Dasanama, Anonim, 1932, #1903

Dasanama

--- 0 ---

1. Dasanama, 2. Côndrasangkala, 3. Patraping anyêrat, 4. Mas Ngantèn, 5. Suluk Luamah, 6. Namaning para Nabi kang wontên Kuran, 7. Jimat, 8. Widyakarana, 9. Widyapradhana, 10. Dumuginipun Widyakarana.

--- 1 ---

Awignamastu namasidhi. Punika Sêrat Kawi Dasanama, kapratelakakên namanipun satunggal-tunggal kang gumêlar wontên ing jagad, utawi namanipun ingkang wontên salêbêting badan sajawining badan, kapratelakakên kados ing ngandhap punika warninipun sadaya.

Kang rumiyin namaning rambut :
rema | roma | wèni | jata.[1]
Namaning sinom :
sinwam | tarna | srinata.
Namaning êndhas :
êndhas | sirah | mastaka | murda | ulu | kumba | utamôngga | pasuhunan | sidhira.
Namaning polo :
utaka | pukara.
Namaning nyêng-unyêngan :
munyung | munyêng | pundri | pundran | ungsran.
Namaning bun-êmbunan :
pasundhulan | panuhun | wuwunan | nabyuka.
Namaning rai :
wadana | nayaka | swa | pasuryan | paraupan | muka | nana | waktra | aswa | golaka.
Namaning bathuk :
larapan | paradinan | ratha | canta | bahli | thila | dahya | watriya | wathawa.
Namaning mata :
tingal | soca | netra | aksa | aksi | èksi | ecana.
Namaning alis :
imba | êni | drasthi | nahya | siratmaya.
Namaning idhêp[2] :
irpya | wiruya.
Namaning tlapukan :
pakêjêpan | dyaraksa | nitrama | padhelan.
Namaning tadhah luh :
tarinjilan | taritisan.

--- 2 ---

Padoning maripat :
padaksi | sanira.
Namaning ulat :
nitya | naya | liring | wulat | nayana | jaswa.
Namaning pasu :
paswa | salimba | nayantara.
Namaning irung :
grana | trisma | nasika | parsana.
Namaning pipi :
pangarasan | paya-paya | julingha.
Namaning kuping :
talingan | karna | panalinga | pangrênga | kêpêh | kênoh | padlingan.
Namaning godhohing kuping :
pani | panoka.
Namaning pêpilingan :
pilisan | pamindhi | pindaka | salimuka.
Namaning lambe :
lathi | talawya | wiwrita | wiruca.
Namaning cangkêm :
tutuk | panglinga | jurama | dukara.
Namaning untu :
waja | dênta | ungsa | udata.
Namaning siyung :
dhrastha | dodaka | anudata | jatha | jêthis.
Namaning êbam :
bahêm | watma.
Namaning gusi :
gos | brima | podata.
Namaning ilat :
lidhah | jihwa.
Namaning têlak :
lak-lakan | patlak | jaludha.
Namaning cêthak :
ludhaka | pakima.
Namaning gorokan :
gurung | têngkran | padinan | goludha | luwidha | janggarma.
Namaning kalamênjing :
panghula | kalmasu | kalanjura.

--- 3 ---

Namaning janggut :
dhagu | garguta.
Namaning uwang :
wêhang | wêgang | wanggita.
Namaning gulu :
tênggak | tênggêk | jôngga | lungaya | lungkeya.
Namaning tênggok :
janggata | tanggota.
Namaning githok :
griwa | jitha | prastha.
Namaning pundhak :
pamidhangan | luwisa | bujangsa.
Namaning sêsalang :
sale-sale | salsalika.
Namaning bau :
buja | wahwa | sikara | bahya | bahyi | buja.
Namaning tangan :
kasta | aswa | asta | lngan | rutya | wdun | lungiyan.
Namaning cangklakan :
kèlèk | goswa.
Namaning sikut :
siku | lunggiya | lunggana.
Namaning ugêl-ugêl :
jurung | panggri | sudipa.
Namaning èpèk-èpèk :
têpak | têpaswa | gumpita.
Namaning dariji :
jari | nyari | suweda.
Sêlaning dariji :
asman | amlita.
Namaning jêmpol :
êmpol-êmpolan | kuhita.
Namaning panuduh :
tuding | panêdah | tamuduhan.
Namaning panunggul :
manika | panalika | ulu jari.
Dariji manis :
jari madu | namika.
Namaning êtoh :
sêpahan.
Namaning jênthik :
ênthik-ênthikan | kalingkingan.

--- 4 ---

Namaning kuku :
kanaka | tulangsa | makri | tumit.
Namaning brêngos :
rawis | kumbala | kumis.
Namaning godhèg :
jambang.
Namaning jenggot :
bris | jèbrès.
Namaning simbar jaja :
jagamaja.
Namaning jaja :
dhadha | pranaja | jangsa = krudha.
Namaning susu :
pambayun | payudara | saridha | tetya | lêmak | santên.
Namaning pulung ati :
kêkulung | lêmbana.
Namaning wêtêng :
padharan | garba | dhara | udara | dhandhun | bandhut.
Namaning wudêl :
pusêr | tungtunan | nabi | umadya.
Namaning lambung :
gepya | udaya | iring.
Namaning iga :
rusuk | juringan.
Namaning têpak :
sanggat | sanggata | watwaha | lêmbi.
Namaning gigir :
pêngkêran | pugyatan | kriha | adadha.[3]
Namaning ula-ula :
tanggola | adodaya.
Namaning walakang :
wadidang | turwaka.
Namaning bokong :
bocong | wangkong | wangku | ataski | prasila | pasmika.
Namaning silit :
mèdi | jubur | pantat.
Namaning pajalêran :
pasta | lada | purus | purusa | linggana | pêli | gathèl | guthul.
Namaning konthol :
palandhungan | gintungan | siraswa | landhuka.

--- 5 ---

Namaning pawèstrèn :
has | baga | turuk | hès | blêki | pasti.
Namaning itil :
krêntika | wagaprana | karêntya.
Namaning pupu :
paha | supit | tur.
Namaning dhêngkul :
jêngku | drakuka | jungkala | jungkalika.
Namaning sikil :
suku | sampeyan | kila | pada | paduka | jêng | jung.
Namaning polok :
padaksa | padaraka | padaraksa.
Namaning tungkak :
jungkare | sangkila.
Namaning dalamakan :
talapakan | pacakan | talapada | pangkaja | padaka | talajung.
Namaning ati :
manah | galih | praya | wardaya | driya | tyas | praha | twas | ambêg | sota | cita | sita | hrêdaya | drana.
Namaning jantung :
tungtut | anyana.
Namaning lêmpêru :
paru-paru | ampadu |[4] parwadha.
Namaning usus :
iswa | pusdhara.
Namaning otot :
urata | paradha | anggota.
Namaning bayu :
waywa | nadi.
Namaning balung :
tosan | tulang | walêngka | sadhiha.
Namaning sungsum :
saswama | sadisya | gêgala.
Namaning daging :
palmaka | srabda.
Namaning gajih :
walam | lêmak | pidyaka.

--- 6 ---

Namaning gêtih :
rah | marus | rudhira | ludira.
Namaning kulit :
walulang | wacucal | carmma | turila.
Namaning wulu :
bulu | arlla | krima.
Namaning badan :
awak | yrangka | sarira | angga | ôngga | wak | lingga | langgana | wônda | tubuh | sulaksana | raga | pasikêpan.
Namaning nyawa :
atma | hatma | jiwa | jiwita | suksma.
Namaning mani :
rahsa | sindurêtna | rêtta | manimaya.
Namaning êluh :
aringêt | arimut | riwe | swanita | karwaya | erangga.
Namaning idu :
kêcok | kêcoh | ludha | criwaya.
Namaning ambêkan :
uswasa | wayuwita.
Namaning wêwayangan :
graya | paryana | mayangga | luyana.
Namaning andhêng-andhêng :
karandhêng | wintangga.
Namaning ratu :
endra | nareswara | nare[5] iswara | narendra | narendradipa | nareaji |[6] prabu | nareprabu |[7] nararya | nararyadipa | narpati | nrêpati | narapati | narpa | dhipati | dhipa | buhpati | bupati | naradipa | buhpala | buhpalaka | bupalaka | bumipala | buminata | mangkubumi | sitipati | sri | srinata | nata | sang nata | raja | maharaja | sinuhun | susuhunan | sang siniwi | dhatu | sang sri |

--- 7 ---

kangjêng | dipa | pamasa | pangêmpyan | aji | naranata | srindra | nara.[8]
Namaning kangjêng ratu :
mahisi | wara mahisi | nata mahisi | narendra mahisi | nrêpawadu | narèswari | narpaduhita | duhita | narpadayita | dayita | garini | narendra garini | paramèswari | pramèswari | supatni | nata dèwi | patni | sri supatniswari | natarèni | prawara mahisi | raja mahisi | sriyodati | lêksmiwati | bini aji | rakyan bini aji | padmi | supadmi.
Namaning pandhita :
rêsi | wiku | wikwa | mahawiku | yati | suyati | mahayêkti | yogi | mahayogi | sidhya | sidha | yampu | yampuh | brahmana | bramaha | sunnya | sidhawikwa | yatiwara | dwijawara | maha pinundhi | muniwara | maharêsi | mahamuni | sidhayogi | sidhayogiswara | munindra | yegindra | sang mahêning.
Namaning pujôngga :
kawirêja | kawiradya | kawiswara | sang akawi | kawindra | kawiwara | paramakawi | paramabasa | paramasastra | môndraguna | awicarita | mardawalagu | mardibasa | sambegana | nawungkridha.
Namaning santana :
wandu warga | wandu wandawa | wandawa | wangsa wandu wandawa | kulayadu | kulayadu wandu wandawa | kulawandawa | kulawandu wargga | yadukula | kulawargga | sanak sadhèrèk.

--- 8 ---

Namaning putra :
sunu | suta | tannaya | wêka | atmaja | siwi | wêkaja | yranak | ja | hak | ranak | sunya | syanya | anak.
Namaning pêpatih :
kyan mapatih | rakyan mapatih | rakryan mapatih | mangkupraja | senapati | mantri mukya | adipati | anindya mantri | nataradya | mangkubumi | nayaka waktra | mantri wisesa.
Namaning senapati :
senanata | dipati | senadipa | senapati | natayuda | pramugari.
Namaning prajurit :
wira | prawira | wirayodha | suwira | partiwa | wara | prawara | warayodha | yoda | wirarodra | sura | suranggakara | danuja | dibya | sudibya | widagda | dibyanung.
Namaning tumênggung :
wadana | bupati | nayaka.
Namaning tiyang :
janmi | janma | jalma | jana | nara | manusa | wang | wyang | uwong.
Namaning tanah :
mandhala | pradesa | taniwana.
Namaning nagari :
praja | pura | kutha | nagara | radya | rarjya | rajadhi | rajadhan.
Namaning jagad :
rat, paramodhadya | paramotama | paramosita | paramodita | paramosesa | paramosadha | jagadtraya | rakwiryawan | rat kotyama | rat pramawa | rat kartyawan | rat paramoditaya | paramosesaya.

--- 9 ---

Namaning ênggon :
loka | pada | swana | syana | sana | unggyan | stana | astana.
Namaning bumi :
buhwananda | buhwana | ngandha bumi | ngandha buhwana | bumi mandha | mandhala | bumi mandhala | tri mandhalaya | tri bawana | bawana | kisma | bantala | pratala.
Namaning madyapada :
marapada | aripada | amarapada | manusapada | martyapada | swamanusa | amartyapada | narapada | janmapada | janapada | madyapada.
Namaning dêlahan :
martyaloka | martyalokaya | triloka | janaloka | loka bawana | narahyang | amaraloka | muksapada | kamuksapada | nirayapada | smaralaya.
Namaning omah :
panti | rangka | rangkang | rangkal | nasa | yasa | suyasa | wisma | syawisma | suwèsma | graha | grêha | bale | wangun.
Namaning srêngenge :
surya | raditya | arka | rawi | baskara | diwangkara | haruna | hera | suwandagni | kalandaragni | dinangkara | radeya | andakara.
Namaning rêmbulan :
wulan | yayi | côndra | basônta | sasôngka | kirana | sitangsu | lèk | tèngsu | tanggal.
Namaning lintang :
wintang | bintang | kalintang | taranggana | sudama.

--- 10 ---

Namaning langit :
wiyat | wiyati | jumantara | tawang | awang-awang | antariksa | nabastala | rawismara.
Namaning gunung :
endra | girindra | wukir | acala | aldaka | arga | giri | parwata | parbata | parsa | ardi | imawan.
Namaning banyu :
tirta | warih | toya | ranu | gangga | we | tuban | jahning | jahnawi | sindu | udaka.
Namaning alas :
wana | bana | tarataban | wulusan | wanawasa | wanadri | wanapringga | lirang | wêlahan | wanantara | utan | rimba | wanardi.
Namaning angin :
barat | maruta | pawana | samirana | bayu | anila | pracôndha | bajra | sindhung | lesus | prahara.
Namaning udan :
jawuh | jawêh | jawah | warsa | wrêsti | riris | surur | caracap | sra.
Namaning gêni :
pawaka | dahana | brama | bahni | anala | apuya | puyi | latu.
Namaning sagara :
samudra | jalanidhi | udaya | udadi | hèrnawa | waudaya | waudadi | tasik | jaladhiyan | jadhi | nadi | jaladri | maodadi | laut.

--- 11 ---

Namaning kêdhaton :
pura | purana | puraka | kanyapuri | puri | antapura | prasadarga | purantara | tajya | dhatulaya | taji | kadhatyan | purasaba | karatyan | kanyapura | karaton.
Namaning para arum :
dyah | ngadyahi | adyahi | rèni | wara rèni | kanya | kanyapuri | wara kanya | kanyaka | wara kanyaka | wara kami | kamini | wara kamini | wangadya | wangadyahi | wanudya | strya | anakbi | anak bini | wara taruni | taruni | patni | wadu | marmadu | wanita | rêtna wanita | rêtna duhita | duhita | wara duhita | dayita | wangadya | wangadyaki | wangadyahi dalêm | stri-stri rêtna | wara kanya.
Namaning pasarean :
pakasutan | pakulèn | pagulingan | pakêjêpan | pamrêman | parêman | paturwan | pasarean | patilêman | paturon | tilam | tilam rum | jinêm rum | jungut | pajungutan | gupit | jinêm mrik | pasuptan.
Namaning pêpajangan :
pawarangan | môndhakiya | pakasutan | patanèn | pakobongan | pagubahan.
Namaning balekambang :
yasa kambang | wisma kambang | môndakini.
Namaning sanggar palanggatan :
môndakini | pidik | pamidikan.
Namaning pamêlêngan :
pamursitan | pahoman | pasamadèn | pidikan | pahêningan.

--- 12 ---

Namaning kêthèk :
wre | rewônda | wanara | palwaga | palgosa | juris | monyèt | bêdhès | kênas | munyuk | bruk | kapi | kuthila | kuthilapas | gocara | kêra.
Namaning cèlèng :
cêlêngan | andhapan | waraha | sungkara | wêg | wag | jubris | wijung | batwi | durgangsa.
Namaning ula :
sawêr | sarpa | taksaka | urar | naga | antaga | bujôngga | aliman | nuwinda | wiswaka | wisu.
Namaning sapi :
lêmbu | andana | andaka | gomara | iyata | lambana | gutara | sumwata | nadrika | gorawa | biksu | garwita.
Namaning lawang :
badra | baprodya | dwara | dyara | dwari | dyarala | dwarala | dyaralaya | pintu | wiwara | kori, kontên.
Namaning golèk :
curpa | tima | pratima | upadi | suwarna | surupa.
Namaning sato kewan :
satwa | mêrgu | mrêga | wrigu | ataga | pasu | burwan | atbana | lubana | wrêgana.
Namaning gajah :
liman | asti | dwipa | dipôngga | diradha | matêngga | samaja | samadya | waniti | kunjana | dirodana | èsthi | gathamuthu | brajamuka | gajaksa.

--- 13 ---

Namaning jaran :
kapal | kuda | wajik | aswa | turôngga | adraba | undhakan | kalêngki | kalangkya | prasita | swaninda.
Namaning macan :
sima | singa | singha | mong | kesari | arimong | sardula | pragalba | margadipa | margapati | wagra | arimba.
Namaning banthèng :
andaka | angun-angun | yawa | jawidha | go | goh | gawaksa | gawindra | gurisa | sarawa.
Namaning kêbo :
maesa | miswa | gomi | mundhing | andhanu | srawana | danuka | gopaka | badhagas | sityaka | karbwita.
Namaning asu :
sêgawon | anjing | sona | srênggala | camêra | cika | swa | kuwaka | bugêl.
Namaning uwa-uwa :
tutuha | srikangka | bruwarda | windra | lolidha | lawus | hwaba.
Namaning kucing :
pusa | posiya | pawasa | kusingha | uridha | kumwangga | lindhika | windula.
Namaning manjangan :
sangsam | maklana | sangkula | jêngkula | arusa | randhi | rusah | wrangga.
Namaning kuwuk :
brewa | griwa | grêmusa | wilpusa | srênggampa | kukwaka | grêdawa | grêdula | grênda.
Namaning kidang :
arina | arinya | ujung | kênas | sanggira | walkasa | dhinangsa | paula.

--- 14 ---

Namaning lutung :
joni | anjani | kanjura | krêsnadha | wiruka | krêsnangga | tanuki | budhêng.
Namaning kancil :
sasa | sahasa | makala | palguna | kancita | marguna | wariga | amika.
Namaning luwak :
wulik | lêwis | arwaka | lardha | angkyatbuta | witridha | byatati.
Namaning wêdhus :
menda | kambing | ami | badro | badrawadha | padrewana | wrisa | gandhora | askendra | duma.
Namaning warak :
barkita | ascarma | libra | karthupa | panyula | sandêla | êndhêpan | durgangga.
Namaning tukang :
tutuka | limbo | kandhuki | darkya | jurwama.
Namaning landhak :
pangswang | wurandhêk | êntir-êntir | wirundisa | sujika | duryangga.
Namaning sênggung :
sênggora | sriba | sahriba | lêngkosa.
Namaning wrêgul :
sênggir | wurikta | sababa | baglana.
Namaning kasturi :
kasturya | rawidha | padhyaksa | turila.
Namaning trênggalung :
trangglang | wilangka | sanggrita | trambawa.
Namaning kênthus :
pêthangkus | gênthorang | kwandaka | dumira | kênthu | katyaka.
Namaning lingsang :
waringsa | yuywi | kapwa | canana | dokara.
Namaning garangan :
walagra | gitraka | sapwan.
Namaning rase :
rasya | lodha | gandaka | marwaga | januka | widada | widarsa.

--- 15 ---

Namaning bajing :
wayingha | wasukta | ikurita | panyuba | niyuninda.
Namaning jalarang :
dyararang | dahrika | wriha | cinggara.
Namaning tikus :
wêgèng | wêgyang | musika | usthaka | krakitha | brita | jinadha.[9]
Namaning cêcak :
murti | srêpana | wêrca | wêca-wêca.
Namaning têkèk :
basu | satmaka | walutru | darnita | wêrcagung.
Namaning bunglon :
tanu | saputhata | bisawarna | taruja | kilasa.
Namaning kadhal :
karla | umêkaka | didika | bundhan.
Namaning kawuk :
sarira | manyawak | miyangga | diksa.
Namaning kodhok :
pas | wiyung | canthuka | wrêstija | weyangga.
Namaning trênggiling :
hola | krêta | tranggiro | tranggircwa | karikla.
Namaning yuyu :
rakatha, karkatha | kalakatha | kratika | kartika.
Namaning kapithing :
dahri | darika | kamitra | kathira.
Namaning kombang :
bramara | satpada | madukara | madubrata | poali | lyali.
Namaning simping :
sipi-sipi | kima | wirêngka | kamura.
Namaning kalabang :
kanaba | manggakala | sirsa | sirusapa | sangkatha.
Namaning wêrna[10] :
kalandaru | winaba | srisawa | lipta | nodha.

--- 16 ---

Namaning codhot :
codhot | laboka | syarima | cwatgora.
Namaning bajul :
buwaya | wuhaya | wayama | wilwaya | wayura.
Namaning gêmak :
puyuh | maningting | kayali.
Namaning prakutut :
kitiran | uka | kiswara.
Namaning gagak :
dhang-dhang | kangka | ajap-ajap.
Namaning banyak :
gangsa | ôngsa | awija | wranggura.
Namaning mêrak :
badhak | cohung | manyura | wayuninda | kuwong | lancung.
Namaning pritgantil :
cucur | kadhasih | tidharsa | tadhahkarsa |[11] wlas-arêp | rês-rês.
Namaning prênjak :
tamuyana | sri satata | hla.
Namaning cêkaklak :
cintaka | triklaklak | usaya.
Namaning kalajêngking :
kiha | mracika | wrisika | karkala | wikatha.
Namaning jangkrik :
jota | rikrita | mitsnadha.
Namaning coro :
curwa | lipasa | karlaka | wragna.
Namaning gangsir :
makri | tangtira | kintrasa.
Namaning kamôngga :
kamamangga | kyaka | warmata | umêng | gumênggêng.
Namaning pitik :
pitrik | ayam | ahyam | sata | kruha.
Namaning bèbèk :
kambangan | cakrita | cakrama | duwaba.
Namaning maliwis :
silêman | griwis | cakarwa | cakrawaka | cakrangga.

--- 17 ---

Namaning kalong :
kalwang | lêngking | karsaka | gingga | gingguna.
Namaning konang :
karlipa | kardipta | paryana | prawiku.
Namaning lawa :
laba | sèri | sembu | sopta | cot.
Namaning walangkapa :
dumrada | langkapa | cangkring | sranggita.
Namaning cacing :
anwil | lusi | nauti | warcita | wrêtija.[12]
Namaning bulus :
wayangsa | kurmanda | wadhungha | welusa.
Namaning lêmut :
nyamuk | rakadha | murinda.
Namaning tawon :
tabsawata | tusara | mitala.
Namaning mimi :
imi-imi | mindara | mintuna | mithuna.
Namaning kijing :
wahna[13] | krêmisa | lindhana.
Namaning lancêng :
tungkara | anungkara | welatana.
Namaning walang :
wancak | wancala | kithika | wancal.
Namaning kupu :
karmija | trija | drupawa | ranggana.
Namaning kinjêng :
kipada | saspada | trungka | trawanggana.
Namaning lalêr :
masika | ladra | pastika | wisrisa.
Namaning ece :
daki | karaca | kumira | tyacya.
Namaning ulêr :
kramimara | wrêkita | urta | ratyaka.
Namaning tinggi :
tinggyana | kindraka | marusruka | bangsarha.
Namaning iwak loh :
mina | matsya | maswa | jita | wyangga | mira | oti.

--- 18 ---

Namaning manuk :
paksi | kaga | kukila | garudha | garura | garêlya | saimbra.
Namaning sêmut :
brakithi | tutsma | rurinda | kasarya.
Namaning pênyu :
masiran | kêtêm | kêtimwang | kurma.
Namaning punggawa :
pratiwa | batha | partiwa | sumantri | partiwabala | rasika | prameya | punggawa.
Namaning wadyabalatôntra :
baladika | balagana | balapati | brêtyapati | waduaji | batha brêtya | wadyakuswa | balakoswa | balakrama | balawan | bala balawan | bala durbala | wadya kosahana | bala kosawahana | balaskosawahana.
Namaning rencang :
patik | dasih | sahaya | amba | kawuntên | manih | manêh | manih-manih | kawula | ulunan | batur | wadu.
Namaning rencang èstri :
pacara | paridha | paricara | paricarika | paricare | manih | kaka-kaka | kakaka | kaka | kakèr | gundêk | wangingdalêm | parêkan, cèthi.
Namaning wadya apês :
pratiwadama | prati wadyama | brêtya dama.
Namaning kengkenan :
duta | caraka | wimbasara | gandhèk | utusan.
Namaning paksi dara :
kutu-kutu | ambara | mangudara | andhara | parpati.[14]

Catatan kaki:

1. jatha. (kembali)
2. idêp. (kembali)
3. adhadha. (kembali)
4. ampadhu. (kembali)
5. nara. (kembali)
6. nara aji. (kembali)
7. naraprabu. (kembali)
8. nara indra. (kembali)
9. jinada. (kembali)
10. rêna. (kembali)
11. tadhaharsa. (kembali)
12. wrêjita. (kembali)
13. wahana. (kembali)
14. marpati. (kembali)