Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 03: Pupuh 224-238)

Judul
Sambungan
1. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 01: Pupuh 001-023). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
2. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 01: Pupuh 024-039). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
3. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 01: Pupuh 040-057). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
4. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 01: Pupuh 058-073). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
5. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 01: Pupuh 074-087). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
6. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 02: Pupuh 088-107). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
7. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 02: Pupuh 108-125). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
8. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 02: Pupuh 126-142). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
9. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 02: Pupuh 143-158). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
10. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 02: Pupuh 159-174). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
11. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 03: Pupuh 175-190). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
12. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 03: Pupuh 191-207). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
13. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 03: Pupuh 208-223). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
14. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 03: Pupuh 224-238). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
15. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 03: Pupuh 239-256). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
16. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 04: Pupuh 257-272). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
17. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 04: Pupuh 273-281). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
18. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 04: Pupuh 282-293). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
19. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 04: Pupuh 294-308). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
20. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 04: Pupuh 309-321). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
21. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 05: Pupuh 321-332). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
22. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 05: Pupuh 333-349). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
23. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 05: Pupuh 350-352). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
24. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 05: Pupuh 353-355). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
25. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 05: Pupuh 356). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
26. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 06: Pupuh 357-358). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
27. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 06: Pupuh 359-361). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
28. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 06: Pupuh 362-364). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
29. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 06: Pupuh 365-367). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
30. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 06: Pupuh 368-372). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
31. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 07: Pupuh 373-376). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
32. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 07: Pupuh 377-382). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
33. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 07: Pupuh 383-384). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
34. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 07: Pupuh 385-388). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
35. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 07: Pupuh 389-403). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
36. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 08: Pupuh 404-427). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
37. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 08: Pupuh 428-443). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
38. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 08: Pupuh 444-456). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
39. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 08: Pupuh 457-477). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
40. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 08: Pupuh 478-506). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
41. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 09: Pupuh 507-526). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
42. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 09: Pupuh 527-547). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
43. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 09: Pupuh 548-567). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
44. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 09: Pupuh 568-583). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
45. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 09: Pupuh 584-599). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
46. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 10: Pupuh 600-607). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
47. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 10: Pupuh 608-614). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
48. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 10: Pupuh 615-618). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
49. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 10: Pupuh 619-626). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
50. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 10: Pupuh 627-637). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
51. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 11: Pupuh 638-651). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
52. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 11: Pupuh 652-665). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
53. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 11: Pupuh 666-671). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
54. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 11: Pupuh 672-678). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
55. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 11: Pupuh 679-690). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
56. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 12: Pupuh 691-694). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
57. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 12: Pupuh 695-703). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
58. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 12: Pupuh 704-707). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
59. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 12: Pupuh 708). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
60. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 12: Pupuh 709-722). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
»  Cênthini (Kamajaya): Pangkalan data. Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
Citra

224. Pangkur

1. Cocak kuthilang kapodhang | kacêr punglor sikatan lan srigunting | jalak-urèn jalak-pênyu | dlèdukan salindhitan | bèthèt dêruk sêpahan putêr dêrkuku | bêkikèring ayamwana | bêrkutut manggung rêspati ||

2. Mèh rahina masêmu bang | Ki Dikara prapta palanggrongnèki | nyangking kahwa myang (ng)gonnipun | kalawan ayamwana |

--- 3 : 209 ---

èstri madhêp wayah kumanggang kang jalu | kalawan sakrênêng tigan | satawana kang cêmani ||

3. Kahwa jalu tinja-luwak | gya ginorèng sangan wus mambêt gurih | wêtahan datan binubut | nulya kinarya wedang | gêndhis arèn bêrsih kuning ganda arum | linalapakên kewala | sarapan tigan cêmani ||

4. Mêntahan mung ingkang jênar | inguntalan sarêm palêtuk bêrsih | anuntumkên angga rapuh | kêngkêng mathêngthêng kuwat | dènnya samya sarapan langkung pikantuk | ki wisma nglajêngkên kojah | sambêtipun wau ratri ||

5. Nêgor kajêng jati ingkang | badhe sae awèt anggènnirèki | kêdah katêrês rumuhun | panêrês prênahira | nèng pok kang wit kintên-kintên longkangipun | tiga utawi sakawan | kaki saking sitinèki ||

6. Binacoka temu-gêlang[1] | wiwit kulit dumugi warni abrit | gya (ng)gègrègi êronnipun | saha lajêng galinggang | yèn wus wontên sataun panêrêsipun | kenging tinêgor jalaran | wus garing tan nguciwani ||

7. Rêbahing panêgorira | kaangkaha rêbah mangalèr tuwin | mangilèn sartane sampun | dhawah ing kajêng ingkang | taksih gêsang kasangsang sasaminipun | kantêp sapanunggilannya | kang dadya tampikan ngarsi ||

8. Tingkah amrih sumêrêpa | dhawahipun pucuking kajêng nênggih | kang yun dènrêbahkên wau | nangguh ing wanci enjang | utawine wanci sontên ingkang jumbuh | wayangan sami wujud lan | panjangipun ingkang uwit ||

9. Upami kalêbêt ingkang | panjangipun gangsal kaki mandhiri | mangka wawayangannipun | ingukur ugi gangsal | pan wayanganing kajêng ingkang kinayun | rinêbahkên kaukura | sapintên panjangirèki ||

10. Yèku badhe ukurannya | saking bongkot dhawah ing pucuknèki | pratikêl makatên wau | ugi tumrap kinarya | nêpsir panjang cêlaking kajêng kang ayun | kangge dandosanning wisma | kadi ta upaminèki ||

--- 3 : 210 ---

11. Badhe dipun angge saka | ingkang panjangipun dwidasa kaki | manawi wayangan wau | wontên utawi langkah | saking kalihdasa kaki èstunipun | badhe cêkap kangge saka | panjang kalihdasa kaki ||

12. Wondene panêpsirira | gênging pucuk ugi kenging kapirid | saking gênging bongkotipun | upami kajêng ingkang | nênêm kaki ubêngipun bongkot wau | mangka wiyaring wayangan | namung wontên kalih kaki ||

13. Pucuking[2] kang wawayangan | pan ingukur wiyar wontên sakaki | wus tamtu agênging pucuk | tigang kaki ubêngnya | panêpsir kang makatên ing adatipun | inggih asring tuna-dungkap | nanging amung sawatawis ||

14. Pangangkah dhawahing wrêksa | mrih sagêda prayogi dhawahnèki | kêdah pinarnahkên dunung | sêlaning kajêng gêsang | sinrapatna pang alit-alit pikantuk | supados ywa nêmah rêmak | gêtêm kantêp tibèng siti ||

15. Saupami ing pangangkah | rinêbahkên mangalèr dhawahnèki | ingkang êlèr miwah kidul | ginêthak myang kapacal | ingkang êlèr ing ngandhap panggêthakipun | låbêtnya kalih bageyam[3] | kidul sabageyan naming ||

16. Bêngganging gêthakan ngandhap | lawan nginggil sarta ing nginggilnèki | pamacal tamtu miturut | agêng aliting wrêksa | saupami samangsa agêngipun |[4] bêngganging nginggil lan ngandhap | tinartamtu mung sakaki ||

17. Ing nginggil pamacalira | timartamtu[5] amung sakawan kaki | manawi gêngnya saprangkul | bêngganging nginggil ngandhap | apas[6] namung saprapat kaki wus cukup | de ing nginggil pamacalnya | satunggal satêngah kaki ||

18. Sanadyan wrêksa kang arsa | rinêbahkên mangidul dhoyongnèki | yèn patrap lir ngajêng wau | tamtu ngalèr rêbahnya | Mas Cêbolang tatanya wiwijangipun | kang winastan gêthak pacal | Ki Dikara lingira ris ||

19. Anggêthaki ngêthok ingkang | botên ngantos tugêl rêbah kang uwit | dene kapacal puniku | sanginggiling gêthakan | dipun

--- 3 : 211 ---

pêrang amancas kakruwêg gathuk | têpang kalayan gêthakan | kadi warah kasbut ngarsi ||

20. Nahan sasampuning rêbah | gya kaprèjèng utawi dènwastani | kariban wiwadanipun | ngiras anitik manah | margi manah botên tamtu manggènnipun | têrkadhang wontên ing têngah | têrkadhang wontên ing pinggir ||

21. Utawi manggèn ing manah | minggak-minggok tan turut têngah pinggir | mênggahing pangangkahipun | ingkang sae piyambak | pan binucal sampun wontên ingkang kantun | winastan kajêng bèthètan | tulus botên mutawatir ||

22. Madyaning manah nèng têngah | ingkang minggah-minggok manahirèki | pinarnahna ênggènnipun | ing pinggir lan ing têngah | mênggah ingkang nami kaprèjèng winadung | patraping wadung piwasang[7] | miring nèng sangkalirèki ||

23. Kajêng ingkang winadungan | iringannya ing kanan miwah kering | wondene karimban wau | wadung methok pinasang | kang winadung lumahing kajêng puniku | kang nginggil miwah ing ngandhap | ing panggarap kêdah wradin ||

24. Yèn wus pinanggih manahnya | gya kinêthok miturut manahnèki | lajêng kasipat dhinapur | pasagi nanging panjang | gya ginêmbês pungkasaning bongkotipun | gêmbês punika pêtholan | ingkang dipun-trapi tali ||

25. Kadamêl nyarat kang wrêksa | gêmbês wau wontên kakalih warni | bilih tanah ardi kidul | Kaduwang saurutnya | isthanipun wawangunan kadi ngluluk | pundhaking gêmbêsan kadya | dhapuring kang gêndul gilig ||

26. Manawi gêmbêsan tanah | rêdi êlèr Kêndhêng saurutnèki | namung sapalih winangun | kadi cènggèring ayam | bilih sampun dados gêbêngan puniku | utawi balok namanya | sakarsa-karsa wus kenging ||

27. De bilih badhe kinarya | talang wuwung utawi dandosanning | baita sasaminipun | kêdah manah kabucal | sarta cinalonan sadhapuring wuwung | kalawan dhapuring talang | baita sasaminèki ||

--- 3 : 212 ---

28. Panyigaring kanang wrêksa | naminipun kapaju patrapnèki | rumuhun kakêncong mujur | wit pucuk trus bongkotnya | kiwa-têngên utawi ngandhap myang luhur | kêncongan ing nginggil nulya | katancêpan paju wiwit ||

29. Pucuk dumugi bongkotnya | longkangipun paju sami nyakaki | sakathahing paju-paju | ginandhènan dumugya | ing kêncongan ngandhap têrusaning luhur | wradin paju têkèng ngandhap | gya sinigar langkung gampil ||

30. Wondene ta kajêng ingkang | agêng-agêng patrap panggarapnèki | ing bongkot utawi pucuk | kang labêt gagêthakan | kakêncongan malang gya tinrapan paju | mugi lajêng ginandhèna | yèn kajêng gênge samundhing ||

31. Gandhènipun sêmprong nama | gênging sêmprong tinartamtu ngungkuli | gênging kajêng kang pinaju | sêmprong ginantung malang | nèng wit-witan ingkang cakêt ngriku | kinandhut tinarik ngangkah | sagêt nuthuk paju sami ||

32. Ing sasampunipun sigar | dyan rinimbas utawi dènprèjèngi | kadamêl saprêlunipun | gêbingan myang balabag | têrangipun ingkang sama kêncong mujur | sakiwa-têngênning wrêksa | utawi ing ngandhap nginggil ||

33. Winadung amujur[8] panjang | awit bongkot dumugi pucuknèki | kados kakalènan mujur | wondene kêncong malang | pêrnah bongkot utawi kapêrnah pucuk | winadung supados krowak | kenginga dipunsêsêli ||

34. Ing paju sacêkapira | mênggah paju wau ingkang kinardi | kajêng jati ingkang burus | ing bongkot wradin papak | pucuk lancip radi gèpèng wujudipun | dene agêng panjangira | dinugi kang nguwawèni ||

35. Kang nama kajêng kocoran | panêgornya tan tinêrês rumiyin | maksih gêsang angrêmbuyung | gya tinêgor kewala | patrap-patrap panêgor pangrêsbasipun[9] | pamrèjèng sasaminira | kadi kang kasêbut ngarsi ||

--- 3 : 213 ---

36. Mung wusing dadya gêbingan | gya kinêthok ginambang tharik-tharik | kadi ambèn isthanipun | nèng panggonan kang banar | laminipun tigang wulan para langkung | punika sampun prayoga | kaangge parabot panti ||

37. Yèn kajêng badhe baita | tuwin wuwung talang sasaminèki | panggènan pamênthèngipun | kang asrêp myang keyuban | laminipun ugi tigang wulan langkung | sanadyan kajêng kocoran | sagêt awèt sawatawis ||

38. Mangkya bab sirap winarna | naminipun wontên sakawan warni | sawarni Dumba rannipun | wiyarnya ing ukuran | kalih-têngah kaki sapaginggilipun[10] | panjang wiwit ukur tiga | kaki sapanginggilnèki ||

39. Kalih sirap Gupe rannya | lawan Dumba gêng panjang botên sami | ukur awit wiyaripun | satunggal kaki minggah | panjang kalih satêngah kaki ingukur | minggah dumugi ukuran | kirangipun tigang kaki ||

40. Tiga nama sirap Dhara | wiyaripun pitung êdim manginggil | dene ukur panjangipun | pan kalih kaki minggah | catur sirap gêdhong dene wiyaripun | namung sêkawan dim minggah | panjang gangsalwêlas êdim ||

41. Kajêng kang kadamêl sirap | tinartamtu awèt tan nguciwani | têtêrêsan ingkang burus | manawi bangsa ngandhap | tiyang alit purun damêl sirap wau | saking glinggang saha brungkah | manawi pundhutan aji ||

42. Tuwin para luhur samya | kêdah nêgor saking têrêsan tuwin | nêgor ingkang taksih idhup | piliyan ugi ingkang | burus mulus nir cacat saurutipun | patraping panyigarira | sampuning rêbah kang uwit ||

43. Pinilih kang tanpa cacat | sêrat burus kadi kasêbut ngarsi | ginêthak sasisihipun | sapanjanging kang sirap | dipun-ancas angiras kadamêl lancur | gêthakan gya kaanjingan | paju lajêng dèn-gandhèni ||

44. Paju kang kapara kathah | patrapipun kapara krêp prayogi | mila makatên liripun | urut sêrating wrêksa | saha botên pêcah nalisir

--- 3 : 214 ---

myang rêmuk | yèn wus dadya balèbèkan | gya rinimbas dèncalonni ||

45. Wangun sirap sakarsanya | nanging taksih kandêl wujudirèki | kinèndêlkên tigang tèngsu | lajêng pinacas dadya | botên kangge bilih manahipun katut | watak ngulèt myang bênthètan | apês mandhêlong ngowani ||

46. Manawi kajêng kocoran | patrap ingkang panggarap kadi ngarsi | ananging pan lêrêsipun | kêdah kalih rambahan | sasampuning lêrêm sapisan punika |[11] karimbas dènalitêna | lajêng kalêrêpkên malih ||

47. Laminipun tigang wulan | sampun kirang para langkung prayogi | awit bilih kirang dangu | badhe adamêl cuwa | ngulèt ngelo mandhêlong utawi rêmuk | tamat pangolahing wrêksa | Kinanthi praboting panti ||

225. Kinanthi

1. Sayogi sumrêp rumuhun | nama miwah manggènnèki | paraboting griya-griya | kalawan manggènnirèki | supadosipun uninga | silahing dhapuring panti ||

2. Ingkang nama Saka-guru | punika sakanirèki | guru de kang winastanan | guru Pamidhangan yêkti | Saka-pananggap sakanya | Balandar pamanggapnèki[12] ||

3. Saka èmpèr sakanipun | Balandar èmpèrirèki | Saka paningrat sakanya | Blandar paningrat puniki | Saka-taratag sakanya | blandar tratag manggènnèki ||

4. Saka goco sakanipun | Balandar pananggap tuwin | Èmpèr paningrat taratag | nèng pojok manggènnirèki | dene ingkang nama Cagak | sasaka kang botên sami ||

5. Tanapi tan turut runtut | lan Blandar pangêrêtnèki | Bênthung punika sakanya | duduring gajah utawi | barunjunging joglo griya | manjing nèng lumajangnèki ||

6. Kang sarta saka ing lambung | Srêntên saka alit gilig | nyanggi

--- 3 : 215 ---

Blandar pangêrêtnya | tumumpang nèng sunduk kili | de Dhanyang saka kang mayat | angsal ingkang dèn-dhanyangi ||

7. Ingkang winastanan Êsuh | kuningan sasaminèki | tumrap ing bongkoting saka | kang tumumpang umpaknèki | umpak lungguhing kang saka | saking sela kang prayogi ||

8. Saking banon saking kayu | kangge umpak ugi kenging | ingkang winastan Balandar | kajêng panjang kang sinanggi | ing saka wau dene kang | nama Pangêrêt puniki ||

9. Panyêlaking blandaripun | anyathok lan blandar dhamis | kang ran Guru-pamidhangan | blandar pangêrêtirèki | brunjungipun joglo wisma | ingkang ing ngandhap pribadi ||

10. Dhadha-pêksi kang winuwus | pangêrêt kang manggèn munggwing | satêngahing pamidhangan | kang ran Sunduk nèng ngandhaping | Midhangan pamanjang bênggang | kaliyan Balandarnèki ||

11. Trap miring manjing sakèku | ingkang winastanan kili | sangandhaping pamidhangan | gathuk sami sunduk ngarsi | kalawan pangêrêt bênggang | miring manjing saka ugi ||

12. Kang nama Ganja puniku | sopakaning saka mungging | nginggil sunduk katumpangan | Guru kaliyan kang nami | ingkang ugi Pamidhangan | Guru-pamidhangan sami ||

13. Kang nami Tumpang puniku | balandar pangêrêt inggih | tumumpang ing pamidhangan | ingkang winastan Panitih | Tumpang ing wêkasanira | kang anèng nginggil pribadi ||

14. Tumpangsari kang winuwus | Panitih nir tumpangnèki | yèku pamidhangan mulya | tinumpangan ing Panitih | dumados amung balandar | Pangêrêt asungsun kalih ||

15. Kang ran Ulêng godhagipun | pamidhangan tinêngahi | dene Dhadha-pêksi ika | kang nami Singup winarni | Tumpang ingkang nèng lêbêtnya | Ulêng kang kasêbut ngarsi ||

16. De Lotèng balabag alus | nginggil pangêrêt (ng)gènnèki | wiyar sapanjanging blandar | saha Pangêrêt-irèki | mangkya kang aran Ga-iga | yèku kajêng ingkang nyanggi ||

--- 3 : 216 ---

17. Ing bababag[13] amiturut | ujuring pangêrêtnèki | dene kang nama Cathokan | anjing-anjinganirèki | ing balandar akaliyan | Pangrêt pucuk bongkotnèki ||

18. De Gimbal langkungannipun | Cathokan balandar tuwin | pangêrêt sasaminira | Cacathokan naminèki | panjangnya sami kalawan | kandêle kang dèn-gimbali ||

19. Kang ran Payon sasabipun | êmpyak twin usuking panti | kang nami Brunjung punika | êmpyakipun joglo panti | ingkang ing nginggil piyambak | nulya ngandhapipun sami ||

20. Pananggap pyak ngandhap Brunjung | de èmpèr êmpyaking panti | sangandhapipun pananggap | kang nami Paningrat yêkti | êmpyak ngandhap èmpèr (ng)gènnya | utawi èmpèr mêkasi ||

21. Kang nama Gajah sadarum | êmpyak ingkang dèn-èmpèri | ingkang ing nginggil piyambak | mung griya joglo pribadi | gajahipun winastanan | Barunjung kasêbat ngarsi ||

22. Kang ran molo kajêng mujur | ingkang ing nginggil pribadi | yèku kang winastan Sirah | kang nama Andêr cagaking | Molo yèn joglo tumumpang | manjing dhatêng Dhadha-pêksi ||

23. Bilih limasan myang kampung | tumumpang mring pangrêt manjing | kang ran Dudur iku ingkang | pucuk nyanggi Molonèki | ngandhap tumumpang pojokan | balandar pangêrêtnèki ||

24. Kang ran Sirah-gada yèku | molo gilig amandhiri | manggènnya ing masjid langgar | kang nami Bungkak wuwunging | molonipun joglo wisma | utawi limasan panti ||

25. Mangkya ingkang aran Wuwung | nutupi sirap sakêdhik | tumumpang Dudur prênahnya | kang ran Kopyah wuwungnèki | sirahing gada punika | ran Mastakamênur-nèki ||

26. Kang nami Topèng puniku | balabag kang nèng pucuking | kêjèn ing Dudur tumumpang | gathukan Molonirèki | katumpangan myang kanjingan | pucuking usuk kang nginggil ||

27. Êmprit-gantil kang winuwus | Dudur kang dhèmpèt puniki | kang kiwa manjing Topèngan | têngên manjing molonèki | Blandèr-kêndhit kajêng panjang | ing têngah papayonèki ||

--- 3 : 217 ---

28. Kang nami Cukit puniku | usuk sasambêtan mungging | ing balandar kang pungkasan | dene ta kang nami Tarib | balabag miring kang tumrap | ing usuk pungkasannèki ||

29. Kang ran Gunting ugi usuk | manjing ing topèngan yêkti | ingkang nama Tadhah-êlas | blabag panjang manut maring | sapanjanging payonira | lir topèng patrapirèki ||

30. Kang nama Usuk-pinayung | manjing ing takir myang manjing | molo urut ing ujurnya | dudur kang kasêbut ngarsi | de Usuk-rigêrèh aran | usuking serongan panti ||

31. Ingkang pucuk manjing dudur | Usuk-panêrus puniki | sawarnining usuk ingkang | pungkasan ngandhap kinancing | kang sami Usuk-pangarak | ingkang botên dipun kancing ||

32. De Usuk-dhadhan winuwus | manjing ing topèngan inggih | andêdêl manjing topèngnya | ingkang nama Usuk-aling | tumrap ing nginggil piyambak | patrapipun kajêng miring ||

33. Usuk-dhêmpèlan puniku | tumrap bongkot dudur nênggih | tumumpang maring balandar | kinarya panjangkêpnèki | usuk-ri-gêrèh supadya | angsal petang kang prayogi ||

34. De Usuk-pandêdêl yèku | usuk kang kaprênah mungging | ing têngah jèjèr kalawan | usuk jêjêg atrapnèki | nanging datan mayat kadya | usuking sanèsirèki ||

35. Usuk-lorog yèku usuk | cêlaking dudur (ng)gènnèki | kang nama Takir punika | ingkang kaanjingan dening | bongkoting usuk sadaya | de Takir-gamblok puniki ||

36. Kang kanjingan usukipun | usuking pananggap tuwin | usuk èmpèr myang paningrat | angrangkêpi ponang takir | dene kang nama Lumajang | kang kanjingan usuknèki ||

37. Usuk-pananggap puniku | myang Usuk-èmpèr utawi | Usuk-paningrat kaotnya | akaliyan gamblok-takir | patraping kajêng malumah | ngamplok sangandhaping takir ||

38. Purus-pathok kang winuwus | purusing saka kang manjing | maring pangêrêt balandar | de Purus-sanggan winarmi[14] | pupurusing saka ingkang | manjing ing ganjaning panti ||

--- 3 : 218 ---

39. Dene Purus-oyot yèku | purusing saka kang manjing | maring sawarnining umpak | de Purus-èstrènan nênggih | purusing sunduk punika | mangkya kang nama Purus-kip ||

40. Punika badaning sunduk | kang manjing sasakanèki | kang ran Kêli pupurusnya | sunduk-panylak purusnèki | kang ran Jabung purusira | sunduk kang têngah (ng)gènnèki ||

41. Kang nami Warayang yèku | purusira dhadha-paksi | manjing marang pamidhangan | patil Sapit-urang nênggih | pupurusing Takir lambang | manjing saka bênthungnèki ||

42. Kang nami Gadhing puniku | pupurusira kang takir | manjing ing Pupurus-êbam | têpanging pojok dumadi | adu-mancung basanira | ang-Gambuh ingkang gumanti ||

226. Gambuh

1. Sapit-urang winuwus | bongkot utawi ing pucukipun | kajêng ingkang kaclèrèng kanjingan miring | purus utawi puniku | kakancingan adon-adon ||

2. Kang nami Cirik-purus | ingkang dudur manjing molonipun | kang nama Bam purusing dudur kang manjing | ngandhap bengkok wujudipun | umanjing ing takir maron ||

3. Ingkang winastan Bukur | utawi Kruwingan wastanipun | purus dudur ingkang ngandhap butul takir | kang mandhukul nama Bukur | nama Kruwingan kang krowok ||

4. Kang nama Pèthèk yèku | purus alit ingkang manjing purus | utawine punika kaangge ngancing | kang ran Kathèk gèpèng purus | kangge (ng)gathukakên gêbyog ||

5. De têtêsan puniku | purus namung sasisih satuhu | kang winastan Kêlam-gapit mung sasisih | mangkya kang nama Tambu ku | tadhah sabarang kemawon ||

6. Sasanggan patrapipun | tumèmplèk ing sasaka puniku | myang tumèmplèk blandar turut dudurnèki | Tadha prit-gantil winuwus | kancing topèng angsal molo ||

--- 3 : 219 ---

7. De Tadha takir yèku | kancing ingkang takir apikantuk | Takir-gamblok sarta lumajang pakolih | ingkang nami Tadha-jantur | kancing takir lambang manggon ||

8. Kang nami Bèji yèku | kancing usuk gilig sami mênthul | ingkang sami bibis wêsi tutupnèki | pakunipun punang wuwung | tumancêp dudur myang molo ||

9. Kang ran Ura-urèku | dug utawi tosan tangsulipun | ing lumajang ginandhèng kaliyan takir | angsal ing blandaripun |[15] utawi panitih manggon ||

10. De Togog sanggan yèku | pathoking kang dudur-gajahipun | ingkang nama Togog-jalak pathoknèki | sakèhing tumpang myang singub | Togog-kancing kacariyos ||

11. Pathoking sakèh usuk | karan[16] Sindik rarangkêpanipun | kancing tuwin abên-abênan kang sami | rênggang rapêt têmahipun | tan wontên katon sumrowong ||

12. Kang nami Patil yèku | kancing gilig nèng lêbêting kayu | ingkang nama Êrèng gèpèng myang pêsagi | panjingira amiturut | sapanjanging ponang payon ||

13. Tinrapan sirapipun | ingkang nami Rèng-kruwing puniku | kang sasisih mawi waton prêlunèki | nutupi bêbongkotipun | sirap kang minangka payon ||

14. De Êrèng-kisi yèku | êrèng alit tumumpang rèng agung | kangge anangsuli sirap kang supadi | datan katingal kang tangsul | saking sangandhaping payon ||

15. Kang ran Rèng-plipit yèku | rèng tumumpang blabag plisiripun | angrangkêbi êrèng kang ngandhap anyanggi | sanggiting kakêtêbipun | nambahi sae pitados ||

16. Rèng-alis-alis yèku | rèng tumumpang lumajang myang dudur | tumumpang ing takir kêtêp kang ngênggènni | Rèng-gindhong tumumpang dudur | utawi tumumpang molo ||

17. Kang nama Kêtêp yèku | sirap pinapak ingkang dumunung | ngandhap pyambak de Kêtêp-gendhong puniki | tumrap nginggil sirapipun | kawitan nginggil pribados ||

--- 3 : 220 ---

18. Kang nami Pyan winuwus | blabag tumrap sangandhaping usuk | utawine sanginggile usuk (ng)gènnèki |[17] dene wiyar panjangipun | sawiyar panjanging payon ||

19. Tutup-keyong puniku | tutuping pyak griya dhapur kampung | mangkya ingkang winastanan Patang-aring | blabag kêrêp jèjèr gathuk | ling-aling patanèn sênthong ||

20. Dene kang nama Langkung | langkahaning kori sadayèku | ingkang nami Tèbèng blabag pinggir kori | Gêbyog blabag jèjèr gathuk | papagêring wisma manggon ||

21. De Tlumpah kajêng mujur | lênggahing kang pagêr gêbyog wau | kang ran Kopyah kajêng mujur kang ngêkêbi | gêbyog ing nginggil (ng)gènnipun | kêkah wêwah asri tinon ||

22. De kang ran Topèng-jamur | blabag ciyut ingkang dadya tutup | sambunganning gêbyog kang kasêbut ngarsi | ingkang nama Janur-iring |[18] tutup inêp kori-kupon ||

23. Ingkang nama Lis-payung | Lis-kopyah ing patangaring wau | ingkang nami Inêp blabag tutup kori | Inêp-tangkêp inêpipun | ing kori namung sawiyos ||

24. De Kupu-tarung wau | inêp-kori kalih cacahipun | Inêp-lêmpit inêp langkung saking kalih | ingkang nami Sêlèng yèku | purusing inêp sayêktos ||

25. Mangkya Srisig winuwus | balabag kang kinarya puniku | tamping siti sauruting griyanèki | kang nama Slorok-trêmbuku | kancing inêp apitados ||

26. Kang nama Kêpêl yèku | kancing inêp ing têngah myang luhur | de kang nama Candhela saingga kori | naming alit wujudipun | ing pamasang (m)bêdhah gêbyog ||

27. Pinantês manggènnipun | mrih padhange ing wisma puniku | mangkya gantya praboting gêdhogan tuwin | Kandhang maesa myang lêmbu | naminipun winiraos ||

28. Palon ingkang rumuhun | Saka-gêdhogan myang kandhang wau | kang ran Palang pagêr gêdhogan kang manjing | Palon saka kasbut ngayun | rênggang mung ywa nganti (m)brobos ||

--- 3 : 221 ---

29. Kang ran Wayang puniku | pipi-kori gêdhogan puniku | ingkang nama Sarak[19] palanging kang kori | dene Pacêl kancingipun | salarak supados bakoh ||

30. Sunduk-kili sanggannyung | nyanggi gêdhongan[20] jrambahipun |[21] ingkang nama Tarataban galarnèki | gêdhogan ing ngandhap kêmput | myang margining mlêbêt miyos ||

31. Blandar-kiping puniku | langkunganing blandar pangrêtipun | saking Palon ing ngarsa miwah ing wuri | kang nama Koplok puniku | ka-anjingan palang manggon ||

32. Kang nama Tarib yèku | blabag ingkang dadya tutupipun | gulu mêlêt myang ling-aling talangnèki | kang nama prabot wus putus | Asmaradana gumamtos[22] ||

227. Asmaradana

1. Dhapuring griya winilis | ugêr mung warni sakawan | sawiji ran dhapur Joglo | kaliye dhapur Limasan | dhapur Kampung tiganya | dene ta sakawanipun | dhapur Masjid wastanira ||

2. Dhapur Joglo pinarinci | wontên wiwijanganira | warni pitu pratelane | sawiji Joglo-kêpuhan | dwi warni Taraju-mas | katri warni Lambang-gantung | utawi Pangrawit rannya ||

3. Catur Joglo-wantah nami | kalima Joglo-cêblokan | kanênêm Tawon-boni-ne | Sêmar-tinandhu saptanya | de sadaya punika | kalih warni wangunnipun | nanging warni botên ewah ||

4. Kalamun ujurirèki | kinarya kapara panjang | kapara inggil sakane | dados inggil dêdêgira | payonira kapara | ngadêg basane tumurun | katêmbungakên nèm ika ||

5. Balungan kandêl rêspati | yèku ran wangun Lanangan | dene manawi ujure | kapara cêlak sêmbada | sakanya ugi cêlak | dados andhap dêdêgipun | papayon kapara nadhah ||

6. Katêmbungkên sêpuh yêkti | para tipis balungannya | yèku wangun Èstri ranne | utawi Daringan-kêbak | mangkya kang kawursita | anênggih parabotipun | Joglo Padaringan-kêbak ||

--- 3 : 222 ---

7. Ukuran ingkang kinardi | waton guru pamidhangan | yèku blandar pangêrête | brunjung kang ngandhap piyambak | sadaya babalungan | utawi parabotipun | griya sanès-sanèsira ||

8. Agêng alit sami ugi | mirit saking pamidhangan | kang saupami panjangè | pamidhangan kakalihnya | mitulas kaki samya | sadasa dim wiyaripun | wolung êdim kandêlira ||

9. Panylak pamidhangan kalih | panjang dwiwlas kaki samya | wiyar sadasa êdimè | wolung êdim kandêlira | wasana prabot wisma | piridannira puniku | ugi botên tilar petang ||

10. Mangsuli parabotnèki | Joglo Padaringan-kêbak | sakawan saka-gurunè | sunduk-kili kalih samya | dhadha-pêksi satunggal | de tumpang-lumajangipun | wontên nênêm cacahira ||

11. Tumpang-panitih kakalih | nênêm tumpangnya panyêlak | panitih panylak kalihè | singup pamanjang nêmbêlas | singup panylak nêmbêlas | dwi blabag tutuping singup | andêr molonya nyatunggal ||

12. Catur suhing sakanèki | takiring brunjung pamanjang | apan kakalih kathahè | dwi takir brunjung panyêlak | usuk dêdêl sakawan | tigangdasa nênêmipun | kathahè usuk pangarak ||

13. Usuk lorog catur iji | dudurnya ugi sakawan | kêjèn kiwa myag[23] têngênne | kalih usuk dêdêlira | usukipun pangarak | sadayanya wolulikur | usuke lorog sakawan ||

14. Rèng barunjung ngajêng-wingking | dwi alis-alis takirnya | nêmlikur êrèng pènèke | dwi alis-alis molonya | rèng kêjèn kering-kanan | dwi rèng alis-alisipun | rèng pènèk dwidasa astha ||

15. Sirap barunjungirèki | dwidasa dim panjangira | kawanwêlas dim wiyare | ingkang saêdim kandêlnya | cacahira ingetang | apan nênêmatus langkung | sakawandasa titiga ||

16. Wuwung bungkaknya satunggil | palisire wuwung bungkak | sakawan iji cacahe | wuwung barunjung sakawan | palisirira astha | paku-bibis bungkak wau | mung kakalih sampun cêkap ||

17. Paku-wuwung brunjung nênggih | cacahipun kalihwêlas | kancing bèji barunjunge | sadasa iji cacahnya | tadha têr barunjung

--- 3 : 223 ---

lawan | lumanjang pananggapipun | kathahipun pan wolulas ||

18. Ura-ura brunjung saking | tosan kathahnya nêmbêlas | togog sanggan sakawanne | togog-jalak kawandasa | tamat parabotira | barunjunging wisma dhapur | Joglo Padaringan-kêbak ||

19. Pananggap myang èmpèrnèki | sadaya parabotira | panjang lamun winiraos | mênggah ewahnya dumadya | dhapur joglo sanèsnya | inggih makatên nak-bagus | lah mugi kapirêngêna ||

20. Dwi warni manawi mawi | pangêrêtipun titiga | sasaka nênêm cacahe | èmpèrnya mubêng atêpang | turut lan jubungira | (ng)gih punika wastanipun | dhapur Joglo Taraju-mas ||

21. Tri warna manawi mawi | lambang gantung myang payonnya | apan mawi binênggangke | kaliyan payon pananggap | papayon èmpèr bênggang | lan payon pamanggap wau | pojokipun mawi saka ||

22. Bênthung manjing dudur sami | sawarnining babênggangan | mawi tinutup blabage | lawan mawi tumpang gangsal | mawi singup myang ganja | yèku griya joglo dhapur | Pangrawit satuhunira ||

23. Kacatur manawi mawi | tumpangipun cacah gangsal | kalawan mawi singupe | atanapi mawi ganja | saha takir lumajang | inggih punika rannipun | griya dhapur Joglo-wantah ||

24. Gangsalipun kang winarni | manawi lugas kewala | tanpa sunduk myang kiline | saka pinêndhêm akêkah | utawi sinung umpak | kang makatên wastanipun | dhapur Joglo Cacêblokan ||

25. Kanêm ukuran pasagi | saha mawi sirah gada | lir andêr gangsal tumpange | mawi singup lan lumajang | kang sarta mawi ganja | kang makatên wastanipun | Joglo-tawon-boni nyata ||

26. Kasapta pupungkasannèki |[24] manawa pangêrêtira | namung kakalih cacahe | ugi kakalih kang saka | nèng têngah pangrêt (ng)gènnya | yèku griya Joglo dhapur | Sêmar-tinandhu namanya ||

27. Mangkya gantya kang winarni | dhapuring griya Limasan | sadasa warni wijange | satunggal Limasan Mudha | kakalih

--- 3 : 224 ---

Sinom rannya | titiga Bapangan-ipun | Kalabang-nyandêr sakawan ||

28. Gangsal nama Traju-rukmi | nênêm Gajah-ngombe nama | Gajah-mungkur kapitune | wolu nama Pacul-gowang | Sêmar-tinandhu sanga | kasadasa warninipun | ran Limasan Sarotongan ||

29. Mangkya ta ingkang winilis | prabot miwah ukurannya | griya dhapur Limasanne | guruning ukuran samya | mirid saking balandar | kalawan pangêrêtipun | dene prabot sadayanya ||

30. Yèku namung mêndhêt saking | pantêse kang wawangunan | ingkang ulun-pratelakke | amung paraboting Gajah | dene parabotira | pananggap myang èmpèripun | kapanjangên yèn winêdhar ||

31. Blandar guru kalih iji | ênêmlikur kaki panjang | nyadasa êdim wiyare | wolung êdim kandêlira | pangêrêt sakawannya | dene ukur panjangipun | nênêmbêlas kaki samya ||

32. Wiyar anyadasa êdim | molung êdim kandêlira | Tumpang-sari pamanjange | kalih iji dene Tumpang | sari mangka panyêlak | ugi kalih cacahipun | andêr dwi molo satunggal ||

33. Saka-guru wolung iji | sunduk pamanjang godhagan | ing têngah kalih cacahe | catur sunduk kering-kanan | sunduk panyêlak godhag | ing têngah panyêlakipun | kakalih kering myang kanan ||

34. Takir-gajah pamanjang dwi | dwi takir gajah panyêlak | wolu suh saka-gurune | umpak saka-guru astha | kawanwlas togog jalak | tadha tirta gajahipun | lumajang miwah pananggap ||

35. Sadaya wolulas iji | bèji dwiatus dwiwêlas | ura-ura barunjunge | saking duk cacah wolulas | kakalih bibis bungkak | santining gajah puniku | kathahipun tigangdasa ||

36. Usuk gajah ngajêng wingking | kalih usuk pandêdêlnya | usuk parakan gajahe | sèkêt-ênêm cacahira | usuk lorog sakawan | duduring kang gajah catur | usuk kêjèn kiri-kanan ||

--- 3 : 225 ---

37. Usuk pandêdêl kakalih | dene usuking pangarak | tigangdasa-nênêm kèhe | usuk lorognya sakawan | rèng gajah wuri-ngarsa | êrèng plipis takir namung | kalih iji cacahira ||

38. Rèng pènèk tridasa kalih | êrèng plipit molonira | apan kakalih cacahe | êrèng kêjèn kering-kanan | rèng plipis takirira | mung kakalih cacahipun | êrèng pèsèk tigangdasa ||

39. Rèng plipis molo kakalih | sirap barunjung kathahnya | dwitus saptadasa dwine | siraping kêjèn cacahnya | dwiatus tri dasastha | sami agêng panjangipun | ukur panjanging kang sirap ||

40. Kalih kaki pitung êdim | langkung tiga kapara pat | dene ukuran wiyare | kalihwlas êdim satêngah | saêdim kandêlira | togog pêthokipun catur | jangkêp paraboting gajah ||

41. Mênggah ewah dadosnèki | dhapur limasan sanèsnya | lah punika pratelane | bilih takirnya lumajang | myang mawi èmpèr têpang | punika ingkang sinêbut | Limasan Sinom wastanya ||

42. Manawi panjangirèki | balandar langkung saking kat | tikêl lawan pangêrête | nama Limasan Bapangan | manawi pangêrêtnya | langkung sakawan puniku | Klabang-nyandêr namanira ||

43. Manawi pangêrêtnèki | cacahipun namung tiga | taraju-êmas wastane | de manawi èmpèrira | muhung sisih kewala | punika Limasan dhapur | Gajah-ngumbe namanira ||

44. Manawi brunjungirèki | ingkang sasisih tinrapan | ingkang nama tutup-keyong | kêjèn ing sasisihira | tan mawi ing èmpèran | punika Limasan dhapur | Gajah-mungkur namanira ||

45. Manawi amung sasisih | kering utawi ing kanan | ingkang pinasangan èmpèr | dhapur Pacul-gowang rannya | bilih dwi pangêrêtnya | saka kakalih puniku | nèng têngah pangêrêt (ng)gènnya ||

46. Punika kang dènwastani | Sêmar-tinandhu dhapurnya | pungkasan bilih brunjunge | ingkang sasisih timrapan[25] | tutup keyong kewala | kêjèn ing sasisihipun | dipun èmpèri titiga ||

--- 3 : 226 ---

47. Ingkang botên dènèmpèri | amung ingkang akaprênah | sangandhaping tutup keyong | punika ingkang winastan | Limasan Sarotongan | titi limasan kang dhapur | sêkar Mêgatruh winarna ||

228. Mêgatruh

1. Ulum[26] mêdhar dhapure kang griya Kampung | wontên wiwijangannèki | warni sanga kathahipun | sajuga Kampung Nom nami | kalih Sarotongan manggon ||

2. Kampung dhapur Dara-gêpak tiganipun | Jompongan sakawannèki | gangsale Dirada-nginum | Pacul-gowang kanêmnèki | kasapta Sêmar-tinandhon ||

3. Kawolune Tarajumas punang dhapur | Gêdhang-slirang sanganèki | praboting gajah cinatur | kang dadya gurunirèki | ukuran sadaya prabot ||

4. Mirit saking balandar pangêrêtipun | de prabot sanèsirèki | mung mêndhêt pantêsing wangun | de prabot èmpèrirèki | kapanjangên yèn kacriyos ||

5. Blandar ingkang darbe ukur panjangipun | kawwadasa[27] tiga kaki | sadasa dim wiyaripun | de kandêlnya nêlung êdim | pangêrêt sakawan maton ||

6. Nigalikur kaki yèku panjangipun | wiyarnya nyadasa êdim | nêlung êdim kandêlipun | mênggah molonya satunggil | andêr sakawan mirantos ||

7. Wolu iji apan sakanipun guru | sunduk blandar gurunèki | nênêm iji cacahipun | kêli godhag têngah kalih | kêli kiwa-têngên jumboh ||

8. Usuk gajah ngajêng wingking kathahipun | wolungdasa wolu iji | usuk aling gajah catur | plisir bungkak catur iji | wuwung bungkaknya sawiyos ||

9. Tutup keyong kalih iji cacahipun | wolu umpak sakanèki | êrèng ngajêng miwah ngayun | kawandasa catur iji | rèng dwi plisir takir manggon ||

--- 3 : 227 ---

10. De sirapnya ing wingking lawan ing ngayun | kalih-èwu langkungnèki | satus kalihwlas puniku | panjangipun ngalih kaki | dene kandêle kang bongkot ||

11. Satêngah dim satunggal êdim ing pucuk | wiyarnya nyatêngah kaki | suh saka-guru wowolu | nênêm kathahipun takir | bibis bungkak catur wiyos ||

12. Santên tigangdasa iji cacahipun | de ewahe dhapurnèki | griya kampung sanèsipun | punika dipun nastiti | mangkya ulun acariyos ||

13. Bilih pangrêt langkung saking cacah catur | punika kang dènwastani | Kampung Sarotongan dhapur | bilih mubêng èmpèrnèki | Kampung Dara-gêpak yêktos ||

14. Bilih pangrêt mung kalih ukuran kubuk | punika naminirèki | Kampung Jompongan satuhu | yèn èmpèr namung sasisih | nama Kampung Gajah-ngokop ||

15. Bilih têngêning kanang barunjung |[28] pan namung salah satunggil | kang dèn-èmpèri puniku | sasisihipun tan mawi | Kampung Pacul-gowang yêktos ||

16. Yèn pangêrêt namung kalih cacahipun | sasaka ugi kakalih | nèng têngah pangrêt dumunung | yèku ingkang dèn-wastani | Sêmar-tinandhu wus manggon ||

17. Bilih namung titiga pangêrêtipun | nama Kampung Traju-rukmi | dèn[29] manawi payonipun | ponang gajah mung sasisih | nama Pisang-slirang pantog ||

18. Gantya dhapuring griya Masjid winuwus | wontên wijangipun malih | kang satunggal nama Tajug | dhapur Langgar kalihnèki | praboting masjid kacriyos ||

19. Kang winarna ugi namung prabotipun | barunjunging griya masjid | pananggap myang èmpèripun | prabotnya datan winilis | mindhak katulên sayêktos ||

20. Blandar kalih ugi kalih pangrêtipun | de ukuranira sami | dados pasagi kang wangun | panjang amitulas kaki | langkung wolung dim anapon |[30]|

--- 3 : 228 ---

21. Wiyarira nyadasa êdim sadarum | kandêlipun nêlung êdim | kalih dhadha-pêksinipun | andêrnya bulêt satunggil | sirah-gada bulêt swiyos ||

22. Amastaka satunggal bulêt puniku | de mênuripun satunggil | kadi nanas punang wangun | sakawan dudurirèki | takir brunjung catur pantog ||

23. Saka-guru bulêt sakawan puniku | umpaknya sakawan iji | ananging wangunannipun | bulêt turut sakanèki | kadidene jêram kêprok ||

24. Pan sakawan sunduke kang saka-guru | lis payung sakawan iji | de sunduking saka-guru | ngandhap lumajang (ng)gènnèki | pan namung sakawan kêthok ||

25. Tarip catur ura-uraning barunjung | saking duk kalihwlas iji | dene bèjining barunjung | kalêbêt pananggapnèki | pan stus sadasa kêthok |[31]|

26. Usuk brunjung sakawan têbak sadarum | pan dêdêlnya wolu iji | sèkêt nêm pangarakipun | usuk lorog wolu iji | rèng brunjung sakawan têbok ||

27. Rèng palipis takir kathahipun catur | rèng pènèk kathahirèki | apan wolungdasa wolu | rèng lis-alis molonèki | catur têbak lawan kêthok ||

28. Sirap brunjung kèhnya apan wolungatus | sawidak sakawan iji | panjang kalih kaki langkung | gangsal dim de wiyarnèki | sakaki dwi êdim pantog ||

29. Wuwung brunjung sakawan iji kèhipun | palisirnya wolu iji | nêmblas paku bibisipun | titi prabot brunjungnèki | dhapur Tajug kacariyos ||

30. Pan ewahing dhapur mangkya kang winuwus | ingkang manawi tan mawi | pananggap mubêng puniku | saha gathuk payonnèki | yèku nama Langgar yêktos ||

31. Dene griya Jawi sanès-sanèsipun | kajawi kang kasbut ngarsi | kadosta Gêdhogan Lumbung | Kandhang Gandhok myang Sarambi | Paringgitan griya Pawon ||

--- 3 : 229 ---

32. Regol Bangsal Topèngan sasamènipun | yèku mung wijanging nami | lawan mirid parlunipun | nanging pamêndhêtirèki | ing dhapur botên marojol ||

33. Saking paugêran kang kasêbut ngayun | mênggah dhapur-dhapur panti | pêperangan kanggenipun | myang lênggah manggènnirèki | ing saèstunipun seos ||

34. Ingkang kagêm dalêmipun sang aprabu | Limasan Sinomirèki | kang kagêm pandhapinipun | winastan Joglo Pangrawit | kang kagêm pringgitan katong ||

35. Yèku Joglo Kêpuhan muhung barunjung | pananggap èmpèr tan mawi | ingkang kagêm para luhur | dalêm sapandhapinèki | kathah sami dhapur Joglo ||

36. Ingkang kangge tyang alit tuwin priyantun | lah punika warni-warni | griya myang pandhapinipun | sasênêngira pribadi | Limasan Kampung myang Joglo ||

37. Sadayèku kang nama awisan namung | griya dhapur Sinom yêkti | kang kagêm sang prabu wau | tuwin kari ingkang munggwing | ngandhap pangêrêt kacriyos ||

38. (ng)Gih punika ingkang nama kêjèn têrus | samantên wau manawi | mawi kêjèn griyanipun | namung kakalih puniki | giris awisan sayêktos ||

229. Girisa

1. Kimas Cêbolang duk myarsa | gotèke Kyai Dikara | dhapur myang praboting wisma | kalangkung eraming nala | tan bisa sumambung sabda | labêt katêmbèn uninga | dadya alon aturira | dhuh sang minulya ing wana ||

2. Labêtipun dèrèng wikan | babasan tanpa paitan | mila ulun langkung kewran | badhe sumambung aturan | èwêt botên darbe gaman | panyuwun-ulun yèn dhangan | supados ywa katanggêlan | katrangêna babarpisan ||

3. Ki Dikara sukèng driya | miyarsa manising sabda | nulya nglajêngkên [ngla...]

--- 3 : 230 ---

[...jêngkên] carita | anggèr mênggah wawatonnya | ukur panjang cêlakira | midhangan pamanjang saka | pamidhangan panyêlaknya | griya dhapur Joglo ika ||

4. Balandar pangrêting griya | kang Limasan dhapurira | balandar pangêrêtira | griya Kampung dhadhapurnya | sarta blandar pangêrêtnya | griya dhapur Masjid ika | ingkang minangka gurunya | utawi turutannira ||

5. Balungan sapanunggalnya | lir upami kasbut ngarsa | botên ngêmungkên punika | ngangkah pantês myang sêmbada | saening warni santosa | ananging ta wontên uga | pangangkah malih kacrita | sagêt (n)jalari prayoga ||

6. Karêjêkèn myang raharja | ing pangangkah pamêndhêtnya | saking papetangannira | ukuran panjang cêlaknya | pamidhanganing kang griya | tuwin blandar pangêrêtnya | mawi ngêl-ungêlan panca | punika pratelanira ||

7. Petang satunggal Sri rannya | petang kalih Kitri nama | petang tiga Gana nama | sakawan Liyu rannira | gangsale Pokah punika | dene manggènne kalima | saèstune beda-beda | lah punika kamirêngna ||

8. Manawi adamêl griya | yèku ingkang wus kalimrah | katêmbungakên ing kathah | dalêm griya wingking omah | dèn-ênggènni dalu rina | myang mawi patanèn ika | sênthong pagêdhongan mawa | ukuran pangetangira ||

9. Panjanging kang pamidhangan | utawi blandar pangrêtnya | kêdah ingkang ukurannya | kacêngklong anggangsal-gangsal | kaangkah kantun satunggal | saupami panjangira | balandaring ponang wisma | nêmlikur kaki punika ||

10. Kacêngklong gangsal ping gangsal | utawi salangkung kakya | kantun sakaki etangnya | makatên ugi upama | panjanging pangêrêtira | nêmbêlas kaki punika | kalong gangsal kaping tiga | utawi gangsalwlas kakya ||

11. Etangnya kantun sajuga | dhawah Êsri namanira | punika lênggahing griya | dene yèn karya Pandhapa | (ng)gih punika wisma ngarsa | ingkang wus kalimrah kathah | tan dèn-(ng)gènni

--- 3 : 231 ---

dalunira | patanèn sênthong tan mawa ||

12. Parlunipun namung kanggya | anampèni tamu priya | myang utusan sasaminya | punika pamanjangira | pamidhangan utawinya | balandar pangêrêtira | kêdah ingkang ukurannya | kacêngklong ing panca-panca ||

13. Kantun kalih kaangkaha | kados ta upaminira | panjangipun pamidhangan | pamanjang utawi blandar | pitulas kaki punika | kacêngklong gangsal ping tiga | utawi gangsalwlas kakya | kantun etang kalih kakya ||

14. Myang upami panjangira | pamidhangan panyêlaknya | utawi pangêrêtira | kalihwlas kaki punika | manawi kacêngklong lima | ping kalih dados sadasa | kantunipun kalih kakya | dhawah Kitri etangira ||

15. Manawi akarya wisma | Gandhok punika trêpira | nèng kiwa têngênning wisma | kalimrahannya kinarya | rimatan parluning griya | sêkul ulam sasaminya | kalawan pirantos têdha | myang unggyan pangulahira ||

16. Yèn panjanging pamidhangan | utawi blandar pangrêtnya | kêdah ingkang ukurannya | dipun cêngklong lima-lima | sagêta kantun titiga | saupami panjanging kang | pamidhangan panjangira | utawi balandarira ||

17. Kawandasa tiga kaki | cinêngklong gangsal ping asthi | kantunipun tigang kaki | makatên ugi upami | panjanging midhangannèki | panyêlak pangêrêt nami | wontên tigalikur kaki | ingkang punika manawi ||

18. Kalong gangsal ping sakawan | ugi kantun tigang kakya | petanganing kang ukuran | kang kacêngklong gangsal-gangsal | saèstunya kantun tiga | winastanan dhawah Gana | rèh limrah myang manggènnira | gariya Gandhok punika ||

19. Kêdah Kampung dhapurira | milanipun kang minangka | upami wawatonnira | kadi kang kasêbat ngarsa | panjanging balandar griya | kadhapur kampung kinarya | kawandasa tiga kakya | pangrêt tigalikur kakya ||

--- 3 : 232 ---

20. Supados bilih sinuda | gangsal-gangsal kadi griya | Limasan Joglo punika | sagêta kantun titiga | dados dhawah etang Gana | yèku Gandhok manggènnira | kêdah petang dhawah Gana | mangkya gantya winursita ||

21. Manawi Masjid punika | panggènan nêmbah Hyang Suksma | etanging ukurannira | blandar pangêrêtnya samya | kantunipun pan titiga | utawi dhumawah Gana | lir Kampung ingkang kinarya | griya Gandhok kasbut ngarsa ||

22. Saupami kang minangka | wawaton balandarira | lawan pangêrêtnya samya | panjangipun pan kinarya | molulas kaki sinuda | gangsal-gangsal kaping tiga | kantun tiga dhawah Gana | punika Masjid manggènnya ||

23. Kajawi kang wus kawêdhar | ing ngajêng angandhar-andhar | jangkêping etang binabar | ukur pamidhangan blandar | lawan pangêrêting griya | yèn kacêngklong panca-panca | kantun sakawan punika | dhawah Liyu namanira ||

24. Bilih kantunnipun panca | utawi têlas punika | dhawah Pokah namanira | mangkya ingkang ginupita | manggènning etang punika | kajawi kang kasbut ngarsa | wus mupakat sakèh jalma | tumrap griya sanèsira ||

25. Manawi griya Pringgitan | utawine Pasanggrahan | dhawah Kitri kang prayoga | sami kalawan Pandhapa | bilih Langgar lawan griya | Pawon Kandhang rajakaya | tanapi Gêdhogan kuda | dhawah Gana kang prayoga ||

26. Dadya Gandhok saminira | manawi iyasa griya | Regol myang Pasowanannya | tanapi Bangsal punika | dhawah Liyu kang prayoga | bilih damêl Lumbung lawan | panggènan kang Parimatan | dhawah Pokah manggènnira ||

230. Mijil

1. Wus kawijil ukuraning panti | têlas winiraos | Mas Cêbolang rumêsêp ature | mênggah têgês myang pikajêngnèki | petanganing panti | kang kasêbut ngayun ||

--- 3 : 233 ---

2. Ki Dikara wangsulannya aris | jarwa kang gumathok | ulun dèrèng uninga èstune | amung saking ing pangintên mami | punika manawi | pikajêngannipun ||

3. Pan minangka pangajap pamuji | kasaenan yêktos | kados têmbung Sri yèku têgêse | maring pangan utawi manawi | lêrêsipun Êsri | têgêsnya winuwus ||

4. Rajabrana padhang kamulyan-di | pramila dumados | manggènnipun etangan griyane | kang utama kadhawahkên Êsri | pangajap utawi | ing pamujinipun ||

5. Kang supados ingkang angênggènni | sagêda dumados | nora kirang bukti rijêkine | miwah sugih arta barana-di | kamulyan pinanggih | padhang tyas rahayu ||

6. Têmbung Kitri têgêsnya winarni | tanêman kinaot | bokmanawi kapêndhêt ayome | pikajênge ingkang angênggènni | dèn-ajap pinuji | asrêp têntrêmipun ||

7. Asrêping tyas aring ingkang dhiri | tan sarang sayêktos | ing rijêki miwah sasamine | cêkakipun ingkang angênggènni | sagêd sênêng aring | sêgêr myang rahayu ||

8. Têmbung Gana gatra têgêsnèki | kajênging suraos | ing pangajap saha pamujine | sagêt isi sarta lumastari | lir èsthining ati | kang darbe wismèku ||

9. Têmbung Liyu lêsah têgêsnèki | kajênging suraos | aywa nganti (n)darbèni dayane | kapurunan sasaminirèki | mring kang darbe panti | kumambang sakayun ||

10. Têmbung Pokah pikajênge nênggih | saking botên amot | kêbak brana arta rijêkine | ing pangangkah kalawan pamuji | binabarkên taksih | kêbak malah wuwuh ||

11. Sampun tamat nanging wontên malih | kêdah winiraos | babalungan griya cathokane | utawine (n)jing-anjingannèki | apan kêdah mawi | cinorèk sadarum ||

12. Myang ginêthêk ing tatah waradin | dhapur seos-seos | warni catur punika namane | Nara-sunya Gandheya Nurwitri | Byabya jangkêpnèki | dene parlunipun ||

--- 3 : 234 ---

13. Pan kinarya tatêngêr supadi | tan kalintu ênggon | cêcathokan myang (n)jing-anjinganne | wontên ingkang nganggêp anggadhahi | angsarnya prayogi | ingkang manggèn tulus ||

14. Cacah catur dene tumrapnèki | wontên badan manggon | pamidhangan blandar pangêrête | saka sunduk tumpang singup kiki[32] | sasaminirèki | balungan kang agung ||

15. Sami anèng cakêt cathokaning | warni kêdah jumboh | (n)jing-anjingan kang dadya kancuhe | upamine saka dèn-têngêri | Nara-sunya ciri | blandar pangrêtipun ||

16. Pamidhangan sunduk miwah kili | kang pancèn cumathok | kaanjingan purusing sakane | ugi kêdah mawi dèn-têngêri | Nara-sunya sami | sapiturutipun ||

17. Lênggahipun têtêngêr winarni | lèr-wetan kacriyos | Nara-sunya puniku corèke | kidul-wetan Ganeya nglênggahi | kidul-klèn Nurwitri | lèr-kilèn Bya-bya nung ||

18. Nadyan panti ngidul ajêngnèki | ngalèr-ngetan ngulon | kang tatêngêr tan ewah ênggènne | saupami wontên griya mawi | saka catur sisih | pangrêt ugi catur ||

19. Ingkang cêlak klawan prênahnèki | ing lor-wetan pojok | Nara-sunya ugi tatêngêre | ingkang cêlak kidul-kilèn mawi | tinêngran Nurwitri | sapiturutipun ||

20. Dene griya kang saka nêm sisih | twin wolu kacriyos | pangêrêtnya sami lan sakane | tumrap ingkang tatêngêrirèki | ugi kadi ngarsi | tan na bèntênnipun ||

21. Sapintêna kèhing sakanèki | lan pangêrêt jumboh | ing tatêngêr kabage kalihe | kang sapalih nunggil tatêngêring | lèr wetan puniki | kang sapalihipun ||

22. Èstu nunggil tatêngêrirèki | pojok kang lèr-kulon | lah makatên ugi sasisihe | ingkang kidul-wetan têngêrnèki | Gandheya[33] sasisih | myang Nurwitri-nipun ||

23. Dene têngêr ingkang tumrap munggwing | andêr miwah molo | patrap ugi tan ana sanèse | kadi ingkang kasêbut ing ngarsi |

--- 3 : 235 ---

ananging sarèhning | molo dunungipun ||

24. wontên têngah lêrês ingkang pasti[34] | pan kinarya kaot | sawatawis bineda patrape | botên pajêg[35] ragi mèncèng kêdhik | saupami pasti[36] | ngidul ajêngipun ||

25. Sêmu ngajêngakên ing pojoking | keblat kidul kulon | tinêmbungkên malumah pantine | molo mujur ngilèn sêmunèki | mangalèr sakêdhik | wetan sêmu ngidul ||

26. Ingkang kilèn kêdah dèn-têngêri | Bya-bya wus pinathok | kados saka ingkang êlèr-kilèn | ingkang wetan Ganeya pinasthi | kadi sakanèki | ingkang wetan kidul ||

27. Griya majêng mangidul upami | sêmu madhêp mojok | ingkang wetan mangkurêp sêmune | molonipun ngilèn ujurnèki | sêmu ngidul kêdhik | dene patrapipun ||

28. Sisih wetan ngalèr sêmunèki | ingkang sisih kulon | tinêngêran Nurwitri yêktine | kadi saka kidul-kilèn sami | wetan dèn-têngêri | Nara-sunya tamtu ||

29. Kadidene saka ingkang munggwing | ing lèr-wetan jumboh | awit molo wetan para ngalèr | wontên dene bilih ponang panti | pajêg[37] ajêngnèki | mangalèr mangidul ||

30. botên sêmu majêng pojok kalih | wetan tuwin kulon | waton mawi tan winênangake | nir prayogi saèstu (n)jalari | apêsing kang dhiri | cilakanya muput ||

31. Ringkêsannya pojok keblat suci | ing salah sawiyos | pundi ingkang kapara cêlake | yèku kangge wawatonnirèki | têtêngêr kang munggwing | babalungan agung ||

32. Sampun pantog sêsêrêpan-mami | babasan sok-glogok | mung puniku si bapak glèthèke | èstu botên wontên malih-malih | sadarmi naluri | criyose luluhur ||

33. Mas Cêbolang aturira aris | sru panuwuningong | têmbe bilih kinuwasakake | sagêd damêl griya èstu mawi | patrap petangnèki | kadi kang dhumawuh ||

34. Namung petang kaki lawan êdim | ulun dèrèng ngrêtos | Ki Dikara alon wangsulane | têka lêrês yèn dèrèng udani | etang

--- 3 : 236 ---

kaki êdim | dèrèng patos ngumum ||

35. Dhawuhdalêm (n)jêng sri narapati | kang supados maton | rèhning pêcak tindak myang dhêpane | nyari têbah èstu botên sa |[38] -lajêng dènparingi | ukuran puniku ||

36. Asalipun saking Ngatasangin | pangandika katong | etung iki ingsun-gadhuhake | marang bocahingsun Kalang-(n)dhagi | Gowong lawan malih | bocah Juru-ukur ||

37. Bilih parêng ulun nyuwun uning | Ki Dikara gupoh | ngambil kakènan gya sinungake | myang sung wikan garisan tês sêtrip | radi wiyar êdim | dene etangipun ||

38. Rolas sêtrip punika saêdim | rolas dim anapon | pan sakaki de rolas kakine | dèn-wastani sacêngkal winilis | tatêngêr kang munggwing | ing papadon catur ||

39. Warninipun lah kadi puniki | Mas Cêbolang anon | Ki Dikara sarwi mêdharake | pojok catur sami dèn-jagani | jawata nyatunggil | dene naminipun ||

40. êlèr-wetan Pritanjana nami | kidul wetan pojok | Hyang Kuwera dene kidul-kilèn | kang rumêksa Sang Hyang Maha yêkti | lèr-kilèn mungkasi | Hyang Siwah jujuluk ||

41. Kacarita sampun gangsal ari | dènnira nèng ngranggon | lulang kidang sampun tinrapake | kalowongan tarêbang kakalih | panggarape apik | swarane jumêngglung ||

42. Sinungakên mring tamunirèki | punika wus dados | myang santake mirantos kalihe | mangke ratri wawi dèn-enggali | tarêbang tinampi | sang anom panuju ||

231. Sinom

1. Diwasaning diwangkara | ing ngranggon wus dènbêrsihi | dilah colok sinulêdan | badhe sasêgah miranti | Ki Dikara wus linggih | kupêng lawan tamunipun | Mas Cêbolang kalawan | Nurwitri trêbang sinandhing | Ki Saloka Palakarti Kartipala ||

2. Ki wisma alon tatanya | èstu ulun dèrèng uning | gêndhèng gêndhinging kang gangsa | lan têrbang punapa sami | Mas Cêbolang

--- 3 : 237 ---

lingnya ris | radi wontên sanèsipun | rumuhun ulun tanya | dhumatêng Kyai Cêndhani | ingkang manjing gêndhing tarêbang slawatan ||

3. Randha-nurut Lêmpang-jawa | Pêtung-wulung Kudhup-turi | Montro myang Lêmpang-gariyah | Sontoloyo Bango-mati | Bayêm-tur Tunjung-adi | Ronge-ronge Carang-gantung | Gandrung-binangun Linggang | Rujak-sêntul Kêmbang-katis | Srundèng-gosong Cangkêlèk Ranumênggala ||

4. Sohoyung Bujang-dalêman | Lare-angon Lompong-kèli | Glele Sêkar-gadhung-Jawa | Kidung-kidung Salobog-i | Gêndheo Popok-kèli | Jalèdrèse Topèng-arum | Kinjêng-trung Paman-paman | Glathik-bolong Lunggadhung pil | Kaum-dhawuk Sêkar-gadhung Bagêlenan ||

5. Gêndhuk-gêndhuk Kayun Wisma | Tokung-tokung Pawèh Slisir | Tunggu-jagung sampun têlas | sadaya apan winilis | kawandasapapat aming |[39] samangke saèstunipun | kathah kang dèrèng lêbda | tuwin supe lagunèki | uran-uran sênggakan kathah kalepyan ||

6. Ki Dikara rênèng driya | wawi anak dikawiti | Mas Cêbolang tandya buka | kanang Sêkar-gadhung-Jawi | têrbang agêng nibani | kadya êgong bêm mangguguk | têrbang alit kosêkan | binarung swara dumêling | barunganne kadi ta ingkang winahywa ||

7. Atapa jroning sarira | sadina-dina gung brangti | datan nana katingalan | sarirane dèntangisi | tansah dèneling-eling | solahing raga dènetung | margane anèng donya | ciptaningsun lir angimpi | kêmang irêng uripku saking sihira ||

8. Marmaningsun anèng dunya | dhapur sira ngandikani | tansah ing raga winangwang | among winong sih-ngasihi | tansah sih asinung sih | karsanira among kayun | jabèng jro jati suksma | wêlatung wijil Mêrapi | tingalingsun sirna dening tingalira ||

9. Yèn tan ana ananira | mangsa ana ing dumadi | solahingsun solahira | tan kêna kari myang dhingin | tunggal sapati-urip | punapa ta rupanipun | lamun dera tilara | gununge wong Majapait [Ma...]

--- 3 : 238 ---

[...japait] | kawruhingsun sirnane kawikanana ||

10. Yèn ta sira anampika | sisikuning raga iki | datan wande anèng nraka | jahanam kang sunlêboni | sanadyan na dhasaring | kawah Candramuka iku | barêng kalawan sira | kasêktèning pra maharsi | raga-raga kuwawane ing pangwasa ||

11. Apa ing sasolahira | ingsun iki aja kèri | sanadyan mora pyuyika | tan na tolèh lara-pati | sakarsa mamaèsi | saking sira marganingsun | wulu-ningsun salêmbar | apan sira kang (n)darbèni | tranging nala karsaningsun karsanira ||

12. Yèn ta sira amisesa | karsanta jroning karonsih | tunggala saraga-jiwa | tunggaling karsa pinanggih | wus lali anak-rabi | sandhang-pangan ora ketung | sampun saekapraya | srênging karsa sun-aranni | kupingingsun sirna dening panarima ||

13. Piyarsakêna kawula | sasambat ing lara pati | nora nama nambanana | yèn lara kandhuwan wingit | sun lêlipur ing gurit | sah sing kawula lawan usul |[40] prandene nora waras | dhêle kang cinandu rêsmi | kang sun-ucap tan adoh kalawan sira ||

14. Tansah angura pralambang | surate sawiji-wiji | kalangênan karasikan | jroning jinêm aliron sih | sun nêdya êtoh pati | yèn maleca malih kayun | sampun aliru wastra | landhêsaning ani-ani | ana ora ingsun mapan saking sira ||

15. Saya nglangut laras-mara | lir palwa kentir ing angin | sampun na tilar salira | tan ana sinêdyèng ati | wilangan tusing ngênting | kadi sarah munggwing laut | mingkêt tanapi obah | pondhoh cêngkir sun-wastani | sak-polahe tan lyan polahe sagara ||

16. Umbak karêm[41] ing sagara | anane datan kakalih | kang ingaranan sagara | dèn-kêna dera nampèni | lir uyah tibèng tasik | ing tampa ywa salah surup | yaiku kang sinedya | pilih ingkang nguningani | iya iku kang wus rohyating dumadya ||

17. Sabên wus dhawah gong nulya | Kartipala Palakarti | kalawan Kyai Saloka | katri sarêng anyênggaki | rêmpêg lir swara siji | êgong yong-geyong amoyung | sêsêgan sawatara | kinêndhon iramanèki | Sêkargadhung wus suwuk sèlèh tarêbang ||

--- 3 : 239 ---

18. Ki Dikara suka-rêna | èstu sajêg-kula urip | sa-Allah sawêg punika | mirêng kang kadya puniki | têka datan (m)bêrbêgi | wijang swara têrbang dhaup | bilih santri slawatan | swara umyung ngêlik-ngêlik | nganti êrak tan cêtha têrbang brung-brungan ||

19. Nahan ta sakèhing Kalang | kang nèng wana têbih-têbih | bawahe Kyai Dikara | dupi mirêng swaranèki | tarêbang mawa sinngir | pra samya dhatêng asêlur | miwah (m)bêkta wowohan | pala-sandhung warni-warni | atanapi pala-pêndhêm lan kasimpar ||

20. Dèrèsan arèn siwalan | daging kidang sangsam aking | wis pinarnah lungguhira | ki wisma gupuh (m)bejani | marang ing tamunèki | lah punika kanca-ulun | pra abdidalêm Kalang | kang sami wismèng wanadri | para Kalang lawan tamu sampun têpang ||

21. Babêktane wus tinata | nèng têngah saingga wukir | samya nadhah sasukanya | Mas Cêbolang lan Nurwitri | nyandhak tarêbang malih | mungêl gêndhing Kidung-kidung | binarung apalannya | kalima datan sarênti | ana Kalang mêncul (n)jogèt (m)bari sila ||

22. Kidung-kidung salondopan | kawi doro tonjok ênting | obah dhadha-dhadha êntap | pacak-gulu cake dupi | dangu ing sawatawis | sinêsêkkên tandya suwuk | karênan sakèh Kalang | nungsung warta mring ki panti | pintên dalu anggènnipun tarêbangan ||

23. Ki Dikara mèsêm lingnya | amung saratri puniki | rèh wus sawatara dina | ayun bidhal benjing-enjing | maring ing Pranaragi | prêlu atalabul ngèlmu | Kalang goyang kapala | dhuh anggèr (m)bok inggih-inggih | ywa kasêsa wontêna ngriki sacandra ||

24. Kula kang jagi rumêksa | rahayuning kanang dhiri | myang ngawontênkên sasêgah | tumuntur mring Pranaragi | Cêbolang lingira ris | saklangkung panuwun-ulun | inggih benjing kewala | mantuk-kula tamtu kampir | datan lami wontên nagri Pranaraga ||

25. Sadalu dènnya têrbangan | dupi wanci pajar gidip | sata kaluruk

--- 3 : 240 ---

sauran | miwah swaraning kang paksi | mrak manguwuh dumêling | sung peling kang arsa nglangut | nuli sira mangkata | ywa kalamèn nèng wanadri | isih dawa mungguhing lalakonnira ||

26. Kèndêl dènnya tarêbangan | Cêbolang sarewangnèki | wus pamit mring Ki Dikara | mring pra Kalang kang manggihi | asung puja basuki | kang sinung ling samya (n)dhêku | mêdhun saking planggrongan | Ki Dikara têdah margi | Kalang-kalang (ng)garubyuk ana ing wuntat ||

27. tarêbang dwi kang ambêkta | Kartipala Palakarti | Kalang sawiji anyêlak | mring Cêbolang lan Nurwitri | prayogi sinung nami | tarêbang kakalih wau | kang agêng Mangunarja | ingkang alit Mangajapsih | Mas Cêbolang sukèng tyas mangayubagya ||

28. Lampahe praptèng trataban | pra samya andum basuki | pra Kalang wangsul ing wana | lam-lamên duk wau ratri | muji nuline bali | sigêg pra Kalang kang mantuk | nahan ta lampahira | Cêbolang sarewangnèki | mahawan ring pagagan sêtrèn têgalan ||

29. Nurut margi padhusunan | ngambah ardi alit-alit | prapta ing ardi Têmbayat | miyat masjid alit cèkli | wingit singit rêspati | Cêbolang sarewangipun | manjing srambi kapanggya | lan Ki Modin saha Bodin | wus tinanya nama pinangka myang sêdya ||

30. Mas Cêbolang apratela | kalawan tatanya aris | kula nyuwun sasêrêpan | sintên kang sinambating sih | ngriki dhusun ing pundi | dene harjane kalangkung | jalu èstri ngibadah | dalah lare alit-alit | sanggèn-ênggèn samya ngabêkti ing Allah ||

31. Ki Modin alon lingira | kula Modin saha Bodin | riki ingaran Têmbayat | lêrês andika mastani | sênênning dhusun kèksi | nguni kang awit dhudhukuh | kyatingrat Sunan Bayat | duk dèrèng jumênêng wali | apaparah[42] Kyai Gêdhe Pandhanarang ||

32. Asal saking ing Samarang | sugih singgih anglangkungi | anyakabat (n)Jêng Suhunan | Kalijaga dèn-dhawuhi | martapi anèng riki | dene masigid di-luhung | criyose tiyang sêpah | saking Mêkah asalnèki | ingkang pangandika Sunan Kalijaga ||

33. Sunan Bayat sakaliyan | dumugi praptaning jangji | sumare ardi

--- 3 : 241 ---

punika | wontên sabatnya satunggil | Sèh Dumba awawangi | wafate sumare gunung | Cakaran cakêt Bayat | kang katingal saking riki | paran karsa kula sagah ngatêrêna ||

34. Inggih kakang yèn kalilan | kula ayun mangastuti | muhung jiyarah kewala | nahlilakên kang suwargi | nyuwun sawab basuki | lêstarining lampah-ulun | Ki Modin tansah nyawang | marang ingkang nêmbe prapti | cahya wênês bagus jatmika prasaja ||

35. Ngunandika jroning nala | kimase pangiramami | dudu santri nyêgobangan | cahyane nguwung nêlahi | wasana wacana ris | punika langkung panuju | punapa sapunika | punapa bakda Ngisai[43] | Cêbolang ngling prayogi bakdaning Ngisa ||

36. Tan cinatur dènnya wêkdal | paragat wêktu Ngisa-i | Ki Modin miranti dupa | Cêbolang sarowangnèki | wus kerit cêlak margi | anon pakuburan agung | ing dagan ngilak-ilak | Nurwitri tatanya aris | sintên ingkang sumare kubur punika ||

37. Lah niku (ng)gèr garwanira | (n)Jêng Sunan Têmbayat nguni | kathah kang samya jiyarah | nênêpi nyunyuwun sugih | lajêng lampahirèki | prapta pasareyanipun | (n)Jêng Sunan ing Têmbayat | anèng (n)dagan sadayèki | Mas Cêbolang asung salam mirêng swara ||

38. Tètèh cêtha winangsulan | sadaya samya miyarsi | Ki Modin goyang kêpala | sangsaya ing kurmatnèki | tutug dènnira tahlil | wawi kakang samya mundur | mring makame Sèh Dumba | kang nèng ing Cakaran wukir | lumaksana Ki Modin lumakyèng ngarsa ||

39. Praptèng kubure Sèh Dumba | anèng (n)dagan dèrèng linggih | Mas Cêbolang asung salam | uga na swara mangsuli | anjawab salamnèki | nulya nèng daganirèku | nutug dènnya tahlilan | pragat wangsul mring masigid | Kyai Modin pamit ayun marang wisma ||

40. Mêndhêt sêgah sawontênnya | Cêbolang datan marêngi | kakang sampun susah-susah | sarèhning wus têngah ratri | damêl susahing batih | mangke sabibaring Subuh | ulun lajêng kewala |

--- 3 : 242 ---

dhumatêng Wanakartèki | Kyai Modin (n)dhêku gya (ng)gêlari glaran ||

41. Bantal dhumpal wus tinata | dilah jodhog mêlik-mêlik | ontongan klobot myang sata | mênyan madu sakêmiri | nèng kêba dèn slêmpiti | pangot ngiras kangge (m)bêsut | lantingan kêbak toya | sumangga sawontênnèki | sami êsês miwah ngunjuk toya tawa ||

42. Kang sinung ling samya rahab | nyêbrak kalobot (m)bêsuti | lininting winoran mênyan | kang ngorong nglangga ing kêndhi | nikmat tumraping dhiri | sênêng têntrêm nir ing rapuh | sadaya suka-rêna | gumrumung sajroning masjid | Ki Abodin angling marang tamunira ||

43. Kala wontên pasareyan | sakalangkung eram-mami | pun adhi atur sasalam | têka wontên kang mangsuli | nèng ardi Bayat tuwin | nèng ardi Cakaran wau | awit salami kula | dèrèng nate amêningi | lalampahan kang mirid kadi punika ||

44. Punapi ta karananya | Mas Cêbolang amangsuli | sawêg pinuju kewala | botên wontên kêdhah-kêdhih | amung pratandha luwih | sakalihe kang wus marhum | bokmanawi punika | iribane kang nêtêpi | nora mati kewala ngalih panggonan ||

45. Sèh Bodin goyang kêpala | adhi ing saèstunèki | toh sabên ari angucap | asung salam myang mangsuli | ananging amung angling | tan uninga kajêngipun | pun adhi bilih wikan | pyarogi winêdhar angling | paring sawab mring ulun punggung Asmara ||

232. Asmaradana

1. Mas Cêbolang lingira ris | pamanggih-ulun piyambak | kilap têmên myang lêpate | miwah kacondhongan karsa | botênnipun sumangga | kojahe santri ngaluyug | asring ngêpotakên wêkdal ||

2. Tiyang ingkang dhatêng angling | dhumatêng kang kadhatêngan | asalamu ngalaekom | jarwa wilujêng kawula | tumrape ing sampeyan | ingkang kadhatêngan muwus | wa ngalaekumu-salam ||

--- 3 : 243 ---

3. Wardinipun kula inggih | makatên ugi tan sisah | sanadyan wilujêng ingong | tumrap ing atas sampeyan | dyan talêkêman asta | wontên ingkang botên namung | sami wicantên kewala ||

4. Kang mawi gathuk astèki | punika tumrap kang samya | têpung lajêng samya jagong | twin pinanggih dêg-dêgan |[44] mrih lêkêtkên sasanak | asih sinihan satuhu | anambahi kasantosan ||

5. De kang tan gathuk astèki | tumrap sami saking têbah | cêkap sung salam kemawon | tan mawi têkêman asta | wardine têmbung salam | punika slamêt rahayu | manjing dhatêng kasantosan ||

6. Pikajêngipun winarni | tyang kang dhatêng uluk-salam | sèstu anyantosakake | saha ngêgungakên urmat | maring kang kadhatêngan | wangsulan mungalaekum | pan kosokwangsul kewala ||

7. wontên malih rasanèki | wardine salam raharja | wujud gêsang umuringong | mangka sipating agêsang | tuwin umur punika | mung satunggal èstunipun | tan kenging bilih kabagya ||

8. Ing ngriku lajêng kabagi | ruruba katur ing liyan | apan têlas saèstune | nanging margi saking satya | lêgawaning wardaya | Allah ingkang Maha Agung | (m)barêngi kula sung salam ||

9. Maringi lintu basuki | umur kalangkung utama | katimbang lawan umure | ingkang rinubakkên liyan | kados mandar santosa | dene kang rinuban wau | upami wilujêngira ||

10. Dèrèng rinubakkên yêkti | kang mangka angsal tambahan | èstu mindhak santosane | nadyan wus kinarya ruba | sarèhning Maha Nasa | sampun amaringi lintu | langkung sae myang santosa ||

11. Inggih sangsaya mêwahi | sangêt kêkah kuwatira | mênggah ta katêrangane | sadaya muhung minangka | jalaran kang Kuwasa | anggènnipun badhe asung | ganjaran myang kadrajadan ||

12. Dhumatêng kawulanèki | kang tumrap Êdating Allah | pribadi kang boya katon | dene kang samya tumitah | sarana kadhawuhan | apan sami kinèn uluk | -salam miwah jawat-asta ||

13. Pan sami siniyan ing sih | sintên kang mituhokêna | saparentahing [saparen...]

--- 3 : 244 ---

[...tahing] Hyang Mason[45] | èstu amangguh kabêgjan | kang agung tumrap dunya | tanapi ngakeratipun | mila sami ngistokêna ||

14. Liring dhawuhing Hyang Widdhi | ing Kur'an sampun kaênas | tangèh kalamun macêthot | Ki Abodin lon lingira | mugi kawêdharêna | inggih kakang èngêt-ulun | rapale kadi punika ||

15. Ya ayu haladinna-ni | amanu kinakiyitan | bitakiyatin pa kiye | biak anu min alawan | auratuha tamat | maknanipun rapal wau | èh eling-elingên poma ||

16. Umat mukmin sadayèki | kala sira tampa ruba | lan sadhengah rurubane | iya iku kaslamêtan | myang maujud sabarang | nuli malêsa sirèku | kalawan ganti ruruba ||

17. Ingkang sakira ngungkuli | lawan rurubaning liyan | utawa ambalèkake | ing satimbange kewala | dene ta kukumira | tyang mung ruruba salamu | tuwin sadhengah ruruba ||

18. Amung sunat yêktinèki | de kang ingulukan salam | wajib asung wangsulanne | nanging wajib kiyapah[46] |[47] sanepane mangkana | upami tyang kathah kumpul | wontên ingkang uluk-salam ||

19. Salah satunggal mangsuli | wus nir kasipatan dosa | kang tan sung wangsulan kabèh | cêkap satunggal kewala | dene ta wawangsulan | kang ngungkuli rurubèku | amung makatên kewala ||

20. Upami rurubanèki | asalamu ngalaekam | wangsulane kang kinaot | wa ngalaekumssalam |[48] wa rahmatulahi wa | -barakatuhu puniku | utamining wawangsulan ||

21. De kang mung stimbangnèki |[49] salamu ngalaekum |[50] wa ngalekumu salame | cêkak makatên kewala | manawi kang ruruba | barang ing sawujudipun | puniku winalêsana ||

22. Klawan barang kang ngungkuli | utawi satimbangira | yèn tan sagêd malêsake | ingkang sami wujud barang | puniku winalêsa | lan suka narimèng kalbu | tuwin pamuji raharja ||

23. Punika langkung utami | katimbang winalês barang | kang timbang lan rurubane | apan ta namung punika | ing sasêrêpan kula | Sahabodin manthuk-manthuk | sa Allah sawêg punika ||

--- 3 : 245 ---

24. Uninga suraosnèki | sasalaman jawat-asta | toh ing sabên dintên kangge | nanging pamanggihing manah | mung saking kalimrahan | botên nyana yèn kadyèku | jinèrèng angandhar-andhar ||

25. wontên malih ri riyadi | bakdane wulan Ramêlan | ugi sami marlokake | pupanggihan[51] sasalaman | manawi tan pinanggya | cêkap akintun kinintun | kintèki mawi sinêrat ||

26. Minangka wawakilnèki | silatulrahmi rayadya[52] | lah kadi pundi kajênge | Mas Cêbolang lon lingira | silatulrahmi iku |[53] têgêsipun apan nyambung | katrêsnan trusing wardaya ||

27. A la dalah manggih malih | adhi botên pisan-pisan | yèn gunggung amrih pakolèh | nitik antaraning budya | sanès santri walaka | rapal makna murat putus | suraose wus tan kewran ||

28. Sanès têtêmbungan santri | kêdale wong ahli-praja | dhèmês luwês tan tumpangso | punapi sampun angambah | ing nagri Ngèksiganda | Mas Cêbolang lingira rum | sampun nanging mung sakêdhap ||

29. Kakang kula nyuwun uning | (n)Jêng Susunan ing Têmbayat | saking ing pundi asale | dene gung karamatira | sokur bilih miyarsa | lampahane duk rumuhun | ing nalika sugêngira ||

30. Sahabodin amangsuli | criyose swargine bapa | makatên lalampahane | pangagêng nagri Samarang | Ki Gêdhe Pandhanarang | bangsanipun bandha-bandhu | bèr donya tan siya-siya ||

31. Tiyang mardagang sanagri | [...] |[54] Sêmarang ngêmplang nora rinèwès |[55] kawarna-a Kangjêng Sunan | Kalijaga wus wikan | yèn badhe wali linuhung | ngèlmu dèrèng tinarbuka ||

32. Ki Gêdhe cinoba nuli | (n)Jêng Sunan mindha kawula | sade kambèngan karyane | nanging jroning alang-alang | dinèkèkau buntêlan |[56] slangkung kèthèng kathahipun | (n)Jêng Sunan nulya mring pasar ||

33. Ki Gêdhe winuwus malih | lumampah dhatêng ing pasar |

--- 3 : 246 ---

angungak saliring wudhon | [...] |[57] nulya mring Kangjêng Sunan | pira rêgane sapikul | paman alang-alangira ||

34. (n)Jêng Sunan aturira ris | rêgane kambêngan kula | inggih mung salawe kèthèng | botên kenging dipun anyang | yèn botên papajêngan | inggih kula bêkta mantuk | Ki Gêdhe gumujêng suka ||

35. Wuwuse asêmu manis | pathok bangkrung sira paman | lah sun-têmpuh sarêgane | payo sira atêrêna | marang ing wismaningwang | Ki Gêdhe nulya umantuk | (n)Jêng Sunan ngrêmbat kambêngan ||

36. Wus prapta ing wismanèki | Ki Gêdhe ambayar uwang | kathahe salawe kèthèng | pan sarwi angling wawêkas | paman adol kambêngan | lamun akèh tunggalipun | sun tuku kabêh atêrna ||

37. (n)Jêng Sunan aris nauri | inggih kyai benjing-enjing |[58] kula ngatêr kambêngane | Kangjêng Sunan nulya kesah | Ki Gêdhe prentah karya | wuwunge gêdhoganipun | alang-alang gya ingudhal ||

38. Kinarya wuwung udani | buntêlan yatra nèng têngah | salangkung kèthèng kathahe | katur marang Ki Dipatya | kambêngan isi arta | Ki Dipati aris muwus | iki artane si paman ||

39. Binuntêl dene akèri | anèng jroning alang-alang | baya lali paman kae | wus pinasthi bêgjaningwang | têtuku tan kelangan | ing dalu datan winuwus | injange[59] ingkang winarna ||

40. Ki Gêdhe Samarang linggih | anèng ing dalêm pandhapa | ingayap pawongan akèh | Ki Dipati arsa dhahar | kinarya sasarapan | dhaharan wus munggèng ngayun | ngadhêp wedang tinepasan ||

41. Kang namur-kawula prapti | (n)Jêng Susunan Kalijaga | sarwi mikul kêmbêngane | ngirit marang plataran |[60] dening kang jagi lawang | Ki Dipati priksa muwus | lah paman age linggiha ||

42. (n)Jêng Sunan alon alinggih | ngèmpèr kidul prênahira | sarwi ngadhêp rêmbatanne | ngêntosi dènnya sarapan | Dipati ing Samarang | wus linorod ambêngipun | kanthi lorod sasarapan ||

--- 3 : 247 ---

233. Kinanthi

1. Ki Dipati ngandika rum | dhatêng kang amindha kuli | esuk têmên (ng)gonmu prapta | wismamu apa tan têbih | kang namur-lampah ris mojar | inggih têbih wisma-mami ||

2. Ngardi Jabalkat rannipun | Ki Dipati angling malih | dene adoh wismanira | lah ngêndi pondhokirèki | tan mawi pondhok kawula | (n)duduk saking wisma enjing ||

3. Ki Gêdhe gawok kalangkung | miyarsa aturing kuli | aglis dènnya ngambil arta | salawe kèthèng kèhnèki | ingulungkên wus tinampan | (n)Jêng Sunan angling mlas-asih ||

4. Bilih kaparêng ing kalbu | kawula anyuwun ngêmis | inggih salila sampeyan | karêpa maring Hyang Widdhi | Ki Dipati ngambil arta | sakèthèng nguncalkên aglis ||

5. Maring (n)Jêng Sunan linuhung | tibèng jobin anèng ngarsi | sang mindha alon lingira | ulun tan angêmis picis | tangèh rêmên donyabrana | yèn parêng panyuwun-mami ||

6. Ungêling bêdhug masjid gung | Ki Dipati ngucap bêngis | lêngguk têmên paman sira | tan rêmên bandha sakèpèng |[61] iku gêmpalaning reyal | reyal gêmpalaning rukmi ||

7. Mung (n)jaluk unining bêdhug | mangsa bêdhug antuk anggris | sang pindha kuli lingira | ywa makatên Ki Dipati | tan sae dintên akirnya | ywa mangeran dunya picis ||

8. Dados brahala satuhu | nir manggih swarga linuwih | wong mangeran marang dunya | pêtêng tumêkaning takdir | kaalingan ing brahala | tangèh antuk swarga jati ||

9. Jênênging kita satuhu | anèng donya boya lali | pinasthi umantuk marang | ajal rahmating Hyang Widdhi | kêkêl nèng ngriku kewala | paran yèn datan pinikir ||

10. Têbih kapengin katèngsun | sugih dunya lir dipati | ngapirani têmbenira | yèn antuk swarga linuwih | mulya-mulyaning kawula | barang kang cinipta dadi ||

--- 3 : 248 ---

11. Nèng dunya upaminipun | anggaota pitung warsi | pan taksih kenging winilang | de (ng)gaota nèng swarga-di | sagacrokan mas sasingkal | sumangga ingkang pamanggih ||

12. Ki Dipati mèsêm muwus | (ng)gadêbus si paman iki | kaya wong wus wêruh swarga | lamun wêruha sirèki | boya adol alang-alang | lan boya anêmbung ngêmis ||

13. Pasthi krasan nèng swarga-gung | (n)Jêng Sunan aris mangsuli | yèn manira rêmên êmas | nora susah angruwati | anggêdhug mangsa danguwa | ngambil êmas saking siti ||

14. (n)Jêng Sunan dyan nyandhak pacul | mring plataran macul siti | sagacrokan nulya dadya | mas sasingkal agêngnèki | ingulungkên mring Dipatya | lah niki rukmi swarga-di ||

15. Pinaringkên mring sirèku | nulya mudhun Ki Dipati | tumingal êmas sasingkal | mancorong kèh tunggilnèki | anjêngêr tan sagêd ngucap | ing tyas sakalangkung ajrih ||

16. Êmas winangsulkên gupuh | mring siti wus tan katawis | Ki Dipati saya wêwah | ajrih asih trusing galih | cinandhak ki namur-lampah | kinanthi minggah pandhapi ||

17. Ingaturan jajar lungguh | ngrarêpa umatur aris | niti warti tatakrama | nuwun gunging pangaksami | saking sangêt kalêpatan | angina samèng dumadi ||

18. Ing mangke kiyai ulun | asrah jiwa-raga yêkti | kawula angèstupada | anglampahi ing satuding | sakit praptamirèng[62] pêjah | sumangga ing asta kalih ||

19. Amung ing panuwun-ulun | tumuntên tampiya kang sih | èwêting tiyang tumitah | manawi kasêlak lalis | (n)Jêng Sunan marwata-suta | pangandikanira manis ||

20. Yèn têmên-têmên sirèku | arsa (ng)gêguru mring mami | manira nêdha pratandha | patang prakara kèhnèki | ngibadaha salaminya | angadêgna iman sukci ||

21. Lan nginguwa santri kaum | Islama wong sak-Sêmawis | mulyakna bêdhug lan langgar | dene ingkang kaping kalih | (n)dika jakat lawan lila | wit dunya akèh pan wajib ||

--- 3 : 249 ---

22. Jinakatakên puniku | dimurwatta lawan adil | lawan kaping tiganira | kêdah sumingkir sakalir | kadunyan myang kawiryawan | kang dadya bancanèng pati ||

23. Wasana kang kaping catur | kesah sing wismanirèki | anuntumakên bêdhiyan | mring wismaning gurunèki | yèn têmên yun puruita[63] | (n)dika maring jênêng-mami ||

24. lajêng nusula maringsun | maring ing Jabalkat wukir | Ki Gêdhe aris aturnya | ing pundi pêrnahing wukir | lan tuwan sintên sinambat | (n)Jêng Sunan mèsêm lingnya ris ||

25. Tanah Têmbayat puniku | Sèh Malaya aran-mami | (n)Jêng Sunan wusing ngandika | linggar mentar tan kaèksi | Ki Gêdhe dumadya rimang | datan anyana samênir ||

26. Katêkan wali panutup | ginagas saya ngranuhi | pupuntonaning wardaya | pan arsa tumulya maring | asrama arga Jabalkat | ketang dhawuhe sang yogi ||

27. Ki Adipati dyan kondur | pinanggih garwa myang siwi | mêdharkên ing karsanira | dènnya yun mahas ngasêpi | mituhu tuduh minulya | rajabrana gya winaris ||

28. Mring garwa myang putranipun | kadang warga miwah abdi | tanapi sudhiya jakat | mring sanggyaning pêkir miskin | praja pinasrahkên marang | ing ari kinèn mandhiri ||

29. Myang nêtêpkên dhawuhipun | wawêling (n)Jêng Sunan Kali | adan pamit mring pra garwa | tanapi putra myang ari | garwa kang sêpuh priyangga | lumuh tinilar ing laki ||

30. Kêdah tumut ing sapurug | prasêtya sabaya-pati | tuluse mangèstupada | ing donya praptaning akir | Ki Gêdhe kalintang wêlas | panyuwunne dènlilani ||

31. Ngandika dhuh sang (m)bêg sadu | nyai yèn mèlu mring mami | aywa sira (ng)gawa brana | wêwalêre sang ayogi | wit iku dadi brahala | mamêtêngi jaman lalis ||

32. Lamun sira adrêng mèlu | salinna busana putih | kang garwa matur sandika | mulya sira Ki Dipati | amangagêm sarwa pêthak | wusing atus amamêling ||

--- 3 : 250 ---

33. Tumindak risang nahên kung | pribadi tan mawi dasih | sumêdya amati-raga | lastari dènnya lumaris | Nyai Gêdhe atut-wuntat | panganggone sarwa putih ||

34. Wuluh gadhing têkênipun | ingisenan sosotya-di | miwah lantakan kancana | kêbak ingkang wuluh gadhing | ngati-yati pangrêksanya | pakèwête wong lumaris ||

35. Tan weca ing kakungipun | angodhol wontên ing wingking | ajrih lamun kauningan | (ng)gènnya (m)bêkta barana-di | mring laki sang adipatya | sangêt dènnira malêri ||

36. Kang raka apan wus (n)dulu | isine kang wuluh gadhing | ananging api tan wikan | kêbat dènnira lumaris | kang garwa (ng)grèndhèl tinilar | repot labêting pawèstri ||

37. Lêpas kalih lampahipun | kapungkur nagri Samawis | praptèng wana tarataban | lan dhusun radi kapering | Ki Gêdhe ing Pandhanarang | kapêthuk tyang ngadhang margi ||

38. Titiga anèng dêlanggung | ambêbêgal[64] karyanèki | ngandhêg risang (n)don lumampah | hèh paman mandhêga dhingin | aku (n)jaluk angsal-angsal | Ki Gêdhe aris nauri ||

39. Tan (ng)gêgawa lakuningsun | yèn sira kurangan bukti | wuri ika rabiningwang | anggawa barana adi | nèng têkên wuluh wadhahnya | rêbutên kang wuluh-gadhing ||

40. Aja (ng)gêpok awakipun | dènkêna kang wuluh-gadhing | pasthi tuwuk tyang titiga | Ki Gêdhe lajêng lumaris | katri begal wus samêkta | prayitna ngadhang nèng margi ||

41. Nyai Gêdhe nulya langkung | têkênne rinêbut kêni | Nyai Gêdhe gya lumajar | anangis nututi laki | Kyai Gêdhe tulungana | tyang titiga salah kardi ||

42. Katêlah karaning dhusun | Salahtiga praptèng mangkin | ya ta wuluh dyan pinêcah | èstu isi barana-di | dinar jêne lalantakan | tri begal suka tan sipi ||

43. Pinara tiga wus rampung | nulya wontên dhatêng malih | aran Kyai Sambangdalan | kasèp tan mèlu dèn-dumi | winartan marang kang angsal | iku tututana aglis ||

--- 3 : 251 ---

44. Têkênne kang lanang durung | kêna dak-rêbut wong katri | lagi kang wadon kewala | kang lanang lumaku dhingin | gugup wau Sambangdalan | nututi ingkang lumaris ||

45. Nahên ta ingkang lumayu | anututi marang laki | têbih dènnira kacandhak | Nyai Gêdhe asru nangis | sasambate amlasarsa | baya lali marang mami ||

46. Adarbe rabi wakingsun | nora karsa anulungi | tega têmên nilar ingwang | Ki Gêdhe amuwus aris | yayi tan mituhu wêkas | silip[65] anggawa sotya-di ||

47. Majade mangsa dha wêruh | nèng sajroning wuluh-gadhing | suprandene kawêruhan | mung têkênnira pinilih | lah wis sira narima-a | wong pinundhut mring kang kardi ||

48. Lah payo anènga ngayun | ingsun kang lumakyèng wuri | nulya lajêng lampahira | ucapên ingkang nututi | Sambangdalan nulya prapta | angrêbut têkênnya cis |[66]|

49. Wus sinungkên têkênnipun | kayu sandhang tanpa isi | tinampik nulya tinampan | têkên wangsul mring dipati | ki[67] Sambangdalan angucap | paman (n)jaluk olih-olih ||

50. Ki Gêdhe nulya amuwus | ingsun nora olih-olih | Sambangdalan pan amêksa | minta dinar lan rêtna-di | yèn tan suka ingsun rêbat | ywa nganti ingsun-gêbugi ||

51. Kyai Gêdhe malih muwus | andalarung sira iki | kaya wêdhus ambêkira | tan ngêjêp ujaring jalmi | Sambangdalan malih warna | wêdhus dumba gêng ainggil ||

52. Ki Dipati awas (n)dulu | yèn kang begal malih warni | langkung jrih lajêng lumampah | punang dumba anututi | tan uning yèn malih warna | maksih ngucap kadi jalmi ||

53. Nulya nyabrang lèpèn agung | tan sagêd ngadêg nèng warih | lawan wruh wayangannira | angrasa yèn malih warna |[68] nulya nangis asrah tobat | têmbung manis atut-wuri ||

--- 3 : 252 ---

234. Dhandhanggula

1. Kyai Gêdhe dènnira lumaris | sampun prapta ing tanah Têmbayat | mênggah[69] wukir Jabalkat-e | amanggih dhusun agung | datan wontên lèpèn myang prigi | lan manggih masjid pelag | alit wingit bagus | nèng ngriku dènnya dhadhêkah | wukir Jabal satètès tan ana warih | Sambangdalan ngawula ||

2. Miminta sih mulyaning kang warni | sinung karya ngisèni padasan | tan tinutup pancurane | datan linilan turu | lamun dèrèng (m)bludag kang warih | padasan êncèhika | gêngnya tigang prangkul | sapanggayuh inggilira | rintên dalu tan kèndêl dènnya ngisèni | pangambile kang toya ||

3. Tumurun ring lèpèn radi têbih | pinarantèn pambêktaning toya | mituhu ing saprentahe | awrate ing panuwun | mantuk angsal jalma sajati | ing têmbe wus sinêdya | lajêng angguguru | wus sapta ri nèng Jabalkat | tanpa nendra muhung ngangsu rina wêngi | padasan nora kêbak ||

4. Nulya rawuh (n)Jêng Susunan Kali | têtêkên cis lênggah sela gilang | Ki Dipati lan nyaine | mangaraspada gupuh | Sambangdalan (n)dhèrèk ngabêkti | (n)Jêng Sunan angandika | dene iku wêdhus | bisa ngucap tatajalma | paranbaya kang dadi purwaning nguni | pun Dumba matur nêmbah ||

5. Borong angga sumangga sang yogi | (n)Jêng Suhunan aris angandika | bênêr aturira jêbèng | mula sira dèn-kawus | tobata ring Kang Maha Sukci | minta-a pangaksama | nir ing cintrakamu | jatining tuhu manungsa | ya muliha marang asalira jalmi | sabdaning wali-tama ||

6. Sambangdalan cintrakanya wus nir | mulya jati jatining manungsa | sumungkêm pada pamase | sukanya tan cinatur | Sunan Kali têkênnya êcis | dinudut nulya mêdal | toya wêning mancur | kinèn anambaki sarya | blumbang alit lêstantun ngantos samangkin | sabdaning wali mulya ||

7. Datan kenging lokak kanang warih | nadyan nuju ing mangsa katiga | botên suda ing wêdale | karamat wali luhung | Sunan

--- 3 : 253 ---

Kali ngandika malih | dhumatêng Ki Dipatya | ing samêngko kulup | wus manjing wali nujêmba | ingsun asung kakasih sira samangkin | Pangeran ing Têmbayat ||

8. Ngislamêna sakathahing jalmi | ingkang isih nut agama lawas | lawan têtêpa nèng kene | wruhanta masjid iku | têka Mêkah asalirèki | angadêgna Jumuwah | lan maninge kulup | Sambangdalan mantêp sêtya | apuranên sakèhe dosanirèki | dadiya sabatira ||

9. Ingsun asung aran ing samangkin | Sambangdalan jênênga Sèh Dumba | nêmbah sandika ature | wasana kalihipun | Kangjêng Pangran lan sabatnèki | kalihe gya winêjang | sampunne kacukup | Sunan Kali tan katingal | lah punika criyose bapa ing nguni | Jêng Pangran kang wus swarga ||

10. Mas Cêbolang miwah catur santri | suka-rêna miyarsa carita | Cêbolang alon dêlinge | mênggah samangkenipun | kang jumênêng wontên ing ngriki | adhi (ng)gih putranira | ingkang sampun marhum | nama ugi (n)Jêng Pangeran | ing Têmbayat lumastari kadi nguni | ngluluri kang wus swarga ||

11. Mila botên têdhak maring masjid | kala wau sabakdaning Ngasar | wontên dhatêngan tingale | priyantun ing Mantarum | sampun ciklu tan mawi kanthi | padatan kang mangkana | amung Kyai êmpu | Anom Dhatuk ing Mataram | Mas Cêbolang èngêt pangandikane Ki | Ajar Kapurun arga ||

12. (n)Jêng Pangeran ing Têmbayat sami | lawan Panêmbahan ing Kajoran | pan samya winênangake | amêjang ngèlmi luhung | têrang saking dhawuh narpati | locitaning wardaya | pama sesuk-esuk | ulun sowan (n)Jêng Pangeran | kabênêran pinanggih Kinom Mantawis | wasana lon lingira ||

13. dhatêng ulun ing Têmbayat riki | padatan kang sampun kalampahan | punapi inggih angangge | linapurkên (n)Jêng Ulun | Sahabodin saha nauri | tamtu atur uninga | pancèn kala wau | pangangkah bilih (n)Jêng Pangran | têdhak Mahrib (ng)gènulun ngaturi uning | wasana datan têdhak ||

14. botên wande ulun dèndukani | wit katamuan tan atur uninga |[70]

--- 3 : 254 ---

Cêbolang alon dêlinge | aksamanta kang agung | ulun dadya jalaran runtik | ing dintên benjing-enjing |[71] bilih kakang lapur | ngiras mamitakên pisan | kula ngantos wontên ing srambi rumiyin | ki marbot suka-rêna ||

15. Langkung atut karsanipun yayi | wawi sami sare saliyêpan | lumayan tulak aripe | dhuh kakang sampun tanggung | bêdhug katri kirang sakêdhik | prayogi natas pisan | antuk sunatipun | kula nyuwun sasêrêpan | rèhning mratah tiyang ajal dènslamêti | tan wrin pikajêngira ||

16. Ingkang makatên punapa inggih | amung saking padatan mupakat | punapa wontên watonne | Sahabodin lingnya rum | dhawuhipun Kangjêng Kiyai | hèh Bodin rèhning sira | wus kalêbu kaum | kêrêp diundang kondangan | kinèn andongani ambêngan sakalir | mumule myang slamêtan ||

17. Lamun ana kang tanya dununging | slamêtanne jalma kang wus lena | kawit gêblag tumêkane | ing sèwu dinanipun | kadiparan jawabirèki | atur kula padatan | (n)Jêng Pangran sru (ng)guguk | wasana alon ngandika | hèh Abodin sirèku kudu udani | mangkene jawabira ||

18. Waton Kitab lan[72] Tanajul-tarki | mulane wong mati dènsurtanah | amrênahakên jisime | kalawan ulêsipun | myang angingsêr tanahirèki | kang mau ana ngalam | -sahir dunungipun | samêngko wus salin ana | alam-kabir langgêng kahanannirèki | mulih mring asalira ||

19. Wong amati dèn-têlungdinani | nyampurnakkên kang patang prakara | apan anasir aranne | bumi we angin latu | de slamêtan pitunge ari | karêpe nyampurnakna | kulit miwah wulu | mula dèn-patpuluh-dina | iku apan nyampurnakkên gawan saking | bapa tanapi biyang ||

20. Rupa gêtih sungsum lawan daging | myang jêrowan kuku rambut tulang | jangkêpe wolu otote | mulane satusipun | ari mawi dipunslamêti | sampurnane kang sipat | badan wadhag iku | slamêtan pêndhak sapisan | iku sampurnaning kulit lawan daging [da...]

--- 3 : 255 ---

[...ging] | miwah jêrowanira ||

21. Salamêtan pêndhak kaping kalih | sampurnane kaanan sadaya | kulit gêtih sasamine | amung kari babalung | mula nganggo sinèwu ari | iku apan pungkasan | nyampurnakkên sagung | ganda atanapi rahsa | wus nir rasa kalawan gandanirèki | sèwu dina sanyata ||

22. Curiga dipisah wrangkanèki | ora ana criga manjing wrangka | wrangka manjing curigane | lan mungguh ananipun | kanang Kitab Tanajul-tarki | Adam-sarpin basannya | mangkono bae wus | nanging ing salaminira | dèrèng wontên ingkang pitakèn mring mami | sawêg adhi punika ||

23. Ulun alimanan rèh wus wanci | natab bêdhug lah kakang sumangga | ki modin anatab age | dhêng dhêng dhêng nulya mudhun | mring patirtan lan tamunèki | maring lèpèn (m)bêbucal | wênèh samya adus | wussing ngambil toya kadas | minggah malih mring masjid amuji tasbih | Nurwitri tandya adan ||

24. Bakda adan dyan sunat Subêkti[73] | bakda sunat Ki Saloka kamat | gêmlonggong agêng swarane | paragat wêktu Subuh | Ki Abodin lingira aris | sami kantun pinarak | kula lajêng lapur | saha mamitakên pisan | kang sinung ling (n)dhêku ki modin lumaris | nahan Pangran Têmbayat ||

25. Lagya lênggah lan tamunirèki | Kiyai Nèm êmpu Ngèksiganda | sadalu tan ana sare | anèng ing dalêm pungkur | ki[74] Abodin lajêng mangarsi | makidhupuh anyêmbah | (n)Jêng Pangran andangu | Bodin sapa ingkang adan | lawan kamat ing mau waktu Subêkti[75] | apa ta santri anyar ||

26. Sahabodin nêmbah matur aris | amba nyuwun gung-gunging duduka | tur uninga sawêg mangke | kala wingi pukulun | wanci sêrap wontên têtami | gangsal jalêr sadaya | kang satunggal bagus | têmbirang nama Cêbolang | rencang catur nama Saloka Nurwitri | Plakarti Kartipala ||

--- 3 : 256 ---

27. (m)Bêkta trêbang ngakênnipun santri | saking Kêdhu tambuh kang pinarak | nyuwun pamit ing samangke | nglajêngakên ngaluyug | dèrèng bidhal kèndêl nèng srambi | (n)Jêng Pangran mèsêm lingnya | sêmbrana sirèku | wingi kathik nora kandha | apa ingkang adan kamat mau enjing | nuwun inggih bêndara ||

28. Kiyai Nom anambungi angling | yayi ulun inggih sampun têrang | dhatêng kalima santrine | lami anèng Mantarum | wus kulina kalawan mami | Cêbolang jatinira | atmajêng sang wiku | Akadiyat Sokayasa | apaparab Sèh Anggungrimang samangkin | manjing wali nujêmba ||

29. Winêdharkên kalanira nguni | Mas Cêbolang duk anèng Mantaram | (n)Jêng Pangran sru andikane | Sahabodin dèn-gupuh | timbalana kalima santri | ingsun ayun pinanggya | Bodin nêmbah mundur | wangsul ngirid santri gangsal | Mas Cêbolang praptèng ngarsa mangênjali | mangraub dalamakan ||

30. Santri catur tumuntên ngabêkti | makidhupuh lir konjêm pratala | (n)Jêng Pangran alon dêlinge | kulup padha rahayu | satêkamu ing dhepok-mami | lawan sarowangira | kang sinung ling matur | saking pangèstu paduka | kula miwah sakanca sami basuki | barkah-dalêm (n)Jêng Pangran ||

31. Kiyai Nom aparing pambagi | myang ngandika kulup ora nyana | lamun katêmu ing kene | sira saka Mantarum | sabanjure marang ing ngêndi | Ki Cêbolang anêmbah | dhumatêng Kêpurun | sowan Ki Ajar Sutiksna | tan na lami wontên Kêpurun dyan[76] maring | ing Candhi Parambanan ||

32. Aningali sanggyaning kang candhi | myang pinanggih Kiyai Karsana | minangka jurukuncine | namung sipêng sadalu | enjing bidhal lajêng dumugi | karajan ing Kajoran | naib ulun jujug | kang anama Ki Martaka | sarêng enjing sinowankên Kangjêng Kyai | minulya ing Kajoran ||

33. Panêmbahan sru parênging galih | radi lami ulun nèng Kajoran | ngantos rumêntah asihe | aparing nugraha gung | kawruh suci jati piningit | sabên ratri datan sah | nèng ngarsaning wiku |

--- 3 : 257 ---

langkung ing samadya candra | ulun mundur saking Kajoran dumugi | ing wana Tarataban ||

34. Anèng wana kadalon dyan mampir | ing planggrongan kapanggih kalawan | Ki Dikara paparabe | abdidalêm sang ulun | lurah Kalang griya wanadri | kalangkung dènnya trêsna | ngantos amba sinung | tarêbang wacucal kidang | sanjangipun amrih ywa sangsoyèng[77] margi | gampil pados sipêngan ||

35. Undur-ulun saking ing wanadri | lumastantun sakeca ing lampah | kalawingi sabakdane | Ngasêr-i langkung rawuh | lamat-lamat ulun udani | ardi alit rêspatya | kawuryan ngunguwung | katarik kêncênging manah | dyan sumêngka rawuh sayah lêsah ênir | pikantuk rahmattolah ||

36. Ulun lajêng kèndêl ing surambi | masjid alit adi langkung pelag | amba tuwin sadayane | sami karaosipun | ing tyas ayêm têntrêm sakalir | anrus nikmat mupangat | silastuti mungkul | lajêng pinanggih kalawan | Sahabodin sabakdanipun Ngisa-i | ulun lajêng jiyarah[78] ||

37. Astananya risang luhung swargi | kang wus antuk rahanting[79] Pangeran | (n)Jêng Pangrap[80] ing Têmbayate | bakdaning tahlil laju | mring Cakaran jiyarah ugi | astananya Sèh Dumba | bakda tablil[81] wangsul | ing masjid sadalu pisan | tan anendra ginêm kalawan ki modin | gotèkkên lalahanan ||

38. Pangran Bayat angandika aris | basane ya nora abêbakal | sira kasasar marene | yêktine ri katèngsun | ko[82] -sipêngi kang nganti lami | ing kene lan Kajoran | tan na seosipun | sira wus umanjing siswa | -nira kakang Panêmbahan Rama adi | ya uga putraningwang ||

39. Dhuh ki raka raosing tyasmami | mring Cêbolang lajêng asih trêsna | tan mantra kapanggih nêmbe | Mas Cêbolang andhêku | mangênjali umatur aris | dhuh sang kalêngkaningrat | sabda kang dhumaruh[83] | kalangkung kalinggamurddha[84] | borong angga sumanggêm ing lair batin | sakarsa lumaksana ||

--- 3 : 258 ---

40. Nahan dènnya pinarak wit enjing | têkèng wanci manjêring baskara | gumrênggêng dhrêdhêg bêdhuge | pangran ngandikèng wadu | hèh cah wadon ladèkna aglis | dhahar saananira | kang kinèn wus mundur | prapta ambêkta rampadan | dyan tinata liwêt lêmês akas gurih | golong tumpêng mêgana ||

41. Jangan mênir pêcêl ulur-pitik | brambang kunci sambêl sinantênan | brambang jae santên tempe | cupang sambêle jagung | dhêdhakohan sambêl-kêmiri | asêm sambêl lethokan | plapah sambêl-kukus | untub-untub sambêl-brambang | loncom jenggot bobor bubuk-dhêle jêmprit | bênce sambêl kaluwak ||

42. Padhamara kranggeyan (m)bok-jêmprit | lodhoh-pindhang telya sambêl-bawang | gudhêg sambêl-gorèng cuwèr | lumbu sambêl-cêmpaluk | sambêl-jêrampêcêl myang manggis | bubuk wihijèn kacang | dhêle sambêl-windu | uyah-gorèng bumbu-pala | sambêl-gocèk sambêl jae sambêl-kunci | sambêl-cabe ijêm bang ||

43. Pêcêl-kacang iso kêmbang-turi | dewa-daru lêmbayung thokolan | ingkung jlegor rèn[85] cangkringe | gudhang-têmu poh gêndruk | ronning kêncur tarantang ririh | boros gundha-wèwèhan | nyemok gudhang-êbung | pêncok-suru diyèng mudha | cabuk gêmbrot bêbothokira sêmayi | gadhonne kendho urang ||

44. Bongko pelas garangasêm-pitik | asêm-asêm êntun kapri brambang | sundêl-lemên sêkar-tungkèng | bêbubus ayung-ayung | gêcok sêtup tomis mawarni | kuluban ceme mudha | acar pondhoh timun | lombok jêmprit brambang bawang | lêlalaban kêkêcambah gudhe kêmangi |[86] myang ulam warna-warna ||

45. Wus miranti panataning bukti | Pangran Bayat alon angandika | Cêbolang barênga bae | anadhah padha kêmbul | dimèn enak (ng)goningsun bukti | kang sinung ling manêmbah | mangke kewala wus | ulun manadhah lorodan | nora kêna kulup payo barêng bukti | ngurmati (n)jêng ki-raka ||

--- 3 : 259 ---

46. Katiganya wus samya wawanting | nutug rahmat akêmbul-bujana | wus linorot sadayane | dharan lumadyèng ngayun | babasahan mawarni-warni | atanapi woh-wohan | santrinira catur | sarêng manadhah lorodan | langkung sêngkut bêtèke mêntas kalantih | tuwuk sadayanira ||

47. Wussing nadhah pangangsêging bukti | ingancaran aso mring pondhokan | Cêbolang nunggil pondhoke | lan Kinom[87] ing Mantarum | siyangira datan winarni | dalu bakdaning Ngisa | (n)Jêng Pangran lan tamu | Kiyai Nom Mas Cêbolang | pinarak ing sanggar palanggatan katri | Jurudêmung (n)Jêng Pangran ||

235. Jurudêmung

1. Kakang êmpu Ngèksiganda | nguni wus mêdhar pitutur | dhawuhipun sang linuhung | (n)Jêng Suhunan Kalijaga | masalahing kanang dhuwung | prabot dhapur busananya | makna murad rahsanipun ||

2. Arinta radi kalepyan | mênggah urut-urutipun | satêmah dhompo tumpang-suh | Kinom mèsêm angandika | tiyang sanès wajibipun | layak bilih kasupènna | inggih ki raka pan namung ||

3. Saking pamanah kawula | rèhning tinitah tyang sêpuh | bilih kasandhang-kasandhung | wontên ingkang atêtanya | pramila panyuwun-ulun | kaparênga mêdharêna | rinaos suraosipun ||

4. Cêbolang langkung thêk-thêkan | rèhning nguni dèrèng sinung | katingal pasêmonipun | manganti wêdharing sabda | Kiyai Nom ngandika rum | atut yayi pamintanta | kinarya cacagak lungguh ||

5. Saking pangandikanira | (n)Jêng uwa ingkang Sinuhun | Kalijaga sudibya nung | prayogine kinawitan | kang supados urut-urut | Cêbolang antuk tambahan | kang sinung ling sukèng kalbu ||

6. Pinurwa kang aran ganja | punika kang luwih luhur | satuhu tuhune amung | Allah Subkanna Tangala | tutuping Allah (n)Jêng Rasul | Nabi nayakèng bawana | kakasihira Hyang Agung ||

--- 3 : 260 ---

7. Mangka nglahirkên tandhanya | Gusti lan kawulanipun | lorone sawujud |[88] lamun ingaran satunggal | lan kakalih èstunipun | ingaran ro kadiparan | pan sawiji jatinipun ||

8. Sirah-cêcak kang winarna | satuhune Betal-makmur | sirahe manungsa iku | wêrdine sasananira | parameyan wijilipun | kaèngêtaning manungsa | tan lyan saka Betal-makmur ||

9. Tikêl-alis ginupita | nêpsu tri prakara èstu | Darana ingkang rumuhun | mila kaping kalihira | Maklum kaping tiganipun | yèku nêpsuning kang manah | Maknawi sukci rahayu ||

10. Kêmbang-kacang maknanira | Gunung Tursina satuhu | kang ngawruhi lakunipun | lumêbu myang mêdalira | ing napas kang mêtu ngirung | dadya tandhaning kawula | lawan Gustinira iku ||

11. Lambe-gajah kang winarni |[89] iku ta sajatinipun | pan Lesan kita satuhu | Insan-kamil dunungira | pangandikaning Hyang Agung | asipat rupa sanyata | yèku sabda Kun paya-kun ||

12. Mangkya grènèng wujudira | aksara dha [...][90] dha satuhu | myang aksara ma [...] punika |[91] wêrdine panggonan pêjah | nèng jroning dhadhanirèku | mokal kalamun mêdala | ngaurip kalamun lampus ||

13. Gandhik apan têgêsira | punika woding jêjantung | ingkang kawasa satuhu | mahanani dumadiya | ing carêming manungsèku | datan liyan asalira | yêkti saking jantung mau ||

14. Sogokan ingkang winarna | manjing purusing jalmèku | ambuka warananipun | punang hawa nawa sanga | tingal karna lawan irung | tutuk tanapi jalêran | kanang sulbi jangkêpipun ||

15. Bawang-sabungkul winarna | baga purana satuhu | Betal-mukadas punika |[92] omah (ng)gonning pasuciyan | Sraweyan gantya winuwus | iku wêrdine musibat | kang karan sajatinipun ||

16. Karuwingan wardinira | pawakan kita puniku | kudu winangut aturut | ingkang supaya prayoga | Pasikutan kang cinatur | wêrdi luwêsing manungsa | tandang kita aywa kidhung ||

17. Lawan kudu sumurupa | pasêmonne liyanipun | mangkya Pèjètan cinatur | iku driji jêmpol kita | kang kawasa nyangga

--- 3 : 261 ---

bakuh | ing karya nglantari marang | kauripan kita èstu ||

18. Wadidang ingkang winarna | sikil kita wêrdinipun | kang misesèng badan-ulun | gantya Tunggakan winarna | karêpe manungsa èstu | pan ora kêna kasoran | lumuh asor kudu unggul ||

19. Kèpèt mangkya pinarceka | talapakan kita iku | pat-upate manungsèku | mangkya Jalèn wardinira | urip-kita ywa kalimput | tinartamtu mulih sira | maring Hong ing asalipun ||

20. Waja mangkya kang jinarwa | iyèku aran babalung | manjing kasantosanIngsun | Wêsi iku daging kita | sajrone nèng donyanipun | sêrating wêsi winarna | manjing ing kulitannipun ||

21. Mangkya Pamor ginupita | iku otot bayunIngsun | sajatine cahya Ênur | -buwat kang gumilang gilang | ana ing wadana mancur | pratandhaning gêsang-kita | sukci trus wêning satuhu ||

22. Pêsi ingkang tinarbuka | apan pusêr wêrdinipun | minangka kaanan tuhu | ing tyas sanubari kita | Kodhokan pungkasanipun | tandhaning pangrungu kita | kang patang prakara gadhug ||

23. Tamat ricikan curiga | yayi apan mung puniku | Pangran Têmbayat lingnya rum | ki raka ywa katanggêlan | mênggah dhapuring kang dhuwung | lah inggih kawêdharêna | sinantunan sêkar Pangkur ||

236. Pangkur

1. Kinom mèsêm lon lingira | de dhapuring curiga kang winarni | Tilam-upih kang rumuhun | makna pasêmonnira | murat jalma wadon dene rahsanipun | pamikire marang katga | dikaya mikir padêmi ||

2. Brojol makna karêpkita | muradipun ingkang sampun kawijil | rasa kang bisa sirèku | anggêmèni wicara | sadurunge kawêtu sinukmèng kalbu | aja lunyu ing pangucap | lunyu lonyot angacuwis ||

--- 3 : 262 ---

3. Jalak-tilamsari wanda | maknanira yèku tutup sayêkti | dene murade wong turu | mungguhing rahsanira | aja pisah lawan gêgamanirèki |[93] wunguwa tanapi[94] nendra | ing rina kalawan wêngi ||

4. Dhapur Jalak-dinding ika | makna kijab utawa aling-aling | murat têlung prakarèku | rahsaning ginupita | manungsèku kang mêsthi kudu anêbut | Allah kalawan Muhkamad | katrine Rasullolahi ||

5. Jalak-sungu tumpèng ika | maknanipun punika wadhah yakin | dene muwade[95] winuwus | pan rijêkining Allah | ransanira[96] manungsa ywa wancak kalbu | tyas sumêlang yèn tan nadhah | Allah têmên murah asih ||

6. Jalak-ngore ginupita | maknanipun ura nora sawiji | murat pikir kang lumaku | mungguh ta rahsanira | manungsèku pan nora kêna kalimput | sanalika bawarahsa | pupuntoning barang pikir ||

7. Dhapur Sêngkêlat ginita | maknanira yèku urubing ati | murade patrap linuhung | dene ta rahsanira | ing sarina kalawan sawênginipun | tangi lungguh mlaku nendra | duga-duga aywa kari ||

8. Dhapur Carita punika | makna ujar wangsit ingkang prayogi | murat sumurup saèstu | dene ta rahsanira | kapintêran lan kagunan iku tamtu | dijalari ing wong wrêddha | mawa sabab sadayèki ||

9. Mangkya dhapur Sabuk-tampar | maknanira kêncêng nora katawis | murat luwih gawatipun | rahsane kaluwihan | pan tartamtu saka ing manahirèki |[97] pribadi tan paran-paran | kanugrahhaning dumadi ||

10. Dhapur Sabuk-intên ika | maknanipun sosotya luwih adi | murade atinirèku | dene ta rahsanira | kamulyaning manungsèku tinartamtu | kudu anganggo sarengat | tatakrama kang prêmati ||

11. Dhapur Sumpana winasna[98] | makna ngimpi dene muradirèki |

--- 3 : 263 ---

nahan têrang ingkang kawruh | rahsa manungsa kêdah | darbe kira-kira prayoga ywa kantun | watara ringa sujana | siyang dalu dènkaèsthi ||

12. Kanang dhapur Carang-soka | maknanipun nêpsune tangan kalih | murade bakal puniku | dene ta rahsanira | uwong iku bakal mijèkakên tamtu | mulane babo ngagêsang | arahên mijèni bêcik ||

13. Dhapur Pandhawa winarna | makna lima murade sumurup ing | marga lilima satuhu | rahsa patining jalma | nora liya saka ri pasarannipun | lilima Êpon kalawan | Wage Kliwon Lêgi Paing ||

14. De Pandhawa-cinarita | maknanipun wujud lilima yêkti | murat[99] wulange wong sêpuh | rahsane kudu wikan | êninging kang pancadriyanira iku | dumadya sabar narima | sumingkir angkarèng budi ||

15. Dhapur kyai Sêmar-bêthak | makna ingkang pêtêng de muratnèki | kang wus enak rahsanipun | manungsa kawajiban | kudu angupaya boga kang pakantuk | ananging ywa cacah-cucah | nglakoni panggawe nisthip ||

16. Dhapur Sêmar-tinandhu pan | makna ingkang lawas pêtêngirèki | murate darbe ngamalun | rasa sabisa-bisa | manungsèku jroning urip aywa suwung | kudu adarbe rawatan | ing ngèlmu amrih basuki ||

17. Dhapur Sêmar-angujiwat | maknanira kang bungah kanthi eling | murat pamicara tuhu | rahsane ing sabarang | karêping kang manungsa ywa grasa-grusu[100] | kanthiya panggalih padhang | kang sarèh dadi patitis ||

18. Kang dhapur Pandhawa-rarya | makna ati limang prakara yêkti | murat abang irêng pingul | jênar ijêm limanya | rahsanira ngaurip ywa nganti korup | marang ingkang panasaran | limang prakara ing ngarsi ||

19. Sêmpana-blandhong winarna | maknanira bêninging mripatnèki | murad manêgês manêkung | rahsa yèn darbe karsa | manungsèku kudu tajêm tingalipun | mênêp nir wardaya harda | dumadyan-tuk kang kaèsthi ||

--- 3 : 264 ---

20. Sêmpana-kinjêng winarna | maknanira anênggih jalma ngimpi | murade saèstunipun | apan ta seje jaman | rahsanira manungsèku nora wurung | ngambah marang ing kamuksan | mantuk mring ajalirèki ||

21. Dhapur Condhong-campur nama | maknanira amor utawa tunggil | murat waskithaning kalbu | rahsane kudu bisa | angumpuli marang ing sabarang rêmbug | aywa rêngkêng kang amêmbat | nayana kang katon manis ||

22. Campur-bawur ginupita | makna karêp dene murade pasthi | rahsaning pan tinartamtu | manungsa kudu jumblah | condhong dhaup pikire lan Gustinipun | lir campuring têmbaga mas | kang dadya suwasa murni ||

23. Adhapur Pudhak-satêgal | maknanira apan wujud sayêkti | murad pangêrti puniku | dene ta rahsanira | pikiring kang manungsèku kudu-kudu | gumêlar rasa nalika | cedha yèn katêmu buri ||

24. Dhapur Carubuk binabar | maknanira puniku apan siti | murad momot bakuh pêngkuh | dene ta rahsanira | aja tampik ingkang dènarêpi amung | marang ing bêcik kewala | kang ala aja dènmohi ||

25. Dhapur Sadak kang kawêdhar | makna kêncêng kumandêl kodratnèki | dene muradira nêpsu | mungguh rahsane poma | sabên ari ywa kêrêp ngowahi wujud | -ing kita warna priyawak | krik imba sasaminèki ||

26. Kang dhapur Rara-siduwa | maknanira apan ênom sayêkti | dene murade puniku | kêrêp-kêrêp kalepyan | rahsanira poma ywa pisah sirèku | lawan garwa pakênira | manawa sira aguling ||

27. Dhapur Kêbo-dhèndhèng ika | maknanipun apan enak sajati | dene ta muratirèku | kang rumêsêp sanyata | rahsanira mangkya ta ingkang tinutur | bangkit sung enak kewala | maring sasamèng dumadi ||

28. Dhapur Putri-sinaroja | maknanipun punika amêpaki | dene murade sumurup | mungguh ing rahsanira | manungsèku awarna-warna [awar...]

--- 3 : 265 ---

[...na-warna] satuhu | kang plêg padha nora-nana | mêthi[101] ana seosnèki ||

29. Karna-tinandhing ingandhar | de maknane punika ingkang sami | murade panasing kalbu | rahsane sabên dina | kudu rêbut pangawikan tanpa rampung | datan nana kang kasoran | dènnira arêbut titih ||

30. Têbu-sauyun pungkasan | maknanira uriping nyawa iki | murade patrap linuhung | dene ta rahsanira | manungsèku kudu micara kang jujur | kang condhong padha rahsanya | ywa ngèyèl sabarang pikir ||

31. Kinom Mantaram ngandika | sampun jangkêp tridasa kathahnèki | dhapuripun ingkang dhuwung | angling Pangran Têmbayat | sampun cocog lawan kaèngêtan-ulun | mugi kêparêng mêdharna | busananing kanang kêris ||

32. Kinom mèsêm mêdharsabda | busananing curiga pinarinci | wujud Warangka rumuhun | iku kayu sanyata | têmbung Arab puniku jatining Kayun | sajaratil-yakin ingkang | pasthi urip nora mati ||

33. Kang ingaran Godhong ika | jiwanira loro-loroning tunggil | Gusti lan kawulanipun | kudu sa-abipraya | kang ran Angkup têgêse kudu tuwajuh | sumungkêm ngrasèng kawula | tuwakup marang ing Gusti ||

34. Lapal wujud aran latha | lalêthêking athi-athinirèki | mangkya Ri-cangkring winuwus | yaiku pundhakira | dene ingkang ingaran Gandur[102] iku |[103] pan dêdêg pangadêgira | papêsthèn saminirèki ||

35. Kang ran Pêndhok jarwanira | ingkang andhok tata kramanirèki | Kandêlan têmbung kramèku | wêrdine ing tyasira | kudu ngandêl-kumandêl marang Hyang Agung | gantya Kathèkan winêdhar | panganti-antining Tokit ||

36. Mangkya Mêndhak têgêsira | dèna bisa ngêndhakakên panggalih | gantya Ukiran winuwus | wêrdine tandhanira | Gusti Maha Luhur kang ngluwihhkên sagung | sawiyah kang ginunturan | tartamtu tan kêna mukir ||

--- 3 : 266 ---

37. Tamat busananing katga | dhawuhipun (n)Jêng Uwa Sunan Kali | mênggah wujuding kang dhuwung | praboting pangukirnya | kawanlikur êbab kang wus ulun-galur | tèblège ing badan kita | ing lair tanapi batin ||

38. Sasampuning paripurna | parincine jumênêng aran Kêris | mula ran Kêris puniku | sajatine kêkêran | ing ngèlmune tinartamtu kudu wêruh | asli tinggalan wong tuwa | wasiyat arannirèki ||

39. Mula kramane ingaran | Dhuwung iku de lowung têgêsnèki | Wangkingan kramane luhur | nèng wingking panggènannya | dene Kêris aran sangkêlat puniku | ing sajati-jatinira | kudu-kudu disêngkêlit ||

40. Dhapur Sabuk-intên ika | panyêngklite kudu nèng sabuknèki | dhapur Panimbal puniku | ngawruhana carita | ingkang uwus tumimbal mring liyanipun | dhapur Jangkung panganggenya | kudu jinangkung dèn-eling ||

41. Dhapur Supana jinarwa | kudu pana marang ala lan bêcik | sabarang kang dipunrasuk | gantya dhapur Pandhawa | panganggene nèng têngahing badanipun | dhuwung Bêniwir dikiyat | ywa lèmèr pan tan sayogi ||

42. Titi dhawuhe (n)Jêng Uwa | mung puniku tan wontên malih-malih | kang manjing prabot salangkung | manjing dhapur tridasa | pan sawêlas manjing busananing dhuwung | manjing katrangan sadaya | sêkar Pocung kang gumanti ||

237. Pocung[104]

1. (n)Jêng Pangeran Têmbayat sru sukèng kalbu | manthuk-manthuk lingnya | ki raka samangke inggih | sampun èngêt ananging prayoginira ||

2. Rèhning ulun ngèlmu kêpèk basanipun | tan kadi ki raka | èngêtan turut patitis | bêtèk ulun tinakdir dhasar supenan ||

3. Yèn ki raka kaparêng prayoginipun | tinrap ing pèngêtan | mupung wontên kang nyêrati | pun Cêbolang ngiras kadamêl panancang ||

--- 3 : 267 ---

4. Supadose nèng Têmbayat radi dangu | hèh kulup Cêbolang | muga dhangana kang ati | anulisi pangandikane ki raka ||

5. Kaya kang wus kawêdhar bab kêris mau | Cêbolang manêmbah | sandika darmi nglampahi | nanging awon ngêri sêratan kawula ||

6. Mênggah ingkang dados kaparênging kalbu | sastra Jawi Arab | (n)Jêng Pangran ngandika aris | lah tulisên ing sastra Arab kewala ||

7. Kiyai Nom angandika sira kulup | bêgja kamayangan | tambah kawruhira kaki | kang sinung ling manêmbah sru sukaning tyas ||

8. Yayi Pangran kadiparan kajêngipun | Sangat Kanabeyan | nadyan sami Amad-nèki | wontên ingkang pinilih tur pinilala ||

9. Amad wau sanadyan tatal rahayu | botên pinilala | ngupados Amat rijêki | awit pêcak sawêlas pot mancêr surya ||

10. Pangran angling pancèn wontên kajêngipun | bilih tan kalepyan | sabarang kang Sangat Nabi | watêkipun kadi ta ingkang winahya ||

11. Sangat Amat rangkêpanira Pitutur | purnamaning surya | pêcak salikur potnèki | gathita[105] sad tabuh astha êpotira ||

12. Watêkipun nênggih ing waktu puniku | sring dèn-inèng jalma | pinaido ing sasami | tuwin asring jinagal sasaminira ||

13. Amat Pacak-wêsi rarangkêpanipun | wit sêlikur pêcak | têkèng pêcak sawlasnèki | gathitastha satêngah sawlas potira ||

14. Watêkipun asring jinajal lalêmbut | kalawan manungsa | dènnira samèng dumadi | milanipun dwi Amat tan pinilala ||

15. Sangat Amat-Rijêki rangkêpanipun | wit pêcak sawêlas | cêping bêdhug êpotnèki | wit satêngah sawêlas bêdhug potira ||

16. Watêkipun keringan samèng tumuwuh | sabarang istijab | tan na manggih walangati | mung puniku Amad ingkang pinilala ||

17. Sangat Amat Kalangan rangkêpanipun | wit manjêring surya | wanci andhap êpotnèki | tabuh dwiwlas satêngah catur potira ||

18. Watêg nora kajèn kalaran tyasipun | Amat Tatal harja | andhap

--- 3 : 268 ---

tumêkèng saratri | watêkipun sami kaliyan ing ngarsa ||

19. Jabarail Rijêki rangkêpanipun | purnamaning surya | pêcak salikur potnèki | gathita sad tabuh astha êpotira ||

20. Watêkipun sajroning dèrèng pot wau | rosa budinira | kandêl dhatêng samukawis | tyas santosa tan na tilar ing duduga ||

21. Jabarail Kalangan rangkêpanipun | wit salikur pêcak | pêcak sawêlas potnèki | gathitastha satêngah sawlas potira ||

22. Watêkipun jirèh mring sadayanipun | tanapi rumangsan | tampan-atèn ing sakalir | mila asring salah surup ing pamanggya ||

23. Jabarail Salamêt rangkêpanipun | wit pêcak sawêlas | cêping bêdhug êpotnèki | wit satêngah sawlas bêdhug êpotira ||

24. Watêkipun sinung kabêkjan[106] sawêgung | darajading rosa | kinuwatakên ing Widdhi | wantu-wantu paringing Hyang Maha Nasa ||

25. Jabarail rangkêpanira Pitutur | wit manjêring surya | praptèng andhap êponèki | awit bêdhug satêngah catur potira ||

26. Watêkipun sinung dalajad wong agung | linuhurkên marang | sasama-samèng dumadi | lumastari sêpi kanang kara-kara ||

27. Jabarail Pacak-wêsi tatalipun | awit wanci ngandhap | praptèng purnamaning rawi | wit satêngah sakawan sadalu pisan ||

28. Watêkipun anggung kangèlan sakayun | sabarang rêkasa | tunadungkap ing pambudi | wus dilalah têka tan ana kang gampang ||

29. Sangat Brahim Salamêt rangkêpanipun | purnamaning surya | pêcak salikur potnèki | gathita sad tabuh astha êpotira ||

30. Watêkipun dènêla-êla wong agung | ingeman ing kathah | jalu èstri ngêmi-êmi | solah tingkah sinung èngêt ing Hyang Suksma ||

31. Sangat Brahim rangkêpanipun Pitutur | wit salikur pêcak | pêcak sawêlas potnèki | gathitastha satêngah sawlas potira ||

32. Watêkipun dilalah karsèng Hyang Agung | sring-asring dènarah | mring sama-samèng dumadi | bilaine pamrihe aywa

--- 3 : 269 ---

widada ||

33. Sangat Brahim Pacak-wêsi tatalipun | wit pêcak sawêlas | cêping bêdhug êpotnèki | wit satêngah sawêlas bêdhug potira ||

34. Watêkipun apan ta satuhu sinung | warising gaweyan | kang murka-angkara budi | wus dilalah karsaning Hyang kang mangkana ||

35. Sangat Brahim Rijêki rangkêpanipun | cêp bêdhug witira | praptèng andhap êponèki | mancêr surya satêngah catur êpotnya ||

36. Wawatêke rosa ing bubudènipun | myang sinung dalajad | sapantêse gêsangnèki | myang jumbuhing kalawan watêkanira ||

37. Sangat Brahim Kalangan rangkêpanipun | awit wanci andhap | praptèng purnamaning rawi | wit satêngah sakawan sadalu pisan ||

38. Watêkipun sinung dalajad satuhu | tansah kinèdhêpan | marang sasamèng dumadi | ajrih asih ing lair batin rumêksa ||

39. Sangat Yusup Pacak-wêsi tatalipun | purnamaning surya | pêcak salikur potnèki | gathita sad tabuh astha êpotira ||

40. Watêkipun nora sakeca satuhu | gung siniya-siya | tan ana kang wêlas asih | rinèmèhkên marang ing sasama-sama ||

41. Sangat Yusup Rijêki rangkêpanipun | wit salikur pêcak | sawêlas pêcak potnèki | gathitastha satêngah sawlas potira ||

42. Watêkipun sasolah-solahe patut | pan dadi penginan | nora nana kang ngewani[107] | sakèh jalma anganggêp dadya tuladha ||

43. Sangat Yusup Kalangan rangkêpanipun | wit pêcak sawêlas | cêping bêdhug êpotnèki | wit satêngah sawêlas bêdhug potira ||

44. Watêk luhur kèdhêp ing parentahipun | tan ana kang malang | miturut sakalir-kalir | tinampanan kalawan sukaning manah ||

45. Sangat Yusup Salamêt rangkêpanipun | cêp bêdhug witira | praptèng andhap êpotnèki | mancêr surya satêngah catur potira ||

46. Watêkipun apan sinung donya agung | myang rijêki kathah | kuwasaning Hyang Linuwih | sanak kadang samya sung

--- 3 : 270 ---

sakuwasanya ||

47. Sangat Yusup Pitutur rangkêpanipun | awit wanci Ngasar | praptèng purnamaning rawi | wit satêngah sakawan sadalu pisan ||

48. Watêkipun sasolahe nora patut | pan anggung cinacad | boya wontên kang nyondhongi | wus dilalah kwasaning Allah Tangala ||

49. Ngijraila Kalangan rangkêpanipun | purnamaning surya | pêcak salikur potnèki | gathita sad tabuh astha êpotira ||

50. Watêkipun kathah rêncana tinêmu | dumadya sandhangan | tinartamtu (m)balenjani | sayogyane siningkirana kewala ||

51. Ngijraila Salamêt rangkêpanipun | wit salikur pêcak | sawêlas pêcak potnèki | gathitastha satêngah sawlas potira ||

52. Watêkipun kangelan barang kinayun | (ng)gayuh-(ng)gayuh tuna | tuna-dungkap ing pambudi | miwah datan antuk sakèh kabêcikan ||

53. Ngijraila rangkêpanira Pitutur | wit pêcak sawêlas | cêping bêdhug êpotnèki | wit satêngah sawêlas bêdhug potira ||

54. Watêkipun datan awon nora sarju | mring sêdêkah karya | tanapi dènsêdêkahi | ing sasami asung makatên kewala ||

55. Ngijrailun Pacak-wêsi tatalipun | cêp bêdhug witira | praptèng Ngasri êpotnèki | mancêr surya satêngah catur êpotnya ||

56. Watêkipun kêncêng tyas (n)darung (m)brêgundung | tan darbe pangeman | nir pamikir têmbe wuri | wus dilalah duga prayoga katilap ||

57. Ngijrailun Rijêki rangkêpanipun | awit wêktu Ngasar | praptèng purnamaning rawi | wit satêngah sakawan sadalu pisan ||

58. Watêkipun ing sabarang tindak-tanduk | tan saranta ing tyas | amrih bilaining janmi | sampun tamat kang tan yoga tambuhana ||

--- 3 : 271 ---

238. Gambuh

1. Kyai Nom lingira rum | sawêg mangkya rakanta pikantuk | pradikane kang winastan Sangat Nabi | mrih gampil pamilihipun | ingkang prayoga linakon ||

2. Tanggal sapisan jumbuh | jam sawêlas nêmbêlas salikur | myang nêmlikur Amat Pitutur madyèki | Yusup Salamêt linuhung | punika tuhu kinaot ||

3. Tanggal ping kalih iku | kalihwêlas pitulas rolikur | pitulikur antuk Jabrail Rijêki | Yusup Kalangan puniku | Amat Slamêt yèn kabutoh ||

4. Tanggal tri myang asthèku | tigawêlas wolulas trilikur | wolulikur Ibrahim Slamêt madyèki | de Yusup Rijêkinipun | saèstu langkung kinaot ||

5. Tanggal ping pat nawèku | kawanwêlas sangalas patlikur | sangalikur Amat Rijêki prayogi | ka-dwi Jabrail Pitutur | Brahim Kalangan kabutoh ||

6. Tanggal lima sapuluh | gangsalwêlas dwidasa salangkung | tigangdasa Jabrail Slamêt utami | Ibarim Rijêkinipun | pan namung madya kemawon ||

7. Punapa sampun dhaup | ngling (n)Jêng Pangran inggih sampun rujuk | hèh Cêbolang panulismu babing Kêris | iku kalamun wus rampung | Sangat sambungna ing kono ||

8. Cêbolang nêmbah matur | nuwun inggih sandika pukulun | nahên sampun wanci Luhur radi akir | Kinom maring pondhokipun | Cêbolang sampun mirantos ||

9. Papan myang mangsinipun | wus sinêrat Kyai Nom kang nuntun | awit siyang tumêkèng ing wanci Mahrib | ing dalunira linêmbur | têngah ratri sampun dados ||

10. ênjang bakdaning Subuh | sêrat katur Pangran sukèng kalbu | ngandika lon kulup yèn panudyèng ati | mêngko bêngi wêton-ingsun | adate kang wus kalakon ||

11. Mancapat kadang karuh | lawan santri gêng alit gumrubyug | padha mrene kalawan eklasing ati | têngah wêngi banjur kêmbul [kêm...]

--- 3 : 272 ---

[...bul] | kêndhuri minangka sugoh ||

12. (m)Bok iya sira kulup | tarêbangan sung sênênging kalbu | lagu Jawa pirabara dijogèdi | lan ngêtokna sakarêpmu | kang elok-elok tinonton ||

13. Apa pirantinipun | anjaluka ywa nganggo pakewuh | nadyan gawe tarub ingsun amarêngi | Cêbolang nêmbah umatur | nuwun sandika sadhawoh ||

14. Muhung sadêrmi ulun | anglampahi sabda kang dhumawuh | pan katungka Kyai Nom marêg mangarsi | (n)Jêng Pangran mêdharkên kayun | manadukara Kyai Nom ||

15. Amung panyuwunulun | sabibaring parameyanipun | kalilana ulun mantuk mring Mantawis | Cêbolang sarencangipun | (n)dumugèkkên dènnira (n)don ||

16. (n)Jêng Pangran mèsêm muwus | dhuh ki raka karsa kang kadyèku | sakalangkung prayogi rumêksèng wuri | kalèjême sampun dhaup | Cêbolang mundur wotsinom ||

17. Pinanggih santri catur | mêdharakên dhawuhe sang wiku | nulya sami tumandang anambutkardi | damêl tarub dhapur kampung | ngajêng pandhapa tan adoh ||

18. Balungan pring sadarum | payon janur-kuning ijêm sêpuh | saka blandèr ginubêt buntal sinêling | runcèn blarak kêpoh nyamplung | sabên pring sadêdêging wong ||

19. Si bale-kampung kêmput | ingkang wetan sinung èmpèr kêmput | panggènanning Cêbolang lan santrinèki | klapa sajanjang gumandhul | nèng têngahing kampung manggon ||

20. Klapa satabonnipun | ginantung nèng balandar lèr pintu | kidul pintu wetan kilèn samya katri | sadaya sinungan wuluh | tumancêp dumugi bathok ||

21. Tatarub ingkang ngayun | sinung kadi gapura linuhung | rina-rêngga sanginggil katiyu mawi | runcèn jarak abrit pingul | pinindha sastra Rab kaot ||

22. Mungêl wilujêngipun | ingkang samya ningali sadarum | panggarape wisma myang rarênggannèki | wit injang tumêka

--- 3 : 273 ---

bêdhug | paripurna amirantos ||

23. Kang nyambutkarya amung | Mas Cêbolang lan santrinya catur | tan rêkasa sarèh tanduking kang kardi | sakathahing bau dhusun | dhêlêg-dhêlêg nyawang (n)dongong ||

24. Mancapat lima sampun | mirêng warta lamun mangke dalu | wiyosannya Kangjêng Pangran apan mawi | lalangên tarêbang sinung | langên-taya jalu wadon ||

25. Warta tumular kabur | kang atêbih dupi samya ngrungu | dyan umangkat anak rabi dènbêktani | kang kamargèn gugup anut | tumuntur samya yun anon ||

26. Ing wanci waktu luhur | awit dhatêng tan na kêndhatipun | kadi pasar têmawon swaraning jalmi | lagya umiyat ing tarub | erame tan pêdhot-pêdhot ||

27. Mas Cêbolang mangayun | mangênjali matur sampun rampung | panggaraping tarub myang rarênggannèki | utawi isarat-masrut | sadaya sampun mirantos ||

28. (n)Jêng Pangran manthuk-manthuk | kanthèn asta lan Kinom Mantarum | mariksani tarub kang rinêngga asri | sukèng tyas ngandika arum | Cêbolang pamintaningong ||

29. Wong kang padha yun wêruh | aywa nganti cêdhak lawan tarub | lawan aja ana kang munggah pandhapi | tanapi agawe rusuh | lanang wadon aywa awor ||

30. Nuhoni uninipun | salamête kang nonton sadarum | Mas Cêbolang ngawe kanca catur santri | dhawuhkên timbalanipun | (n)Jêng Pangran kang wus kawiyos ||

31. Tumandang santri catur | ngulur lawe wênang ginancêng wus | kawit padon paregolan kanan kering | tumêka satêngahipun | palataran sinung pathok ||

32. Salèring pathok wau | sinung pathok rong dhêpa lêtipun | ginancêngan lawe praptèng kidulnèki | bale wangunan lêtipun | sapta dhêpa sinung pathok ||

33. Lawe wênang ingulur | ngetan ngilèn pantog cêpuri wus | inggilira sawudêl dyan dènbandhuli | cêngkir bluluk miri jêbug |

--- 3 : 274 ---

pinatut pating garendhol ||

34. Nurwitri muwus asru | sanak-sanak èstri lawan jalu | sanak èstri kang kilèn panggènannèki | ingkang wetan sanak jalu | kang sinung ling nulya manggon ||

35. Kang nêmbe dhatêng laju | ingkang jalu mangetan sadarum | èstri ngilèn dene ingkang caos bêkti | myang batih kulawargèku | kang jalu dènnira manggon ||

36. Nèng kiwa têngênnipun | myang ngajênging tarub wangunan gung | ingkang èstri manggèn èmpèring pandhapi | myang lère bale pinatut | jalu èstri timpuh nglesot ||

37. Nabên[108] ta wanci surup | para santri mring masjid gumrubyug | srambi bêntêt balèbèr plataran masjid | (n)Jêng Pangran satamunipun | maring masjid sakaloron ||

38. Cêbolang santri catur | tan na kari samya atut pungkur | praptèng masjid nulya samya toyastuti | minggah maring srambi laju | maos slawat alalagon ||

39. Bêdhug tinêmbang sampun | Mas Cêbolang adan nganyut-anyut | bakda adan sadaya sunat Mahribi | rampung sunat kamat gupuh | ing wêktu tan cinariyos ||

40. Nahan kang ayun (n)dulu | bêntêt manggèn kang wus tinartamtu | nuju panglong pêtênge angliliwati | parandene tan na numbuk | maring gawar katon mêlok ||

41. Sawênèh ana muwus | priye kiye apa ta kaliru | apa wurung ora sida bêngi iki | nanging pasang rakitipun | wèh giris kabèh kang nonton ||


temu-gelang. (kembali)
temu-gelang.
Pucuk ingkang. (kembali)
Pucuk ingkang.
bagéyan. (kembali)
bagéyan.
Kurang satu suku kata: saupami ing samangsa agêngipun. (kembali)
Kurang satu suku kata: saupami ing samangsa agêngipun.
tinartamtu. (kembali)
tinartamtu.
apan. (kembali)
apan.
pinasang. (kembali)
pinasang.
§ Prayoginipun / Winadunga mujur /. (kembali)
§ Prayoginipun / Winadunga mujur /.
pangrebasipun. (kembali)
pangrebasipun.
10 sapanginggilipun. (kembali)
sapanginggilipun.
11 Biasanya guru lagu u: puniku. (kembali)
Biasanya guru lagu u: puniku.
12 pananggapnèki. (kembali)
pananggapnèki.
13 balabag. (kembali)
balabag.
14 winarni. (kembali)
winarni.
15 Kurang satu suku kata: angsal ing balandaripun. (kembali)
Kurang satu suku kata: angsal ing balandaripun.
16 § Prayoginipun / kang ran /. (kembali)
§ Prayoginipun / kang ran /.
17 Lebih satu suku kata: utawi sanginggilé usuk (ng)gènnèki. (kembali)
Lebih satu suku kata: utawi sanginggilé usuk (ng)gènnèki.
18 Biasanya guru lagu u: Janur-irung. (kembali)
Biasanya guru lagu u: Janur-irung.
19 Slarak. (kembali)
Slarak.
20 gedhogan. (kembali)
gedhogan.
21 Kurang satu suku kata: nyanggi gêdhogan jarambahipun. (kembali)
Kurang satu suku kata: nyanggi gêdhogan jarambahipun.
22 gumantos. (kembali)
gumantos.
23 myang. (kembali)
myang.
24 Lebih satu suku kata: Kasapta pungkasannèki. (kembali)
Lebih satu suku kata: Kasapta pungkasannèki.
25 tinrapan. (kembali)
tinrapan.
26 Ulun. (kembali)
Ulun.
27 kawandasa. (kembali)
kawandasa.
28 Kurang dua suku kata: Bilih èmpèr têngêning kanang barunjung. (kembali)
Kurang dua suku kata: Bilih èmpèr têngêning kanang barunjung.
29 dé. (kembali)
dé.
30 Aslinya ada tanda tanya (?) di akhir gatra ini. (kembali)
Aslinya ada tanda tanya (?) di akhir gatra ini.
31 Kurang satu suku kata: pan satus sadasa kêthok. (kembali)
Kurang satu suku kata: pan satus sadasa kêthok.
32 § Prayoginipun / kili /. (kembali)
§ Prayoginipun / kili /.
33 § Prayoginipun / Ganéya / kados ing pada 17 = Gana + iya. (kembali)
§ Prayoginipun / Ganéya / kados ing pada 17 = Gana + iya.
34 panti. (kembali)
panti.
35 § Prayoginipun / jejeg /. (kembali)
§ Prayoginipun / jejeg /.
36 panti. (kembali)
panti.
37 § Prayoginipun / jejeg /. (kembali)
§ Prayoginipun / jejeg /.
38 Kurang satu suku kata, dan biasanya guru lagu i: nyari têbah èstu botên sami. (kembali)
Kurang satu suku kata, dan biasanya guru lagu i: nyari têbah èstu botên sami.
39 Lebih satu suku kata: kawandasapat aming. (kembali)
Lebih satu suku kata: kawandasapat aming.
40 Lebih satu suku kata: sah sing kawula lan usul. (kembali)
Lebih satu suku kata: sah sing kawula lan usul.
41 § Prayoginipun / kèrem /. (kembali)
§ Prayoginipun / kèrem /.
42 apaparab. (kembali)
apaparab.
43 Ngisa'i. (kembali)
Ngisa'i.
44 Kurang satu suku kata: tuwin pinanggih dêg-dêgan. (kembali)
Kurang satu suku kata: tuwin pinanggih dêg-dêgan.
45 Manon. (kembali)
Manon.
46 kipayah. (kembali)
kipayah.
47 Kurang satu suku kata: ananging wajib kipayah. (kembali)
Kurang satu suku kata: ananging wajib kipayah.
48 Kurang satu suku kata: wa ngalaékumusalam. (kembali)
Kurang satu suku kata: wa ngalaékumusalam.
49 Kurang satu suku kata: Dé kang mung satimbangnèki. (kembali)
Kurang satu suku kata: Dé kang mung satimbangnèki.
50 Kurang satu suku kata: asalamu ngalaékum. (kembali)
Kurang satu suku kata: asalamu ngalaékum.
51 pepanggihan. (kembali)
pepanggihan.
52 § Prayoginipun / riyadya = riyadi. (kembali)
§ Prayoginipun / riyadya = riyadi.
53 Biasanya guru lagu a: ika. (kembali)
Biasanya guru lagu a: ika.
54 Kurang satu gatra: 8a. (kembali)
Kurang satu gatra: 8a.
55 Lebih dua suku kata: karena kurang satu gatra sebelumnya, mungkin gatra ini dapat dibagi menjadi dua gatra: Sêmarang angêmplang-êmplang | ananging nora rinèwès. (kembali)
Lebih dua suku kata: karena kurang satu gatra sebelumnya, mungkin gatra ini dapat dibagi menjadi dua gatra: Sêmarang angêmplang-êmplang | ananging nora rinèwès.
56 Lebih satu suku kata: dinèkèkan buntêlan. (kembali)
Lebih satu suku kata: dinèkèkan buntêlan.
57 Kurang satu gatra 8a: arsa amundhut kambêngan (berdasarkan sumber dari koleksi Jurusan Sastra Daerah UNS). (kembali)
Kurang satu gatra 8a: arsa amundhut kambêngan (berdasarkan sumber dari koleksi Jurusan Sastra Daerah UNS).
58 Biasanya guru lagu a: benjang-enjang. (kembali)
Biasanya guru lagu a: benjang-enjang.
59 énjangé. (kembali)
énjangé.
60 Kurang satu suku kata: ngirid marang palataran. (kembali)
Kurang satu suku kata: ngirid marang palataran.
61 Biasanya guru lagu i: sakeping. (kembali)
Biasanya guru lagu i: sakeping.
62 praptanirèng. (kembali)
praptanirèng.
63 puruhita. (kembali)
puruhita.
64 ambebégal. (kembali)
ambebégal.
65 sisip. (kembali)
sisip.
66 Kurang satu suku kata: angrêbut têkênnya êcis. (kembali)
Kurang satu suku kata: angrêbut têkênnya êcis.
67 Ki. (kembali)
Ki.
68 Biasanya guru lagu i: warni. (kembali)
Biasanya guru lagu i: warni.
69 minggah. (kembali)
minggah.
70 Lebih satu suku kata: wit katamon tan atur uninga. (kembali)
Lebih satu suku kata: wit katamon tan atur uninga.
71 Biasanya guru lagu a: enjang. (kembali)
Biasanya guru lagu a: enjang.
72 § Prayoginipun / ran /. (kembali)
§ Prayoginipun / ran /.
73 § Prayoginipun / Subeki = Subuh. (kembali)
§ Prayoginipun / Subeki = Subuh.
74 Ki. (kembali)
Ki.
75 § Prayoginipun / Subeki = Subuh. (kembali)
§ Prayoginipun / Subeki = Subuh.
76 § Prayoginipun / (n)dan / = lajeng, énggal. (kembali)
§ Prayoginipun / (n)dan / = lajeng, énggal.
77 § Prayoginipun / sangsayèng /. (kembali)
§ Prayoginipun / sangsayèng /.
78 jiarah. (kembali)
jiarah.
79 rahmating. (kembali)
rahmating.
80 Pangran. (kembali)
Pangran.
81 tahlil. (kembali)
tahlil.
82 § Kawaosa / kok /. (kembali)
§ Kawaosa / kok /.
83 dhumawuh. (kembali)
dhumawuh.
84 kalinggamurda = selalu diingat untuk dilaksanakan. (kembali)
kalinggamurda = selalu diingat untuk dilaksanakan.
85 § Prayoginipun / ron /. (kembali)
§ Prayoginipun / ron /.
86 Lebih satu suku kata: lêlalaban kêcambah gudhé kêmangi. (kembali)
Lebih satu suku kata: lêlalaban kêcambah gudhé kêmangi.
87 Ki Nom. (kembali)
Ki Nom.
88 Kurang dua suku kata: loro-loroné sawujud. (kembali)
Kurang dua suku kata: loro-loroné sawujud.
89 Biasanya guru lagu a: winarna. (kembali)
Biasanya guru lagu a: winarna.
90 Tanda kurung besar dicetak dengan huruf Jawa (dan di tempat lain). (kembali)
Tanda kurung besar dicetak dengan huruf Jawa (dan di tempat lain).
91 Biasanya guru lagu u: puniku. (kembali)
Biasanya guru lagu u: puniku.
92 Biasanya guru lagu u: puniku. (kembali)
Biasanya guru lagu u: puniku.
93 Biasanya guru lagu u: gêgamanirèku. (kembali)
Biasanya guru lagu u: gêgamanirèku.
94 § Prayoginipun / wungu atanapi /. (kembali)
§ Prayoginipun / wungu atanapi /.
95 muradé. (kembali)
muradé.
96 rahsanira. (kembali)
rahsanira.
97 Biasanya guru lagu u: manahirèku. (kembali)
Biasanya guru lagu u: manahirèku.
98 winarna. (kembali)
winarna.
99 murad (dan di tempat lain). (kembali)
murad (dan di tempat lain).
100 grusa-grusu. (kembali)
grusa-grusu.
101 mesthi. (kembali)
mesthi.
102 Gandar. (kembali)
Gandar.
103 Kurang satu suku kata: dene ingkang ingaranan Gandar iku. (kembali)
Kurang satu suku kata: dene ingkang ingaranan Gandar iku.
104 Variasi dari nama tembang: Pucung. (kembali)
Variasi dari nama tembang: Pucung.
105 gathita = gathi = tanda waktu. (kembali)
gathita = gathi = tanda waktu.
106 kabegjan. (kembali)
kabegjan.
107 ang + éwa + an + i = iri. (kembali)
ang + éwa + an + i = iri.
108 Nahen. (kembali)
Nahen.