggah | sakin byat tyas wuyung | nênuwun jampyaning brônta | mugi sang abagus aparing jêjampi | bandara mring kawula

18. kadya pêjah sakala puniki | yèn tanpa sung ring kawulaKurang dua suku kata: yèn tanpa asung maring kawula | dhuh kadipundi kemase | wawi ta sang abagus | kadipundi kula puniki | êsta-êsta bêndara | sakêdhap nuwun sung |

--- 86 ---

batose kadosa napa | saking dèrèng kawula nate nglampahi | non-anon lan wong lanang

19. Jèngraga gumujêng jroning galih | ngunandika e lah iki beka | anukup wong turu ijèn | têmbunge dene kau | mêndhalungan lan wasising ngling | kabêntêl karêpira | layak durung tau | linge gêrog pêgat-pêgat | nglêt-lêt idu arênggosan napasnèki | mêtu ngirung kumrangsang

20. panggujêge jag-jagan agujih | calathune balaka tan pakra | rupane tan minginake | têmbung lawunging kidhung | datan ana ingkang mrakati | parawan langkung môngsa | nora na angingus | lah priye kiye mono ta | yèn sun lawanana tan ngrêsêpi ati | yèn tan ayuna niyayaLebih satu suku kata: yèn tan ayun niyaya

21. alon wuwusira Jayèngragi | apa sira adrêng karêpira | ni rara inggih ature | Jèngraga ris amuwus | lah ya wus jumputên pribadi | sira kang duwe akal | ya wus sakarêpmu | ni rara wusnya liningan | têrataban atine anulya tangi | alungguh gurayangan

22. amêmiyak nyamping manêkêmi | gêng ngantar bêbadhongiraKurang dua suku kata: agêng angantar bêbadhongira | ukur-ukur badêdênge | ni rara kagyat matur | kula niki kadi punêndi | Jayèngraga lingira | lho iku ta êmbuh | sakarêp-karêpmu dhawak | iya kono môngsabodhoa sirèki [si...]

--- 87 ---

[...rèki] | kang duwe karêp ngajak

23. rara Banêm kèngêtan ing ati | niru biyunge yèn gêgarapan | gupuh anincing tapihe | srewat-srewot arikuh | ingunggahan Ki Jayèngragi | sêg sru gumèrêng awrat | dhêngkule sidhêkus | mêkèngkèng lir nunggang gajah | ambênêri gigire nèng bibir cangim | sathime kaangêtan

24. nêng-nêng manggut-manggut saya wani | anglênggarang kêngkêng anèng wlangkang | lir ginanjêl gêganjêle | Banêm ngarêngih matur | kadospundi bagus Jèngragi | badonge ambêlasar | maring pungkur nat-nut | Jèngraga ngêdên saurnya | kêbangêtên sirèku lèhmu nindhihi | abote kangsi sayah

25. bokongmu iku junjungên thithik | mèn bisa jêngat kang sira arah | ya mara ta kono age | ni rara sigra junjung | pan angongkang mêkongkong nyênthing | tangan jongok siduwa | ambêkane ngangsur | andharêdhêg karêkuhan | matur lah bagus kadipundi puniki | nulya dhagol andhêngal

26. kadya singgot kapêgotan tali | Jèngraga ngling ya kono bênakna | wong ngakal-akalmu dhewe | Banêm adrênging kayun | guthul mêsi kapara ngarsi | sinutakên akêbat | binênak mak bluru | jêbul ing wuri nglêgarang | tholang-tholang thothok githok [githo...]

--- 88 ---

[...k] gigir rawis | kayidan kailêran

27. Banêm tansah matur kadospundi | ananuri ya têlatènana | yèn kabênêran ênggone | Jayèngraga tyasipun | kaangêtan dening nyêmimik | angaji ngarah apa | lothung ala nganggur | duk guthul mloto amblasar | ngur kumêsar Jayèngraga ragi abti | anarka yèn sih prawan

28. nanging pupu wêntise Jèngragi | sru katindhih sad-ingsêt kawratan | ni rara rikuh dènnya mrèh | apan sadangunipun | cinêwèwèk sampun matitis | pinênêt pakênêngan | amlere mak bluju | mrucut mring ngarêp andhêngal | binalèkkên ing bênêre bola-bali | mêksa tan kabênêran

29. plesat-plèsèt maring ngarsa wuri | kêsêl angungsêlakên ing wokan | andarèwès kaprès umès | tansah anarècès ngiluLebih satu suku kata: tansah narècès ngilu | ayiyidi guthul waradin | prande tan lèthèh gupak | sangking ontong jêndhul | kur-ukur malêm kewala | dangu tan tumama nadyan tuwa sunthi | maksih dèrèng antara

30. Jayèngraga èsmu wlas ing galih | mring ni rara sangêt kathêkêran | tan bisa ambênakake | sang bagus linging kalbu | mêsakake dening ngêthikir | sunat amrih utama |

--- 89 ---

muruki wong busuk | lan tan bêtah abotira | Jayèngraga anglawèh astanya kalih | anjêjêgakên dakar

31. ingkang kanan agujêngan cêthik | guthul ingungsêlakên wokanKurang satu suku kata: guthul ingungsêlakên ing wokan | sarwi alon andikane | mara ta wis dèn gupuh | pêtêlêna aja kowahi | ngong numbang repotira | bangêt kangèlamu | lan aku sêlak kabotan | wis ta gage sêlak mlethot kok tindhihi | ni rara nulya ngangkat

32. cacêthike pan wus dèn gujêngi | cêmèmèke pan wus kaancêpan | Jèngraga malih dêlinge | ngrewangana tanganmu | ngiwa nêngên panthêngêng iki | dimèn kaangapanKurang satu suku kata: dimène kaangapan | ni rara agupuh | tan syala parentahKurang dua suku kata: tanpa syala ing parentah | nulya mêtêlakên madal ngandhap nginggil | makênêng barêbêdan

33. lagya nisil ni rara ngrongèhi | mak put plèrèng lêr nurut walakang | Jèngraga êh jêr arungèh | wong dikon sing agupuh | Banêm matur ragi asakit | bok sampun punapaa | nauri lho durung | lah sing akon mau sapa | wis mangkene tanggung arêp ngajak uwis | mara ta balèkêna

34. ngong bênèkne payo ta dèn aglis | matur inggih malih alon-lonan | pinapankên lir waune | Jèngraga ngêmbong idu | cinêkothok [cinê...]

--- 90 ---

[...kothok] ing tangan kalih | kinalumutkên dakar | supaya mrih lunyu | wus pênêr anèng undêran | nulya tanganira kalih Jayèngragi | anyukub boyokira

35. sarya ngling wisma rata dèn aglis | angsêgêna bokongmu yya obah | mêngko gamak plèsèt manèh | ni rara ngangsêg adhuh | mêtêl sarwi dipun jagèni | tangan mring Jayèngraga | pitaya akukuh | dhagol dhêsêl ing cangapan | pan angêkêp angape nora nyakêpi | pinêgsa pinênêtan

36. amandhêlong dhêkok nganan ngering | pesok kasompok pamadalira | mêkênêng buwêng wokane | grêgêl blês ontong maksud | ni rara sru panjumbulnèki | bêntayangan asambat | yung yung sênut-sênut | ah ês ah ês êmpun ta ta | dene sakit têmên raose puniki | yung dhuh kayang sakitnya

37. Jayèngraga astanya ngukuhi | tinêtêpkên ancêpe caplêngan | gronjalan ginujêr bae | pinênêt uga njunjung | pinrih rapih mêndhaning pêrih | lir nyalumbat kalapa | piyaking sêpêt sru | kapêksa winasa-wasa | kadya kandhi jinêjêl kathahên isi | nyèng-nyèng pinggiranira

38. gêdabigan ni rara ngajak wis | Jèngraga nauri his his kang ta | yèn wus suwe ngenak bae | titènana ujarku | lara thithik bêtahna

--- 91 ---

dhisik | liwatan lara pisan | wong lagèk balusuk | mara êngko badhe kapenakLebih satu suku kata: mara ngko badhe kapenak | Banêm maksih ngêsas-ngêsês rasa sakid | ngêdên-ngêdên prêmbeyan

39. antara rada suwe sathithik | linawean ancang ancêpira | winuruk nurut prigêle | mayar raosing pyuh-pyuh | saya padhang dêlêngannèki | anggili liru rasa | seje adama hyun | lar-lêr rada kaecanan | Banêm sêngkut pangangsêgira têrampil | agampil tanpa pangkalanLebih satu suku kata: gampil tanpa pangkalan

40. mêngkul sikut Banêm myang kêrêmi | tan sêmbada lan wiwitanira | maringis mangke mrèngèngès | ngrasa pakolih nyutKurang satu suku kata: ngrasa pakolih nyut-nyut | wus tan mari dipun jagani | anglawèhi priyôngga | Jèngraga amuwus | lèhmu ngancangi karosan | nèk mak plere manèh dadi gawe mangkin | sing kêrêp lon kewala

41. ya mêngkono wus nyamlêng ikiKurang satu suku kata: ya mêngkono wusnya nyamlêng iki | karo rasakna ngêsês-ngêsêsa | apora penak ta kiye | mase lêrês èstuKurang satu suku kata: kemase lêrês èstu | gih-igih sakeca sak niki | lah ya ta sinèh mara | bokongmu krêp jumbul | ni rara Banêm glis bisa | don-adone lèthèh cêthat-cêthèt muni | klêcêtan kalêcitan

42. Jayèngraga sinêntor pakolih | kaogèk-ogèk rongèh ing tingkah | agadêdêr sakojure | guthul badêdêng kaku | tan sarônta rahsanya mijil | angglêgêg ngudal-udal | yiyid lumbèr wangsul | dlèwèr [dlè...]

--- 92 ---

[...wèr] mring lakang sakawan | Jayèngraga gêrêng-gêrêng angling aris | lah uwis glis mudhuna

43. matur maksih ajêng kula niki | mangke mawon kula gèk kapenak | kula raosne kang suwe | Jèngraga ngling ambêkus | êh anggayêr nora rêp uwis | kowe sing anunggangKurang satu suku kata: kowe sing anungganga | mêngkono ujarmu | mung tadhah bèh bae sira | ngong adate yèn wus mêtu iya uwis | ngur mêngko manèh ngangkat

44. matur mêtu mono kadospundi | nauri wong dhêglo mono taKurang satu suku kata: anauri wong dhêglo mono ta | iya sing malapor kuwe | Banêm malih umatur | lho de kêndho niki punapi | nauri kêndho pisan | wong wis gumoh mêtu | ni rara ingsat-ingsêtan | kêkodhoke ngangkêk-angkêk andharidhit | dhêt-dhêtan rasanira

45. nora dhêngêr lamun mêtu mani | sru kumêsar mrêkinding mêngkarag | anjingkat sru pangêsêse | mrêkukung niba ambrug | ngêdên mak hêk dènnya ngrungkêbi | gumrèwèl guthulira | gêmbok maring kêmpung | kêmpunge Jèngraga gubras | lèthèh kêpèh kayiyidan amratani | Jèngraga kasukêran

46. bêkah-bêkuh sêdhih angling bêkis | êh ih i biyang wus kabotanKurang satu suku kata: êh ih i biyang uwus kabotan | dadak ngêbruki dêlèngèng | ta wis mêngko digupuh | mêdhun kono ngêbot-botiKurang satu suku kata: mêdhun kono ngêbot-êboti | dèn glimpangkên gumlebag | awake akaku | ngêdêr-êdêr

--- 93 ---

pangkêrêdan | sabab dèrèng nate kawêdalan mani | tanbuh-tanbuh rasanya

47. durung dhêngêr yèn nganggo mêtoni | namung kêri mangkarag anjêgrag | wulu marinding anyabe | maksih dhêt-dhêtan mêtu | wusnya tuntas pyah badannèki | kêmpus unjal ambêkan | theklon tulang kêju | agarêsah lungkrah payah | Jèngraga ngling us banjur dheprok wong iki | lah kiye usapana

48. ingkang drèwès nèng kêmpungku iki | age kêsutên kakêmbênnyaKurang satu suku kata: age kêsutên ing kakêmbênnya | ni rara ngusapi age | ayit plikêt lir ancur | dèn kêpêli pêthil ro sami | mênthul kiyal mênulan | kamêk-mênkamêk-mêk amandul | wah guthul klumut kinêsat | wus samyaking kêkêmbên lir dèn sêkuli | Banêm mathêm abungah

49. nêkêm guthul tansah dèn nyêt-nyêti | ni rara ro Banikêm Baniyah | sasuwene ngrungokake | syarane ting balêkuk | myang krêngkète abèn nyênêngi | samya ngilêr cès-cèsan | sênut ngisor dhuwur | Banikêm ngling hèh Baniyah | dene mênêng syarane kang klêcat-klicit | pa wis apa durung ya

50. yo Baniyah padha dèn gagapi | layak sênêng dèn jak non-anonan | lir mangan kêcap enake | nauri ya yo gupuh | sêlak yèn tèk dèn dhèwèkiKurang satu suku kata: sêlak êntèk yèn dèn dhèwèki | anulya sami mara | ririh barêng nguwuh | kang Banêm suwe priye ta | aku mèlu wong ro bène dèn warahi | ya kang Banêm aturna

51. Banêm nauri anyêtak aris | lho lho os èh ja

--- 94 ---

mrene sik ta ta | dèn dokani mring kemase | adhine karo muwus | ih sao gèk nganggo dokani | sirèku dene nora | bêcik bae iku | dhasare wong rada-rada | ês ta priye ing maune ta sirèki | ta priye ta priye ta

52. ngling yya buh wiwitane laliKurang satu suku kata: ngling yya êmbuh wiwitane lali | bingung tan eling nora karuhan | êm biyang kathik kalalèn | ngong mêngko mundhak nêpsu | Jayèngraga mèsêm ing ati | myarsa sing ajar-ajaranLebih satu suku kata: myarsa sing jar-ajaran | angling jroning kalbu | e lah rada kabêncana | dèn êbyug ing prawan arsa anyaploki | dhoso-dhoso tingkahnya

53. prawan jêbug ting grigul gêdhêgi | mèsêm mèdêm arahe angêrah | Jèngraga sênêng tyaseKurang satu suku kata: Jayèngraga sênêng tyase | de maksih sami kêncur | ragi dhangan melik kumêncing | maksih rêkasèng marga | Jèngraga amuwus | iku kang dèn padu apa | wong wis wutah tan kêna pinikir malih | ewa mêngko cinoba

54. yya grayangên yèn sih kêna pinikirLebih satu suku kata: grayangên yèn sih kêna pinikir | ni rara ro samya ngling gligikan | kapik wutah iku priye | kakang Banêm tanganmu | iku apa sira cêkêli | tak gêntine di ta kakangLebih satu suku kata: tak gêntine di ta kang | angling e aja thuh | tangan winêngkang tan kêna | rêrêjêngan kakangane dèn but kalih | rêbutan guthul nglemprak

55. Jayèngraga ngling galigik ririh | os sing tuwa iku bok angalah | kêthaha kudu rêp dhewe | ta gêntèn lan adhimu | dang daya-daya mèn uwisKurang satu suku kata: êndang daya-daya mèn uwis | sakarêpmu priyôngga | kono ala nganggur | kang

--- 95 ---

liningan bungah-bungah | mojar e lah de ku kemase nglilani | ta mêngko sun mung dhela

56. Banikêm Baniyah rêbutan dhinginLebih satu suku kata: Banikêm Baniyah rêbut dhingin | Banêm mojar Banikêm dhingina | Baniyah nom kèri dhewe | lukarên kêndhitmuKurang satu suku kata: lukarên kêkêndhitmu | lah wus Nikêm munggaha aglis | cincingna tapihira | konokna dhêngkulmu | gèk anune ampêlêna | nèng bênêre undêramu dèn aririh | angsukna nêt ring jro kêbaLebih satu suku kata: angsukna nêt jro kêba

57. nulya nyrêkakah anèng ing nginggil | aniru kakang maunyaKurang dua suku kata: aniru kakangane maunya | dènnya ngakahi makèkèh | guthul maksih ngalelur | dèn adêkkên maksih ngêdhoni | bênêr prênahing prana | panjathoke mupuk | kaangêtan ing cèwèknya | sêndut sêntug ambadêdêng kêngkêng malih | anunggak lir sarumbat

58. anyundhul dul kungkih kang nindhihi | kadya êmpyak kacuwake cagak | angling e lah priye kiye | nyêkal têmên tan mlêbur | kathik pêgêl tan enak iki | Jèngraga lon lingira | lah Banêm adhimu | durung tau bênêrêna | aja kongsi malèrèm mindho gawèni | mupung sih ambêkayang

59. môngsabodhoa sira kang nuwaniLebih satu suku kata: môngsabodho sira kang nuwani | sarwi nyiwêl-nyiwêl payudara | kadi cêngkir gêgadhinge | kakak sih kiyal mandul | mangkah sangêt tan pati mundring | anggiyêr panêkêmnya | mring tyasira nyut nyut | kang pinêthot pangkêrêdan | ngêmu kringêt sumuk kêsêt awaknèki | Jèngraga sukèng driya

60. dèn lathongi [lathong...]

--- 96 ---

[...i] gêguthul pan saya mêsiLebih dua suku kata: dèn lathongi guthul saya mêsi | mêdhok bulêt lir aparon gôngsa | tinutupan cêpuk sêlèn | ngrêringih ngarah ing hyun | wus tan mèngèng bênêrnèkiKurang satu suku kata: wus tan amèngèng bênêrnèki | astane Jayèngraga | mêtêl bakong pupu | Banêm ngandul payudara | sarwi mojar lah wis ta dèn asru aglis | dèn krêp goyang bakongnya

61. Banêm mak nêb angrêrewangiKurang satu suku kata: Banêm mak nêb gya angrêrewangi | bayok pupu pinêtêl rêkasa | pinêksa ancêp anjinge | guthul nyundhul papênthul | amêkênêng brêbêt mrêkinting | Banikêm nglèyèk ngêsah | sambat athuh yung yung | kang Banêm dene ki lara | dhuh yang yang wis kang Banêm wisKurang empat suku kata: dhuh dhuh yang yang wis wis kakang Banêm wis wis | de nlisip lir bêdhahna

62. kinayang sru grêgêl blês anjodhil | anggronjal-gronjal kinukuhanKurang satu suku kata: pan anggronjal-gronjal kinukuhan | Banêm ngling bêtahna bae | lumrah lagèk kêsusu | mêngko suwe thik-thik ya mari | mara mêngko rasakna | nèk penak moh midhun | nauri ki ijih rara | dene suwe ijih lara tan marèni | ah wis ah wis ta aja

63. ginêlurkên alon pinakulih | rada isis lar-lêr lakêtêpan | nambi bêkêm cacênthule | Banêm ngling guyu-guyu | lah dang pira dene ta syiki | unine acêthitan | wis kari angulu | badhèk rasane pakenak | Banikêm buh êng ih ya penak thithikKurang satu suku kata: Banikêm buh êng ih ya penak sathithik | ijih kur-ukur laranyaLebih satu suku kata: jih kur-ukur laranya

64. wis bakongku aja kok gujêngi | tanganmu karo wus lungakêna | ya tak mumbul-mumbul dhewe | Banêm guyu

--- 97 ---

hus kêpruk | ngrasakakên penak wong iki | andene mau dadak | dol ayu sidithuh | wah lênggat-lênggut ngêsês kêcapLebih satu suku kata: wah gat-lênggut ngêsês kêcap | slot kabelan ras-arasên lumuh uwis | krêkêsan nyêrot napas

65. saya lèthèh drês ilêrirèki | lir wong lumaku anèng blêthokan | bisa mrênahkên rêrongèh | Jèngraga sik ing kalbu | yèn ngong tutugêna wong iki | kaya sawêngi bêtah | bae nora uwus | lamun kong sun katoknaKurang satu suku kata: lamun kongsi sun katokna | kuwe mêngko sijine anggujêr wani | kene ga nora kungang

66. dèn kêkêndho ethok mijil mani | agadêdêr lir mêtu rasaKurang satu suku kata: agadêdêr lir amêtu rasa | binangêtkên panêtêpe | nulya guthul ngalelur | ingangkêgan saya ngêndhoni | iku ngatut kewala | binêkêm lan muwus | lho lah priye ni ketaKurang satu suku kata: lho lah kapriye nike ta | dene seje dhèk mau karo saiki | têka êmpuk kewala

67. Banêm nauri nèkne wis mijil | kowe priye apa wis mêtu ta | ngling mêtu mono kapriye | ya apane kang mêtu | ngling tan dhêngêr mono ya uwis | iki kataranira | wus êmpuk ngalumpruk | Jayèngraga mèsêm myarsa | dènnya rasan yêkti balilu tan ngrêti | antuk prawan walaka

68. guthul rada nutut arsa tangi | dènnya rêrasan cêrmêtanKurang dua suku kata: dènnya arêrasan cêcrêmêtan | kumêdut mogèl-mogèle | Banikêm ngling gumuyu | e kang Banêm dene lho iki [i...]

--- 98 ---

[...ki] | kênèkne lêkas ombah | Jèngraga amuwus | wis ta digage mudhuna | Ni Banikêm nurut cuwa angudhuni | bêbisik mring kakangnya

69. de si biyung kae yèn kadyèki | suwe lèhe nunggangi si bapa | kiye sadhela ya gene | angling ih dêlahamu | sèjèn wonge ko rani sami | Baniyah nambung ujar | aku priye iku | kang Banêm aku ta mara | lah dèn gage pinginku nyat-nyut ing ati | ês ta kang wurukana

70. Banêm angling e biyang wong iki | tênagane korogan lir jaran | kang bêlang ala cirine | wis ta silakna gupuh | munggah sarta nincingkên tapih | Baniyah sigra nyingklak | dhêngkule sidhêkus | mak prêg linggih nora tata | Jayèngraga ngantuk kagyat dèn tindhihi | sarya ngling i i biyang

71. bocah kiye guthul dèn untiri | Banêm adhimu abênêrêna | wong têtêlu abot dhewe | Banêm Banikêm gupuh | ting guligik wong roro sami | bênêrkên adhinira | Baniyah kasusu | kidhung solahing krikuhan | tapihira kacênêng dhadhêngkul nuli | rèkètèk tapih suwak

72. ginuyu mring kakange kalihKurang satu suku kata: ginuyu maring kakange kalih | kang duwe tapih tan nyanaKurang dua satu suku kata: ingkang duwe tapih datan nyana | suwèk sakilan tapihe | Baniyah pupunipun | jinaganan ing kanan kering | Jèngraga ngadhag-adhag | kinarubut têlu | guthule kang katindhihan | wus binênggang bêbakong jinunjung nginggil | dhagole [dhago...]

--- 99 ---

[...le] ingancêpan

73. dinumuk-dumukkên ing camimik | kaangêtan ilêr bêngangangKurang satu suku kata: kaangêtan ilêre bêngangang | ambadêdêng guthul jêbèr | akadung godal-gadul | ing prênahe ngundêr mênêri | ngêt lir toya sêmawah | tap-tèp maring pucuk | guthule andhêngal nyêngkal | tinêkêm tos kadi pênthol linggih wêsi | pinapankên ing wokan

74. Jayèngraga mèsêm jroning ati | kandêl timên lambene blewehan | kira-kira unjo dhewe | durung bris maksih alus | beda lawan kakange kalih | wus jumêbêng kuwêlan | angarongkob runggut | pan uga kusi Baniyah | lumêr kêsêt gêrayange sruwa luwih | mung wangkal akawalKurang satu suku kata: amung wangkal akawal

75. saya mêmpêng jro tyas Jayèngragi | Baniyah arsa winalik dadah | arsa rinungkêp mêngkono | alon dènnya amuwus | kang alon-alonan rindhikKurang satu suku kata: kang alon-alonan arindhik | yya kongsi paplesetan | tatêngah lambe dhuk | Banêm Banikêm akêkah | bênakake nêkêm jêmbèng lambe sisih | gêgêta mèn rada tahanLebih satu suku kata: gêgêta mèn rda tahan

76. panthêngêng sru ing kanan lan kering | mara ta tak bênêrne kang mapan | wus ginujêng amêkèkèh | tangan karo akukuh | bibir kanan kering pinidih | amrih dhêngal kakêpan | wêwênganing pintu | Banêm Banikêm anulya | anjagani jêjêge guthul mring comris | ngêmut tan kaangapan

77. nanging wus bênêr nora anilip | tinêtêpkên babakong boyoknya | Baniyah tan polah [po...]

--- 100 ---

[...lah] dhewe | sarwi prêmbehan muwus | e e lo lo alon dhisikKurang satu suku kata: e e lo lo lon-alon dhisik | rasane ra kira-kiraLebih satu suku kata: rasane kira-kira | pêgêl pêdhês sênut | kang Banêm nêkêm mêngko ah | ora sida wis aja kok têlatèni | ah wis kang aja-aja

78. kakange karo anauri ririhLebih satu suku kata: kakange karo nauri ririh | hus cangkême jare pingin garapanLebih satu suku kata: hus cangkême jare pingin garap | iki ya dèn lon-lon bae | gêgêta bae gêndhug | mêngko apa dang ora mari | mara ta antèkêna | mêko badhèk inuk | kaliwatan lara pisan | durung manjing kalêbu lagèk sak mênggik | nèk wis inuk lêlewa

79. aku mau ya kaya sirèki | kongsi mandêlik amlèrèkira | barêng wis co-eca mènglèng | Baniyah dhoso muwus | buh lae buh aja dhêrindhil | sing tutur penak sapa | de kayang dhuh-adhuh | pêdhêse nèk suwe bêngkah | lo lo lon lo wus aja kopêtêl mami | wong canthol mênggik ularaLebih satu suku kata: wong canthol mênggik lara

80. aku wus tan kaduga nglakoni | wong gêdhene sak ontonging jaran | wah têlung kilan dawane | paran margane mangsuk | panyanaku nora kadyèki | dhuh yyang tan kêcunggahKurang satu suku kata: dhuh dhuh yyang tan kêcunggah | wis ta wis ta tak mudhunLebih satu suku kata: wis ta wis tak mudhun | ta kang tanganmu lapana | lah mindhoa sira dhewe samiKurang dua suku kata: lah padha mindhoa sira dhewe sami | nadyan suwèk wus khasêdyaLebih satu suku kata: nadyan suwèk kasêdya

81. lagèk makene lara kêpati | mendah si ko babarpisanKurang dua suku kata: mendahane si ko babarpisan | baya modèr wakku ewe | lir kasunduk aluKurang satu suku kata: lir kasunduk ing alu | kantèk lêkok [lê...]

--- 101 ---

[...kok] apringas-pringis | sih durung ja-apaja | sêdhênga mring nyung nyung | wis wis ta aja kopêksa | lara-lara mundhak kowe tak brakoti | ngayok-ayok siya-siyaLebih satu suku kata: yok-ayok siya-siya

82. Jayèngraga kraos drênging kapti | inggêt-gêtan angêt cinakotan | dadya panggalake gobèr | guthul mênthêng mangunthung | nèng wok kadi anusuriKurang satu suku kata: nèng wok kadi anênusuri | kêngkêng kêlang bêngkayang | mingsêt dhuh kayang dhuh | Jèngraga mangsit kakangnya | mring ni rara ro kinèn ngênêt sing wuri | ni rara wruh ing cipta

83. gya kinayang angênêtke sami | Banêm Banikêm ngajoknaKurang dua suku kata: Banêm Banikêm angajokêna | Baniyah lir ni thowoke | anulya pinêksa sru | pan thêngthêngan guthule mêsi | makênêng karêbêtan | balèwèh amingkup | gya mlêthèk pinalêkahKurang satu suku kata: gya malêthèk pinalêkah | angaluwêng buwêng wawêngkoning pinggir | rêkasa de timbangnya

84. kadya wakul pêsat jêjêtnèki | dhèdhèl wêngkune anêrancangKurang satu suku kata: adhèdhèl wêngkune anêrancang | kaya yèn cêpak jêbole | dhagol garêgêl anglut | sêrêt mak brêt rada katêmbing | ngurêt-urêt blas tuk pok | Baniyah anjêpluk | sambat dhuh kayang lah ebat | sru anglumba garonjal niba ngrubuhi | mring kakange kalihnya

85. glethak kringkang kinipat ngoncati | saking tan bêtah rasaning lara | samya kagyat pangrajuke | guthul cêpot mak nyaplug | atrus gagap-gagap margiKurang satu suku kata: atrus gagap-gagapi margi | lumayu karêngkêngang | bingung bêntus numbuk [nu...]

--- 102 ---

[...mbuk] | ambèn waton ginêrayang | glis ginèndèng panyanane kadi kori | lumayu golèk lawang

86. sarwi sambat thuh yung thik suwèk ki | Banêm Banikêm sat-sêt ngundangKurang satu suku kata: Banêm Banikêm sat-sêt angundang | e lo jaragan thik rame | Niyah renea kêpruk | nglumba kadi pitik jinêpit | Jèngraga mèsêm mojar | lho priye adhimu | dene nglumba nunjang-nunjang | mêsakake nyêmimike tan nimbangi | ginrêjêg winasesa

87. ya undangna yèn gêlêm baliKurang satu suku kata: ya undangêna yèn gêlêm bali | Baniyah grèdèk ngakkên lawangKurang satu suku kata: Baniyah grèdèk ngêngakkên lawang | jrunthul mlayu mring tanggane | kakang ro gumuyuKurang satu suku kata: kakang karo gumuyu | kêna sibat dadakan ngili | Jèngraga kadung ing tyas | alon dènya muwus | layak adhimu anjêpad | kae mau rada kasusu sirèki | ajune kasisipan

88. wong anêmbe kapêlak katêmbing | tujune tan klêngêr pira-pira | kadêdêl dudu bênêre | lah priye mono iku | dene iki dhagol sih mêsi | arêp tak walik dadah | dadaka wus mlayu | Banêm Banikêm turira | walik dadah makotên kadi punêndi | ngling sing lanang kang nunggang

89. samya matur bok inggih suwawi | kawula niki nèh walik dadah | sarwi ngêpêl gaguthule | wong ro rêbut rumuhun | dhagol maksih anjonggol mêsi | Jayèngraga adhangan | dhêp-idhêp la nganggur | angling ah

--- 103 ---

ya wis mara ta | kono padha wudaa aja na tapih | sing jèjèr dhadhêngkêtan

90. gya ni rara ro acucul tapih | ambalêjêt mlumah ngadhag-adhag | Jèngraga tangi nulya ge | dhêkêtkên kêthuk nyênul | dhêdhempetan wus adu cêthik | Jayèngraga lênggahKurang satu suku kata: Jayèngraga alênggah | nyuwol gèrèt pupu | jèngkèng tandange atadhah | pupune Banêm tumumpang poking wêntis | patute nyuthang walang

91. tangan ngêngakkên ing kanan kering | wus samêkta rakite atadhah | gya tumanduk ing wokane | mêksih dhêdhêl kadudul | blusuk pantok manjing tan luwih | Banêm ngrêngih anggronjal | labête ngakudhup | kinasut panggêlurira | Banêm bêkuh ih lah kayang sundhul ati | mundhak agêdhe dawa

92. wus saonjot cinapot angalih | mring Banikêm winêngkang sinunggar | blêng sêt blês nglut ngulèt geKurang satu suku kata: blêng sêt blês nglut ngulèt age | guthul maksih kalumut | datan pati gêmbok nyêrêti | mangang-mangang kapêksa | pangakêpe kukuh | blèwèh ngamêt ingangsêgan | pan ginêlur ginêjêg lar-lur pakolih | ginoyang karêkêsan

93. Jayèngraga ngintêr susu kalih | gya ingunus dhagol sing uwokan | lincak gagak pamlebange | suka bonangan susu | irung sok rêbaban [rêbaba...]

--- 104 ---

[...n] pipiKurang satu suku kata: irunge sok rêbaban pipi | kêthuk mênthul dhêngkêtan | kêcèr klèwèr guprud | kinêsat gantya angsuknya | yèn malembang ginendholan tan wèh ngalih | wong ro arêbut nyarab

94. kang tuwa wus ngrêti pratingkahing | kat-angkatan wêktuning rahsaKurang satu suku kata: kat-angkatan wêktuning kang rahsa | panuju anèng dhèwèke | wau sadangunipun | ngaping pitu edhang ginanti | Jèngraga rêna marang | Banêm ingkang sêpuh | awèt kêncênge ginarap | sinrêg kêrêp Banêm nimbangi nglawèhi | kêkèjèke kapinjal

95. samya anggantêr kalihe sami | pangkêrêdan kumêpyur kumêsar | gringgingêng balung sungsume | amolah kayang sêngkut | mèh cumêprol wijiling gati | nulya adhine nyandhak | mring Jèngraga gupuh | kasuwèn pangrasanira | lagya ngangkat kacêngcêng sinêndhal wani | brol mukok sok nèng jaba

96. andêlèwèr kècèr kocar-kacir | pupu papat kaciprat ing kama | samya mêtu dhewe-dhewe | kalihe pating barêkuhLebih satu suku kata: kalihe pating brêkuh | i i ngyah êm lah priye iki | blaeran anèng jaba | dhuh susuku abuh | Banikêm iku wong apa | durung idhêp ing tata grewal nanggungi | dadi padha kapiran

97. Banêm mosra-masru murang-muring | sarwa ngêsês ngrasakkên yêr-yêrnya | kêna sibat sidilèjèh | ngrusuhi [ngru...]

--- 105 ---

[...suhi] i dikêpruk | lagèk penak ngêgol-goliKurang satu suku kata: lagèk penak ngêgol-êgoli | cuwa têmên tyas ingwang | dadak dludar-dludur | Banikêm nauri ujar | gene aku mau ya kok sêndhal wani | kathik duka geneya

98. wong wus padha dene anglakoni | sasuwene ya gêntèn kewala | Jèngraga mèsêm wuwuse | lah wis aja na padu | wong wis nora nana duwèni | aku dhewe sing tuna | tèk kabèh wutah byuk | tan kêna ko garap pisan | Ni Banikêm matur kawula dospundi | wawi ta maring kula

99. lêrêsipun kula kang tuniKurang satu suku kata: lêrêsipun kula kang atuni | tibanipun wisan anèng kula | kawon tos kathah gêdhèke | Jayèngraga amuwus | mau mula ingong tuturi | wis êntong babarpisan | lho kiye anglelur | Banikêm nangis prêmbeyan | ya ta wanci ing ratri wus bangun enjing | Jèngraga nulya mêdal

100. maring sêndhang sêdyanya anganti | jinabat laju awêktu salat | jênak nèng sêndhang pêpujèn | kang tinilar sru wuyung | maksih padu pating barêkis | ya ta kang anèng lagar | dènnya nendra wungu | laju ngambil toya kadas | Kulawirya Nuripin wus samya tangi | laju marang pahèran

101. ngambil toya wulu lan Nurbayin | wusnya kadas Ki Nuripin adan | wusnya sunat pêpujine | anulya ngangkat prêlu | Jayèngrêsmi ingkang

--- 106 ---

ngimami | surat wusing Patekah | sujadah asujut | rêkangating surat Kasar | ibtidale apêngal wus dèn kunuti | antara nulya bakda

102. pragat pêpujianira sami | sêsalaman Jèngrêsmi lon nabda | paman Nurbayin ngong mangke | arsa laju lêlaku | rêbut mangkat mupung aenjing | mung kang Ragamênggala | punapi saèstu | tumutur ing lakuningwang | Ki Nurbayin umatur lamun marêngi | mangke kêdhik yèn siyang

103. kula arsa sêsarapan enjing | Jayèngrêsmi aris saurira | paman wus sun têdha sihe | Jèngrêsmi dukèng kalbu | wruh lêgête ri Jayèngragi | malih andikanira | paman lamun èstu | putranta Ragamênggala | tumut ring sun lah sènganana dèn aglis | Ki Nurbayin asigra

104. andhatêngkên marang Ki Patigi | Ragamênggala nulya gêpahKurang satu suku kata: Ragamênggala nulya agêpah | marêk prapta ing ngarsane | Jèngrêsmi ris amuwus | kakang Ragamênggala mangkin | kularsa lumajua | mring Lêmbuastèku | manawa dhangan kang Raga | manira yun umangkat mupung aenjing | Ragamênggala turnya

105. punapi gih botên angêntosi | pasugata sêsemekan enjang | Jayèngrêsmi lon dêlinge | boya kang mupung esuk | langkung bêgja mangke ing margi | matur inggih sakêdhap | ngong mantuka rumuhunLebih satu suku kata: ngong mantuk rumuhun | lèngsèr prapta wismanira | angrarukti bêbucu wus amiranti | jinarang tapak dara

106. dandan [da...]

--- 107 ---

[...ndan] prabot wanan kotang silir | sruwal kombor bêbêt jêjigrangan | bênting sarwa lungsêt kabèh | kalung kewang lan pênthung | srigak kakok jadhug desèki | wus rumat sadayanya | nuduh wong têtêlu | ambêkta sêsangunira | kang sawiji mandhi talêmpakerèki | nulya marêk ing ngarsa

107. maksih rêmêng-rêmêng saput siti | Jayèngrêsmi myat Ragamênggala | tan mèngèng kasaguhane | ngalêmbanèng jro kalbu | angandika marang Nurbayin | wus paman ngong mangkatKurang satu suku kata: wus paman ingong mangkat | kalilan lumaju | andum basuki kewala | nulya sêsalaman Nurbayin turnya ris | andhèrèkkên raharja

108. Jayèngrêsmi Ki Kulawiryèki | sawusira samya salamanKurang satu suku kata: sawusira samya sêsalaman | dandang umangkat lampahe | Ragamênggala gupuh | amacalang anèng ing ngarsi | kang tinilar sungkawa | cuwa manahipun | ya ta kang samya lumampah | turut dhadhah wau ta Ki Jayèngragi | nèng sêndhang maskumambang