Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 01)

Judul
Sambungan
1. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 01). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
2. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 02). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
3. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 03). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
4. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 04). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
5. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 05). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
6. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 06). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
7. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 07). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
8. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 08). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
9. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 09). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
10. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 10). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
11. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 11). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
12. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 12). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
13. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 13). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
14. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 14). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
15. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 15). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
16. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 16). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
17. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 17). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
18. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 18). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
19. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 19). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
20. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 20). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
21. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 21). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
22. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 22). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
23. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 23). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
24. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 24). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
25. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 25). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
26. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 26). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
27. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 27). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
28. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 28). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
29. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 29). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
30. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 30). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
31. Babad Tanah Jawi, Balai Pustaka, 1939–41, #1024 (Jilid 31). Kategori: Kisah, Cerita dan Kronikal > Babad Tanah Jawi.
Citra
Terakhir diubah: 26-06-2022

Pencarian Teks

Lingkup pencarian: teks dan catatan-kakinya. Teks pencarian: 2-24 karakter. Filter pencarian: huruf besar/kecil, diakritik serta pungtuasi diabaikan; karakter [?] dapat digunakan sebagai pengganti zero atau satu huruf sembarang; simbol wildcard [*] dapat digunakan sebagai pengganti zero atau sejumlah karakter termasuk spasi; mengakomodasi variasi ejaan, antara lain [dj : j, tj : c, j : y, oe : u, d : dh, t : th].

Serie No. 1289

Babad Tanah Jawi

Jilid: 1

Nyariyosakên sajarah wiwit saking Nabi Adam dumugi para dewa, lajêng para ratu ing tanah Jawi wiwit saking Bathara Brama sarta Bathara Wisnu dumugi nagari Pajajaran tuwin madêgipun nagari Majapait.

Bale Pustaka - Batawi Sèntrêm 1939

--- 1 : [2] ---

Wêwênangipun ingkang ngarang kaayoman miturut anggêr ingkang kapacak ing Sêtatsêblad 1912 No. 600

--- 1 : 3 ---

Bêbuka

Sêrat Babad Tanah Jawi punika kathah. Ingkang sampun kaêcap, kaumumakên wontên, ingkang dèrèng kaêcap utawi botên badhe kaêcap pintên-pintên, pinanggih wontên ing pasimpênanipun para sêpuh, ingkang angsalipun saking tilaranipun para lêluhur ingkang sampun botên wontên, sarta ingkang badhenipun kawarisakên dhatêng anak putu ingkang kantun. Dene para lêluhur anggènipun sami simpên Sêrat Babad Tanah Jawi wau, sakawit inggih saking nurun sêrat babad gadhahanipun sanès. Turunanipun gêntos katurun ingkang sami kapengin gadhah, lajêng katêdhak ing sanès, lumunta-lunta ngantos dados pintên-pintên kadosdene wontênipun samangke.

Mênggah sêdyanipun anggènipun sami nurun utawi nêdhak wau, sakawit inggih namung badhe kangge simpênan piyambak, kangge waosan piyambak utawi nyêngkanipun kangge waosanipun anak putu. Rèhning makatên, dados panêdhakipun inggih namung sasêkecanipun, manut kajêng utawi sênêngipun piyambak, manawi mrangguli ingkang kamanah lêpat, dipun lêrêsakên, manawi kamanah kirang, dipun wêwahi, [wêwah...]

--- 1 : [4] ---

[...i,] sapiturutipun. Mila inggih botên anggumunakên, dadosipun samangke Sêrat Babad Tanah Jawi wau inggih warni-warni sangêt. Ugêr wontên ingkang gadhah mèh kenging kaêjibakên tamtu beda kalihan gadhahanipun sanès. Angèl sangêt badhe anyumêrêpi utawi pados pundi ingkang taksih baku. Kangge anggampilakên pamilih wau, ingkang prayogi piyambak sasagêd-sagêd inggih pados ingkang sêpuh. Tata lairipun barang sêpuh punika dèrèng kathah ewahipun. Sasampunipun gadhah ancêr-ancêr pamilih ingkang sêpuh, manawi sagêd inggih lajêng madosi wontên ing papan dununging asalipun, inggih punika ing karaton Jawi. Awit Sêrat Babad Tanah Jawi punika dumadosipun tamtu wontên ing karaton. Sarèhning sami-sami karaton, karaton ing Surakarta punika ingkang sêpuh piyambak, mila pêthèkipun inggih ing ngriku punika dununging Sêrat Babad Tanah Jawi ingkang upaminipun sampun botên baku, inggih dèrèng kathah onyanipun saking ingkang baku.

Kalêrêsan, bibliotik ing Lèdhên ing nagari Walandi anggadhuh nyimpên sêrat wau, gadhahanipun pamarentah Walandi, pisungsung saking Ingkang Sinuhun Kangjêng Susuhunan Pakubuwana VII, tur têdhakanipun sungging wontên ingkang sampun dumugi ing Ngayogyakarta, ing bibliotikipun Tuwan Dr. Th. Pigeaud.

--- 1 : [5] ---

Dening Bale Pustaka sêrat wau lajêng dipun panggih, ingkang lajêng kawêdalakên samangke punika.

Manawi katandhing kalihan sêrat babad sanèsipun, utawi Sêrat Babad Tanah Jawi ingkang sampun sumêbar, botên namung katingal bedanipun kemawon, nanging ugi katingal mênangipun sêpuh, sarta cara tiyangipun mangangge makatên mênang cancut, mênang singsêt, sarta mênang runtut. Ewadene sanajan sarwa singsêt, manawi sawêg nyariyosakên lêlampahan utawi kawontênan ingkang kamanah èdi tuwin pèni, tlêsih utawi andharipun inggih botên anguciwani.

Mila èsthining manah, Bale Pustaka anggènipun ngêdalakên Sêrat Babad Tanah Jawi punika kajawi niyat mêwahi waosan utawi sêsêrêpanipun băngsa Jawi, ugi niyat mêmêtri tilaranipun pujăngga kina ingkang pantês dipun papêtri.

Mugi-mugi ancasipun Bale Pustaka ingkang samantên wau kasêmbadana.

Bale Pustaka

--- 1 : [6] ---

[...]

--- 1 : [7] ---

1. Dhandhanggula[1]

1. Sajarah wiwit Nabi Adam dumugi para dewa.

1. munggèng sarkara ring ukara nis | sasmita tan sumukèng pustaka | kang tyas rujit karêjête | lir antaka kawantu | mung wisesaning Hyang Kaèksi | kang nitah amêmatah | ing boga sawêgung | kang amurwa sipat purba | kang ambagi sagala isining bumi | nimpuna paripudya ||

2. kang asih mring rahsanya ngasihi | măngka manggala para dinuta | dipèng rat wuryaningrate | rêspati kang rinasul | warana ris nayakèng bumi | kunêng kawit kawangwang | wêwangson winangun | rawining rat nusa Jawa | kinarsakkên dinawa supaya dadi | manpangat winasiat ||

3. măngka pangèngêt amêmèngêti | wajib sajarah ing tanah Ngarab | tuhu ing Jawa tan pae | pamilanging lêluhur | pan ing nguni kalimăsadi | pustaka-pinustaka | ing karsa Sang Prabu | Pakubuwana kaping pat | pinrih aja parbatan wit carita di | aywa nanggung rêkasa ||

4. santosaa ri wardaya dening | muktamate carita punika | winangun lawan kususe | tinurut urutipun | malar dadya têpa palupi | ri kang karsa amarna | nênggih Jêng Sinuhun | Pakubuwana ping sapta | anglêluri anggit[2] ing rama narpati | pinrih sapangatira ||

5. tumêraha trus ing wuri-wuri | warananing murwèng kawiryawan | wahyaning wahyu wiyose [wiyo...]

--- 1 : 8 ---

[...se] | mawantua rahayu | yuwanane dènya ngayomi | ring wadya sadayanya | kasub sabiyantu | aywa na sangsayanira | amanggiha suka arja sanagari | dening dana narendra ||

6. nihan nalika martèng palupi | Tumpak Wage ping gangsal ing Rajab | lumaksanèng taun Ehe | Sancaya măngsa catur | Măndhasia dèn sangkalani | dadi rasa sabdendra |[3] muga Hyang Kang Ruhur | marma martana nugraha | inistura ing rahmat Sang Murbèng Bumi | mring sang krêtartèng praja ||

7. purwaning wasita kang tiniti | sajarahing nata kina-kina | ing nusa Jawa babade | dhihin ingkang lêluhur | Nabi Adam putra Nabi Sis | Sis putra Hyang Nur Cahya | Nur Cahya sêsunu | anama Sang Hyang Nur Rasa | Hyang Nur Rasa pêputra Hyang Wêning nênggih | pêputra Sang Hyang Tunggal ||

8. Sang Hyang Tunggal Guru ya putrèki | Guru atmajanipun lêlima | Sang Hyang Sambo pambayune | Brama ingkang panggulu | Mahadewa panêngahnèki | Wisnu wuragilira | kang jumênêng ratu | jumênêng ing nuswa Jawa | iya iku têtimbanganing agami | Islam nagarèng Mêkah ||

9. pamêkase anama Dèwi Sri | Bathara Wisnu jumênêng nata | Prabu Sèt pilih sisihe | ana malih winuwus | ya nagara ing Gilingwêsi | ana jumênêng nata | ngaran Watugunung | samana ing nuswa Jawa | apan rinèh Prabu Sètmata kêkalih | samya digdayèng rana ||

10. enêngêna wau kang ginupit | kocapa Sang Hyang Pramoni Tunggal | ing Suralaya [Sura...]

--- 1 : 9 ---

[...laya] prajane | nênggih Bathara Guru | pan adarbe sêngkêran putri | ing Mêdhang yu utama | ri karsa Hyang Guru | ingunggahakên ing swarga | pan kinarya graha dening Hyang Pramoni | sira putri ing Mêdhang ||

11. nênggih kala samana narpati | Bathara Wisnu lagya pêpara | amanggih dyah kênya anèm | warnanya tuhu ayu | angluwihi èstri sabumi | jêjuluk Ni Mbok Mêdhang | sang nata kapencut | umulat ing ni mbok rara | dyah punika pinundhut kinarya rabi | mring sang sri naranata ||

12. ri salaminya sri narapati | umadêg nata ing madyapada | dèrèng umulat lamine | ing dyah kang lwir sang arum | tuhu ywan dewaning dyah lêwih | ayunya tanpa sama | irika Hyang Guru | dahat ri kang bramantyanya | mring atmaja ri kang nama Wisnu nênggih | dènya ngrisak sêngkêran ||

13. Hyang Narada sigra dèn timbali | Kakang Narada gya tumuruna | mring madyapada dèn age | timbalana Si Wisnu | lah maria jumênêng aji | ya ta Sang Hyang Narada | gya sira tumurun | ing rika mring madyapada | Prabu Wisnu apan ta sampun kapanggih | lawan Sang Hyang Narada ||

14. Sang Hyang Rêsi Narada sigra ngling | hèh Ki Wisnu praptèngong ing sira | dinuta ing sudarmane | ari Pramèsthi Guru | dahat runtik mring sira kaki | hèh Ki Wisnu ring mangkya | pan sira tinundhung | pinêcat karatonira | de Hyang Guru dosanya ya kumawani | ngrabasèng sêsêngkêran ||

15. ya kang nama Nini Mêdhangkaki | yeka sinêngkêr ing yayahira [yayahi...]

--- 1 : 10 ---

[...ra] | ing mangkya têmah derangge | dadya sira tinundhung | ri mangkya maria dadya ji | ya ta mênêng tan mojar | Sang Bathara Wisnu | myarsa runtiking kang yayah | agya kesah datanpa rewang pribadi | anusup ngayam alas ||

16. madyèng wana yeka na waringin | madulur pipit wohnya ngrampayak | ring sornya rêsik talane | ya Sang Bathara Wisnu | martapèng sasoring waringin | têkap lalu saking tyas | alungguh pitêkur | masidhakêp suku tunggal | saha matyani ring babahan sangèki | sêdya ya matya raga ||

17. ing rika Hyang Narada gya mulih | sigra dhatêng ing kayanganira | ing dalêm Suralayane | wus kapangguh Hyang Guru | Sang Rêsi Narada turnya ris | suta kita wus kesah | mring waringin pitu | lalu lara kawlas arsa | mangun tapa umunggwèng madyèng wanadri | dahat brăngta mangarang ||

2. Asmaradana

2. Prabu Watugunung ing Gilingwêsi.

1. sigêgên datan winarni | Hyang Girinata ing swarga | ri kang gantya kawiraos | kang munggwing ing madyapada | wontên nata utama | kahananing madêg prabu | nama Sri Selaprawata ||

2. prajanya ring Gilingwêsi | Ratu Anyakrawatyèngrat | ing jagat pilih bobote | karananya mangkaneka | dening bandhu sadara | Maharaja Watugunung | rikwing manyakrèng buwana ||

3. yeka sadara narpati | wolu likur jalu padha | karana pilih bobote | ya Sang Sri Selaprawata [Selapra...]

--- 1 : 11 ---

[...wata] | kasub kaloka ring rat | jênêngira sang aprabu | kinatakutan prang muka ||

4. yeka praja Gilingwêsi | ring unya pan lagya rêngka | gara-gara kèh warnane | jalajat ywan praja rêngat | grahana surya wulan | ring ratri wintang kumutug | kilat thathit mawalikan ||

5. asalah mangsaning warsi | lindhu kêtug pracalita | gonjing jinjanging arga grèng | samudra ryaknya lumembak | jumêgur asauran | ingkang dadya purwanipun | gara-garaning nagara ||

6. dêning Prabu Selaardi | kênèng cobaning bathara | kawilêt kalimput ing rèh | lupa kalimput ing angga | kawêngan tar kawangwang | wêwanguning silarja yu | mung kayungyun ingkang garwa ||

7. tur ibunira pribadi | miluta pinurwèng tingkah | winêngku rangkah rinêngkoh | nêmpuh byat rèh kang watgata | Sang Prabu Selaarga | katambuhan gênging wibuh | ing Ibu Sang Prabu Sinta ||

8. saking katambêtan dening | tan wruh yèn ibu priyăngga | garwanira sang akatong | kang garwa dahat tan wikan | yèn lakine kang putra | saking lami pisahipun | dadya supe kalihira ||

9. satêmah kinarya swami | mila gêng kang gara-gara | èmêng tyasira sang katong | alênggah lawan kang garwa | pramèswari Sri Sinta | mangun mangunêng manungku | ngayêm-ayêm driyanira ||

10. sêsarean sri bupati | munggwing pangkon ingkang garwa | sarwi pinetan sang katong | mring garwa Sang Dèwi Sinta | dangu-dangu katingal | cirining sirah sang prabu | tiningalan [ti...]

--- 1 : 12 ---

[...ningalan] lamun buthak ||

11. kang garwa umatur aris | mring Raka Sri Selaarga | inggih punapa purwane | dene sirah tuwan buthak | sang nata angandika | sira tanya purwanipun | duk lagya ngong misih bocah ||

12. ambêlêr ingsun kapati | ingsun mular minta sêga | kasusu bae tyas ingong | tan kêna sinarèhêna | ibu ngong lagya adang | dadya sarêngên mring ingsun | grêgêtên andulu ringwang ||

13. dèn thuthuk enthong dhas mami | puwara atêmah buthak | dadya lara atiningong | lunga anglangut d