Abimanyu Kèrêm, Sukir, 1932, #1071 (Hlm. 001-054)

Deskripsi judul
Teks sambungan
  1. Abimanyu Kèrêm, Sukir, 1932, #1071 (Hlm. 001-054). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Cerita
  2. Abimanyu Kèrêm, Sukir, 1932, #1071 (Hlm. 054-104). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Cerita
Image

Serie.No.338 ... f 0.50

Abimanyu Kèrêm

anggitanipun
Sukir
cap-capan 2
Bale Pustaka, Batawi Sèntrêm

--- [1] ---

Abimanyu Kèrêm
anggitanipun
Sukir
cap-capan 2
Bale Pustaka - 1932 - Batawi Sèntrêm

--- [2] ---

Wêwênangipun ingkang ngarang kaayoman miturut anggêr ingkang kapacak ing Sêtat Sêblad 1912 N0.600

--- [3] ---

Sinom

1.nahên ta gancaring kata | môngka bêbukaning tulis | karajan Jênggalarêtna | inggih praja Dwarawati | wênang ingucap bilih | nagari panjang apunjung | kang jumênêng narendra | Mahaprabu Arimurti | ajêjuluk Narapati Padmanaba ||

2.wau ta sri naranata | miyos siniwakèng dasih | alênggah dhampar kancana | pinatik ing sêsotyadi | pêpêk andhèr kang nangkil | sadaya amarikêlu | kang munggwèng byantarendra | putra Pangeran Dipati | Anom Radèn Sômba lêlancuring praja ||

3.jajar lawan ingkang paman | Si Radyan Arya Satyaki | rajaputra Lesanpura | ing paglaran kang anangkil | Udawa Kyana Patih | lan sagung para tumenggung | andhèr pra wadyabala | pindha trunaning udadi | lir ngrubuhkên pancak sujining paglaran ||

4.ya ta enggaling carita | alon ngandika sang aji | mring putra sang narpatmaja | dhuh kulup padha basuki | paran wus sawatawis | sebanta nèng sitiluhur | Dyan Sômba matur nêmbah | nuwun timbalan dewa ji | ulun pundhi kapêtêk ing mastakamba ||

5.kacancang pucuking keswa | dadosa jimat paripih | nuwun sadèrèng paduka | dewaji miyos tinangkil | wonten ing pôncaniti | putrendra manglesot dangu | muhung sêmbah bêktyamba | konjuk ing kangjêng dewaji | dumunung ing pada paduka narendra ||

--- 4 ---

6.manggut ngandika sang nata | dahat sun tarima kaki | tarlèn mung pangèstuningwang | mring sira ambanyu mili | Radyan Sômba wotsari | matur kapundhi pukulun | nata malih ngandika | mring ari Arya Satyaki | apadene ari ya padha raharja ||

7.Radyan Arya Wrêsniwira | umatur saha wotsari | kaka prabu kang timbalan | sakalangkung ulun pundhi | amba cancang ing wèni | kapêtêk wontên ing êmbun | mêwahi kayuwanan | tan lyan sêmbah pangabekti | ulun konjuk pada paduka kakendra ||

8.sang nata arum ngandika | dahat sun tarima yayi | pangèstuningsun mring sira | dyan arya matur kapundhi | sang nata ngandikaris | mring putra sang narpasunu | dhuh putraningsun Sômba | marma sira ingsun piji | ing sebanta aywa dadi gitaning tyas ||

9.kulup dadia wruhanta | ana ingkang ingsun pikir | jatine gyan ngong sineba | mamèt lipuring prihatin | mungguh wosing tyas sêdhih | prakara ing murcanipun | bibèkira Sumbadra | de lalu tan antuk warti | ngong upaya têkèng mêngko durung panggya ||

10.narpaputra duk miyarsa | pangandikanya sang aji | dahat karantaning driya | barubah yayah rinujit | tumungkul awotsari | matur paduka pukulun | môngsa kakilapana | bab murcanipun jêng bibi | dhuh saiba duhkitanipun jêng paman ||

11.awit jêng bibi murcanya | atilar putra taksyalit | pun kulup Bimanyu tansah | siyang ratri gung anangis |

--- 5 ---

pramila paduka ji | tulunga mring kawlasayun | ngulati murcanira | jêng bibi kang nis ing ratri | môngka dadi usadaning tyas duhkita ||

12.ngandika sri naranata | bênêr aturira kaki | wruhanta kèhing lêlakyan | atas karsaning dewadi | kawula mung sadarmi | lumaksana ing satuduh | puluh-puluh lir paran | Dyan Sômba matur wotsari | kaluhuran dewaji dhawuh paduka ||

13.sang nata malih ngandika | ing nguni sun wus anuding | nimbali Pratiwanggana | pamanta ing Saptabumi | suwe tan ana prapti | yèku kang arsa sun utus | ngupaya ingkang murca | narpatmaja awotsari | kacarita Mahaprabu Padmanaba ||

14.gyannya imbal pangandika | lan putra narendrasiwi | dèrèng kongsi tri pandurat | kasaru gêdêring jawi | ebah wadya kang nangkil | gita risang mantringayun | mriksa ebahing wadya | wonten punggawa tur uning | praptanira satriya Saptapratala ||

15.Radèn Pratiwianggana | arsa sowan mring sang aji | nging mangke maksih angantya | wonten sakidul waringin | kurung sang nindya mantri | gya minggah mring sitiluhur | praptaning byantarendra | wotsêkar konjêm ing siti | narpatmaja arum pangandikanira ||

16.hèh wa patih paran marma | sira tumêkèng sitinggil | lir paran wigatinira | kya patih matur wotsari | dhuh anggèr narpasiwi | kawuningana pukulun | amba atur uninga | paman jengandika prapti | Dyan Pratiwanggana [Prati...]

--- 6 ---

[...wanggana] ing Saptapratala ||

17.arsa sowan sri narendra | maksih ngantya wonten jawi | sri narendra duk miyarsa | wimbaning pangandikaris | Udawa dipun aglis | timbalana ariningsun | Dhimas Pratiwanggana | ywa lalu nganti nèng jawi | mantrimuka tur sêmbah lèngsèr sing ngarsa ||

18.sapraptanira ing jaba | mantrimuka sampun panggih | lan Radyan Pratiwanggana | glising carita wus kerit | minggah mring pôncaniti | cingak kang samya andulu | mring Dyan Pratiwanggana | praptaning ngabyantaraji | angrêpèpèh lir sata amanggih krama ||

19.tur sembah kang lagya prapta | wus lênggah cakêt sang aji | tumungkul dènira lênggah | muka lir konjem ing siti | langkung rêsêp sang aji | angandika pait madu | mring Dyan Pratiwanggana | yayi marma sun timbali | baya sira yayi kang dadya sarana ||

20.madhangkên pêtênging driya | môngka usadèng prihatin | Dyan Pratiwi matur nêmbah | dhuh kaka prabu lir nèki | dhawuh pangandika ji | arinta dèrèng dumunung | saking jugul kawula | sang nata ngandika manis | dhuh riningsun kaya bênêr aturira ||

21.lire pangandikaningwang | layak yayi tan mangarti | sejatine jênêng ingwang | mangkya kataman rudatin | kang dadya witing sêdhih | tarlèn mung bab murcanipun | Kakangira Sumbadra | tita tan antuk pawarti | tanpa kanthi buh mring êndi kang sinêdya ||

Kinanthi

1.wau ta nalikanipun | Pratiwanggana miyarsi | pangandikanya Sri Krêsna | kumêmbêng waspanirèki [waspa...]

--- [0] ---

1071_0
...Yayi marma sun timbali, baya sira yayi kang dadi sarana,...

--- 8 ---

[...nirèki] | sakala bela sungkawa | ngandika Danardanaji ||

2.dhuh Pratiwi Ariningsun | mungguh karsanipun yayi | ingkang pantês ingsun duta | ngupaya murcanirèki | Si Rêtna Wara Sumbadra | muhung jênêng sira yayi ||

3.marmane dhuh ariningsun | ngong minta pitulung yayi | mangkya sira lumakua | mring Madukara manggihi | kakangira Si Arjuna | tundhungên padha saiki ||

4.saking kasatriyanipun | dene jênêng sira yayi | ywa was sumêlanging driya | yen kakangira Jahnawi | bôngga nuli rampungana | de yèn wus kalakon yayi ||

5.kakangira Pandhusunu | kèngsêr sing Madukarèki | yèn bisa gawanên pisan | maring ngarsaningsun yayi | awit kakangmu Arjuna | darbe luput gêng mring mami ||

6.Pratiwi nêmbah umatur | kakaji pêpundhèn kami | Arinta Pratiwanggana | darmi lumakswa satuding | dhuh kakaji amit pêjah | ngandika Sri Arimurti ||

7.dhuh Pratiwi ariningsun | sira datan ngong prih lalis | muga-muga laksitanta | manggiha suka basuki | Pratiwanggana tur sembah | têrang timbalan kakaji ||

8.lajêng kewala pun ulun | dhatêng ing Madukarèki | manggut Sri Narendra Krêsna | Pratiwi mit dèn lilani | lèngsèr saking ngarsa nata | wau ta sri narapati ||

9.nenggih ing saunduripun | Pratiwanggana sang pêkik | minggu kongsi tri pandurat | puwara ngandika aris | mring putra sang narpatmaja | dhuh Sômba atmaja mami ||

10.sira mrantia dèn gupuh | sakapraboning ajurit | lakune

--- 9 ---

Pratiwanggana | untapna jawining kikis | lawan wadya sawatara | Dyan Sômba matur wotsari ||

11.nuwun sandika pukulun | têlasing pangandikaji | jog tumêdhak sing palôngka | sri narindra nolih ngiri | anyampar kanang cênela | tandya kondur ngênyapuri ||

12.gugup sagung para arum | ingkang samya ngampil-ampil | upacaraning narendra | piyak ngarsa tangkêp wuri | angayap sri naranata | gyanira angênyapuri ||

13.Dyan Sômba wotsari mundur | tanapi Arya Satyaki | nêdya arsa magelaran | dhawuhkên timbalan aji | ya ta ingkang kacarita | kondure sri narapati ||

14.wus utusan sang aprabu | marang pawongan kêkalih | Nyai Sêpêtmadu lawan | Madupinasthika sami | tumamèng jroning puraya | wigati atur udani ||

15.kondurira sang aprabu | dhumateng jêng pramèswari | laju tindaknya sang nata | ginarubyug para cèthi | sarawuhirèng puraya | pinêthuk jêng pramèswari ||

16.gya kanthèn asta sang prabu | lawan jêng wara supadmi | ri wusnya lênggah satata | pramèswari nungsung warti | gyanira sri naranata | miyos wonten pôncaniti ||

17.tandya wêwarta sang prabu | mring garwa pramèswari tri | ing purwa têkèng wasana | ya ta jêng sri narèswari | katri myarsa parêng nêmbah | ri wusira sawatawis ||

18.sri narendra tandya kondur | lawan para pramèswari | sigra maring pamêlêngan | ngêningkên [ngê...]

--- 10 ---

[...ningkên] tyas sri bupati | manêgês manungku puja | nyirnakkên asmarèng kingkin ||

Asmarandana

1.gantya kang winarnèng tulis | narpaputra Radyan Sômba | lawan Arya Satyakine | mundur saking sitibêntar | laju mring pagêlaran | angêmban timbalan prabu | sapraptanirèng paglaran ||

2.Radyan Sômba lan Satyaki | wus panggih lan ingkang paman | Radyan Pratiwangganane | tuwin Kya Patih Udawa | lan sagung pra punggawa | dèrèng wontên ingkang mantuk | ri wusira tata lênggah ||

3.Pratiwanggana lingnyaris | mring putra Dyan Wisnubrata | dhuh kulup paran mulane | sira nungka lakuningwang | paran wigatinira | Dyan Sômba nêmbah umatur | dhuh paman Pratiwanggana ||

4.pramila amba tumuli | nungka jêngandika paman | ingkang dadya wigatose | amba angêmban timbalan- | ipun jêng rama nata | kinèn anguntapkên ulun | mring paduka praptèng rangkah ||

5.narendraputra lingnya ris | payo Udawa budhalna | sagung wadya punggawane | tur sêmbah sang mantrimuka | nuwun dhatêng sandika | gya nêmbang têngaranipun | sasmita budhaling wadya ||

6.gya budhal panganjurnèki | ing wuri gya sinambungan | gumer gumuruh swarane | rajaputra Wisnubrata | ngancarani kang paman | samya tan suwalèng kayun | tandya parêng nitih kuda ||

7.Pratiwanggana nèng ngarsi | jajar lawan Radèn Sômba | nulya Arya Satyakine | wuri Kya Patih Udawa | ginarbêg para wadya | ingkang samya ngurung-urung | sangkêp sakapraboning [sakapra...]

--- 11 ---

[...boning] prang

8.nahên ta lampahing baris | wus prapti kikising kitha | sagung wadya punggawane | ing ngriku kèndêl sadaya | ri wusnya sawatara | Dyan Sômba alon umatur | mring Radèn Pratiwanggana ||

9.dhuh paman lampah puniki | rèhning sampun praptèng rangkah | kados pundi prayogine | amba muhung atas karsa | Pratiwanggana nabda | mring putra narendrasunu | dhuh-dhuh kulup Wisnubrata ||

10.mungguh karsaningsun kaki | gon ingsun arsa tumêka | marang ing Madukarane | mrih ywa kawistarèng lampah | ngong ijèn tanpa rowang | dene jênêng sira kulup | lan Adhi Mas Lesanpura ||

11.tuwin pra punggawa sami | kabèh balia mring praja | nora luwih andum gawe | Dyan Sômba matur wotsêkar | nuwun dhateng sandika | nihan ta enggaling tutur | Raden Pratiwianggana ||

12.lan putra sang narpasiwi | tuwin Arya Wrêsniwira | saha wadya punggawane | ri wusnya andum raharja | narpatmaja Dyan Sômba | adan bidhal samya wangsul | maring praja Dwarawatya ||

13.ing marga datan winarni | samana wus praptèng praja | ya ta kawursita maneh | Pratiwanggana kang arsa | marang ing Madukara | pribadi datanpa kancuh | lampahira murang marga ||

14.ngambah pringganing wanadri | nusup ing glagah rayungan | turut jêjurang pèrènge | mrih ywa kawistarèng kathah | ing marga tan kawarna | sigeg gantya kang tinutur | satriya ing Madukara ||

15.wau risang Pandhusiwi |

--- 12 ---

lan kang garwa Sang Kusuma | Retna Wara Srikandhine | lênggah madyaning pandhapa | amomong putranira | Dyan Abimanyu rum-arum | sawêg yuswa catur warsa ||

16.tinilar ing ibunèki | Sang Retna Wara Sumbadra | murca tanpa karanane | tan ana pawartanira | gêsang lan sedanira | marma Risang Pandhusunu | dahat duhkitaning driya ||

17.saking jibêging tyas sêdhih | kongsi supe dhahar nendra | lir lolos otot bayune | angga yayah sinampirna | de kang garwa sang rêtna | tan pae rudatinipun | lan kang Raka Sang Harjuna ||

18.Abimanyu anggung nangis | budi ing sadina-dina | kang tinanya mung ibune | sing judhêging tyasing Parta | mung kêdah nganyut jiwa | dene kang kaparèng ngayun | kang Putra Dyan Gathutkaca ||

19.satriya ing Pringgadani | tumungkul mawang bantala | tansah kumêmbeng waspane | kang môngka panglipur driya | yèn Lurah Badranaya | sowan sapranakanipun | Garèng Petruk anggung drêdah ||

20.wau ta Dyan Pandhusiwi | ri sêdhêngira sungkawa | ya ta kasaru sowane | Kyai Lurah Nayantaka | lawan atmajanira | Nala Garèng tuwin Petruk | Arjuna jroning wardaya ||

21.ragi lêjar sawatawis | ngandika mring Badranaya | kakang têka rada suwe | dahat muncul mring ngarsèngwang | nèng wuri pijêr apa | Lurah Sêmar alon matur | dhuh lae-lae bandara ||

22.manawi dangu kang abdi | dhuh bandara langkung kathah | pakaryan kula yêktine |

--- 13 ---

siyang ratri masak-masak | pijêr tinrambul mêngsah | Garèng Petruk samya rusuh | ngrêsahi wong mindhang kluwak ||

Pucung

1.wanci esuk kula ngliwêt dèrèng êmpuk | êmpuk yèn êmpuka | tiyang dèrèng ngong obori | kula tilar pados kajêng nèng kêbonan ||

2.kula mantuk kêndhil maksih mangkruk-mangkruk | kula tan nglêgewa | kêndhil lajêng ngong obori | wedang umob molak-malik lir dèn udhak ||

3.kula kêdhuk botên wontên grênjêlipun | lajêng kula tumplak | bêrasipun sampun gusis | dan-edanan Garèng Petruk botên gênah ||

4.duk puniku tyas kula kalangkung bêndu | tiyang kalihira | ngong ulati samya dhêlik | kalih pisan pinanggih nèng kandhang ayam ||

5.pating cramuk bêrase sami dèn êmut | pinamah lan brambang | pêrlune damêl mêdhaki | badanipun gyannya sami babak bundhas ||

6.sami bênjut labêtipun mêntas gêlut | kula dupi wikan | datan saronta ing ati | kalih pisan ngong uncali slarak kandhang ||

7.samya jumbul wong kalih sarêng lumayu | sampuna lumajar | ngong dublak têmbêlèk pitik | Sang Arjuna mèsêm kalane miyarsa ||

8.gyannya umuk Lurah Sêmar langkung gupruk | Dyan Parta ngandika | mring Garèng paran sirèki | anèng wuri sira nambut karya apa ||

9.Garèng matur nun inggih pakaryan ulun | anukang kêmasan [kêma...]

--- 14 ---

[...san] | anggarap kang rêmit-rêmit | ngantos kondhang dumugi ing tanah sabrang ||

10.kula nyêngkut nyêngkakakên damêl parut | Sêmar dupi myarsa | gumuyu sarwi nudingi | marang Garèng ngucap hèh wong gêndhêng sira ||

11.aja umuk nora isin Si Bêngkêluk | de ngaku kêmasan | garapane bôngsa rêmit | tibaning don mung gawe parut karyanta ||

12.Garèng ngrungu mangsuli sêrêng tur sêru | apa parut ika | dudu garapan kang rêmit | Sêmar ngucap bênêr rêmit nanging gampang ||

13.Pandhusunu alon pangandikanipun | lah ta Pètruk sira | paran karyanta kang mêsthi | têka suwe nora ngadhêp mring ngarsèngwang ||

14.Petruk matur saking boten nate libur | kêncêng padamêlan | ngantos boten sagêd prèi | radyan nabda lah iya paran karyanta ||

15.Petruk guguk matur malih sarwi ngantuk | padamêlan kula | wanci ènjing tangi guling | bibar nêdha tuwuk gya têrus tilêman ||

16.mangke lamun sampun jam satêngah wolu | gya wiwit klekaran | dumugi jam sanga ngagir | bibar ngagir têrus lajêng lumah-lumah ||

17.jam sapuluh ngathang-athang têkèng bêdhug | sayah ngathang-athang | lèyèh-lèyèh têkèng jam ji | gya leyangan dalu lajêng mapan nèndra ||

18.praptèng esuk ngantos botên kobêr lungguh | suprandene kula | têka botên sagêd sugih | enjing sontên sinêrêg utang-piutang ||

19.Semar ngrungu aturing

--- 15 ---

Petruk kadyèku | Sêmar sru wuwusnya | hèh Petruk aywa dalêming | lah tutugna karêpmu ingkang mangkana ||

20.têkèng besuk Petruk sira kongsi dhawuk | sun pasthèkkên sira | kurang sandhang kurang bukti | awit saka sira lumuh nambut karya ||

21.Petruk muwus ya bênêr rama kandhamu | nging karsaning dewa | sipat murah sipat asih | anggêr urip pasthi ginantungan pangan ||

22.Sêmar muwus iku ucape wong cubluk | uga bênêr mangan | ananging kurang utami | utamane wong urip budidayarja ||

23.mobah muwus istiyar kanthi tyas ayu | wêkêl barang karya | yèn kaya karsanta anjing | nora wurung sida cingkluk turut pasar ||

24.Petruk muwus rama sira aja baung | sanadyan cêngkluka | awak-awakku pribadi | ala becik iya tak sandhang priyôngga ||

25.Sêmar guguk nabda bangsat tèka dlarung | katanggor wong nèkad | baludhus tan wruh ing isin | lah rasakna yèn praptèng wisma tak ajar ||

26.nengna wau ya ta Radyan Pandhusunu | lawan ingkang garwa | Kusuma Wara Srikandhi | tuwin Putra Prabu Anom Gathutkaca ||

27.tyas margiyuh umyat mring Dyan Abimanyu | gyanira datansah | siyang ratri anggung nangis | kèndêlira mung lamun pinuju nèndra ||

28.yèn wus wungu ngiyêng nangis takon ibu | sinlamur sabarang | dedolanan warni-warni | nora mênêng saya gung panangisira ||

29.nêngna wau kang lagya duhkitèng kalbu | risang Pandhuputra [Pandhupu...]

--- 16 ---

[...tra] | kasaru praptanirèki | ingkang Rayi Radèn Pratiwianggana ||

30.gupuh-gupuh ingacaran tata lungguh | ri wusing mangkana | nambrama Dyan Pandhusiwi | mring kang rayi Radèn Pratiwianggana ||

31.sabdanipun sêrêt ririh mêlasayun | dhuh-dhuh ariningwang | praptanta padha basuki | anèng marga kongsi praptèng Madukara ||

32.alon matur Radèn Pratiwangganèku | dhuh kakang Arjuna | dahat gyaningsun memundhi | timbalanta muwuhi bawalêksana ||

33.tarlèn muhung sêmbah pangabêktiningsun | katur mring sriranta | ngandika Dyan Pandhusiwi | dhuh riningsun dahat panarimaningwang ||

34.kajabèku bangêt gitaning tyas ingsun | praptanta adhimas | paran wigatine yayi | apa muhung saking karsanta priyôngga ||

35.tinjo mringsun ingkang lagya kawlasayun | sukur yèn mangkana | Pratiwanggana turnya ris | dhuh kakang mas wruhanira praptèningwang ||

36.nèng ngarsamu kang sapisan rèh wus dangu | tan tinjo kakang mas | dahat onênging tyas mami | ping dwinira tetuwi ing raharjanta ||

37.ping trinipun kakang mas mungguh praptèngsun | tuhune dinuta | dening Sri Krêsna Kaka Ji | nanging muga ywa dadi gitaning driya ||

38.rèhning ingsun muhung lumakswa satuduh | dadia wruhanta | dhawuhing Krêsna Kaka Ji | sun dinuta mikut mring sira kakang mas ||

39.wit sirèku luput gêng mring Kaka Prabu | Sri Bathara Krêsna | dahat dukane tan sipi | lamun bôngga ingsun [ing...]

--- 17 ---

[...sun] sêmbadani sira ||

40.dene lamun budi sun rampungi tuhu | arinta tan wêgah | ngêndi ênggonmu sun ungsir | angungsia mring tutuking taksakendra ||

41.duk puniku Wara Srikandhi Sang Ayu | myarsa ling tan yogya | sigra mundur èsmu tangis | malbèng panti lan angêmban putranira ||

42.ya ta wau Sang Arjuna dupi ngrungu | ujar kang mangkana | dahat kabangan tyas runtik | sanalika wus nyipta yuda kanaka ||

Pangkur

1.nanging sinamun ing netya | lon ngandika dahat amêlasasih | dhuh Pratiwi ariningsun | ucapmu kang mangkana | pan samêndhang tan rumasa raganingsun | dosa mring Kaka Sri Krêna | Pratiwanggana nudingi ||

2.sarwi nabda sêrêng sora | hèh-hèh Kakang Arjuna ywa cariwis | wus jamake manungsèku | tan wikan luputira | nadyan kongsi tumpa-tumpuk ngundhung-undhung | nanging yèn wruh luputing lyan | samrêki dèn uthik-uthik ||

3.ingkang mangkono wus lumrah | kadiparan karsanira kang mêsthi | apa bôngga apa nutut | yèn nutut sun pusara | lamun bôngga pasthi kagêm ngastaningsun | Pratiwanggana samana | sirna traping tata krami ||

4.têpane mring kadang wrêdawrêdha | pathenthengan sarwi amalangkêrik | ujar sêrêng lir kêmarung | wau ta kacarita | Prabu Anom Gathutkaca dupi ngrungu | ujaring Pratiwanggana | dahat kabangan tyas runtik ||

5.angga lir mubal dahana | kanang lathi kumêdut waja gathik | netra andik imba têpung | lir tinêpak kang muka | sanalika Pratiwanggana [Pra...]

--- 18 ---

[...tiwanggana] tinubruk | asru binanting ing kisma | ingundha binuncang têbih ||

6.gumêbrug tibèng bantala | kyatingrat Sang Gathutkaca nututi | Pratiwi tinubruk luput | milar ngiri jinangkah | milar nganan Gathutkaca paksa ngêsuk | trangginas Pratiwanggana | Guritna dhinupak lusi ||

7.Pratiwanggana mangrangsang | Gathutkaca tinêpak kras ngendhani | sinaut-saut marucut | Guritna tangkis asta | Dyan Pratiwi tinêbak mukane kantu | jrêbabah dhêpani kisma | dupi arsa pining kalih ||

8.gregah tangi kras anjangkah | Gathutkaca sarosa tinampiling | medal konang panonipun | mubêng yayah kitiran | brêg angloso cinandhak binuncang sêbrung | Guritna dhawah kalênggak | gumêbrug satêngah kanin ||

9.Sang Arjuna awas mulat | yèn kang Putra Dyan Guritna katitih | bramantya Sang Pandhusunu | tetulung ing ayuda | kras malumpat Pratiwi tinubruk luput | Arjuna ngêsuk mangrangsang | Pratiwi cukat ngendhani ||

10.Dyan Parta sinotho milar | Dyan Pratiwi liwung mangêsuk wani | pindha banthèng tawan tatu | Arjuna kras manêpak | prêg anjola Pratiwi mumêt tan emut | anjungkêl Arjuna sigra | Pratiwi binuncang têbih ||

11.gumêbrug tibèng bantala | sanalika dupi kasilir angin | Pratiwi jagegah wungu | sarya sora anabda | Kakang Parta amung samene bobotmu | Arjuna nauri sugal | hèh maksih tangèh Pratiwi ||

12.bobot [bo...]

--- [19] ---

1071_19
dadya dêdêr dêr-idêran, kèdêr dêdêr têmah puntir-pinuntir

--- 20 ---

[...bot] kadibyaning Parta | hèh Pratiwi ywa ngucira ing jurit | Pratiwanggana duk ngrungu | madêg suraning driya | dahat krodha sigra sarosa manubruk | parêng gapyuk drêg-udrêgan | gya pêluk-pinêluk gênti ||

13.dadya dêdêr dêr-idêran | kèdêr dêdêr temah puntir-pinuntir | astaning Parta kacakup | kinêmpit pinggangira | sru pinithing Arjuna têmah ngalumpruk | gumêtêr sariranira | otot bayune kadya nir ||

14.rumasa wus tan kuwawa | Sang Arjuna binuncang dhawah linggih | sakala Sang Pandhusunu | èngêt mring putranira | gregah wungu gya malbèng mring suyasèku | tuwin Radèn Gathutkaca | Pratiwanggana nututi ||

15.nanging wus kinêban lawang | Dyan Pratiwi têmah tan bisa manjing | anèng sajawining pintu | mangangên-angêning tyas | kacarita Sang Arjuna wus kapangguh | lan garwa putri Cêmpala | Rêtna Srikandhi gung nangis ||

16.sarwi ngêmban putranira | glising tutur Dyan Arya Pandhusiwi | lan kang garwa sang retnayu | tuwin Dyan Gathutkaca | rèh wus ngrasa soring yuda sêdyanipun | lolos saking kasatriyan | sakala rêmbag wus gilig ||

17.sigra bidhal sêsingidan | tindakira tan ana kang udani | ya ta lêpas lampahipun | gênti ingkang winarna | Dyan Pratiwi kang anèng jawining pintu | sigra andêdêl wiwara | manjing suyasa wus sêpi ||

18.mulat nganan ngiri sonya | jro suyasa sigra dèn osak-asik | têtela lamun wus suwung | Sang Arjuna wus oncat | Dyan Pratiwi kalangkung [ka...]

--- 21 ---

[...langkung] cuwaning kalbu | sigra trus maring pungkuran | wau ta parêpat katri ||

19.Lurah Sêmar lan kang putra | Garèng Petruk lagi jêntolan pèi | katri samya wasisipun | gênti unggul kasoran | totohane yèn kalah cinlorèng angus | lan ngasut sangêdumira | jèrèng krêtu lan milihi ||

20.Lurah Sêmar rèh wus tua | lara mata dadi kurang setiti | adhakane ngrayut krêtu | Garèng angon sabêtan | luwih pintêr yèn nangguh wêtuning krêtu | Petruk sabêtane nakal | dhêmêne matèni bunci ||

21.nanging Garèng nora wêgah | mung susahe rèh Petruk mênang inggil | dadya asring nginguk krêtu | mring Garèng cêpêngannya | parpat tiga gênti asor gênti unggul | gênti clorèng-cinlorengan | aguyu-ginuyu gênti ||

22.parpat tiga mukanira | samya cêmêng dening angusing kwali | Lurah Sêmar yèn dinulu | kadya têmbêm balaka | bagus Petruk lir baungan wujudipun | Nala Garèng warnanira | mèmpêr pênthul kang dipuntir ||

23.ya ta kang samya kasukan | parpat tiga gyanira main pèi | kasaru ing praptanipun | Radèn Pratiwanggana | parpat tiga kagyat sarêng numbuk-numbuk | dènira arsa lumajar | Pratiwanggana nabda ris ||

24.lah ta mêngko Kakang Sêmar | Garèng Petruk aywa padha lumaris | padha sarèha rumuhun | ayo padha rêmbugan | parpat tiga myarsa sarêng samya lungguh | anèng ngarsanira Radyan | Pratiwi ngandika manis ||

--- 22 ---

25.hèh kakang Sêmar sun tanya | bandaramu Kakang Parta nèng êndi | duk mau campuh lan ingsun | oncat manjing suyasa | sun ulati jroning suyasa tan pangguh | baya koumpêtkên padha | walèha bae nèng êndi ||

26.gone dhêlik Kakang Parta | parpat tiga matur botên udani | nalika paduka campuh | lan Rakanta Sang Parta | kula sami wontên wingking main krêtu | sumêrêpa yèn bandara | oncat tamtu ngong tutwuri ||

27.Lurah Sêmar surawean | sarta matur dhuh lae kadipundi | lolosing bandaraningsun | kula botên narima | sintên ingkang paring sandhang têdha ulun | andadak dika sikara | opak-apik têmah jurit ||

28.wêkasan bandara oncat | kadi paran karsa dika kang mêsthi | ngong têmpuhkên konduripun | Pratiwi lon ngandika | aywa padha susah rasaning atimu | sumêlang yèn kurang sandhang | kurang pangan sun kadugi ||

29.ngingoni mring sira padha | jangji sira gêlêm milu mring mami | pira blanjamu karuhun | ingsun tikêli samya | duk miyarsa Lurah Sêmar alon matur | dhuh radèn lamun paduka | dangu têdha kula nguni ||

30.sadintên nêdha ping tiga | tur umbaran tan mawi dèn pancèni | dèn uja sakarsa ulun | blanjanipun wulanan | tigang kêton paringannya sabên taun | bêbêt ikêt klambi sruwal | blônja padinan rong kêthip ||

31.Pratiwanggana ngandika | mung samono kakang ingsun kadugi | hèh Garèng pira blanjamu |

--- [23] ---

1071_23
... aywa padha susah rasaning atimu, sumêlang yèn kurang sandhang, ...

--- 24 ---

Garèng alon turira | yen paduka dangu sandhang têdha ulun | sami kemawon lan rama | mung kaote mawi gajih ||

32.ing sabên satêngah warsa | gangsal ringgit wit kula ngrangkêp carik | Pratiwanggana nabda rum | hèh Garèng sun kaduga | anikêli samono kèhing blanjamu | ya ta Dyan Pratiwanggana | dangu mring Petruk lingnya ris ||

33.lah ta Petruk priye sira | ge matura pira blanjanta nguni | Petruk alon aturipun | kula tan mawi blônja | sandhang têdha narimah saparingipun | wontên kathah botên bingah | wontên kêdhik botên sêdhih ||

34.dèn balônja inggih arsa | tan dèn blônja kula inggih tan mèri | mung dhèrèk sakarsanipun | Pratiwanggana nabda | luwih bagus atimu ingkang kadyèku | dene bangêt gonmu nriman | nanging karsaningsun mangkin ||

35.sira uga sun balônja | kadidene Si Kakang Sêmar iki | Petruk matur sangêt nuwun | Pratiwi malih nabda | ing samêngko rèh sira wus padha saguh | suwita mring raganingwang | ênya padha sun êmpingi ||

36.wong siji tômpa rong blanjan | Sêmar Garèng sigra-sigra nampèni | sarwi matur sêmbah nuwun | Petruk uga mangkana | ri wusira Dyan Pratiwi ngandika rum | ing samêngko sira padha | dhèrèkna salaku mami ||

37.gyan ingsun arsa ngupaya | Kakang Parta dènya lolos mring êndi | Sêmar Garèng aturipun | inggih dhatêng sandika | Bagus Petruk [Pe...]

--- 25 ---

[...truk] majeng alon aturipun | dhuh Radèn Pratiwanggana | sampun dadosken panggalih ||

38.yèn kula dèn jak kesahan | kwuningana kawula nyuwun pamit | amba tan sagêd tut pungkur | dhèrèkkên jengandika | Dyan Pratiwi kagyat myarsa turing Petruk | nabda kadiparan sira | tan arsa dhèrèkkên mami ||

39.Petruk matur èsmu susah | dhuh-dhuh radèn milamba tan kadugi | dhèrèkkên karananipun | kathah pakaryan kula | yèn ngong tilar tan wun kèthèr têmahipun | tur karya susahing sanak | tan wande ngong manggih sisip ||

40.yèn lêpat sintên kang bôngga | kajibah nèng badan kula pribadi | têmah susah tumpuk-tumpuk | artanipun êmpingan | kaparênga môngga ngong aturkên wangsul | Pratiwanggana duk myarsa | aturing Petruk wèh manis ||

Dhandhanggula

1.Dyan Pratiwi angandika manis | lah ta Petruk paran pakaryanta | kang karya abot yêktine | sira kongsi tan ayun | dhèrèkakên salaku mami | Petruk alon turira | mila kula lumuh | wit kathah pakaryan kula | lamun ènjing kula kesah dhatêng sabin | garu maluku sawah ||

2.bibar mluku dados mandhor kopi | mlampah mantuk nyambi nganam klasa | praptèng wisma nyithak gêndhèng | nyandhak jun lajêng ngangsu | kula sambi nylumbati krambil | tanapi ngrajang sata | trus nyirami lurung | tuwin nyapu dhatêng pasar | bibar nyapu lajêng bêrah damêl roti | ngiras barang raura [ra...]

--- 26 ---

[...ura]

3.ngêrok kapal sêmbèn brubuhi pring | yèn wus dalu lajêng mocok rundha | patrol nglêmbur damêl gêdhèg | makatên slaminipun | mila kathah pamêdal mami | ing saratri sadina | tigang rispis wutuh | yèn paduka karsa nêbas | kula dhèrèk yèn tan arsa kula suthik | Pratiwi duk miyarsa ||

4.ngrogoh arta sarwi ngandika ris | lah ta Petruk ênya tampanana | sun tambahi arta kèhe | salawe rupyah wutuh | salawasmu dhèrèkkên mami | Petruk matur sandika | majêng mundhuk-mundhuk | nampèni arta têbasan | lan grunêngan | e kojur bangêt wak mami | nunakke pirang-pirang ||

5.tuna pisan kanggo cundhuk laris | kalah satak nanging bathi sanak | Garèng miyarsa wuwuse | ngucap thik kaya bakul | adol kêmpros tinêbas dhuwit | andèkna ngaku tuna | dhuwite sing bingung | idhêpa lamun tinêbas | ingsun matur dadi tukang wang nèng pabrik | pasthi kèh têbasannya ||

6.Dyan Pratiwi angandika malih | Kakang Sêmar mungguh karsaningwang | budhal ing sadina kiye | unggyaningsun angruruh | Kakang Parta ingkang ngoncati | parpat tiga turira | sumôngga sang bagus | kula mung dhèrèk kewala | adan bidhal Pratiwanggana sang pêkik | dèn iring parpat tiga ||

7.sapungkure Pratiwangganèki | ingkang kari anèng Madukara | Nikèn Sulastri kadine | Kèn Rarasati iku | paminggirnya Dyan Pandhusiwi | tan wikan oncatira [oncati...]

--- 27 ---

[...ra] | marma kalihipun | kalara-lara karuna | sigra sami maring Ngamarta nagari | nêdya atur uninga ||

8.winursita lampahe Pratiwi | praptanira sajawining praja | gya malbèng wana lampahe | sigêg gênti winuwus | praja agung ing Nungswarukmi | inggih Nungswakambangan | kang jumênêng ratu | Sang Prabu Bratakusuma | bagus anom cahya sor sunaring sasi | yayah Sang Hyang Asmara ||

9.sri narendra ambêg sadu budi | asih paramarta sih ing wadya | lumintu dana darmane | kontap kotamanipun | widigdaya prawirèng jurit | asêkti môndraguna | brojol ing krêpipun | tuhu punjul ing apapak | mila praja kanan kiri nungkul aris | tan srana pinukul prang ||

10.pêpak andhèr wadya kang anangkil | sri pamasa lênggah dhampardênta | angayap pra biyadane | srimpi badhaya manggung | ingkang samya angampil-ampil | upacara karajan | kang kaparèng ngayun | Kya Patih Dewasaraya | ingkang ngasta bang-bang lum-aluming nagri | gêmah arjaning praja ||

11.dene ingkang sumambung ing wuri | Arya Tambak Samodra jajarnya | Tambaklaut tan kalihe | sami prawirèng pupuh | yeka môngka andêling jurit | ya ta sri naranata | angandika arum | hèh bapa Dewasaraya | padha arja sebanta nèng ngarsa mami | paran wartaning jaba ||

12.mantrimuka umatur wotsari | dhuh pukulun jawataning amba | timbalan jeng sri pamase | amba pundhi ing êmbun | ulun cancang pucaking

--- 28 ---

wèni | mugi dadya jejimat | sêmbah bêkti ulun | konjuk pada padukendra | sri narendra ngandika bapa sun tampi | paran arjaning praja ||

13.nêmbah matur risang nindya mantri | dhuh dewaji bilih padukendra | andangu praja arjane | sing pangèstu pukulun | saya gêmah arja tanapi | kalis ing sambekala | pra duskarti mirut | jrih sapu dhêndha narendra | tata têntrêm ayêm tyasnya wong sanagri | têbih paragan roga ||

14.sri narendra angandika manis | bapa patih dahat sun tarima | gyannya wignya mrih têntrême | raharjaning praja gung | mantrimuka matur wotsari | pangèstu padukendra | ingkang kawulambun | sang nata malih ngandika | kajabèku bapa karsaningsun mangkin | ingsun kapingin dahat ||

15.amanambut silaning akrami | lan kapengin sun darbe atmaja | priya kang pêkik warnane | lir paran marganipun | kalakone karsèngsun iki | mamrih putrining raja | kang samya yu-ayu | iku dudu karsaningwang | nadyan trahing sudra papa soring warni | yèn dadya panujwèng tyas ||

16.baya iku karsaning dewa di | kang mangkônô yêkti ingsun têmah | krama wong sudra papane | kya patih nêmbah matur | kaluhuran dhawuh narpati | nata malih ngandika | mangkya karsaningsun | sira mataha punggawa | angupaya wanodya ayu utami | nanging darahing sudra ||

17.lawan malih dhawuhna waradin | mring sagunging wong sajroning praja | tanapi jawi prajane [praja...]

--- 29 ---

[...ne] | manawa samya mangguh | barang ingkang anèh ing warni | dhawuhna anyebakna | mring byantaraningsun | ingsun lironi ganjaran | mantrimuka matur sandika wotsari | sri narendra gya jêngkar ||

18.wus bibaran wadya kang anangkil | bidhalira punggawa raksasa | gumêr gumuruh swarane | kêndhang gong bèri ngungkung | tinabuhan samargi-margi | prapta jawining praja | ngambah dhusun-dhusun | wong padesan kagegeran | pêpuyêngan kadi gabah dèn intêri | ngungsèkkên anak somah ||

19.Togog Saraita gung nuturi | mring wong desa ingkang kagegeran | manawi yaksa lampahe | tan nêdya karya rusuh | nging dinuta dening sang aji | angupaya wanita | kang ayu pinunjul | têmah tyasira wong desa | samya têntrêm tan ajrih kèhing rasêksi | rèh samya tan sikara ||

20.gya ngumpulkên sagunging pawèstri | pinriksa dèning manggalèng yaksa | tan tuk kang ayu warnane | têmah lampahing diyu | klunta-lunta samargi-margi | anggung mriksa wanita | tan antuk kang patut | kagarwa dèning narendra | wadya yaksa kalamun siyang lumaris | dalu sipêng nèng wana ||

21.sigêg ingkang kawursita malih | lampahira Dyan Pratiwanggana | dèn iring parpat katrine | Sêmar Garèng lan Petruk | angulati Dyan Pandhusiwi | lolos sing kasatriyan | ya ta lampahipun | Radèn Pratiwianggana | mudhun jurang munggah arga ngalang ardi |

--- 30 ---

sêngkan-sêngkan sinêrang ||

Pangkur

1.ya ta ingkang kawursita | wadya yaksa kang saking Nungswarukmi | kang ngupaya wanodya yu | arsa kagarwèng nata | tri bupati môngka manggalaning laku | juga Wil Kalaprakêmpa | kadwi Ditya Sabukangin ||

2.katri Wil Kalapracôndha | raksasa tri gêgêdhuging ajurit | ing prang pilih bobotipun | arang kuwawi nôngga | tau tate ngrupak jajahaning satru | anawan rabining mengsah | bêdhah praja boyong putri ||

3.kèhing punggawa raksasa | masanggrahan nèng madyaning wanadri | bupati yaksa têtêlu | lagyeca imbal sabda | kang ginusthi tarlèn gyanira ingutus | kasaru ing praptanira | Togog lan Saraitèki ||

4.dumrojok samya krênggosan | mêgap-mêgap netrane mondar-mandir | Wil Sabukangin duk dulu | sora panabdanira | hèh-hèh Togog payo matura dèn gupuh | babo baya ana karya | payo matura dèn aglis ||

5.Togog matur pêgat-pêgat | dhuh ki lurah kula atur udani | wontên satriya lumaku | nrajang barising yaksa | dèn iringkên dèning panakawan têlu | ingkang sami gal-ugalan | karya rusuh mring wadya wil ||

6.Wil Sabukangin duk myarsa | ing ature Togog Saraitèki | sakala sru wuwusipun | dhuh ki raka lir paran | mangkya wontên satriya kang ambêg rusuh | Wil Kalaprakêmpa nabda | adhi prêpêgana aglis [a...]

--- 31 ---

[...glis] ||

7.priksanên apa karsanya | lamun budi kêna kosêmbadani | bôngga rampungana gupuh | Sabukangin sru ngucap | hèh-hèh Togog payo tuduhna dèn gupuh | sun cêkêle si angkara | Togog ature suwawi ||

8.Sabukangin sigra-sigra | lampahira Togog Saraitèki | kêkinthil nèng wurinipun | ya ta ingkang winarna | Dyan Pratiwanggana lan parpatnya têlu | Petruk Nala Garèng Sêmar | andulu yaksa kang prapti ||

9.Pratiwanggana duk miyat | mring raksasa wus graita ing galih | radyan prayitna ing kalbu | yaksa praptèng ngarsanya | Ditya Sabukangin asru wuwusipun | hèh babo sira wong apa | ngakua aranirèki ||

10.lan ing êndi omahira | aywa kumbi tan wun sira bilahi | Sabukangin dènya muwus | tangane surawean | malang kêrik sarwi mlintir brêngosipun | gèdhag-gèdhèg pacicilan | solahe lir mêmêdèni ||

11.Raden Pratiwianggana | lon ngandika hèh buta si panyakit | ngakua aranta diyu | lan ngêndi dhangkanira | paran karsa prapta anèng ngarsaningsun | Wil Sabukangin sru nabda | hèh babo ladak wong iki ||

12.tinakonan durung blaka | gênti takon ardawalepa yêkti | Pratiwanggana sumambung | buta kapara sôngka | yaksa angling bênêr kowe sisip aku | yèn sira tanya maringwang | ingsun Ditya Sabukangin ||

--- 32 ---

13.hya Bandhilori raningwang | pinangkaku sing praja Nungswarukmi | ingutus mring ratuningsun | ngupaya wanodyèndah | balik sira babo sapa kekasihmu | lan ngêndi pinangkanira | paran sêdyanira yêkti ||

14.ngandika Pratiwanggana | lamun sira takon kekasih mami | Raden Pratiwangganèngsun | sing praja Dwarawatya | kang ngong sêdya ngêtutkên tindaking suku | tanapi krêntêking prana | Wil Sabukangin duk myarsi ||

15.gèdhèg-gèdhèg langkung duka | aja sira lancang ucap kumaki | memanas ati ujarmu | baya ta bosên gêsang | hêh Pratiwi sira dahat kumalungkung | nrajang barisaning yaksa | adol kuwanèn si belis ||

16.sun eman angur mundura | lamun bacut tan wurung têkèng pati | Pratiwanggana lingnya rum | hèh buta murang tata | glis nyingkira ywa ngribêti tindak ingsun | Sabukangin sru anyêntak | hèh babo si kêthip-kêthip ||

17.tan kena pinurih arja | sanalika Wil Kalasabukangin | kabangan runtiking kalbu | kadi mubal dahana | mangkrak krodha Pratiwanggana tinubruk | Wil Sabukangin dhinupak | kaplêsat tiba kuwalik ||

18.garègah tangi manrajang | Dyan Pratiwi tinêpak kras ngendhani | nganan sinaut marucut | ngering tinubruk endha | Sabukangin krodha pangrayahnya riwut | Pratiwanggana tan kewran | kesit lir prênjak tinaji ||

19.yaksa paksa nglut mangrupak | solahira galak anggêgilani | kras tandangnya cukat-cakut |

--- 33 ---

anubruk ngiri nganan | Dyan Pratiwi kras milar sarwi amukul | nampiling nyikut anggêbang | yaksa krêp krungkêp kabanting ||

20.radyan ywan kasompok milar | Sabukangin anglut ngrayah sarya ngrik | riwut tandangira ngêsuk | Pratiwi kras malumpat | Sabukangin dhawah kajlungup kabêntus | garegah tangi dhinupak | mukanya yaksa jangkêlit ||

21.têmah kantu kalesedan | Sabukangin dangu dhêpani siti | gêrêng-gêrêng wus tan emut | kasiliring maruta | gregah tangi ambêkannya mêlar mingkus | maripatnya julalatan | ngulati mungsuhirèki ||

22.Pratiwanggana sêsumbar | payo buta padha rêbutên mami | aywa pijêr lingak-linguk | Sabukangin duk myarsa | sinumbaran sêbrak sigra narik dhuwung | trangginas mangsah mangancap | Pratiwi prayitnèng wèsthi ||

23.yaksa sarosa marjaya | goco nganan ngiri manyrampang sikil | Pratiwi wasis ing pupuh | tan kewran sinudukan | lir sêsiring yaksa sangsayarda ngêsuk | wil tinêpak mukanira | jêngkelang krungkêp ing siti ||

24.garegah tangi mangrupak | waringutên krodhanira mawrêdi | yaksa sarosa anyuduk | Pratiwi tangkis asta | kris rinêbut yaksa sinêndhal kajlungup | tangi nubruk linarihan | dening katganya pribadi ||

25.jaja têrus ing walikat | nibèng kisma yaksa wus angêmasi | Sêmar Nala Garèng Petruk | sigra sarêng tumandang | andhèdhèli praboting

--- [34] ---

1071_34
... Pratiwi tangkis asta, kris rinêbut yaksa sinêndhal kajlungup...

--- 35 ---

buta kang lampus | parpakparpat tiga drêg-udrêgan | pêjahe Wil Sabukangin ||

26.Wil Prakêmpa gênti mangsah | singa nabda galak langkung ngajrihi | rahadyan prayitnèng kewuh | sarwi narik curiga | arsa naut binarêngan gya sinuduk | Prakêmpa dhawah kalênggak | anggro sakala ngêmasi ||

27.pêpulih Ditya Pracondha | krodha ngiwung radyan rinukêt jurit | sinaut-saut marucut | tinubruk-tubruk endha | tan adangu ditya pêjah gumaluntung | jinêmparing mring rahadyan | sakarine bubar gusis ||

28.wadya raksasa sarsaran | giris mulat lumayu rêbut dhingin | Togog Saraita wangsul | maring Nuswakambangan | nêdya matur dhumatêng ing ratunipun | datan winarna ing marga | ginantyan sêkar pamijil ||

Mijil

1.ya ta ingkang lagya ngraras ati | ungguling prang pupoh | Dyan Pratiwanggana lêga tyase | tuwin panakawanira katri | bingahing tyas sami | amarwata sunu ||

2.nulya lênggah soring mandira wit | radyan ngandikalon | Kakang Sêmar lir paran butane | apa maksih apa wus sirnanting | Sêmar matur aris | yèn paduka dangu ||

3.sapêjahnya manggalèng yaksa tri | tan wontên kang katon | yun umangsah mandar bubar kabèh | salang tunjang samya ngungsi urip | radyan nabda malih | paran lakuningsun ||

4.gonku ngruruh Kakang Pandhusiwi | Sêmar matur alon | dhatêng pundi kemawon ngong dhèrèk | duk miyarsa Garèng maloroki [maloro...]

--- 36 ---

[...ki] | mring Sêmar sarya ngling | wong gêrang tan urus ||

5.bênêr bae gêlêma tut wuri | kowe dhudha bangkok | barêng aku priye wêkasane | yèn kasuwèn nora mulih-mulih | kônca wadon muring | marang raganingsun ||

6.Sêmar ngucap biyèn priye bêlis | kowe rak wis sagoh | dhèrèkake salakune radèn | dèn êmpingi rong blanjan si anjing | barêng têkèng ngriki | nganggo ona-anu ||

7.Petruk ngucap rama aja sêdhih | yèn Kang Garèng mogok | nora gêlêm dhèrèkke mring radèn | dhuwit êmpingan jalukên bali | aku sing kadugi | ngrangkêp rong pursêkut ||

8.kowe pisan lamun arsa mulih | balèkna pursêkot | sun rangkêpe têlu pisan kene | Garèng myarsa Petruk dènira ngling | Garèng ngucap wêngis | Petruk aja baung ||

9.mangap-mangap gonmu ngalup dhuwit | Petruk muwus alon | priye ta Rèng têka ngewuhake | aja golèk enakmu pribadi | dhuwit nora bali | kowe kêna mantuk ||

10.apa lumrah karêpmu kadyèki | Garèng ngucap dhoso | lumrah hya bèn ora lumrah hya bèn | yèn pinêksa aku dhasar suthik | Pratiwi nabda ris | aywa padha udur ||

11.lamun Garèng kudu arsa mulih | muliha dèn gupoh | Petruk angling | wah untung Kang Garèng | pira dohe ngomah saka ngriki | tur samargi-margi | kèh rowange mlaku ||

12.mèn dipethuk sobatanmu [soba...]

--- 37 ---

[...tanmu] lami | mas jêng singa barong | ayu kuning malorok matane | mangap-mangap wimbuh mêrak ati | siyunge dèn isis | mèh sagêdhang kluthuk ||

13.tur yèn graut ngatutake daging | mendah yèn dicaplok | sêgêr sumyah rasaning awake | wis dèn ènggal lamun arsa mulih | mêngko ngong tumuli | kurmat nitir lêsung ||

14.Nala Garèng kalane miyarsi | Petruk dènya omong | sanalika Garèng maras tyase | sarwi ngucap Petruk aja dlêming | ngêdhêg-dhêgi ati | Petruk guyu guguk ||

15.sarya nabda kang Garèng dèn aglis | mumpung maksih ayom | galo sabatmu ngêntèni bae | Garèng majêng mring ngarsa sang pêkik | sarwi matur aris | dhuh radèn sang bagus ||

16.kula dhèrèk botên èstu mulih | radèn ngandikalon | ingsun sarah sakarsanta Garèng | sira mulih uga sun lilani | bacut luwih bêcik | tan malangi ingsun ||

17.Radyan Pratriwi ngandika malih | Kakang Sêmar payo | mangkat ngupaya kakang Pamade | kang sun sêdya marang Nuswarukmi | bok manawa ngungsi | kakang mas nèng ngriku ||

18.Lurah Sêmar ature suwawi | sanalika bodhol | Radyan Pratiwanggana lampahe | dèn iringkên parêpatira tri | marang Nuswarukmi | kang sinedyèng kayun ||

19.laksitanya mahawan wanadri | myat rayung bêbondhot | minggah arga ngalang aldakane | turut èrèng-èrèng jurang trêbis | ri ratri lumaris [luma...]

--- 38 ---

[...ris] | lêpas lampahipun ||

20.sigêg datan kawursitèng tulis | mangkya kang kacrios | Sang Arjuna ing nguni lolose | saking praja ing Madukarèki | lan garwa Sang Dèwi | Srikandhi sang ayu ||

21.ngêmban Putra Bimanyu maksyalit | gung nangis kemawon | Gathutkaca ingkang dhèrèkake | lampahira samya murang margi | minggah mudhun ardi | nalasak wana gung ||

22.turut jurang èrèng-èrèng sungil | glagah rayung ngrongkop | miyat bondhotan mulêt karèndhèt | pating krêcêk suku gung kênèng ri | Risang Pandhusiwi | dahat kawlasayun ||

23.gung udrasa risang kadi ratih | marawayan kang loh | Gathutkaca gêrêng-gêreng bae | Dyan Bimanyu nityasa anangis | mênênge yèn guling | marma Pandhusunu ||

24.siyang ratri tan dhahar tan guling | mila kongsi cowong | tanpa karkat sariranya cape | otot bayu pindha dèn lolosi | tambuh kang kinapti | mung nêdya anglangut ||

25.nanging rèhning têdhaking Saptardi | satriya kinaot | sato galak kang kapapag anglès | gêrêng-gêrêng lumayu anêbih | kawuntat nututi | lir rumêksèng pungkur ||

26.kidang kancil kadi tuduh margi | mrih sang gung wirangrong | mrih ywa nganti sangsaya tindake | paksi-paksi mibêr lir mayungi | mring sang kawlasasih | sata wana kluruk ||

27.mrak nyangungong lir bela prihatin | kudhasih munya doh | lamat-lamat lir nglipur esthane | tan wus lamun [lamu...]

--- 39 ---

[...n] winarna ing tulis | wau sang kaswasih | tindakira laju ||

28.wus kapungkur madyaning wanadri | laksitanya anjog | wana trataban sakêdhap lèrèn | gya lumampah duk samana prapti | têpining banawi | ing Swilugônggèku ||

29.nulya sami rarywan nèng gêgisik | ngaup sor kêkayon | lagya nêdhêng tumaruna rone | angayomi mring sang gung kaswasih | Risang Pandhusiwi | sawatawis lipur ||

30.ginalih yèn Pratiwi nututi | pasthi tan kapanggoh | marma Sang Arjuna lan garwane | tuwin putra lan Gathutkacèki | rêrêming panggalih | nyare anèng ngriku ||

31.tanpa lèmèk galoso ing pasir | samya singêp dodot | oyoding wit kinarya bantale | saking dahat sayahira sami | gyanira aguling | anglês lir dèn bandul ||

32.bang-bang wetan wus samya anglilir | lênggah soring kayon | paksi-paksi angocèh ting cruwèt | kacêr munya nèng pucuk pring ori | sinauran dèning | jalak nèng wit nyamplung ||

33.binarung ing swarèng cocak tuwin | jathithot munya doh | pindha mungu mring kang samya sare | bagaskara siratnya wus kèksi | anèng graning ardi | wus amungup-mungup ||

34.byar rahina risang kawlasasih | durung linggar sing gon | dupi sampun baskara têngange | ingkang Putra Dyan Bimanyu nglilir | nangis minta bukti | Parta wlas kalangkung ||

35.Pandhuputra angandika ririh | mring garwa sang sinom | dhuh Srikandhi priye bocah kiye | tangi turu nangis minta bukti |

--- 40 ---

ngupaya mring êndi | supayantuk sêkul ||

36.sang lir retna aturira aris | dhuh pangeraning ngong | jêngandika ywa linggar sing kene | amba ingkang ngupayakkên bukti | yun aminta nasi | dhatêng tiyang dhusun ||

37.Sang Arjuna angandika malih | yayi yèn mangkono | angrucata busana yogyane | manganggoa lir wong wadon dèsi | murih ywa katawis | dadya tan pakewuh ||

38.matur nêmbah Dyah Wara Srikandhi | sandika gya dandos | rajakaputrèn rinacut kabèh | sinasaban praboting wong dèsi | rapêt tan katawis | sanalika rampung ||

39.nadyan wus busana sarwa lurik | prandene sang sinom | maksih katon ngênguwung cahyane | prak atine tan gêlêm sumingkir | mêmanise maksih | ting cranthèl tan ruru ||

40.Sang Arjuna ngandika mring padmi | yayi karsaning ngong | sira sun lih aranta yogyane | aywa maksih ran Wara Srikandhi | sun paringi nami | Kèn Sêtingbinatur ||

41.sang lir rêtna sandika turnèki | dhuh pangeraningong | amba muhung nyuwun pangèstune | Sang Arjuna angandika ririh | muga-muga yayi | tumulia antuk ||

42.glising crita risang kadi Ratih | linggar saking kono | turut pinggir bangawan lampahe | tan adangu sang retna wus prapti | têpining banawi | tambangan ing pucung ||

Pucung

1.kang winuwus pambêlah kalih ing ngriku | nyabrangkên karyanya | sagunging janma lumaris | yèku aran sabrangan ing Swilugôngga [Swilugông...]

--- 41 ---

[...ga] ||

2.jêmbar nglangut bêngawan Swilugônggèku | agung tirtanira | arang kang wani nyabrangi | yèn rahina tan kêndhat janma kang malwa ||

3.pan ing ngriku tumut kabawah praja gung | ing Nungswakambangan | kacrita pambêlah kalih | kang sajuga ran Mas Ngantèn Tirtayuda ||

4.èndhèk lêmu bathuk lêngar mripat ciut | irung cilik têmpak | lambe dongor pipi gêmbil | gulu cêndhèk tangan mathekol kuwaga ||

5.gêgêr wusu punuke gêdhe manjutu | tur kulite mangkak | suku cêndhak bokong nyênthing | wêtêng bèkèl balêndhuk kaya sêmôngka ||

6.udhêng wulung dheblengan tan mawi kuncung | kalung kacu abang | klambi kotang sabuk lurik | tanpa timang kathok gêmbyong putih cêkak ||

7.nora bagus Tirtayuda nanging bêsus | nadyan lagi nyatang | tan pisah pangilon cilik | dhela-dhela bênakkên meretanira ||

8.kadwinipun Ranukarya namanipun | sêdhêng dêdêgira | pawakane sarwa cilik | sarwa kêncêng Ranukarya kuat rosa ||

9.pancèn bagus Ranukarya dhasar bêsus | glènyèh doyan nginang | cacade amung sathithik | irung pèsèk gawan wiwit cilik mula ||

10.ikêtipun sênêngane umpak pangkur | wirone satêbah | adu mancung sipat alis | kuncungira cilik pinalintir munggah ||

11.klambi kuthung sêmbagi bang tutul-tutul | sabuk èpèk sulam | kathok kalèt mori putih | kacu bathik ngalèwèr

--- 42 ---

sumampir pundhak ||

12.ya ta wau pambêlah kalih duk dulu | mring kang namur lampah | wong kalih awas ningali | lamun ana wanudya ayu utama ||

13.klênthung-klênthung lumaku tan mawi kakung | pambêlah samyeram | mulat citrane sang dèwi | pamandênge malolo kumêdhèp têsmak ||

14.tan adangu wus prapta sabrangan ngriku | risang namur lampah | cumêthe dènira angling | kang pambêlah dika praokake kula ||

15.ngilèn ngriku pintên kang tambanganipun | Ngantèn Tirtayuda | kagyat kalane miyarsi | saking dènya dalongop nyawang kewala ||

16.nulya matur dhuh bokmas tambanganipun | mung mirah-mirahan | tigang suku janma siki | Nikèn Sêtingbinatur arum ngandika ||

17.gih kang mrau kula manut tigang suku | Tirtayuda mojar | sumôngga lajênga nitih | sang lir rêtna duk arsa minggah mring palwa ||

18.Karyaranu majêng alon aturipun | dhuh bokmas sumôngga | nitiha baita mami | langkung mirah mung sasuku tambangannya ||

19.sang rêtnayu dadya arsa pindhah prau | Tirtayuda umyat | Ranukarya nyulayani | sigra mêntas sing palwa alon turira ||

20.dhuh sang ayu têka badhe pindhah prau | kula purun suda | tambangannya mung sêtali | Ranukarya sigra mêntas sing baita ||

21.aturipun kula mung sakêthip purun | sumôngga nitiha | TitayudaTirtayuda duk miyarsi | wus têtela Ranukarya mrih sulaya ||

22.langkung bêndu Tirtayuda [Tirtayu...]

--- 43 ---

[...da] jroning kalbu | bakal crah lan kônca | majêng ature suwawi | kaparênga numpak ing baita kula ||

23.opahipun mung sabènggol mawon purun | Ranukarya ngucap | bokmas ngriki ongkos prèi | sanalika Tirtayuda asru bêntak ||

24.wuwusipun hèh Si Adhi Karyaranu | ngajak dan-edanan | nambut gawe mamrih dhuwit | nora nganggo pinikir prayoganira ||

25.nora patut ana tambangan tri suku | têka banjur nyuda | suda manèh nganti prèi | têtela yèn arsa ngayoni maringwang ||

26.tan kadyèku yèn arsa nyoba maringsun | Ngantèn Tirtayuda | kêna dinadar saiki | Ranukarya duk myarsa dahat bramantya ||

27.sugal muwus hèh Si Tirtayuda asu | têka nguman-uman | prêduli apa sirèki | mêmalangi mring wong nyudakke tambangan ||

28.adol gêndhung banjur nantang ngajak gêlut | apa Ranukarya | kokira kalamun wêdi | wus sêdhênge wong lanang padha lèk sanga ||

29.dupi ngrungu Tirtayuda sigra napuk | Ranukarya jola | tandya malês anampiling | Tirtayuda sumrêpêt medal konangnya ||

30.gluyur-gluyur Tirtayuda sigra nubruk | Ranukarya dhupak | wêtênge Tirtayudèki | dhawah sarèng wong kalih sami kalumah ||

31.gregah wungu parêng samya ngrangkul gulu | dêdrêg drêg-udrêgan | wong kalih banting-binanting | pating brêkuh ting glêrêng tan kêna uwal [u...]

--- [44] ---

1071_44
... pambêlah kalih nulya glis, parêng nglampahakên prau...

--- 45 ---

[...wal] ||

32.sang rêtna yu duk myat nabda pait madu | dhuh kakang pambêlah | sami sarèhna rumiyin | ge pisaha dèn ta samya pôncakara ||

33.tanpa prèlu kêrêngan lawan sêdulur | paran kang rinêbut | luwung rukuna sing bêcik | ngong pranata murih ywa nganti sulaya ||

34.ya ta wau pambêlah kalih duk ngrungu | sigra sarêng uwal | napase sami ting krêmpis | gya cumadhong dhawuh karsane sang retna ||

35.sang dyah ayu ngandika dhuh kakang mrau | pamrayogi kula | palwa andika kekalih | dipun ènggal gandhengan dadya sajuga ||

36.ingkang kukuh mrih ywa nyumêlangi iku | pambêlah duk myarsa | kalih sarêng nyandikani | sarêng minggah mring palwa sigra tumandang ||

37.gandhèng prau kekalih ingêrut kukuh | pinasangan sasak | tandange cukat tarampil | jroning nambut karya samya rêrêmbugan ||

38.tukang mrau wus ngira lamun sang ayu | dudu sok uwonga | maksih têdhaking wiryadi | wong pambêlah kêkalih èngêt ing driya ||

39.yèn ing dangu tampi undhangnya sang prabu | ing Nungswakambangan | angupaya wanudyadi | yun ginarwa kinarya lêsmining pura ||

40.undhangipun singa wonge bisa antuk | kênyayu utama | gung ganjarannya sang aji | datan pêgat lumintu salaminira ||

Mêgatruh

1.marmanipun pambêlah golonging rêmbug | sang rêtna yun binêkta mring | Nungswakambangan prajagung | ingaturaken sang aji | sakala rêmbag [rê...]

--- 46 ---

[...mbag] wus dados ||

2.Tirtayuda ngancarani mring sang ayu | ngaturan minggah tumuli | mring baita sampun rampung | sang dyah tan lêngganèng kapti | minggah mring palwa sang sinom ||

3.sampun lênggah wontên samadyaning prau | pambêlah kalih nulya glis | parêng nglampahakên prau | Ranukarya kang nèng ngarsi | cêg nyandhak satang wus bêdhol ||

4.Tirtayuda ajêg pamêlahe sêngkut | tekèng têngahing bênawi | gya milir anut ing ranu | yun mring praja Nungswarukmi | sêdyarsa sowan sang katong ||

5.angaturkên kang dadya dhawuh sang prabu | angupaya wanudyadi | mangkya wong pambêlah antuk | lêpas lampahing palwèki | sigêg gantya winiraos ||

6.Sang Arjuna kang lênggah soring wrêksèyup | lan mangku putranirèki | yèku Radyan Abimanyu | dene kang kaparèng ngarsi | Dyan Gathutkaca sang anom ||

7.Pandhuputra ngarsa-arsa praptanipun | kang garwa Rêtna Srikandhi | wisata ngupaya sêkul | antara dangu tan prapti | Dananjaya ngandika lon ||

8.mring kang Putra Dyan Gathutkaca dhuh kulup | dene ibunta Srikandhi | sun kongkon ngupaya sêkul | têka suwe ora prapti | mring ngêndi gone ngupados ||

9.Gathutkaca tumungkul alon turipun | dhuh paman pangintên mami | rèh jêng bibi dèrèng tau | ngambah leladan ing ngriki | dados botên patya kawong ||

10.dhatêng margi kang anjog mring pundi tan wruh | kapaksa jrih anglampahi | kautus ngupados [ngu...]

--- 47 ---

[...pados] sêkul | Sang Arjuna ngandika ris | dhuh Gathutkaca nak ingong ||

11.kaya bênêr kang dadya aturmu kulup | nanging sun tan bêtah myarsi | panangise rinta iku | yèn kasuwèn kadipundi | mêmêlas têmên nak ingong ||

12.Pandhuputra ngandika sarwi rawat luh | dhuh Bimanyu putra mami | bêgja têmên sira kulup | nandhang papa maksih alit | sèwu sangsara pinanggôh ||

13.baya lagi kênèng sikuning dewa gung | narimaa putra mami | pirabara sira besuk | antuk parmaning dewa di | nêmu kawiryan kinaot ||

14.Gathutkaca miyarsa kumêmbêng kang luh | tètès mring jaja lir grimis | gung tinamèng astanipun | magêp-magêp tan bisa ngling | nityasa pêtêng kang panon ||

15.Dyan Bimanyu gung ngiyêng panangisipun | Arjuna nabda srêt ririh | dhuh Guritna putraningsun | tunggunên rinta nèng ngriki | sun arsa linggar ngupados ||

16.bibèkira maring ngêndi purugipun | Dyan Gathutkaca miyarsi | manêmbah nging tan sumaur | saking putêking tyas sêdhih | Arjuna lumampah alon ||

17.mingak-minguk ngungak kanan kering samun | tan ana janma kaèksi | nulya laju tindakipun | turut têpining banawi | ngulati garwa sang sinom ||

18.Pandhuputra prapta ing sabrangan ngriku | tan ana janma lumaris | saha tan manggya wong mrau | nanging pinggiring banawi | wontên sasak lawan pathok ||

19.pathok agêng tilas cancanganing prau | Arjuna laju lumaris | saking ngriku tindakipun |

--- 48 ---

turut pinggiring banawi | nglunta mangandhap saya doh ||

20.kacarita Dyan Gathutkaca kang kantun | nèng soring wrêksa gêgisik | atêngga Dyan Abimanyu | ngiyêng nangis minta bukti | sira Guritna sang anom ||

21.datan bêtah miyarsa panangisipun | Guritna putêk ing galih | datan darana ing kalbu | sumêdya nusul ngulati | kang rayi sigra ginendhong ||

22.lumaksana Gathutkaca mandhêg mangu | mangunandika ing galih | baya mring di paman mau | gone ngulati jêng bibi | têka datan ana katon ||

23.Dyan Guritna sigra laju lampahipun | tan adangu nulya prapti | sabrangan kang kocap ngayun | Gathutkaca wus andugi | kang paman malwa ing kono ||

24.ewuhaya Guritna gyanyarsa nusul | marang kuloning bênawi | rèhning wus tan ana prau | yun nyabrang agung kang warih | kandhêg tyasira kuwatos ||

25.dangu gyannya mangangên-angên ing kalbu | puwara sêdyaning galih- | ira Radyan Bimasunu | yun nyabrang madyèng banawi | kang rayi sinèlèh alon ||

26.sing gendhongan Gathutkaca sigra cucul | wusanane sadayèki | jamang sumping pêndingpêndhing kalung | uncal badhong kampuh tuwin | praba klat bau glang krôncông ||

27.gya binuntêl dumadi sawiji kukuh | ginendhongkên mring kang rayi | Bimanyu sigra pinanggul | cinêpêng ing asta kèring | asta kanan mingkis kathok ||

28.Gathutkaca sigra tumurun mring ranu | suku mek-mekan jajagi | ngarubyuk [ngarubyu...]

--- 49 ---

[...k] muhung sadhêngkul | rèh dèrèng doh saking pinggir | sangsaya nêngah sang anom ||

29.kacarita Gathutkaca duk angrubyuk | baya wus karsèng dewa di | kang karya lêlakonipun | sangsayaning titah yêkti | dumadakan tirtanya rob ||

30.sanalika prapta prahara gumrubyug | bayu bajra angin-angin | pôncawara sindhung riwut | kocak tirtaning banawi | ombaknya gung nyêmpyok-nyêmpyok ||

31.Dyan Guritna kasêmpyok ombaking ranu | sarira kêbês jêdhindhil | lampahnya tan bisa maju | ombak gêng pindha ngadhangi | Gathutkaca gung katêmpôh ||

32.Dyan Guritna saklangkung maras ing kalbu | dadyarsa wangsul mring pinggir | ombak saking wuri nêmpuh | sing ngarsa agung ngêbyuki | kocaking tirta tan anggop ||

33.molak-malik narmada yayah kinêbur | Guritna tyasnya matistis | kadung tumindaking suku | tirta nêmpuh ngarsa wuri | ombak saya gung lir gênjot ||

34.Gathutkaca gumêtêr sariranipun | saking sru maras ing galih | têmah nir karosanipun | wit dangu kakum ing warih | kêkês wel-welan dharodhog ||

35.sakojuring sarira karaos kêju | mlampah ngarah-arah ririh | kasêmpyok ombak gêng nêmpuh | Guritna dhawah kabanting | kaleban tirta tan katon ||

36.Abimanyu ingkang pinanggul marucut | têmah kablêbêg ing warih | kagyat Gathutkaca nubruk | anututi mring kang rayi | kumêsar tyasnya [tya...]

--- 50 ---

[...snya] sang anom ||

37.nubruk luput Guritna nututi slulup | anèng sajêroning warih | grayah-grayah astanipun | ngupadosi ingkang rayi | tita tan bisa kapanggoh ||

38.tan antara rèrèh ingkang sindhung riwut | braja prahara wus nipis | ing satêmah larut mirut | tanapi ombaking warih | tan kocak muhung lon-alon ||

39.Dyan Guritna jêgrêg nèng madyaning ranu | sèwu susah sèwu sêdhih | yayah pêjah tanpa rapuh | puwara Guritna nangis | dêrêsing waspa lir jawôh ||

40.gung ingusap ing ngasta kalih datan wus | tan nêdya mêntas mring pinggir | jumênêng jêjêr lir tugu | anèng têngahing banawi | ngêntosi kambanging layon ||

Maskumambang

1.gêrêng-gêrêng Gathutkaca sru anangis | sambate mlasarsa | luhnya marawayan mili | gung tinamèng astanira ||

2.daringakan mulat nganan mulat ngiri | ngulati arinya | kang wus kêlêm jroning warih | sakêdhap-kêdhap Guritna ||

3.gogoh-gogoh tanapi slulup ing warih | sarwi gung udrasa | sêsambatira ngrêrintih | dhuh-dhuh adhuh ariningwang ||

4.dhuh Bimanyu baya sira marang êndi | lamun tan kapanggya | kadiparan polah mami | iba dukane jêng paman ||

5.kaya paran duk mau dene wak mami | têka banjur nyabrang | anèng têngahing bênawi | wêkasane manggya tiwas ||

6.adhuh dewa dhuh bathara kadipundi | babo tulungana | panggihêna ari mami | Bimanyu kêlêm ing tirta ||

7.dipun enggal [engga...]

--- 51 ---

[...l] tulunga mring kawlasasih | dhuh-dhuh jagat raya | dhuh kabèh isining bumi | tulungana raganingwang ||

8.lalu têmên bathara tan mitulungi | manawa tan arsa | banjutên bae wak mami | pulungên mring kadewatan ||

9.tunggalêna lan yayi Mas Partasiwi | sun tan bisa pisah | dhuh bathara dipun aglis | banjutên uswa kawula ||

10.Gathutkaca tansah sêsambat ngrêrintih | saking limuting tyas | sabarang ingkang kaèksi | kang samya kèli ing toya ||

11.dipun kintên kang Rayi Dyan Bimanywèki | tinubruk saksana | winawas dudu kang rayi | sinawatkên mring dharatan ||

12.Dyan Guritna mingak-minguk sarwi nangis | gya slulup ing toya | macungul maksih ngrêrintih | saking jibêging wardaya ||

13.raos ing tyas yayah pêjah tanpa kanin | linglung kalanglangan | nglênglêng binglêng andalêming | kang sinambat mung arinya ||

14.kacarita sira Radyan Pandhusiwi | kang ngulati garwa | kusuma Wara Srikandhi | wisata ngupaya boga ||

15.Sang Arjuna lampahnya turut banawi | tita tan kapanggya | Sang Parta sêdyaning kapti | wangsul mring gyaning kang putra ||

16.Sang Guritna kang tinilar ing gêgisik | têngga arinira | lampahe Sang Pandhusiwi | nalika praptèng sabrangan ||

17.wikan janma ngadêg nèng têngah banawi | Parta awas mulat | kang anèng madyaning kali | yèku Putra Sang Guritna ||

18.Sang Arjuna nguwuh-uwuh saking pinggir | kulup Gathutkaca | kaya paran têka nangis | lah apa karananira ||

19.ge mêntasa [mê...]

--- 52 ---

[...ntasa] arinira anèng êndi | Gathutkaca myarsa | inguwuh-uwuh sing wuri | Guritna gya nolih wuntat ||

20.myat kang paman kang anguwuh saking pinggir | sakala Guritna | ambêngok dènira nangis | sigra salulup ing toya ||

21.sêdyanira ngupadosi ingkang rayi | nging wus tan aguna | Guritna macungul nangis | sarwi mandêng mring Sang Parta ||

22.Gathutkaca umatur awor lan tangis | dhuh-adhuh jêng paman | kawula nyabrang ing ngriki | nêdya ngulati paduka ||

23.sarêng amba praptèng têngahing banawi | katêmpuh ing ombak | kawula dhawah kabanting | putranta kêlêm ing toya ||

24.ngong ulati têkèng mangkya tan kapanggih | ya ta Sang Arjuna | myarsa turing Bimasiwi | prêpêt tan wruh saniskara ||

25.byar pêt byar pêt konangira pating krêlip | angga tanpa karkat | gliyêr dhawah ing pratiwi | Arjuna têmah kantaka ||

26.Sang Guritna duk myat mring Sang Pandhusiwi | kantu nibèng kisma | Guritna mêntas sing warih | lumayu sarya karuna ||

27.sapraptanya ngarsane Sang Pandhusiwi | ambruk Sang Guritna | sumaput gumuling siti | satriya kalih kantaka ||

28.sanalika surêm sirating hyang rawi | katawêng ing ima | pêtêng dhêdhêt ngawiyati | prapta bajra pôncawôra ||

29.sindhung riwut prahara gêng wor lan riris | udan salah môngsa | munya dhèdhèt erawati | ting jreglug swaraning arga ||

30.sasirêping gara-gara riris aris | rèrèh kang maruta | wau Radèn Pandhusiwi | wungu dènira

--- 53 ---

kantaka ||

31.Gathutkaca gya ginugah nulya nglilir | garegah saksana | sumungkêm pangkon anangis | sêsambate minta pêjah ||

32.Pandhuputra ngandika sêrêt tur ririh | dhuh kulup Guritna | paran purwanira nguni | duk kêlêming arinira ||

33.Gathutkaca umatur awor lan tangis | saliring lêlakyan | miwiti kongsi mêkasi | Guritna saya karasa ||

34.magêp-magêp matur dhuh paman suwawi | amba pêjahana | minôngka liruning pati | nya yayi kang wus pralaya ||

35.Parta nabda wis mênênga putra mami | wis aywa rinasa | rowangku sapati urip | muhung sira putraningwang ||

36.nora luwih biratên gunging prihatin | tan wun yèn ginagas | nadyan rasaning tyas mami | sakêthi duhkita dahat ||

37.sèwu sêdhih susah tumpêg dadi siji | yèn kadurus mundhak | antuk sikuning dewadi | èngêta kalamun titah ||

38.dhuh dhuh kulup Guritna karsèng sun mangkin | tan kondur mring praja | mung sêdyarsa nglaya bumi | êmbuh ing êndi tibanya ||

39.Radyan Gathutkaca matur awotsari | dhuh jêng paman amba | sakarsanta mung umiring | gêsang praptaning antaka ||

40.glising crita adan bidhal satriya dwi | linggar sing panggonan | laksitanya turut têpi | ning narmada Swilugôngga ||

41.runtung-runtung satindak mandhêg tumolih | nolih ngiri nganan | gung nganam-anam panggalih | tan ana sinêdyèng karsa ||

42.lampahira lir kleyang katut ing angin | minggah tumrun arga | turut jurang pèrèng sungil |

--- 54 ---

samana lêpas lampahnya ||