Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 09: Pupuh 568-583)

Judul
Sambungan
1. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 01: Pupuh 001-023). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
2. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 01: Pupuh 024-039). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
3. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 01: Pupuh 040-057). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
4. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 01: Pupuh 058-073). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
5. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 01: Pupuh 074-087). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
6. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 02: Pupuh 088-107). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
7. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 02: Pupuh 108-125). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
8. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 02: Pupuh 126-142). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
9. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 02: Pupuh 143-158). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
10. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 02: Pupuh 159-174). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
11. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 03: Pupuh 175-190). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
12. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 03: Pupuh 191-207). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
13. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 03: Pupuh 208-223). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
14. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 03: Pupuh 224-238). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
15. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 03: Pupuh 239-256). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
16. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 04: Pupuh 257-272). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
17. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 04: Pupuh 273-281). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
18. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 04: Pupuh 282-293). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
19. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 04: Pupuh 294-308). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
20. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 04: Pupuh 309-321). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
21. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 05: Pupuh 321-332). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
22. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 05: Pupuh 333-349). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
23. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 05: Pupuh 350-352). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
24. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 05: Pupuh 353-355). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
25. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 05: Pupuh 356). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
26. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 06: Pupuh 357-358). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
27. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 06: Pupuh 359-361). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
28. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 06: Pupuh 362-364). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
29. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 06: Pupuh 365-367). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
30. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 06: Pupuh 368-372). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
31. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 07: Pupuh 373-376). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
32. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 07: Pupuh 377-382). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
33. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 07: Pupuh 383-384). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
34. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 07: Pupuh 385-388). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
35. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 07: Pupuh 389-403). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
36. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 08: Pupuh 404-427). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
37. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 08: Pupuh 428-443). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
38. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 08: Pupuh 444-456). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
39. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 08: Pupuh 457-477). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
40. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 08: Pupuh 478-506). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
41. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 09: Pupuh 507-526). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
42. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 09: Pupuh 527-547). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
43. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 09: Pupuh 548-567). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
44. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 09: Pupuh 568-583). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
45. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 09: Pupuh 584-599). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
46. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 10: Pupuh 600-607). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
47. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 10: Pupuh 608-614). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
48. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 10: Pupuh 615-618). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
49. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 10: Pupuh 619-626). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
50. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 10: Pupuh 627-637). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
51. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 11: Pupuh 638-651). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
52. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 11: Pupuh 652-665). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
53. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 11: Pupuh 666-671). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
54. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 11: Pupuh 672-678). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
55. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 11: Pupuh 679-690). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
56. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 12: Pupuh 691-694). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
57. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 12: Pupuh 695-703). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
58. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 12: Pupuh 704-707). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
59. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 12: Pupuh 708). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
60. Cênthini, Kamajaya, 1985-91, #761 (Jilid 12: Pupuh 709-722). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
»  Pangkalan data Cênthini (Kamajaya). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Sêrat Cênthini
Citra

568. Jurudêmung

1. Ki Cèlèng bèlèk lon mojar | dospundi kang Dhadhung-awuk | Lêmbu-sakilan puniku | êmèle Lêmbusakilan | nauri mêngkene yèn sun | ajiku Lêmbusakilan | nèng jroning wayanganipun ||

2. Brajamara magak-magak | mêndhak puwêr dadi banyu | sun wruh ing jijilahamu | hêm aku si teyang-maya | anjêjak lêmah ping têlu | mêgêng napas tan kumêdhap | mêkotên wuruking guru ||

3. Lan (n)dika punapa beda | nauri Ki Dhadhung-awuk | yèn kula niki mèlipun | jiku si Lêmbu-sêkilan | tanpa kadang braja kadung | liwang-liwung dhat clêng gêmplang | tanpa lawan sabda ayu ||

4. Ayu-ayu tanpa kara | -kara hêm aku si Badhur | nylênthik pênuduh ping têlu | sumambung Ki Bênce-lidhah | yèn aku datan kadyèku | ajiku si Bandung-banda | -wasa lênga Bima cupu ||

5. Pahêm-hêm aku si Jongkot |[1] anake Jangêt-katêlun | gumêtêr sunsapu lêbu | Braja pupak tanpa sesa | lêbur sumyur dadi banyu | ajaling banyu turaban | tauran sat anggalêpung ||

6. Pan sarwi amêrês tangan | ingusapan ing sikut |[2] datan ambêgan ping têlu | sumrewo Ki Watukura | yèn sun mêngkene ajiku | si Badhor Blabag-antolan | mêndad kiwul braja kêthul ||

7. Kompal-kampul nora têka | klewa-klewa hèm ya aku | si Têgêng sarwi aidu | ping tri ing ngèpèk-èpèknya | dèn-usapakên ing bau | ki Samba-ngèrèng ris mojar | yèn pamêpêsaning bayu ||

8. Sun matêk jiku si Macan | si Barong ingiring aku | sang Kala-sri ngarêpku |[3] pinayungan Kala-cakra | kang andulu maring aku | pêcat biyas lêsu lupa | limprêg-limprêg tanpa bayu ||

9. Hèh tanpa bayu si Jabang | ki Kala-kêthèk amuwus | niki krosan kuwat junjung | Pênthung ruyung sandhang pucang | rèng rêncêg sêsarah kayu | -aking ampang têka ampang | hêm aku si Kala-rêngu ||

10. Ki Gêmblang-serang ris mojar | iki lêlamporanaku | pacêl lêkêl pathok tanggul | kancang-kancing karincingan | atali wêsi-balitung | tangkêbe gapura mênga | bêdrèg gègrèg kancing runtuh ||

--- 9 : 178 ---

11. Tanpa awêr kupat-luwar | luwar saking pangidhêpku | Ki Prêtiyuyu amuwus | gêgambènku Wêlut-pêthak | iki êmèle ajiku | Wêlut-putih winadhaban[4] | ing godhong lumbu alunyu ||

12. Cot-pêrocot (m)bêsot uyah | kinumbah ing banyu luyut | -luyut hêm iku si Jungut | sumambung Ki Gagak-setra | kang sun-puputhi ismuku | pan iya amung limunan | wewe bang ngêmbani aku ||

13. Angaub ing kayu muna | -muni ngalêng[5] lap mun-amun | ilang blas hêm laku samun | Ki Tambak-ladhu angucap | mung Brajamusthi ilmuku | (ng)gêmpurkên barang tinêbak | tangan lir gandhèn awulu ||

14. Mêngkene êmèling jaya | tirab-tirab ing dhadhaku | pukul-wêsi pèk-èpèkku | kêpêlaku watu buta | kaya gêrah suwaraku | èh èh èh aku si Braja | -musthi ngras tangan ping têlu ||

15. Macan-gaèng nambung sabda | mung pêngèdhêpan agêmku | mêngkene êmèling ismu | ajiku suraking Kala | angoyag jagad gumulung | gonjid sêbit sabda idhêp |[6] kèdhêp marang sêbawaku ||

16. Mojar Ki Braja-lamatan | pangagêmaningong ismu | pan mêngkene êmèlipun | ajiku Kidang-kêncana | amata kumala mancur | arikat kadya kikilat | kêsit lir thathit hêm aku ||

17. Si Kidang-kêncana mulya | si Bandhang-rowang amuwus | yèn aku iki ajiku | si Dhali-putih anyampar | paran lêpas majat cat-cut | trincing-cincing tinjo-maya | dhat clêng dhat clêng dhat clêng dhat cut ||

18. Mancêlut gêlis tumêka | ngusap dlamakan ping têlu | Ki Branjang-kawat amuwus | ismu gêgambèn manira | tan ana pangirub kalbu | ajiku Si Setan-kobêr |[7] sun-panahkên gunung jugrug ||

19. Sun-panahkên langit bêdhah | sun-panahkên bumi amblong |[8] sun panahkên ing alas gung | liwang-liwung sirna gêmpang | sun panahkên mêndhung larut | sun-panahkên sêgara sat | sun-panah tine si Anu ||

20. Cabak mati kapisanan | pêthot thêl gigal atimu | kèrut kakukup kairup | kodhêng dhêngglêng tanpa ngucap | pangucapmu amung

--- 9 : 179 ---

ayo |[9] iya ayo iya ayo |[10] iya yo cup indha-indhul ||

21. Ki Barèng-kècèr[11] ris mojar | yèn ngong mêngkene ismuku | ajiku setan Waringut | kêri-grisi gêrah-uyang | srita-sritu kudu milu | mring aku pasrah dandanan | wising mêngkono mêgatruh ||

569. Mêgatruh

1. Pra ngawirya katri tyasnya sangêt rikuh | diksurane durjanèki | sêmu langar lêngguk-lêngguk | ambêg umbak ambêdhidhig | sapolah tingkahe rusoh ||

2. Jayèngraga jroning tyas kêlangkung rêngu | ewa myat ing durjanèki | Kulawirya mingat-mingut | mring sakèhing durjanèki | yèn dèn-wiwitana awon ||

3. Tan têlangke wus rinukti jroning kalbu | datan nêdya angoncati | mung nganti bubukanipun | Nuripin dhêdkêt nèng wuri | turu ngantuk mêksih lunggoh ||

4. Asênggoran Nuripin acêklak-cêkluk | anjêglug sarira wingking | Ki Wirya nolih amuwus | hus setan alas Nuripin | têka bisane angorok ||

5. Sasuwene (m)bijig gigir jêglag-jêglug | gêndhila bangêt si Baring | tita têmên nora urus | wus tan bisa ngampêt arib | kudu tisna ing ciciplos ||

6. Ki Nuripin anggalêrêg sêgu matur | inggih punika dospundi | kewala kêdah angantuk | ragi sangêt kraos sakit | tan bêtah kula anjagong ||

7. Sêpuntên-dalêm kiyai nuwun maklum | Ki Kulawirya ambêkis | dhasar rada edan taun | ambêgan ngêmpus Nuripin | sêdhih atine ngêndhorok ||

8. Dadya gêring ngênês kêthêr atinipun | myat sacaraning dur-juti | samar tyase kêpyar-kêpyur | tan duwe ati samênir | mulês wêtênge kêraos ||

--- 9 : 180 ---

9. Pulintiran makênêng kêkêmpungipun | kêbêlêt nguyuh angising | Nuripin angling ing kalbu | lah kêpriye mono iki | tan mênêng kêbêlêt nguyoh ||

10. Lan kêbêlêt ngising amulês wêtêngku | yèn mêtuwa aku wêdi | lamun tan mêtu pakewuh | bangêt têmên sira tai | lan sang uyoh gawe rikoh ||

11. Datan kêna ingampêt dènnira murus | nekat Nuripin angising | kêsamur gêdêring wuwus | sruwal bêbêde cinincing | ngêbrok ngompol kambi lunggoh ||

12. Pra durjana tingkahe sangsaya rusuh | guguyon myang kang bibisik | kang èbèr-èbèran ngilmu | ana ingkang lèngsèr mijil | kang catur-cinatur ngomong ||

13. Dhandhang-wiring mojar mêngkene èsmuku | ajiku si Sêmar-kuning | akuncung kumala murub | nalêcêr sundhul wiyati | cahyaku maya mêncorong ||

14. Angunguwung kilat thathit ing kêdhèpku | sun-linggih têngahing bumi | sakèhing wong kang andulu | maring aku gêdhe cilik | tuwa anom lanang wadon ||

15. Têka wêlas asih (n)dulu sariraku | watêke sêlamêt bêcik | sênadyan wis tinalikung | kongsiya arêp pinatin | dumadakan wêlas tumon ||

16. Kadho-kadho têmahan wurung linampus | nauri Ki Lalêr-wilis | kula rumaos tan luhung | sapikantuk balung pêking | èsmu-ngong Bunglon-rêraton ||

17. Glèca-glece seje rupa sun-amulut | matane lare apidhir | pilong pangling marang aku | nora nyana nora dimpe |[12] pan sun tan kêna tinanggoh ||

18. Watêkipun ngutil nyêlêr nyolong jupuk | gêgabro ngapus-apusi | lamun lumayu binuru | nalimpêt katêmu pangling | tan ana ngaranni ingong ||

19. Lalêr-mêngêng ngling ajiku Bila-bilu | ngrampêlu wong kaya ngimpi | wong ajaman[13] padha bilu | aku dhewe kang mintêri | kabèh dhênglêng dhêlog-dhêlog ||

--- 9 : 181 ---

20. Lêngêr-lêngêr nora dhêngêr sakarêpku | rêp-sirêp tan ana wani | ya aku si Bila-bilu | ambilu sakèhing janmi | niku yèn kula mocung wong ||

570. Pocung[14]

1. Pamrihipun lamun kêtrima lêstantun | sakathahing janma | samya kadya rare alit | dèn-bêlojodana rinêbuta gampang ||

2. Bênce-watu mojar èh dene sirèku | biyèn kae apa | dèn-blêdig akêmpis-kêmpis | lêhmu apa ginêbugan ing wong kathah ||

3. Gêr ginuyu samya rowangira lungguh | Lalêr-mêngêng mojar | dandanan wong mono lagi | kêna ing cilaka dumadak kêcandhak ||

4. Kaya iku si Prêti-bèyès rumuhun | anayab kêcandhak | mèh mêcèthot dèn-gêbugi | nyêlêr sruwal tur amoh pinè ing latar ||

5. Kèh kang (m)buru ana wong rong puluh langkung | gumêdêr angoyak | saplayune dèn-cêgati | ya bah pira wong siji binut ing kathah ||

6. Yu-ginuyu gar-gêr lir wong adu sawung | wau pra ngawirya | sangsayewa jroning galih | Ki Nuripin ngampêt guyu kacêmutan ||

7. Mèsêm muwus Candragêni nanging iku | yèn mêntas kêcandhak | nuli sok nêmu sêmbulih | sakadare olèh gawe kajurungan ||

8. Iya êmbuh kang mawa samêrgènipun | têka sinung gampang | kêtrima sasolahnèki | Prêti-bèyès njêngêngèk mêthênthêng kandha ||

9. Dhasar sèstu lir wuwuse kyai niku | wong sawise tiwas | dumadakan awak-mami | mring padesan anuju omahing dêmang ||

10. Nuju suwung ngêblak mênga lawangipun | sêtugêl tan ana | janma kang tunggu wismèki | dêmange jêg krêngkètan anèng jêro mah ||

11. Mlêbu-mêtu manira kongsi ping têlu | tita tan na janma | kèh prabot jarit sumampir | ngong-rayuki sasênêngku mèt dandanan ||

12. Amba rêngkut[15] kongsi mèh tan kêlar manggul | kèh olèh manira | liwat ing latar lêstari | têtanggane siji tan ana uninga ||

--- 9 : 182 ---

13. Nambung wuwus Ki Lalêr-mêngêng yaiku | bênêr ujarira | tan beda kêlawan mami | sauwise kêtiwasan awak-ingwang ||

14. Nuli untung nora mênêng-mênêng nyandhung | bêgja kêslamêtan | lir jupuk duwèk pribadi | pra dur tutug dènnira kandha-kinandha ||

15. Wancinipun lingsir dalu gagad bangun | nglaras kang nglarasan | sawise pating burisik | angunusi lar-lêr mêtu maring jaba ||

16. Rêmbagipun angêprès têtamunipun | kang mrabot pêndhokan | ingincim kang dadi melik | myang gêdhongan ngêndhukur sinandhing lênggah ||

17. Pan sinêngguh isi kèh pêngaijinipun |[16] wong dagang ètèran | nyamur laku ngaku santri | pan sêsore rinêmbug mêksih griganca ||

18. Kang tan rêmbug nanging kèh kang samya rêmbug | anukup dhayohnya | prabote kang dèn-mêliki | kang wus anèng jaba kukuk abraokan ||

19. Kang alungguh ngaruh-aruhi ambêkuh | èh cangkême padha | ting barêngok si Kêpadhil | ana apa kae cocode dèn-umbar ||

20. Ana wuwus ya wong akèh mono iku | sasênênge dhawak | cangkêm cangkême pribadi | layak tanggung turu mulane braokan ||

21. Pan gumuyu Ki Candragêni amuwus | marang tamunira | wali-wali kon-aguling | samya anauri pan wus kêtanggungan ||

22. Kang alungguh kèjêpan dadining rêmbug | tumuntêning karya | Candragêni angèsêmi | mêksih sinamur nyêrèt liyangan bantal ||

23. Ing jaba sru dènnira abarung kukuk | lir angitêr sima | sauran pating jarêlih | kang (m)bing kilèn lan êlor kidul myang wetan ||

24. Ngawirya wus anyana badhe tinukup | tan wurung blarutan | Jèngrêsmi anênggak budi | mapanakên plêng cêngêng sapalungguhan ||

25. Tyas sumungku cipta rahayuning laku | muga kinuwatna | ing coba pancabayaning | durjana kang sêdya mrih cidra piala ||

26. Yata wau durjana kang mêksih lungguh | Ki Braja-lamatan | Braja-lintang Kêndhil-wêsi | Ki Bêndha-sat Kêndhang-gumulung Jarangas ||

--- 9 : 183 ---

27. Tambak-ladhu Gêmblang-serang Dhadhung-awuk | miwah Gagak-setra | Kuwuk-nasak Lutung-mèngling | Gêrèng-èntèng Sambangèrèng Sandhang-rowang ||

28. Namung kantun wong limalas ingkang lungguh | nêmbêlas Ki Candra | -gêni benggol durjanèki | Ki Braja-lamatan muwus paliringan ||

29. Alas grumbul kae jêge wana sêpuh | (m)bok padha binukak | lowung yèn mêtu misrani[17] | Candragêni wus wruh lèjêm kêjèpira ||

30. Tangi lungguh dènnira nyêrèt asaguh | mung kari sacupak | sinêrèt plês diyan mati | Braja-lintang tanggap wêwangsitanira ||

31. Santak muwus marang ing têtamunipun | bagus punapa-a | tan purun ngaturan guling | kadipundi têgêse tan purun nendra ||

32. Botên ngingus mring jagongan sami lungguh | myang kang duwe wisma | kèh wuwus tan dèn-prêduli | Jayèngrêsmi alon anauri sabda ||

33. Nêdha maklum saking ngong rêmên angrungu | kang rêrasan jaya | Braja-lintang angling malih | lah baguse kang ngagêm warangka ladrang ||

34. Langkung luhung kalêrêsan kêndhitipun | kêncêng lir sinipat | lim-dalêm kula ningali | Kulawirya acêngak nauri sabda ||

35. E lah niku botên suka yèn-dinulu | anèng saba paran | ewuh ayatan prayogi | wontên tiyang sawiji ngupaya doran ||

36. Longanipun ginagapan paculipun | mulêg mambu tinja | lan uyuh langkung amoni | priye kiye o ah arusuh ki sanak ||

37. Sarwi (n)dulu diniyanan paculipun | pan gêlaprut tinja | kang duwe akidih kidih | jêligrahan kudu andurma sakala ||

--- 9 : 184 ---

571. Durma

1. Asru mojar sira Ki Braja-lamatan | jawane (n)dika niki | ladak ngagak-agak | mênêng-mênêng mênyunyang | wontên lungan dèn-isingi | mung tata (n)dika | tan kongang mêtu ngising ||

2. Braja-lintang sumambung lah ulungêna | kêrismu dèn-agêlis | kalêbu nglarangan | gawe sawênang-wênang | tingkahmu kaya dipati | ing Panaraga | ngising ngakon nadhahi ||

3. Lah (m)bok sisan dèn-dulangakên maring wang | Ki Sandhang-rowang angling | dhasar wong gêndhila | ingkang edan-edanan | Gêmblang-serang ngling (m)bok uwis | sêdhêng rinêncak | bah pira wong tri glintir ||

4. Samba-ngèrèng ngling wus ayo dhinèdhèlan | sumambung Kêndhil-wêsi | wong kêparat edan | mêjanani ing kathah | lah wis payo dèn-taboki | tai jêjêlna | ing cocote si anjing ||

5. Sru bramantya Ki Wuragil Kulawirya | mojar mawinga wêngis | e dubilah setan | alit tumêkèng wayah | durung tau dèn-abani | sawiyah-wiyah | ayonana wak-mami ||

6. Tan kudu sun-tibani krisku si Randha | dak-tangan bae uwis | sigra pra durjana | ambyuk parêng nêrajang | ting sarêdhèt ngunus kêris | Ki Kulawirya | Jèngraga Jayèngrêsmi ||

7. Sarêng ngadêg gya rinêmpak pinêrjaya | Kulawirya Jèngragi | kinarubut kathah | sinudukan tan-pasah | kang mêdhang ngêlewang nitir | sakèhing braja | kang[18] ana kang nêdhasi ||

8. Ting barêkuh pukêt rupêg drêg-udrêgan | braja katangan tangkis | tambuh mungsuh rowang | rog caruk cinarukan | samya rowange pribadi | ana kêdhotan | kang gunyèh gubrès gêtih ||

9. Durjana kèh ing jawi myarsa kêrêngan | parêng surak gora tri | mangrik akukukan | angabyag parêng[19] mara | masuk jêjêl rêbut dhingin | datanpa rungwan | wor panjriting pawèstri ||

--- 9 : 185 ---

10. Ki Nuripin arsa lumayu tan bisa | kapêpêtan ing janmi | amblusuk ing longan | awêdi yèn kêpêdhang | gluthêkan wor tugêlan pring | tan bisa ngucap | ambêgan kêmpas-kêmpis ||

11. Pra durjana agidrah ulêng ulêngan | jogan bêg dening janmi | myang ambèn kèdhèkan[20] | ginarêjêg ing kathah | dêlika tugêl dèn-ciki | pêdhot antholnya[21] | anindhihi Nuripin ||

12. Bêngok-bêngok dèn-idêg-idêg ing kathah | Nuripin tan bisosik | jêrat-jêrit sambat | marang bêndaranira | sangsaya ramening jurit | granggang talêmpak | pênthung towok suligi ||

13. Ting carêngkling katangkis sami gêgaman | caruk rog silih ungkih | ambacok bat-bêtan | tan ana kang tumama | mêlèsèt liyan pribadi | myang rowangira | priyangga kèh kang kanin ||

14. Jayèngraga raosing prang tan rêkasa | lir sinawuran sari | tumamèng ing ngangga | tanpa eling kang paman | raosing sarira kadi | grayanging randha | kalane (m)boborèhi ||

15. Jayèngrêsmi lan ingkang rayi Jèngraga | ngeca-eca tan osik | jumênêng kewala | nambung Ki Kulawirya | anggrêgut ngiwung tan wigih | pan ora kêrsa | narik kêrisirèki ||

16. Kewala mung tumandang kêlawan asta | kang tinêpak jungkêlit | pisêk irungira | kang dinugang jrêkakang | kang tinabok tibèng siti | tan ana tahan | kêtiban tanganèki ||

17. Pra durjana akathah ingkang kacurnan | cangkêm gugubrah gêtih | gogrog untunira | myang pêcah matanira | kèh kang kalêngêr tan eling | bêrkat wong kathah | mêksih parêng ngêbyuki ||

18. Angrêrêjêng tan sêla dènnya marjaya | Kulawirya tan gingsir | rinêbut ing kathah | iringan wingking ngarsa | myang Jèngrêsmi Jayèngragi | angeca-eca | rinampog kêhing janmi ||

19. Kulawirya sangsaya (m)bêg kasudiran | angrampêt tumbak kêris | granggang pêdhang klewang | berang myang arit bapang | pêpênthung lawan suligi | rêmak tinêmpak | kèh gigol tibèng siti ||

--- 9 : 186 ---

20. Pra durjana tan tahan linawan tangan | tinapuk tinêmpiling | jinêjak dhinupak | tinapuk tinabokan | kang sinikut sinalênthik | irunge timpal | kuning manguwir-uwir ||

21. Giris giras lumayu asalang tunjang | tan kongsi mêdal kori | gêdhèg brol tinêbak | rêbah katunjang kathah | swarane gumrêdêg atri | lir wrêksa rêbah | sol singsal dening angin ||

22. Sirna larut sakèhing para durjana | samya lumayu (ng)gêndring | kang ambruk rumangkang | rêngkêng-rêngkêng lumajar | pêthut benggol tan na kèri | gusis sar-saran | siji tan ana kèri ||

23. Ki Wuragil Kulawirya sru susumbar | baliya aywa (ng)gêndring | eman kokokira | jêjadhuging durjana | abêrèt pating sarênthit | liyangan bantal | tan sêmbada si Baring ||

24. Ki Nuripin angririntih anèng longan | sambat bêndaranèki | dhuh lae bêndara | nuwun tulung kawula | tan bêtah raosing sakit | kaidak-idak | ing wong kathah wak-mami ||

25. Jayèngrêsmi Jayèngraga Kulawirya | kagyat dènnya miyarsi | sambate santrinya | Nuripin biyang-biyang | Kulawirya gya mring jawi | tinon tan ana | mirêng nèng jro wismèki ||

26. Malbèng wisma angling nèng ngêndi (ng)gonnira | santri matur nèng ngriki | sigra Kulawirya | murugi ing (ng)gyannira | nèng longan santri Nuripin | nulya ingêngkap | ambène kang nindhihi ||

27. Wus kabronggang Nuripin tan bisa obah | tinarik kinèn tangi | Nuripin sêsambat | ingkang alon kewala | kawula tan bisa tangi | langkung sakitnya | samya gupuh nulungi ||

28. Wus mêngkana ing wanci anggagat enjang | Jèngrêsmi ngandika ris | kadipundi paman | punapa lajêng lampah | punapa rèrèh ngêntosi | kang darbe wisma | Ki Kulawirya tangi ||

29. Mangsa borong manira manut kewala | Jèngraga matur aris | yèn parêng paduka | luhung laju kewala | pan wus luwar ing prakawis | tanpa damêla | akèndêl anèng ngriki ||

30. Jayèngrêsmi ngêndika ya bênêr sira | payo mangkat tumuli | lah ta priye sira | Nuripin apa bisa | lumaku mangkat saiki | alon turira | lir pêksi srêngkara ris ||

--- 9 : 187 ---

572. Dhandhanggula

1. Inggih bêndara kula umiring | nanging maklum dalêm rêrandhatan | lumampah sapikantuke | Jayèngrêsmi lingnya rum | ya lon-lonan bae Nuripin | sarwi tumingal wisma | -nira durjanèku | rusak kêtunjang ing kathah | kadya binêladhah tutug kanan kering | rêbah pating julêmpah ||

2. Nulya umangkat ngawirya katri | janma gusis mung kari dandanan | kang gumêlar ing wismane | laju ing lampahipun | wancinira ing pajar sidik | mêdal jawining dhadhah | pêkaranganipun | lumampah angidul-ngetan | nut galêngan kang pêksi asri munyènjing | cucuwiyun branjangan ||

3. Dhècu lan srigunting cingcing-goling | nulya anon sêndhang pinggir marga | kayoman ing pilang pule | arèrèn anèng ngriku | samya ngambil kang hèr astuti | lajêng awêktu salat | a-Subuh bakda wus | pêragat pêndonganira | samya mucang Jayèngrêsmi ngandika ris | lah paman Kulawirya ||

4. Inggih ta lah ing lampah puniki | sêmunipun kenging pênagihan | kasêngka lan rubedane | manggih pancabaya gung | cobaning Hyang bêncanèng pati | yèn ta tan rinêksa-a | mring Hyang Kang Murba Gung | sayêkti samya pralaya | nèng Têgarèn curês cariyosirèki | tan wontên kang wêwarta ||

5. Langkung ngungun ingkang sinung angling | ingkang paman mèsêm lon lingira | iya ta lah katujune | nora tumêkèng lampus | ana pangrêksanya Hyang Widi | brêkahe wong ngatuwa | sawabing luluhur | yèn ta padha nêdhasana | pêsthi bae jidèng wong sêmene iki | tan kangsi sakrêmêsan ||

6. Jayèngraga gumujêng dènnya ngling | ngong tumingal mring paduka paman | lir Samba pêrang tandange | anèng Ngastina linut | dening sata Kurawa sami | malêdug Samba sumbar | iki Samba bagus | pêpradan têkan uyuhnya | sore Samba bêdhug bangun Samba mijil | bocah sanga wilangan ||

--- 9 : 188 ---

7. Tiba jêndhul nèng Ngastina nganjir | pan anglera tan ana mêmadha | nang wèk gus wèk jêlanthir wèk | samya asru gumuyu | Jayèngrêsmi mèsêm lon angling | andêlna yèn angrêngga | cèplês amêmangun | pamane dèn-emba Samba | Ki Wirya gumuywangling nora kadyèki | nging satêmêne ingwang ||

8. Ngêndi ana wong pinrêp ing jurit | têka mundhak ilang nêpsuningwang | padha myat lan bocah èthèng | tan mantra-mantra nêpsu | ngong tan nêdya anjêmalani | nangkis-nangkis kewala | gêgaman kang nêmpuh | tan ngrasa kêtiban braja | mulane tan bisa bramantya tyas mami | lir awor rare dolan ||

9. Yèn ta ana-a ingkang nglarani | kaya mêtu nêpsuku tekadan | kang putra saya guyune | Nuripin sru ngling (ng)guguk | bilah dene saya anjinggring | winangun mring kang putra | lir Samba prang pupuh | nèng Ngastina ngendralaya | Samba putra ing Dwarawati asêkti | pantês kang pinaraban ||

10. Botên kados Sambane wong ngriki | punika wau tiyang durjana | namanipun Samba-ngèrèng | tan tèyèng jrih prang pupuh | tan lir Samba ing Dwarawati | kêjaba kae nayab | sêtun ambêlurut | dhapure wus kaya setan | nora kaya hêndaraku[22] Ki Wuragil | bagus ngèntasi karya ||

11. Jayèngraga gumujêng sarya ngling | kêjaba-a tan kêna rinasa | Samba-ngèrèng wong grès-ugrès | Samba wêlulang asu | tan tinatah mung dèn-irisi | isih wulune ngiras | pulase bang biru | samya ginaguyu suka | Ki Wuragil gumuyu nolih Nuripin | nudingi sarwi mojar ||

12. Lêkas muwus kênthol bagus Ripin | gêring sêprandene anggêgarap | lir wong prênjana wuwuse | priye basamu mau | endrajala mono kang êndi | jawane kang (n)drajala | Nuripin umatur | kula ragi kirang priksa | namung ilok-ilok myarsa dhalang ringgit | mawi angendrajala ||

13. Botên sêrêp ngajêng wingkingnèki | ngling malih jêg nganggo mau ika | bangsa jinggring mono priye | aku tan pati surup | Ki Nuripin matur ngèsêmi | e botên piyambakan | pan kêsupèn wau | Ki Wirya ngling jêg angumpak | anggêgarap siya-siya mring wak-mami | dèn-padhakakên saka ||

--- 9 : 189 ---

14. Sangsaya suka paguywan sami | Jayèngrêsmi mèsêm ngandikanya | suwawi umangkat age | mupung enjing mêruput | ingkang paman nauri aris | iya payo prayoga | mangkat mupung esuk | anulya samya lumampah | Ki Nuripin samêkta gêgendhong jarit | lumaku kariyêgan ||

15. Kulawirya gumuyu ngling bêcik | dene lêntrêng-lêntrêng lakunira | dol bagus kaya pêngantèn | ngong apa nut sirèku | apa sira angiring mami | Nuripin aturira | andang pira iku | ngong mêksih satêngah lara | suprandene lêkas wiwit dèn-dukani | pyayi tan têpa-têpa ||

16. Ki Wirya ngling dene ngong tan sakit | matur e lah kêjawi punika | wus kantênan sanès-sanès | Jayêngraga gumuyu | sêprandene biso madoni | Jèngrêsmi lon lingira | ya bêcik kadyèku | nèng paran namur paguywan | supaya mrih bêgarêng[23] ati ngundhaki | ing kêsêl miwah lara ||

17. Lothung marahi kuwat sathithik | darapon rada têngèrèng manah | anggliyak sapêkolèhe | Nuripin matur nuwun | nulya laju lampahira ris | nut lorog pêgalêngan | anjog ing mêrga gung | tumurun ngidul-angetan | byar raina sumirat soroting rawi | sumunaring pracina ||

18. Andipani saliring dumadi | sèsining rat katrapèng ujwala | -nirèng surywa pamurbane | nipat rum-rum sawêgung | kasilaking Hyang Bagaspati | mrabang lir netraning Hyang | Kala ngrura ngejur[24] | marêrêng bintulu juga | panrawunging urub bang ngidhêp-idhêpi | tumênggi ing kanangrat ||

19. Angododi undhuking sakalir | ngulur tang wêwayangan apanjang | Arunènjang panipate | ron-ron rurumput mabun | maruntusing pupus akikis | kadi pinarênjêman | kacrita ring lèr bun | mêmadu prêdapèng patra | pakis-aji lunge ngukêl ngulêr guling | ngarêmbyung pakis-jangan ||

--- 9 : 190 ---

20. Dhukut kalamênta lawan grinting | tatêmbagan mêrakan lamuran | kasrampak rumput mawa we | ngêbêsi kang lumaku | mawèng pagalêngan ing sabin | bêbêran tinêgalan | jagung myang jêwawut | pulung asumba asinang | papêncaran pala kasimpar ngêmohi | janganan angayangan ||

21. Lombok terong kara lan kêcipir | linanjaran ambiyêt wohira | sêmangka krai têmune | sri pinagêran wuluh | ririsigan dèn-ropohi ri | ana kang wus rinêmbang | wênèh lagya rabuk | ngiwung nugar patêgalan | pinggir wana têrataban gêrumbuli | sinugat ingawugan ||

22. Kang bêrujul kêbo lawan sapi | ingaba bo ho hir kiya-kiya | pating sarêlèt pêcute | miwah kang anèng gubug | gêgambangan kêndhangan asri | sarwi nyawèni gaga | angukuki manuk | Nuripin anolih mojar | nora jamak wong kae ngayêm-yêm ati | tunggu kambi gambangan ||

23. Sumêkèhan gagane andadi | baya wong ngêndi kang samya gaga | anggênggêng pinggir ginudhe | wau ta kang lumaku | ring pêgagan wu kang kawuri | nampak wana kêtêban | pêjatèn wrêksa gung | kèh pêksi munya wurahan | pêngêlinging ulung kalangan mêlingi | anjurudêmung raras ||

573. Jurudêmung

1. Cangak bêbayakan miwah | manol darès jaka-wuru | bidho dunsaka kakab rambu |[25] bahak bêduak gêrindan | bango manawang mangiwung | tumiling akêkalangan | myang pêniyuping ngun-angun ||

2. Srigunting angungsir kaga | kèkèt kabundhal angasut | kèkèt ninilap sinaut | ngênèni pêksi lap-alap | wingwrin pinêndir lumayu | lap-alap nilap mêngandhap | nibani dara kêtanggul ||

--- 9 : 191 ---

3. Dara kèh ambyar sar-saran | sasiki kêna rinawuk | pratistha pêksi ngun-angun | lumayu olèh mêmangsan | pra ngawirya sukèng kalbu | kèndêl dènnira lumampah | myat pêksi ngasusut sinut ||

4. Samya gumujêng asuka | labêt luwar ing pakewuh | wèh langêning kang kadulu | pra pêksi lir ambubungah | Nuripin angling gumuyu | lèh gawe si alap-alap | kaburu anêmu candu ||

5. Hih hih lo si alap-alap | solahe amrih kadulu | daleya nyangkêrêm manuk | darane ginawe dolan | cinulkên uga sinaut | bok uwis digawa lunga | mènglang-mènglèng adol bagus ||

6. Lap-alap lir wruh ing basa | mêsat niyup ing gurda gung | kang akèndêl gya lumaku | umanjing wana gêrotan | pêjatèn mêksih tumurun | lêlêmpar angidul-ngetan | pasitèn wêwêdhèn mawur ||

7. Lon-lonan dènnya lumampah | maklum marang santrinipun | Nuripin kang mêksih ngukruk | Jèngraga alon ngandika | sêsambèn sarya lumaku | si Ripin iku sih lalara |[26] rêmus[27] awake sakojur ||

8. Wuwuse kaya wong waras | ukur wong lara cêlathu | Nuripin alon umatur | o inggih lêrês bêndara | badan-kawula sêdarum | bêbalung rêmêk sadaya | Ki Kulawirya amuwus ||

9. E e biyang nora jamak | Nuripin (n)dang pira munthuk | dene mêmêla ulatmu | ngalêndrêg kêmlara-lara | kaya wong gêring sawindu | ugungan ingeman-eman | dak-cawuk nyênthak janggutmu ||

10. Nuripin agarundêlan | andêlna yèn srêngên batur | matur wong sakit sêtuhu | dèn-ranni kêmlara-lara | Ki Kulawirya sru muwus | ngêndi ana wong gring bisa | lumaku juwèh cêlathu ||

11. Samya ginuyu kang putra | awêlas mring santrinipun | lumakyèng wana mèh kêmput | wisan-gawe wancinira | rarywan pinggiring dêlanggung | parêrêbaning alampah | nèng soring wit trênggulun gung ||

12. Aseyub samya amucang | Jayèngrêsmi ngandika rum | Nuripin sira ngong dulu | awakmu dene sangsara | wong ribug wuwuh kabubuh | matur o inggih punika | dados bêbantêning kewuh ||

--- 9 : 192 ---

13. Cilaka kêtula-tula | saking sruning manah bingung | myating durjana angiwung | dadya ngungsi marang longan | têmah kêblabag ambèn gung | kaidak-idak wong kathah | sasat karêbahan gunung ||

14. Tan anyana manggih gêsang | raosing badan sêkojur | pan kados kinêpruk-kêpruk | pisêking antol dêlika | nindhihi badan sêdarum | ya talah Nuripin sira | awêlas têmên ngong (n)dulu ||

15. Umatur nuwun nor-raga | Ki Wirya mêncêp[28] amuwus | èh êngdene saya mumblug | jêjèrèh wong (n)dongèng kalah | sirike nanging ya patut | dèn-dak-idak lir rinêncak | jêr sira nasarkên laku ||

16. Wong dèn-pakakkên durjana | tujune ènthèng sinangkul | ya iku Ripin tambamu | wong gêndhila kêlèmêngan | tan kongang kumringkang nguyuh | gêdhidhak dadi prakara | mèh thithik sira ngong-bubuh ||

17. Nuripin tan bisa mojar | Jèngrêsmi mèsêm amuwus | lah sêwawi paman laju | wus nipis wana kang kambah | mênawi mangke ing ngayun | yèn amanggih padhusunan | kewala ananggêl laku ||

18. Maklum mring santri kang lara | mêlarat anèng ing purug | kang paman alon amuwus | paran ing sakêrsanira | manira kewala anut | wus mêngkana gya umangkat | alon-lonan lampahira |[29]|

19. Pungkas wana pêjatènan | nampak têrataban grumbul | mêrga lêmpar wêdhèn mawug | sarwi dulu têtanêman | kèh dhuwêt jambu kêluthuk | têrag tan nuju mangsa wah | mung jali jarakcina gung ||

20. Wus cêlak ing padhusunan | kitrine katon ngarêmbyung | akêtêb ijo kadulu | anapak têgal papagan | neka-neka palanipun | kacaryan ingkang lumampah | wirangrongan andudulu ||

574. Wirangrong

1. Wanci Hyang Kalandaragni | nêngah panase angobob | tumapuk jiwangga lir tinunu | roron[30] lum mêrkitik | kêtênggêl ing Hyang

--- 9 : 193 ---

Surya | saliring rat kalêsahan ||

2. Tumumpêr lir anggêsêngi | Nuripin ngrêsula kagok | bilah nora jamak panasipun | gumamplêng (ng)gêdhêgi | tan ana ub-auban | lêmah tinapak apanas ||

3. Lêbu wêdhèn kang amawi | lir amênyak wedang umob | Nuripin lampahnya agêriguh | saking panasnèki | kêkicatan tan bêtah | ngalincak lèrèn sêdhela ||

4. Sinampyêng lampahirèki | dènyarsa kampir ing dhukoh | praptèng pinggir dhadhah nèng sor bulu | samya rarywan linggih | Jèngrêsmi lon ngandika | lan Ripin sira mèntara ||

5. Mring pomahan dèn-agêlis | anêmbung lèrènan kono | Ki Kulawirya jar lo iku gus | ywa kaya kang uwis | yèn kongsi ko(k)pindho-a[31] | amêsthi bilai sira ||

6. Jèngraga gumuyu angling | ya nèk manèh sira ngompol | Ki Nuripin sigra maring dhusun | angulat-ulati | janma ingkang prayoga | supaya ywa mêlang ing tyas ||

7. Takèn pakaumanèki | marang wong ingkang kaprêgok | yèn (n)dika têtanya kaumipun | niku Ki Nurbayin | tan wontên pangulunya | nging Ki Nurbayin punika ||

8. Pitutuwaning desa ki | dhik-kêdhik ragi ginuron | maring ingakathah[32] sami mriku | barang kang kinapti | Nuripin sukèng driya | nulya marang wismanira ||

9. Tinudingan wismanèki | Ki Nuripin mara gupoh | praptèng wismanira amitêmbung | nêdya nunukêri | angandhar mula buka | ing salampah rèh dinuta ||

10. Anauri Ki Nurbayin | inggih prayogi kemawon | nging ngong tan kêwasa pênêdipun | maring (ng)gèn pêtinggi | barang rèh tan kuciwa | lan pênêd watêkanira ||

11. Nanging (ng)gih (n)dika-aturi | mêriki kularsa tumon | Ki Nuripin sigra gupuh wangsul | praptanirèng ngarsi | Nuripin aturira | paduka sami ngaturan ||

12. Sami pitados tan watir | botên kadya kang kêlakon | punika prayogi wismanira |[33] nênggih Ki Nurbayin | ingkang tinuwa-tuwa | ragi

--- 9 : 194 ---

ginuron ing kathah ||

13. Lêga tyasira Jèngrêsmi | sarwi angandika alon | lah sumangga paman maring dhusun | kang paman nauri | lah ya payo prayoga | anulya samya lumampah ||

14. Lon-lonan malbèng desa-ki | mring wismanya kang tinanggoh | tan na dangu prapta gupuh-gupuh | kang duwe wisma wismèki | sarya ris aturira | sumangga tumamèng wisma ||

15. Kang ngaturan nulya aglis | mangsuk ing wisma sinaos | kêlasa sarya-nyar tata lungguh | umatur Nurbayin | karaharjaning lampah | sarta têmbening pagutan ||

16. Sinauran sami-sami | sarwi pajar purwaning (n)don | Nurbayin nor-raga sakêlangkung | dennya[34] jrih mring tami | sabab wus miyarsa warta |[35] ki guru ing Wanamarta ||

17. Mangkya kang putra martami | kampir dènnya ngêlana (n)don | sru sokur ing nala sugun-sugun | mundur saking ngarsi | akèn angrukti sêgah | myang kinên[36] mènèk dawêgan ||

18. Dadakan nêmbêlèh pitik | têtêlu kang dhara babon | binasêngèk samya tan adangu | dènnya ngrêratêngi | wus ramut sêdayanya | anuding mring rayatira ||

19. Miwah mring anake èstri | têtêlu nging awon-awon | kinèn nyaosêna maring ngayun | sigra kang tinuding | naoskên sugata |[37] Nurbayin (m)bêkta dawêgan ||

20. Nèng ngarsa ngirit kang èstri | kêlawan anake wadon | praptèng palungguhan suguhipun | sumaos ing ngarsi | Nurbayin lon aturira |[38] sumangga ingkang punika ||

21. Sumapala anaosi | namung sarate kalêson | wening nyu sacrêtan mugi katur | ring paduka sami | Jèngrêsmi rum ngandika | ênggèh sru pênrimaningwang ||

22. Pan sarwi samya angambil | dawêgan sampun binolong | nginum we sêdhêngan apikantuk | sêgêr angganèki | rêrêm dènnya katoran | lorot sinungkên mangandhap ||

--- 9 : 195 ---

23. Tinêlaskên mring Nuripin | dêgan lajêng pinêlathok | pan wus binêlungkang dêgan têlu | wus têlas binukti | Jèngrêsmi lon ngandika | kalungsèn ing katambêtan ||

24. Sintên paman ranirèki | lan ing pundi raning dhukoh | matur kang liningan nggih sang bagus | kang sotah mastani | pun Nurbayin kawula | nèng ngriki katêmpah sêpah ||

25. Momong nak putu gêng alit | mung kula kang dèn-dhêdhaplok | myang nak-putu prapat dhusun-dhusun | kang sami mêrsudi | samya dhatêng mring kawula |[39] anggêpe sami ambapa ||

26. Dene kang dhusun puniki | winastan dhusun ing Longsor | pan ragi keringan dening kècu | tan purun ngrêsahi | Jèngrêsmi ris ngandika | (ng)gih sokur Alkamdulilah ||

27. Ki Nurbayin matur malih | sumanggamba turi turoh | gya ingkang ingancaran aturuh | sarwi ngandika ris | lah suwawi wasisan | sami anadhah kêmbulan ||

28. Nurbayin nuwun turnèki | paduka nadhah sang anom | kula wus luwaran duking wau | yata kang abukti | pikantuk dènnya nadhah | nutug nulya aluwaran ||

29. Cinarik sinungkên maring | Nuripin nadhah adhokoh | kongsi tan bisa bah langkung tuwuk | akêdhik kang kari | pan wus dènnya amangan | sininggahkên ajangira ||

30. Ki Wirya gumuyu angling | lo Ripin olè (m)bêbadhog)[40] | jarene kêlaran gêring ngukruk | pêmangane bêlis | asor yèn kêwarasan | agawok giris tumingal ||

575. Gurisa[41]

1. Jayèngrêsmi lon ngandika | kadipundi wau paman | mawine dhusun kèringan | puniku sabab punapa | Nurbayin alon turira |

--- 9 : 196 ---

duga-dalêm[42] ingkang mawa | kêdah kèringan kewala | (ng)gih wontên kêdhik kang mawa ||

2. Kang dados pêtinggi desa | ing Longsor ragi keringan | sagêd ngêmori ing kathah | dhasar pênêd manahira | yèn kêtêmpuh ing prêkara | dhasar sêntosa bêlaka | bêbanthèng ing pêgunungan | wastane Raga-mênggala ||

3. (ng)Gih anak-anakan kula | mêksih kêpenakan misan | mila yèn parêng ing karsa | mangke prayogi mangetan | angêt datan sumêlang tyas | inggih pun Raga-mênggala | kêlangkung rêmên tamuwan | wong sae ginêmatènan ||

4. Utawi tamu prayoga | mendahipun bungahira | punapa kang kinarsakna | kados tan cuwa ing karsa | lah sumangga yinêktosan | Jayèngrêsmi ris ngandika | (ng)gih sokur paman utama | nging dhêdhême tyas manira ||

5. Kêdah nèng ngriki kewala | nukêri wismane paman | sêdalu lawan sêsiyang | anêdha-lila andika | Ki Nurbayin lon turira | inggih sumangga kewala | namung ngaturi prayoga | kang pitados ing panggenan ||

6. Jèngrêsmi nauri sabda | inggih sapênêde paman | mêngkana ing wancinira | wus akir wêktu Luhurnya | paman manira yun salat | umatur inggih sumangga | nulya samya marang langgar | Nurbayin kinèn dadi man[43] ||

7. Matur mopo mum kewala | Jèngrêsmi ngimami salat | antara wêktu wus bakda | tan kundur laju nèng langgar | Ki Nurbayin maring wisma | nuduh kèn saos dhaharan | mring nak rabinya mring langgar | samya naoskên nyamikan ||

8. Cinaran dhahar nyamikan | ngawirya samya dhaharan | wowohan myang lah-olahan | wus antara dangunira | ing wêktu wus manjing Asar | sêdaya sarêng akadas | samya salat wêktu Ngasar | wus pêragad bakda salat ||

--- 9 : 197 ---

9. Mêksèca lênggah nèng langgar | Ki Nurbayin marang wisma | akèn nyaoskên dhaharan | rabinya lan sutanira | gupuh sêsaji mring langgar | wus tinata anèng ngarsa | samya mundur maring wisma | Nurbayin nuding rowangnya ||

10. Kinèn ngaturi pra tuwa | manggihi têtamunira | miwah ki pêtinggi lurah | lurah bubundhêling desa | sarta angrukti sugata | -nira kang badhe jagongan | wus nyêmbêlèh bèbèk ayam | myang angolah pêpanganan ||

11. Wus rumat dènnya parentah | nulya Nurbayin myang[44] langgar | tundhuk lan para ngawirya | saha nyarakkên dhaharan | ingkang sinêmbrama samya | adhahar sasênêngira | wowohan myang lah-olahan | nyamik sapikantukira ||

12. Nurbayin alon turira | sang bagus amba punika | rumaos kêlangkung bêgja | inggih tamiyan paduka | pêndugi-kula ing manah | andika sampun utama | ing ngèlmi ingkang sampurna | pun bapa angalap bêrkah ||

13. Kula tuwa-tuwa bangka | kakèhan taun kewala | tan (n)dungkab babing sampurna | ing dalêm titah ngagêsang | kêtungkul ngèlmi nènèman | tan dugèng ngèlmi kang tuwa | inggih sanguning apêjah | mugi sang bagus asunga ||

14. Pitêdah ingkang sanyata | Jayèngrêsmi lon ngandika | mêne dènnya nyênyamikan | mêksih angasta pisang mas | saulêr sarwi anabda | mèsêm wor ing panêmbrama | kêlangkung atêbih paman | pêmbatanging[45] mring manira ||

15. Lir ngincup antuping kombang | cêpak lupute pêthèknya | tangèh kêlêrêsaneka | manira santri wêlaka | mêksih winulang sudarma | dèrèng wruh ngèlmu nèm tuwa | yèn ngèlmi santri tan endah | namung ngèlmi sêmbahyangan ||

16. Linulud dalu lan siyang | gumuyu Ki Kulawirya | i bilah dene agawat | kang Nurbayin pitakonnya | dene kadi wohing nanas | mawi pinilih nom tuwa | puniku dospundi kakang | Ki Nurbayin mèsêm nabda ||

--- 9 : 198 ---

17. Inggih mangsa-borong samya | ing ngriku panuwun-kula | angalap bêrkah wuwulang | mila ngong atur pêtanyan | saking balilêt[46] kawula | dununging ngèlmi nèm tuwa | sêsangu ginawa pêjah | Ki Wirya sangssaya[47] latah ||

18. Sarya ngling kaya wong lungan | mikir sangu kang ginawa | Jèngraga mèsêm ngandika | lêrês man Nurbayin (ng)gènnya | tanya ngèlmu nom tuwanya | kang nyata pêtanyanira | wajibing gêsang ihtiyar | puniku apan utama ||

19. Ki Wirya malih ngandika | (ng)gih gampil puniku kakang | Nurbayin pêtanyan-dika | tan susah matur anakmas | sêkalihan miwah mring wang | gampile andika tanya | marang Nuripin kewala | uningèng ngèlmi nom tuwa ||

20. Yèn kula ngèlmi punika | kang ginawa sangu pêjah | pênêde sangu bêrambang | kinandhut ywa ical-ical | niku kakang kang utama | tinandur anèng ing dunya | suprih thukul ing akerat | mêkotên pêsêmonira ||

21. Kudu-kuduning agêsang | kang tan pêgat pujinira | lir bêrambang ingoncèkan | tan têlas kuliting brambang | sap-sapaning ngèlmu rasa | Nurbayin mèsêm anjola | matur tan pati surupan | anyathêti kanthètira ||

576. Kinanthi

1. Ki Kulawirya amuwus | yèn andika kang Nurbayin | arsa wruh ingkang têtela | (ng)gih ngriku maring Nuripin | kang wus tinanilan[48] mulang | mring murid ingkang sêdyapti ||

2. Ambakna niku nyêkukruk | tan kêna dèn-mêjanani | Ki Nurbayin ngungak-ungak | sarya ngling marang Nuripin | kadospundi ngriku anak | lajênge mungguhing ngèlmi ||

--- 9 : 199 ---

3. Nuripin nauri saguh | (ng)gih mangke kewala gampil | mêksih apanjang onjodnya | tiyang wus anèng ingriki | tan susah kasêsa-sêsa | dêdalon kewala bêcik ||

4. Mêngkana ing wancinipun | ancala wus tunggang wukir | samya mudhun saking langgar | arêbat wêktu Mahêrip | Jèngraga kinèn dadi man[49] | wêwacanira dèn-apti ||

5. Nurbayin ngalêm jro kalbu | sangsaya dènnya jrih asih | wus bakda wêktu Mahribnya | nuju sunatira wabin | gya manjing angangkat Ngisa | Jèngraga mêksih ngimami ||

6. Antaranira bakda wus | pêragat sunat lan witir | samya ngaturan mring wisma | nulya sêdaya umiring | wus prapta tata alênggah | ginêlaran sarwa suci ||

7. Ki Nurbayin sigra nuduh | mring rabi lan anaknèki | ingkang liningan ngêpah |[50] êmboke nuduh mring siwi | padha sira rêrêsika | ngladèni dhayoh priyayi ||

8. Ing sêkadare wong dhusun | aja nisthakakên kèksi | anake samya agêpah | nulya bêbraèn arêsik | Banêm Banikêm Baniyah | ting gadhuwêt salin jarik ||

9. Banêm tapih tuluh watu | grusan tigas dèn-anyari | kêmbên solok turun waspa | gêlung munjung dèn-sêkari | usit tanjung lan kênanga | acucundhuk sêkar kanthil ||

10. Boborèh sari apupur | Banikêm tapih garingsing | mayang mêksyanyar bang-bangan | kêkêmbên pêlangi wilis | apupur wêdhak lamatan | gêlung (n)dhog kagênêm jindhil[51] ||

11. Baniyah tapih têruntum | kêkêmbên pêlangi abrit | ubêd kêkêndhon sumangga | singsêt ngarêp nglokro buri | gêgêlungan canthèl pisang | anggondhèl nèng githoknèki ||

12. Tanpa sekar[52] mung cucundhuk | kanthilan[53] ronne sêmlêmpit | [...] |[54] pupur walêr borèh kuning | ni rara katêlu pisan | mèh kêlungsên ing wêwanci ||

--- 9 : 200 ---

13. Prawan tuwa ting salêbug | gadrug-gadrug durung laki | wangun wagu kiwa-kiwa | ambêbêsus mêsês linthis | nyongar-nyongor tiru bapa | mung Baniyah dhamis kêdhik ||

14. Samya irêng rada suluh | ngungkuli sarwa sêthithik | sawuse samya adandan | biyange mèsêm sarya ngling | lah ya mêngkono nakingwang | patut kadêlêng priyayi ||

15. Wis ta mara dèn-agupuh | ladèkna suguhmu aglis | kang sinung ling sigra nyandhak | pasugata maring ngarsi | Banêm Banikêm Baniyah | (m)bêkta bucu dhulang kêndhi ||

16. Sinaoskên marang ngayun | Baniyah majêng ing ngarsi | anjongok sarwi kandhêgan | tangan têngên nata piring | kiwa kuwaga siduwa | liringe amêratani ||

17. Kêmbên kakosèr ing sikut | marucut lukar sanisih[55] | bluju mêthuthuk mênthêkan | lir wudun ngabuh-abuhi | mêntholos ngênthos angegla | anjingkat ni rara isin ||

18. Bênakkên kêmbên kêsusu | tangan sih nyêkêli piring | isi ragi srundèng kacang | byuk wutah mawut mratani | arèngkodan solahira | angimpun kêmbên sasisih ||

19. Têngên brukut kiwa mrucut | gênti mênthongol kaèksi | pra tamu nênamur tingal | bapakne (m)bêkus ngaruhi | hih bocah tan ngarah-arah | Banêm Banikêm ngèsêmi ||

20. Baniyah srèwotan mundur | mipit kêmbên kang ngêndhoni | bug-bug lumayu mring wisma | mêksih sarwi bêkta piring | ni Baniyah langkung merang | kakang wus mundur sing ngarsi ||

21. Biyange mèsêm asêndhu | bocah apa sira iki | polahe sêmbèr lèwèran | têmah angisin-isini | samya anutuh sêdaya | biyange lan kakangnèki ||

22. Biyange ngungun andulu | marang sutanira katri | samya brangta mring tamunya | kêtara pasanging liring | dhasar sami prawan kawak | mêjên mulat ing têtami ||

23. Wau kang sami alungguh | Ki Nurbayin ngancarani | sumangga awêwantinga | kula turi sami bukti | prayogi mriku piyambak | sumapala nênaosi ||

--- 9 : 201 ---

24. Anuwun sêpuntênipun | pasugata tan prayogi | pra ngawirya ris ngandika | ênggèh wus têrima-mami | tan sagêd amangsulana | sih andika sung kêndhuri ||

25. Pan samya sarwi têturuh | (n)dan lêkas sarêng abukti | pikantuk dènnya anadhah | antara dangunirèki | anutuk dènnya kobokan | majêng ingkang nglêladèni ||

26. Biyange ngoso amuwus | lo uga manèh mêndhêlis | (m)bok sing singsêt kêkêmbênan | Baniyah sigra ngowahi | sih kêndho dhadhandhêmira | tan kêna dèn-ruh-aruhi ||

27. Kêmbênan angglathik-mungub | ngêndhog sêtugêl kang kèngis | bêngkêr mrih mundul kinarya | ngegla wonga-wonganèki | Banêm Banikêm myat ewa | rêbut dol ayu mring tami ||

28. Ni rara têlu mangayun | sami ulate mumurih | sarêng praptanirèng ngarsa | Jèngraga Kulawiryèki | ewa mèncêp ngling ing driya | andruwêng têmên wong iki ||

29. Wong padha lir bugêl sêmpu | dol ayu tan dulu dhiri | pangrasane yu-ayuwa | nuliya dèn-dhêdhêmêni | dhapure kaya bêdhigal | tan na ngrasa ulah liring ||

30. Ni rara têlu agupuh | anyarik ambêngirèki | lajêng sinungkên mêngandhap | kabèh mring santri Nuripin | adhacah rampadan tarap | Nuripin glis muluk nasik ||

31. Kêsusu tan kongsi wisuh | lapake kêpengin bukti | Ki Wirya anolih mojar | lo cêkothonge Nuripin | lir sorok tlethong gêdhogan | ambêlabak olèh kardi ||

577. Bêlabak[56]

1. Ki Nuripin athêkul dènnira bukti | puluke | nora kongsi angêpêl ukur nyêkêdhung | tangane ||

2. Bluwa-bluwo lap-lêp tan kanthi dèn-mamah | sêgane | themal-thèmêl mangan iwak nora anggop | cupake ||

--- 9 : 202 ---

3. Kae Kulawirya myat marang Nuripin | tandange | ngling ambêkus dubilah Nuripin kumat | edane ||

4. Ambakna wong (m)bêbadhog lir tan kaupan | dilèngèng | nora jamak mamah-mumuh mangan iwak | cuwake ||

5. Ngaji pupung ngijèni tan na ngregoni | jêbloge | pamuluke akêrêp lir asu gancèt | ngingkige ||

6. Nora kongsi tugêl upane pinamah | ge-age | pilang-pilang gondhange bisa ngêlêdi | kêrêpe ||

7. Ki Nuripin ambêkuh mêksih amangan | grundêle | èh êng jêlèh andêlna dahwène opèn | panastèn ||

8. Saya nêmên pêmangane mundhak sêngkut | cêkohe | Ki Wirya ngling lo malah druwowo bae | edane ||

9. Matur e e lae angangkah punapa | pamine | yèn mundura mangsa siyosa amangan | warêge ||

10. Wus mêngkana anutug dènnya amangan | dangune | ingundurkên ajange marang ni rara | katrine ||

11. Samya mèsêm ni rara atutup lambe | anggane[57] | wusnya mundur nulya naoskên dhaharan | ge-age ||

12. Wowohan lan olah-olahan mêpêki | kabèhe | Ni Baniyah tansah ngalang-ngalang liring | lirike ||

13. Tan kêsaman dènnira anyangkut tingal | sêbêle | lir tambahing timba sinurupkên lèng dom | pamane ||

14. Tangèh panjingira paguting pasêmon | lèjême | kadya sawêr dènyarsa anglèng kêbunton | pêpête ||

15. Wusnya naoskên dhêdhaharan ni rara | nulya ge | samya mundur mring wisma sêmune cuwa | atine ||

16. Ki Nurbayin matur sumangga punika | sêsambèn | sawontêne mamangsêgan sumapala | nisthane ||

17. Tamunira nauri inggih ngong-trima | ing sihe | mapan sampun ingadhêpakên ing ngarsi | sêlote ||

--- 9 : 203 ---

18. Tan antara kang samya êca alênggah | dangune | gya prapti ki pêtinggi Raga-mênggala | alinggèh ||

19. Tur pêmbagya marang pra tamu katrinya | rahabe | winangsulan wilujênge sami-sami | wuwuse ||

20. Wontên malih kang prapta pra tuwa-tuwa | tanggane | wong pipitu pan Ki Soma Wanadrêpa | lan malèh ||

21. Tanujaya Wrêgajaya Upagati | Ki Moglèng | Ki Miruda samya tinuwa ing desa | kabèhe ||

22. Gantya-gantya atur wilujêng mring tamu | pambêge | winangsulan pênarimanira sami | sojare ||

23. Samya dongong aningali mring têtamu | baguse | ing pasêmon mriyayi anjêtmikani | sênênne ||

24. Samya (n)duga lamun putrane Jêng Kyai | yêktine | kang kêkalih kêlangkung abagus anom | warnane ||

578. Sinom

1. Umatur Raga-mênggala | mring sang bagus Jayèngrêsmi | lamun pinarêng ing karsa | paduka kula-aturi | sarèh nèng wisma-mami | ragi wontên ombèripun | nèng ngriki karipêkan | duk siyang kawula wêling | mugi sang bagus kêrsa-a mring wismamba ||

2. Jayèngrêsmi rum ngandika | lah ênggèh kakang prêtinggi | asru pênarimaningwang | tan sagêd ngong mangsuli sih | ngriki kemawon mami | nunukêri wismanipun | angrêrêmakên lampah | krana Lah ngangkah punapi | anèng ngriki sasat nèng wismane kakang ||

3. Andhêku Raga-mênggala | cuwa dènyarsa ngaturi | langkung sêngsêmirèng driya | marang sang atamu katri | katrapan ing pangèksi | tyasira akusung-kusung | wus angrukti sugata | sêkul pangananirèki | Ki pêtinggi Raga-mênggala parentah ||

--- 9 : 204 ---

4. Mring batur kinèn ngambila | saosan kang wus miranti | agêpah ingkang liningan | amundhut pasugatèki | tan dangu nulya prapti | rong jodhang rampadanipun | sêkul lawan panganan | tinampan ni rara katri | ki pêtinggi ngling êndhuk banjur ladèkna ||

5. Banêm Banikêm Baniyah | solahe samya kinardi | mêsês lir ayu-ayuwa | dol ayu dlèrènging[58] liring | mêjên kêjêng ningali | tênagane mring têtamu | ambêdhog ngadhang ulat | anyêgat ulat pakolih | samya ngringêt ting pêruntus irungira ||

6. Sigra naoskên rampadan | bubucu angêt barêsih | sinaosakên ing ngarsa | ni rara tri nata piring | kabèh piring gumlêthik | wèng-wèng tansah myat ing tamu | mèsêm Raga-mênggala | ngling dèn-alon nglêladèni | ni rara tri samya mèsêm ingaruhan ||

7. Sarwi mulat ing tamunya | lirike amêratani | Jèngraga ewa tyasira | ngling ing driya bocah iki | anggigilani ati | kêmlakarên ing pandulu | kaya tan kolu mangan | ngênês gêring dening liring | wong lir gênjik jêginik kêmêdah endah ||

8. Wusnya gya mundur ni rara | ki pêtinggi ngancarani | sumangga ingkang punika | kawula naosi bukti | sêpala tan prayogi | namung pêmancaling kêmul | inggih maklum paduka | kawula turi wêwanting | Jayèngrêsmi alon wijiling wêcana ||

9. Kêlangkung pênrimaningwang | pasihaning kang prêtinggi | tan sagêd amangsulana | pinagut amanggih bukti | sarya ngling jroning ati | kêmurahaning Hyang Agung | dene mêntas luwaran | mawantu ana asung sih | kaya-kaya tan kêwawa nadhahana ||

10. Nulya wêwanting sarya jar | lah suwawi kang prêtinggi | myang pra sêpuh sêdayanya | samya akêmbulan bukti | têmbene sih pêpanggih | kewala krana Lah-ipun | sêdaya aturira | paduka sami abukti | botên susah anggalih ingkang omahan ||

11. Pinêksa kêmbulan nadhah | gupuh mojar ki pêtinggi | èh sapa kuwe kang ana | sira mêngetana aglis | mundhuta bucu malih | roro sarampadanipun | kang tinuding gya mentar | tan dangu anulya prapti | sinaoskên tata nèng bale-watangan ||

--- 9 : 205 ---

12. Ingancaran ngangsêk kapang | Nuripin kinèn alinggih | ing salu royom anadhah | tan ayun Jèngraga angling | nuruta mèlu linggih | konjalan kono ing salu | Nuripin sigra minggah | mring salu nêpungi linggih | adan lêkas samya kêmbulan anadhah ||

13. Jayèngrêsmi Jayèngraga | katri Ki Kulawiryèki | samya micarèng ing nala | owêl rahabing pêtinggi | kêpalang kaduk bukti | namung animbangi tanduk | dangu dènnira nadhah | pikantuk anutuk[59] bukti | aluwaran samya wijik turuh asta ||

14. Ambêngira cinarikan | abikut ni rara katri | Banêm Banikêm Baniyah | samya angundurkên piring | Baniyah sikutnèki | pan anjarag ngêsuk dhêngkul | dhêngkule Jayèngraga | Jèngraga mêncêrêng[60] galih | hêng hêng dene andruwêng tênaganira ||

15. Ni rara bungah jro nala | munyung-munyung ambêdhidhig | mandah si yèn linawana | kêbêg atine glis mati | sêmono bae dening | tyase lir ambêdhah lambung | mêngkana sawusira | ambêng linorod ing wuri | namung kantun saênggèn kang ingantosan ||

16. Nuripin dènnira mangan | nênggih dangu angarèni | rewange kêmbulan mojar | wawi gus ywa isin-isin | prayogi kang dumugi | Nuripin ngling (ng)gih-(ng)gihipun | mangsi dadak isina | pan wus griya ngong pribadi | samya muwus lah inggih lêrês punika ||

17. Jayèngraga mèsêm mulat | Ki Wirya gumuyu angling | hi hi bilah nora jamak | kèh jujuluke Nuripin | omah kobong lan malih | ajujuluk kartêk rubuh | murade nora beda | sêsaka kari sawiji | matur tanggêl kantun sakêdhap wasisan ||

18. Wus lêpas sêkul ing ajang | ngling kula sampun dumugi | ginuyu rowangnya mangan | mènthèk-mènthèk Ki Nuripin | Ki Wirya ngling nudingi | wis kaya bagor auntu | ambêng wus ingunduran | gumanti dhêdharan ngarsi | pan cinarakakên mêmangsêganira ||

19. Jèngrêsmi mèsêm ngêndika | alon marang ki pêtinggi | punapi sun-walêsêna | mring kakang myang man Nurbayin | dene ta

--- 9 : 206 ---

ginêmatin | tan mantra têmbene tundhuk | langkung rahab maring wang | sêmune tan wigih-wigih | ki pêtinggi gumuyu anor turira ||

20. Kang botên-botên sinabda | tan rumaos katrimèng sih | kêtang kumêdah kawula | ngalap bêrkah wit kêpanggih | wus têtela kang warti | yèn paduka putranipun | guru ing Wanamarta | komuk ngulama linuwih | tan wontên lir (n)Jêng Kyai Bayi Panurta ||

21. Ginuron para ngulama | tuwin bupati pêsisir | masuk nêcêp samya nyabat | mring ramanta (n)jêng kiyai | kawula tumut mundhi | -mundi ing barêkahipun | ing mangkaya (n)jêng paduka |[61] sumasar kêrsanta kampir | sakêlangkung kawula asuka rêna ||

22. Lamun kêparêng ing karsa | paduka kula-aturi | rèrèh nèng ngriki sêpasar | sakêrsanta ngong-ladosi | kados tan walang kapti | Jayèngrêsmi lingira rum | kêlangkung pênrimèngwang | sih mulane kang pêtinggi | angrahabi mring wong mêntas kabêncana ||

23. Nanging tan dadya punapa | rinêksa dera Hyang Widi | atanggap Raga-mênggala | umatur mring Jayèngrêsmi | kabêncana dospundi | kawula nuwun sumurup | Jèngrêsmi kaduwung tyas | pitutur kang wus kawuri | tanpa misil anênangi têkaburan ||

24. Anolih mring arinira | Jèngraga sumambung angling | mêkatên lire kang Raga | ing lampah duk winginèki | kampir dhusun Têgarin | sasar nèng wismaning pêthut | kèh wastaning durjana | benggole ran Candragêni | samya kumpul wêtara wong satus ana ||

25. Ing dalu niyat misesa | angècu ngrêpês ing mami | ingêbyuk durjana kathah | anocog gêgaman wani | kakang-mas lawan mami | anjêjêr kewala (n)jêtung | mung paman Kulawirya | kang ngrampungi ing prêkawis | dur balêdug linawan tangan kewala ||

26. Katuju rinêksèng Suksma | kang ngècu gusis tan kèri | byar enjing nulya umangkat | nênanggung kampir ing ngriki | wus rahayu lêstari | kang myarsa samya angungun | nyênthe Raga-mênggala | ngling dhasar (ng)gonnê wong baring | wong Têgarèn gambuhane gêgêmblungan ||

--- 9 : 207 ---

579. Gambuh

1. Raga-mênggala matur | ambêg umbak prawiraning wuwus | yèn cêcêmplon Têgarèn sami kêpadhil | ancog-ancogên sêdarum | sêdhusun pisan wong bandhol ||

2. Dursila gêcul kumpul | wus damêle mêjahi dêlanggung | ki pêtinggi anjêngèngèk angling malih | jêgge manira andulu | wong Têgarèn anèng kono ||

3. Sapa jênênge mau | gupuh bature asru umatur | wong titiga kang mriki duk wau enjing | Jarangas lan Prêti-yuyu | kalawan pun Mêrak-jamprong ||

4. Raga-mênggala wuwus | lah undangên marene dèn-gupuh | gya ingundang tan dangu wong tiga prapti | kêmul bêbêd ting bêdhêgus | Raga-mênggala têtakon ||

5. Sira jare anukup | santri anginêp anèng desamu | kang tinakon wus mangêrti langkung ajrih | kang lênggah singgun-suminggun | kèlingan prawiraning (n)don ||

6. Matur sarwi tumungkul | botên nêdya kawula anukup | akalipun Braja-lamatan tyang kalih | Braja-lintang Dhadhung-awuk | kawula katut kemawon ||

7. Botên tumut angrubut | kula kewala lajêng lumayu | mila tan kêdrawasan tiga puniki | sêdaya pating garuruh | kèh kacurnan kèh kang pekoh ||

8. Dede sêwadosipun | kados-kados kang winastan ji-tus | mirêng kula sambate kang sami kanin | sajêg tan kadya puniku | lagi puniki kêtanggor ||

9. Raga-mênggala muwus | yèn ta sira mèlua angêbyuk | nora wurung sira ngong bubuh saiki | iku kaya pêngrasamu | ko(k) kira-kira wong rèncog ||

10. Tuju sira tan mèlu | yèn mèlua yêkti pêcah (n)dhasmu | kang liningan kêlangkung dènnira ajrih | Ki Kulawirya gumuyu | sarwi mulat ing Mrak-jamprong ||

11. Kang dinulu tumungkul | Mrak-jamprong Jarangas Prêti-yuyu |

--- 9 : 208 ---

kalimputan lir tikus pagut lan kucing | tan kêwawa salang dulu | Ki Kulawirya ngling alon ||

12. (ng)Gih ta lah yèn sun-gugu | dhi pêtinggi ngong duk winginipun | datan nêdya amêrjaya ing-ajurit | mung nangkis braja tumêmpuh | anjorogakên sakèh wong ||

13. Kècu asru anggrêgud | riwut blarut tambuh rowang mungsuh | pênthung-pinênthung lan rowange pribadi | kêjagur tapuk-tinapuk | ting kalêpruk kèh mêlopor ||

14. Dadya tyasingong kondur | tan bramantya dening salang gumun | wong kang udrêg-udrêgan lan rowangnèki | tan wontên ngênani ring sun | Raga-mênggala anjomblong ||

15. Myang sakèh kang alungguh | gawok myarsa sèstu janma luhung | dhasar warti putraning guru linuwih | mangkya mêntas anrang kewuh | atatas prawira tanggon ||

16. Sangsaya jrih kêlangkung | kang samya myat mring sang katrinipun | Ki Nuripin sumambung kandha duk nguni | sarwi anggaruti jagung | sinambi lan jênang dodol ||

17. Wuwuse nyamuk-nyamuk | kula yèn kèngêtan wingi dalu | duk bêndara kenthol rinêbut ing jurit | sore tyas kula wus pyar-pyur | myat wong kongsi wêdi nguyoh ||

18. Myarsakkên kang cinatur | dènnya ngampak ambegal mêmandung | linggih têpung sor jagongan duwe bayi | tan ana liyan cinatur | namung dènnya bêndhog[62] nyolong ||

19. Ngapalkên jaya èsmu | ting barisik guthite anukup | têndho wanci lingsir wêngi ngêprès wani | wong sadesa sarêng ambyuk | tujune bêndara jarot ||

20. Lir ngidak-idak tandur | lêbur tumpur kang ngrêbut byur mawur | satêngahing gawe ngong tan duwe ati | ngungsi mring longan amblusuk | ngambèn dèn-grêjak sakèh wong ||

21. Dêlika antol (n)jêpluk | ambèn ambyuk nindhihi maring sun | lir linakar amipit ing awak-mami | tan bisa obah sakojur | ngong sêsambat gêmbar-gêmbor ||

--- 9 : 209 ---

22. Tujun glis balêdug |[63] binirat mring bêndara gya mawut | datan ana siji ingkang mangga-pulih | kula tinimbalan gupuh | ngong matur sru bêngak-bêngok ||

23. Nulya bêndara gupuh | abrengkal galar dêlikanipun | kinèn tangi manira tan bisa osik | kewala tinarik asru | ngong gya rêngkêng-rêngkêng lunggoh ||

24. Sêkojur badan rapuh | kongsi sêpriki ing sakitipun | angrêmpiyêg ting garêgês raosnèki | kang myarsa samya gumuyu | anduduk dadi guguyon ||

580. Dudukwuluh[64]

1. Ki pêtinggi Raga-mênggala gêgêtun | myarsa kandhane Nuripin | dènnya amanggih pêkewuh | anèng dhusun ing Têgarin | rahayu prawiraning (n)don ||

2. Myang sakèhe kang jagongan samya ngungun | micarèng sajroning ati | tan wingwang putraning guru | putra kadange linuwih | sabdaning rama kinaot ||

3. Apan iku kaote trahing aluhung | sèjèn pancène wong gombrik | yèn kêtêmpuh tombok umur | saking apêse tan yuni | wong awon nora winongwong ||

4. Kang mêngkana osike pra sêpuh-sêpuh | pupuji sokur ing ati | wah jrih asihirandulu | Ki Wirya mèsêm dènnya ngling | atêtanya mring Mrak-jamprong ||

5. Hèh kisanak ngong tanya marang sirèku | rika ngaku aywa kumbi | duk sira padha anukup | apamu kang tiwas kanin | wong tri tutura maring ngong ||

6. Samya matur wong têlu inggih sang bagus | yêktose kula puniki | tiyang tiga sami tatu | kang sirah sami anggêtih | kados kenging pênthung bandhol ||

7. Ki Nuripin mêtênggêng sarwi amuwus | dene kathik têdhas wêsi | lah aji-(n)dika si Lêmbu | -sêkilan kadi-punêndi | kongsi anandhang kêtaton ||

--- 9 : 210 ---

8. Nauri dandosan mêkatên puniku | tan kenging kêdah bilai | kawula wus niyat mantun | tobat-kula yèn nglampahi | inggih ing pêndamêl awon ||

9. Ki Nuripin nauri sarwi gumuyu | layak yèn (n)dika marèni | marine mari kabutuh | tuju-tujune marèni | wong wus kapêngkok kêpokoh ||

10. Gêr gumuyu sêdaya rowangnya lungguh | Kulawirya mèsêm angling | (ng)gêguyu mring ulatipun | wong têtêlu pucat isin | Ki Kulawirya agupoh ||

11. Ngrogoh kanthong mundhut têlung reyal wutuh | lo niki (n)dika tampani | nyêreyal edhang wong têlu | ngong asung patiba jampi | rika marèni kemawon ||

12. Polah pala-cidra dursila cêlimut | Mrak-jamprong sigra nampèni | sarwi matur nuwun-nuwun | sêdaya ingkang alinggih | dènnya andêlêng malongo ||

13. Jayèngrêsmi Jèngraga mèsêm andulu | samya sokur tyasirèki | mring paman asung sih maklum | Nuripin ngaruh-aruhi | lo mêngko uga angglèmbos ||

14. Ethok-ethok marèni durjananipun | kêjaba andika salin | jêjênêng rika punika |[65] tan lumrah nganèh-anèhi | lan jênêng salumrahing wong ||

15. Jênêng Mrak-jamprong Jarangas Prêti-yuyu | apa jênêng Kêndhil-wêsi | Lutung-mènglèng Tumbak-ladhu | Sambang-ngèrèng Candra-gêni | Kêthèk-mingkar Klunthung-waloh ||

16. Jêjênêngan kabèh kang mêngkono iku | bangsa brêkasakan bêlis | thèthèkan setan lêlêmbut | (m)bok jênêng sing lumrah janmi | ywa rika jênêng mêngkono ||

17. Nauri wong tri o o inggih kêlangkung | sêndika angalih nami | jênênging tani kang patut | Nuripin angling (ng)gih bêcik | lan malih bênêre nganggo ||

18. Pituwase surup dadya arta ngusur | têlung wang edhang wong katri | sababe aku ya mèlu | lara babaganing kanin | ngong kêtindhihan ambèn bot ||

--- 9 : 211 ---

19. Kang miyarsa sêdaya sami gumuyu | Ki Wirya ambêkus angling | kakèhan amèt si Cêblung | wong ngêmis (n)dadak andruwis | ya mara wis ta ing kono ||

20. Ki Ripin amung wus pundi ta ing riku | abêgja rika pinaring | wong têlu mèsêm sumaur | inggih (m)bok sampun akawi | mundhut ujuran kemawon ||

21. Inggih kula sami ngaturi nyêtangsul | anggrisipun dinol dhingin | benjing-enjing pênêdipun | Nuripin anolih angling | lo niku (n)dika pun goroh ||

22. Sinaguhan wong têlu Nuripin manthuk | ginuyu sakèh kang mèksi | Ki Kulawirya amuwus | dhusun niki dhi pêtinggi | kêbawah pundi ing Longsor ||

23. Desa gêdhe wiyar pêsabinanipun | Raga-mênggala turnya ris | ing Longsor cacah sangang jung | pan inggih tumut nêgari | Tabon Panaragi katong ||

24. Nging kalêbak wukir mring Trênggalèk ngriku | Trênggalèk-wulan ngabèi | apan cacah kalih-atus | dèn-dêgi dêmang kêkalih | Trênggalèk-wulan sawiyos ||

25. Ing Trênggalèk Lêmbuasta wastanipun | ngabèine kang sawiji | sami dêmang lênggah nyatus | mas dêmang ingkang sawiji | Kidang Wiracapa jarot ||

26. Sisih lan mas dêmang Wiracana nêngguh | sêntana ing Pranaragi | pan sami sêntosanipun | wontên kaote sakêdhik | bèr Wiracapa maring wong ||

27. Esmu kagyat Kulawirya myarsa wuwus | angling sêsambèn ing kapti | puniki mungguh ing laku | rayinta anakmas kalih | tinuding sudarma karo ||

28. Inggih kaka kawula (n)jêng kyai guru | kon ngulati kang (n)don anis | Sèh Amongraga linuhung | ran dèrèng parêng pinanggih | samêrga kalungsèn wêrtos ||

29. Lan angluruh karuhe (n)jêng kyai guru | salong ingkang wus pinanggih | mung kantun kang (n)dika tutur | ran Kidang Wiracapèki | manira ayun pêpanggoh ||

--- 9 : 212 ---

30. Yèn sêmbada si adhi mugi tutulung | yèn èstu anakmas kalih | umangkat ing besuk-besuk | ngong nêdha rencang sawiji | nuduh mring Lêmbyasta mêngko ||

31. Jayèngrêsmi Jayèngraga nunggil wuwus | lah inggih kakang pêtinggi | prayoga asung pitulung | Raga-mênggala turnya ris | inggih sêndika kemawon ||

32. Pan kawula priyangga kang atut pungkur | marang ing Lêmbuastèki | mangsa ngong wratna ing laku | pra ngawirya suka myarsi | mring Raga-mênggala sagoh ||

33. Ki Wuragil Kulawirya malih muwus | lah sokur adhi pêtinggi | kalawan sanès cinatur | pênêd bab ngrasani tani | sami pucungan angomong ||

581. Pocung[66]

1. Tanêm-tuwuh ngilmune barang tinandur | mrih tulusing sawah | sêlamêt dadining wiji | wong tani kang tinêmu tanêmanira ||

2. Wawi ngriku paman-paman para sêpuh | wong nganggur jagongan | pênêd caturan kang misil | supayane anarik budi raharja ||

3. Alon matur Raga-mênggala pra sêpuh | nuwun jasad kula | sêdaya yèn tiyang ngriki | datan wontên kang nalar mung mrih lèlèran ||

4. Babing ngilmu gugunêman sami busuk | myang kang tuwa-tuwa | samya bodho sadayèki | barang kêdah tansah têtakèn kewala ||

5. Mring puniku Ki Nurbayin kang mumuruk | sêkathahe ingkang | pitakèn marang Nurbayin | pan sêdhêngan kewala tinakokêna ||

6. Ananêmbur pitutur miwah nênandur | sami atêtanya | Ki Nurbayin mituturi | inggih mangsa borong ing ngriku kewala ||

7. Sêmu (ng)guyu Ki Kulawirya amuwus | kalingane kakang | Nurbyin tunggul desèki |[67] kang dadya pêngangson ing nak-putu kathah ||

--- 9 : 213 ---

8. Mèsêm matur ing botên pantês kawuwus | namung tambêl-bêtah | kêtêmpuh sêpuh pribadi | ilmi awèl-awèl prandene ginêga ||

9. Lingira rum Ki Wirya sami ginuyu | sêkadar wong tuwa | kados pundinipun malih | inggih pantês kêjibah rèh kêwajiban ||

10. Babing kawruh maesa won pênêdipun | ingkang pinilala | myang mangsa tanduring wiji | saking pundi titike ingkang prayoga ||

11. Ris umatur yèn maesa titikipun | ingkang pancal-buntal | wulu pandhês kang anunggu |[68] ingkang kêngkêng kawête bang gantangannya ||

12. Gêgêr wusu kang kiyat bubuntutipun | kandêl lêng-lêngira | kuping kang jamur krêna brit | kang tan kalung kang mêmêl andhêmanira ||

13. Kulit alus kang ngêmbêr bubunguripun | kang manggak pathaknya | ilat kang mobit nêlasih | wadhuk bandhur kang ngupih landhung iganya ||

14. Tracak sungu kang mêlês utawa dhungkul | punika winastan | dhoyok sinom raja pèni | kalis ngama asrêp lacake tulusan ||

15. Lingira rum Ki Wirya sami gumuyu | lah niku prayoga | kêduga têmên tyas-mami | pênêd linajêngkên kang Raga-mênggala ||

16. Saratipun têtanèn utaminipun | supaya ywa ana | Raga-mênggala turnya ris | kang kêlampah tanah ing riki saratnya ||

17. Yèn ta lamun taun Alip wit mêluku | ing dina Jumungah | saking kidul-wetan wiwit | pêmlukune winêkasana ing têngah ||

18. Nêbaripun ing wiji tancêbing tandur | kalêrês ing dina | apênêd Jumungah Lêgi | amanipun punika apan bang-bangan ||

19. Saratipun ampo lawan jêruk gulung | pinêndhêm tulakan | lamun taun Ehe wiwit | mluku dintên Arbo saking lèr lêkasnya ||

20. Wêkasan wus ingkang lèr-kilèn puniku | nêbar ing winihnya | tancêbing tandur marêngi | dintên Rêbo amane pêksi anêba ||

21. Saratipun apan pisang saba nêngguh | pinêndhêm tulakan | yèn Jumawal wiwitnèki | mluku dintên Sêptu winiwitan têngah ||

22. Nêbaripun myang tancêbing wiji tandur | Sêptu ama bugang | lêri bungkak sambêl cabe |[69] jangan mênis sinajèkkên ing tulakan ||

--- 9 : 214 ---

23. Lamun taun Je dènnya wiwit mêluku | Kêmis ing lèr-wetan | wêkasan kidul-kilèn wis | nêbar winih tancêbing tandur Kêmisnya ||

24. Amanipun cèlèng kang angungsir tandur | sarat uncêt wadhang | kêlawan têrasi abrit | jagung saontong pinêndhêm ing tulakan ||

25. Lamun taun Dal Nga-at wiwit mêluku | kidul lêrês dènnya | wêkasan lèr lêrês nênggih | nêbar winih tandur nênggih dina Nga-at ||

26. Amanipun ulêr sarat lutung |[70] timah budhêng apan | pinêndhêm tulakanèki | yèn taun Be wit mluku dintên Sênèn-nya ||

27. Lêkasipun sing wetan wêkasanipun | lèr kilèn yèn nêbar | winih tandur Isnèn ugi | amane sundêp pan saratènja jaran ||

28. Pinêndhêm tulakan lamun taun Wawu | wit mluku Sêlasa | saking kidul-wetan nênggih | wêkas kidul kilèn yèn nêbar Sêlasa ||

29. Amanipun walang sarat lênga-taun | pinêndhêm tulakan | kêlamun taun Jimakir | amêluku wiwit ing dintên Jumungah ||

30. Saking kidul-wetan wêkasan têngah wus | nêbar wiwinihan | tandur ing Jumungah ugi | amanipun tikus bêrit sarat jênang ||

31. Baro-baro lan pêngaji sigar abu | botên kênging nganyang | lan salêmbar ronning wringin | binuntêl ing ronning pisang pêronggolan ||

32. Pan tinangsul lawe wênang ubêt têlu | tamat gotèk sarat | têtanèn angolah sabin | Jayèngrêsmi mèsêm aris angandika ||

33. Brêkatipun kaole kêtêmpuh sêpuh | puniku manira | nulat sarating têtanin | eca lamun tinurua[71] lir swarkara ||

582. Sarkara[72]

1. Jayèngraga nambung mring raka ris | inggih sèstu prayogi tinulad | kang sarat ngilmi têtanèn | tanah paduka dangu | ing kêrajan Wanamartèki | dèrèng mangêrti sarat | mluku nêbar tandur | kang paman sumambung mojar | iya bênêr tan ana lir kang Nurbayin | ilmu sarating sawah ||

--- 9 : 215 ---

2. Jayèngrêsmi anauri aris | inggih paman prayogi ginantya | ilmine sarat têtanèn | utami yèn tiniru | kojah mring sêlamête pingil | kasab kasiling sawah | sangêt lothungipun | benjing yèn prapta ing wisma | wong ing Wanamarta kang samyolah sabin | winulangan supaya ||

3. Kawêdalan dènnira sêsabin | kang paman manthuk mèsêm ngandika | iya yèn besuk wus mulèh | wong ing kana winuruk | yata wau wancining ratri | lingsir wêngi anggagat | mra-têlu wit bangun | Jayèngrêsmi lon ngandika | kakang Raga-mênggala lan man Nurbayin | prayogi ta luwaran ||

4. Kula nêdha sarèh anèng mêsjid | sèmèk lêlayapan munggwing langgar | Nurbayin lan pêtinggine | samya lon nor umatur | yèn sêwawi kewala ngriki | ing jrambah pasênthongan | kawula atunggu | nèng jawi samya lèk-lèkan | Jèngrêsmyang-ngling mugi sami amaklumi | mring wang katoran lampah ||

5. Raga Mênggala lawan Nurbayin | samya umatur sumanggèng kêrsa | gupuh ngrakit gêlarane | Jayèngrêsmi umêtu | mudhun bubar kang samya linggih | amulih sowang-sowang | wau sang abagus | laju tangat anèng langgar | Kulawirya nèng paningrat lan Nuripin | sinaosan gêlaran ||

6. Tuwin pêsareyannya Jèngragi | anèng wisma priyangga pimrênah[73] | nèng salu alit (m)bing kilèn | Ki Nurbayin wus masuk | mring jêro mah lan rayatnèki | lajêng samya anendra | mêngkana kang sunu | Banêm Banikêm Baniyah | wong têtêlu nèng salu sami alinggih | rêrasan guligikan ||

7. Guguyon ririh pating barisik | saking dahat mêpêk birainya | malah sêmada kêlungsèn | sami pêrawan jêbug | ting gadêbug durung alaki | dèrèng wruh rasèng priya | nanging sring andulu | bapane yèn gêgarapan | lan biyange lêt rong bêngi têlung bêngi | anginjên ing bapanya ||

8. Dènnya pulangyun kalaning ratri | ni rara tri pan ajak-ajakan | rêbutan sami anginte | sabên-sabên andulu | mring biyunge kang anèng nginggil | bapane lininggihan | ngêthêngkrêng amangku | jumbul-jumbul kêtingalan | mring anake kang anginjên gênti-gênti | nyanane wus lumrahnya ||

--- 9 : 216 ---

9. Wong wadone ingkang anèng nginggil | wong lanange ingkang ngadhag-adhag | mêngkana ing pênyanane | saking dèrèng sumurup | brêkating wong durung nglakoni | tan wêruh ingkang mawa | bapane wus sêpuh | tan pati gurnan ngêrengkang | plaur mlumah kang tan sasah kongkah-kangkih[74] | kang uthi nyainira ||

10. Wong wus tuwa repot Ki Nurbayin | bojonira pan mêksih nom berag | dadya biyung kawalonne | marang ni rara têlu | sabên wêruh dènnya anginte |[75] anuju kabênêran | biyunge nèng luhur | bapane ingkang malumah | lamun nuju salumrahe wong sênggami | ni rara tan uninga ||

11. Yata ni rara katêlu sami | ting gadhêgês sami galênikan | nèng ngambèn sami bêbraèn | sami kalêthêkipun | pêngarahe mring Jayèngragi | bisa-a sacumbana | ni rara katêlu | ni Banêm lon wuwusnya |[76] mèsêm-mèsêm mring rine ni rara kalih | aririh bibisikan ||

12. Sainggane dhêdhayohmu iki | ya kemase bagus Jayèngraga | apa gêlêma kirane | jinak sapulanging hyun | lir sibiyung kalane ratri | anumpang mring si rama | apa ta ya ayun | priye Banikêm Baniyah | tyasku iki nora kêna dèn-sayuti | sru brangta mring Jèngraga ||

13. Ni rara ro anauri ririh | iya êmbuh kono (m)bok cinoba | gêlêm ora kêruane | kiraku bae ayun | wong kêpêncil tan ana janmi | diyane pinatènan | pêtêng nora na wruh | sarasane atinira | padha nora beda wong têtêlu iki | kedanan mring Jèngraga ||

14. Mêdhar wadi tan ana sin-isin | saking padha karêpe ni rara | jaragan tunggal karêpe | ni Banêm lon amuwus | lah (m)bok sira Banikêm dhisik | salah siji sadhengah | -neya wong ro iku | Banikêm Baniyah mojar | kowe bae kang Banêm dhisika bêcik | prayogane wong tuwa ||

15. Banêm jiniyat kinèn (n)dhisiki | nglêsêd anguh kêtêge dhêg-dhêgan | angorong salit gondhange | clêgukan ngulu idu | gajêg mara gajêge suthik | pinêksa mring rinira | rara kalihipun | gage ta payo sadhela | ngarah apa nora nana wong liyaning | wong wis padha kewala ||

--- 9 : 217 ---

16. Nulya mangkat Banêm wadhag-widhig | maring gyanning kenthol Jayèngraga | Jèngraga pan dèrèng sare | sapolahira wêruh | ni rara tri dènnya ting klêsik | Banêm mara Jèngraga | api-api turu | diyane wus pinatènan | praptèng gyannya sêg kêdhêkês mèlu guling | angêkêp lambungira ||

17. Jayèngraga pi kagyat ngling aris | sapa iki ngêkêti maring wang | ni Banêm alon ature | dhuh kawula sang bagus | sangêt wiyang moyang tyas mami | rongèh tan pandak lênggah | saking byat tyas wuyung | nunuwun jampyaning brangta | mugi sang abagus paringa jêjampi | bêndara mring kawula ||

18. Kadya pêjah sakala puniki | yèn tanpa-sung kêrsa ring kawula | dhuh kadipundi kemase | wawi ta sang abagus | kadipundi kula puniki | èstu-èstu bêndara | sakêdhap nuwun sung | raose kados punapa | saking dèrèng kawula nate nglampahi | anunan lan wong lanang ||

19. Jayèngraga gumujêng jro galih | ngunandika e lah iki beka | anukup wong turu ijèn | têmbunge dene aku | mêndhalungan tan wasis ing ling | kêburu karêpira | layak durung tau | linge gêrok pêgat-pêgat | nglêd-lêd idu rênggosan ambêganèki | mêtu ngirung kumrangsang ||

20. Pênggujêge jag-jagan agujih | mêtu ngirèng kumrangsang |[77] cêlathune bêlaka tan pakra |[78] rupane tan menginake | têmbung lawunge kidhung | datan ana ingkang prak-ati | pêrawan kongsi tuwa | nora na angingus | lah priye mono kiye ta | yèn sun lawanana wong tan angrênani | yèn tan ayun niaya ||

21. Alon muwus sira Jayèngragi | apa sira adrêng karêpira | ni rara inggih ature | Jèngraga ris amuwus | lah ya wis juputên pribadi | sira kang wèha akal | ya wus sêkarêpmu | ni rara wusnya liningan | têrataban atine anulya tangi | alungguh gurayangan ||

22. Amimiyak nyamping mêk nêkêmi | gêng antar ngêlekar bêlotira | ukur-ukur madêdênge | ni rara kagyat matur | kula niki kadipunêndi | Jayèngraga lingira | lo iku ta êmbuh | sakarêp-karêpmu dhawak | iya kono mangsa bodhoa sirèki | kang duwe karêp ngajak ||

--- 9 : 218 ---

23. Rara Banêm kèngêtan ing ati | niru biyunge yèn gêgarapan | gupuh aninding tapihe | srèwat-srèwot arikuh | ingunggahan Ki Jayèngragi | sêg sru gumèrêng awrat | dhêngkule sidhêkus | makèngkèng lir nunggang gajah | ambênêri bibire nèng gigir sathim | sathime kaangêtan ||

24. Nêng-nêng manggut-manggut saya wani | anglêgarang kêngkêng nèng wêlakang | lir ginanjêl gêganjile | Banêm ngrarêngih matur | kadospundi bagus Jèngragi | nikine ambêlasar | maring pungkur nat-nut | Jêngraga ngêdên saurnya | kêbangêtên sirèku lèhmu nindhihi | abote nora lumrah ||

25. Bokongmu iku junjungên kêdhik | bèn bisa mêsat kang sira arah | yata mara kono age | ni rara sigra (n)junjung | pan angongkang mêkongkong nyênthing | tangan jongok siduwa | ambêgane ngangsur | andharêdêg karêngkuhan | matur lah bagus kadospundi puniki | nulya dhogol andhêngal ||

26. Kadya sènggot kapêdhotan tali | Jèngraga angling kono bênakna | wong akal-akalmu dhewe | Banêm adrêng ing kayun | guthul mêsi kêpara ngarsi | winuntatkên akêbat | binênak mak bluru | jêbul ing wuri nglêgarang | tholang-tholang thothok githok gigir alis | kaidwan kailêran ||

27. Banêm tansah matur kadospundi | Jèngraga ngling ya têlatènana | yèn kabênêran ênggonne | Jayèngraga tyasipun | kaangêtan dening nyêmimik | angaji ngarah apa | lothung ala nganggur | duk guthul mlotro amblasar | lêr kumêsar Jayèngraga ragi apti | anrêka yèn sih prawan ||

28. Nanging pupu wêntise Jèngragi | sru katindhih sat-ingsêt kawratan | ni rara rikuh dènnya mrèh | apan sêdangunipun | binênakkên wus amatitis | pinênêt pakênêngan | amlere mak bluju | mrucut mring ngarêp andhêngal | binalèkkên ing bênêre bola-bali | mêksa tan kabênêran ||

29. Plèsat-plèsèt marang ngarsa wuri | kêsêl angungsêlakên ing wokan | andrêrèwès kaprès umès | tansah nêrècès ngilu | angyiyiti guthul wêradin | prandene tan lèthèh gupak |[79] saking gênging guthul | kur-ukur malêm kewala | dangu tan tumama nadyan tuwa sunthi | mêksih dèrèng antara ||

--- 9 : 219 ---

30. Jayèngraga èsmu wlas ing ati | mring ni rara sangêt kêthêkêran | tan bisa ambênakake | sang bagus ling ing kalbu | mêsakake dene ngêthikir | sunat ajrih utama | muruki wong busuk | lan tan bêtah abotira | Jayèngraga anglawe astanya kalih | anjêjêgakên dakar ||

31. Ingkang kanan agujêngan cêthik | guthul ingungsêlakên ing prana | sarwi alon andikane | mara ta wus dèn-gupuh | pêtêlêna aja ko[k]wahi | ngong numbang repotira | bangêt kangèlanmu | lan aku sêlak kabotan | wus ta gage sêlak mlêthêt ko[k] tindhihi | ni rara nulya ngangkat ||

32. Cêcêthike pan wus dèn-gujêngi | cêmèmèke uwus kaungsêlan | Jèngraga malih dêlinge | ngrewangana tanganmu | kiwa têngên panthêngên iki | dimên tan pêrucutan | ni rara ngupuh |[80] tan lêngganèng saparentah | nulya mêtêlakên madal ngandhap nginggil | makênêng barêbêtan ||

33. Lagya nêsêl ni rara ngrongèni | mak sut plere lêr nurut wêlakang | Jèngraga ngling èh jêr rongèh | wong dikon sing agupuh | Banêm matur ragi asakit | bok sampun punapa-a | nauri lo durung | lah sing akon mau sapa | wis mêngkene tanggung arêp ngajak uwis | mara ta balèkêna ||

34. Ngong bênakne payo ta dèn-aglis | matur inggih malih ingangkatan | pinapankên lir waune | Jèngraga ngêmbong idu | cinêkothok ing tangan kalih | kinalumutkên dakar | supaya mrih lunyu | wus bênêr anèng bundêran | nulya tanganira kalih Jayèngragi | anyakub boyokira ||

35. Sarya ngling wis mara-ta dèn-aglis | angsêgêna bokongmu ywa owah | mêngko ga mak plere manèh | ni rara ngangsêg gupuh | mêtêl sarwi dipun-jagani | ring tangan nging Jèngraga | pitaya akukuh | dhogol dhêkêt nèng cêlangap | pan angêkêp angape nora ngakêpi | pinêksa pinênêtan ||

36. Amandhêlong dhêkok nganan ngering | pesok kêsompok pêmadalira | mêkênêng buwêng wêkane | grêgêl blês blotong anglud | ni rara sru pênjumbulnèki | bêntayangan asambat |

--- 9 : 220 ---

yung-yung adhuh biyung | ah ês êh ês lah êmpun mas | dene sakit têmên raose puniki | yung tan bêtah sakitnya ||

37. Jayèngraga astanya ngukuhi | tinêtêpkên ancêpe camplêngan | gronjalan pinêksa bae | pinênêt nganjung ganjung[81] | pinrih rapih mêndhaning pêrih | lir nyêlumbat kêlapa | piyake sêpêt sru | kapêksa winasa-wasa | kadya kandhi ingisèn kathahên isi | nyênyêng pinggiranira ||

38. Gudabigan ni rara ngajak wis | Jèngraga nauri lo mêngko ta | yèn wus suwe penak bae | titènana ujurku[82] | lara thithik bêtahna dhisik | liwatan lara pisan | wong lagèk bêlusuk | mara ko bêdhêk kapenak | Banêm sih ngrêsah-êsah kêrasa sakit | ngêdên-ngêdên prêmbèhan ||

39. Antara rada suwe sathithik | linaweyan ancang ancêpira | winuruk nurut prigêle | mayar raosing pyuh-pyuh | saya padhang dêlênganèki | ngilir liru rasa |[83] seje ada mahyun | lar-lêre rada kaecan | Banêm sêngkut pêngangsêgira têrampil | agampil tan kêpangkal ||

40. Mêngkul sikut Banêm mring Jèngragi | tan sêmbada lan wiwitanira | mêringis mangke mêrèngès | ngrasa pakolih ing yun | wus tan mawi dipun-jagani | anglawèhi priyangga | Jèngraga amuwus | lèhmu ngancangi kêrosan | nèk mak plere manèh dadi gawe mangkin | sing kêrêp lon kewala ||

41. Ya mêngkono wis sêdhêngan iki | karo rasakna ngêsês-ngêsêsa | apa ra penak ta kiye | Banêm gumuyu matur | ihi ês (ng)gih keca sakniki | lah ya sinèh mara ta | kono sing krêp baut | ni rara Banêm glis bisa | don-adone lèthèh cêthat-thêthêt[84] muni | klêcêkan kalicikan ||

42. Jayèngraga sinêntor pakolih | kaogêk rongèh ing tingkah |[85] anggadhêdhêr sakojure | guthul (m)badênêng kaku | tan sêranta rasanya mijil | angglêgêg ngudal-udal | yiyit lubèr wangsul | dlèwèr mring rawis landhungan | Jayèngraga gêrêng-gêrêng angling ririh | lah uwis glis mudhuna ||

--- 9 : 221 ---

43. Matur taksih ajêng kula niki | mangke mawon kula gèk pakènak[86] | kula raose kang suwe | Jèngraga ngling ambêkus | èh anggayêr nora rêp uwis | kowe sing tan bêngkayang | mêngkono ujarmu | mung tadhah hèh bae sira | ngong adate yèn wis mêtu iya uwis | ngur mêngko manèh ngangkat ||

44. Matur mêtu montên kados pundi | nauri èh wong dhêglo mono ta | iya ning mêlopor kuwe | Banêm malih umatur | lo de kêndho niki dospundi | nauri kêndho pisan | wong wis mukok mêtu | ni rara ingsad-ingsêdan | kokodhoke ngangkak ngangkêk anjêrindhit | dhêt-dhêtan raosira ||

45. Nora dhêngêr lamun mêtu mani | sru kumêsar mêrkiding mêngkarag | anjingkat sru pangêsêse | mêrkurung niba ambruk | ngêdên mak hêk dènnya ngrungkêbi | gumrèwèl guthulira | gêmbok mring kêkêmpung | kêmpunge Jèngraga gubras | lèthèh kêprèh kêyiyidan amratani | Jèngraga kêsukêran ||

46. Bêkah-bêkuh sêdhih angling (m)bêkis | èh èh i biyang wong wis kabotan | (n)dadak ngêbruki Di-lèngèng | ta wis mêngko dèn-gupuh | aja kono ngêbot-êboti | dèn-glimpangkên gumlebag | awake sih kaku | ngêdêr-êdêr pangkêrêdan | sabab dèrèng tate kawêdalan mani | tanbuh-tanbuh[87] rasanya ||

47. Durung dhêngêr yèn nganggo mêtoni | namung kèn mêngkarag anjêgrak |[88] wulu mêrinding anyabe | mêksih dhêt-dhêtan mêtu | wusnya tungtas pyuh badanèki | kêmpus unjal-ambêgan | theklok tulang kêju | anggarêsan[89] lungkrah payah | Jèngraga ngling hus banjur dhêrok wong iki | lah kiye usapana ||

48. Kang mêlèdrak nèng kêmpungku iki | gage kêsutên ing jaritira | ni rara ngusapi age | ayit plikêt lir ancur | dèn-kêsuti ing kêmbênèki | kêmpung rawis landhungan | wêlakang myang pupu | guthul kang klumut kinêsat | wus samya king kêkêmbên lir dèn-sêkuli | Banêm mathêm abungah ||

49. Nêkêm guthul tansah dèn-ambungi | ni rara Banikêm Baniyah |[90] sasuwene ngrungokake | swarane ting balêkuk | myang krêngkiting ambèn ngramèni | samya ngilêr cas-cèsan | ngilu ngisor

--- 9 : 222 ---

(n)dhuwur | Banikêm ngling èh Baniyah | dene mênêng swarane kang klêcat-klêcit | pa wis apa durunga ||

50. Yo Baniyah padha dèn-paranni | layak gêlêm dèn-jak non-anonan | lir mangan kêcap ramene | nauri ya yo gupuh | sêlak yèn (n)tèk dèn-dhèdhèwèki | anulya samya mara | rarih barêng nguwuh | kang Banêm priye kowe ta | aku mèlu warahana wong ro iki | to kang Banêm priye ta ||

51. Banêm nauri asêntak ririh | lo lo hus èh ja mrene tan kêrsa | dèn-dukani mring kemase | adhine karo muwus | ih saugêk nganggo dukani | sirèku dene nora | bêcik bae iku | dhasare wong rada-rada | ês ta mara priye maune sirèki | ta priye maune sirèki |[91] ta priye ta priye ta ||

52. Ngling (m)buh mau wiwitane lali | bingung tan eling nora karuwan | êm biyang kathik kêlalèn | ngong mêngko mundhak nêsu | Jayèngraga mèsêm ing ati | myarsa kang rêrêbatan | angling jroning kalbu | e lah rada kabêncanan | dèn-abyag ing prawan arsa andhodhosi | dhoso-dhoso tingkahnya ||

53. Prawan jêbug ting gêdêbug iki | gêdhêm-gêdhêm arahe angarah | Jèngraga kèngêtan tyase | yèn mêksih sami kêncur | ragi dhangan melik kumêncing | mêksih rêkasèng mêrga | Jèngraga amuwus | iki kang dèn-padu apa | wong wis êntèk tan kêna pinikir malih | wa-mêngkono mara ta ||

54. Grayangên yèn sih kêna pinikir | ni rara ro samya ngling gligikan | kathik êntèk iku priye | kakang Banêm tanganmu | iku apa sing ko[k] cêkêli | tak lênge êndi kakang | angling hèh aja thuh | tangan winêngkang tan kêna | rêrêjêngan kakange dèn-krubut kalih | rêbutan guthul nglèmprak ||

55. Jayèngraga ngling gêligik ririh | hus sing tuwa iku (m)bok ya ngalah | kêdheha kudu rêp[92] dhewe | ta gêntèn lan adhimu |

--- 9 : 223 ---

sêdaya-daya krêbèn uwis | sakarêpmu priyangga | kono ala nganggur | kang liningan bungah-bungah | mojar e lah dhèkku kemase nglilani | ta mêngko sun sêdhela ||

56. Banikêm Baniyah rêbut dhingin | Banêm mojar Banikêm dhisika | Baniyah nom mêngko bae | sêdhêng ngêrti adhimu | lan wus Nikêm munggaha aglis | cincingên tapihira | konokan dhêngkulmu | gèk anune ampêlêna | nèng bênêre undêamu dèn-amidih | pênêtana dèn-kêna ||

57. Nulya angêthêngkrêng anèng nginggil | aniru lir kakange waunya | dènnya ngakahi mêkèkèh | guthul mêksih ngêlelur | dèn-adêgkên mêksih ngêndhoni | bênêr prênahing prana | pênjathoke mupuk | ka-angêtan ing cèwèknya | sêntuk-sêntuk ambêbêdêng[93] kêngkêng malih | anunggak lir sêlumbat ||

58. Anyundhul dhêl kombul kang nindhihi | kadya êmpyak kacuwak ing cagak | angling e lo priye kiye | nyêngkal têmên lir kayu | kathik pêgêl rasane iki | Jèngraga lon lingira | lah Banêm adhimu | durung tau bênêrêna | aja kongsi mêlèrè mindho-gawèni | mumpung bisa bêngkayang ||

59. Mangsa bodho sira kang nuwani | sarwi niwêl-niwêl payudara | mring wong ro kiwa têngêne | kakag sih kiyal gêmuh | mangkah sengah ta panti[94] mundri | dadi jalar pênggagas | ring tyasira ayun | kang cinêthot pêngkêrêdan | ngêmu kringêt sumuk panas awaknèki | Jèngraga sukèng driya ||

60. Dèn-têtangi guthul saya mêsi | mêdhok bulêde lir paron gangsa | tinumpangan cêpuk sêlèn | ngrêrêngih kang mrih ing yun[95] | wus tan mèngèng bênêring puki | tangane Jayèngraga | mêtêlkên pok pupu | Banêm mênêt bokongira | sarwi mojar lah wis tangan asru aglis | têtêpêna priyangga ||

61. Nulya mênêt sarwi dèn-jagani | boyok pupu pinêtêl rêkasa | pinêksa ancêp anjinge | guthul nyundhul pêpênthul | amêkênêng brêbêt mêrkinting | Banikêm ngrengang ngêsah | sambat athuh

--- 9 : 224 ---

yung yung | kang Banêm dene ku lara | ah yang uwis wis aja kang Banêm wis wis | lara têmên tan bêtah ||

62. Pinêksa sru grêgêl blês anjondhil | anggronjal-gronjal pan kinukuhan | Banêm ngling bêtahna bae | lumrah lagèk lara sru | mêngko suwe thithik ya mari | mara ko rasakêna | dhèk penak trèmbèlmu | nauri sing tutur sapa | dene kiye larane kêpati-pati | ah wis ah wis ta aja ||

63. Ginêlurkên alon pinêkolih | rada rapih lar-lur lakêtêpan | ting palêthèt cêthat-cêthèt | Banêm ngling guyu-guyu | lah dang pira dene ta iki | unine acêthitan | wis nora lara sru | (m)badhèk rasane kapenak | Banikêm nauri êng èh penak thithik | ijèh kur-ukur lara ||

64. Wis kang aku aja ko[k]jagani | tanganmu karo wis lungakêna | ya tak arah-arah dhewe | Banêm ngling èh hus kêpruk | ngrasakake pênak wong iki | andhene[96] mau (n)dadak | dol ayu si Dhatuk[97] | Banikêm mangkag gagêgan | sêlot krasan ras-arasên lumuh uwis | krêkêsan nyêrot napas ||

65. Saya lèthèh drês ilêrirèki | lir wong lumaku nèng balêthokan | bisa mrênahkên rorongèh | Jèngraga siking kalbu | yèn tutugêna wong iki |[98] kaya sawêngi bêtah | bae nora uwus | lamun kongsi ngong wêtokna | kuwi mêngko sijine anggujêg wani | kene ta nora kongang ||

66. Dèn-kêkêndho ethok mijil mani | anggêdêdêr lir amêtu rasa | binangêtkên panêtêpe | nulya guthul gêlèlur | ingangkêgan nora ngêncêngi | ikut ngatut kewala | Banikêm amuwus | lo lah priye kiye kakang | dene seje dhèk mau karo saiki | têka êmpuk kewala ||

67. Banêm nauri nèkne wis mijil | kowe priye apa wis mêtu ta | ngling mêtu mono ta priye | ya apane kang mêtu | ngling tan dhèngêr mono ya uwis | iki kêtaranira | wus êmpuk ngêlumpruk | Jayèngraga mèsêm myarsa | dènnya rasan balilu durung mangêrti | yêkti kênya wêlaka ||

--- 9 : 225 ---

68. Guthul rada nut-nut arêp tangi | saking dènnya rêrasan cêrmêdan | kêdut mogèl bêbogèle | Banikêm ngling gumuyu | e kang Banêm lo dene iki | kènèke nganggo obah | Jèngraga amuwus | wus ta digage mudhuna | ni Banikêm mudhun sangêt cuwanèki | bibisik mring kakangnya ||

69. De si biyung kae yèn kadyèki | suwe lèhe nunggangi si bapa | kiyi sadhela ya gene | angling ih dêlahamu | seje wonge ko[k] ranni sami | Baniyah nambung ujar | aku priye iku | kang Banêm aku ta mara | lah dèn-age sêlak penginku kêpati | his ta kang wurukana ||

70. Banêm angling e biyang wong iki | tênagane kèrogan lir jarau |[99] cangkême kumrêsêg bae | wis ta mara dèn-gupuh | munggah sarya cincinga tapih | Baniyah sigra nyèngklak | dhêngkule sidhêkus | mak srêg linggih nora tata | Jayèngraga kagyat abot dèn-tindhihi | sarya nglinggi i[100] biyang ||

71. Bocah kiye guthul dèn-tindhihi | Banêm adhimu iki bênêrna | wong têtêlu abot dhewe | Banêm Banikêm gupuh | ting guligik wong roro sami | (m)bênêrkên adhinira | adhine kêsusu | kidhung solahe krikuhan | tapihira kêbêthêng ing dhêngkulnèki | rêkètèk tapih suwak ||

72. Ginuyu mring kakangnya kêkalih | kang duwe tapih ora anyana | suwèk sakilan tapihe | Baniyah pupunipun | jinaganan ing kanan kèri | Jèngraga ngadhag-ngadhag | kinarubut têlu | guthule kang katindhihan | wus binênggang bokonge jinunjung inggil | dhogole tinêkêman ||

73. Dinumuk-dumukkên ing cêmimik | karugêtan sumuke wêlakang | ambêdhêdhêg[101] guguthule | akadung[102] gondhal-gandhul | ing prênahe undêranèki | ngêt lir toya sumawah | tap-têp maring guthul | guthule andhêngal cêngkal | tinêkêm rong têkêm langkung thothoknèki | pinapankên ing wokan ||

--- 9 : 226 ---

74. Jayèngraga mèsêm jroning ati | kandêl mêmêle lêlawehira | sirku rada onjo dhewe | durung bris mêksih alus | beda lawan kakange kalih | wus jumêbêng kuwêlan | angrêrangka rungkud | pêndugaku si Baniyah | kaya bangêt ramening tingkahe pimrih[103] | mêksih wangkal kêkawal ||

75. Dadya mêmpêng tyase Jayèngragi | Baniyah arsa winalik dadah | kinurêban ing mêngkone | alon dènnira muwus | lah ati-atinên kang bêcik | ywa kongsi kasisipan | bênêring prananduk | Banêm Banikêm atanggap | (m)bênakake bokong sikile sarya ngling | tanganmu karo pisan ||

76. Panthêngên kang sru ing kanan keri | mara tak bênêrne kang mapan |[104] wus rinêjêng amêkèkèh | tangane karo ngayut | bibir kanan kering pinêndir | amrih dhangan pinapan | wawênganing pintu | Banêm Banikêm anulya | anjagani jêjêging guthul mring comris | mupuk tan ka-angapan ||

77. Nanging wus bênêr nora anilib | nulya tinêtêpakên boyoknya | Baniyah tan solah dhewe | sarwi mrêmbèh amuwus | e e lo lo mêngko ta dhisik | rasane kathik lara | pêdhês pêgêl asru | kang Banêm Nikêm mêngko ah | ora sida wis aja kok pêksa mami | ah wis kang aja aja ||

78. Kakange karo nauri ririh | hus cangkême cêrèwèt gêmporan | iki ya dèn-lon-lon bae | mênênga bae busuk | mêngko apa norandang mari | mara ta titènana | mêngko bêdhok[105] êdhul | kêliwatan lara pisan | durung manjing kalêbu lagèk sathithik | bêtahêna sadhela ||

79. Aku mau ya kaya sirèki | kongsi mêndêlik mêlirik kera | kari-kari eca-ece | Baniyah dhoso muwus | (m)buh lah êmbuh aja cêriwis | sing tutur penak sapa | de kiye dhuh biyung | larane tan lumrah-lumrah | lo lo wis lo aja kok pêtêlkên mami | wong tan sêdhêng pinêksa ||

80. Aku wus tan kêduga nglakoni | wong gêdhene saêndhoging banyak | salêngênku myang dawane | paran mêrgane mangsuk | pênyanaku nora kadyèki | dhuh wis nora kêconggah | wis ta

--- 9 : 227 ---

(ng)ko tak-mudhun | ta kang tanganmu lapana | lah sidakna nono sing kaduddi[106] sami | aku nora kêduga ||

81. La gèk mêngkene lara kêpati | mandah si kongsiya babar-pisan | baya modar aku mêngke | lir kêtunggak anuku | kantèk lêkok wlakangku iki | sih durung paja-paja | sêdhênga mring nyunyung | wis wis ta aja ko[k] pêksa | lara-lara mundhak kowe tak-pisuhi | maring wong siya-siya ||

82. Jayèngraga saya drênging kapti | ing crêmêde mamrih ing paprêman | dadya pênggalaking gobèr | guthul mênthêng mêthunthung | mêdhok thothokira angêjring | kêngkêng kêlang bêngkayang | kaya pênthung ruyung | Jèngraga awèh sasmita | mring ni rara ro kinèn ngancêp tumuli | ni rara wruh ing cipta ||

83. Nulya ingangkah lajunirèki | Banêm Banikêm kiwa têngênnya | Baniyah akongah-kangèh | anulya pinêksa sru | pathênthêngan guthul mêngkuhi | makênêng barêbêtan | nyènyèng nyunyungipun | malêthok rèh pinalêkah | angaluwing buwêng wêwêngkoning pinggir | rêkasa winisesa ||

84. Kadya wakul pêsat jêjêtnèki | wêlar wêngkune anam nêrancang | kaya yèn cêpak jêbole | dhogol garêgêl anglud | sêrêt mak brêt rada kêtêmbing | ngurêd-urêd blês tuk[107] pok |[108] Baniyah anjêpluk | sêsambat dhuh yung lah tobat | sru anglumba gêronjal niba ngrubuhi | ring kakange kalihnya ||

85. Tan sita-sita dènnya ngoncati | saking tan bêtah rasaning lara | samya kagèt pêngrajuge | guthul cêpot cumêpluk | dènnya niba blêg sigra tangi | lumayu karêngkêngan | biyung numbuk-numbuk | ambèn dèn-aranni lawang | wêwatone ginèndèng sinêngguh kori | lumayu golèk lawang ||

86. Sarwi sambat dhuh yung aku mati | Banêm Banikêm sat-sêt angundang | e lo bocah apa kuwe | Niyah mreneya kêpruk | nglubuk kaya pitik digêdhig | Jèngraga mèsêm mojar | lo priye adhimu | dene nganggo nunjang-nunjang | mêsakake maningan wong lagi-lagi | dèn-grêjêg winisesa ||

--- 9 : 228 ---

87. Undangên ge sigra kinèn bali | Baniyah ge dèn-mêngakakên lawang |[109] bug-bug mlayu mring tanggane | kakang roro gumuyu | kênèng sibat dadak alari | Jèngraga kadung ing tyas | alon dènnya muwus | layak dhimu yèn jêpata | kae mau rada kêsusu sirèki | ajune kasisipan ||

88. Wong anêmbe kêpêlak anêmbing | tujune tan klêngêr pira-pira | kêdêdêl dudu bênêre | lah priye mono iku | dene cuwa rasaning ati | arêp dak walik dadah | (n)dadak kawus mlayu | Banêm Banikêm turira | walik dadah mêkatên kadi punêndi | ngling sing lanang nungganga ||

89. Samya matur bok inggih suwawi | kawula niki nèk walik dadah | sarwi nêkêm guguthule | wong ro arêbut pucuk | dhogol mêksih jonggol amêsi | Jèngragane adhangan | dhêp-idhêp la nganggur | angling lah ya wis mara ta | kono padha wuda-a aja na tapih | sing jèjèr dhadhêkêtan ||

90. Gya ni rara ro acucul tapih | ambalêjêd mlumah ngadhag-adhag | Jèngraga tangi nulya ge | andhêkêtkên kang mujur | dhêdhêsêkan wus adu cêthik | Jayèngraga asinggah | mapanakên pupu | jèngkèng tandange agagah | pupune Banêm tumumpang poking wêntis | patute nyuthang walang ||

91. Tangan mêngakakên kanan kèring | wus samêkta rakiting atadhah | gya tumanduk ring wokane | mêksih dêdêl kadudul | blusuk pantog manjing tan luwih | Banêm mêksih gêronjal | labête akudhup | kinêsut pangêlurira[110] | Banêm (m)bêkuh ngling bah biyang sundhul ati | mundhak gêdhe adawa ||

92. Wus saonjot cinopot angalih | mring Banikêm winêngkang sinunggar | blêbêg blês sru pênggronjale | guthul mêksih alumut | datan pati gêmbok nyêrêti | mangang-mangang pinêksa | pêngakêpe kukuh | (m)bêthêthêng tan ana gonggang | pan ginêlur ginêjêg lar-lur pêkolih | Banikêm karêkêtan ||

--- 9 : 229 ---

93. Jayèngraga wiraga prayogi | prawira kinaro maring rara | lincak gagak pamlèmbange | suka bonangan susu | irung gosok rêbaban pipi | kêthuk wudêl dhêkêtan | kêcèr slèng-wèr gupruk | sêkala kalangkung suka | yèn malembang ginondhèlan tan wèh ngalih | wong ro arêbut enak ||

94. Kang tuwa wus ngêrti pratingkahing | kat-angkatane wêtuning rasa | panuju anèng dhèwèke | wau sêdangunipun | ngaping pitu edhang ginanti | Jèngraga rêna marang | Banêm ingkang sêpuh | awèt kêncênge ginarap | sinrêg kêrêp Banêm nimbangi nglawèhi | kêkèjèk lir kêpinjal ||

95. Samya anggantêr kalihe sami | pêngkêrêdan kumêsar |[111] gringgingên balung sumsume | solahira samya sru | mèh cumêprol wijiling gati | nulya adhine nyandhak | mring Jèngraga gupuh | kêsuwèn pêngrasanira | lagya ngangkah ngacêcêng sinêndhal wani | brol mukok sok nèng (n)jaba ||

96. Andêlèwèr kècèr ngocar-acir | pupu papat kêcipratan kama | samya mêtu dhewe-dhewe | kalihe ting barêkuh | hi hi hu hêm lah priye iki | blaèran anèng (n)jaba | yung sukêr akêthuh | Banikêm iku wong apa | durung idhêp ing tata grewal nunggangi | dadi padha kapiran ||

97. Banêm mrasa-masru murang-muring | sarwi ngêsês ngrasakkên yêr-yêrnya | kênèng sibat si-dilojèh | ngrusuhi si di-kêpruk | lagèk penak ngêgol-êgoli | cuwa têmên tyas-ingwang | (n)dadak dludar dludur | Banikêm nauri ujar | gene mau aku ya kok sêndhal wani | kathik srêngên geneya ||

98. Wong wus padha dene anglakoni | sasuwene ya gêntèn kewala | Jèngraga mèsêm wuwuse | lah wis aja na padu | wong wus nora nana (n)duwèni | aku dhewe sing tuna | (n)tèk kabèh wutah byuk | tan kêna kagarap pisan | si Banikêm matur kawula dos-pundi | wawi ta maring kula ||

99. Lêrêsipun kula kang ngantuni | tibanipun wisan anèng kula | kawon toh kathah-kêdhike | Jayèngraga amuwus | mau mula

--- 9 : 230 ---

ingong-tuturi | wis êntong babar-pisan | lo kiye anglêlur | Banikêm nangis prêmbèyan | yata wanci ing ratri wus bangun enjing | Jèngraga nulya mêdal ||

100. Maring sêndhang sêdyanya anganti | jinabad laju ing wêktu salat | jênêk nèng sêndhang pupujèn | kang tinilar sru wuyung | taksih padha pating barêkis | yata kang anèng langgar | dènnya nendra wungu | laju ngambil toya kadas | Kulawirya Nuripin wus samya tangi | laju marang paheran ||

101. Ngambil toya wulu myang Nurbayin | wusnya kadas Ki Nuripin adan | wusnya sunat pupujine | anulya ngangkat pêrlu | Jayèngrêsmi ingkang ngimami | surat wusing Patekah | Sujada asujud | rêkangat lir surat Kasar[112] | iktidale abêngal wus dèn-Kunuti | antara nulya bakda ||

102. Pragat pupujiyanira sami | sêsalaman Jèngrêsmi ris nabda | paman Nurbayin ngong mangke | arsa laju lêlaku | rêbut mangkat mupung aenjing | mung kang Raga-mênggala | punapi saèstu | tumuturing lakuningwang | Ki Nurbayin umatur lamun marêngi | mangke kêdhik yèn siyang ||

103. Kawularsa saos sarap ènjing | Jayèngrêsmi aris saurira | paman wus sun têdha sihe | Jèngrêsmi dugèng kalbu | wruh lêgêde ri Jayèngragi | malih andikanira | paman lamun sèstu | putranta Raga-mênggala | tumut ring sun lah sêngganana dèn-aglis | Ki Nurbayin asigra ||

104. Andhatêngkên marang ki pêtinggi | Raga-mênggala anulya gêpah | marêk prapta ing ngarsane | Jèngrêsmi ris amuwus | kakang Raga-mênggala mangkin | kularsa lumajuwa | mring Lêmbuastèku | mênawa dhangan kang Raga | manira yun umangkat mupung sih enjing | Raga-mênggala turnya ||

105. Punapinggih botêna ngêntosi | pasugata sêsèmèkan enjang | Jayèngrêsmi lon dêlinge | baya kang mupung esuk | langkung bêgja mangke ing margi | matur inggih sakêdhap | ngong mantuk

--- 9 : 231 ---

karuhun | lèngsèr prapta wismanira | angrêrukti bubucu wus amiranti | sinarang tapak-dara ||

106. Dandan mrabot wanan kotang silir | sruwal kombor bêbêd jijigrangan | bênting sarwa lingsêt kabèh | kalung klewang abênthu | srigak kokok jadhug (n)dèsèki | wus rumat sêdayanya | nuduh wong têtêlu | ambêkta sêsangunira | kang sawiji mandhi talêmpakirèki | nulya marêk ing ngarsa ||

107. Maksih rêmêng-rêmêng saput siti | Jayèngrêsmi myat Raga-mênggala | tan mèngèng kasaguhane | ngalêmbanèng jro kalbu | angandika marang Nurbayin | wus man ngong madal pasilan | pasilan lumaju | andum basuki kewala | nulya sêsalaman Nurbayin turnya ris | andhèrèkkên raharja ||

108. Jayèngrêsmi Ki Kulawiryèki | sawusira samya sêsalaman | adan umangkat lampahe | Raga-mênggala gupuh | amêncalang anèng ing ngarsi | kang tinilar sungkawa | cuwa manahipun | yata kang samya lumampah | turut dhadhah wau ta Ki Jayèngragi | nèng sêndhang maskumambang ||

583. Maskumambang

1. Mêthuk marga wus tundhuk lampahira ris | nut ing pagalêngan | asri kang pêksi munyènjing | cingcing-goling branjangannya ||

2. Myang pangwuhing sawung kêluruk kapyarsi | kang mêthoki kêndhang | banène rarywa ngon tangi | wênèh kang masang rakitan ||

3. Mèh raina Hyang Aruna mamêdhari | sumirat bang wetan | ima mawêr anglulungsir | pulas pulasing awiyat ||

4. Lir manjêthi raras kumitir sumampir | tirah tuturutan | seta rêkta pita wilis | dadu paul kapuranta ||

5. Byar Hyang Andakara ujwala marmani | sèsining kanangrat | mulêlêng kadi netraning | Hyang Kala-bintulu raja ||

--- 9 : 232 ---

6. Kêdran mega kasorot kadya ngidhêpi | tumênggi kasunar | nirkên lamuking sêkalir | pêdhut mirut kamarutan ||

7. Pan anglela rênggêding patra kinardi | lawaking lêlêbak | rêngating kisma maèksi | rurumput kêbês kêbunan ||

8. Kasêrampat ing pada dadya ngêbêsi | jangkrik bêring jongkang | angêrik ramya angiring | sari rurungwaning enjang ||

9. Myang sêlèting pêcut mêgawe ngabani | mesa lêmbunira | asantak (m)bêkisirèki | hir bo ho ho iya kiya ||

10. Datan ana anglêbar mangsaning sabin | gaga myang sorotan | patêgalan palanya sri | srênti mangsèng pasabinan ||

11. Kang (m)bêrujul anggaru bubak anamping | kang nêbar rumêgag | gumundha myang mêmping kuning | mêrkatak kang pêpanènan ||

12. Miwah kang nèng gubug anggobyak sêsawi | karak ginoprakan | asêntak panggusah pêksi | prit-aking gêlathik nêba ||

13. Akukukan sarêntèn pating jalêrit | anggonjèng kêncangan | wênèh nèng gubug miranti | rêbaban kêndhang gambangan ||

14. Gêndhot gêndhing Onang-onang dèn-sindhèni | sarwi sinênggakan | gubug kiwa têngênèki | ting balêrèk bêbêkikan ||

15. Ki pêtinggi Raga-mênggala ngaruhi | hus-hus oyah-oyah | polahane tunggu pari | (n)dadak nganggo gagêndhotan ||

16. Nora ilok nèk bogang parimu joprit | bocah gal-ugalan | cêblung ngêndi tunggu pari | padha mêncul popocolan ||

17. Jêge bocah Cangkal sapa kae lali | nauri baturnya | pun Gronang lawan pun Kucir | pun Santa lawan pun Lundha ||

18. Gêndhotipun pun Cêpèr rare ing Sênting | gagêncèhanira | mring rare sêkawan sami | tan kêna sah dalu siyang ||

19. Ki pêtinggi gumuyu sarwi nauri | lonthene cah edan | cilik kuwat dèn-kapati | pilang-pilang nora jêbat ||

20. Samya suka gumuyu sêdayanèki | Kulawirya latah | angling marang Ki Nuripin | kae Pin kalimanana ||

21. Nèkne awèh wong ika ingkang mapati | mara ta mronoa | mèsêm matur maleroki | prayoganipun paduka ||

--- 9 : 233 ---

22. Kang kèringan lan pantês ingkang jêlanthir | kula tan keringan | ajrih yèn dipun-kapati | athuk lumampah sêkeca ||

23. Ginaguyu sêdaya pating guligik | Nuripin samêrga | tansah nolih angaruhi | hih enak têmên pinirsa ||

24. Krasa têmên atiku mêngkene iki | rasa tumindaka | kudu lèrèn tan lumaris | krungu gêndhing ginêndhèngan ||

25. Jayêngraga msêm nolih mring Nuripin | sarwi ris ngandika | cêdhak têmên ujar iki | Nuripin masang kabisan ||

26. Nuripin mêngngès nyakot ilatnèki | ngungkrêd gulunira | Ki Wirya ngagagi bithi | Ki Ripin mingkar glêgêsan ||

27. Angaruhi wong gambangan lyan (ng)gonnèki | e lo kae sapa | sing (ng)gambang ngêjor-êjori | sing jamak kaya mêngkana ||

28. Nora ethor anggambang kudu anggêndhing | ande bêtah (ng)gambang | Jèngraga Kulawiryèki | gumujêng sarwi ngandika ||

29. Kaya e wong (ng)gambang kêpriye Nuripin | tan enak piniyarsa |[113] gêndhing apa kae Ripin | puniki lamun pokro-a ||

30. Pan Lung-gadhung nanging Lung-gadhung pênyakit | limrahe wong (ng)gambang | lêt sêkawan gêmbyangnèki | nika lêt tiga tiniga ||

31. Sêdangune mêkatên tan salin-salin | nukêri talingan | pêngrasane wus ngluwihi | tan bisa kudu anggambang ||

32. Ki Kulawirya latah sarwi nudingi | Jèngrêsmi Jèngraga | gumujêng dènnya myarsa ngling | ya bênêr bleroning gambang ||

33. Dene sira pintêr anitèni uni | lir tau anggambang | Ki Kulawirya nambungi | dhasar wus sok (m)barang gambang ||

34. Angacêmut matur duk napa nglampahi | sadhêglo aneya | inggih sagêd anitèni | panabuhe lêd sakawan ||

35. Jayèngrêsmi angling ya bênêr Nuripin | angugêmi adad | pêkolèh rasaning angling | salirning adad tan owah ||

36. Yata kang samya mahawèng ngêmu enjing | kathah tiningalan | wus tan ngambah wana wukir | naruntun kanthining desa ||

--- 9 : 234 ---


§ Miturut gurulagunipun dhawah 'lêgêna': a: ing ngriki dhawah 'taling tarung': o. (kembali)
§ Miturut gurulagunipun dhawah 'lêgêna': a: ing ngriki dhawah 'taling tarung': o.
Kurang satu suku kata: ingusapan ing sisikut. (kembali)
Kurang satu suku kata: ingusapan ing sisikut.
Kurang satu suku kata: sang Kala-sri ing ngarêpku. (kembali)
Kurang satu suku kata: sang Kala-sri ing ngarêpku.
winadhahan. (kembali)
winadhahan.
§ Ing Sêrat Cênthini Pisungsung / anglêng /. (kembali)
§ Ing Sêrat Cênthini Pisungsung / anglêng /.
Biasanya guru lagu a. (kembali)
Biasanya guru lagu a.
Biasanya guru lagu a. (kembali)
Biasanya guru lagu a.
Biasanya guru lagu u. (kembali)
Biasanya guru lagu u.
Biasanya guru lagu u. (kembali)
Biasanya guru lagu u.
10 Biasanya guru lagu a: ayo iya ayo iya. (kembali)
Biasanya guru lagu a: ayo iya ayo iya.
11 § Prayoginipun / Bèrang-kècèr /. (kembali)
§ Prayoginipun / Bèrang-kècèr /.
12 Biasanya guru lagu i: ngimpi. (kembali)
Biasanya guru lagu i: ngimpi.
13 § Prayoginipun / sajaman /. (kembali)
§ Prayoginipun / sajaman /.
14 Variasi dari nama tembang: Pucung. (kembali)
Variasi dari nama tembang: Pucung.
15 Ambarêngkut. (kembali)
Ambarêngkut.
16 Lebih satu suku kata: Pan sinêngguh isi kèh pêngajinipun. (kembali)
Lebih satu suku kata: Pan sinêngguh isi kèh pêngajinipun.
17 § Prayoginipun / mingsrani /. (kembali)
§ Prayoginipun / mingsrani /.
18 § Prayoginipun / tan /. (kembali)
§ Prayoginipun / tan /.
19 barêng. (kembali)
barêng.
20 § Prayoginipun / kèdêkan /. (kembali)
§ Prayoginipun / kèdêkan /.
21 antolnya. (kembali)
antolnya.
22 bêndaraku. (kembali)
bêndaraku.
23 § Prayoginipun / bagêring /. (kembali)
§ Prayoginipun / bagêring /.
24 ngêjur. (kembali)
ngêjur.
25 § Prayoginipun / duksa /. (kembali)
§ Prayoginipun / duksa /.
26 § Kêkathahên sawanda, prayoginipun / lara /. (kembali)
§ Kêkathahên sawanda, prayoginipun / lara /.
27 rêmuk. (kembali)
rêmuk.
28 mèncêp. (kembali)
mèncêp.
29 Biasanya guru lagu u: lampahipun. (kembali)
Biasanya guru lagu u: lampahipun.
30 § Prayoginipun / ron-ron /. (kembali)
§ Prayoginipun / ron-ron /.
31 ko(k) pindho-a. (kembali)
ko(k) pindho-a.
32 ing akathah. (kembali)
ing akathah.
33 Biasanya guru lagu: wismanipun. (kembali)
Biasanya guru lagu: wismanipun.
34 dènnya. (kembali)
dènnya.
35 Lebih satu suku kata: sabab wus myarsa warta. (kembali)
Lebih satu suku kata: sabab wus myarsa warta.
36 kinèn. (kembali)
kinèn.
37 Kurang satu suku kata: naosakên sugata. (kembali)
Kurang satu suku kata: naosakên sugata.
38 Lebih satu suku kata: Nurbayin lon turira. (kembali)
Lebih satu suku kata: Nurbayin lon turira.
39 Lebih satu suku kata: samya dhatêng mring kula. (kembali)
Lebih satu suku kata: samya dhatêng mring kula.
40 § Prayoginipun / olèhe m)badhog /. (kembali)
§ Prayoginipun / olèhe m)badhog /.
41 Variasi dari nama tembang: Girisa. (kembali)
Variasi dari nama tembang: Girisa.
42 § Prayoginipun / duka-dalêm /. (kembali)
§ Prayoginipun / duka-dalêm /.
43 § Prayoginipun / mam /, saking: imam. (kembali)
§ Prayoginipun / mam /, saking: imam.
44 § Prayoginipun / mring /. (kembali)
§ Prayoginipun / mring /.
45 § Prayoginipun / pêmbatange /. (kembali)
§ Prayoginipun / pêmbatange /.
46 balilu. (kembali)
balilu.
47 sangsaya. (kembali)
sangsaya.
48 § Prayoginipun / kinalilan /. (kembali)
§ Prayoginipun / kinalilan /.
49 § Prayoginipun / mam /, saking: imam. (kembali)
§ Prayoginipun / mam /, saking: imam.
50 Kurang satu suku kata: ingkang liningan agêpah. (kembali)
Kurang satu suku kata: ingkang liningan agêpah.
51 § Prayoginipun / jêndhil /. (kembali)
§ Prayoginipun / jêndhil /.
52 sêkar. (kembali)
sêkar.
53 kanthil lan. (kembali)
kanthil lan.
54 Kurang satu gatra 8a. Soeradipoera (1912): nèng lungsèn tan pati kêkah (Pupuh 257.12.3). (kembali)
Kurang satu gatra 8a. Soeradipoera (1912): nèng lungsèn tan pati kêkah (Pupuh 257.12.3).
55 sasisih / anisih. (kembali)
sasisih / anisih.
56 Variasi dari nama tembang: Balabak. (kembali)
Variasi dari nama tembang: Balabak.
57 § Prayoginipun / tangane /. (kembali)
§ Prayoginipun / tangane /.
58 § Prayoginipun / dlèrèngan /. (kembali)
§ Prayoginipun / dlèrèngan /.
59 § Prayoginipun / anutug /. (kembali)
§ Prayoginipun / anutug /.
60 § Prayoginipun / micarèng /. (kembali)
§ Prayoginipun / micarèng /.
61 Lebih satu suku kata: ing mangkya (n)jêng paduka. (kembali)
Lebih satu suku kata: ing mangkya (n)jêng paduka.
62 § Prayoginipun / (m)bêdhodhog /. [Lebih satu suku kata: 8o, bila (m)bêdhodhog]. (kembali)
§ Prayoginipun / (m)bêdhodhog /. [Lebih satu suku kata: 8o, bila (m)bêdhodhog].
63 Kurang satu suku kata: Tujune glis balêdug. (kembali)
Kurang satu suku kata: Tujune glis balêdug.
64 Variasi dari nama tembang: Mêgatruh. (kembali)
Variasi dari nama tembang: Mêgatruh.
65 Biasanya guru lagu u: puniku. (kembali)
Biasanya guru lagu u: puniku.
66 Variasi dari nama tembang: Pucung. (kembali)
Variasi dari nama tembang: Pucung.
67 Kurang satu suku kata: Nurbayin tunggul desèki. (kembali)
Kurang satu suku kata: Nurbayin tunggul desèki.
68 Biasanya guru lagu i: nunggoni. (kembali)
Biasanya guru lagu i: nunggoni.
69 Biasanya guru lagu i: cabi. (kembali)
Biasanya guru lagu i: cabi.
70 Kurang dua suku kata: Amanipun ulêr sarat lawan lutung. (kembali)
Kurang dua suku kata: Amanipun ulêr sarat lawan lutung.
71 tinuruta. (kembali)
tinuruta.
72 Variasi dari nama tembang: Dhandhanggula. (kembali)
Variasi dari nama tembang: Dhandhanggula.
73 pinrênah. (kembali)
pinrênah.
74 kongkah-kongkih. (kembali)
kongkah-kongkih.
75 Biasanya guru lagu i: angintip. (kembali)
Biasanya guru lagu i: angintip.
76 Kurang satu suku kata: ni Banêm alon wuwusnya. (kembali)
Kurang satu suku kata: ni Banêm alon wuwusnya.
77 Lebih satu gatra. Soeradipoera (1912) tidak ada gatra ini. (kembali)
Lebih satu gatra. Soeradipoera (1912) tidak ada gatra ini.
78 Lebih dua suku kata, dan biasanya guru lagu e. Soeradipoera (1912) gatra ini menjadi gatra ke-dua. (kembali)
Lebih dua suku kata, dan biasanya guru lagu e. Soeradipoera (1912) gatra ini menjadi gatra ke-dua.
79 Lebih satu suku kata: dene tan lèthèh gupak. (kembali)
Lebih satu suku kata: dene tan lèthèh gupak.
80 Kurang satu suku kata: ni rara agupuh. (kembali)
Kurang satu suku kata: ni rara agupuh.
81 § Prayoginipun / nganjung-jung /. [Kurang satu suku kata: pinênêt nganjung-nganjung]. (kembali)
§ Prayoginipun / nganjung-jung /. [Kurang satu suku kata: pinênêt nganjung-nganjung].
82 ujarku. (kembali)
ujarku.
83 Kurang satu suku kata: ngilir aliru rasa. (kembali)
Kurang satu suku kata: ngilir aliru rasa.
84 cêthat-cêthêt. (kembali)
cêthat-cêthêt.
85 Kurang dua suku kata: kaogêk-ogêk rongèh ing tingkah. (kembali)
Kurang dua suku kata: kaogêk-ogêk rongèh ing tingkah.
86 kapenak. (kembali)
kapenak.
87 tambuh-tambuh. (kembali)
tambuh-tambuh.
88 Kurang satu suku kata: namung akèn mêngkarag anjêgrak. (kembali)
Kurang satu suku kata: namung akèn mêngkarag anjêgrak.
89 anggarêsah. (kembali)
anggarêsah.
90 Kurang satu suku kata: ni rara Banikêm lan Baniyah. (kembali)
Kurang satu suku kata: ni rara Banikêm lan Baniyah.
91 Lebih satu gatra. Soeradipoera (1912) tidak ada gatra ini. (kembali)
Lebih satu gatra. Soeradipoera (1912) tidak ada gatra ini.
92 § Prayoginipun / kêthaha kudu rip /. (kembali)
§ Prayoginipun / kêthaha kudu rip /.
93 ambêdêdêng. (kembali)
ambêdêdêng.
94 § Prayoginipun / pati /. (kembali)
§ Prayoginipun / pati /.
95 § Prayoginipun / hyun /. (kembali)
§ Prayoginipun / hyun /.
96 § Prayoginipun / andéné /. (kembali)
§ Prayoginipun / andéné /.
97 § Ing Sêrat Cênthini Pisungsung / si Dhituh /. (kembali)
§ Ing Sêrat Cênthini Pisungsung / si Dhituh /.
98 Kurang satu sukun kata. yèn dèn tutugêna wong iki. (kembali)
Kurang satu sukun kata. yèn dèn tutugêna wong iki.
99 Lebih satu suku kata, dan biasanya guru lagu a: tênagane kèrogan lir jaran. (kembali)
Lebih satu suku kata, dan biasanya guru lagu a: tênagane kèrogan lir jaran.
100 nglinggihi. (kembali)
nglinggihi.
101 § Prayoginipun / ambadêdêng /. (kembali)
§ Prayoginipun / ambadêdêng /.
102 § Prayoginipun / akadhung /. (kembali)
§ Prayoginipun / akadhung /.
103 pinrih. (kembali)
pinrih.
104 Kurang satu suku kata: mara tak bênêrné ingkang mapan. (kembali)
Kurang satu suku kata: mara tak bênêrné ingkang mapan.
105 § Prayoginipun / bêdhèk /. (kembali)
§ Prayoginipun / bêdhèk /.
106 § Prayoginipun / kadugi /. (kembali)
§ Prayoginipun / kadugi /.
107 § Prayoginipun / tug /. (kembali)
§ Prayoginipun / tug /.
108 Biasanya guru lagu a. (kembali)
Biasanya guru lagu a.
109 Lebih satu suku kata: Baniyah ge dèn-mêngakkên lawang. (kembali)
Lebih satu suku kata: Baniyah ge dèn-mêngakkên lawang.
110 § Prayoginipun / paggêlurira /. (kembali)
§ Prayoginipun / paggêlurira /.
111 § Prayoginipun / pêngkêrêdan kumêpyur /. (kembali)
§ Prayoginipun / pêngkêrêdan kumêpyur /.
112 § = Al Kautsar. (kembali)
§ = Al Kautsar.
113 Lebih satu suku kata: tan enak pinyarsa. (kembali)
Lebih satu suku kata: tan enak pinyarsa.